Wikimedia Incubator incubatorwiki https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Incubator:Main_Page MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Special Talk User User talk Incubator Incubator talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Translations Translations talk Event Event talk Wp/rgn/Vidrena 0 89792 7290212 7289065 2026-08-20T05:39:45Z Ganjidvd 2540604 7290212 wikitext text/x-wiki {| border="0" width="100%" style="margin-bottom:-30px" | <div style="margin: 0px 0px 0px 3%; text-align: center; font-size: 18px;">'''[[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Vichipedìa|Vichipedìa]]'''</div><div style="margin: 0px 0px 0px 3%; text-align: center; font-size: 94%;"> Benarivé a Wikipedia, l'enziclopedìa [[Wp/rgn/GNU Free Documentation License|lèbra]] in [[meta:List_of_Wikipedias|tòt al lenguv de' mond]] e ch'i la pólen cambièr tot! </p> <p style="margin:0 0 0 3%; text-align: center; font-size: 100%;"><span style="color: black;"> '''T si arivé int la prèma pàgina dla Wikipedia in Rumagnôl, la lengva ch'u s scor in [[Wp/rgn/Rumâgna|Rumãgna]].'''</span><br /> <small><br /> <span style="font-size: x-large;">'''{{Wp/rgn/NUMBEROFARTICLES}}'''</span> </small> </p> </div> | style="width: 120px;" | <div style="padding-bottom: .8em; margin-top: 15px; text-align: center; padding-right: 8px; float: right;">[[File:Romagna-Stemma.svg|130px]] |}<br /> <!-------Tabela------------------------------------------------------> {| style="border: 0; background-color: White;" cellspacing="10" cellpadding="0" | style="width: 50%; vertical-align: top; border: 1px solid #8898BF; background-color: White;" | <div style="background-color: #A8D3FF; height: 8px; border-bottom: 1px solid #8898BF;"></div> <div style="float: right; margin: 8px; margin-top: 5px;">[[File:Nuvola apps kalzium.svg|48px|Scienze Naturali]]</div> <div style="font: 8pt Verdana; font-weight: bold; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #aaa;">[[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Matematica|Matematica]], [[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Scienzi Naturâli|Scienzi Naturâli]] e [[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Tecnolugèja|Tecnolugèja]]</div> <div style="text-align: center; font-size: 9pt; padding: 5px;">[[Wp/rgn/Agricoltura|Agrëst]] • [[Wp/rgn/Aracnolugéja|Aracnolugéja]] • [[Wp/rgn/Astronomia|Astronomì]] • [[Wp/rgn/Biolugéja|Biolugéja]] • [[Wp/rgn/Chimica|Chimica]] • [[Wp/rgn/Entomolugéja|Entomolugéja]] • [[Wp/rgn/Architetóra|Architetóra]] • [[Wp/rgn/Etolugèja|Etolugèja]] • [[Wp/rgn/Fisica|Fisica]] • [[Wp/rgn/Geolugéja|Geolugéja]] • [[Wp/rgn/Informatica|Informatica]] • [[Wp/rgn/Ingegneria|Inz̗gniréja]] • [[Wp/rgn/Ittiologéja|Ittiologéja]] • [[Wp/rgn/Medicina|Medicina]] • [[Wp/rgn/Oceanograféja|Oceanograféja]] • [[Wp/rgn/Ornitolugéja|Ornitolugéja]] • [[Wp/rgn/Paleozoolugéja|Paleozoolugéja]] • [[Wp/rgn/Statistica|Statistica]] • [[Wp/rgn/Zoolugéja|Zoolugéja]] </div> | style="width: 50%; vertical-align: top; border: 1px solid #8898BF; background-color: White;" | <div style="background-color: #A8D3FF; height: 8px; border-bottom: 1px solid #8898BF;"></div> <div style="float: right; margin: 5px; margin-top: 5px;">[[File:Gnome-globe.svg|48px|Scienze sociali]]</div> <div style="font: 9pt Verdana; font-weight: bold; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #aaa;">[[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Filosuféja|Filosuféja]] e [[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Scienzi sociâli|Scienzi sociâli]]</div> <div style="text-align: center; font-size: 9pt; padding: 5px;">[[Wp/rgn/Archeologia|Archeologia]] • [[Wp/rgn/ASEAN|ASEAN]] • [[Wp/rgn/CPLP|CPLP]] • [[Wp/rgn/Dirét|Dirét]] • [[Wp/rgn/Econuméja|Econuméja]] • [[Wp/rgn/Storia|Storia]] • [[Wp/rgn/Geograféja|Geograféja]] • [[Wp/rgn/Linguéstica|Linguéstica]] • [[Wp/rgn/Scienzi politich|Scienzi politich]] • [[Wp/rgn/Psicolugéja|Psicolugéja]] • [[Wp/rgn/Sociolugéja|Sociolugéja]]</div> |- <!---------------------------------------------> | style="width: 50%; vertical-align: top; border: 1px solid #FFBC79; background-color: White;" | <div style="background-color: #FFE9D2; height: 8px; border-bottom: 1px solid #FFBC79;"></div> <div style="float: right; margin: 6px;">[[File:Nuvola apps kcoloredit.svg|48px|Arte e Cultura]]</div> <div style="font: 9pt Verdana; font-weight: bold; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #aaa;">[[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Arte|Arte]] e [[Wp/rgn/{{PAGENAME}}/Cultura|Cultura]]</div> <div style="text-align: center; font-size: 9pt; padding: 5px;">[[Wp/rgn/Lengua rumagnòla|Lèngua Rumagnòla]] • [[Wp/rgn/Italien|Lengua Italièna]] • [[Wp/rgn/Litradóra|Litradóra]] • [[Wp/rgn/Mitolugèja|Mitolugèja]] • [[Wp/rgn/Muṡica|Muṡica]] • [[Wp/rgn/Religiòuna|Religiòuna]] • [[Wp/rgn/Cinema|Cinema]] • [[Wp/rgn/Teater|Teater]]</div> | style="width: 50%; vertical-align: top; border: 1px solid #97BF87; background-color: White;" | <div style="background-color: #AADDAA; height: 8px; border-bottom: 1px solid #97BF87;"></div> <div style="float: right; margin: 5px; margin-right: 9px; padding-bottom: 12px;">[[File:Nuvola filesystems folder home.png|48px|Rumâgna]]</div> <div style="font: 9pt Verdana; font-weight: bold; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #aaa;">[[Wp/rgn/Rumâgna|Rumâgna]]</div> <div style="text-align: center; font-size:9pt; padding: 5px;">[[Wp/rgn/Emégglia-Rumâgna|Emégglia-Rumâgna]] • [[Wp/rgn/Stória dla Rumâgna|Stória dla Rumâgna]] • [[Wp/rgn/Teatar dialetel in Rumagna|Teater dialetel in Rumâgna]] • [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] • [[Wp/rgn/Ravêna|Ravêna]] • [[Wp/rgn/Fënza|Fënza]] • [[Wp/rgn/Furlé|Furlé]] • [[Wp/rgn/Zisèna|Zisèna]]</div> |- <!---------------------------------------------> | style="width: 50%; vertical-align: top; border: 1px solid #97BF87; background-color: White;" | <div style="background-color: #AADDAA; height: 8px; border-bottom: 1px solid #97BF87;"></div> <div style="float: right; margin: 5px; margin-right: 9px; padding-bottom: 12px;">[[File:Nuvola apps bookcase.svg|48px]]</div> <div style="font: 9pt Verdana; font-weight: bold; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #aaa;">Index and Information</div> <div style="text-align: center; font-size: 9pt; padding: 5px;">[[Wp/rgn/I:CP|Get help from the Incubator Community]] • [[Special:Newpages/wp/rgn|New articles]] • [[Special:Wantedpages/wp/rgn|Wanted articles]] • [[Special:Statistics/wp/rgn|Statistics]] • [[Special:Allpages/wp/rgn|Alphabetic index]] • [{{fullurl:Special:Listusers|testwiki=wp/rgn}} List of users] • [[Special:SiteMatrix/wp/rgn|List of Wikimedia wikis]] • [[m:List of articles every Wikipedia should have|List of articles every Wikipedia should have]]</div> | style="width: 50%; vertical-align: top; border: 1px solid #FFFBF0; background-color: White;" | <div style="background-color: #FFFBF0; padding: 10px; border: 1px solid Red;"> <p style="margin: 0.5em 0 0 3%; text-align: center; font-size: 94%; line-height: 0.5;"> <div style="text-align: center;">'''Rumagnôl:''' ''Vichipedèja l'è un'[[Wp/rgn/Enzicropedìa|enziclopedèja]] [[Wp/rgn/GNU Free Documentation License|lèbra]] in [[meta:List_of_Wikipedias|tòt al lènguv d'ê mond]]. La versiòn in [[Wp/rgn/Rumagnôl|lèngua rumagnôla]] l'è nëda in te' 2010.'' <br /> '''Italiano:''' ''Questa è Wikipedia in [[:it:lingua romagnola|lingua romagnola]], la lingua regionale della [[:it:Romagna|Romagna]], [[:it:San Marino|San Marino]] e le Marche Settentrionali.'' <br /> '''English:''' ''This is the Wikipedia in [[:en:Romagnol language|Romagnol]], the regional language of [[:en:Romagna|Romagna]], [[:en:San Marino|San Marino]] and Northern [[:en:Marche|Marche]].'' <br /> '''Español:''' ''Esta es la Wikipedia en [[:es:Dialecto romañol|Romañol]], la lengua regional de la [[:es:Romaña|Romaña]], [[:es:San Marino|San Marino]] y [[:es:Marcas|las Marcas]] del norte''</div> </p> </div> |- <!--------------------SISTER PROJECTS/PROJETU SELUSELUK SIRA---------------------> | colspan="2" style="border: 1px solid #aaa; background-color: White;" | <div style="background-color: #E0E0E0; height: 8px; border-bottom: 1px solid #aaa;"></div> <div style="text-align: center; font: 9pt Verdana; font-weight: bold; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #aaa;">Sister Projects</div> <div style="font-size: 10pt; padding: 5px;"> <center> {| align="center" cellpadding="0" style="font-size: 90%;" class="plainlinks" | [[File:Wikipedia-logo-v2.svg|center|34px|<nowiki></nowiki>]] | [http://wikipedia.org/ '''Wikipedia'''] | [[File:Duże logo Wikisłownika.png|center|31px|<nowiki></nowiki>]] | [http://wiktionary.org/ '''Wiktionary'''] | [[File:Wikiquote-logo.svg|center|32px|<nowiki></nowiki>]] | [http://wikiquote.org/ '''Wikiquote'''] | [[File:Wikinews-logo.svg|center|43px|<nowiki></nowiki>]] | [http://wikinews.org/ '''Wikinews'''] |- | [[File:Commons-logo.svg|center|31px|<nowiki></nowiki>]] | [http://commons.wikimedia.org/ '''Wikimedia Commons'''] | [[File:Wikisource-logo.svg|center|31px|<nowiki></nowiki>]] | [[oldwikisource:Pájina Mahuluk:Tetun|'''Wikisource''']] | [[File:Wikibooks-logo.svg|center|37px|<nowiki></nowiki>]] | [http://wikibooks.org/ '''Wikibooks'''] | [[File:Wikimedia Community Logo.svg|center|33px|<nowiki></nowiki>]] | [http://meta.wikimedia.org/wiki/ '''Meta-Wiki'''] |} |- <!-----------------------------------------> | colspan="2" style="border: 1px solid #aaa; background-color: White;" | <div style="background-color: #E0E0E0; height: 8px; border-bottom: 1px solid #aaa;"></div> <div style="font: 9pt Verdana; font-weight: bold; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #aaa;"><div style="text-align: center;">Wikipedia in tòt al lènguv d'ê mond</div></div> <div style="font-size: 10pt; padding: 5px;"><div style="text-align: center;"> '''+ 1.000.000 artècol'''<br /> [[:de:|Deutsch]] &ndash; [[:en:|English]] &ndash; [[:fr:|Fran&#231;ais]] <br /> '''+ 100.000 artècol'''<br /> [[:ar:|&#1575;&#1604;&#1593;&#1585;&#1576;&#1610;&#1577;]] &ndash; [[:es:|Espa&ntilde;ol]] &ndash; [[:fa:|فارسی]] &ndash; [[:hr:|Hrvatski]] &ndash; [[:it:|Italiano]] &ndash; [[:ja:|&#26085;&#26412;&#35486;]] &ndash; [[:nl:|Nederlands]] &ndash; [[:pl:|Polski]] &ndash; [[:pt:|Portugu&ecirc;s]] &ndash; [[:ru:|&#1056;&#1091;&#1089;&#1089;&#1082;&#1080;&#1081;]] &ndash; [[:sv:|Svenska]]<br /> '''+ 10.000 artècol'''<br /> [[:bg:|&#1041;&#1098;&#1083;&#1075;&#1072;&#1088;&#1089;&#1082;&#1080;]] &ndash; [[:ca:|Catal&agrave;]] &ndash; [[:cs:|&#268;esk&#225;]] &ndash; [[:da:|Dansk]] &ndash; [[:et:|Eesti]] &ndash; [[:el:|Ελληνικά]] &ndash; [[:eo:|Esperanto]] &ndash; [[:fa:|فارسی]] &ndash; [[:gl:|Galego]] &ndash; [[:io:|Ido]] &ndash; [[:id:|Bahasa Indonesia]] &ndash; [[:is:|Íslenska]] &ndash; [[:he:|&#1506;&#1489;&#1512;&#1497;&#1514;]] &ndash; [[:ko:|&#54620;&#44397;&#50612;]] &ndash; [[:lt:|Lietuvi&#371;]] &ndash; [[:hu:|Magyar]] &ndash; [[:ms:|Bahasa Melayu]] &ndash; [[:no:|Norsk]] &ndash; [[:nn:|Nynorsk]] &ndash; [[:ro:|Rom&#226;n&#259;]] &ndash; [[:sk:|Sloven&#269;ina]] &ndash; [[:sl:|Sloven&#353;&#269;ina]] &ndash; [[:sr:|&#1057;&#1088;&#1087;&#1089;&#1082;&#1080;]] &ndash; [[:fi:|Suomi]] &ndash; [[:tr:|T&uuml;rk&ccedil;e]] &ndash; [[:uk:|&#1059;&#1082;&#1088;&#1072;&#1111;&#1085;&#1089;&#1100;&#1082;&#1072;]] &ndash; [[:zh:%E9%A6%96%E9%A0%81|&#32321;&#39636;&#20013;&#25991;]] &ndash; [[:zh:%E9%A6%96%E9%A1%B5|&#31616;&#20307;&#20013;&#25991;]] </div></div> {{Wp/rgn/Mondo Italiano}} [[Category:Wp/rgn| ]] [[ar:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[en:]] [[es:]] [[fr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[la:]] [[nl:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ru:]] [[sk:]] [[sl:]] [[fi:]] [[sv:]] [[tr:]] [[zh:]] |} ba1v0msg0gysfs20qv4lzlq3xa0yi30 Wp/rgn/Stória dla Rumâgna 0 91824 7290319 7287933 2026-08-20T08:55:25Z PiViZ 2603449 Inizio della storia di romagna sotto roma 7290319 wikitext text/x-wiki ==VII-III sécul a.C.== I grich j cnuséva za e' fjom Po mèl en prèma d'Gesù Crèst. J aveva e' cumèrz dl'âmbra. E' po dès che j avès fat un pôrt par e' cumerzi navèl a Zirvia, parchè Zirvia la s'cjameva Ficocle , ch'l'è un nom grech. Int al val de Senio, de Lamôn e de Muntôn, e sora al muntàgn, u j éra j Ombar. Sersina e' fo l'insediamént piò impurtant dj ombar, ch'j à costruì neca Frampùl e Cesena (Furlè no parché l'e' d'e' temp d'j Rumän). Ravèna l'era a e' cunfên d'una gran val, la [[Val Padusa]], mo l'era nec avsèn a e' mèr. Una pusiziòn strategica. J Etrosc, cminzipiênd da e' VII sécul a.C., j à colonizè tota la pianura sott'e' Po. E' prèm vilàg l'e' stë Verocc, un paés ch'u j è nec'adés. Rèmin l'è un nom etròsc (ariemena/arimna). J Etrosc j cjapè neca Ravena. J s' è scuntré cun j Ombar? Un's sa: i studios j n'è sicur. J Etrosc j éra bon d'cultivé la vida e pu j éra di brév inzgnir. J fasè di canel artifiziél. La pianura, che préma d'lô l'éra tot un bosc, la dvinté cultivëda. == J arìva i Ẑilt == I Zilt j éra za cnusù in Itaglia: dai Ligur e da j Etrosc. Ma, par una masa d'temp, j n'aveva mai pinsé d'avnì ad abitè aquè. U n'sa incora e' parché d'sta migrazion. Comunque j è vnu zo int'e' V-IV sécul a.C. Tre populazion al venn a stamzè int'e' teritori rumagnol: * Boi (j ciapè la campâgna tra e' fjòm Taro e e' Munton); * Lingoni (d'e' cânt d'e' mèr); * Senoni (la campâgna d'e' Munton infèn a e' Esino, Nord d'Ancona). J etrosc j n'puté fé gnint parché j Zilt j éra armè piò d'lô. J Ombar j s' ritiré sora al muntagn. J Zilt j cjapè tot al zité d'j etrosc e d'j Ombar, senza cambiè i nom. J Zilt j n'éra bon d'cultivé la vida e j lasé andè al cultivazion; e j canél j s'impinè ed'tera. == La cunquèsta d'Roma == Infèn a l'an 300 a.C. i Rumèn j avéva cjapè al bot dai Zilt. Mo, int'e' 295 a.C. j fo (fu) bon d'vinzar una gran bataja, la «bataja d'Sentino» (Marche). Dop, la furtòna la cambiè direzion: Roma la vinzè int'e' 284 e 283. I Sénoni j fo s-cjazè; i Lingoni invezi, j avéva pinsè ben d'messars d'acord prèma cun i Rumèn. I Boi j cminzè ad avé paura. Stavolta, j cmandè la pës lô. E tratèt e' fo fat par 50 èn. Int'e' rest dla Rumagna i Rumèn j avanzéva. Int'e' 268 a.C. j cjapè Rèmin. Sol do (du) èn dop, e' fo la volta d'Sarsina. Dop ch'e' tratèt cun i Boi l'éra scadù (233) j Rumèn j cminzè neca ad atachè i Boi. Int'l'èn 224 l'esércit d'Roma e' fasè l'invasion d'e' teritori d'j Boi e pu e' travarsè par la prèma volta e fjom Po. Ma l'intrèda d'Annibale in Itaglia la farmè i prugèt d'j Rumèn, ch'j fasè in temp a costruì una strê nova, la Via Flaminia, da Roma a Fano infèn a Rèmin (218 a.C.). I Zilt i fo i prèm a metas cun Annibale. Ma Roma la fo piò forta neca d'lô. Int'e' 203 la vinzè l'ultma bataja. Dop, i Rumèn turnè a l'atàc d'j Boi. Int'e' 192 j cjapè la zitè ziltica piò grenda, Bona (Bulogna). Roma adès l'éra padrona, sora e sotta e Po. Int'e' 189-88 i Rumèn j fasè la Via Emilia, da Piacenza a Rèmin, indov la s'incuntreva cun la Via Flaminia. == La Rumâgna sóta Roma == A l'an 192 a.C. i Rumèn sót Publio Cornelio Scipione (det l'Africân) e cazét i Cèlt d'là da e' Po. [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Storia]] fi5laqwn1g6iaverkoag5ovf7v1aeu2 Wp/yua/Venezuela 0 94252 7289859 7276875 2026-08-19T17:24:14Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289859 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Benesueela'''<br>'''Venezuela'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Venezuela.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Venezuela.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Venezuela (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Andes mountains panoramic view.jpg|thumb|''Andes'']] [[File:Salto del Angel-Canaima-Venezuela18.JPG|thumb|250x250px|''Salto del Ángel'']] [[File:Panoramic view of Miranda Park, Caracas.JPG|thumb|250x250px|''Parque Miranda, Caracas'']] '''''Benesueela''''' (káastlan t'aan: ''República Bolivariana de '''Venezuela''''') u k'aaba' junp'éel noj lu'umil ich [[Wp/yua/Nojol Amérikaa|''Nojol Amérikaa'']]. Tu tséel ti' tu xamanil yaan [[Wp/yua/U nojk'áa'náabil Atlántico|u nojk'áa'náabil ''Atlántico'']] yéetel [[Wp/yua/U k'áa'náabil Caribe|u k'áa'náabil ''Caribe'']], tu chik'inil yaan [[Wp/yua/Colombia|''Colombia'']], tu noojolil yaan [[Wp/yua/Brasil|''Brasil'']], yéetel tu lak'inil yaan [[Wp/yua/Guyana|''Guyana'']]. U nojchúumukkaaj yéetel u kaaj tu'ux asab máak yaane' [[Wp/yua/Caracas|''Caracas'']]. Jump'éel nojoch lu'um yaan tu xamanil ''América del Sur''. Ku ts'áapal yéetel ''Colombia, Brasil'' yéetel ''Guyana'', yéetel yaan u chi' ti' le ''mar Caribe'' yéetel ''océano Atlántico''. '''''Venezuela''''' k'ajóolta'an tumen u ya'ab jejeláas lu'umilo'ob ''naturales'', je'ex le ''Andes'', le ''Llanos'', le k'áax ''amazónica'' yéetel le ''famoso Salto Ángel'', leti' le jool ja' jach ka'anal ti' tuláakal yóok'ol kaab. Bey xan, yaan te' ya'ab ''reservas de petróleo'' yéetel jump'éel ''rica herencia cultural''. == Referencias == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q717}} gfoiae0yyftns989gfbmdnip8c88u7l 7289860 7289859 2026-08-19T17:25:50Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289860 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Benesueela'''<br>'''Venezuela'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Venezuela.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Venezuela.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Venezuela (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Andes mountains panoramic view.jpg|thumb|''Andes'']] [[File:LLANOS VERDADEROS DE VENEZUELA - APURE.jpg|thumb|LLanos]] [[File:Salto del Angel-Canaima-Venezuela18.JPG|thumb|250x250px|''Salto del Ángel'']] [[File:Panoramic view of Miranda Park, Caracas.JPG|thumb|250x250px|''Parque Miranda, Caracas'']] '''''Benesueela''''' (káastlan t'aan: ''República Bolivariana de '''Venezuela''''') u k'aaba' junp'éel noj lu'umil ich [[Wp/yua/Nojol Amérikaa|''Nojol Amérikaa'']]. Tu tséel ti' tu xamanil yaan [[Wp/yua/U nojk'áa'náabil Atlántico|u nojk'áa'náabil ''Atlántico'']] yéetel [[Wp/yua/U k'áa'náabil Caribe|u k'áa'náabil ''Caribe'']], tu chik'inil yaan [[Wp/yua/Colombia|''Colombia'']], tu noojolil yaan [[Wp/yua/Brasil|''Brasil'']], yéetel tu lak'inil yaan [[Wp/yua/Guyana|''Guyana'']]. U nojchúumukkaaj yéetel u kaaj tu'ux asab máak yaane' [[Wp/yua/Caracas|''Caracas'']]. Jump'éel nojoch lu'um yaan tu xamanil ''América del Sur''. Ku ts'áapal yéetel ''Colombia, Brasil'' yéetel ''Guyana'', yéetel yaan u chi' ti' le ''mar Caribe'' yéetel ''océano Atlántico''. '''''Venezuela''''' k'ajóolta'an tumen u ya'ab jejeláas lu'umilo'ob ''naturales'', je'ex le ''Andes'', le ''Llanos'', le k'áax ''amazónica'' yéetel le ''famoso Salto Ángel'', leti' le jool ja' jach ka'anal ti' tuláakal yóok'ol kaab. Bey xan, yaan te' ya'ab ''reservas de petróleo'' yéetel jump'éel ''rica herencia cultural''. == Referencias == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q717}} 9w4uuficat2cif6u4inzibc4dfudoju 7289864 7289860 2026-08-19T17:36:39Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289864 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Benesueela'''<br>'''Venezuela'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Venezuela.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Venezuela.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Venezuela (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:LLANOS VERDADEROS DE VENEZUELA - APURE.jpg|thumb|LLanos|left]] [[File:River in Amazonas, route Recife-São Paulo.jpg|thumb|''Amazonas'']] [[File:Salto del Angel-Canaima-Venezuela18.JPG|thumb|250x250px|''Salto del Ángel''|left]] [[File:Panoramic view of Miranda Park, Caracas.JPG|thumb|250x250px|''Parque Miranda, Caracas''|left]] [[File:Andes mountains panoramic view.jpg|thumb|''Andes'']] '''''Benesueela''''' (káastlan t'aan: ''República Bolivariana de '''Venezuela''''') u k'aaba' junp'éel noj lu'umil ich [[Wp/yua/Nojol Amérikaa|''Nojol Amérikaa'']]. Tu tséel ti' tu xamanil yaan [[Wp/yua/U nojk'áa'náabil Atlántico|u nojk'áa'náabil ''Atlántico'']] yéetel [[Wp/yua/U k'áa'náabil Caribe|u k'áa'náabil ''Caribe'']], tu chik'inil yaan [[Wp/yua/Colombia|''Colombia'']], tu noojolil yaan [[Wp/yua/Brasil|''Brasil'']], yéetel tu lak'inil yaan [[Wp/yua/Guyana|''Guyana'']]. U nojchúumukkaaj yéetel u kaaj tu'ux asab máak yaane' [[Wp/yua/Caracas|''Caracas'']]. Jump'éel nojoch lu'um yaan tu xamanil ''América del Sur''. Ku ts'áapal yéetel ''Colombia, Brasil'' yéetel ''Guyana'', yéetel yaan u chi' ti' le ''mar Caribe'' yéetel ''océano Atlántico''. '''''Venezuela''''' k'ajóolta'an tumen u ya'ab jejeláas lu'umilo'ob ''naturales'', je'ex le ''Andes'', le ''Llanos'', le k'áax ''amazónica'' yéetel le ''famoso Salto Ángel'', leti' le jool ja' jach ka'anal ti' tuláakal yóok'ol kaab. Bey xan, yaan te' ya'ab ''reservas de petróleo'' yéetel jump'éel ''rica herencia cultural''. == Referencias == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q717}} oitvjrifzdv082q2hywsdewzl0meewo Wp/yua/Bolivia 0 94256 7289969 7245731 2026-08-19T20:04:08Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289969 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, altiplano, Amazonía'' yéetel ''salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} 7sy99zku1iski9fuymhglblpr086oe2 7289971 7289969 2026-08-19T20:09:06Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289971 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, altiplano, Amazonía'' yéetel ''salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} 3k8wmf3ra2fhedwez9b6fakbam60imk 7289972 7289971 2026-08-19T20:11:28Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289972 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] [[File:Andes potosinos - Bolivia.jpg|thumb|''Andes potosinos'']] [[File:Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 10-12 HDR.JPG|thumb|''Salar de Uyuni'']] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, altiplano, Amazonía'' yéetel ''Salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} 7j3ajh5am09lh60q0dzk6vqi7kgc0tw 7289973 7289972 2026-08-19T20:13:55Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289973 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] [[File:Andes potosinos - Bolivia.jpg|thumb|''Andes potosinos'']] [[File:Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 10-12 HDR.JPG|thumb|''Salar de Uyuni'']] [[File:Colors of Altiplano Boliviano 4340m Bolivia Luca Galuzzi 2006.jpg|thumb|''Altiplano'']] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, Altiplano, Amazonía'' yéetel ''Salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} epigv7dpcamcus8usss7k2iygm2whjy 7289975 7289973 2026-08-19T20:16:05Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289975 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] [[File:Andes potosinos - Bolivia.jpg|thumb|''Andes potosinos'']] [[File:Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 10-12 HDR.JPG|thumb|''Salar de Uyuni'']] [[File:Colors of Altiplano Boliviano 4340m Bolivia Luca Galuzzi 2006.jpg|thumb|''Altiplano'']] [[File:Amazonia cerca de Rurrenabaque Bolivia.jpg|thumb|''Amazonia'']] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, Altiplano, Amazonia'' yéetel ''Salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} 7xjq256mciz0bf4k1k979u3cqpga0ac 7289980 7289975 2026-08-19T20:20:19Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289980 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] [[File:Andes potosinos - Bolivia.jpg|thumb|''Andes potosinos''|left]] [[File:Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 10-12 HDR.JPG|thumb|''Salar de Uyuni'']] [[File:Colors of Altiplano Boliviano 4340m Bolivia Luca Galuzzi 2006.jpg|thumb|''Altiplano''|left]] [[File:Amazonia cerca de Rurrenabaque Bolivia.jpg|thumb|''Amazonia'']] [[File:20230808 Brasil-Belem Bilateral con Bolivia-Cristian Garavito3188 (53103257849).jpg|left|thumb|''Brasil–Belém'': ka’ap’éel kaajil yéetel ''Bolivia'' – Cristian Garavito]] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, Altiplano, Amazonia'' yéetel ''Salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} mfqe6r8vt4dixo16x3de6oxvmo4vifn 7289986 7289980 2026-08-19T20:25:23Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289986 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] [[File:Andes potosinos - Bolivia.jpg|thumb|''Andes potosinos''|left]] [[File:Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 10-12 HDR.JPG|thumb|''Salar de Uyuni'']] [[File:Colors of Altiplano Boliviano 4340m Bolivia Luca Galuzzi 2006.jpg|thumb|''Altiplano''|left]] [[File:Amazonia cerca de Rurrenabaque Bolivia.jpg|thumb|''Amazonia'']] [[File:20230808 Brasil-Belem Bilateral con Bolivia-Cristian Garavito3188 (53103257849).jpg|left|thumb|''Brasil–Belém'': ka’ap’éel kaajil yéetel ''Bolivia'' – Cristian Garavito]] [[File:00 1701 Bolivianische Folklore und Trachten (La Paz).jpg|thumb|U k'ayilo'ob yéetel u nook'ilo'ob ''Bolivia (La Paz)'']] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, Altiplano, Amazonia'' yéetel ''Salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} i8pxbn7mpjr5xt96r55sdno1r8clwco 7289987 7289986 2026-08-19T20:26:59Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289987 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] [[File:Andes potosinos - Bolivia.jpg|thumb|''Andes potosinos''|left]] [[File:Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 10-12 HDR.JPG|thumb|''Salar de Uyuni'']] [[File:Colors of Altiplano Boliviano 4340m Bolivia Luca Galuzzi 2006.jpg|thumb|''Altiplano''|left]] [[File:Amazonia cerca de Rurrenabaque Bolivia.jpg|thumb|''Amazonia'']] [[File:20230808 Brasil-Belem Bilateral con Bolivia-Cristian Garavito3188 (53103257849).jpg|left|thumb|''Brasil–Belém'': ka’ap’éel kaajil yéetel ''Bolivia'' – Cristian Garavito]] [[File:00 1701 Bolivianische Folklore und Trachten (La Paz).jpg|thumb|U k'ayilo'ob yéetel u nook'ilo'ob ''Bolivia (La Paz)'']] [[File:00 1700. Bolivien, La Paz - Folklore.jpg|left|thumb|''Bolivia, La Paz:'' U k'ayilo'ob yéetel u nook'ilo'ob ''Bolivia'']] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, Altiplano, Amazonia'' yéetel ''Salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} 92eh5ek5vquzuv6sjwee8xm91g7lsh8 7289988 7289987 2026-08-19T20:28:22Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289988 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Bolivia'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bolivia.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bolivia.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Bolivia (orthographic projection).svg|300px]] |} [[File:Sucre capital de Bolivia.jpg|thumb|Sucre]] [[File:Bolivia - La Paz - Plaza Murillo - palazzo del governo.jpg|left|thumb|''Bolivia – La Paz – Plaza Murillo'' – U Najil Jala’achil]] [[File:Andes potosinos - Bolivia.jpg|thumb|''Andes potosinos''|left]] [[File:Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 10-12 HDR.JPG|thumb|''Salar de Uyuni'']] [[File:Colors of Altiplano Boliviano 4340m Bolivia Luca Galuzzi 2006.jpg|thumb|''Altiplano''|left]] [[File:Amazonia cerca de Rurrenabaque Bolivia.jpg|thumb|''Amazonia'']] [[File:20230808 Brasil-Belem Bilateral con Bolivia-Cristian Garavito3188 (53103257849).jpg|left|thumb|''Brasil–Belém'': ka’ap’éel kaajil yéetel ''Bolivia'' – Cristian Garavito]] [[File:00 1701 Bolivianische Folklore und Trachten (La Paz).jpg|thumb|U k'ayilo'ob yéetel u nook'ilo'ob ''Bolivia (La Paz)'']] [[File:00 1700. Bolivien, La Paz - Folklore.jpg|left|thumb|''Bolivia, La Paz:'' U k'ayilo'ob yéetel u nook'ilo'ob ''Bolivia'']] [[File:Músicos en el Desfile del Día de la Tradición Aiquileña.jpg|thumb|Ajpaaxo’ob ti’ u péektsil u K’iinil u miatsil ''Aiquile'']] '''''Bolivia''''' jump’éel nojoch lu’um yaan tu chuunil ''[[Wp/yua/América del Sur|América del Sur]]''. Ma’ tu chi’ k’áak’náab, yéetel ku tséel ti’ ''[[Wp/yua/Brasil|Brasil]], [[Wp/yua/Paraguay|Paraguay]], [[Wp/yua/Argentina|Argentina]], [[Wp/yua/Chile|Chile]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Perú|Perú]]''. U ''capital constitucional'' leti’ ''[[Wp/yua/Sucre|Sucre]]'', ''mientras que [[Wp/yua/La Paz, Bolivia|La Paz]]'' leti’ u ''sedeil gobierno''. '''''Bolivia''''' k’ajóolta’an tumen u jejeláas lu’umilo’ob ''naturales'' je’ex le ''Andes, Altiplano, Amazonia'' yéetel ''Salar de Uyuni'', jump’éel ti’ le ''desiertos de sal'' jach nojocho’ob yóok’ol kaab. Bey xan, yaan u ''rica diversidad cultural'' yéetel ya’ab ''pueblos indígenas''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q750}} 7si6jr7iwnd8usmmayef5juvgydhq8a Wp/yua/Barcelona 0 98198 7289793 7206194 2026-08-19T14:26:43Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289793 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Barcelona'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Escudo de Barcelona.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | |} [[File:Barcelona - Exterior of the Apse of the Sagrada Família - Western exposure.jpg|thumb|376x376px|''Basílica de la Sagrada Familia'']] '''''Barcelona''''' u k'aaba' junp'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Espaanya|''Espaanya'']] yéetel u kabaj Kataluunya. Xook yéetel 2,255,944 utia'al wíiniko'ob. [[File:Barcelona in Spain.svg|left|thumb|Tu'ux yaan]] Jump'éel ti' le kaajo'ob jach ''máas importantes'' ti' ''España'' yéetel leti' u noj kaajil ''Cataluña''. Yaan ti' chi' le mar ''Mediterráneo'', yéetel k'ajóolta'an tumen u nojoch ''historia, cultura'' yéetel ''arquitectura''. Ichil u ''monumentos'' jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''Basílica de la Sagrada Familia'', meyajta'an tumen Antoni Gaudí, yéetel ''Parque Güell. Barcelona'' jump'éel xan ti' le ''centros económicos, turísticos'' yéetel ''artísticos'' jach ''importantes'' ti' ''Europa''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q1492}} f05sb3ldoox1xv2bfiqhzkpqu22a2y0 7289794 7289793 2026-08-19T14:34:27Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289794 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Barcelona'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Escudo de Barcelona.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | |} [[File:Barcelona in Spain.svg|thumb|Tu'ux yaan ''Barcelona'']] [[File:Catalonia location map 2023 Barcelona Prov Highlighted.svg|left|thumb|Tu'ux yann ''Cataluña'']] [[File:Parque Güell - 50031001212.jpg|left|thumb|''Parque Güell'']] [[File:Barcelona - Exterior of the Apse of the Sagrada Família - Western exposure.jpg|thumb|326x326px|''Basílica de la Sagrada Familia'']] '''''Barcelona''''' u k'aaba' junp'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Espaanya|''Espaanya'']] yéetel u kabaj Kataluunya. Xook yéetel 2,255,944 utia'al wíiniko'ob. Jump'éel ti' le kaajo'ob jach ''máas importantes'' ti' ''España'' yéetel leti' u noj kaajil ''Cataluña''. Yaan ti' chi' le mar ''Mediterráneo'', yéetel k'ajóolta'an tumen u nojoch ''historia, cultura'' yéetel ''arquitectura''. Ichil u ''monumentos'' jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''Basílica de la Sagrada Familia'', meyajta'an tumen Antoni Gaudí, yéetel ''Parque Güell. Barcelona'' jump'éel xan ti' le ''centros económicos, turísticos'' yéetel ''artísticos'' jach ''importantes'' ti' ''Europa''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q1492}} ody471xidncv2rsi2gxpgng2wc1945n Wp/yua/Jub 0 102931 7289800 7255568 2026-08-19T14:56:42Z OpiYuc 2673874 se hace una edicion de texto 7289800 wikitext text/x-wiki [[File:Grapevinesnail 01.jpg|thumb|200px|right|Jub]] '''Jub''' (káastlan t'aan: ''caracola''): u sóol juntúul ba'alnáab wáa u yik'el k'áak'náab. U sóolo' ku meyaj tak jach úuch ti' máasewáal kaajo'ob, tumeen ku xotiko'ob u p'iiche' ku yustiko'ob uti'al u t'anikuba'ob kex náach tu báatáambal yaano'ob. Ichil ya'abach máasewáal kaaje' u yoochel le jubo' ku ch'a'abal bey u chíikul t'aane'. Ya'ab jub kaxta'an ichil úuchben maaya kaaj woja'an jejeláas ba'alo'ob tu paach. Ku ya'ala'ale' wa bin ka tak'ik jub ta xikine' ka wu'uyik bin bix u juum u júukbal k'áak'náab. yaan tu'ux xane' ku ch'a'abal u ti'al u beetal ''seremonias'' tumen ku tukulta'ale' ku t'aanik u yiik'elo'ob u ka'an tits' ka'anil wey yóok'ol kaabe', Xaaman, Noojol, laak'iin,chik'iin, u ti'al u jook'ool ma'alob t'aal k'uub ku beeta'al ichil le ''seremonia''<nowiki/>'o', ba'ale' ti' le k'íino'oba' ma'atech u beeta'al je'ex ka'ache', wa ma ti' tuláakal je'el ba'axak k'íin je'el u páajtal u beeta'al. [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ba'alche'ob]] {{INTERWIKI|Q308841}} ofw1zzcjy8kl9tl2vy0qwgrisw2ta26 Wp/yua/Bolon 0 103320 7289991 7191453 2026-08-19T20:33:17Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289991 wikitext text/x-wiki [[File:8 maya head.png|thumb|Waxak mayaajil ti’ u ''glifo''il pool]] [[File:9 maya head.png|thumb|Bolon mayaajil ti’ u ''glifo''il pool]] '''Bolon''' (9) xokp'éelal yáan ichil [[Wp/yua/Waxak|waxak]] (8) yéetel [[Wp/yua/Lajun|lajun]] (10). U tia'al Maayakaaje' '''bolo'''n xokp'éelal jach nojbaal u beelal, tumeen ku ch'a'achi'itik bolon u yáalal metnal, u núup'bal kaabal u wóolkabil Yóok'ol kaab. Yaan xan '''bolon''' No'oja'an iik'o'ob, bolon K'óok'ob iik'o'ob, bolon Yumtsilo'ob, '''bolon''' Aj Kanankáakabo'ob. Ti' '''Bolon''' wáa Tibolon u k'aaba' jump'éel chan kaaj yaan tu méek'tankaajil Sotuta<ref>[[:es:Tibolón_(Sotuta)|https://es.wikipedia.org/wiki/Tibol%C3%B3n_(Sotuta)]]</ref>. Ku ya'ala'ale' ti' u taal ti' le t'aano'ob Ti' bu'ulo'on wáa Ti' búulo'on. U k'aaba'e' ku ch'a'achi'ita'al ichil junjaats ts'íib yaan ichil u áanalte' Chilam Balam de Chumayel ku k'aaba'tik ''Crónica de los Antepasados''. [[File:10 maya head.png|thumb|Lajun mayaajil ti’ u ''glifo''il pool]] Ku meyaj xan bey u bixilil jump'éel ba'ale'. '''Bolon''' ch'óoch', ku ya'ala'al ti' janal píitmáanja'an u ta'abil; '''bolon''' k'asa'anil, ku ya'ala'al ti' juntúul máak jach k'aak'asmáak, mina'an uts tu puksi'ik'al wáa ma'atech u beetik uts ti' mixmáak. '''Bolon''' loobil, ku ya'ala'al ti' jump'éel kúuchil kex unaj lo'obal jáanile' wáa jáanpik'e'ene', seten yaan xíiw ichil. [[File:Church at Tibolón, Yucatán, Mexico 2.jpg|thumb|U najil k'uj Tibolón]] Yaan juntúul u k'aak'as kaanilo'ob u petenil ''Yucatán'' k'aaba'ta'an Bolonpéet'k'áankab, lela' tu yóok'lal bin jach sajbe'entsil u téek kíinsik máak wáa ma' u ts'a'akal ken u chi'ej. [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Xooko'ob]] {{INTERWIKI|Q19108}} awij6honiykfusdicckpgew9yhir98b 7289993 7289991 2026-08-19T20:35:40Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289993 wikitext text/x-wiki [[File:8 maya head.png|thumb|Waxak mayaajil ti’ u ''glifo''il pool]] [[File:9 maya head.png|thumb|Bolon mayaajil ti’ u ''glifo''il pool]] '''Bolon''' (9) xokp'éelal yáan ichil [[Wp/yua/Waxak|waxak]] (8) yéetel [[Wp/yua/Lajun|lajun]] (10). U tia'al Maayakaaje' '''bolo'''n xokp'éelal jach nojbaal u beelal, tumeen ku ch'a'achi'itik bolon u yáalal metnal, u núup'bal kaabal u wóolkabil Yóok'ol kaab. Yaan xan '''bolon''' No'oja'an iik'o'ob, bolon K'óok'ob iik'o'ob, bolon Yumtsilo'ob, '''bolon''' Aj Kanankáakabo'ob. Ti' '''Bolon''' wáa Tibolon u k'aaba' jump'éel chan kaaj yaan tu méek'tankaajil Sotuta<ref>[[:es:Tibolón_(Sotuta)|https://es.wikipedia.org/wiki/Tibol%C3%B3n_(Sotuta)]]</ref>. Ku ya'ala'ale' ti' u taal ti' le t'aano'ob Ti' bu'ulo'on wáa Ti' búulo'on. U k'aaba'e' ku ch'a'achi'ita'al ichil junjaats ts'íib yaan ichil u áanalte' Chilam Balam de Chumayel ku k'aaba'tik ''Crónica de los Antepasados''. [[File:10 maya head.png|thumb|Lajun mayaajil ti’ u ''glifo''il pool]] Ku meyaj xan bey u bixilil jump'éel ba'ale'. '''Bolon''' ch'óoch', ku ya'ala'al ti' janal píitmáanja'an u ta'abil; '''bolon''' k'asa'anil, ku ya'ala'al ti' juntúul máak jach k'aak'asmáak, mina'an uts tu puksi'ik'al wáa ma'atech u beetik uts ti' mixmáak. '''Bolon''' loobil, ku ya'ala'al ti' jump'éel kúuchil kex unaj lo'obal jáanile' wáa jáanpik'e'ene', seten yaan xíiw ichil. [[File:Sotuta en Yucatan.svg|left|thumb|Tu'ux yaan Sotuta]] [[File:Church at Tibolón, Yucatán, Mexico 2.jpg|thumb|U najil k'uj Tibolón, Sotuta]] Yaan juntúul u k'aak'as kaanilo'ob u petenil ''Yucatán'' k'aaba'ta'an Bolonpéet'k'áankab, lela' tu yóok'lal bin jach sajbe'entsil u téek kíinsik máak wáa ma' u ts'a'akal ken u chi'ej. [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Xooko'ob]] {{INTERWIKI|Q19108}} 9ml31vlkesv03szhnmzl2nuf02dycic Wp/yua/Bat 0 103629 7289797 7265395 2026-08-19T14:45:19Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289797 wikitext text/x-wiki [[File:Hail Storm.png|thumb|U k'aaxal bat]] [[File:August 5 2017 Warwickshire hail 05.jpg|thumb|'''Bat''']] '''Bat''' u k'aaba' ich maaya t'aan ti' u ''granizo'''.''''' '''Bat'''e' ku beetpajal ichil u múuyalil cháak (''cummulonimbus)'', tu'ux le mejen ch'ajo'obo' ku túulch'intalo'ob tu ka'analil múuyal tu'ux yaan u ke'elil ''atmosfera'' ti'al u chich síistalo'ob, ken síisako'obe' je'el bix xan ken aaltako'obe' ku káajal túun u k'aaxalo'ob lu'um. U chichnil wa u nojchile' ku jets'el ti' buka'aj mejen ch'ajo'ob ja' ku páajtal u múuchul.<ref>https://www.gob.mx/cenapred/articulos/que-pasa-con-el-granizo</ref> [[File:March hail UK.jpg|thumb]] Ichil maaya kaaje' k'ajóolta'an ka'ap'éel u jela'anil tu yóok'lal u nuuktakil. '''[[Ixi'im]] bat''', wa mejentak tume óol beeytak ixi'ime', wa '''[[si'intun]] bat''' tumeen nuuktak, óol beyka'aj jump'éel je'e' wa jump'íit maas ti'. [[File:Grêle.jpg|thumb]] [[File:Grêle pommiers.JPG|thumb]] Le ken k'áaxak bate' jach ku beetik k'aas ti' paak'alo'ob. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q37602}}Tu'ux ch'a'abij. 46wmqgmk8o8ne91s48575x1l41kvk79 7289798 7289797 2026-08-19T14:47:17Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289798 wikitext text/x-wiki [[File:Hail Storm.png|thumb|U k'aaxal bat]] [[File:August 5 2017 Warwickshire hail 05.jpg|thumb|'''Bat''']] [[File:Hailstone-smashed back window of a car from 4 July 2010 hailstorm (Limon, eastern Colorado, USA).jpg|thumb]] '''Bat''' u k'aaba' ich maaya t'aan ti' u ''granizo'''.''''' '''Bat'''e' ku beetpajal ichil u múuyalil cháak (''cummulonimbus)'', tu'ux le mejen ch'ajo'obo' ku túulch'intalo'ob tu ka'analil múuyal tu'ux yaan u ke'elil ''atmosfera'' ti'al u chich síistalo'ob, ken síisako'obe' je'el bix xan ken aaltako'obe' ku káajal túun u k'aaxalo'ob lu'um. U chichnil wa u nojchile' ku jets'el ti' buka'aj mejen ch'ajo'ob ja' ku páajtal u múuchul.<ref>https://www.gob.mx/cenapred/articulos/que-pasa-con-el-granizo</ref> [[File:March hail UK.jpg|thumb]] Ichil maaya kaaje' k'ajóolta'an ka'ap'éel u jela'anil tu yóok'lal u nuuktakil. '''[[Ixi'im]] bat''', wa mejentak tume óol beeytak ixi'ime', wa '''[[si'intun]] bat''' tumeen nuuktak, óol beyka'aj jump'éel je'e' wa jump'íit maas ti'. [[File:Grêle.jpg|thumb]] [[File:Grêle pommiers.JPG|thumb]] Le ken k'áaxak bate' jach ku beetik k'aas ti' paak'alo'ob. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q37602}}Tu'ux ch'a'abij. eb77g2a0urrgc95le9meswvk1a5tyuq 7289801 7289798 2026-08-19T15:00:16Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289801 wikitext text/x-wiki [[File:August 5 2017 Warwickshire hail 05.jpg|thumb|'''Bat''']] [[File:Grêle.jpg|thumb|Nojoch bat]][[File:Hail Storm.png|thumb|U k'aaxal bat]] [[File:Hailstone-smashed back window of a car from 4 July 2010 hailstorm (Limon, eastern Colorado, USA).jpg|thumb|left|Ku beetik k'aas ti' je'el ba'axe]] '''Bat''' u k'aaba' ich maaya t'aan ti' u ''granizo'''.''''' '''Bat'''e' ku beetpajal ichil u múuyalil cháak (''cummulonimbus)'', tu'ux le mejen ch'ajo'obo' ku túulch'intalo'ob tu ka'analil múuyal tu'ux yaan u ke'elil ''atmosfera'' ti'al u chich síistalo'ob, ken síisako'obe' je'el bix xan ken aaltako'obe' ku káajal túun u k'aaxalo'ob lu'um. U chichnil wa u nojchile' ku jets'el ti' buka'aj mejen ch'ajo'ob ja' ku páajtal u múuchul.<ref>https://www.gob.mx/cenapred/articulos/que-pasa-con-el-granizo</ref> [[File:March hail UK.jpg|thumb|left|Ku beetik k'aas ti' paak'alo'ob]] Ichil maaya kaaje' k'ajóolta'an ka'ap'éel u jela'anil tu yóok'lal u nuuktakil. '''[[Ixi'im]] bat''', wa mejentak tume óol beeytak ixi'ime', wa '''[[si'intun]] bat''' tumeen nuuktak, óol beyka'aj jump'éel je'e' wa jump'íit maas ti'. [[File:Grêle pommiers.JPG|thumb|Ku beetik k'aas ti' paak'alo'ob]] Le ken k'áaxak bate' jach ku beetik k'aas ti' paak'alo'ob. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q37602}}Tu'ux ch'a'abij. kswx3gyxn24xdvaqa9unw6e5zpok9ae Wp/yua/Beech' 0 103883 7289812 7254488 2026-08-19T15:59:16Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289812 wikitext text/x-wiki {{Wp/yua/Taxobox | name = Beech' | image = Colinus nigrogularis 1.jpg | regnum = [[Wp/yua/Animalia|Animalia]] | phylum = [[Wp/yua/Chordata|Chordata]] | classis = [[Wp/yua/Aves|Aves]] | ordo = [[Wp/yua/Galliformes|Galliformes]] | familia = [[Wp/yua/Odontophoridae|Odontophoridae]] | genus = ''[[Wp/yua/Colinus|Colinus]]'' | binomial = '''''Colinus nigrogularis''''' | binomial_authority = ([[Wp/yua/John Gould|Gould]], 1843) }} Le '''beech'''' wáa ''Colín gorginegro'', ''colín de garganda negra'', ''bechita'' wáa ''codorniz cotuí yucateca'' (''Colinus nigroguris''). Juntúul ch'íich' ti' yaan ichil le k'ajolta'ano'ob je'el bix ''galliforme'' ichil u láak'tsilil ''Odontophoridae'' kaja'an ''América Central''. == Tu'ux kajakbal == Kaja'ano'ob tu xamanil u petenil ''[[Wp/yua/Yucatán|Yucatán]]'', ''[[Wp/yua/Belice|Belice]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Honduras|Honduras]]''; beyxan ku páajtal u yila'alo'ob tu xamanil ''[[Wp/yua/Guatemala|Guatemala]]'' yéetel ''[[Wp/yua/Nicaragua|Nicaragua]]''. == Bixo'ob == Le ch'íich'a' más chichan ti' le ''codorniz norteña'' yaan ti' 17 tak 20 ''centímetros''. U yich le xíibil ch'íich'o'oba' boox yéetel yaan mejen sak ''rayas'' ka'anal yéetel kaabal, u kaale' boox xan, u chan p'oote' bey chan chak yéetel chukwa'. Juntúul chan ch'íich' jach séeb u yáalkab, yéetel ku ye'elintik ka'alajun je'. Le chan ch'íich'a jaach maan ki' u janta'al u je'. == ''Guisos'' == [[File:Quail eggs (Перепелиные яйца).jpg|thumb|U je'ob beech']] [[File:Codorniz en salsa roja con ensalada, Mazatlán, 29 de marzo de 2023 06.jpg|thumb|251x251px|Beech' ti' ''salsa'' chak|left]] Beech' ti' ''salsa'' chak [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ch'íich'o'ob]] {{INTERWIKI|Q262180}} kc064ciiaqjiukxq5njsqyiup2wukml Wp/yua/Berlin 0 103994 7289938 7221114 2026-08-19T18:55:14Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289938 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Berlin'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:DEU Berlin COA.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Berlin skyline 2009w.jpg|300px]] |} [[File:La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania.jpg|thumb|''La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania''|250x250px]] [[File:DE Landscape 14 Berlin Wall & O2 (5211577127).jpg|thumb|250x250px|''Muro de Berlín'']] '''''Berlin''''' u k'aaba' junp'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']] yéetel u noj kabaj. Xook yéetel 3,255,944 utia'al wíiniko'ob. Leti' u noj kaajil ''Alemania'' yéetel jump'éel ti' le kaajo'ob jach ''importantes'' ti' ''Europa''. Yaan tu nojol-lak’in le lu’um, tu tséel le yuk'o'ob ''Spree'' yéetel ''Have''l. Leti' le kaaj jach nojoch yéetel ''centro político, cultural'' yéetel ''económico.'' [[File:Museo Bode, Berlín, Alemania, 2016-04-22, DD 30.jpg|thumb|''Museo Bode, Berlín, Alemania'']] U payalchi'i '''''Berlín''''' jach k'áatchi', ts'o'ok u k'exik u yáax ts'íib tu ''siglo'' ''XIII,'' bey xan tu meyajil ''capital'' ti' ''Prusia'' yéetel ''Imperio Alemán. Tu siglo'' XX, k'ajóolta'an tumen le ''Segunda Guerra Mundial'' yéetel u jéets'el le kaaj tumen le ''Muro de Berlín''. Bejla'e', leti' jump'éel kaaj ''moderno'', ''multicultural'' yéetel ya'ab ''museos, monumentos'' yéetel kúuchilo'ob ''históricos'' je'ex ''Puerta de Brandeburgo'' yéetel ''Isla de los Museos''. '''Vocab''' == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q64}} i5t0o6gekwsy6519a3mews4nrgo2xi0 7289942 7289938 2026-08-19T19:02:06Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289942 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Berlin'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:DEU Berlin COA.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Berlin skyline 2009w.jpg|300px]] |} [[File:La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania.jpg|thumb|''La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania''|250x250px]] [[File:DE Landscape 14 Berlin Wall & O2 (5211577127).jpg|thumb|250x250px|''Muro de Berlín'']] '''''Berlin''''' u k'aaba' junp'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']] yéetel u noj kabaj. Xook yéetel 3,255,944 utia'al wíiniko'ob. Leti' u noj kaajil ''Alemania'' yéetel jump'éel ti' le kaajo'ob jach ''importantes'' ti' ''Europa''. Yaan tu nojol-lak’in le lu’um, tu tséel le yuk'o'ob ''Spree'' yéetel ''Have''l. Leti' le kaaj jach nojoch yéetel ''centro político, cultural'' yéetel ''económico.'' [[File:Museo Bode, Berlín, Alemania, 2016-04-22, DD 30.jpg|thumb|''Museo Bode, Berlín, Alemania'']] [[File:C. 1890 Prussia (1415-1890).jpg|thumb|''Prusia, Berlín'']] U payalchi'i '''''Berlín''''' jach k'áatchi', ts'o'ok u k'exik u yáax ts'íib tu ''siglo'' ''XIII,'' bey xan tu meyajil ''capital'' ti' ''Prusia'' yéetel ''Imperio Alemán. Tu siglo'' XX, k'ajóolta'an tumen le ''Segunda Guerra Mundial'' yéetel u jéets'el le kaaj tumen le ''Muro de Berlín''. Bejla'e', leti' jump'éel kaaj ''moderno'', ''multicultural'' yéetel ya'ab ''museos, monumentos'' yéetel kúuchilo'ob ''históricos'' je'ex ''Puerta de Brandeburgo'' yéetel ''Isla de los Museos''. '''Vocab''' == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q64}} rpfg3a1pe2w00vzzb0nyktxfb7fj1lp 7289943 7289942 2026-08-19T19:05:09Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289943 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Berlin'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:DEU Berlin COA.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Berlin skyline 2009w.jpg|300px]] |} [[File:La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania.jpg|thumb|''La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania''|250x250px]] [[File:DE Landscape 14 Berlin Wall & O2 (5211577127).jpg|thumb|250x250px|''Muro de Berlín'']] '''''Berlin''''' u k'aaba' junp'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']] yéetel u noj kabaj. Xook yéetel 3,255,944 utia'al wíiniko'ob. Leti' u noj kaajil ''Alemania'' yéetel jump'éel ti' le kaajo'ob jach ''importantes'' ti' ''Europa''. Yaan tu nojol-lak’in le lu’um, tu tséel le yuk'o'ob ''Spree'' yéetel ''Have''l. Leti' le kaaj jach nojoch yéetel ''centro político, cultural'' yéetel ''económico.'' [[File:Museo Bode, Berlín, Alemania, 2016-04-22, DD 30.jpg|thumb|''Museo Bode, Berlín, Alemania'']] [[File:C. 1890 Prussia (1415-1890).jpg|thumb|''Prusia, Berlín'']] [[File:Flag of Prussia (1892-1918).svg|thumb|U ''bandera Prusia'' (1892–1918)]] U payalchi'i '''''Berlín''''' jach k'áatchi', ts'o'ok u k'exik u yáax ts'íib tu ''siglo'' ''XIII,'' bey xan tu meyajil ''capital'' ti' ''Prusia'' yéetel ''Imperio Alemán. Tu siglo'' XX, k'ajóolta'an tumen le ''Segunda Guerra Mundial'' yéetel u jéets'el le kaaj tumen le ''Muro de Berlín''. Bejla'e', leti' jump'éel kaaj ''moderno'', ''multicultural'' yéetel ya'ab ''museos, monumentos'' yéetel kúuchilo'ob ''históricos'' je'ex ''Puerta de Brandeburgo'' yéetel ''Isla de los Museos''. '''Vocab''' == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q64}} 7vaxh6qkgbk59i168be86xa0ribcmo9 7289948 7289943 2026-08-19T19:08:05Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289948 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Berlin'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:DEU Berlin COA.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Berlin skyline 2009w.jpg|300px]] |} [[File:La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania.jpg|thumb|''La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania''|250x250px]] [[File:DE Landscape 14 Berlin Wall & O2 (5211577127).jpg|thumb|250x250px|''Muro de Berlín'']] '''''Berlin''''' u k'aaba' junp'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']] yéetel u noj kabaj. Xook yéetel 3,255,944 utia'al wíiniko'ob. Leti' u noj kaajil ''Alemania'' yéetel jump'éel ti' le kaajo'ob jach ''importantes'' ti' ''Europa''. Yaan tu nojol-lak’in le lu’um, tu tséel le yuk'o'ob ''Spree'' yéetel ''Have''l. Leti' le kaaj jach nojoch yéetel ''centro político, cultural'' yéetel ''económico.'' [[File:Museo Bode, Berlín, Alemania, 2016-04-22, DD 30.jpg|thumb|''Museo Bode, Berlín, Alemania'']] [[File:C. 1890 Prussia (1415-1890).jpg|thumb|''Prusia, Berlín'']] [[File:Flag of Prussia (1892-1918).svg|thumb|U ''bandera Prusia'' (1892–1918)]] [[File:German Empire (1871–1918).svg|thumb|''Imperio Alemán'' (1871–1918)]] U payalchi'i '''''Berlín''''' jach k'áatchi', ts'o'ok u k'exik u yáax ts'íib tu ''siglo'' ''XIII,'' bey xan tu meyajil ''capital'' ti' ''Prusia'' yéetel ''Imperio Alemán. Tu siglo'' XX, k'ajóolta'an tumen le ''Segunda Guerra Mundial'' yéetel u jéets'el le kaaj tumen le ''Muro de Berlín''. Bejla'e', leti' jump'éel kaaj ''moderno'', ''multicultural'' yéetel ya'ab ''museos, monumentos'' yéetel kúuchilo'ob ''históricos'' je'ex ''Puerta de Brandeburgo'' yéetel ''Isla de los Museos''. '''Vocab''' == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q64}} 2iy2xuhc8qislpct861fha28gtbedqa 7289953 7289948 2026-08-19T19:10:31Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289953 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Berlin'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:DEU Berlin COA.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Berlin skyline 2009w.jpg|300px]] |} [[File:La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania.jpg|thumb|''La Puerta de Brandeburgo. Berlín, Alemania''|250x250px]] [[File:DE Landscape 14 Berlin Wall & O2 (5211577127).jpg|thumb|250x250px|''Muro de Berlín''|left]] '''''Berlin''''' u k'aaba' junp'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']] yéetel u noj kabaj. Xook yéetel 3,255,944 utia'al wíiniko'ob. Leti' u noj kaajil ''Alemania'' yéetel jump'éel ti' le kaajo'ob jach ''importantes'' ti' ''Europa''. Yaan tu nojol-lak’in le lu’um, tu tséel le yuk'o'ob ''Spree'' yéetel ''Have''l. Leti' le kaaj jach nojoch yéetel ''centro político, cultural'' yéetel ''económico.'' [[File:Museo Bode, Berlín, Alemania, 2016-04-22, DD 30.jpg|thumb|''Museo Bode, Berlín, Alemania''|left]] [[File:C. 1890 Prussia (1415-1890).jpg|thumb|''Prusia, Berlín'']] [[File:Flag of Prussia (1892-1918).svg|thumb|U ''bandera Prusia'' (1892–1918)|left]] [[File:German Empire (1871–1918).svg|thumb|''Imperio Alemán'' (1871–1918)]] [[File:The Royal Navy during the Second World War A1505.jpg|left|thumb|U Noj Ja'il ''Reino'' ti' le Ka'ap'éel K'atunil Yóok'ol Kaab ''A1505'']] U payalchi'i '''''Berlín''''' jach k'áatchi', ts'o'ok u k'exik u yáax ts'íib tu ''siglo'' ''XIII,'' bey xan tu meyajil ''capital'' ti' ''Prusia'' yéetel ''Imperio Alemán. Tu siglo'' XX, k'ajóolta'an tumen le ''Segunda Guerra Mundial'' yéetel u jéets'el le kaaj tumen le ''Muro de Berlín''. Bejla'e', leti' jump'éel kaaj ''moderno'', ''multicultural'' yéetel ya'ab ''museos, monumentos'' yéetel kúuchilo'ob ''históricos'' je'ex ''Puerta de Brandeburgo'' yéetel ''Isla de los Museos''. '''Vocab''' == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q64}} 0s485dfe1uxtn5leh4zzh2vxan9e4l6 Wp/yua/Beelmopan 0 104121 7289830 7206394 2026-08-19T16:50:54Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289830 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Beelmopan'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Belize.svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Belmopan Parliament.jpg|300px]] |} [[File:Hattie-Simone-Inga 1961 track.png|thumb|''Huracán Hattie, ja'ab 1961'']] [[File:La Piña.jpg|thumb|U meyajil in kool yaan tu ''municipio''il Chapab |left]] '''''Beelmopan''''' u k'aaba' jump'éel lu'umil ich kabaj [[Wp/yua/Beelis|Beelis]]. Xook yéetel 2,255,944 utia'al wíiniko'ob. Leti’ u noj kaajil ''Belice'', yaan tu chuunil le lu’um, tu tséel u yuk’ ''Belice''. Ts’aaba’an tu ja’abil 1970 ''como'' jump’éel kaaj ''planificado'', tu p’áatal ichil u k’áasil le ''huracán Hattie'', ts’o’ok u k’askúuntik ya’ab u najil ''Ciudad'' ti' ''Belice''. Tumen le ba’alo’, le ''gobiernoo’'' u k’exik u noj kaajil ti’ jump’éel kúuchil ''máas seguro'' tu yóok’ol lu’um. Bejla’e’, '''''Belmopán''''' leti’ u ''centro administrativoil'' le nojoch lu’um, tu’ux yaan le ''instituciones gubernamentales'' je’ex le A''samblea Nacional''. Jump’éel kaaj ma’ jach nojoch, ba’ax ku k’exik yéetel ku nojochtal, yéetel jejeláas máako’ob ku kajtalo’ob ichil. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Beelis]] {{INTERWIKI|Q3043}} at65uxqg7r931x8dycmwjrgwb4dhsq3 Wp/yua/Beel ja' 0 105962 7289816 7265580 2026-08-19T16:15:38Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289816 wikitext text/x-wiki [[File:Rio Sar Pontepedrina Santiago Galicia 070310 2.JPG|thumb|Beel ja' ''Sar Pontepedrina Santiago Galicia'']] * [[File:Crossing the Bridge over Rio Usumacinta - Chablé, Tabasco 2020-02.jpg|thumb|Beel ja' ''Usumacinta, Tabasco'']]Káastlan t'aan: ''Río, arroyo''. [[File:CUENCA DE AGUA DEL RIO.jpg|thumb|U noj ja'i u bejil ja'|left]] Le '''''beel ja'ob''''' (ríos) leti'o'ob ''corrientes naturales'' ti' ja' ku ximbal tu ch'iijilo'ob (u ''nacimiento'') tak tu xuul, tu'ux ku jook'ol ichil uláak' yuk, ''laguna'' wa k'áak'náab. Leti'o'ob jump'éel ''parte'' jach ''importante'' ti' le cicloil ja'o', yéetel ku ts'áako'ob ja' ''dulce'' tia'al máako'ob, ba'alche'o'ob yéetel te'o'ob. Bey xan, le yuk'o'obo' ku k'exiko'ob u yich lu'um, ku bisiko'ob ''sedimentos'' yéetel ts'o'ok u yaantik u yáax nojtal kaajo'ob tu yóok'ol kaab. Ku ya'ala'ale' ku tuláakal áalkab ja'e' ku síijil ichil k'áax ba'ale' ku tso'okol ichil jump'éel k'áak'náab, tumen le lu'umo' chiinil tu bejil ja' tu yóok'ol lu'um, wa le lu'umo' ku bin u na'akal yók'olkabil je'el bix u bin u náachtal ti' le ja'o'. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q4022}} qud9o9t4eu6pnnhnksa5vs5iuqzs769 Wp/yua/Bogotá 0 107968 7289965 7191398 2026-08-19T19:45:10Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289965 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Bogotá'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Bogota (escudo).svg|125px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:V. DESDE COLPATRIA.JPG|300px]] |} [[File:Colombia Mapa Oficial.svg|thumb|Tu'ux yaan]] '''Bogotá''', u jach k'aaba' '''Bogotá, ''Distrito Capital''''' (u k'ajóolta'al úuche' je'ex '''Santafé de Bogotá'''), leti' u chuun kaaj ti' u [[Wp/yua/Colombia|''República de Colombia'']] yéetel u lu'umil ti' ''Cundinamarca''. U jo'olinta'al je'ex ''distrito capital'' yéetel xan yaan u páajtalil ati'al u jo'olintik u ts'ibóolilo'ob ichil ba'ax ts'íibta'an ti' u noj a'almaj t'aan. Jela'an ti' le uláak' méek'tan kaajo'ob ti' ''Colombia, Bogotá'' ku yantal je'ex junp'éel ''entidad territorial de primer orden'', yéetel u páajtalil uti'al u jo'olintikiba'ob kaajo'ob ku ts'áajik le a'almaj t'aan ti' le méek'tan kaajo'ob. [[File:Primero de Mayo, Bogotá - baile.jpg|left|thumb|U yáax k’iin ti’ ''Mayo, Bogotá'' – óok’ot]] Yaan ichil u lu'umil junk'aal (20) mejen kaaj, te' tu'ux jujunp'éelal yaan u jala'achil, le máax k'ajóolta'an je'ex ''Alcalde Local'', yéetel junp'éel ''Junta Administradora Local (JAL)''. Le noj kaaja' u chúumuk tuláakal ba'ax yaan u yila'al yéetel ''política, economía, industria, deportes, turismo'' yéetel miatsil. == Ba'ax u k'áat u ya'alal == Le k'aaba' ''Bogotá'' ku taal ti' junp'éel t'aan ich paax t'aan "''bacatá''". == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob]] {{INTERWIKI|Q2841}} m22k2ohb4y8ci7jpbtmcuu4dn5w9s8q Wp/yua/Barbados 0 109669 7289790 7245729 2026-08-19T14:13:51Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289790 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''''Barbados'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Barbados.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Barbados (2).svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:LocationBarbados.png|300px]] |} [[File:Barbados (50).jpg|thumb|304x304px|''Barbados'']] [[File:Barbados-2020 englisch.png|thumb|U ''mapa Barbados'', tu’ux ku chíikpajal kaajo’ob, mejen kaajo’ob, bejo’ob yéetel ''parroquias'']] '''''Barbados''''' leti' jump'éel nojoch lu'um ichil ''isla'' yaan ti' le ''[[Wp/yua/Caribe|Caribe]]'' tu lak'inil. U noj kaajil yéetel u ''principal'' kaajil leti' ''[[Wp/yua/Bridgetown|Bridgetown]]''. Le ''islao'<nowiki/>'' k'ajóolta'an tumen u jaats'uts ''playas, arrecifes de coral'' yéetel u nojoch meyajil ''turismo''. Le t'aan ''oficialo''' leti' ''[[Wp/yua/Íingles t'aan|inglés]]'', yéetel u ''cultura'' yaan u ''influencia africana'' yéetel ''británica''. ''Barbados'' ts'o'ok u k'amik u ''independencia'' ti' ''[[Wp/yua/Reino Unido|Reino Unido]]'' tu ja'abil 1966, yéetel bejla'e' leti' jump'éel ''república parlamentaria''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q244}} h7nppfeqmyxzasq719a2bsonxdmi3fr 7289791 7289790 2026-08-19T14:17:24Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289791 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''''Barbados'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Barbados.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Barbados (2).svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:LocationBarbados.png|300px]] |} [[File:Barbados-2020 englisch.png|thumb|U ''mapa Barbados'', tu’ux ku chíikpajal kaajo’ob, mejen kaajo’ob, bejo’ob yéetel ''parroquias'']] [[File:Barbados (50).jpg|thumb|250x250px|''Barbados''|left]] [[File:Barbados (3419882724).jpg|left|thumb|''Barbados'']] '''''Barbados''''' leti' jump'éel nojoch lu'um ichil ''isla'' yaan ti' le ''[[Wp/yua/Caribe|Caribe]]'' tu lak'inil. U noj kaajil yéetel u ''principal'' kaajil leti' ''[[Wp/yua/Bridgetown|Bridgetown]]''. Le ''islao'<nowiki/>'' k'ajóolta'an tumen u jaats'uts ''playas, arrecifes de coral'' yéetel u nojoch meyajil ''turismo''. Le t'aan ''oficialo''' leti' ''[[Wp/yua/Íingles t'aan|inglés]]'', yéetel u ''cultura'' yaan u ''influencia africana'' yéetel ''británica''. ''Barbados'' ts'o'ok u k'amik u ''independencia'' ti' ''[[Wp/yua/Reino Unido|Reino Unido]]'' tu ja'abil 1966, yéetel bejla'e' leti' jump'éel ''república parlamentaria''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q244}} ai2ff1i40owoirthendxoqqzcukv5h7 7289792 7289791 2026-08-19T14:22:50Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289792 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''''Barbados'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Barbados.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Barbados (2).svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:LocationBarbados.png|300px]] |} [[File:Barbados-2020 englisch.png|thumb|U ''mapa Barbados'', tu’ux ku chíikpajal kaajo’ob, mejen kaajo’ob, bejo’ob yéetel ''parroquias'']] [[File:Barbados (50).jpg|thumb|250x250px|''Barbados''|left]] [[File:Barbados (3419882724).jpg|left|thumb|''Barbados'']] [[File:Aerial view of Bridgetown Barbados.jpg|thumb|''Bridgetown, Barbados'']] '''''Barbados''''' leti' jump'éel nojoch lu'um ichil ''isla'' yaan ti' le ''[[Wp/yua/Caribe|Caribe]]'' tu lak'inil. U noj kaajil yéetel u ''principal'' kaajil leti' ''[[Wp/yua/Bridgetown|Bridgetown]]''. Le ''islao'<nowiki/>'' k'ajóolta'an tumen u jaats'uts ''playas, arrecifes de coral'' yéetel u nojoch meyajil ''turismo''. Le t'aan ''oficialo''' leti' ''[[Wp/yua/Íingles t'aan|inglés]]'', yéetel u ''cultura'' yaan u ''influencia africana'' yéetel ''británica''. ''Barbados'' ts'o'ok u k'amik u ''independencia'' ti' ''[[Wp/yua/Reino Unido|Reino Unido]]'' tu ja'abil 1966, yéetel bejla'e' leti' jump'éel ''República Parlamentaria''. == Tu'ux ch'a'abij == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Ameerika]] {{INTERWIKI|Q244}} jph4ijqffanmplcf7pjl1fmm1m6f6xy Wp/yua/Lak'in 0 110262 7289904 7250762 2026-08-19T18:24:12Z OpiYuc 2673874 se hace una edicion de texto 7289904 wikitext text/x-wiki [[File:BrújulaE.svg|thumb|Lak'in]] [[File:Tf3.14 salida del sol.jpg|thumb|Lak'in, tu'ux ku jóok'ol k'iin]] '''Lak'in''' Káastlan t'aan: ''Este, Oriente'' k'ajolta'an je'el bix jump'éel ichil u kamp'éel tits' ka'an, le je'ela le ti'e tu'ux ku jóok'ol le k'íino', ku k'aabatik beyo' tumen ku yila'al tik ku káasik u beejil le k'íino', ku láakal u xiimbal tak ti'al u k'uchul tu'ux ku jáawal, ku ta'akal, buut'ul, ichil u láak' tukulo'ob. wa chunk'inaje' ma' ta wilaj tu'ux jóok' k'iine', ti'al a wojeltik tu'ux ku p'áatal lak'íine', ka wa'atal tu táan tu'ux tan u t'uubule', tuune' ta paachile', ti' yaani'. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q684}} 6orggpbgaclt5yv01z3iy5p4n42vdqb Wp/yua/Benito Juárez 0 112296 7289892 7191364 2026-08-19T18:08:15Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289892 wikitext text/x-wiki [[File:Benito Juarez (cropped).jpg|thumb|Benito Juárez]] '''Benito Pablo Juárez García''' jsíij tu kaajil ''San'' Pablo ''Guelatao, Intendencia de [[Wp/yua/Oaxaca|Oaxaca]]'' tu k’iinil 21 ti’ ''marzo'' ti’ 1806 yéetel jkíim tu noj kaajil [[Wp/yua/Noj Kaajil México|''Ciudad de México'']], tu k’iinil 18 ti’ julio ti’ 1872. k’aj óola’an beey ''El Benemérito de las Américas'', yáax ''presidente'' ti’ u noj kaajil [[Wp/yua/México|''México'']] máasewáal ''zapoteca'' u ch’i’ibalil (21 ti’ ''enero'' ti’ 1858 tak u k’iinil ka kíim 18 ti’ ''julio'' ti’ 1872)<sup>1</sup>. == U kuxtal == Yaan ti’ óoxp’éel ja’ab ka jkíim u yuumo’ob, ka p’áat tu kanáant u ts’e’ yuum ''Bernardino'', ti’al u kanáant u káax yéetel u beet kanáant tamano’ob. Ka’aj tu chukaj 12 ja’ab ti’e’, ichil u ts’íiboltik u kaan xooke’, puuts’ tu kaajal ka’aj jk’uuch’ tu noj kaajil ''Oaxaca''. Talam tu yilaj le ka’aj jk’uucho’ tumen ku t’aanik u síijnáal t’aan: ''zapoteco'', ka p’áat yiknal u kiik tu’ux meyajnaj bee jk’oose’ tak ka’aj tu k’aj óoltaj ich u ma’ táan u t’anik kastelan t’aan yumk’iin Antonio Salanueva. [[File:Presidente Benito Pablo Juárez García.jpg|thumb|Le jala’acho’ Benito Juarez]] [[File:Mexico Oaxaca Guelatao location map.svg|thumb|Tu'ux yaan ''San'' Pablo ''Guelatao, Oaxaca'']] [[File:Guelatao17.JPG|left|thumb|''Guelatao'']] Ka’ansa’ab xook yéetel ts’íib tumen ''Salanueva'' yéetel ajka’ansaj Domingo González, xoknaj ''Seminario de la Santa Cruz'' tu’ux tu xokaj ''latín, filosofía'' yéetel ''teología,'' ba’ale’ tu p’ataj, ka’aj tu xokaj ''Derecho'' tu najil xook ''Instituto de Ciencias y Artes''. Ti’al u ja’abil 1834 tu k’amubáaj ''abogado''. U yáax máasewáal ''abogado'' yaan te’ kaajilo’. ==Tu'ux jóok'sa'abi'== <references/><sup>1</sup>https://es.wikipedia.org/wiki/Benito_Ju%C3%A1rez [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Meejikoilo'ob]] {{INTERWIKI|Q182276}} m85lvqq049ftuilsvn2zr822ggm9oag Wp/yua/Bok'ol ooch 0 115885 7289967 7255511 2026-08-19T20:00:43Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289967 wikitext text/x-wiki [[File:Mirabilistrombus listeri 01.JPG|thumb|Bok'ol ooch]] [[File:Trompeta de caracola.JPG|thumb|''Instrumento musical'']] Le '''bok’ol ooch''' / ''caracol'' leti’ jump’éel ba’alche’ ''invertebrado'' ku p’áatal ichil le ''grupo gasterópodos''. Ku k’ajóolta’al tumen u ''concha en forma espiral'' yéetel u bin ''lento''. Ku yantal ichil lu’um yéetel ja’, tu p’áat yéetel ba’axil ''especie''. Le ''caracolo’'' ku janal k’áaxo’ob, ''algas'' yéetel ''materia orgánica'' ku k’a’ana’an, tumen ku yaantik u ''balanceil'' le ''naturaleza''. [[File:Ritual del equinoccio de primavera en Huapalcalco, Tulancingo de Bravo, Hidalgo.jpg|left|thumb|U k’iinil u tsikbalo’ob ti’ u k’iinil ''primavera'']] Ichil le ''culturas mesoamericanas'', le ''caracolo''’ k’ajóolta’an xan tumen u ''valor sagrado''. U ''conchao’'' ku k’áatik u meyaj je’ex ''instrumento musical'' ti’ ''ceremonias'', ku tsikbalti’ le ''viento'', u t’aan yéetel u ''comunicación espiritual''. [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Ba'alche'ob]] {{INTERWIKI|Q21834}} 3dqlsbxqipyiw1qnqcbsup5nnqpi5px Wp/yua/Benin 0 115903 7289880 7206251 2026-08-19T17:54:16Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289880 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''U Lu'umil Benin'''<br>'''République du Bénin'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Benin.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Benin.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Benin in its region.svg|300px]] |} [[File:Porto Novo.png|thumb|Tu'ux yaan Porto Novo]] '''Benin''' (sotoo t'aan: ''République du Bénin'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Áfrikaa|Áfrikaa]]. Xook yéetel 65.073.482 utia'al wíinik. [[File:Vue de Porto Novo (Bénin).jpg|thumb|''Porto Novo (Bénin)'']] [[File:Vue panoramique du quartier Zongo à Cotonou au Bénin.jpg|thumb|250x250px|''Cotonú'']] Jump'éel nojoch lu'um yaan tu ts'íitil ''África occidental''. Ku ts'áapal yéetel ''Togo, Nigeria, Burkina Faso'' yéetel ''Níger'', yéetel yaan u chi' ti' le ''Golfo de Guinea''. U noj kaajil ''oficial'' leti' ''Porto-Novo'', chen le kaaj jach nojoch yéetel ''centro económico'' leti' ''Cotonú. '''Benín''''' ts'o'ok u k'amik u ''independencia'' ti' ''Francia'' tu ja'abil 1960, yéetel k'ajóolta'an tumen u ya'ab ''culturas'' yéetel tumen leti' jump'éel ti' le ''centros históricos'' ti' le yáax ''Reino de Dahomey''. Le ''agriculturao'<nowiki/>'' jump'éel meyaj jach ''importante'' tia'al u ''economía''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' ==<!--Referencias--> {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Áfrikaa]] {{INTERWIKI|Q962}} 4qh0anrvh6z4i7t1x0mu1eoheq3xlqk 7289885 7289880 2026-08-19T17:58:47Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289885 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''U Lu'umil Benin'''<br>'''République du Bénin'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Benin.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Benin.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Benin in its region.svg|300px]] |} [[File:Porto Novo.png|thumb|Tu'ux yaan Porto Novo]] '''Benin''' (sotoo t'aan: ''République du Bénin'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Áfrikaa|Áfrikaa]]. Xook yéetel 65.073.482 utia'al wíinik. [[File:Vue de Porto Novo (Bénin).jpg|thumb|''Porto Novo (Bénin)''|left]] [[File:Kingdom of Dahomey c. c. 1600–1904) flag map.png|left|thumb|U ''mapa'' yéetel u ''bandera''il u ''Reino''il ''Dahomey'' (óol 1600–1904).]] [[File:Vue panoramique du quartier Zongo à Cotonou au Bénin.jpg|thumb|250x250px|''Cotonú'']] Jump'éel nojoch lu'um yaan tu ts'íitil ''África occidental''. Ku ts'áapal yéetel ''Togo, Nigeria, Burkina Faso'' yéetel ''Níger'', yéetel yaan u chi' ti' le ''Golfo de Guinea''. U noj kaajil ''oficial'' leti' ''Porto-Novo'', chen le kaaj jach nojoch yéetel ''centro económico'' leti' ''Cotonú. '''Benín''''' ts'o'ok u k'amik u ''independencia'' ti' ''Francia'' tu ja'abil 1960, yéetel k'ajóolta'an tumen u ya'ab ''culturas'' yéetel tumen leti' jump'éel ti' le ''centros históricos'' ti' le yáax ''Reino de Dahomey''. Le ''agriculturao'<nowiki/>'' jump'éel meyaj jach ''importante'' tia'al u ''economía''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' ==<!--Referencias--> {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] [[Category:Wp/yua/Áfrikaa]] {{INTERWIKI|Q962}} b4rri41w6a1zl7dsv5vg9uhur09efqc Wp/yua/Bélgica 0 117800 7289817 7206235 2026-08-19T16:21:15Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289817 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''U Lu'umil Beeljika'''<br>'''''Royaume de Belgique'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Belgium.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Great Coat of Arms of Belgium.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:EU-Belgium.svg|300px]] |} [[File:Edificios en la Grand-Place, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 184-186 HDR.jpg|thumb|252x252px|''Gran Palacio, Bruselas, Bélgica'']] '''''Beeljika''''' (fráanses t'aan: ''Royaume de Belgique'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Ewropa|''Ewropa'']]. Xook yéetel 65.073.482 utia'al wíinik. [[File:AfricaMuseum - 2023-02-09 - 03.jpg|thumb|U ''múuseo''il ''África, Bélgica'']] Jump'éel nojoch lu'um yaan tu tséelil ''Europa''. U noj kaajil leti' ''Bruselas'', tu'ux yaan xan ''importantes instituciones internacionales''. '''''Bélgica''''' k'ajóolta'an tumen u jejeláas ''culturas'' yéetel t'aano'ob, tumen yaan óoxp'éel t'aano'ob ''oficiales: neerlandés, francés'' yéetel ''alemán''. Le nojoch lu'umo' jach k'ajóolta'an tumen u ''arquitectura histórica'', u kaajo'ob ''medievales'' yéetel u ja'analo'ob ''tradicionales'' je'ex ''chocolate'' yéetel ''waffles''. Bey xan, '''''Bélgica''''' yaan u nojoch ''papel'' ichil ''política'' yéetel ''economía europea''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' ==<!--Referencias--> {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Europa]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] {{INTERWIKI|Q31}} g8mri576uj8ew0ambmavzgd88f6stxr 7289818 7289817 2026-08-19T16:30:10Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289818 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''U Lu'umil Beeljika'''<br>'''''Royaume de Belgique'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Belgium.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Great Coat of Arms of Belgium.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:EU-Belgium.svg|300px]] |} [[File:Edificios en la Grand-Place, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 184-186 HDR.jpg|thumb|252x252px|''Gran Palacio, Bruselas, Bélgica'']] '''''Beeljika''''' (fráanses t'aan: ''Royaume de Belgique'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Ewropa|''Ewropa'']]. Xook yéetel 65.073.482 utia'al wíinik. [[File:AfricaMuseum - 2023-02-09 - 03.jpg|thumb|U ''múuseo''il ''África, Bélgica'']] [[File:Catedral de San Miguel y Santa Gúdula de Bruselas, Bélgica, 2021-12-14, DD 10-12 HDR.jpg|thumb|U Noj K'ujil San Miguel yéetel Santa Gúdula ti' Bruselas]] Jump'éel nojoch lu'um yaan tu tséelil ''Europa''. U noj kaajil leti' ''Bruselas'', tu'ux yaan xan ''importantes instituciones internacionales''. '''''Bélgica''''' k'ajóolta'an tumen u jejeláas ''culturas'' yéetel t'aano'ob, tumen yaan óoxp'éel t'aano'ob ''oficiales: neerlandés, francés'' yéetel ''alemán''. Le nojoch lu'umo' jach k'ajóolta'an tumen u ''arquitectura histórica'', u kaajo'ob ''medievales'' yéetel u ja'analo'ob ''tradicionales'' je'ex ''chocolate'' yéetel ''waffles''. Bey xan, '''''Bélgica''''' yaan u nojoch ''papel'' ichil ''política'' yéetel ''economía europea''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' ==<!--Referencias--> {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Europa]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] {{INTERWIKI|Q31}} ako0ghjlh2oxww6czdwr0ezyuvt5415 7289821 7289818 2026-08-19T16:34:29Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289821 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''U Lu'umil Beeljika'''<br>'''''Royaume de Belgique'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Belgium.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Great Coat of Arms of Belgium.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:EU-Belgium.svg|300px]] |} [[File:Edificios en la Grand-Place, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 184-186 HDR.jpg|thumb|252x252px|''Gran Palacio, Bruselas, Bélgica'']] [[File:Antwerp Belgium Het-Steen-01.jpg|thumb|''Antwerp Belgium Het-Steen'']] '''''Beeljika''''' (fráanses t'aan: ''Royaume de Belgique'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Ewropa|''Ewropa'']]. Xook yéetel 65.073.482 utia'al wíinik. [[File:AfricaMuseum - 2023-02-09 - 03.jpg|thumb|U ''múuseo''il ''África, Bélgica'']] [[File:Catedral de San Miguel y Santa Gúdula de Bruselas, Bélgica, 2021-12-14, DD 10-12 HDR.jpg|thumb|U Noj K'ujil San Miguel yéetel Santa Gúdula ti' Bruselas]] Jump'éel nojoch lu'um yaan tu tséelil ''Europa''. U noj kaajil leti' ''Bruselas'', tu'ux yaan xan ''importantes instituciones internacionales''. '''''Bélgica''''' k'ajóolta'an tumen u jejeláas ''culturas'' yéetel t'aano'ob, tumen yaan óoxp'éel t'aano'ob ''oficiales: neerlandés, francés'' yéetel ''alemán''. Le nojoch lu'umo' jach k'ajóolta'an tumen u ''arquitectura histórica'', u kaajo'ob ''medievales'' yéetel u ja'analo'ob ''tradicionales'' je'ex ''chocolate'' yéetel ''waffles''. Bey xan, '''''Bélgica''''' yaan u nojoch ''papel'' ichil ''política'' yéetel ''economía europea''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' ==<!--Referencias--> {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Europa]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] {{INTERWIKI|Q31}} lxpmb5ieyfi7ljlmxwyl2615avm5xao 7289824 7289821 2026-08-19T16:40:01Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289824 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''U Lu'umil Beeljika'''<br>'''''Royaume de Belgique'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Belgium.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Great Coat of Arms of Belgium.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:EU-Belgium.svg|300px]] |} [[File:Edificios en la Grand-Place, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 184-186 HDR.jpg|thumb|252x252px|''Gran Palacio, Bruselas, Bélgica'']] [[File:Antwerp Belgium Het-Steen-01.jpg|thumb|''Antwerp Belgium Het-Steen'']] '''''Beeljika''''' (fráanses t'aan: ''Royaume de Belgique'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Ewropa|''Ewropa'']]. Xook yéetel 65.073.482 utia'al wíinik. [[File:AfricaMuseum - 2023-02-09 - 03.jpg|thumb|U ''múuseo''il ''África, Bélgica'']] [[File:Catedral de San Miguel y Santa Gúdula de Bruselas, Bélgica, 2021-12-14, DD 10-12 HDR.jpg|thumb|U Noj K'ujil San Miguel yéetel Santa Gúdula ti' Bruselas]] [[File:Belgian Chocolate Village.jpg|thumb|U Kaajil ''Chocoláte Belga'']] Jump'éel nojoch lu'um yaan tu tséelil ''Europa''. U noj kaajil leti' ''Bruselas'', tu'ux yaan xan ''importantes instituciones internacionales''. '''''Bélgica''''' k'ajóolta'an tumen u jejeláas ''culturas'' yéetel t'aano'ob, tumen yaan óoxp'éel t'aano'ob ''oficiales: neerlandés, francés'' yéetel ''alemán''. Le nojoch lu'umo' jach k'ajóolta'an tumen u ''arquitectura histórica'', u kaajo'ob ''medievales'' yéetel u ja'analo'ob ''tradicionales'' je'ex ''chocolate'' yéetel ''waffles''. Bey xan, '''''Bélgica''''' yaan u nojoch ''papel'' ichil ''política'' yéetel ''economía europea''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' ==<!--Referencias--> {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Europa]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] {{INTERWIKI|Q31}} rvknr8r5e16g1fp9dcg2m94ubyzq78b 7289826 7289824 2026-08-19T16:43:10Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289826 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''U Lu'umil Beeljika'''<br>'''''Royaume de Belgique'''''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Belgium.svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Great Coat of Arms of Belgium.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:EU-Belgium.svg|300px]] |} [[File:Edificios en la Grand-Place, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 184-186 HDR.jpg|thumb|252x252px|''Gran Palacio, Bruselas, Bélgica'']] [[File:Antwerp Belgium Het-Steen-01.jpg|thumb|''Antwerp Belgium Het-Steen''|left]] '''''Beeljika''''' (fráanses t'aan: ''Royaume de Belgique'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Ewropa|''Ewropa'']]. Xook yéetel 65.073.482 utia'al wíinik. [[File:AfricaMuseum - 2023-02-09 - 03.jpg|thumb|U ''múuseo''il ''África, Bélgica''|left]] [[File:Catedral de San Miguel y Santa Gúdula de Bruselas, Bélgica, 2021-12-14, DD 10-12 HDR.jpg|thumb|U Noj K'ujil San Miguel yéetel Santa Gúdula ti' Bruselas]] [[File:Belgian Chocolate Village.jpg|thumb|U Kaajil ''Chocoláte Belga''|left]] [[File:Gaufre de Brussel.001 - Brussel.jpg|thumb|''Waffles'']] Jump'éel nojoch lu'um yaan tu tséelil ''Europa''. U noj kaajil leti' ''Bruselas'', tu'ux yaan xan ''importantes instituciones internacionales''. '''''Bélgica''''' k'ajóolta'an tumen u jejeláas ''culturas'' yéetel t'aano'ob, tumen yaan óoxp'éel t'aano'ob ''oficiales: neerlandés, francés'' yéetel ''alemán''. Le nojoch lu'umo' jach k'ajóolta'an tumen u ''arquitectura histórica'', u kaajo'ob ''medievales'' yéetel u ja'analo'ob ''tradicionales'' je'ex ''chocolate'' yéetel ''waffles''. Bey xan, '''''Bélgica''''' yaan u nojoch ''papel'' ichil ''política'' yéetel ''economía europea''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' ==<!--Referencias--> {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Europa]] [[Category:Wp/yua/Noj lu'umilo'ob]] {{INTERWIKI|Q31}} omnq2md7pvj5h5klmsxs4eig67army3 Wp/yua/Bayern 0 118389 7289802 7206213 2026-08-19T15:10:11Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289802 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Xóot Noj Lu'umil Bayern'''<br>'''Freistaat Bayern'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bavaria (striped).svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bavaria.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Deutschland Lage von Bayern.svg|200px]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Wíinik | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 109,955,400 (2005)<ref>INEGI [http://www.inegi.gob.mx/inegi/contenidos/espanol/acerca/inegi324.asp?c=324#tres Wíiniko'ob utia'al Méxikoo]</ref> |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Ich | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 1,964,375 [[Wp/yua/km²|km²]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Aj Noj Kaaj | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[Wp/yua/München|München]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Aj Jala'ach Wíinik | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[Wp/yua/Horst Seehofer|Horst Seehofer]] |- |} [[File:Bavaria in Europe.png|thumb|Tu'ux yaan ''Bavaria'' ti' ''Europa'']] [[File:Masskrug2.jpg|thumb|249x249px|''Feria de la cerveza'']] [[File:Siegestor Munich at Dusk.JPG|thumb|U péechil u jaajil Múnich ti’ u ts’u' k’iin]] [[File:Schloss Neuschwanstein 2013.jpg|thumb|249x249px|''Castillo de Neuschwanstein'']] '''''Bayern''''' (''aleman'' t'aan: ''Freistaat Bayern'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']]. Xook yéetel 955.400 utia'al wíinik. Baviera ('''''Bayern''''' tu t'aan ''alemán'') leti' le ''estado'' jach nojoch ti' ''Alemania'' tumen u noholil lu'um. U noj kaajil leti' Múnich. '''''Baviera''''' k'ajóolta'an tumen u jaats'uts wits'o'ob ''alpinos'', u noj kúuchilo'ob ''históricos'' yéetel u ''tradiciones culturales'', je'ex le ''fiesta cerveza'' ku k'aaba'ta'al ''Oktoberfest''. Bey xan, leti' jump'éel ti' le ''regiones'' jach ma'alob ''económicamente'' ti' ''Alemania'', yéetel yaan te' ''industrias tecnológicas, automotrice''s yéetel ''manufactureras''. Ichil u kúuchilo'ob jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''Castillo de Neuschwanstein''. == Referencias == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q980}} 0iw4f8jiuby7bkjlaoyxmkzralwn91e 7289804 7289802 2026-08-19T15:25:53Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289804 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Xóot Noj Lu'umil Bayern'''<br>'''Freistaat Bayern'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bavaria (striped).svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bavaria.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Deutschland Lage von Bayern.svg|200px]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Wíinik | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 109,955,400 (2005)<ref>INEGI [http://www.inegi.gob.mx/inegi/contenidos/espanol/acerca/inegi324.asp?c=324#tres Wíiniko'ob utia'al Méxikoo]</ref> |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Ich | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 1,964,375 [[Wp/yua/km²|km²]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Aj Noj Kaaj | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[Wp/yua/München|München]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Aj Jala'ach Wíinik | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[Wp/yua/Horst Seehofer|Horst Seehofer]] |- |} [[File:Bavaria in Europe.png|thumb|Tu'ux yaan ''Bavaria'' ti' ''Europa'']] [[File:Masskrug2.jpg|thumb|249x249px|''Feria de la cerveza''|left]] [[File:Siegestor Munich at Dusk.JPG|thumb|U péechil u jaajil Múnich ti’ u ts’u' k’iin|left]] [[File:Schloss Neuschwanstein 2013.jpg|thumb|249x249px|''Castillo de Neuschwanstein'']] '''''Bayern''''' (''aleman'' t'aan: ''Freistaat Bayern'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']]. Xook yéetel 955.400 utia'al wíinik. [[File:FIZ BMW, Múnich, Alemania, 2022-10-23, DD 104-106 HDR.jpg|left|thumb|''FIZ BMW, Múnich, Alemania'']] [[File:Watzmann 2 Nationalpark Berchtesgaden.jpg|thumb|U wits'ob u ''Alpesil Berchtesgaden'']] Baviera ('''''Bayern''''' tu t'aan ''alemán'') leti' le ''estado'' jach nojoch ti' ''Alemania'' tumen u noholil lu'um. U noj kaajil leti' Múnich. '''''Baviera''''' k'ajóolta'an tumen u jaats'uts wits'o'ob ''alpinos'', u noj kúuchilo'ob ''históricos'' yéetel u ''tradiciones culturales'', je'ex le ''fiesta cerveza'' ku k'aaba'ta'al ''Oktoberfest''. Bey xan, leti' jump'éel ti' le ''regiones'' jach ma'alob ''económicamente'' ti' ''Alemania'', yéetel yaan te' ''industrias tecnológicas, automotrice''s yéetel ''manufactureras''. Ichil u kúuchilo'ob jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''Castillo de Neuschwanstein''. == Referencias == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q980}} k791kzp92pux8s2gytwfwo41ow17w00 7289805 7289804 2026-08-19T15:28:51Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289805 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Xóot Noj Lu'umil Bayern'''<br>'''Freistaat Bayern'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Bavaria (striped).svg|125px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Bavaria.svg|125px]] |- | align="center" width="140px" | Lakam | align="center" width="140px" | Chimal |} |- | align=center colspan=2 | [[image:Deutschland Lage von Bayern.svg|200px]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Wíinik | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 109,955,400 (2005)<ref>INEGI [http://www.inegi.gob.mx/inegi/contenidos/espanol/acerca/inegi324.asp?c=324#tres Wíiniko'ob utia'al Méxikoo]</ref> |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Ich | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 1,964,375 [[Wp/yua/km²|km²]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Aj Noj Kaaj | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[Wp/yua/München|München]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Aj Jala'ach Wíinik | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[Wp/yua/Horst Seehofer|Horst Seehofer]] |- |} [[File:Bavaria in Europe.png|thumb|Tu'ux yaan ''Bavaria'' ti' ''Europa'']] [[File:Masskrug2.jpg|thumb|249x249px|''Feria de la cerveza''|left]] [[File:Siegestor Munich at Dusk.JPG|thumb|U péechil u jaajil Múnich ti’ u ts’u' k’iin|left]] [[File:Schloss Neuschwanstein 2013.jpg|thumb|249x249px|''Castillo de Neuschwanstein'']] '''''Bayern''''' (''aleman'' t'aan: ''Freistaat Bayern'') u k'aaba' junp'éel lu'umil ich [[Wp/yua/Alemania|''Alemania'']]. Xook yéetel 955.400 utia'al wíinik. [[File:FIZ BMW, Múnich, Alemania, 2022-10-23, DD 104-106 HDR.jpg|left|thumb|''FIZ BMW, Múnich, Alemania'']] [[File:Watzmann 2 Nationalpark Berchtesgaden.jpg|thumb|U wits'ob u ''Alpesil Berchtesgaden Baviera'']] [[File:Gobierno Estatal de Baviera, Múnich, Alemania, 2017-07-07, DD 01.jpg|left|thumb|U jala’achil u lu’umil ''Baviera'']] Baviera ('''''Bayern''''' tu t'aan ''alemán'') leti' le ''estado'' jach nojoch ti' ''Alemania'' tumen u noholil lu'um. U noj kaajil leti' Múnich. '''''Baviera''''' k'ajóolta'an tumen u jaats'uts wits'o'ob ''alpinos'', u noj kúuchilo'ob ''históricos'' yéetel u ''tradiciones culturales'', je'ex le ''fiesta cerveza'' ku k'aaba'ta'al ''Oktoberfest''. Bey xan, leti' jump'éel ti' le ''regiones'' jach ma'alob ''económicamente'' ti' ''Alemania'', yéetel yaan te' ''industrias tecnológicas, automotrice''s yéetel ''manufactureras''. Ichil u kúuchilo'ob jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''Castillo de Neuschwanstein''. == Referencias == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q980}} d48ud6yipqdcnet99rvoix6qazrb71y Wp/yua/Benemérito de las Américas (méek'tánkaaj) 0 118587 7289856 7206244 2026-08-19T17:20:08Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289856 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Benemérito de las Américas'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align=center colspan=2 | [[File:Coats of arms of None.svg|120px]] |- |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Benemérito de las Américas en Chiapas.svg|300px]] |} [[File:Laguna Miramar en la Selva Lacandona.jpg|thumb|249x249px|''Laguna Miramar, Selva Lacandona'']] U méek'tankaajil '''''Benemérito de las Américas''''', [[Wp/yua/Chiapas|Chiapas]], ''Méxiko''oe', p'aatal tu xaman-lak'inil Noj A'almaj t'aanil u méek'tankaaj, tu'ux kutal u ts'oko'ol u pa'ak'al kij. [[File:Río Usumacinta a la altura de Boca del Cerro 03.jpg|left|thumb|U ja' ''Usumacinta'' tu kúuchil ''Boca del Cerro'']] Leti' u noj kaajil le ''municipio'' ku k'aaba'tik bey xan, yaan ichil le ''Selva Lacandona'' tu lak'inil ''Chiapas''. Le ''municipioo''' ku táan u ts'áapal yéetel ''Guatemala'', yéetel yaan ichil jump'éel lu'um jach ya'ab u ''riqueza natural'', tu'ux ku máano'ob nojoch yuk'o'ob je'ex le ''Usumacinta''. Ts'aaba' u meyajil bey municipio tu ja'abil 1999, yéetel ts'o'ok u nojoch nojtal u ''población''. U meyajil ''economía'' ku p'áatal ''principalmente'' ti' ''agricultura, ganadería'' yéetel ''comercio''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q20274829}} o5wbjswnwhv6h0ke2e8dv8lfv8expux Wp/yua/Bokobá 0 123138 7289959 7214476 2026-08-19T19:18:11Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289959 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=275 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Bokobá'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align=center colspan=2 | |- |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Bokoba en Yucatan.svg|275px]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Wíiniko'ob | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 2,052 (2010)<ref>Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «[http://www.inegi.org.mx/sistemas/TabuladosBasicos/Preliminares2010.aspx? Resultados preliminares del Censo de 2010. Yucatán]». Káastlan t'aan.</ref> |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | ''Código INEGI'' | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 31005 |} '''Bokobá'''. U k'aaba' jump'éel noj kaaj jo'olbesik jump'éel méek'tankaaj láayli' bey xan u k'aaba'e'.<ref>Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «[https://web.archive.org/web/20110722225830/http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/yuc/divismpal.cfm?c=1206&e=31&CFID=1993439&CFTOKEN=83113576 Aspectos geográficos de Yucatán. Divisón Municipal]». Káastlan t'aan.</ref> Ti' yaan tu ''estadoo’ [[Wp/yua/Yucatán|Yucatán]]'', tu chuunil le ''península''. Le k’aaba’ táan u taal ti’ le t’aan ''maya'', yéetel ku ya’ala’al “ja’ tu k’áax” wa “ja’ ichil k’áaxo’ob”, tumen u ba’ax u lu’umil. [[File:Bokobá, Yucatán (02).jpg|thumb|Unajil K'uj]] Le ''municipioo’'' k’ajóolta’an tumen u tuukulil ''maya'', u k’áaxo’ob yéetel u ''costumbres comunitarias''. U meyajil ''economía'' ku p’áatal ''principalmente'' ti’ ''agricultura'' yéetel uláak’ meyajo’ob tu kaaj, yéetel ku kanáantik u ''tradiciones''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/U kaajilo'ob Yucatán]] {{INTERWIKI|Q8250474}} bdo52axyyllj1dwqaqt2zdohp3x6i4c 7289960 7289959 2026-08-19T19:20:00Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289960 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=275 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Bokobá'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align=center colspan=2 | |- |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Bokoba en Yucatan.svg|275px]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Wíiniko'ob | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 2,052 (2010)<ref>Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «[http://www.inegi.org.mx/sistemas/TabuladosBasicos/Preliminares2010.aspx? Resultados preliminares del Censo de 2010. Yucatán]». Káastlan t'aan.</ref> |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | ''Código INEGI'' | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 31005 |} '''Bokobá'''. U k'aaba' jump'éel noj kaaj jo'olbesik jump'éel méek'tankaaj láayli' bey xan u k'aaba'e'.<ref>Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «[https://web.archive.org/web/20110722225830/http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/yuc/divismpal.cfm?c=1206&e=31&CFID=1993439&CFTOKEN=83113576 Aspectos geográficos de Yucatán. Divisón Municipal]». Káastlan t'aan.</ref> Ti' yaan tu ''estadoo’ [[Wp/yua/Yucatán|Yucatán]]'', tu chuunil le ''península''. Le k’aaba’ táan u taal ti’ le t’aan ''maya'', yéetel ku ya’ala’al “ja’ tu k’áax” wa “ja’ ichil k’áaxo’ob”, tumen u ba’ax u lu’umil. [[File:Bokobá, Yucatán (02).jpg|thumb|Unajil K'uj]] [[File:Bokobá, Yucatán (01).jpg|thumb|U jala’achil kaaj]] Le ''municipioo’'' k’ajóolta’an tumen u tuukulil ''maya'', u k’áaxo’ob yéetel u ''costumbres comunitarias''. U meyajil ''economía'' ku p’áatal ''principalmente'' ti’ ''agricultura'' yéetel uláak’ meyajo’ob tu kaaj, yéetel ku kanáantik u ''tradiciones''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/U kaajilo'ob Yucatán]] {{INTERWIKI|Q8250474}} hu2b42ntmfr9ehwt0z5d9668okehzte 7289962 7289960 2026-08-19T19:23:58Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289962 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=275 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Bokobá'''</big> |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align=center colspan=2 | |- |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Bokoba en Yucatan.svg|275px]] |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Wíiniko'ob | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 2,052 (2010)<ref>Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «[http://www.inegi.org.mx/sistemas/TabuladosBasicos/Preliminares2010.aspx? Resultados preliminares del Censo de 2010. Yucatán]». Káastlan t'aan.</ref> |- ! style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | ''Código INEGI'' | style="border-top: solid 1px #f5f9f9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 31005 |} '''Bokobá'''. U k'aaba' jump'éel noj kaaj jo'olbesik jump'éel méek'tankaaj láayli' bey xan u k'aaba'e'.<ref>Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «[https://web.archive.org/web/20110722225830/http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/yuc/divismpal.cfm?c=1206&e=31&CFID=1993439&CFTOKEN=83113576 Aspectos geográficos de Yucatán. Divisón Municipal]». Káastlan t'aan.</ref> Ti' yaan tu ''estadoo’ [[Wp/yua/Yucatán|Yucatán]]'', tu chuunil le ''península''. Le k’aaba’ táan u taal ti’ le t’aan ''maya'', yéetel ku ya’ala’al “ja’ tu k’áax” wa “ja’ ichil k’áaxo’ob”, tumen u ba’ax u lu’umil. [[File:Bokobá, Yucatán (02).jpg|thumb|Unajil K'uj]] [[File:Bokobá, Yucatán (01).jpg|thumb|U jala’achil kaaj|left]] Le ''municipioo’'' k’ajóolta’an tumen u tuukulil ''maya'', u k’áaxo’ob yéetel u ''costumbres comunitarias''. U meyajil ''economía'' ku p’áatal ''principalmente'' ti’ ''agricultura'' yéetel uláak’ meyajo’ob tu kaaj, yéetel ku kanáantik u ''tradiciones''. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/U kaajilo'ob Yucatán]] {{INTERWIKI|Q8250474}} 4lmm06itgvgr0ne4rmocagvy2b4tv1v Wp/yua/Pop 0 132192 7289886 7256774 2026-08-19T17:59:06Z OpiYuc 2673874 se hace una edición de texto 7289886 wikitext text/x-wiki [[File:Maya-Pop.jpg|179x179px|right|thumb|Pop]] '''Pop/ póop:''' beey ku k'aabatik jumpel wíina'al ichil jump'éel úuchben ja'ab ti' u túukulil maayajo'ob, ichil u tukulil maayaj k'iche' u k'áat u ya'al ''sabiduria'' yéetel ''comunidad,'' tsol xikin; tune' ku ch'a'abal je'ex u tu'uxil tu'ux ku ch'a'abal ma'alob túukulo'ob. le ku k'aabatik '''póop''' k'ajo'oltan ich kastelan je'el bix ''petate'', ''alfombra,'' ti' ku taal tun u tuukulil waypóop, tumen le máax ku beetik u wayile' yóok'ol le '''póop''' ku máano', le beetike', le máax ki meyajtik u way'''póop'''ile' ku ts'áik u ku'uchil koonol tumen ku beeytal u tasik wa u bisik u koonol yook'ol le '''póop'''o'. [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Wíinalo'ob]] 40izg6cdq1s5d82ox02ffi88u09dx58 Wp/yua/Becan 0 132794 7289810 7206224 2026-08-19T15:49:17Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289810 wikitext text/x-wiki [[File:Municipios de Campeche.svg|thumb|Tu'ux yaan Becan]] [[File:Becan I-S.jpg|thumb|Becan]] [[File:Becán Campeche - panoramio.jpg|thumb|Becan|left]] U kaaj '''''Becan''''', [[Wp/yua/Kaampech|Kaampech]], Meejikoe', p'aatal tu xaman-lak'inil Noj A'almaj t'aanil u méek'tankaaj, tu'ux kutal u ts'oko'ol u pa'ak'al kij. Jump'éel ''zona arqueológica maya'' jach ''importante'' yaan tu noholil K''aampech'', ichil le ''región Río'' Bec. Le kaajo' kajta'abi' ''desde'' óoxp'éel ''cientos'' ja'abo'ob yáanal ''Cristo'' táanil tak tu láaj 1200 D. C. U k'aaba' ku ya'alik “bej wa ''barranca'' ts'aaba'an tumen ja'”. '''''Becán''''' k'ajóolta'an tumen u nojoch ''foso'' ku sutik ya'ab ''parte'' ti' u ''centro ceremonial'', jump'éel ba'al ma' jach yaan ichil uláak' kaajo'ob ''mayas''. Ichil u ''estructuras'' jach ''importantes'' yaan ''templos, plazas'' yéetel najilo'ob ku yeesiko'ob le ''estilo arquitectónico'' ''Río'' Bec. == Tu'ux ch'a'aba'an lela' == {{Wp/yua/Reflist}} [[Category:Wp/yua]] [[Category:Wp/yua/Kaajo'ob ti' Kaampech]] gvyu62lw3n0ui7tngfl1w7naa5oo8kw Wp/yua/Bix in meyajtik u ka'ansajil computación 0 134785 7289957 7191394 2026-08-19T19:14:05Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289957 wikitext text/x-wiki [[File:Clase13.JPG|thumb|250x250px|right|Bix in meyajtik u ka'ansajil ''computación''.]] [[File:Antu application-vnd.ms-powerpoint.svg|thumb|''PowerPoint'']] Bix in meyajtik u ka'ansajil ''computación''. Le kaanbal k-ilik ti' le k'iino'oba' junp'éel kaanbal jach taj k'a'abéet tumen ya'akach kaanbal tumbentak ku taasik yéetel leti' ku meyajtal tie' k'iino'oba', le beetike' jach k'a'anan k-kanik meyajtej yéetel k-ka'ansik ti' le xooknalo'obo' u k'aólto'ob ba'axo'ob yaanti' yéetel bix u meyaj le nuku'ukul ku ya'alaj ''computadorao''. U ka'ansajil ''computación'' ti' le k'iino'oba junp'éel meyaj jach jats'uts tumen ya'ab kaanbalo'ob je'el u beyta'al u beeta'ale', yáaxe le xooknalo'obo' yaan u kanik u k'aóolto'ob u asabmalo'obi' u nuku'ukulil le' meyaj ku ya'alal ''computadorao'' yéetel u je'elaasil le meyajo'ob je'el u beyta'al u beetchaja'al yéetelo', je'el bix: u meyajtik kaanbalo'ob (''programa''). ''Power Point'': le meyaj je'ela' je'el u beyta'al u ka'ansal ti' le mejen xooknalo'obo' tumen ma' jach talami', ti' le meyaja' je'el u beeta'al ''diapositivase'<nowiki/>'' tu'ux ken u ts'íibto'ob xoxot' tuukulo'ob yéetel u tsaiko'ob u boonil ichil beeyxan u tak'ko'ob u yoochel ichil le meyajo'. Tu láakal le ba'ax tsook in tsolika' táan in meyajtik yéetel le xooknalo'obo', tsook u kaniko'ob u ts'íibto'ob u tuukulo'ob ti' le nuku'ul meyaj ''computadora'' ti' u ''programa'i''' ''Power'' point. Yéetel le meyaja' ku yeespajal u yich le meyaja'. [[Category:Wp/yua]] e5abbnlz4hbjx6l3hucycxwbbxgr62a Wp/rgn/Sujén 0 251375 7289765 7203360 2026-08-19T13:42:55Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 imaggna 7289765 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/O}}{{Wp/rgn/S}} [[File:Sogliano_al_Rubicone.jpg|right|thumb|Vésta ad Sujén]] Sujén (''Sogliano al Rubicone'' in italièn) l'è un cumòn ad 3.143 abitìnt. {{Wp/rgn/ProvFORLI-CESENA}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Cità]] {{INTERWIKI|Q99958}} j63jdwzp9e8u0281ktjxs00ife8xe1y 7289766 7289765 2026-08-19T13:43:10Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 TheFlagandAnthemGuy moved page [[Wp/rgn/Suyèn]] to [[Wp/rgn/Sujén]]: Misspelled title 7289765 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/O}}{{Wp/rgn/S}} [[File:Sogliano_al_Rubicone.jpg|right|thumb|Vésta ad Sujén]] Sujén (''Sogliano al Rubicone'' in italièn) l'è un cumòn ad 3.143 abitìnt. {{Wp/rgn/ProvFORLI-CESENA}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Cità]] {{INTERWIKI|Q99958}} j63jdwzp9e8u0281ktjxs00ife8xe1y Wp/rgn/Chêsla 0 251382 7289768 7202860 2026-08-19T13:44:32Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 TheFlagandAnthemGuy moved page [[Wp/rgn/Chèsla]] to [[Wp/rgn/Chêsla]]: Misspelled title 7202860 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/O}}{{Wp/rgn/S}} Chèsla (''Casola Valsenio'') l'è un cumùn ad 2.791 abitant pió o menc. L'è sôta la pruvinza ad Ravêna. {{Wp/rgn/ProvRAVENNA}} * [http://www.comune.casolavalsenio.ra.it/ Comune di Casola Valsenio] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/ Proloco di Casola Valsenio] * [http://www.ilgiardinodelleerbe.it/ Giardino delle Erbe] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/search/label/Festa%20di%20Primavera Festa di Primavera e dei Carri di Pensiero] * [https://web.archive.org/web/20090303155257/http://www.fruttidimenticati.org/ Festa dei Frutti Dimenticati] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/2008/01/mercatino-serale-delle-erbe-edizione.html Mercatino Serale delle Erbe] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/search/label/Festa%20dei%20Marroni Erbe in Fiore] * [https://web.archive.org/web/20080509072606/http://www.venadelgesso.org/ Vena del Gesso Romagnola] * [https://web.archive.org/web/20120113081449/http://www.montebattaglia.it/frame/fhome.htm Monte Battaglia] [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q52966}} 66627r64rfbxok8ojv3ajvcfxs0bbue 7289770 7289768 2026-08-19T13:48:03Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 7289770 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/O}}{{Wp/rgn/S}} Chêsla (''Casola Valsenio'' in italièn) l'è un cumùn ad 2 488 abitìnt<ref>Bilancio demografico mensile anno 2026 (dati provvisori), su demo.istat.it, ISTAT.</ref>, sôta la pruvinza ad Ravêna. {{Wp/rgn/ProvRAVENNA}} {{Wp/rgn/Armand}} * [http://www.comune.casolavalsenio.ra.it/ Comune di Casola Valsenio] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/ Proloco di Casola Valsenio] * [http://www.ilgiardinodelleerbe.it/ Giardino delle Erbe] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/search/label/Festa%20di%20Primavera Festa di Primavera e dei Carri di Pensiero] * [https://web.archive.org/web/20090303155257/http://www.fruttidimenticati.org/ Festa dei Frutti Dimenticati] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/2008/01/mercatino-serale-delle-erbe-edizione.html Mercatino Serale delle Erbe] * [http://proloco-casolavalsenio.blogspot.com/search/label/Festa%20dei%20Marroni Erbe in Fiore] * [https://web.archive.org/web/20080509072606/http://www.venadelgesso.org/ Vena del Gesso Romagnola] * [https://web.archive.org/web/20120113081449/http://www.montebattaglia.it/frame/fhome.htm Monte Battaglia] [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q52966}} ddopewqu61osz56orio5m8tlz2vjwg5 Wy/ta/ஆசியா 0 982658 7290094 6979592 2026-08-20T04:19:40Z Sree1959 2594881 சில நாடுகளின் பெயர்களில் இருந்த பிழைகள் திருத்தப்பட்டன 7290094 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Asia banner Rice terraces.jpg|caption=பிலிப்பைன்சு நாட்டின் அடுக்கு நெல்வயல்}} ஆசியா என்பது உலகின் ஏழு கண்டங்களுள் ஒன்றாகும். இது நிலப்பரப்பு மற்றும் மக்கள் தொகை ஆகிய இரண்டின் அடிப்படையிலும் மிகப்பெரிய கண்டமாகும். <imagemap> File:Map of Asia.png|thumb|500px|Click a region to explore! desc none poly 939 89 941 90 944 91 946 92 947 94 950 95 952 99 954 102 956 103 957 105 961 107 962 109 964 110 964 141 962 145 958 147 955 147 951 148 949 149 946 149 945 151 943 152 941 156 937 158 935 162 933 164 931 165 930 167 930 180 931 183 933 184 935 188 937 190 940 191 941 193 945 195 946 199 948 201 948 204 950 206 952 210 952 224 950 225 949 227 945 230 944 233 942 234 941 236 939 237 936 238 934 240 933 242 930 243 928 247 926 248 924 254 923 256 921 258 919 259 916 261 912 263 909 264 908 267 908 270 907 275 905 278 903 280 901 281 898 283 895 284 893 286 889 287 887 289 886 291 884 292 882 294 880 297 879 299 876 299 873 300 871 301 868 301 866 302 857 302 855 301 852 301 848 299 847 296 847 288 846 286 822 286 820 285 805 285 803 286 800 292 800 296 798 300 796 301 793 301 789 303 786 303 784 304 783 306 780 307 780 313 777 313 773 315 770 315 758 309 757 306 757 303 755 302 752 302 750 301 748 297 748 291 749 289 752 289 756 291 757 294 758 292 760 290 761 288 761 285 762 283 762 280 760 279 757 278 755 277 755 274 754 272 755 270 757 269 757 266 756 264 752 263 746 263 744 267 744 270 742 272 739 271 736 265 733 265 730 264 726 262 725 260 723 259 722 257 717 256 715 255 712 254 705 254 703 253 700 253 699 251 689 246 688 244 686 243 684 239 682 236 680 235 679 233 675 231 674 229 671 228 668 228 660 224 657 224 654 223 651 223 647 221 641 221 638 222 636 223 635 225 635 228 638 228 640 229 640 244 639 246 639 249 637 251 635 252 632 252 630 251 623 251 621 250 615 250 612 249 603 249 597 252 595 254 592 254 588 256 579 256 576 257 572 255 571 253 565 250 562 250 560 249 557 249 555 248 545 248 543 247 539 247 537 246 530 246 528 245 525 245 519 242 517 238 515 237 514 235 512 234 509 234 505 233 503 232 500 232 497 231 495 232 493 234 491 235 490 237 490 240 492 241 501 241 501 250 497 252 490 252 488 254 486 255 483 255 482 253 481 250 479 246 477 245 471 245 469 244 457 244 455 243 455 247 451 249 448 249 444 250 441 252 439 254 436 255 434 256 431 256 430 253 428 251 426 250 423 251 420 251 418 250 415 249 413 248 407 246 404 246 396 242 394 243 391 242 389 240 386 240 385 238 379 238 377 239 376 241 371 240 371 237 370 235 368 233 366 232 363 230 362 228 359 228 358 226 356 225 353 222 352 219 351 217 348 216 346 215 340 215 337 214 335 215 333 219 330 219 328 218 326 216 322 214 319 214 318 216 312 214 304 210 302 208 299 208 295 206 292 206 290 205 287 205 285 204 283 205 280 205 278 206 277 208 275 209 269 209 268 211 258 211 255 212 249 215 246 215 245 217 245 229 244 231 245 233 249 235 250 237 250 243 249 245 247 243 247 240 244 241 242 242 240 246 237 246 231 243 228 242 226 241 220 241 216 243 213 244 211 245 209 242 208 240 200 236 197 236 195 235 192 235 190 234 186 236 185 238 182 238 181 236 179 234 177 235 176 237 174 238 171 239 165 242 168 242 172 244 171 247 169 248 167 250 164 249 162 247 160 246 158 247 157 249 156 252 156 255 157 257 159 258 159 264 162 265 165 271 166 269 176 274 176 280 178 281 178 287 177 289 176 292 176 303 177 305 179 307 180 310 180 313 181 315 181 321 180 323 174 323 173 321 171 319 168 318 165 318 163 317 160 317 156 315 154 311 152 310 146 310 144 309 140 308 136 306 130 306 124 303 102 303 98 301 97 299 95 298 95 295 93 294 93 291 91 287 92 285 94 284 95 282 99 280 99 277 101 274 104 272 105 270 109 268 111 266 112 263 112 252 108 250 102 250 98 248 95 247 82 247 80 246 77 246 74 242 72 241 72 238 71 236 69 235 68 233 66 232 64 230 62 229 60 230 54 230 51 224 51 221 53 220 53 214 52 212 49 212 48 210 45 209 42 209 40 205 38 202 37 200 32 199 30 198 27 198 26 196 24 195 23 192 23 189 19 181 19 172 24 162 24 156 25 154 27 153 30 151 31 149 34 149 36 147 37 145 37 142 36 140 34 139 33 137 31 136 30 134 30 128 29 126 29 123 28 121 27 118 27 115 25 114 24 112 21 112 19 111 20 108 21 106 21 101 20 99 17 97 16 95 17 93 23 90 26 90 26 86 27 84 29 83 30 81 35 79 39 77 40 75 41 72 44 70 44 63 43 61 40 60 39 58 39 55 38 53 38 47 40 45 41 43 41 30 43 24 45 23 47 19 51 16 56 11 59 10 62 8 67 6 69 5 72 3 75 2 76 0 642 0 647 1 651 1 656 5 664 17 670 25 675 30 676 32 679 35 682 37 686 38 691 39 696 42 702 45 707 47 708 49 711 50 714 50 717 51 719 53 722 53 724 54 727 55 730 55 736 57 744 59 751 62 753 63 756 65 759 66 760 69 762 70 764 72 766 73 769 74 775 74 777 75 783 75 785 76 789 77 792 77 794 78 821 78 822 75 824 74 828 76 829 78 838 78 839 76 843 76 845 75 848 75 851 74 863 74 864 76 867 76 868 78 871 78 873 79 879 80 890 80 892 79 897 79 902 80 906 81 909 81 915 83 918 83 921 84 924 84 930 87 [[Wy/ta/ரஷ்யா|ரஷ்யா]] poly 0 381 11 376 14 375 22 371 24 367 24 361 26 360 25 358 23 357 22 355 20 354 19 352 18 349 18 346 17 344 16 341 15 339 15 333 16 331 18 332 18 329 22 327 23 325 31 321 34 320 36 319 42 317 46 315 48 313 49 311 51 310 52 312 52 309 53 307 59 304 62 303 65 303 69 302 75 302 79 301 81 300 84 300 88 298 93 297 95 296 96 294 98 293 98 289 95 288 94 286 94 280 96 279 97 277 99 276 100 274 102 272 104 268 106 267 111 257 109 253 107 252 104 251 101 249 97 247 94 247 92 245 83 245 83 248 80 248 78 247 76 243 74 241 71 240 67 236 65 232 64 229 61 229 58 230 57 232 54 232 52 231 51 229 49 228 49 225 53 223 55 219 54 216 53 214 51 212 48 212 42 209 41 207 41 204 39 200 36 200 33 199 29 197 26 197 24 196 23 194 21 193 20 188 20 178 19 176 19 169 20 167 23 166 24 164 26 163 30 165 31 167 31 163 29 162 26 162 20 159 23 159 25 155 26 152 30 150 31 148 34 148 36 146 40 144 37 143 33 141 30 141 28 140 27 138 27 129 24 123 24 119 22 115 20 114 17 114 15 113 16 111 19 111 21 110 22 108 22 105 21 103 19 102 13 102 10 100 9 98 10 96 12 95 15 95 17 94 20 94 22 93 28 81 28 78 27 75 23 74 20 72 15 72 10 70 8 68 6 67 3 67 2 65 0 64 0 61 2 60 11 57 14 57 17 56 20 56 22 54 22 41 23 37 24 35 24 31 25 29 25 23 26 21 26 15 24 14 21 13 19 12 14 10 11 9 8 7 4 5 1 5 0 3 [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]] poly 688 520 687 522 684 522 680 524 679 526 677 527 671 527 669 528 666 529 664 530 662 529 662 526 660 522 657 522 657 519 656 517 656 514 655 512 655 509 654 506 653 504 653 498 652 496 646 496 645 494 642 494 640 493 639 490 637 486 631 483 628 483 626 484 625 486 615 486 613 487 604 487 602 491 604 492 606 496 605 498 596 498 594 497 591 497 589 496 583 484 579 482 579 479 577 478 577 475 574 475 572 476 569 476 567 475 567 472 566 469 566 466 567 464 571 462 574 461 576 460 574 458 572 454 572 447 571 445 570 442 568 440 567 438 563 436 561 438 558 438 554 436 553 434 550 433 544 430 538 430 536 432 532 434 530 438 528 440 525 440 523 441 520 441 518 442 515 442 514 439 512 438 511 436 510 438 506 440 485 440 483 439 473 439 471 438 470 436 454 428 448 428 442 425 440 421 438 420 437 418 434 418 432 416 430 417 427 417 425 416 422 416 419 415 418 413 416 411 411 401 413 400 416 400 418 401 419 399 418 397 416 396 415 393 414 391 414 388 411 382 408 381 402 378 401 376 397 374 396 372 390 369 384 369 382 368 383 366 382 364 379 364 377 363 376 361 376 358 378 357 378 354 376 350 374 349 372 347 368 345 368 339 366 335 367 332 368 330 369 332 375 332 377 333 380 333 382 331 383 329 385 328 386 326 389 326 393 324 397 320 401 318 404 316 402 315 402 306 403 304 402 302 402 298 400 294 397 294 393 292 394 290 400 290 404 288 410 288 411 286 410 284 408 282 406 278 407 276 409 275 412 275 414 274 418 276 422 274 422 271 424 270 424 267 426 263 428 262 429 260 431 259 429 258 432 258 434 257 436 255 438 251 441 251 447 248 450 248 452 247 455 247 461 244 470 244 473 245 476 245 478 246 481 247 483 248 486 250 489 250 490 252 492 251 495 251 497 250 498 248 501 248 500 246 497 246 494 240 494 237 495 235 497 234 498 232 499 234 503 235 506 235 509 236 518 236 520 240 528 244 529 246 532 246 536 248 542 248 546 246 549 246 551 247 558 247 561 248 564 250 576 256 580 257 587 257 589 256 592 256 600 252 606 252 608 251 610 249 611 247 614 247 615 249 618 252 636 252 638 251 640 247 640 241 638 240 638 237 640 235 641 233 642 230 640 228 638 227 635 227 633 226 633 223 635 222 638 222 644 219 647 219 651 221 657 221 660 222 662 224 668 224 670 226 672 227 673 229 675 230 677 232 681 240 685 242 688 242 697 245 699 246 700 248 702 249 705 250 709 252 711 254 712 256 716 258 717 260 720 261 722 262 725 264 728 264 730 265 734 266 735 268 737 269 740 269 750 264 759 264 759 270 757 272 757 276 760 282 764 284 760 292 758 293 756 290 755 288 754 290 752 291 752 300 754 304 756 305 758 309 758 312 757 314 759 316 780 316 782 314 784 313 785 311 789 309 792 308 796 306 799 305 801 304 806 294 807 291 808 289 814 286 834 286 836 288 838 289 841 290 846 292 847 290 850 296 850 299 852 300 853 302 862 302 862 299 864 298 864 301 866 305 866 345 867 347 869 348 872 354 874 362 873 364 872 373 871 380 870 384 870 388 868 390 867 394 866 396 864 397 864 400 862 404 862 407 860 409 859 412 858 416 856 417 854 420 852 422 847 425 843 430 841 431 838 434 837 436 834 439 832 440 830 444 828 446 822 449 819 450 815 452 812 456 809 456 808 458 804 459 798 462 792 468 791 470 789 472 786 473 784 474 782 477 778 479 776 481 774 482 772 484 770 485 769 487 766 490 765 492 763 494 760 494 757 495 755 496 751 496 749 497 746 497 742 499 738 499 738 502 732 502 728 503 725 503 722 504 718 504 716 506 714 507 713 509 711 510 709 512 708 514 704 516 694 516 693 518 690 519 689 521 687 522 [[Wy/ta/East Asia|East Asia]] poly 787 496 788 498 790 499 790 502 792 503 794 505 795 507 796 510 798 512 799 515 801 519 803 521 803 524 804 526 806 528 807 530 810 532 814 534 820 540 822 543 825 546 830 548 833 550 836 551 838 552 840 554 841 557 841 560 842 562 842 565 844 568 844 571 845 573 845 576 846 578 846 588 851 593 852 595 854 596 854 599 856 602 857 604 858 608 859 610 859 613 860 615 860 621 861 623 860 626 861 630 863 632 867 634 870 636 872 638 875 640 878 641 880 642 884 642 888 644 891 644 893 645 896 645 899 646 908 646 912 648 915 649 917 650 919 652 922 654 925 655 927 656 934 656 936 655 948 652 955 651 960 650 963 650 967 651 973 651 973 421 972 418 962 418 958 419 955 420 950 420 948 422 943 424 940 424 933 426 921 426 914 423 912 422 909 421 896 421 894 422 892 424 891 426 889 428 888 430 886 431 884 434 881 441 880 447 877 449 877 452 876 454 874 456 872 457 865 460 854 462 836 462 826 466 821 466 818 467 816 469 814 470 810 474 807 475 802 477 797 477 794 478 792 479 791 481 792 483 792 489 790 490 789 492 [[Wy/ta/Oceania|Oceania]] poly 922 697 922 719 921 724 921 734 919 738 917 739 917 742 916 744 916 763 917 765 919 766 922 766 923 768 932 768 934 769 937 769 941 771 944 771 945 773 948 773 962 780 965 780 967 781 970 781 972 782 973 784 973 694 964 694 962 695 958 695 956 694 950 694 948 695 942 695 938 697 932 697 930 696 920 696 918 697 [[Wy/ta/Papua New Guinea|Papua New Guinea]] poly 812 792 816 790 820 782 822 781 826 781 828 780 856 780 858 779 870 779 872 778 898 778 900 779 906 779 909 778 912 778 915 777 917 776 918 774 920 772 924 770 927 770 937 775 940 776 942 778 944 779 946 778 952 781 953 783 955 784 958 784 962 786 965 788 967 790 973 793 972 795 810 795 [[Wy/ta/Australia|Australia]] poly 541 652 542 650 543 646 545 644 548 644 554 641 556 637 557 634 558 632 560 631 560 628 562 626 563 622 566 616 566 612 567 610 567 607 570 605 576 602 574 599 574 596 572 592 572 589 571 586 571 575 570 573 569 570 568 568 564 564 563 562 560 562 558 560 552 557 551 555 551 552 549 550 546 548 542 540 542 534 541 532 540 528 540 525 538 523 537 520 536 518 536 514 535 512 535 509 534 506 532 502 532 496 533 494 539 491 537 489 536 487 536 484 540 476 542 475 543 473 543 470 544 468 544 465 546 463 548 459 547 457 545 456 543 454 544 452 547 452 549 451 552 450 558 447 558 444 560 440 560 437 562 436 564 437 565 439 566 442 568 446 571 446 573 447 575 449 576 451 576 454 574 458 574 461 572 462 571 464 568 464 568 473 569 475 572 475 574 476 576 475 578 476 579 478 580 481 581 483 584 483 584 492 587 492 589 496 598 496 600 495 601 497 604 498 607 498 606 496 604 495 602 491 602 488 604 487 607 488 613 488 617 486 626 486 632 483 634 484 636 486 639 486 640 488 640 491 641 493 644 494 650 494 653 500 652 503 652 518 653 521 654 523 656 524 657 526 659 528 660 530 663 531 665 532 668 533 677 533 680 534 687 534 689 533 692 532 696 529 699 527 701 526 702 524 706 522 707 520 710 519 712 518 716 514 719 514 721 513 725 512 728 510 732 508 734 506 746 506 754 502 758 502 760 501 764 501 766 502 766 505 769 506 771 507 774 507 776 508 780 508 788 512 790 516 791 519 794 524 798 529 804 540 814 549 822 554 828 562 832 572 834 576 837 579 838 582 836 584 836 605 837 607 840 608 840 611 842 613 843 615 845 618 846 620 849 622 851 626 852 631 854 632 857 634 860 634 861 636 864 640 866 643 870 646 873 649 874 651 876 654 876 658 880 662 883 663 885 664 887 666 891 668 892 670 894 669 895 671 898 674 898 678 900 680 901 683 903 686 907 686 912 688 913 690 916 691 918 694 920 698 920 710 921 712 921 721 920 723 920 729 919 731 918 734 917 736 917 745 918 748 919 750 919 756 918 759 917 761 917 764 916 766 916 769 912 771 908 770 906 771 903 771 900 772 898 773 894 773 889 774 818 774 816 775 813 776 807 780 804 780 802 782 799 782 796 783 794 784 786 784 782 785 778 787 774 788 746 788 744 787 732 787 728 786 694 786 689 785 684 785 668 783 664 782 658 779 658 776 655 776 651 775 647 772 643 770 635 765 626 760 614 753 610 750 606 746 604 742 601 738 597 736 582 730 574 718 571 711 570 709 569 705 568 703 567 699 564 697 563 694 560 688 556 687 554 686 552 684 550 680 549 677 547 673 546 670 546 667 544 663 544 660 [[Wy/ta/Southeast Asia|Southeast Asia]] poly 226 638 226 634 227 631 227 624 228 621 228 600 229 598 229 589 227 586 226 584 224 583 222 579 218 577 216 578 215 580 211 582 208 582 206 583 196 583 194 582 190 582 186 580 184 581 177 581 171 579 169 578 166 578 162 576 160 574 158 573 157 570 154 564 152 558 152 554 149 554 147 550 141 547 139 545 134 535 132 534 132 531 130 527 130 524 127 518 127 515 124 509 124 506 120 498 119 495 117 491 112 486 110 485 106 481 107 478 106 476 104 475 103 472 102 470 102 467 100 463 96 459 95 456 93 454 92 452 92 440 91 437 91 419 90 417 88 416 88 412 87 410 84 410 82 408 81 406 78 403 77 401 71 399 69 398 66 398 63 397 59 397 55 395 52 395 50 394 44 394 41 393 34 393 32 392 0 392 0 794 3 795 226 795 228 794 228 776 227 772 226 770 225 764 248 773 250 767 256 756 270 726 255 696 242 676 [[Wy/ta/Africa|Africa]] poly 27 368 28 371 30 372 31 374 33 375 36 376 38 377 42 377 44 378 66 378 72 375 73 373 76 373 78 372 87 372 90 373 91 376 91 379 90 382 88 386 88 389 86 393 86 403 88 407 88 410 89 412 89 415 92 421 92 430 91 432 91 435 90 437 90 440 91 442 95 444 96 446 96 449 97 451 98 454 98 457 100 461 102 462 103 464 103 467 104 469 104 472 106 473 110 477 111 480 112 482 114 483 115 485 117 486 120 487 122 490 122 502 124 504 125 506 127 508 128 510 130 511 130 514 136 526 136 529 138 530 139 533 139 536 140 538 142 541 144 542 145 544 148 544 149 546 151 548 152 550 152 554 156 562 159 563 161 565 162 567 163 570 163 573 164 575 170 578 173 578 175 579 184 579 186 578 198 578 200 577 203 577 209 574 221 574 223 576 226 576 227 578 227 581 229 582 230 584 247 584 249 583 252 583 254 582 256 578 264 574 267 573 269 572 271 570 273 566 274 562 274 555 275 553 276 550 278 548 282 542 284 536 286 532 288 526 288 522 289 520 289 513 290 511 290 502 292 498 292 490 293 488 293 485 294 483 294 474 295 472 296 469 296 463 295 461 296 458 300 456 301 454 304 454 306 450 306 447 305 444 304 442 302 441 302 438 300 437 297 437 293 435 292 433 292 427 288 425 287 422 286 420 286 417 290 415 291 413 287 411 286 409 286 406 284 402 284 399 282 398 282 395 281 393 280 390 280 372 279 370 279 367 278 364 275 364 273 363 269 362 265 360 262 360 261 358 259 357 258 355 256 354 253 353 249 351 246 351 244 352 238 352 236 353 232 353 226 356 225 358 223 359 220 359 218 358 217 356 202 356 199 355 197 354 194 354 191 353 189 352 188 350 187 347 184 347 182 346 182 343 180 342 178 338 177 340 173 342 170 342 169 344 166 344 164 345 161 345 161 342 160 340 157 340 156 338 152 336 151 334 148 334 147 332 145 330 144 328 142 327 142 324 140 323 139 321 137 322 131 322 128 321 125 321 123 322 120 322 116 324 112 322 106 322 105 320 102 320 100 319 97 318 88 318 84 316 82 317 80 316 44 316 42 317 36 317 34 318 28 318 27 321 24 327 21 327 17 329 16 331 15 334 14 336 12 338 15 344 15 348 17 352 19 353 21 355 25 363 27 364 [[Wy/ta/Middle East|Middle East]] poly 300 481 299 479 298 476 298 469 297 467 297 464 295 460 295 457 296 455 302 452 304 450 306 449 307 447 306 445 304 444 304 441 303 438 300 438 296 436 294 434 292 433 292 430 290 429 290 426 288 425 293 425 295 426 301 428 307 428 311 426 320 426 322 425 325 425 327 424 325 420 325 415 326 412 332 412 333 414 336 408 340 410 343 410 346 409 350 407 349 405 348 402 347 400 347 397 348 395 352 393 350 389 348 387 346 386 345 384 348 384 353 386 356 386 357 384 357 381 356 379 356 372 355 370 356 368 360 366 363 366 364 364 370 361 372 362 381 362 382 364 386 365 387 367 391 369 392 371 394 372 394 375 396 376 398 378 400 379 403 379 405 380 408 381 412 383 413 385 413 392 417 394 419 398 419 402 417 403 416 400 414 399 413 402 413 405 414 407 414 410 418 412 422 412 426 414 429 414 430 416 432 417 434 421 436 422 437 420 440 420 441 422 444 422 445 424 448 424 450 428 458 432 467 432 471 434 472 436 476 438 479 439 481 440 484 440 487 441 489 442 492 442 490 440 502 440 505 439 507 438 510 438 518 442 521 442 523 441 526 441 528 440 529 438 531 437 532 435 534 434 534 430 538 428 540 432 542 431 543 429 545 428 548 428 550 429 551 432 555 434 556 436 559 437 560 440 560 446 559 448 556 448 553 447 549 449 547 451 545 455 546 457 548 458 548 464 544 466 544 475 543 477 540 477 538 476 538 488 534 496 534 499 533 501 531 502 531 511 530 513 530 516 532 517 532 520 538 532 538 535 540 537 540 540 541 543 541 546 540 550 542 551 544 555 547 564 548 566 550 567 551 569 554 572 555 574 558 574 560 576 562 580 562 584 561 586 561 618 560 620 560 623 558 624 553 634 550 635 546 636 538 636 536 637 532 638 526 640 520 640 518 642 514 644 504 646 501 648 477 648 474 649 458 649 456 648 448 648 446 647 442 646 439 645 437 644 434 644 426 640 422 639 420 637 418 636 414 635 411 636 405 639 402 639 396 642 394 646 382 652 379 653 377 654 374 654 370 656 364 656 358 654 333 654 331 653 329 651 329 629 327 623 327 620 326 618 326 586 327 584 327 576 326 574 322 562 317 552 315 546 311 541 310 534 306 529 306 522 304 516 304 512 303 508 302 506 303 504 302 502 302 498 300 496 300 492 299 489 299 477 [[Wy/ta/South Asia|South Asia]] poly 206 335 207 338 207 341 208 344 208 347 209 349 211 350 213 354 219 357 225 357 227 358 231 356 232 354 234 353 240 353 242 352 248 352 249 354 253 356 262 356 272 361 275 361 277 362 278 364 280 365 280 368 279 371 279 377 280 379 279 381 279 399 281 400 282 403 285 409 289 409 291 410 292 412 292 415 290 419 286 421 286 424 290 426 293 426 295 427 298 428 307 428 309 427 312 427 314 426 320 426 322 425 325 425 327 423 325 419 325 416 326 414 330 412 333 412 335 411 337 407 340 409 342 410 344 409 346 405 346 396 347 394 350 393 349 391 347 388 348 386 354 386 356 385 355 382 355 376 357 375 353 373 352 371 353 369 355 368 357 364 361 362 364 362 366 363 370 363 372 364 373 362 377 360 378 358 378 355 376 351 374 350 373 348 371 347 368 347 366 343 366 337 365 335 367 331 369 330 372 330 374 331 377 332 380 332 381 330 385 328 388 328 390 327 391 325 393 324 394 321 398 319 401 319 405 317 403 316 402 314 402 311 403 309 403 306 400 300 400 297 398 296 397 293 394 293 392 292 393 290 396 290 398 289 404 289 406 290 410 290 412 289 410 288 407 288 406 286 406 277 407 275 409 274 413 276 419 276 425 273 425 270 423 266 423 263 424 261 428 259 429 257 429 254 428 252 425 252 423 251 421 252 409 252 405 250 404 248 404 245 402 243 398 241 395 241 393 242 386 242 382 240 380 238 378 239 377 241 374 241 368 238 367 236 366 233 365 231 359 228 357 224 351 221 348 221 346 220 344 218 343 216 340 216 339 213 336 213 335 215 329 218 323 218 321 219 317 215 315 214 312 214 310 213 304 213 302 212 301 209 299 205 290 205 288 204 285 204 283 205 280 205 278 206 277 208 275 210 269 210 263 213 260 213 257 214 251 214 249 215 247 217 244 217 242 216 239 216 245 219 246 221 248 222 248 225 246 226 244 225 244 228 240 230 239 232 241 233 242 235 248 238 249 240 249 243 248 245 246 244 245 242 239 242 235 244 231 240 225 240 223 241 217 241 216 243 214 244 210 242 207 242 205 241 206 243 202 242 200 238 198 237 197 235 194 236 191 236 190 234 187 234 185 236 183 237 180 235 178 234 176 235 174 239 170 241 169 243 169 249 167 250 165 249 162 249 158 247 158 244 156 243 156 249 157 251 157 254 160 254 160 257 159 259 156 259 154 260 157 261 160 261 160 264 161 266 161 269 164 269 167 270 175 274 174 276 176 277 178 279 178 282 177 284 177 287 178 289 180 291 183 297 185 299 191 302 193 304 196 310 197 313 199 315 202 316 205 318 205 321 208 327 208 333 [[Wy/ta/Central Asia|Central Asia]] poly 113 308 117 306 118 304 120 305 129 305 132 306 136 308 139 308 141 309 147 309 149 310 152 310 154 311 155 313 163 317 169 317 170 319 172 320 174 324 176 323 177 321 179 320 182 320 184 319 190 319 191 321 195 323 196 326 196 329 198 333 198 342 197 344 197 347 191 350 185 350 183 346 181 345 181 339 178 339 174 341 173 343 171 344 170 346 167 347 164 347 162 346 161 343 160 341 152 337 150 333 148 332 145 326 141 324 138 324 136 323 133 323 131 322 128 322 126 321 114 321 [[Wy/ta/Caucasus|Caucasus]] </imagemap> ==நாடுகள்== *[[Wy/ta/ஆப்கானித்தான்|ஆப்கானித்தான்]] *[[Wy/ta/இசுரேல்|இசுரேல்]] *[[Wy/ta/இந்தோனேசியா|இந்தோனேசியா]] *[[Wy/ta/ஈராக்|ஈராக்]] *[[Wy/ta/ஈரான்|ஈரான்]] *[[Wy/ta/உசுபெக்கிசுத்தான்|உசுபெக்கிசுத்தான்]] *[[Wy/ta/ஐக்கிய அரபு அமீரகம்|ஐக்கிய அரபு அமீரகம்]] *[[Wy/ta/ஓமன்|ஓமன்]] *[[Wy/ta/கசகசுதான்|கசகசுதான்]] *[[Wy/ta/கட்டார்|கட்டார்]] *[[Wy/ta/கம்போடியா|கம்போடியா]] *[[Wy/ta/கிர்கிசுதான்|கிர்கிசுதான்]] *[[Wy/ta/குவைத்|குவைத்]] *[[Wy/ta/சப்பான்|சப்பான்]] *[[Wy/ta/சவூதி அரேபியா|சவூதி அரேபியா]] *[[Wy/ta/சிங்கப்பூர்|சிங்கப்பூர்]] *[[Wy/ta/சிரியா|சிரியா]] *[[Wy/ta/சீனா|சீனா]] *[[Wy/ta/சைப்ரசு|சைப்ரசு]] *[[Wy/ta/தாஜிகிஸ்தான்|தாஜிகிஸ்தான்]] *[[Wy/ta/தாய்லாந்து|தாய்லாந்து]] *[[Wy/ta/தாய்வான்|தாய்வான்]] *[[Wy/ta/துருக்கி|துருக்கி]] *[[Wy/ta/துர்க்மெனிஸ்தான்|துர்க்மெனிஸ்தான்]] *[[Wy/ta/தென்கொரியா|தென்கொரியா]] *[[Wy/ta/நேபாளம்|நேபாளம்]] *[[Wy/ta/வங்காளதேசம்|வங்காளதேசம்]] *[[Wy/ta/பகுரைன்|பகுரைன்]] *[[Wy/ta/பாக்கித்தான்|பாக்கித்தான்]] *[[Wy/ta/பிலிப்பீன்சு|பிலிப்பீன்சு]] *[[Wy/ta/புரூணை|புரூணை]] *[[Wy/ta/பூட்டான்|பூட்டான்]] *[[Wy/ta/மங்கோலியா|மங்கோலியா]] *[[Wy/ta/மலேசியா|மலேசியா]] *[[Wy/ta/மியான்மார்|மியான்மார்]] *[[Wy/ta/யெமன்|யெமன்]] *[[Wy/ta/ஜோர்தான்|ஜோர்தான்]] *[[Wy/ta/உருசியா|உருசியா]] *[[Wy/ta/லாவோசு|லாவோசு]] *[[Wy/ta/லெபனான்|லெபனான்]] *[[Wy/ta/வட கொரியா|வட கொரியா]] *[[Wy/ta/வியட்நாம்|வியட்நாம்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q48}} d7wgje5100uc441ndn6rdqfwbv4b9yc User talk:N184729 3 1421929 7290087 2183580 2026-08-20T03:56:46Z Mfield 465036 Mfield moved page [[User talk:05johnsonn]] to [[User talk:N184729]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/05johnsonn|05johnsonn]]" to "[[Special:CentralAuth/N184729|N184729]]" 2183580 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float={{#ifeq:{{lc:ltr}}|rtl|left|right}} }} {{#ifeq:{{lc:ltr}}|rtl|<div class="rtl-text">|}} Welcome to Wikimedia Incubator! {{#ifeq:|yes|If you haven't already, please consider creating yourself an account to be able to do more. It's free.<br>}} At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand it! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and [[translatewiki:Special:FirstSteps|follow the instructions]]. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]].{{#ifeq:{{lc:ltr}}|rtl|</div>|}}</div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 12:17, 1 August 2014 (UTC) 0vvm7v9lkgq5okgm5y21g9dlmhqsayr Wy/ar/ويكي رحلات:صالة المسافرين 0 1750080 7289803 7189615 2026-08-19T15:15:09Z ~2026-45490-79 2700214 /* زيادة استقطاب المستخدمين إلى ويكي رحلات */ new section 7289803 wikitext text/x-wiki {{:Wy/ar/ويكي رحلات:صالة المسافرين/مقدمة}}[[Category:Wy/ar]] __TOC__ __NEWSECTIONLINK__<!-- النقاشات أسفل السطر --> == استبدال "مكتب السياحة" بـ "منتدى السفر" == مرحبًا جميعًا، منذ أحد عشر عامًا كان [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة|مكتب السياحة]] هو المكان الذي يمكنك من خلاله طرح أي أسئلة متعلقة بالسفر بشكل عام. أقترح استبداله بـ [[Wy/ar/ويكي رحلات:منتدى السفر|منتدى السفر]]، فهو أجمل وأكثر ترتيبًا، ويحتوي على معلومات أكثر. كما أقترح أيضًا جعل مكتب السياحة القديم صفحة أرشيفية. لقد استبدلته، ولكنني أنتظر رأي مجتمع ويكي رحلات حول هذا الأمر. [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 06:06, 10 April 2026 (UTC) :اشارة للزملاء الذين ساهموا في هذا الشهر: @[[User:MrJoker07|MrJoker07]]@[[User:Mdktb|Mdktb]]@[[User:ForzaGreen|ForzaGreen]]@[[User:ToadetteEdit|ToadetteEdit]] [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 06:16, 10 April 2026 (UTC) ::اهلا @[[User:Almajidy|Almajidy]]، أوّضح للزملاء: «هذا التغيير يتبع ويكي رحلات الإنجليزية، هناك أصبحت الصفحة تحويلة للمسمى الجديد، وللعلم ما زالت بمسمى مكتب السياحة في نسخ لغوية شقيقة»، عند النظر في تاريخ الصفحة، نجد مساهمات الإنشاء مع بعض التعديلات، والمحتوى من قالب الترويسة ولا يوجد نقاشات مؤرشفة، بالإمكان برأيي الاحتفاظ بالقالب كـ تاريخي وجعل صفحة المكتب تحويلة للمنتدى، تحياتي --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 14:50, 10 April 2026 (UTC) :::{{Wy/ar/تم}} إنشاء [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة (2015)|الصفحة الأرشيفية الجديدة]] وجعل صفحة المكتب تحويلة للمنتدى. [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 15:23, 10 April 2026 (UTC) ::::@[[User:Almajidy|Almajidy]] لم تصلني الفكرة؟ لماذا نُقلت الصفحة بهذا الشكل! لقد أشرت بأن تصبح الصفحة نفسها تحويلة «باستبدال محتواها»، وقالب الترويسة هو من يصبح تاريخي، أرجوك تمهّل ولا تستعجل --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 20:36, 10 April 2026 (UTC) :::::@[[User:Mdktb|Mdktb]] الصفحة المكتب الأصلية منقولة بالفعل [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة|انظر]] [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 05:16, 11 April 2026 (UTC) ::أهلاً @[[User:Almajidy|Almajidy]]@[[User:Mdktb|Mdktb]] أحسنتم، شكراً لجهودكم.--[[User:MrJoker07|MrJoker07]] ([[User talk:MrJoker07|talk]]) 20:22, 10 April 2026 (UTC) == المقاهي == مرحبًا جميعًا، أقترح إنشاء بوابات متخصصة لبلدان معينة تحت مسمى «مقاهي»، بحيث تضم معلومات عامة، ووجهات مختارة، ومواضيع سفر مميزة. على أن يتولى الإشراف عليها المشاركون في الرحلات الاستكشافية الخاصة بكل بلد (مشروع ويكي). [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 04:05, 30 April 2026 (UTC) ::اشارة للزملاء الذين ساهموا في هذا الشهر: @[[User:MrJoker07|MrJoker07]]@[[User:Mdktb|Mdktb]]@[[User:ForzaGreen|ForzaGreen]]@[[User:ToadetteEdit|ToadetteEdit]] : [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 04:06, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/مع}}. شكرا على مجهوداتك. [[User:ForzaGreen|ForzaGreen]] ([[User talk:ForzaGreen|talk]]) 09:58, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/تعليق}} أهلا، برأيي هذه المقترحات «وإن كانت مفيدة» فإنها مبكرة، مازال عدد النشيطين قليلا مقارنة بالجهد المطلوب، حقيقًة لا أرى تقسيم الجهود من الآن سيصب في مصلحة المشروع، كذلك لا تعتبر أولوية للخروج بالمشروع من الحاضنة، برأيي التركيز على تنظيم المشروع، ترجمة ما أمكن من صفحات المساعدة، توفير وحدات وقوالب مهمة، ترجمة ما توفّر من السياسات مع وسمها كمقترحات له أولوية أكبر حاليًا، تحياتي --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 10:39, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/تعليق}} الفكرة جميلة بالفعل وهذا ما أود رؤيته في الواقع، ولكن أؤيد كلام الزميل @[[User:Mdktb|Mdktb]] بأن الموضوع مبكر نوعاً ما، حيث أننا الآن نعمل على تأسيس المشروع من ناحية الترجمة والقوالب وعملة بيئة جاذبة لتسهيل المشاركة والمساهمة في المشروع، فلك أن تلاحظ سهولة الإضافة والتعديل في النسخة الإنجليزية، ولكن بالإمكان أن يكون هنا تركيز المساهمة من قِبل المساهمين في بعض المقالات الأساسية مثلاً الدول العربية والمدن الرئيسية فيها لتظهر في كل شهر، بالتوازي مع الأعمال الأساسية للمشروع وقوالبه، ونتمنى اعتماد المشروع رسمياً قريباً بإذن الله، كحلم طال انتظاره.--[[User:MrJoker07|MrJoker07]] ([[User talk:MrJoker07|talk]]) 13:11, 30 April 2026 (UTC) == الشهر الأول من خلال المساهمة في ویكي رحلات (1/3) == {| style="color: inherit; background-color: var(--background-color-base,#fff); border: 1px solid var(--border-color-content-added,#a3d3ff); border-radius:10px;" | rowspan="3" |[[File:Wikivoyage-Logo-v3-ar.svg|250x250px]] | align="center" style="font-size:150%;" |الشهر الأول من خلال المساهمة في ویكي رحلات (1/3) | rowspan="3" | |- |یرجی المساهمة في هذا الشهر ( 15 - 50 تعدیل )، لأن هذا الشهر قد یكون مهم کثیر جدا لإصدار ویكي رحلات العربیة من الحاضنة إلی موقعها الأصلي فی https://ar.wikivoyage.org و انتهاء العمل فی الحاضنة * [[:ar:ملف:ArVoySetinginIncubator.jpg|'''تابع هذه الصورة''']] و غیر معلومات اللغة فی [[Special:Preferences|'''صفحة التفضيلات فی الحاضنة''']] لأجل تسجیل اسمك [https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:ListUsers&testwiki=Wy/ar '''هنا'''] کمحرر لصالح ویکي الرحلات * لا تنسی المساهمة کل یوم '''[[Special:PrefixIndex/Wy/ar|ننتظرك في ویکي رحلات العربیة]]''' |} [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 09:16, 11 May 2026 (UTC) == زيادة استقطاب المستخدمين إلى ويكي رحلات == مرحباً جميعاً، بعد التغييرات التي أجراها الماجدي، وانقطاعه بعدها لفترة طويلة عن التعديل في الويكي، لم يكن هناك أي نشاط يُذكر، سواء من المستخدمين الأكثر نشاطاً في الويكي أو من المستخدمين الجدد، وهو ما يشكّل تحدياً أمام إخراج الويكي من الحاضنة. لذلك، يجب علينا العمل على إعادة إحياء الويكي، وإعادة النظر في المقالات وتطويرها، وهذا يتطلب زيادة عدد المستخدمين واستقطاب مساهمين جدد. [[Special:Contributions/&#126;2026-45490-79|&#126;2026-45490-79]] ([[User talk:&#126;2026-45490-79|talk]]) 15:15, 19 August 2026 (UTC) r2nemisoz2nriw5fvrnselayjccnq75 7289808 7289803 2026-08-19T15:47:40Z ~2026-45490-79 2700214 /* زيادة استقطاب المستخدمين إلى ويكي رحلات */ 7289808 wikitext text/x-wiki {{:Wy/ar/ويكي رحلات:صالة المسافرين/مقدمة}}[[Category:Wy/ar]] __TOC__ __NEWSECTIONLINK__<!-- النقاشات أسفل السطر --> == استبدال "مكتب السياحة" بـ "منتدى السفر" == مرحبًا جميعًا، منذ أحد عشر عامًا كان [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة|مكتب السياحة]] هو المكان الذي يمكنك من خلاله طرح أي أسئلة متعلقة بالسفر بشكل عام. أقترح استبداله بـ [[Wy/ar/ويكي رحلات:منتدى السفر|منتدى السفر]]، فهو أجمل وأكثر ترتيبًا، ويحتوي على معلومات أكثر. كما أقترح أيضًا جعل مكتب السياحة القديم صفحة أرشيفية. لقد استبدلته، ولكنني أنتظر رأي مجتمع ويكي رحلات حول هذا الأمر. [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 06:06, 10 April 2026 (UTC) :اشارة للزملاء الذين ساهموا في هذا الشهر: @[[User:MrJoker07|MrJoker07]]@[[User:Mdktb|Mdktb]]@[[User:ForzaGreen|ForzaGreen]]@[[User:ToadetteEdit|ToadetteEdit]] [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 06:16, 10 April 2026 (UTC) ::اهلا @[[User:Almajidy|Almajidy]]، أوّضح للزملاء: «هذا التغيير يتبع ويكي رحلات الإنجليزية، هناك أصبحت الصفحة تحويلة للمسمى الجديد، وللعلم ما زالت بمسمى مكتب السياحة في نسخ لغوية شقيقة»، عند النظر في تاريخ الصفحة، نجد مساهمات الإنشاء مع بعض التعديلات، والمحتوى من قالب الترويسة ولا يوجد نقاشات مؤرشفة، بالإمكان برأيي الاحتفاظ بالقالب كـ تاريخي وجعل صفحة المكتب تحويلة للمنتدى، تحياتي --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 14:50, 10 April 2026 (UTC) :::{{Wy/ar/تم}} إنشاء [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة (2015)|الصفحة الأرشيفية الجديدة]] وجعل صفحة المكتب تحويلة للمنتدى. [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 15:23, 10 April 2026 (UTC) ::::@[[User:Almajidy|Almajidy]] لم تصلني الفكرة؟ لماذا نُقلت الصفحة بهذا الشكل! لقد أشرت بأن تصبح الصفحة نفسها تحويلة «باستبدال محتواها»، وقالب الترويسة هو من يصبح تاريخي، أرجوك تمهّل ولا تستعجل --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 20:36, 10 April 2026 (UTC) :::::@[[User:Mdktb|Mdktb]] الصفحة المكتب الأصلية منقولة بالفعل [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة|انظر]] [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 05:16, 11 April 2026 (UTC) ::أهلاً @[[User:Almajidy|Almajidy]]@[[User:Mdktb|Mdktb]] أحسنتم، شكراً لجهودكم.--[[User:MrJoker07|MrJoker07]] ([[User talk:MrJoker07|talk]]) 20:22, 10 April 2026 (UTC) == المقاهي == مرحبًا جميعًا، أقترح إنشاء بوابات متخصصة لبلدان معينة تحت مسمى «مقاهي»، بحيث تضم معلومات عامة، ووجهات مختارة، ومواضيع سفر مميزة. على أن يتولى الإشراف عليها المشاركون في الرحلات الاستكشافية الخاصة بكل بلد (مشروع ويكي). [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 04:05, 30 April 2026 (UTC) ::اشارة للزملاء الذين ساهموا في هذا الشهر: @[[User:MrJoker07|MrJoker07]]@[[User:Mdktb|Mdktb]]@[[User:ForzaGreen|ForzaGreen]]@[[User:ToadetteEdit|ToadetteEdit]] : [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 04:06, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/مع}}. شكرا على مجهوداتك. [[User:ForzaGreen|ForzaGreen]] ([[User talk:ForzaGreen|talk]]) 09:58, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/تعليق}} أهلا، برأيي هذه المقترحات «وإن كانت مفيدة» فإنها مبكرة، مازال عدد النشيطين قليلا مقارنة بالجهد المطلوب، حقيقًة لا أرى تقسيم الجهود من الآن سيصب في مصلحة المشروع، كذلك لا تعتبر أولوية للخروج بالمشروع من الحاضنة، برأيي التركيز على تنظيم المشروع، ترجمة ما أمكن من صفحات المساعدة، توفير وحدات وقوالب مهمة، ترجمة ما توفّر من السياسات مع وسمها كمقترحات له أولوية أكبر حاليًا، تحياتي --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 10:39, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/تعليق}} الفكرة جميلة بالفعل وهذا ما أود رؤيته في الواقع، ولكن أؤيد كلام الزميل @[[User:Mdktb|Mdktb]] بأن الموضوع مبكر نوعاً ما، حيث أننا الآن نعمل على تأسيس المشروع من ناحية الترجمة والقوالب وعملة بيئة جاذبة لتسهيل المشاركة والمساهمة في المشروع، فلك أن تلاحظ سهولة الإضافة والتعديل في النسخة الإنجليزية، ولكن بالإمكان أن يكون هنا تركيز المساهمة من قِبل المساهمين في بعض المقالات الأساسية مثلاً الدول العربية والمدن الرئيسية فيها لتظهر في كل شهر، بالتوازي مع الأعمال الأساسية للمشروع وقوالبه، ونتمنى اعتماد المشروع رسمياً قريباً بإذن الله، كحلم طال انتظاره.--[[User:MrJoker07|MrJoker07]] ([[User talk:MrJoker07|talk]]) 13:11, 30 April 2026 (UTC) == الشهر الأول من خلال المساهمة في ویكي رحلات (1/3) == {| style="color: inherit; background-color: var(--background-color-base,#fff); border: 1px solid var(--border-color-content-added,#a3d3ff); border-radius:10px;" | rowspan="3" |[[File:Wikivoyage-Logo-v3-ar.svg|250x250px]] | align="center" style="font-size:150%;" |الشهر الأول من خلال المساهمة في ویكي رحلات (1/3) | rowspan="3" | |- |یرجی المساهمة في هذا الشهر ( 15 - 50 تعدیل )، لأن هذا الشهر قد یكون مهم کثیر جدا لإصدار ویكي رحلات العربیة من الحاضنة إلی موقعها الأصلي فی https://ar.wikivoyage.org و انتهاء العمل فی الحاضنة * [[:ar:ملف:ArVoySetinginIncubator.jpg|'''تابع هذه الصورة''']] و غیر معلومات اللغة فی [[Special:Preferences|'''صفحة التفضيلات فی الحاضنة''']] لأجل تسجیل اسمك [https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:ListUsers&testwiki=Wy/ar '''هنا'''] کمحرر لصالح ویکي الرحلات * لا تنسی المساهمة کل یوم '''[[Special:PrefixIndex/Wy/ar|ننتظرك في ویکي رحلات العربیة]]''' |} [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 09:16, 11 May 2026 (UTC) == زيادة استقطاب المستخدمين إلى ويكي رحلات == مرحباً جميعاً، بعد التغييرات التي أجراها الماجدي، وانقطاعه بعدها لفترة طويلة عن التعديل في الويكي، لم يكن هناك أي نشاط يُذكر، سواء من المستخدمين الأكثر نشاطاً في الويكي أو من المستخدمين الجدد، وهو ما يشكّل تحدياً أمام إخراج الويكي من الحاضنة. لذلك، يجب علينا العمل على إعادة إحياء الويكي، وإعادة النظر في المقالات وتطويرها، وهذا يتطلب زيادة عدد المستخدمين واستقطاب مساهمين جدد. [[special:Contributions/&%23126;2026-45490-79 |<span style="font-family:amiri; color:#D4C1B3; font-size:20px;">'''يَمَلْ عَوْعَوْ'''</span>]] <sup>[[User talk:&#126;2026-45490-79 |'''𓇼''']]</sup> jqrl2p12bubvh8k869oa4ck214qgw9g 7289809 7289808 2026-08-19T15:49:03Z ~2026-45490-79 2700214 /* زيادة استقطاب المستخدمين إلى ويكي رحلات */ 7289809 wikitext text/x-wiki {{:Wy/ar/ويكي رحلات:صالة المسافرين/مقدمة}}[[Category:Wy/ar]] __TOC__ __NEWSECTIONLINK__<!-- النقاشات أسفل السطر --> == استبدال "مكتب السياحة" بـ "منتدى السفر" == مرحبًا جميعًا، منذ أحد عشر عامًا كان [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة|مكتب السياحة]] هو المكان الذي يمكنك من خلاله طرح أي أسئلة متعلقة بالسفر بشكل عام. أقترح استبداله بـ [[Wy/ar/ويكي رحلات:منتدى السفر|منتدى السفر]]، فهو أجمل وأكثر ترتيبًا، ويحتوي على معلومات أكثر. كما أقترح أيضًا جعل مكتب السياحة القديم صفحة أرشيفية. لقد استبدلته، ولكنني أنتظر رأي مجتمع ويكي رحلات حول هذا الأمر. [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 06:06, 10 April 2026 (UTC) :اشارة للزملاء الذين ساهموا في هذا الشهر: @[[User:MrJoker07|MrJoker07]]@[[User:Mdktb|Mdktb]]@[[User:ForzaGreen|ForzaGreen]]@[[User:ToadetteEdit|ToadetteEdit]] [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 06:16, 10 April 2026 (UTC) ::اهلا @[[User:Almajidy|Almajidy]]، أوّضح للزملاء: «هذا التغيير يتبع ويكي رحلات الإنجليزية، هناك أصبحت الصفحة تحويلة للمسمى الجديد، وللعلم ما زالت بمسمى مكتب السياحة في نسخ لغوية شقيقة»، عند النظر في تاريخ الصفحة، نجد مساهمات الإنشاء مع بعض التعديلات، والمحتوى من قالب الترويسة ولا يوجد نقاشات مؤرشفة، بالإمكان برأيي الاحتفاظ بالقالب كـ تاريخي وجعل صفحة المكتب تحويلة للمنتدى، تحياتي --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 14:50, 10 April 2026 (UTC) :::{{Wy/ar/تم}} إنشاء [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة (2015)|الصفحة الأرشيفية الجديدة]] وجعل صفحة المكتب تحويلة للمنتدى. [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 15:23, 10 April 2026 (UTC) ::::@[[User:Almajidy|Almajidy]] لم تصلني الفكرة؟ لماذا نُقلت الصفحة بهذا الشكل! لقد أشرت بأن تصبح الصفحة نفسها تحويلة «باستبدال محتواها»، وقالب الترويسة هو من يصبح تاريخي، أرجوك تمهّل ولا تستعجل --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 20:36, 10 April 2026 (UTC) :::::@[[User:Mdktb|Mdktb]] الصفحة المكتب الأصلية منقولة بالفعل [[Wy/ar/ويكي رحلات:مكتب السياحة|انظر]] [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 05:16, 11 April 2026 (UTC) ::أهلاً @[[User:Almajidy|Almajidy]]@[[User:Mdktb|Mdktb]] أحسنتم، شكراً لجهودكم.--[[User:MrJoker07|MrJoker07]] ([[User talk:MrJoker07|talk]]) 20:22, 10 April 2026 (UTC) == المقاهي == مرحبًا جميعًا، أقترح إنشاء بوابات متخصصة لبلدان معينة تحت مسمى «مقاهي»، بحيث تضم معلومات عامة، ووجهات مختارة، ومواضيع سفر مميزة. على أن يتولى الإشراف عليها المشاركون في الرحلات الاستكشافية الخاصة بكل بلد (مشروع ويكي). [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 04:05, 30 April 2026 (UTC) ::اشارة للزملاء الذين ساهموا في هذا الشهر: @[[User:MrJoker07|MrJoker07]]@[[User:Mdktb|Mdktb]]@[[User:ForzaGreen|ForzaGreen]]@[[User:ToadetteEdit|ToadetteEdit]] : [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 04:06, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/مع}}. شكرا على مجهوداتك. [[User:ForzaGreen|ForzaGreen]] ([[User talk:ForzaGreen|talk]]) 09:58, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/تعليق}} أهلا، برأيي هذه المقترحات «وإن كانت مفيدة» فإنها مبكرة، مازال عدد النشيطين قليلا مقارنة بالجهد المطلوب، حقيقًة لا أرى تقسيم الجهود من الآن سيصب في مصلحة المشروع، كذلك لا تعتبر أولوية للخروج بالمشروع من الحاضنة، برأيي التركيز على تنظيم المشروع، ترجمة ما أمكن من صفحات المساعدة، توفير وحدات وقوالب مهمة، ترجمة ما توفّر من السياسات مع وسمها كمقترحات له أولوية أكبر حاليًا، تحياتي --[[User:Mdktb|Mdktb]] ([[User talk:Mdktb|talk]]) 10:39, 30 April 2026 (UTC) :{{Wy/ar/تعليق}} الفكرة جميلة بالفعل وهذا ما أود رؤيته في الواقع، ولكن أؤيد كلام الزميل @[[User:Mdktb|Mdktb]] بأن الموضوع مبكر نوعاً ما، حيث أننا الآن نعمل على تأسيس المشروع من ناحية الترجمة والقوالب وعملة بيئة جاذبة لتسهيل المشاركة والمساهمة في المشروع، فلك أن تلاحظ سهولة الإضافة والتعديل في النسخة الإنجليزية، ولكن بالإمكان أن يكون هنا تركيز المساهمة من قِبل المساهمين في بعض المقالات الأساسية مثلاً الدول العربية والمدن الرئيسية فيها لتظهر في كل شهر، بالتوازي مع الأعمال الأساسية للمشروع وقوالبه، ونتمنى اعتماد المشروع رسمياً قريباً بإذن الله، كحلم طال انتظاره.--[[User:MrJoker07|MrJoker07]] ([[User talk:MrJoker07|talk]]) 13:11, 30 April 2026 (UTC) == الشهر الأول من خلال المساهمة في ویكي رحلات (1/3) == {| style="color: inherit; background-color: var(--background-color-base,#fff); border: 1px solid var(--border-color-content-added,#a3d3ff); border-radius:10px;" | rowspan="3" |[[File:Wikivoyage-Logo-v3-ar.svg|250x250px]] | align="center" style="font-size:150%;" |الشهر الأول من خلال المساهمة في ویكي رحلات (1/3) | rowspan="3" | |- |یرجی المساهمة في هذا الشهر ( 15 - 50 تعدیل )، لأن هذا الشهر قد یكون مهم کثیر جدا لإصدار ویكي رحلات العربیة من الحاضنة إلی موقعها الأصلي فی https://ar.wikivoyage.org و انتهاء العمل فی الحاضنة * [[:ar:ملف:ArVoySetinginIncubator.jpg|'''تابع هذه الصورة''']] و غیر معلومات اللغة فی [[Special:Preferences|'''صفحة التفضيلات فی الحاضنة''']] لأجل تسجیل اسمك [https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:ListUsers&testwiki=Wy/ar '''هنا'''] کمحرر لصالح ویکي الرحلات * لا تنسی المساهمة کل یوم '''[[Special:PrefixIndex/Wy/ar|ننتظرك في ویکي رحلات العربیة]]''' |} [[User:Almajidy|<b style="background:#3e67b3;color:#FFF;border:4pxsolid #3e67b3;border-radius:25px;padding:3px 10px;font:20px 'Dubai MT';">'''ٱلْمَاجِدِيّ'''</b>]]<b style="font-size:7px;">【نقاش】</b> 09:16, 11 May 2026 (UTC) == زيادة استقطاب المستخدمين إلى ويكي رحلات == مرحباً جميعاً، بعد التغييرات التي أجراها الماجدي، وانقطاعه بعدها لفترة طويلة عن التعديل في الويكي، لم يكن هناك أي نشاط يُذكر، سواء من المستخدمين الأكثر نشاطاً في الويكي أو من المستخدمين الجدد، وهو ما يشكّل تحدياً أمام إخراج الويكي من الحاضنة. لذلك، يجب علينا العمل على إعادة إحياء الويكي، وإعادة النظر في المقالات وتطويرها، وهذا يتطلب زيادة عدد المستخدمين واستقطاب مساهمين جدد. [[special:Contributions/&%23126;2026-45490-79 |<span style="font-family:amiri; color:#D4C1B3; font-size:20px;">'''يَمَلْ عَوْعَوْ'''</span>]] <sup>[[User talk:&#126;2026-45490-79 |'''𓇼''']]</sup> 15:15, 19 August 2026 (UTC) 6992w53mj1hldynx9qln1mufxd6ano3 Wy/ta/இந்தியா 0 1789413 7290334 7289582 2026-08-20T09:54:28Z Sree1959 2594881 /* மின்னணு பயண அங்கீகாரம் / மின்னணு விசா */ மேலும் விவரங்கள் சேர்க்கப்பட்டன 7290334 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|TajMahal Banner.jpg|caption=தாஜ் மகால்|pgname=இந்தியா|origin=0,0}} '''இந்தியா''' ([[Wy/ta/இந்தி சொற்றொடர்நூல்|இந்தி]]: भारत ''பாரத்''), [[Wy/ta/தெற்கு ஆசியா|தெற்கு ஆசியாவின்]] மிகப்பெரிய நாடாகும். உலகின் மிக உயர்ந்த மலைகள், அதிக மக்கள் தொகை கொண்ட நகரங்கள் மற்றும் மிக நீண்ட நதிகள் பலவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பண்டைய உலகின் மாபெரும் நாகரிகங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்ததும், ஒரு காலத்தில் 'பொன்னிறப் பறவை' எனப் போற்றப்பட்டதுமான இந்தியாவின் மரபும் பண்பாடும், கடந்த காலத்தையும் நிகழ்காலத்தையும் இணைக்கும் ஒரு செழுமையான கலவையாக விளங்குகின்றன. உலகின் அதிக மக்கள் தொகை கொண்ட இந்த பரந்த நாடு, பயணிகளுக்குப் பிரமிக்க வைக்கும் சமயங்கள் மற்றும் இனவியல் கூறுகள், மொழிகளின் ஒரு பெரும் தொகுப்பு, பலவிதமான உணவு வகைகள், அத்துடன் ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகளுக்கு முன்பு கட்டப்பட்டு இன்றும் சிதையாமல் நிற்கும் கட்டிடக்கலைச் சான்றுகள் ஆகியவற்றைக் காணும் வாய்ப்பை வழங்குகிறது. உலகமயமாக்கப்பட்ட சூழலுக்குள் இந்நாடு தன்னைத் திறந்துகொண்டிருந்தாலும், இங்கு வருகை தரும் பலரையும் வியப்பிலும் ஈர்ப்பிலும் ஆழ்த்தும் வரலாற்று ஆழத்தையும் பண்பாட்டுச் செழுமையையும் இந்தியா இன்றும் தன்னகத்தே கொண்டுள்ளது. இந்திய நாகரிகம் வரலாறு முழுவதும் பெரும் செல்வாக்கு செலுத்தி வந்துள்ளது. [[Wy/ta/தென்கிழக்கு ஆசியா|தென்கிழக்கு ஆசியாவின்]] பல பண்பாடுகள் வலுவான இந்தியத் தாக்கங்களை வெளிப்படுத்துகின்றன. பௌத்த மதத்தின் பரவல் வாயிலாக, சில இந்தியத் தாக்கங்கள் கிழக்கு ஆசியப் பண்பாடுகளிலும் ஊடுருவியுள்ளன. == பிராந்தியங்கள் == இந்தியா நிர்வாக ரீதியாக 28 மாநிலங்கள் மற்றும் 8 ஒன்றியப் பகுதிகளாக பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. மாநிலங்கள் பெரும்பாலும் மொழி அடிப்படையில் வரையறுக்கப்பட்டுள்ளன. அவை அளவில் வேறுபடுகின்றன. பெரிய மாநிலங்கள் [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பாவின்]] சில நாடுகளை விடப் பெரியதாகவும், அதிக பன்முகத்தன்மை கொண்டதாகவும் உள்ளன. ஒன்றியப் பகுதிகள் பொதுவாக மாநிலங்களை விட மிகவும் சிறியவை — சில சமயங்களில் அவை ஒரே ஒரு நகரமாக மட்டுமே இருக்கும். மேலும், அவற்றுக்கு மிகக் குறைந்த சுயாட்சியே உண்டு. இந்தியாவின் பிரதான நிலப்பரப்பிற்கு அப்பால் இரண்டு தீவுச் சங்கிலிகள் உள்ளன – [[Wy/ta/வங்காள விரிகுடா|வங்காள விரிகுடாவில்]] உள்ள [[Wy/ta/அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்|அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்]] மற்றும் அரபிக்கடலில் உள்ள [[Wy/ta/இலட்சத்தீவுகள்|இலட்சத்தீவுகள்]]. மாநிலங்களும் யூனியன் பிரதேசங்களும் மரபுரீதியாகப் பின்வரும் மண்டலங்களாக வகைப்படுத்தப்பட்டுள்ளன: {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=India Wikivoyage map.svg | regionmaptext=இந்தியாவின் பிராந்தியங்கள் மற்றும் மாநிலங்களின் வரைபடம் | regionInteractiveMap=map1 | regionmapsize=400px | region1name=[[Wy/ta/வடக்கு இமயமலை|வடக்கு இமயமலை]] | region1color=#d5b66b | region1items=[[Wy/ta/சம்மு காசுமீர் (ஒன்றியப் பகுதி)|சம்மு காசுமீர்]], [[Wy/ta/இலடாக்கு|இலடாக்கு]], [[Wy/ta/இமாச்சலப் பிரதேசம்|இமாச்சலப் பிரதேசம்]], [[Wy/ta/உத்தராகண்டம்|உத்தராகண்டம்]] | region1description=மலைகள் நிறைந்த அழகிய இப்பகுதி, சாகச விரும்பிகள் மற்றும் ஆன்மீக நாட்டம் கொண்டவர்களுக்கான ஒரு சுற்றுலாத் தலமாகும். இந்தியாவில் அதிகம் பார்வையிடப்படும் மலைவாசஸ்தலங்கள் மற்றும் புனிதத் தலங்கள் சில இப்பகுதியில் அமைந்துள்ளன. | region2name=[[Wy/ta/சமவெளிகள் (இந்தியா)|சமவெளிகள்]] | region2color=#d5dc76 | region2items=[[Wy/ta/பஞ்சாப் (இந்தியா)|பஞ்சாப்]], [[Wy/ta/அரியானா|அரியானா]], [[Wy/ta/உத்தரப் பிரதேசம்|உத்தரப் பிரதேசம்]], [[Wy/ta/பிகார்|பிகார்]], [[Wy/ta/சண்டிகர்|சண்டிகர்]], [[Wy/ta/தில்லி|தில்லி]] | region2description=இந்தியாவின் 'தானியக் களஞ்சியம்' என்று அழைக்கப்படும் இப்பகுதி, புனித நதிகளான கங்கை, யமுனை மற்றும் அவற்றின் துணை ஆறுகளால் நீர்ப்பாசனம் பெறுகிறது. நாட்டின் தலைநகரான [[Wy/ta/புது தில்லி|புது தில்லி]], ''தாஜ் மகால்'' அமைந்துள்ள [[Wy/ta/ஆக்ரா|ஆக்ரா]], மற்றும் [[Wy/ta/மதுரா|மதுரா]], [[Wy/ta/பிரயாக்ராஜ்|பிரயாக்ராஜ்]], [[Wy/ta/வாரணாசி|வாரணாசி]], [[Wy/ta/போத் கயா|போத் கயா]], [[Wy/ta/அமிர்தசரஸ்|அமிர்தசரஸ்]] போன்ற புனித நகரங்களும் இப்பகுதியில் அமைந்துள்ளன. இந்தியாவின் வரலாற்றை வடிவமைத்த பல முக்கிய நிகழ்வுகள் இப்பகுதியிலேயே நடைபெற்றன. | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு இந்தியா|மேற்கு இந்தியா]] | region3color=#71b37b | region3items=[[Wy/ta/இராசத்தான்|இராசத்தான்]], [[Wy/ta/குசராத்து|குசராத்து]], [[Wy/ta/மகாராட்டிரம்|மகாராட்டிரம்]], [[Wy/ta/கோவா|கோவா]], [[Wy/ta/தாத்ரா மற்றும் நகர் அவேலி, மற்றும் தமண் மற்றும் தீவ்|தாத்ரா மற்றும் நகர் அவேலி, மற்றும் தமண் மற்றும் தீவ்]] | region3description= பரந்து விரிந்த தார் பாலைவனம்; இராசத்தானின் வண்ணமயமான அரண்மனைகள், கோட்டைகள் மற்றும் நகரங்கள்; நாட்டின் மிகவும் துடிப்பான மற்றும் மிகப்பெரிய நகரமான [[Wy/ta/மும்பை|மும்பை]]; மகாராட்டிரத்தில் உள்ள அஜந்தா மற்றும் எல்லோரா குகைகளின் பிரமிக்க வைக்கும் பாறைச் சிற்பங்கள்; தூய்மையான காடுகள்; [[Wy/ta/கோவா|கோவாவின்]] அற்புதமான கடற்கரைகள்; [[Wy/ta/குசராத்து|குசராத்தின்]] கிர் காடுகளில் உள்ள ஆசியச் சிங்கங்கள்; மற்றும் [[Wy/ta/அகமதாபாத்|அகமதாபாத்]], [[Wy/ta/சூரத்து|சூரத்து]], [[Wy/ta/செய்ப்பூர்|செய்ப்பூர்]] மற்றும் [[Wy/ta/புனே|புனே]] போன்ற வேகமாக வளர்ந்து வரும் நகரங்கள் ஆகியவற்றை இது கொண்டுள்ளது. | region4name=[[Wy/ta/மத்திய இந்தியா|மத்திய இந்தியா]] | region4color=#8a84a3 | region4items=[[Wy/ta/சத்தீசுகர்|சத்தீசுகர்]], [[Wy/ta/மத்தியப் பிரதேசம்|மத்தியப் பிரதேசம்]] | region4description=அற்புதமான மற்றும் துடிப்பான நிலப்பரப்பைக் கொண்ட இப்பகுதி, அலை அலையான மலைகள், கண்கவர் நீர்வீழ்ச்சிகள் மற்றும் செழிப்பான வனவிலங்குகள் முதல் பாரம்பரியக் கட்டிடக்கலை, பழங்குடியினரின் பண்பாட்டுப் பாரம்பரியம் மற்றும் நவீன எஃகுத் தொழில் வரை அனைத்தையும் தன்னகத்தே கொண்டுள்ளது. இது விந்திய மற்றும் [[Wy/ta/சத்புரா மலைத்தொடர்கள்|சத்புரா மலைத்தொடர்கள்]], [[Wy/ta/ஜெகதல்பூர்|சித்ராகோட் நீர்வீழ்ச்சி]], வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலத்தைச் சேர்ந்த [[Wy/ta/பீம்பேட்கா பாறை வாழிடங்கள்|பீம்பேட்கா பாறை வாழிடங்கள்]], [[Wy/ta/கஜுராகோ நினைவுச்சின்னங்களின் தொகுதி|கஜுராகோவின் கலைநயமிக்க சிற்பங்கள்]] மற்றும் [[Wy/ta/பிலாய்-துர்க் தொழிற்பகுதி|பிலாய்-துர்க் தொழிற்பகுதி]] ஆகியவற்றின் தாயகமாகத் திகழ்கிறது. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு இந்தியா|கிழக்கு இந்தியா]] | region5color=#4da9c4 | region5items=[[Wy/ta/சார்க்கண்டு|சார்க்கண்டு]], [[Wy/ta/ஒடிசா|ஒடிசா]], [[Wy/ta/சிக்கிம்|சிக்கிம்]], [[Wy/ta/மேற்கு வங்காளம்|மேற்கு வங்காளம்]] | region5description=பொருளாதார ரீதியாகக் குறைவாக வளர்ச்சியடைந்திருந்தாலும், கலாச்சார ரீதியாகச் செழுமையானதும், வெளியிலிருந்து வருவோரை மிகவும் அன்புடன் வரவேற்கும் தன்மையுடையதுமான பகுதியாகும் இது. பிரித்தானிய இந்தியாவின் தலைநகராக ஒருகாலத்தில் திகழ்ந்த [[Wy/ta/கொல்கத்தா|கொல்கத்தா]] மற்றும் [[Wy/ta/பூரி|பூரி]], [[Wy/ta/புவனேஸ்வர்|புவனேஸ்வர்]], [[Wy/ta/கோனார்க்|கோனார்க்]] ஆகிய கோயில் நகரங்கள் இப்பகுதியில் அமைந்துள்ளன. மலைப்பகுதிகள் முதல் கடற்கரை வரை இப்பகுதி பரவியிருப்பதால், இங்குள்ள காலநிலையில் சுவாரஸ்யமான வேறுபாடுகள் காணப்படுகின்றன. மேலும், நாட்டின் மிகப்பெரிய மற்றும் வளமான சுரங்கங்களைக் கொண்டுள்ள இப்பகுதி, இந்தியாவின் கனிம வளக் களஞ்சியமாகவும் திகழ்கிறது. | region6name=[[Wy/ta/வடகிழக்கு இந்தியா|வடகிழக்கு இந்தியா]] | region6color=#d56d76 | region6items=[[Wy/ta/அருணாசலப் பிரதேசம்|அருணாச்சலப் பிரதேசம்]], [[Wy/ta/அசாம்|அசாம்]], [[Wy/ta/மணிப்பூர்|மணிப்பூர்]], [[Wy/ta/மேகாலயா|மேகாலயா]], [[Wy/ta/மிசோரம்|மிசோரம்]], [[Wy/ta/நாகாலாந்து|நாகாலாந்து]], [[Wy/ta/திரிபுரா|திரிபுரா]] | region6description=செழிப்பான மற்றும் அழகான நிலப்பரப்புகள், இந்தோ-மலேயப் பகுதியைச் சார்ந்த தனித்துவமான தாவர மற்றும் விலங்கினங்கள், மற்றும் புகழ்பெற்ற தேயிலைத் தோட்டங்கள் ஆகியவற்றைக் கொண்ட இப்பகுதி, நாட்டின் பழங்குடியினர் வசிக்கும் ஒரு தனித்துவமான மற்றும் பெரும்பாலும் மனிதத் தலையீடற்ற பகுதியாகும். இது "ஏழு சகோதரிகள்" என்று பரவலாக அறியப்படும் ஏழு மாநிலங்களை உள்ளடக்கியது. உலகின் மிகப் பழமையான போலோ மைதானம், உலகின் ஒரே மிதக்கும் தேசியப் பூங்கா, பெண்களால் மட்டுமே நடத்தப்படும் உலகின் ஒரே சந்தை மற்றும் உலகின் மிக உயரமான ''செடிக் கத்தரிப்புக்கலை'' தாவரம் ஆகியவற்றை [[Wy/ta/மணிப்பூர்|மணிப்பூரில்]] காணலாம். மேகாலயா மாநிலம் அதன் வசீகரிக்கும் சூழல் காரணமாக ''இந்தியாவின் ஸ்காட்லாந்து'' என்று அழைக்கப்படுகிறது. | region7name=[[Wy/ta/தென்னிந்தியா|தென்னிந்தியா]] | region7color=#b383b3 | region7items=[[Wy/ta/அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்|அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்]], [[Wy/ta/ஆந்திரப் பிரதேசம்|ஆந்திரப் பிரதேசம்]], [[Wy/ta/கருநாடகம்|கருநாடகம்]], [[Wy/ta/கேரளம்|கேரளம்]], [[Wy/ta/இலட்சத்தீவுகள்|இலட்சத்தீவுகள்]], [[Wy/ta/புதுச்சேரி (ஒன்றியப் பகுதி)|புதுச்சேரி]], [[Wy/ta/தமிழ்நாடு|தமிழ்நாடு]], [[Wy/ta/தெலங்காணா|தெலங்காணா]] | region7description=இப்பகுதியில் புகழ்பெற்ற மற்றும் வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க கோயில்கள், வெப்பமண்டலக் காடுகள், உப்பங்கழிகள், கடற்கரைகள், மலைவாசஸ்தலங்கள், [[Wy/ta/பெங்களூரு|பெங்களூரு]], [[Wy/ta/சென்னை|சென்னை]] மற்றும் [[Wy/ta/ஹைதராபாத்|ஹைதராபாத்]] ஆகிய மூன்று முக்கிய நகரங்கள் மற்றும் பிற சிறிய நகரங்கள் ஆகியவை அமைந்துள்ளன. [[Wy/ta/மைசூரு|மைசூரு]] நகரம், குறிப்பாக மைசூர் அரண்மனை போன்ற அரண்மனைகளுக்கு உலகப் புகழ்பெற்றது. வசதிக்காக இப்பகுதியுடன் இணைக்கப்பட்டுள்ள அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள் (கிழக்கே) மற்றும் லட்சத்தீவுகள் (மேற்கே) ஆகிய தீவுக்கூட்டங்கள், பிரதான நிலப்பகுதியிலிருந்து வெகு தொலைவில் அமைந்து தனித்துவமான சிறப்பியல்புகளைக் கொண்டுள்ளன; இவை அழகான கடற்கரைகளுக்கும், வழக்கமான சுற்றுலாத் தலங்களிலிருந்து மாறுபட்ட அனுபவத்தை விரும்புவோருக்கான இடமாகவும் அறியப்படுகின்றன. }} ==நகரங்கள்== <!--நகரங்கள் மற்றும் பிற இடங்களின் பட்டியல்கள் அதிகபட்சம் 9 இடங்களுக்கு மட்டுமே வரையறுக்கப்பட்டுள்ளன. முன்மொழியப்பட்ட மாற்றங்கள் குறித்து முதலில் இந்தப் பக்கத்தின் கலந்துரையாடல் பக்கத்தில் விவாதிக்கவும்.--> இவை இந்தியாவின் மிக முக்கியமான நகரங்களில் சிலவாகும். பிற நகரங்களை அவற்றின் குறிப்பிட்ட மண்டலங்களின் கீழ் காணலாம். [[File:Mumbai 03-2016 40 Bombay High Court.jpg|thumb|[[Wy/ta/மும்பை|மும்பை]] பல பழைய பண்பாட்டு மதிப்பீடுகளைக் கொண்டுள்ள புதுக் கூர்மாடப் பாணி அதிசயங்களின் இருப்பிடமாகத் திகழ்கிறது.]] * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/தில்லி|தில்லி]]|wikidata=Q1353}} — இந்தியாவின் தலைநகரம் மற்றும் வட இந்தியாவின் இதயம் * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/பெங்களூரு|பெங்களூரு]]|wikidata=Q1355}} (''பேங்களூர்'') — அழகான பூங்கா நகரம்; ஒரு காலத்தில் ஓய்வூதியம் பெறுவோர் அமைதியாக வாழ்ந்த இடமாக இருந்தது, இப்போது உயர் தொழில்நுட்ப நிறுவனங்கள் மற்றும் பல மதுக்கூடங்கள் நிறைந்த தகவல் தொழில்நுட்ப மையமாக மாறியுள்ளது. * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/சென்னை|சென்னை]]|wikidata=Q1352}} (''மெட்ராஸ்'') — தென் இந்தியாவின் முக்கிய துறைமுகம், கலாச்சார மையம் மற்றும் இந்தியாவின் வாகனத் தொழில்துறைத் தலைநகரம் * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/ஹைதராபாத்|ஹைதராபாத்]]|wikidata=Q1361}} — முத்து மற்றும் வைர வர்த்தகம் மற்றும் பாரம்பரிய இந்திய அரிசி உணவான 'பிரியாணி'க்கு பெயர் பெற்றது; தற்போது முக்கிய உற்பத்தி மற்றும் நிதி நிறுவனங்களைக் கொண்டுள்ளது * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/செய்ப்பூர்|செய்ப்பூர்]]|wikidata=Q66485}} — ''இளஞ்சிவப்பு நகரம்''; இடைக்கால வட இந்தியாவின் இந்து ராஜபுத்திர கலாச்சாரத்தின் முக்கிய அடையாளமாகத் திகழ்கிறது * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/கொல்கத்தா|கொல்கத்தா]]|wikidata=Q1348}} (''கல்கத்தா'') — இந்தியாவின் கலாச்சாரத் தலைநகரம்; 'மகிழ்ச்சியின் நகரம்' என்று அழைக்கப்படுகிறது மற்றும் பல காலனித்துவ கால கட்டிடங்களைக் கொண்டுள்ளது * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/மும்பை|மும்பை]]|wikidata=Q1156}} (''பாம்பே'') — இந்தியாவின் மிகப்பெரிய நகரம் மற்றும் நிதித் தலைநகரம்; ''எப்போதும் உறங்காத நகரம்'' மற்றும் இந்தித் திரைப்படத் துறையான ''பாலிவுட்''-இன் தாயகம் * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/சிம்லா|சிம்லா]]|wikidata=Q83786}} — இமாச்சலப் பிரதேசத்தின் தலைநகரம்; கடல் மட்டத்திலிருந்து 2 கி.மீ-க்கும் அதிகமான உயரத்தில் இமயமலையில் அமைந்துள்ளது * {{Wy/ta/Marker|type=city|name=[[Wy/ta/வாரணாசி|வாரணாசி]]|wikidata=Q79980}} (''பனாரசு'') — இந்துக்களின் மிகப்புனிதமான நகரமாகக் கருதப்படுகிறது; கங்கை நதிக்கரையில் அமைந்துள்ளது மற்றும் உலகின் மிகப்பழமையான, தொடர்ந்து மக்கள் வசித்து வரும் நகரங்களில் ஒன்றாகும் == பிற சேருமிடங்கள் == <!--நகரங்கள் மற்றும் பிற இடங்களின் பட்டியல்கள் 9 உருப்படிகளுக்குள் மட்டுமே இருக்க வேண்டும். முன்மொழியப்பட்ட மாற்றங்களை முதலில் இந்தப் பக்கத்தின் கலந்துரையாடல் பக்கத்தில் விவாதிக்கவும்.--> இந்தியாவில் பல சிறப்பான அடையாளங்களும், ஈடு இணையற்ற அழகு வாய்ந்த இடங்களும் உள்ளன. அவற்றில் குறிப்பிடத்தக்க சில இங்கே: *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/போத் கயா|போத் கயா]]|wikidata=Q176767}} — மகாபோதி கோயில் உள்ளிட்ட முக்கிய கோயில் வளாகம்; சாக்கியமுனி புத்தர் ஞானம் பெற்ற இடம் இதுவாகும். *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/எல்லோரா|எல்லோரா]]|wikidata=Q189616}} மற்றும் {{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/அஜந்தா|அஜந்தா]]|wikidata=Q184427}} — பாறையைக் குடைந்து அமைக்கப்பட்ட அற்புதமான குகை மடாலயங்கள் மற்றும் கோயில்கள்; பௌத்தர்கள், சமணர்கள் மற்றும் இந்துக்களுக்கான புனிதத் தலங்கள். *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[அமிர்தசரஸ்#பொற்கோயில்|பொற்கோயில்]]|wikidata=Q180422}} — [[Wy/ta/அமிர்தசரஸ்|அமிர்தசரஸ்]] நகரில் உள்ள சீக்கியர்களின் புனிதத் தலம். *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/அம்பி (கருநாடகா)|அம்பி]]|wikidata=Q26732}} — விஜயநகரப் பேரரசின் பிரமிக்க வைக்கும் இடிபாடுகள். *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/கஜுராஹோ|கஜுராஹோ]]|wikidata=Q178948}} — காமக் கலைச் சிற்பங்களுக்குப் புகழ்பெற்ற கோயில் வளாகங்கள். *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/கொனார்க்|கொனார்க்]]|wikidata=Q749189}} — சூரியக் கோயில்; கலிங்கக் கட்டிடக்கலைக்கு ஒரு தனித்துவமான எடுத்துக்காட்டு மற்றும் {{Wy/ta/UNESCO World Heritage Site}}. *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/மதுரை#மீனாட்சி அம்மன் கோயில்|மீனாட்சி கோயில்]]|wikidata=Q1424358}} — [[Wy/ta/மதுரை|மதுரையில்]] உள்ள ஒரு அற்புதமான இந்து கோயில். *{{Wy/ta/Marker|type=other|name=[[Wy/ta/ஆக்ரா#தாஜ் மகால்|தாஜ் மகால்]]|wikidata=Q9141}} — [[Wy/ta/ஆக்ரா|ஆக்ராவில்]] உள்ள இணையற்ற சலவைக்கல் கல்லறை; நவீன உலகின் ஏழு அதிசயங்களில் ஒன்று. <!--நகரங்கள் மற்றும் பிற இடங்களின் பட்டியல்கள் 9 உருப்படிகளுக்குள் மட்டுமே இருக்க வேண்டும். முன்மொழியப்பட்ட மாற்றங்களை முதலில் இந்தப் பக்கத்தின் கலந்துரையாடல் பக்கத்தில் விவாதிக்கவும்.--> == புரிந்து கொள்ளுங்கள்== இந்தியா, நல்ல விதத்திலும் கெட்ட விதத்திலும், மனதைக் கவரும் ஒரு நாடு. பகட்டான ஆடம்பரம் முதல் கொடிய துயரம் வரை, நெரிசல் மிகுந்த நகரங்கள் முதல் அமைதியான கிராமப்புறங்கள் வரை, அடர்ந்த காடுகள் மற்றும் பவளப்பாறைகள் முதல் பாழடைந்த பாலைவனங்கள் மற்றும் உயர்ந்த மலைகள் வரை, இந்தியாவில் உண்மையிலேயே அனைத்தும் உள்ளன. இது மக்கள், பண்பாடு, மொழி மற்றும் உணவுக்கும் பொருந்தும்; இவை சிறிய மற்றும் பெரிய வழிகளில் பெருமளவில் வேறுபடலாம். ஒரு மிக எளிய உதாரணம் சொல்ல வேண்டுமென்றால், மும்பையில் ஒரு வாடகை சிற்றுந்து ஓட்டுநர் ஒரு வார்த்தை கூட பேசாமல் தனது மீட்டர் கொடியை இறக்கி, சரியான சில்லறையைத் திருப்பிக் கொடுப்பார். ஆனால் தில்லியில், ஓட்டுநரிடம் மீட்டரைப் பயன்படுத்தச் சொல்லி, சில்லறை கிடைக்குமா என்று எதிர்பார்க்க வேண்டும். மற்ற சில பகுதிகளில், ஓட்டுநர்களிடம் மீட்டர்களே இருப்பதில்லை; அவர்கள் குறுகிய தூரங்களுக்குக் கூட கட்டணங்களை நிர்ணயித்து விடுகிறார்கள். அவர்கள் கேட்கும் தொகையை மட்டும் செலுத்தினால் போதும். ஒரு நேர்மையான ஓட்டுநர் கிடைத்தால், பயணி தன்னை பாக்கியவான் என்று கருதிக்கொள்ளலாம். இந்தியா பெரும்பாலான அம்சங்களில் தீவிரமான வேறுபாடுகளைக் காட்டுகிறது, மேலும் சிறந்ததைக் கண்டறிய ஒருவருக்கு பொறுமையும் வாய்ப்பும் தேவை. இந்தியாவின் எந்தவொரு அம்சத்தைப் பற்றியும் நமக்கு எல்லாம் தெரியும் என்று ஒருபோதும் கருத வேண்டாம்; ஒவ்வொரு நாளும் முற்றிலும் புதிய அம்சங்களை காணத் தயாராக இருக்க வேண்டும். இந்திய நாகரிகம் வரலாறு முழுவதும் பெரும் செல்வாக்கு செலுத்தி வந்துள்ளது; தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பல பண்பாடுகள் வலுவான இந்தியத் தாக்கங்களை வெளிப்படுத்துகின்றன. பௌத்த மதத்தின் பரவல் வாயிலாக, சில இந்தியத் தாக்கங்கள் கிழக்கு ஆசியக் கலாச்சாரங்களிலும் ஊடுருவியுள்ளன. ===வரலாறு=== மனிதர்கள் முதன்முதலில் இந்தியத் துணைக்கண்டத்திற்கு சுமார் கி.மு. 70,000-ஆம் ஆண்டில் குடியேறியதாகக் கருதப்படுகிறது; மேலும், இந்தியாவின் கற்காலத்தைச் சேர்ந்த சில தொல்லியல் தளங்களும் இங்கு அமைந்துள்ளன. இவற்றுள் ஒரு முக்கியமான தளம் பாக்கித்தானில் உள்ள மெகர்கர் ஆகும். இங்குதான், இத்துணைக்கண்டத்திலேயே மிகவும் பழமையானதாக அறியப்படும் வேளாண்மைக்கான சான்றுகள் — சுமார் கி.மு. 7000-ஆம் ஆண்டைச் சேர்ந்தவை என கண்டறியப்பட்டுள்ளன. சிந்து சமவெளி நாகரிகம் (கி.மு. 3300–1300) உலகின் முதல் வெண்கலக் கால நாகரிகங்களில் ஒன்றாகும். மேலும், அந்நாகரிகம் தன் காலத்திற்கு மிகவும் மேம்பட்டதாகத் திகழ்ந்தது. அதன் உச்சக்கட்டத்தில் (கி.மு. 2600–1900), இது தற்போதைய பாகித்தானின் பெரும்பகுதியையும், வட இந்தியாவின் சில பகுதிகளையும், கிழக்கு ஆப்கானித்தானின் சில பகுதிகளையும் உள்ளடக்கியிருந்தது. பாக்கித்தானில் அமைந்துள்ள மொகஞ்சதாரோ மற்றும் அரப்பா ஆகியவையே இந்நாகரிகத்தின் மிகப்பெரிய இரண்டு தொல்லியல் தளங்களாகும். கி.மு. 2000- ஆண்டுக்குப் பிறகு ஒரு காலகட்டத்தில், வடமேற்கில் எங்கோ ஓர் இடத்திலிருந்து வந்த கால்நடை மேய்ப்பர்களான ஆரியர்கள் இப்பகுதிக்குக் குடிபெயர்ந்தனர். ஏறக்குறைய அதே நேரத்தில், தொடர்புடைய குழுக்கள் கிரீசு (மினோயர்களை இடம்பெயரச் செய்த எலனிக்கு கிரேக்கர்கள்), அனடோலியா அல்லது துருக்கி (இட்டைட்டுகள்), பாரசீகம் மற்றும் பிற பகுதிகள் மீது படையெடுத்தன. இந்தப் பழங்குடியினர் அனைவரும் தொடர்புடைய மொழிகளைப் பேசியதாகவும், வட இந்தியா, ஐரோப்பா மற்றும் மத்திய ஆசியாவில் பேசப்படும் பெரும்பாலான மொழிகள் உட்பட பல நவீன மொழிகள் அவர்களிடமிருந்து தோன்றியவை என்றும் நம்பப்படுகிறது. மொழியியலாளர்கள் இவை அனைத்தையும் இந்தோ-ஐரோப்பிய மொழிக்குடும்பத்தில் வகைப்படுத்துகின்றனர். வேத காலம் ஏறத்தாழ கி.மு. 1500 முதல் 500 வரையிலான காலகட்டத்தைச் சேர்ந்ததாகக் கருதப்படுகிறது. இந்து சமயத்தின் மிகப் பழமையான மற்றும் புனிதமான நூல்களான வேதங்கள் தொகுக்கப்பட்ட காலம் இதுவே ஆகும். இவை, இந்தோ-ஆரிய மொழியான வேத சமசுகிருதத்தில் இயற்றப்பட்டிருந்தன. இக்காலத்தைப் பற்றிய விவரங்களும் தொல்லியல் சான்றுகளும் மிகக் குறைவாகவே கிடைத்திருப்பினும், இந்து சமயத்தின் பல சடங்குகள் இக்காலத்தில்தான் வடிவம் பெற்றன. [[File:Varanasikedarghat.JPG|thumb|240px|வாரணாசியில் கங்கை நதியில் நீராடும் இந்துப் பயணிகள்]] வேத நாகரிகமானது, தார்மீக சமயங்களின் வாயிலாக இன்றும் இந்தியாவைத் தொடர்ந்து பாதித்து வருகிறது. தற்கால இந்து சமயம் தனது வேர்களை வேதங்களில் கொண்டிருந்தாலும், உபநிடதங்கள் மற்றும் புராணங்கள் முதல் இராமாயணம், மகாபாரதம் ஆகிய பெருங்காப்பியங்கள் வரையிலான, வேதங்களுக்குப் பிந்தைய இலக்கியங்களாலும் பெரிதும் தாக்கம் பெற்றுள்ளது. மரபுசார்ந்து பார்க்கையில், இவ் இலக்கியங்கள் அனைத்தும் வேதங்களில் ஏற்கனவே பொதிந்துள்ள அறிவையே விரிவுபடுத்திச் செறிவூட்டுவனவாகவே கருதப்படுகின்றன. மகாபாரதத்தின் ஒரு பகுதியான 'பகவத் கீதை', மிகவும் பரவலாக வாசிக்கப்படும் நூல்களில் ஒன்றாகும். இந்து மதத்தின் நான்கு வேதங்களின் சுருக்கமான சாரமாகவே கீதை கருதப்படுகிறது. கிருட்டிணரின் உடலுக்குள் புகுந்த 'காலன்' 18 அத்தியாயங்களில் அமைந்த 700 செய்யுள்கள் வாயிலாக கீதையின் ஞானத்தை எடுத்துரைத்ததாகக் கூறப்படுகிறது. குருசேத்திரத்தில் நடைபெறவிருந்த ஒரு மாபெரும் போருக்குச் சற்று முன்னதாக, அந்தப் போரின் நாயகனான அர்ச்சுனனுக்கும் — அவனுக்குத் தேரோட்டியாகப் பணியாற்றிய — கடவுள் கிருட்டிணருக்கும் இடையே நிகழ்ந்த உரையாடலாகவே இந்நூல் அமைந்துள்ளது. இன்றைய காலகட்டத்தில், குருசேத்திரம் ஒரு புனித யாத்திரை மற்றும் சுற்றுலாத் தலமாகத் திகழ்கிறது. பொ.மு. முதல் ஆயிரமாண்டில், பல்வேறு தத்துவச் சிந்தனைப் பள்ளிகள் தோன்றி, இந்து சமயத்தை வெகுவாகச் செழுமைப்படுத்தின. அவற்றில் பெரும்பாலானவை வேதங்களிலிருந்தே தோன்றியதாகக் கூறின. இருப்பினும், இப்பள்ளிகளுள் சில—அவற்றில் பௌத்தமும் சமணமும் அடங்கும்—வேதங்களின் அதிகாரத்தையே கேள்விக்குள்ளாக்கின; தற்போது அவை தனித்தனிச் சமயங்களாக அங்கீகரிக்கப்படுகின்றன. கி.மு. 500 மற்றும் கி.பி. 590-ஆம் ஆண்டுகளுக்கு இடைப்பட்ட காலத்தில் பல மாபெரும் பேரரசுகள் தோன்றின. அவற்றுள் குறிப்பிடத்தக்கவை மௌரியர்களும் குப்தர்களும் ஆவர். இவ்விரு பேரரசுகளின் தலைநகரமும், தற்போது பாட்னா என்று அழைக்கப்படும் பாடலிபுத்திரம் நகரமாகவே விளங்கியது. குப்தப் பேரரசு (கி.பி. 3-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் கி.பி. 590 வரை) பெரும்பாலும் இந்தியாவின் 'பொற்காலம்' என்று போற்றப்படுகிறது. இதற்கு மேலும் மேற்கே, காந்தார நாகரிகம் (முதலில் ஒரு சுதந்திர அரசாகவும், பின்னர் மௌரியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாகவும் விளங்கியது) — தற்போது பாக்கித்தான் மற்றும் ஆப்கானித்தான் என அழைக்கப்படும் நிலப்பரப்பின் பெரும்பகுதியை ஆட்சி செய்தது. இவர்களின் நகரமான தட்சசீலம், பௌத்தம் மற்றும் பிற துறைகள் சார்ந்த கல்விக்கு ஒரு சிறந்த மையமாகத் திகழ்ந்தது. காலப்போக்கில், பௌத்தமும் சமணமும் படிப்படியாகச் சரிவைச் சந்தித்தன. குறிப்பாக, பௌத்த சமய நடைமுறைகள் இந்தியாவின் மையப்பகுதியிலிருந்து மறைந்தே போயின. இருப்பினும், புத்தர் இந்து சமயத் தெய்வங்களின் வரிசையில் ஒருவராக இணைத்துக்கொள்ளப்பட்டார். சமண சமயமானது, தங்களை இந்துக்களாகக் கருதிக்கொள்வதா அல்லது வேண்டாமா என்பது குறித்துத் தெளிவற்ற நிலையில் உள்ள, கணிசமான எண்ணிக்கையிலான ஒரு சிறுபான்மைச் சமூகத்தினரால் இன்றும் தொடர்ந்து பின்பற்றப்பட்டு வருகிறது. இந்து சமயமும் கூடப் பெரும் மாற்றங்களுக்கு உள்ளானது. இந்திரன், அக்னி போன்ற வேதகாலத் தெய்வங்களின் முக்கியத்துவம் குறைந்த அதே வேளையில், விசுணு, சிவன் மற்றும் அவர்களின் பல்வேறு அவதாரங்கள், குடும்ப உறுப்பினர்கள் போன்ற புராணகாலத் தெய்வங்கள் முதன்மை பெற்றன. [[File:Jama Masjid, Delhi, morning view.jpg|thumb|சாமா பள்ளிவாசல் தில்லி]] 8 ஆம் நூற்றாண்டில் இசுலாமியப் படையெடுப்புகள் தொடங்கின. படிப்படியாக, படையெடுப்பாளர்கள் ஆட்சியாளர்களாக நிலைபெறத் தொடங்கினர், விரைவில் வட இந்தியாவின் பெரும்பகுதி முசுலிம்களால் ஆளப்பட்டது. மிக முக்கியமான முசுலிம் ஆட்சியாளர்கள் முகலாயப் பேரரசு ஆவர். இப்பேரரசு அதன் உச்சக்கட்டத்தில் (தெற்கு மற்றும் வடகிழக்கு முனைகளைத் தவிர) கிட்டத்தட்ட முழு துணைக்கண்டத்தையும் உள்ளடக்கியிருந்தது. அதே நேரத்தில், வடக்கில் தப்பிப்பிழைத்த முக்கிய இந்துப் படை இராசபுத்திரர்கள் ஆவர். தங்கள் நிலத்தின் மீதான படையெடுப்பை எதிர்த்து நின்ற இராசபுத்திரர்களின் வீரம் புகழ்பெற்றது; அது இராசத்தானின் கோட்டைகள் முழுவதும் உள்ள நாட்டுப்புறப் பாடல்களில் கொண்டாடப்படுகிறது. இராசபுத்திரர்களில் முக்கியமானவர் சித்தோர்கரின் ஆட்சியாளரான மகா ராணா பிரதாப் ஆவார். இவர் முகலாயர்களின் மூன்றாமவரான அக்பருடன் போரிட்டு, பல ஆண்டுகள் நாடுகடத்தப்பட்ட நிலையில் கழித்தார். இருப்பினும், இறுதியில் இராசபுத்திரர்கள் அடக்கப்பட்டனர். சில முகலாயப் படைகளில் அதிக எண்ணிக்கையிலான இராசபுத்திர அதிகாரிகள் இருந்தனர், ஆனாலும் சகாங்கீர், சாச்சகான் மற்றும் அவுரங்கசீப் ஆகியோரின் ஆட்சிக்காலத்தில் சில இராசபுத்திரக் கிளர்ச்சிகள் நிகழ்ந்தன. வட இந்தியாவின் இந்தக் காலகட்டமே இராசத்தானின் நினைவுச்சின்னங்களையும் தாச்மகாலையும் உருவாக்கியது. இந்தி மற்றும் உருது மொழிகளும் இடைக்கால வட இந்தியாவில் வேரூன்றின. இசுலாமிய காலத்தில், இந்துக்கள் இசுலாமிற்கு மதம் மாறினர்; பெரும்பாலும் கட்டாயமாகவோ அல்லது சிசியா வரியைத் தவிர்ப்பதற்காகவோ மதம் மாறினர் என முசுலிம் வரலாற்றாசிரியர்கள் கூறுகின்றனர். இன்று, இந்தியாவின் மக்கள் தொகையில் சுமார் 15% பேர் இசுலாத்தைப் பின்பற்றுகிறார்கள். மற்றொரு முக்கிய மதமான சீக்கிய மதம், முகலாயர் காலத்தில் பஞ்சாப் பகுதியில் தோற்றுவிக்கப்பட்டது. சீக்கிய மதத்திற்கும் முகலாயர்களுக்கும் இடையிலான உறவுகள் காலப்போக்கில் மாறுபட்டன. அமிர்தசரசில் அமைந்துள்ள பொற்கோயில் கட்டப்பட்டதுடன், சீக்கிய மதத்தின் முதன்மையான புனித யாத்திரை மையமாக உலகம் முழுவதும் அங்கீகாரமும் பெற்றது. இருப்பினும், பத்தாவது குருவான குரு கோவிந்த் சிங்கின் காலக்கட்டத்தில், முகலாயர்களிலேயே மிகவும் சகிப்புத்தன்மையற்றவரும், கொடுமையானவரும், மதவெறி பிடித்தவருமான ஔரங்கசீப்பின் பகைமையே முதன்மைக் காரணமாக, இரு தரப்பினருக்கும் இடையிலான உறவுகள் பகையுணர்வு கொண்டவையாக மாறின. சீக்கியர்களுக்கும் முகலாயர்களுக்கும் இடையிலான மோதலே, முகலாயப் பேரரசின் வீழ்ச்சிக்கு வழிவகுத்த காரணங்களில் ஒன்றாக அமைந்தது. மற்றொரு காரணம், மகாராட்டிரப் பகுதியில் மராட்டியப் பேரரசின் எழுச்சியாகும்; இது சிவாச்சியால் தொடங்கப்பட்டு, பின்னர் பேசுவாக்களால் முன்னெடுத்துச் செல்லப்பட்டது. மராட்டியர்கள், முகலாயப் பேரரசின் பரப்பளவிற்கு ஏறக்குறைய இணையான ஒரு குறுகிய காலக் கூட்டமைப்பை நிறுவினர். மூன்றாம் பானிபட் போருக்குப் பிறகு, மராட்டியர்கள் இந்தியாவின் மீதான தங்கள் ஆதிக்கத்தை இழந்தனர்; இதுவே பிற்காலத்தில் பிரிட்டிசு காலனித்துவ ஆட்சி அமைவதற்கு வழிவகுத்தது. மராட்டியர் காலத்தைச் சேர்ந்த பன்னிரண்டு இராணுவக் கோட்டைகள்—குறிப்பாக மகாராட்ராவின் மேற்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளவை—யுனெசுகோவால் 'இந்தியாவின் மராட்டிய இராணுவ நிலப்பரப்புகள்' எனும் உலகப் பாரம்பரியச் சின்னமாக அறிவிக்கப்பட்டுள்ளன. [[File:ShoreTemple Approach2.JPG|thumb|கடற்கரைக் கோயில், மாமல்லபுரம்]] [[Wy/ta/தென்னிந்தியா|தென்னிந்தியா]] ஒரு மாறுபட்ட பாதையைப் பின்பற்றியது; ஏனெனில், இசுலாமிய ஆட்சியின் தாக்கம் இப்பகுதியில் குறைவாகவே இருந்தது. கி.பி. 500 முதல் 1600 வரையிலான காலகட்டம் 'செவ்வியல் காலம்' என்று அழைக்கப்படுகிறது; இக்காலகட்டத்தில் தென்னிந்தியாவின் மாபெரும் பேரரசுகளே ஆதிக்கம் செலுத்தி வந்தன. இவற்றுள் மிக முக்கியமான பேரரசுகளாக, இன்றைய கர்நாடகப் பகுதியிலிருந்து ஆட்சி செய்த சாளுக்கியர்கள், இராட்டிரகூடர்கள் மற்றும் விசயநகரப் பேரரசினர் ஆகியோரும்; இன்றைய தமிழ்நாடு மற்றும் கேரளப் பகுதிகளிலிருந்து ஆட்சி செய்த பல்லவர்கள், சேரர்கள், பாண்டியர்கள் மற்றும் சோழர்கள் ஆகியோரும் திகழ்ந்தனர். இவற்றுள், தஞ்சாவூர் மற்றும் கங்கைகொண்ட சோழபுரம் உள்ளிட்ட பல்வேறு தலைநகரங்களிலிருந்து ஆட்சி செய்த சோழர்களே, தென்னிந்தியப் பேரரசுகளிலேயே மிகவும் வலிமை வாய்ந்தவர்களாகப் பரவலாக அங்கீகரிக்கப்படுகின்றனர். இவர்களது ஆட்சியின் உச்சக்கட்டத்தில், இவர்களது பேரரசின் எல்லை வடக்கே பாடலிபுத்திரம் வரையிலும் விரிந்திருந்ததுடன், இவர்களது செல்வாக்கு கிழக்கே சுமத்ரா, மேற்கு போர்னியோ மற்றும் தெற்கு வியட்நாம் வரையிலும் பரவியிருந்தது. இந்தியாவில் இன்றும் நிலைத்திருக்கும் மிகச் சிறப்பான இந்து மற்றும் சமணச் சின்னங்கள் சில, இக்காலகட்டத்தில்தான் தென்னிந்தியா மற்றும் கிழக்கு இந்தியாவில் கட்டப்பட்டன. காலனித்துவக் காலம் வரை, வடகிழக்கு இந்தியா நாட்டின் பிற பகுதிகளிலிருந்து ஓரளவுக்குத் தனித்தே இருந்தது. வடகிழக்குப் பகுதியை ஆண்ட மிகப்பெரிய மற்றும் நீண்ட காலப் பேரரசு, மணிப்பூரைச் சேர்ந்த நிங்தௌச்சா வம்சமாகும் (கி.பி. 33–1891); இவர்களுக்கு அடுத்தபடியாக அகோம் வம்சத்தினர் இப்பகுதியை ஆண்டனர். இவர்கள் 13-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, முகலாயர்களின் ஆதிக்க விரிவாக்கத்திலிருந்து அசாம் மற்றும் அதன் அண்டை மண்டலங்களை வெற்றிகரமாகப் பாதுகாத்து வந்தனர். [[File:Victoria Memorial Hall, Kolkata.jpg|thumb|கொல்கத்தாவில் அமைந்துள்ள விக்டோரியா நினைவிடம், விக்டோரியா மகாராணியின் நினைவாக அர்ப்பணிக்கப்பட்ட ஒரு பிரம்மாண்டமான பளிங்குக் கட்டிடமாகும். கொல்கத்தாவின் வரலாறு, கிழக்கிந்திய நிறுவனத்துடனும் பிரிட்டிசு ஆட்சியுடனும் தொடர்புடையதாகும். அக்காலத்தில் 'கல்கத்தா' என்று அழைக்கப்பட்ட இந்நகரமே பிரிட்டிசு ஆட்சியின் தலைநகராகத் திகழ்ந்தது.]] 16 ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் ஐரோப்பிய வர்த்தகர்கள் இந்தியாவிற்கு வரத் தொடங்கினர். இவர்களில் ஆங்கிலேயர்கள், டச்சுக்காரர்கள், பிரெஞ்சுக்காரர்கள் மற்றும் போர்த்துகீசியர்கள் முக்கியமானவர்கள். பிரிட்டிசு கிழக்கிந்திய நிறுவனம் 1772 ஆம் ஆண்டில் கல்கத்தாவைத் தங்கள் தலைமையிடமாக ஆக்கியது. அவர்கள் பம்பாய் மற்றும் மெட்ராசு போன்ற துணை நகரங்களையும் நிறுவினர். கல்கத்தா பின்னர் 'இலண்டனுக்குப் பிறகு பேரரசின் இரண்டாவது நகரம்' ஆனது. 19 ஆம் நூற்றாண்டு வாக்கில், ஆங்கிலேயர்கள் ஏதோ ஒரு வகையில் இந்தியாவின் கிட்டத்தட்ட அனைத்துப் பகுதிகளின் அரசியல் கட்டுப்பாட்டையும் கைப்பற்றினர். இருப்பினும் போர்த்துகீசியர்கள், டச்சுக்காரர்கள் மற்றும் பிரெஞ்சுக்காரர்களுக்கும் கடற்கரையோரம் தங்களுடைய பகுதிகள் இருந்தன. ஆங்கிலேயர்கள் இந்தியத் தொழிலாளர்கள், காவலர்கள் மற்றும் வீரர்களைப் பேரரசு முழுவதும் அனுப்பினர். இதன் விளைவாக இந்தியப் புலம்பெயர் சமூகங்கள் நிறுவப்பட்டன. மியான்மார், மலேசியா, சிங்கப்பூர், ஆங்காங், பிச்சி, தென்னாப்பிரிக்கா, மொரிசியசு, கென்யா, கயானா, டிரினிடாட் மற்றும் டொபாகோ மற்றும் ஐக்கிய இராச்சியம் ஆகியவை இவற்றில் மிகவும் குறிப்பிடத்தக்கவையாகும். 1857-ஆம் ஆண்டில் இந்திய ஆட்சியாளர்களால் ஒரு கிளர்ச்சி ஏற்பட்டது. அது அடக்கப்பட்டாலும், கம்பெனியிடமிருந்து ஆட்சியைப் பெற்று இந்தியாவைத் தனது பேரரசின் ஒரு பகுதியாக ஆக்குவதற்கு பிரிட்டிசு அரசாங்கத்தைத் தூண்டியது. 1858 முதல் 1947 வரையிலான இந்த முடியாட்சிக் காலம், பிரிட்டிசு இராச்சியம் என்று அழைக்கப்பட்டது. இது சில இந்தியர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறிய ஒரு காலகட்டமாகும். இருப்பினும், 1859-ஆம் ஆண்டுக்குப் பிறகு பிரிட்டிசு இந்தியாவில் கட்டாய மதமாற்றங்கள் முடிவுக்கு வந்தன. மேலும், இந்தியர்களின் மத நம்பிக்கைகளை மதிப்பதாக விக்டோரியா மகாராணியின் பிரகடனம் உறுதியளித்தது. மோகன்தாசு கரம்சந்த் காந்தி (மகாத்மா காந்தி) தலைமையிலான பிரிட்டிசு காலனித்துவத்திற்கு எதிரான அகிம்சை எதிர்ப்பு, மற்ற வழிமுறைகளுடன் இணைந்து, 1947 ஆகத்து மாதம் 15 அன்று சுதந்திரத்திற்கு வழிவகுத்தது. இருப்பினும், மதச்சார்பற்ற இந்துக்கள் பெரும்பான்மையாக உள்ள இந்திய அரசுக்கும், சிறிய முசுலிம்கள் பெரும்பான்மையாக உள்ள பாக்கித்தான் அரசுக்கும் ஒரே நேரத்தில் சுதந்திரம் வழங்கப்பட்டது. மேலும், பிரிவினையைத் தொடர்ந்து நடந்த இந்து-முசுலிம் இரத்தக் களரி, குறைந்தது அரை மில்லியன் மக்களின் இறப்புக்கும், 12 முதல் 14 மில்லியன் மக்கள் இடம்பெயர்வதற்கும் வழிவகுத்தது. 1970-ஆம் ஆண்டுகளில் இந்தியா உணவு தானியங்களில் தன்னிறைவு அடைந்தது. இதனால், அதுவரை சாதாரணமாக இருந்த பெரும் பஞ்சங்கள் இப்போது வரலாறாகிவிட்டன. இருப்பினும், இந்தக் கொள்கைகள் பற்றாக்குறை, மெதுவான வளர்ச்சி மற்றும் பெரும் ஊழலுக்கும் வழிவகுத்தன. 1991-ஆம் ஆண்டில் ஏற்பட்ட செலுத்து இருப்பு நெருக்கடிக்குப் பிறகு, நாடு தாராள சந்தை சீர்திருத்தங்களை மேற்கொண்டது. அவை அப்போதிருந்து சீரான வேகத்தில் தொடர்ந்து, வலுவான வளர்ச்சிக்கு உந்துதலாக இருந்து வருகின்றன. தகவல் தொழில்நுட்பம், வணிகச் செயல்முறை வெளிப்பணியமர்த்தல் மற்றும் பிற தொழில்கள் இந்த வளர்ச்சிக்கு உந்துசக்தியாக இருந்துள்ளன. அதே சமயம், சீர்திருத்தங்களை எதிர்கொள்ளாத உற்பத்தித் துறையும் விவசாயத் துறையும் பின்தங்கியுள்ளன. சுமார் 60% இந்தியர்கள் விவசாயத்தை நம்பி வாழ்கின்றனர், மேலும் சுமார் 36% பேர் வறுமையில் உள்ளனர். பாக்கித்தானுடனான உறவுகள் சுமுகமாக இல்லை. இரு நாடுகளும் நான்கு போர்களில் ஈடுபட்டுள்ளன, அவற்றில் மூன்று காசுமீரின் நிலை குறித்தவை. 1971-ஆம் ஆண்டில் இரு நாடுகளுக்கும் இடையே நடந்த மூன்றாவது போரின் விளைவாக, கிழக்கு பாக்கித்தான் வங்காளதேசமாக உருவானது. இந்தியா அவ்வப்போது பயங்கரவாதத் தாக்குதல்களைத் தொடர்ந்து சந்தித்து வருகிறது, அவற்றில் பல பாக்கித்தானில் இருந்து தொடங்குவதாகவும், அதன் இராணுவ-உளவுத்துறை அமைப்பால் உத்தரவிடப்படுவதாகவும் அல்லது உதவி செய்யப்படுவதாகவும் பரவலாக நம்பப்படுகிறது. இமயமலை எல்லைப் பிரச்சினை காரணமாக 1962-ஆம் ஆண்டில் சீனாவும் இந்தியாவும் போரிட்டன. தற்போதைய உறவுகள் பெரும்பாலும் அமைதியானவையாக இருந்தாலும், பதற்றம் நிறைந்தவையாக உள்ளன. இரு நாடுகளுக்கும் இடையே தரைவழிப் போக்குவரத்து அனுமதிக்கப்படவில்லை, இருப்பினும் சிக்கிமுக்கும் திபெத்துக்கும் இடையிலான ஓர் எல்லைக் கடக்கும் பாதை 2006-ஆம் ஆண்டில் வர்த்தகத்திற்காக மீண்டும் திறக்கப்பட்டது. பாக்கித்தான் மற்றும் சீனா மீதான பாதுகாப்பு குறித்த கவலைகள், இந்தியாவை இரண்டு முறை அணு ஆயுதங்களைச் சோதிக்கத் தூண்டின (1974-ஆம் ஆண்டில் "அமைதியான வெடிப்புகள்" என்று விவரிக்கப்பட்ட சோதனைகள் உட்பட). இந்தியா ஒரு முறையான அணுசக்தி நாடாக ஏற்றுக்கொள்ளப்பட விரும்புகிறது மற்றும் ஐக்கிய நாடுகள் பாதுகாப்பு சபையில் நிரந்தர இடத்திற்காகப் பிரச்சாரம் செய்து வருகிறது. இந்தியா தனது மக்களாட்சிப் பதிவைக் குறித்துப் பெருமை கொள்கிறது. ஒரு சுதந்திர நாடாகத் திகழ்ந்த காலத்தின் பெரும்பகுதி முழுவதும், அரசியலமைப்பு சார்ந்த ஆட்சியும் சனநாயகச் சுதந்திரங்களும் பாதுகாக்கப்பட்டு வந்துள்ளன. இந்தியாவில் தற்போது நிலவும் கவலைகளில் ஊழல், வறுமை, மக்கள் தொகைப் பெருக்கம், மாசுபாடு மற்றும் சுற்றுச்சூழல் சீரழிவின் பல்வேறு வடிவங்கள், பாக்கித்தான் மற்றும் சீனாவுடனான தொடர்ச்சியான எல்லைப் பிரச்சினைகள், எல்லை தாண்டிய பயங்கரவாதம், மற்றும் அவ்வப்போது நிகழும் இன, அரசியல், மத மோதல்கள் ஆகியவை அடங்கும். குறைந்தபட்சம் படித்த மேட்டுக்குடியினரிடையே, பொருளாதார வளர்ச்சியில் சீனாவை முந்தி, ஒரு பொருளாதார மற்றும் இராணுவ வல்லரசாக இந்தியா திகழ முடியுமா என்பதே இந்தியாவின் தற்போதைய பெரும் கவலையாக உள்ளது. இன்று, பல இந்தியர்கள் தங்கள் நாட்டை பன்னாட்டு அரசியலில் ஒட்டுமொத்த உலகத் தெற்கின் குரலாகவும் தலைவராகவும் கருதுகின்றனர். ===புவியியல்=== [[File:Loktak Lake Boat people Moirang Manipur India.jpg|thumb|உலகத்தின் ஒரே மிதக்கும் ஏரியான உலோக்தக்கு ஏரி]] இந்தியா 3,287,263 சதுர கிலோமீட்டர் (1,269,219 சதுர மைல்) பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. இதன் மூலம் இந்தியா உலகின் ஏழாவது மிகப்பெரிய நாடாகவும், ஆசியாவின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நாடாகவும் (உருசியாவையும் கணக்கில் கொண்டால்), மற்றும் தெற்காசியாவின் மிகப்பெரிய நாடாகவும் திகழ்கிறது. இந்தியா அமெரிக்காவை விட மூன்று மடங்கு சிறியதாகவும், ஆத்திரேலியாவின் பரப்பளவில் பாதியாகவும், ஆசியாவின் மிகச்சிறிய நாடான மாலத்தீவை விட ஏறக்குறைய 11,000 மடங்கு பெரியதாகவும் உள்ளது. மலைகள், காடுகள், பாலைவனங்கள் மற்றும் கடற்கரைகள் என—இந்தியா அனைத்தையும் தன்னகத்தே கொண்டுள்ளது. இதன் வடக்கு மற்றும் வடகிழக்கு எல்லைகள், உலகின் மிக உயரமான மலைத்தொடரான ​​பனிபடர்ந்த இமயமலையால் சூழப்பட்டுள்ளன. அந்நியப் படையெடுப்பாளர்களிடமிருந்து நாட்டைக் காப்பதுடன், இந்தியாவின் நாகரிகம் செழித்தோங்கிய சமவெளிகளுக்கு உயிரூட்டும் வற்றாத நதிகளான கங்கை, யமுனை மற்றும் சிந்து ஆகியவற்றுக்கும் இம்மலைகள் நீராதாரமாகத் திகழ்கின்றன. சிந்து நதியின் பெரும்பகுதி தற்போது பாக்கித்தானில் அமைந்திருந்தாலும், அதன் மூன்று துணை நதிகள் பஞ்சாப் மாநிலத்தின் வழியாகப் பாய்கின்றன. கங்கை நதிக்கு இரண்டு கிளை நதிகள் உள்ளன. அவற்றுள் பாகீரதி-ஊக்ளி எனும் கிளை நதி இந்தியாவின் நிலப்பரப்பின் வழியே பாய்ந்து, மேற்கு வங்க மாநிலத்தின் உயிர்நாடியாகத் திகழ்கிறது. இவ்விரு கிளை நதிகளும் இறுதியில் வங்காள விரிகுடாவில் சங்கமித்து, உலகின் மிகப்பெரிய ஆற்று முகத்துவாரப் பகுதியையும், மிகப்பெரிய சதுப்புநிலக் காடுகளையும் உருவாக்குகின்றன. மற்றொரு இமயமலை நதியான பிரம்மபுத்திரா, வடகிழக்குப் பகுதி வழியாகவும் — பெரும்பாலும் அசாம் மாநிலத்தின் ஊடாகவும் — பாய்கிறது. அங்கு இது பல்வேறு பெயர்களால் அழைக்கப்படுகிறது. மணிப்பூரில் உற்பத்தியாகும் மணிப்பூர் நதி, மியான்மரின் சிண்ட்வின்-இராவதி நதி அமைப்போடு இணைகிறது. பஞ்சாபிற்குத் தெற்கே ஆரவல்லி மலைத்தொடர் அமைந்துள்ளது. இது இராசத்தானை இரண்டாகப் பிரிக்கிறது. இராசத்தானின் மேற்குப் பகுதி தார் பாலைவனத்தால் சூழப்பட்டுள்ளது. விந்திய மலைத்தொடர் மத்திய இந்தியாவைக்—குறிப்பாக மத்தியப் பிரதேசத்தை—ஊடறுத்துச் செல்கிறது; இது தக்காணப் பீடபூமியின் தொடக்கத்தைக் குறிக்கிறது. இப்பீடபூமியானது, தமிழ்நாட்டின் பெரும்பகுதியையும் கேரளாவையும் தவிர்த்து, தென் தீபகற்பத்தின் ஏறக்குறைய முழுப் பகுதியையும் உள்ளடக்கியுள்ளது. தக்காணப் பீடபூமியானது, மேற்கில் மேற்குத் தொடர்ச்சி மலையாலும் (மகாராட்டிராவில் 'சகயாத்ரி' என அழைக்கப்படுகிறது), கிழக்கில் கிழக்குத் தொடர்ச்சி மலையாலும் சூழப்பட்டுள்ளது. இப்பகுதிக்குப் நீர் வழங்கும் நர்மதை, கோதாவரி மற்றும் காவேரி போன்ற ஆறுகள் கோடைக்காலத்தில் வற்றிவிடுவதால், சமவெளிப் பகுதிகளைக் காட்டிலும் இப்பீடபூமி மிகவும் வறண்ட நிலையில் காணப்படுகிறது. தக்காணப் பீடபூமியின் வடகிழக்கு திசையில், சத்தீசுகர், சார்க்கண்ட், மகாராட்டிராவின் கிழக்கு விளிம்பு மற்றும் ஆந்திரப் பிரதேசத்தின் வடமுனை ஆகிய மாநிலங்களை உள்ளடக்கிய, ஒரு காலத்தில் அடர்ந்த காடுகளாகத் திகழ்ந்த ஒரு பகுதி அமைந்துள்ளது. இப்பகுதி இன்றும் காடுகளால் சூழப்பட்டதாகவும், வறுமையால் வாடுவதாகவும், பழங்குடியின மக்கள் வசிக்கும் இடமாகவும் திகழ்கிறது. தென்னிந்தியாவின் மீதான படையெடுப்புகளுக்குத் தடையாக இக்காடு விளங்கியது. உலகின் ஒரே மிதக்கும் ஏரி, மணிப்பூரின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள கிண்ணம் போன்ற சமவெளியில் உள்ள உலோக்தக்கு ஏரியாகும். இது தனது தனித்துவமான, வட்ட வடிவ மிதக்கும் உயிரித்திரள்களுக்காக குறிப்பிடத்தக்க வகையில் அறியப்படுகிறது. இந்தியா நீண்ட கடற்கரையைக் கொண்டுள்ளது. இதன் மேற்கு கடற்கரை அரபிக்கடலையும், கிழக்கு கடற்கரை வங்காள விரிகுடாவையும் ஒட்டி அமைந்துள்ளன; இவை இரண்டும் இந்தியப் பெருங்கடலின் பகுதிகளாகும். ===காலநிலை=== [[File:A beach side resort at Kadmat Island, Lakshadweep.jpg|thumb|இலட்சத் தீவுகள்]] [[File:Jammu and Kashmir 3.JPG|thumb|குல்மார்க்கு, சம்மு மற்றும் காசுமீர்]] இந்தியாவில், வருடத்தின் ஒரு குறிப்பிட்ட காலத்தில் மட்டுமே மழை பெய்கிறது. அந்தப் பருவமும், அதை ஏற்படுத்தும் நிகழ்வும் பருவமழை காலம் என்று அழைக்கப்படுகிறது. தென்மேற்கு மற்றும் வடகிழக்கு என இரண்டு பருவமழைகள் உள்ளன; இவை இரண்டும் காற்று வீசும் திசைகளின் பெயரால் அழைக்கப்படுகின்றன. தென்மேற்குப் பருவமழையே மிகவும் முக்கியமானது, ஏனெனில் இது நாட்டின் பெரும்பாலான பகுதிகளில் மழையைப் பொழிவிக்கிறது. மேலும் பயிர்கள் எவ்வாறு விளையும் என்பதைத் தீர்மானிக்கும் முக்கிய காரணியாகவும் இது விளங்குகிறது. சூன் முதல் செப்டம்பர் வரை இம்மழை நீடிக்கும். தென்மேற்குப் பருவமழை மேற்குக் கடற்கரையை அதிகமாகத் தாக்குகிறது. ஏனெனில் மேற்குத் தொடர்ச்சி மலைகளைக் கடந்து இந்தியாவின் மற்ற பகுதிகளை அடைவது காற்றுக்கு ஒரு கடினமான பணியாகும். எனவே, உள்நாட்டுப் பகுதிகளை விட மேற்குக் கடற்கரை மிகவும் பசுமையாக இருக்கிறது. வடகிழக்குப் பருவமழை அக்டோபர் முதல் பிப்ரவரி வரை கிழக்குக் கடற்கரையைத் தாக்குகிறது. இது பெரும்பாலும் அவ்வப்போது ஏற்படும் புயல்களின் வடிவத்தில் ஒவ்வொரு ஆண்டும் பெரும் அழிவை ஏற்படுத்துகிறது. இரண்டு பருவமழைகளின் மழையையும் பெறும் ஒரே பகுதி வடகிழக்கு இந்தியா ஆகும். இதன் விளைவாக இப்பகுதி உலகில் அதிக மழைப்பொழிவைப் பெறுகிறது. இந்தியாவில் ஒரு வருடத்தில் கோடை, மழைக்காலம் (அல்லது பருவமழை) மற்றும் குளிர் காலம் என குறைந்தது மூன்று பருவங்கள் உள்ளன. இருப்பினும், வெப்பமண்டல தென்பகுதியில் 25°செல்சியசு (77°பாரங்கீட்டு) வெப்பநிலையை 'குளிர்காலம்' என்று அழைப்பது பொருத்தமற்றதாகிவிடும். வட இந்தியாவில் கோடையில் கடுமையான வெப்பமும், குளிர்காலத்தில் கடும் குளிரும் நிலவுகிறது. ஆனால், இமயமலைப் பகுதிகளைத் தவிர, பனிப்பொழிவு என்பது கேள்விப்படாத ஒன்றாகும். நவம்பர் முதல் சனவரி வரை குளிர்காலமாகவும், ஏப்ரல் மற்றும் மே மாதங்கள் வெப்பமான மாதங்களாகவும் உள்ளன. இந்த மாதங்களில் அனைவரும் மழையை ஆவலுடன் எதிர்பார்க்கின்றனர். குறிப்பாக வட இந்தியாவில், பிப்ரவரி மற்றும் மார்ச்சு மாதங்களில் ஒரு குறுகிய கால வசந்த காலமும் நிலவுகிறது. இந்தியாவின் ஏதேனும் ஒரு பகுதியில் இலையுதிர் காலம் நிலவுகிறதா என்பது குறித்துக் கருத்துக்கள் மாறுபட்டுள்ளன. ஆயினும் ஓராண்டை ஆறு பருவங்களாகப் பிரித்திருந்த பண்டைய மக்கள், அத்தகைய ஒரு பருவத்தை நிச்சயமாகவே அடையாளம் கண்டிருந்தனர். === அளவீட்டு அலகுகள் === இந்தியா ஏறக்குறைய முழுமையாக மெட்ரிக் முறைக்கு மாறிவிட்டது. இருப்பினும், பிரித்தானிய ஏகாதிபத்திய அளவீட்டு முறையின் சில எச்சங்கள் இன்னும் பயன்பாட்டில் உள்ளன. உதாரணமாக: * ஆடைகளின் அளவுகள் அங்குலம் மற்றும் சென்டிமீட்டர் ஆகிய இரண்டிலும் குறிப்பிடப்படுகின்றன. * கேக்குகளின் எடை இன்னும் பவுண்டுகளில் அளவிடப்படுகிறது; அதே சமயம் மற்ற பொருட்களின் எடை கிலோகிராம் மற்றும் கிராம்களில் அளவிடப்படுகிறது. * நிலத்தின் பரப்பளவு இன்னும் ஏக்கர் கணக்கில் அளவிடப்படுகிறது. * வீட்டுச் சொத்துக்கள் இன்னும் சதுர அடி கணக்கில் விளம்பரப்படுத்தப் படுகின்றன. * திரையின் அளவுகள் இன்னும் அங்குலங்களில் குறிப்பிடப்படுகின்றன. மேலும், 100,000 மற்றும் 10,000,000-க்கு முறையே 'லட்சம்' மற்றும் 'கோடி' என்ற சொற்கள் பயன்படுத்தப்படுவதையும் கவனிக்கவும். இது பெரும்பாலும் பணத்தைப் பற்றியதாகும். அவற்றின் பயன்பாடு இலக்கங்களின் குழுவாக்கத்தையும் பாதிக்கிறது. ===நேர மண்டலம்=== இந்தியத் திட்ட நேரம், ஒருங்கிணைந்த உலக நேரத்தைவிட 5 மணி 30 நிமிடங்கள் முன்னிலையில் உள்ளது. இந்தியாவில் பகலொளி சேமிப்பு நேரம் கடைப்பிடிக்கப்படுவதில்லை. ===அரசியல்=== [[File:Back view of Rashtrapati Bhavan.jpg|thumb|குடியரசுத் தலைவர் மாளிகை, புது தில்லி]] [http://tourism.gov.in/ சுற்றுலா] இந்தியா, பிரித்தானிய வெசுட்மின்சுட்டர் முறையை மாதிரியாகக் கொண்ட ஒரு நாடாளுமன்றக் குடியரசு மற்றும் சனநாயகம் ஆகும். மறைமுகமாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்படும் குடியரசுத் தலைவர் நாட்டின் தலைவர் ஆவார். ஆனால் இந்தப் பதவி முற்றிலும் சம்பிரதாயமானது அல்ல என்றாலும், வரையறுக்கப்பட்ட அதிகாரங்களையே கொண்டுள்ளது. பிரதமர், அமைச்சரவையுடன் அரசாங்கத்தை நடத்துகிறார். மேலும் நடைமுறையில் அரசாங்கத்தில் அதிக அதிகாரத்தைக் கொண்டுள்ளார். நாடாளுமன்றம் ஈரவை கொண்டது. கீழ்சபையான மக்களவை (மக்களவை), வயது வந்தோர் அனைவருக்கும் வாக்குரிமை மூலம் நேரடியாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகிறது. அதேசமயம் மேற்சபையான மாநிலங்களவை (மாநிலங்களவை) மறைமுகமாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகிறது. இவ்விரண்டில் மக்களவையே அதிக அதிகாரம் வாய்ந்தது. ஏனெனில் அரசாங்கத்தை அமைக்கவும் வரவு செலவுத் திட்டங்களை நிறைவேற்றவும் மக்களவையில் பெரும்பான்மை தேவைப்படுகிறது. மேலும் மரபுப்படி பிரதமர் எப்போதும் மக்களவை உறுப்பினராகவே இருப்பார். இந்தியாவும் மாநிலங்கள் மற்றும் ஒன்றியப் பிரதேசங்களாகப் பிரிக்கப்பட்ட ஒரு கூட்டாட்சி அமைப்பாகும். இவற்றில் ஒவ்வொன்றும் தனக்கென ஒரு சட்டமன்றத்தைக் கொண்டுள்ளது; இவற்றுக்கான அரசாங்கம் ஒரு முதலமைச்சர் மற்றும் அமைச்சரவையின் தலைமையில் செயல்படுகிறது. ஒரு மாநிலத்திற்கும் ஒன்றியப் பிரதேசத்திற்கும் இடையிலான வேறுபாடு, மத்திய அரசாங்கத்தால் அந்தந்த சட்டமன்றத்திற்கு எவ்வளவு அதிகாரம் வழங்கப்பட்டுள்ளது என்பதைச் சார்ந்திருக்கிறது. ஒவ்வொரு மாநிலமோ அல்லது ஒன்றியப் பிரதேசமோ பல மாவட்டங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது; அந்தந்த மாநிலம் அல்லது ஒன்றியப் பிரதேசத்தைப் பொறுத்து, இம்மாவட்டங்கள் மேலும் பல சிறிய பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்படுகின்றன. இந்தியாவில் இரண்டு வகையான உள்ளாட்சி அமைப்புகள் உள்ளன: நகரங்கள் மற்றும் பேரூர்களுக்கான 'நகர்ப்புற உள்ளாட்சி அமைப்புகள்' மற்றும் எஞ்சியிருக்கும் கிராமப்புறங்களுக்கான 'பஞ்சாயத்து இராச்சியம் (இதன் நேரடிப் பொருள்: "ஐந்து அதிகாரிகளின் ஆட்சி"). நகர்ப்புற உள்ளாட்சி அமைப்புகளுள் நகராட்சிகள், மாநகராட்சிகள், இராணுவக் குடியிருப்புப் பகுதிகள் , நகரப் பஞ்சாயத்துகள், அறிவிக்கப்பட்ட பகுதி மன்றங்கள் ஆகியவை அடங்கும். அதேவேளையில், பஞ்சாயத்து இராச்சிய அமைப்பானது மூன்று நிலைகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது: தனித்தனி கிராமங்களுக்கான 'கிராமப் பஞ்சாயத்துகள்', கிராமங்களின் தொகுப்புகளுக்கான 'வட்டார வளர்ச்சி மன்றங்கள்', மற்றும் மாவட்டங்களுக்கான 'மாவட்டக் குழுக்கள் என்பனவாகும். இந்தியாவில் ஏராளமான அரசியல் கட்சிகள் உள்ளன. தற்போதைய ஆளும் கட்சியான இந்து தேசியவாத பாரதிய ஜனதா கட்சி, அரசாங்கத்தில் அங்கம் வகிக்கும் தேசிய ஜனநாயகக் கூட்டணியின் அங்கம் வகிக்கும் பிற அரசியல் கட்சிகள், மற்றும் மைய-இடதுசாரி இந்திய தேசிய காங்கிரசு ஆகியவை பிரதான எதிர்க்கட்சிகளாகும். இந்த இந்திய தேசிய காங்கிரசு, இந்திய தேசிய வளர்ச்சி உள்ளடக்கிய கூட்டணி (இந்தியா) எனப்படும் பல அரசியல் கட்சிகளைக் கொண்ட ஒரு பெரிய எதிர்க்கட்சிக் கூட்டணியின் ஒரு பகுதியாகும். இந்தியாவில் வலிமையான மற்றும் சுதந்திரமான நீதித்துறையும், சுதந்திரமான பத்திரிகைத் துறையும் உள்ளன. எந்தவொரு சனநாயக நாட்டிலும் நடப்பதைப் போலவே, தெரு ஆர்ப்பாட்டங்கள், போராட்டங்கள் மற்றும் கிளர்ச்சிகள் நடைபெறுகின்றன. அவ்வப்போது குறைந்த அளவிலான அரசியல் வன்முறைகளும் நிகழ்கின்றன; அவற்றில் ஒரு பார்வையாளர் பிடிபடுவதற்கான வாய்ப்பு மிக மிகக் குறைவு. === பண்பாடு === {{Wy/ta/Infobox|பண்பாட்டு அதிர்ச்சி|மகாராஜாக்களையும் பிரம்மாண்டமான அரண்மனைகளையும் எதிர்பார்த்து வரும் பல சுற்றுலாப் பயணிகள், வறுமையைக் காணும்போது அதிர்ச்சிக்குள்ளாகிறார்கள். பின்வருவனவற்றிற்குத் தயாராக இருங்கள்: * '''கவன ஈர்ப்பு''' – சிலர் வெளிநாட்டுச் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தயக்கமின்றி உற்று நோக்குவார்கள்; மேலும், இடைத்தரகர்கள் மற்றும் பிச்சைக்காரர்கள் இவர்களை எளிதில் சூழ்ந்துகொள்வார்கள். மக்கள் தங்கள் அலைபேசிகளை உங்கள் முகத்திற்கு மிக அருகில் கொண்டு வந்து புகைப்படம் எடுக்கலாம். அப்போது உங்கள் முகத்தைத் திருப்பிக்கொள்ளுங்கள். பிச்சைக்காரர்கள், குறிப்பாக ஊட்டச்சத்துக் குறைபாடுள்ள குழந்தைகள் மற்றும் கடுமையான உடல் ஊனமுற்றவர்கள், மனதை மிகவும் பாதிக்கும் வகையில் இருக்கலாம். * '''கூட்டம்''' – இந்தியாவின் பல தெருக்கள், சந்தைகள் மற்றும் வணிகப் பகுதிகள் மக்கள், வாகனங்கள் மற்றும் சில சமயங்களில் விலங்குகளால் நிரம்பி வழிகின்றன. மேலும் தெருக்கள் குறுகலாகவும் இருக்கின்றன. பேருந்துகள் அல்லது ரயில்களில் மிகக் குறைந்த கட்டண வகுப்பில் பயணம் செய்தால், அங்கேயும் கூட்டம் அதிகமாக இருக்கும், இது மிகுந்த சோர்வை ஏற்படுத்தலாம். * '''நாய்கள்''' – இந்தியாவில் எல்லா இடங்களிலும் தெருநாய்களைக் காணலாம். அவை மக்களைப் பற்றிக் கவலைப்படாமல் சாதாரணமாகப் படுத்திருக்கலாம் அல்லது ஆக்ரோஷமாக குரைக்கலாம். சில சமயங்களில் அவை கூட்டமாகத் தெருக்களில் சுற்றித் திரியும். அவை நட்பாகத் தோன்றினாலும், அவற்றிலிருந்து விலகி இருப்பதே சிறந்தது. இந்தியாவில் நாய்களுக்கு நாடு தழுவிய ''வெறிநாய்க்கடி தடுப்பூசித் திட்டங்கள்'' இல்லை, மேலும் அவற்றின் உடல்நல நிலை என்னவென்று உங்களுக்குத் தெரியாது. * '''அசுத்தம்''' – நகரங்களில் அழுக்கு, குப்பைகள் மற்றும் பூச்சிகள் நிறைந்து காணப்படுகின்றன. சாலையோரங்கள் சில சமயங்களில் சிறுநீர் கழிக்கும் இடமாகவோ அல்லது குட்கா துப்பிய கறைகள் நிறைந்த இடமாகவோ இருக்கலாம். சில இடங்களில் தார்ச் சாலைகள் இல்லாததால் சாலைகளில் தூசி அதிகமாக இருக்கும்; எனவே பேருந்தில் பயணம் செய்யும்போது, ​​தேவைப்பட்டால் ஜன்னலை விரைவாக மூடிவிடுவது நல்லது. * '''இரைச்சல்''' – வாகன ஓட்டிகள் தொடர்ந்து ஒலிப்பான் பயன் படுத்துகிறார்கள்; ரேடியோ மற்றும் தொலைக்காட்சிகளில் பாலிவுட் பாடல்கள் சத்தமாக ஒலிக்கின்றன; மேலும் கோயில்கள், மசூதிகள் மற்றும் தேவாலயங்கள் கூட தங்கள் செய்திகளைப் பரப்ப ஒலிபெருக்கிகளைப் பயன்படுத்துகின்றன. வாகனம் ஓட்டும்போது ஒலிப்பான் பயன்படுத்துவது மற்ற ஓட்டுநர்கள் அல்லது பாதசாரிகளின் கவனத்தை ஈர்ப்பதற்காகவே செய்யப்படுகிறது — மக்கள் பெரும்பாலும் வலது அல்லது இடதுபுறம் பார்க்காமலேயே சாலைக்கு வந்துவிடுவார்கள். ஆபத்து ஏதேனும் இருந்தால் யாராவது ஒலிப்பான் பயன்படுத்துவார்கள் என்று அவர்கள் எதிர்பார்க்கிறார்கள். * '''மாசுபாடு''' – வட இந்திய நகரங்கள் (குறிப்பாக தில்லி) இதனால் கடுமையாகப் பாதிக்கப்படுகின்றன. வாகனப் புகையும் தூசியும் கலப்பதால், வறண்ட காலநிலையானது ஆஸ்துமா நோயாளிகளுக்கு ஒரு மோசமான அனுபவமாக அமையலாம். நகரமயமாக்கலால் ஏற்படும் இத்தகைய சிக்கல்களுக்குப் பெரும்பாலான பார்வையாளர்கள் விரைவிலேயே பழகிவிடுவதோடு, அதன் நல்ல அம்சங்களையும் காணத் தொடங்குகிறார்கள். இருப்பினும், வருகையின் முதல் சில நாட்களில் நிதானமாகச் செயல்படுங்கள். அத்துடன் இச்சூழலிலிருந்து சற்று விலகி ஓய்வெடுக்கவும் நேரம் ஒதுக்குங்கள்.}} இந்தியாவின் செழுமையான மற்றும் பன்முகத்தன்மை கொண்ட பண்பாடுகளில் மதமும், ஆன்மீகக் கருப்பொருள்களும் முக்கிய இடம் வகிக்கின்றன. நாடு முழுவதும் ஒரே பண்பாடு என்று கருதுவது தவறானதாக இருந்தாலும், பல்வேறு பண்பாடுகளை ஒன்றிணைக்கும் பொதுவான அம்சங்கள் நிச்சயமாக உள்ளன. எண்ணற்ற மொழிகள் வாயிலாக இந்தியாவின் பண்பாட்டுப் பாரம்பரியம் வெளிப்படுகிறது. இம்மொழிகளில் மிகச்சிறந்த இலக்கியங்களும் கவிதைகளும் படைக்கப்பட்டுள்ளன. கருநாடக மற்றும் இந்துஸ்தானி போன்ற பாரம்பரிய இசை வடிவங்களிலும், நவீன ''பாலிவுட்'' இசையிலும் இந்தக் பண்பாடின் வெளிப்பாட்டைக் காண முடிகிறது. மேலும், பாரம்பரிய மற்றும் நாட்டுப்புற நடனங்களின் பரந்த மரபையும் இந்தியா கொண்டுள்ளது. மேற்கத்திய பண்பாட்டுத் தாக்கங்கள் தொடர்ந்து அதிகரித்து வரும் சூழலிலும், நாட்டின் பரபரப்பான நகரங்களில் கலை மற்றும் நாடகக் கலைகள் செழித்தோங்கி வருகின்றன. இந்தியர்கள் தங்கள் குடும்ப அமைப்பிற்கு மிகுந்த முக்கியத்துவம் அளிக்கின்றனர். ஒரு இந்தியக் குடும்பம் பொதுவாக மேற்கத்திய நாடுகள் ''விரிவாக்கப்பட்ட குடும்பம்'' என்று கருதும் அமைப்பைக் கொண்டதாக உள்ளது. இந்தியர்கள் தங்கள் வாழ்நாள் முழுவதும் தந்தையின் வழி வந்த குடும்ப அமைப்பின் ஒரு பகுதியாகவே வாழ்வது வழக்கம். மகன்கள் தங்கள் வாழ்நாள் முழுவதும், மகள்கள் திருமணம் ஆகும் வரையிலும் பெற்றோருடன் வசிக்கின்றனர். இக்குடும்ப அமைப்பில் உள்ள உறவுகள் பரஸ்பரம் ஒருவருக்கொருவர் ஆதரவளிக்கும் தன்மையைக் கொண்டவை. மேற்கத்திய நாடுகளில் வழக்கமாக இருப்பதை விட நீண்ட காலத்திற்குப் பெற்றோர்கள் தங்கள் பிள்ளைகளுக்கு ஆதரவளிக்கலாம். சகோதர சகோதரிகள் ஒருவருக்கொருவர் உதவிக் கொள்ளலாம். மேலும், மகன்கள் தங்கள் பெற்றோரின் முதுமைக் காலத்தில் அவர்களைக் கவனித்துக் கொள்வது எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. மேற்கத்திய நாடுகளின் சில பகுதிகளில் இருப்பது போல, பெற்றோருடன் வசிப்பது என்பது இங்கு ஒரு குறையாகவோ அல்லது அவமானமாகவோ கருதப்படுவதில்லை. இயல்பாகவே, இத்தகைய குடும்ப அமைப்புகளில் குறைபாடுகள் இல்லாமல் இல்லை; குறிப்பாக மூன்றாம் தலைமுறை வளரும்போது கருத்து வேறுபாடுகளோ அல்லது குடும்பப் பிரிவினைகளோ ஏற்படக்கூடும். மேலும், கல்வி மற்றும் வேலைவாய்ப்புக்காகப் பிள்ளைகள் தங்கள் பெற்றோர் வீட்டிலிருந்து வெளியேறிச் செல்வதும் இப்போது சாதாரணமாகிவிட்டது. இருப்பினும், இன்றும் விரிவாக்கப்பட்ட குடும்பம் என்பதே இயல்பான மற்றும் விரும்பத்தக்க ஒரு சிறந்த அமைப்பாகக் கருதப்படுகிறது என்று கூறுவது சரியே. மேலும், ஒன்றாக வசிக்காத நிலையிலும் இந்தியர்கள் தங்கள் குடும்பத்தின் கௌரவம், சாதனைகள் மற்றும் தோல்விகள் குறித்து அக்கறை கொண்டவர்களாகவே இருக்கிறார்கள். இந்திய அரசால் அதிகாரப்பூர்வமாகத் தடை செய்யப்பட்டிருக்கும் ''சாதி அமைப்பு முறை'' பலவீனமடைந்த நிலையிலும், இந்தியா இன்றும் சமூகப் படிநிலைகள் கொண்ட ஒரு சமூகமாகவே நீடிக்கிறது. தனிநபர் சுதந்திரத்திற்கு முக்கியத்துவம் அளிக்கும் மேற்கத்திய நாடுகளைக் காட்டிலும், இந்தியாவில் ஒருவரின் பின்னணி மற்றும் சமூக அந்தஸ்து ஆகியவற்றிற்கு மக்கள் அதிக முக்கியத்துவம் அளிக்கின்றனர். காலனித்துவ ஆட்சியின் தாக்கமும் இந்த மனப்பான்மையும் இணையும்போது, ​​சில சுவாரஸ்யமான அதேசமயம் துரதிர்ஷ்டவசமான விளைவுகள் ஏற்படுகின்றன. சருமவண்ணத்தின் அடிப்படையில் சமூகப் படிநிலையில் உயர்வு, தாழ்வு இன்னமும் நாட்டின் பல பகுதிகளிலும் தொடர்கின்றன. இந்தியர்கள் வெளிநாட்டினரிடம் மட்டுமல்லாமல், தங்களுக்குள்ளேயும் கூட சரும நிறம் மற்றும் இனத்தின் அடிப்படையில் இத்தகைய பாரபட்சமான மனப்பான்மையை வெளிப்படுத்துகிறார்கள். இது குறித்த கூடுதல் தகவல்களுக்கு [[#பாதுகாப்புடன் இருங்கள்]] மற்றும் [[#மதிப்பளியுங்கள்]] ஆகிய பகுதிகளைப் பார்க்கவும். ''சித்தி'' எனப்படும் ஒரு சமூகத்தினரும் உள்ளனர். இவர்கள் அரேபிய அடிமை வர்த்தகத்தின் மூலம் இந்தியாவிற்குக் கொண்டுவரப்பட்ட கிழக்கு ஆப்பிரிக்க அடிமைகளின் வழித்தோன்றல்கள் என்று கருதப்படுகிறார்கள். இவர்கள் பெரும்பாலும் தொலைதூரக் கிராமப்புறங்களில் காணப்படுகிறார்கள். தற்காலத்தில் இவர்கள் ஆப்பிரிக்க மொழிகளுக்குப் பதிலாக இந்திய மொழிகளையே பேசினாலும், ஆப்பிரிக்க நடனம் மற்றும் இசை உள்ளிட்ட பல ஆப்பிரிக்கப் பண்பாட்டு மரபுகளைத் தொடர்ந்து கடைப்பிடித்து வருகின்றனர். இவர்கள் இந்தியக் குடிமக்களாக இருந்தபோதிலும், இவர்களின் இருப்பைப் பற்றிய பொதுமக்களின் விழிப்புணர்வு இன்மையால், இவர்கள் தொடர்ந்து பல பாகுபாடுகளுக்கு ஆளாகின்றனர். மேலும், இவர்கள் பெரும்பாலும் ஆப்பிரிக்காவிலிருந்து வந்த சட்டவிரோதக் குடியேறிகளாகவே தவறாகக் கருதப்படுகிறார்கள். பிரித்தானிய ஆட்சியின் விளைவாக ''ஆங்கிலோ-இந்தியர்'' எனப்படும் கலப்பு இனத்தவர் உருவானார்கள். இந்திய விடுதலைக்குப் பிறகு இவர்களில் பெரும்பாலோர் மேற்கத்திய நாடுகளுக்குக் குடிபெயர்ந்தாலும், இச்சமூகத்தைச் சேர்ந்தவர்கள் இந்தியாவின் முக்கிய நகரங்களில் இன்னும் சில இடங்களில் வசிக்கின்றனர். === மாநிலங்கள் மற்றும் ஒன்றிய பிரதேசங்கள் === இந்திய அரசியலமைப்பின்படி, இந்தியா மாநிலங்களின் ஒன்றியமாகத் திகழ்கிறது. இந்திய ஜனநாயகத்தின் இத்தகைய கூட்டாட்சித் தன்மையானது சமத்துவத்தை ஊக்குவிப்பதோடு, பரந்த நிலப்பரப்பைக் கொண்ட நாட்டின் நிர்வாகத்தையும் எளிதாக்குகிறது. இது தவிர, ஒன்றிய அரசால் நேரடியாக நிர்வகிக்கப்படும் சில பிரதேசங்களும் உள்ளன; அவை "ஒன்றிய பிரதேசங்கள்" என்று அழைக்கப்படுகின்றன. {{Wy/ta/Div col|colwidth=15em|rules=yes}} # [[Wy/ta/ஆந்திரப் பிரதேசம்|ஆந்திரப் பிரதேசம்]] # [[Wy/ta/அருணாசலப் பிரதேசம்|அருணாசலப் பிரதேசம்]] # [[Wy/ta/அசாம்|அசாம்]] # [[Wy/ta/பிகார்|பிகார்]] # [[Wy/ta/சத்தீசுகர்|சத்தீசுகர்]] # [[Wy/ta/கோவா|கோவா]] # [[Wy/ta/குசராத்து|குசராத்து]] # [[Wy/ta/அரியானா|அரியானா]] # [[Wy/ta/இமாச்சலப் பிரதேசம்|இமாச்சலப் பிரதேசம்]] # [[Wy/ta/சார்க்கண்டு|சார்க்கண்டு]] # [[Wy/ta/கருநாடகம்|கருநாடகம்]] # [[Wy/ta/கேரளம்|கேரளம்]] # [[Wy/ta/மத்தியப் பிரதேசம்|மத்தியப் பிரதேசம்]] # [[Wy/ta/மகாராட்டிரம்|மகாராட்டிரம்]] # [[Wy/ta/மணிப்பூர்|மணிப்பூர்]] # [[Wy/ta/மேகாலயா|மேகாலயா]] # [[Wy/ta/மிசோரம்|மிசோரம்]] # [[Wy/ta/நாகாலாந்து|நாகாலாந்து]] # [[Wy/ta/ஒடிசா|ஒடிசா]] # [[Wy/ta/பஞ்சாப்|பஞ்சாப்]] # [[Wy/ta/இராசத்தான்|இராசத்தான்]] # [[Wy/ta/சிக்கிம்|சிக்கிம்]] # [[Wy/ta/தமிழ்நாடு|தமிழ்நாடு]] # [[Wy/ta/திரிபுரா|திரிபுரா]] # [[Wy/ta/உத்தராகண்டம்|உத்தராகண்டம்]] # [[Wy/ta/உத்தரப் பிரதேசம்|உத்தரப் பிரதேசம்]] # [[Wy/ta/மேற்கு வங்காளம்|மேற்கு வங்காளம்]] # [[Wy/ta/தெலங்காணா|தெலங்காணா]] {{Wy/ta/Div col end}} '''ஒன்றிய பிரதேசங்கள்''' என்றழைக்கப்படும் ஒன்றியப் பகுதிகள்: {{Wy/ta/Div col|colwidth=15em|rules=yes}} # [[Wy/ta/அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்|அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்]] # [[Wy/ta/சண்டிகர்|சண்டிகர்]] # [[Wy/ta/சம்மு காசுமீர் (ஒன்றியப் பகுதி)|சம்மு காசுமீர்]] # [[Wy/ta/தாத்ரா மற்றும் நகர் அவேலி, மற்றும் தமண் மற்றும் தீவ்|தாத்ரா மற்றும் நகர் அவேலி, மற்றும் தமண் மற்றும் தீவ்]] # [[Wy/ta/லட்சத்தீவுகள்|லட்சத்தீவுகள்]] # [[Wy/ta/புதுச்சேரி|புதுச்சேரி]] # [[Wy/ta/தில்லி|தில்லி]] # [[Wy/ta/இலடாக்கு|இலடாக்கு]] {{Wy/ta/Div col end}} == பேச்சுமொழி == [[File:Trilingual signboard in the Imphal International Airport (Tulihal International Airport) displaying in Meitei, Hindi and English languages.jpg|thumb|மெய்டேய், இந்தி மற்றும் ஆங்கிலத்தில் [[Wy/ta/மணிப்பூர்|மணிப்பூரில்]] மும்மொழிக் குறியீடு]] ஒன்றிய (கூட்டாட்சி) மட்டத்தில், இந்தியாவின் அதிகாரப்பூர்வ மொழிகள் '''[[Wy/ta/இந்தி சொற்றொடர்நூல்|இந்தி]]''' மற்றும் '''[[Wy/ta/ஆங்கில மொழிவகைகள்|ஆங்கிலம்]].''' பெரும்பாலான இந்தியர்கள் பன்மொழி பேசுபவர்கள். ஓரளவிற்கு அதிகாரப்பூர்வமாக இருக்கும் பிற மொழிகள் (பெரும்பாலும் மாநில அளவில்) [[Wy/ta/அசாமியமொழி சொற்றொடர்நூல்|'''அசாமிய மொழி''']], [[Wy/ta/வங்காளமொழி சொற்றொடர்நூல்|'''வங்காள மொழி''']], [[Wy/ta/போடோ சொற்றொடர்நூல்|'''போடோ''']], [[டோக்ரி சொற்றொடர் புத்தகம்|'''டோக்ரி''']], [[Wy/ta/குசராத்தி சொற்றொடர்நூல்|'''குசராத்தி''']], [[Wy/ta/கன்னட சொற்றொடர்நூல் |'''கன்னடம்''']], [[Wy/ta/காசுமீரி சொற்றொடர்நூல்|'''காசுமீரி''']], [[Wy/ta/கொங்கணி சொற்றொடர்நூல்|'''கொங்கணி''']], [[Wy/ta/மைதிலி சொற்றொடர்நூல்|'''மைதிலி''']], [[Wy/ta/மலையாள சொற்றொடர்நூல்|'''மலையாளம்''']], [[Wy/ta/மராத்தி சொற்றொடர்நூல்|'''மராத்தி''']], [[Wy/ta/நேபாளி சொற்றொடர்நூல்|'''நேபாளி''']], [[Wy/ta/ஒடியா சொற்றொடர்நூல்|'''ஒடியா''']], [[Wy/ta/பஞ்சாபி சொற்றொடர்நூல்|'''பஞ்சாபி''']], [[Wy/ta/சமசுகிருதம் சொற்றொடர்நூல்|'''சமசுகிருதம்''']], [[Wy/ta/சிந்தி சொற்றொடர்நூல்|'''சிந்தி''']], '''தமிழ்''', '''[[Wy/ta/தெலுங்கு சொற்றொடர்நூல்|'''தெலுங்கு''']] மற்றும் [[Wy/ta/உருது சொற்றொடர்நூல்|'''உருது''']]. இவை தவிர குறைவான முக்கியத்துவம் வாய்ந்த நூற்றுக்கணக்கான மொழிகள் உள்ளன: [[Wy/ta/துளு சொற்றொடர்நூல்|'''துளு''']], [[Wy/ta/போஜ்புரி சொற்றொடர்நூல்|'''போஜ்புரி''']] மற்றும் [[Wy/ta/இலடாக்கி சொற்றொடர்நூல்|'''இலடாக்கி''']]. இந்திய மக்கள் தொகையில் 40–50% மக்களால் பேசப்படும் '''இந்தி''' மொழி, வட இந்தியாவின் பொதுத் தொடர்பு மொழியாக விளங்குகிறது. இருப்பினும், இந்தியாவின் மொழிசார் பன்முகத்தன்மை காரணமாக, தேசிய அளவில் இதன் பயன்பாடு சில சமயங்களில் விவாதத்திற்குரியதாக அமைகிறது. [[Wy/ta/தென்னிந்தியா|தென்னிந்தியா]] மற்றும் [[Wy/ta/வடகிழக்கு இந்தியா|வடகிழக்கு இந்தியாவில்]] இந்தி மொழி பேச்சுவழக்கில் மிகக் குறைவாகவே உள்ளது; எனினும், பள்ளிகளில் இது கட்டாயப் பாடமாக இருப்பதால், பெரும்பாலான மக்களால் இதைப் புரிந்துகொள்ள முடிகிறது. இந்தியாவில் 120-க்கும் மேற்பட்ட இந்தி மொழி வட்டார வழக்குகள் உள்ளன. அவற்றுள் ஒன்று ''அரியான்வி'' ஆகும்; இது அரியானா மற்றும் தில்லிப் பகுதிகளில் பரவலாகப் பேசப்படும் ஒரு வட்டார வழக்காகும். நகர்ப்புறங்களில் '''ஆங்கிலம்''' பேசப்படுகிறது; மேலும் இது உயர்கல்வி மற்றும் வணிகத் துறைகளில் முதன்மையான மொழியாகவும், நாட்டின் பொதுத் தகவல் தொடர்பு மொழியாகவும் விளங்குகிறது. ''இந்திய ஆங்கிலம்'' பொதுவாக பிரித்தானிய ஆங்கிலத்தை அடிப்படையாகக் கொண்டிருப்பினும், அது தனித்துவமான இந்தியப் பாணியையும் கொண்டுள்ளது. இந்த வட்டார வழக்கைப் பற்றி பெரும்பாலும் முன்வைக்கப்படும் விமர்சனம் அதன் "முறையற்ற" இலக்கணப் பயன்பாடு குறித்ததாகும்; இது பிற நாடுகளைச் சேர்ந்த ஆங்கிலம் பேசுபவர்களுக்கு விசித்திரமாகத் தோன்றலாம். இந்திய ஆங்கிலம் பெரும்பாலும் ஒரு குறிப்பிட்ட உச்சரிப்புப் பாணியுடன் பேசப்படுகிறது. இந்த உச்சரிப்பு பேசுபவரின் தாய்மொழியைப் பொறுத்து மாறுபடுகிறது. மேலும், இதில் உள்ளூர் மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்ட பல சொற்கள் பயன்படுத்தப்படுகின்றன (இவை பிற ஆங்கில வகைகளில் காணப்படுவதில்லை), இதனால் பிற பகுதிகளைச் சேர்ந்த, ஆங்கிலத்தைத் தாய்மொழியாகக் கொண்டிராதவர்கள் இதனைப் புரிந்துகொள்வது சவாலாக அமையலாம். கிராமப்புறங்களில் ஆங்கிலப் புலமை குறைவாகவே இருப்பதால், அங்கு பயணம் செய்யும்போது இந்தி மற்றும்/அல்லது உள்ளூர் மொழியின் அடிப்படைகளைக் கற்றுக்கொள்வது பயனுள்ளதாக இருக்கும். சர்வதேசப் பள்ளிகள் மற்றும் ஆங்கில வழிப் பள்ளிகளின் பரவலான இருப்பு காரணமாக, இளைஞர்களிடையே ஆங்கில அறிவு இருப்பதற்கான வாய்ப்பு அதிகம்; இருப்பினும், எப்போதும் போல, அவர்களது ஆங்கிலப் புலமை முழுமையற்றதாகவோ அல்லது பிழைகள் நிறைந்ததாகவோ இருக்கலாம். இந்திய ஆங்கிலத்தின் சில சிறப்பம்சங்கள்: * மிகவும் பொதுவாகப் பயன்படுத்தப்படும் கேள்வித் துணுக்கு '''"Isn't it"''' ஆகும்; இது ஒரு உண்மையான கேள்வியைக் கேட்கவோ, அல்லது கிண்டல், திகைப்பு போன்ற உணர்வுகளை வெளிப்படுத்தவோ பயன்படுத்தப்படலாம். (எ.கா. ''"He is from Tamil Nadu, isn't it?"'') * பெயர்ச்சொற்கள் பொதுவாகப் பன்மையாக மாற்றப்படுகின்றன (எ.கா. ''furniture'' அல்லது ''stuff'' என்பதற்குப் பதிலாக ''furnitures'' அல்லது ''stuffs'' என்று பயன்படுத்துவது). * வினைச்சொற்கள் மாறுபட்ட வடிவங்களில் பயன்படுத்தப்படுகின்றன (எ.கா. ''knew'' அல்லது ''bought'' என்பதற்குப் பதிலாக ''knowed'' அல்லது ''buyed'' என்று பயன்படுத்துவது). * பேச்சுவழக்குச் சொற்கள், வட்டார வழக்குகள் மற்றும் மரபுத்தொடர்கள் பரவலாகப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன; இவற்றில் சில, இந்தியர் அல்லாதவர்களால் முரட்டுத்தனமான அல்லது நாகரிகமற்றவையாகக் கருதப்படலாம் (எ.கா. ''What do you want?'' என்பதற்குப் பதிலாக ''What you want?'' என்று கேட்பது). * முன்னிடைச்சொற்கள் மற்றும் சுட்டுச்சொற்கள் பெரும்பாலும் தவிர்க்கப்படுகின்றன அல்லது விசித்திரமான முறையில் இணைக்கப்படுகின்றன (எ.கா., ''"I want a computer"'' என்பதற்குப் பதிலாக ''"I want computer"'' என்று கூறுவது). * சில சொற்கள் மற்றும் சொற்றொடர்கள் வேறு இடங்களில் பயன்படுத்தப்படும் அதே அர்த்தத்தில் பயன்படுத்தப்படுவதில்லை (எ.கா., ''"vote bank"'' - இது ஒரு குறிப்பிட்ட அரசியல் கட்சியை ஆதரிக்கும் மக்கள் குழுவைக் குறிக்கிறது). ஆங்கில மொழித் தொலைக்காட்சி நிகழ்ச்சிகளும் திரைப்படங்களும் பரவலாகக் காணப்படுகின்றன. இந்திய மொழிகளிலான சேனல்களை விட ஆங்கிலத் தொலைக்காட்சி சேனல்களே அதிக எண்ணிக்கையில் உள்ளன. நீங்கள் இருக்கும் இடத்தைப் பொறுத்து, சில நிகழ்ச்சிகள் வேறு மொழிகளில் மொழிமாற்றம் செய்யப்பட்டு ஒளிபரப்பப்படலாம். கேபிள் டிவி சேனல்களில் பெரும்பாலும் பல ஒலி மொழிகளில் ஒன்றைத் தேர்ந்தெடுக்கும் வசதி உள்ளது. '''சமசுகிருதம்''' பண்டைய இந்திய இலக்கியங்கள் மற்றும் இந்து, பௌத்த மத நூல்கள் பெரும்பாலும் எழுதப்பட்ட மொழி ஆகும். இது மிகப்பழமையான மொழிகளில் ஒன்றாக, அல்லது மிகப்பழமையான மொழியாகவே கருதப்படுகிறது. இன்று சமசுகிருதம் முக்கியமாக வழிபாட்டு மொழியாகவே நிலைத்திருக்கிறது. இதனைத் தாய்மொழியாகக் கொண்டவர்கள் மிகச் சிலரே என்றாலும், இந்தியாவில் பலர் பள்ளியில் ஒரு பாடமாக இதைக் கற்றுள்ளனர் அல்லது இதில் உள்ள பெரும்பாலான சொற்களைப் புரிந்துகொள்கிறார்கள். பல நவீன இந்திய மொழிகள் சமசுகிருதத்திலிருந்து தோன்றியவை; சமசுகிருதத்துடன் நேரடித் தொடர்பில்லாத மொழிகள் கூட அதன் வலுவான தாக்கத்திற்கு உட்பட்டுள்ளன. இந்தி உள்ளிட்ட பெரும்பாலான வட இந்திய மொழிகள் சமசுகிருதத்திலிருந்து தோன்றியவை என்றாலும், தென்னிந்தியாவின் முக்கிய மொழிகளான [[Wy/ta/தெலுங்குச் சொற்றொடர்நூல்|'''தெலுங்கு''']], தமிழ், [[Wy/ta/கன்னடச் சொற்றொடர்நூல்|'''கன்னடம்''']] மற்றும் [[Wy/ta/மலையாள சொற்றொடர்நூல்|'''மலையாளம்''']] ஆகியவை வேறுபட்ட ஒரு மூல மொழியிலிருந்து தோன்றியவை. இவை திராவிட மொழிகள் என்று அழைக்கப்படுகின்றன. ஒரு சுவையான விஷயம் என்னவென்றால், அப்பகுதிகளில் இஸ்லாமிய ஆட்சி குறைவாகவே இருந்ததால், இந்தியை விட தெலுங்கு, கன்னடம் மற்றும் மலையாளம் ஆகிய மொழிகளில் சமசுகிருதத்தின் தாக்கம் அதிகமாகவே காணப்படுகிறது. வடகிழக்கு இந்தியாவில், [[Wy/ta/மணிப்புரி சொற்றொடர்நூல்|'''மணிப்புரி''']] (அல்லது ''மெய்தெய்'') மொழி சீன-திபெத்திய மொழிக்குடும்பத்தைச் சேர்ந்தது; இது சீனம், பர்மீயம் மற்றும் திபெத்தியம் ஆகிய மொழிகளுடன் தொடர்புடையது என்பதால், பிற இந்திய மொழிகளிலிருந்து தனித்து விளங்குகிறது. இருப்பினும், நீங்கள் செல்லவிருக்கும் இடத்தின் உள்ளூர் மொழியில் முடிந்தவரை சில சொற்களையாவது கற்றுக்கொள்வது நல்லது. மக்கள் தங்கள் மாநிலம் அல்லது பிராந்தியத்தின் பண்பாடு மற்றும் மொழி குறித்துப் பெருமிதம் கொள்கிறார்கள், எனவே வெளியிலிருந்து வருபவர் ஒருவர் அம்மொழியில் உரையாட முயற்சிப்பதை அவர்கள் பெரிதும் மதிப்பார்கள். நகர்ப்புற இளைஞர்களிடையே ஆங்கிலம் மற்றும் உள்ளூர் மொழி ஆகியவற்றை மாறி மாறிப் பயன்படுத்தும் வழக்கம் காணப்பட்டாலும், அந்நியர்களிடம் பேசும்போது படித்தவர்கள் பலரும் தரமான ஆங்கிலத்தையே (பிரித்தானிய ஆங்கிலம்) பயன்படுத்துவார்கள். எசுக்காண்டினாவிய மொழிகளைப் போலவே, பல இந்திய மொழிகளிலும் "தயவுசெய்து" என்ற சொல்லுக்கு இடமில்லை. அதற்குப் பதிலாக, மரியாதை மற்றும் முறைமையின் நிலைகளைக் குறிக்கும் பல வடிவங்களில் வினைச்சொற்கள் உள்ளன. ஆங்கிலத்தில் அத்தகைய வேறுபாடு இல்லாததால், இந்தியர்கள் ஒரு மேற்கத்தியருக்குக் கட்டளையிடுபவர்களாகவும் தோன்றலாம். ''இங்கே வா'' போன்ற சொற்றொடர்களை நீங்கள் கேட்கலாம்; அவை மேற்கத்திய பண்பாடுகளைச் சேர்ந்த ஆங்கிலம் பேசுபவர்களுக்குக் கட்டளையிடுவது போல் ஒலிக்கலாம், ஆனால் இது முரட்டுத்தனமாகக் கருதப்படுவதல்ல. '''சொற்கள் சாராத தகவல் பரிமாற்றமும்''' முக்கியமானது. "ஆம்" மற்றும் "இல்லை" என்பதைக் குறிக்க இந்தியர்கள் தலையை அசைக்கும் விதம் குழப்பத்தை ஏற்படுத்துவதாகப் பலரும் பேசுகின்றனர்; ஆனால், இந்தியர்கள் '''ஆம், சரி மற்றும் இல்லை ஆகியவற்றுக்கு வெவ்வேறு விதமான தலை அசைவுகளைக் கொண்டுள்ளனர்''' என்பதைப் புரிந்துகொள்வதே முக்கியமான விஷயமாகும். * அவர்கள் தங்கள் தலையை '''மேலிருந்து கீழாக''' அசைத்தால், அது '''ஆம்''' அல்லது '''நான் ஒப்புக்கொள்கிறேன்''' என்பதைக் குறிக்கிறது (இது ஒரு வழக்கமான தலையசைப்பு). * அவர்கள் தங்கள் தலையை வலமிருந்து இடமாகவும் மீண்டும் பழைய நிலைக்கு வருமாறும் '''சாய்வாக''' அசைத்தால், அது '''எனக்குப் புரிகிறது''' அல்லது '''நீங்கள் சொன்னதை நான் புரிந்துகொண்டேன்''' என்பதைக் குறிக்கிறது. * அவர்கள் தங்கள் தலையை பக்கவாட்டில் (இடமிருந்து வலமாகவும் வலமிருந்து இடமாகவும்) அசைத்தால், அது '''இல்லை''' என்பதைக் குறிக்கிறது. * வட இந்தியா மற்றும் தென் இந்தியாவில் இந்தச் சைகைகள் பயன்படுத்தப்படும் விதத்தில் வேறுபாடுகள் உள்ளன. வட இந்தியாவில் தலையை முன்னும் பின்னும் அசைப்பது 'ஆம்' என்பதையும், தீவிரமாக இடமும் வலமும் அசைப்பது 'இல்லை' என்பதையும் குறிக்கிறது; ஆனால், தமிழ்நாட்டைப் போன்ற தென் மாநிலங்களில் அந்தப் பக்கவாட்டு அசைவு 'ஆம்' என்று கூடப் புரிந்துகொள்ளப்படலாம். எனவே, தென்னிந்தியாவில் சரியான பொருளைப் புரிந்துகொள்ள, அந்த அசைவுகளுடன் வெளிப்படும் வாய்மொழிச் சைகைகளையும் (உதாரணமாக, 'ஆம்' என்பதற்கு 'ஆங்' அல்லது 'ஆ' என்பது போன்ற ஒலிகள்) கவனிக்க வேண்டும். == சென்று அடையுங்கள் == {{Wy/ta/VisaRestriction |இந்தியாவின் சில மாநிலங்களுக்குச் செல்ல அனுமதிச் சீட்டுகள் தேவைப்படுகின்றன. [[Wy/ta/ஆப்கானித்தான்|ஆப்கானித்தான்]], [[Wy/ta/வங்காளதேசம்|வங்காளதேசம்]], [[Wy/ta/பாக்கித்தான்|பாக்கித்தான்]], [[Wy/ta/சீனா|சீனா]] ([[Wy/ta/ஆங்காங்|ஆங்காங்]] மற்றும் [[Wy/ta/மக்காவு|மக்காவு]] உட்பட) மற்றும் [[Wy/ta/மியான்மார்|மியான்மார்]] ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள் அல்லது முன்னாள் குடிமக்கள், உள்துறை அமைச்சகத்திடமிருந்து சிறப்பு அனுமதி பெற்றிருந்தாலன்றி, பொதுவாக இத்தகைய அனுமதிச் சீட்டுகளைப் பெறத் தகுதியற்றவர்கள் ஆவர். * '''கட்டுப்படுத்தப்பட்ட பகுதி அனுமதி (''RAP''):''' [[Wy/ta/அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்|அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்]] மற்றும் [[Wy/ta/சிக்கிம்|சிக்கிம்]] ஆகியவற்றின் சில பகுதிகளுக்குள் நுழைய தேவைப்படுகிறது. [[Wy/ta/ஆப்கானித்தான்|ஆப்கானித்தான்]], [[Wy/ta/சீனா|சீனா]] மற்றும் [[Wy/ta/பாக்கித்தான்|பாக்கித்தான்]] ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள் மற்றும் முன்னாள் குடிமக்கள், [[Wy/ta/அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்|அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகளின்]] எந்தவொரு பகுதிக்கும் செல்லவும் இந்த அனுமதியைப் பெற வேண்டும். * '''பாதுகாக்கப்பட்ட பகுதி அனுமதி (''PAP''):''' [[Wy/ta/அருணாசலப் பிரதேசம்|அருணாசலப் பிரதேசம்]] மற்றும் [[Wy/ta/இமாச்சலப் பிரதேசம்|இமாச்சலப் பிரதேசம்]], [[Wy/ta/சம்மு காசுமீர் (ஒன்றியப் பகுதி)|சம்மு காசுமீர்]], [[Wy/ta/இலடாக்கு|இலடாக்கு]], [[Wy/ta/இராசத்தான்|இராசத்தான்]], [[Wy/ta/சிக்கிம்|சிக்கிம்]] மற்றும் [[Wy/ta/உத்தராகண்டம்|உத்தராகண்டம்]] ஆகியவற்றின் சில பகுதிகளுக்குள் நுழைவதற்கு தேவைப்படுகிறது. * '''உள்-வரிசை அனுமதி (''ILP''):''' நீங்கள் இந்தியக் குடிமகனாக இருந்தால், [[Wy/ta/மிசோரம்|மிசோரம்]], [[Wy/ta/மணிப்பூர்|மணிப்பூர்]], [[Wy/ta/அருணாசலப் பிரதேசம்|அருணாசலப் பிரதேசம்]] அல்லது [[Wy/ta/நாகாலாந்து|நாகாலாந்து]] ஆகிய மாநிலங்களுக்குள் நுழைய தேவைப்படுகிறது. பெரும்பாலான வெளிநாட்டினர் இந்த அனுமதி இல்லாமலே அங்கு செல்லலாம்; ஆனால், அங்கு சென்றடைந்ததும் உள்ளூர் காவல்துறையினரிடம் தங்களைப் பதிவு செய்துகொள்ள வேண்டும். அதேவேளையில், [[Wy/ta/சிக்கிம்|சிக்கிம்]] மாநிலத்திற்குச் செல்லும் அனைவரும், அவர்களின் குடியுரிமை எதுவாக இருந்தாலும், உள்-வரிசை அனுமதியைப் பெற வேண்டியது கட்டாயமாகும். எனினும், வெளிநாட்டினர் பொதுவாக எல்லைப் பகுதியிலேயே இதைப் பெற்றுக்கொள்ள முடியும். நீங்கள் இப்பகுதிகளில் ஏதேனும் ஒன்றிற்குச் செல்லத் திட்டமிட்டிருந்தால், இந்திய விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்கும்போதே அதற்கான உரிய அனுமதியைக் கோர வேண்டும். அனுமதி வழங்கப்பட்டால், அது உங்கள் விசாவில் சேர்க்கப்படும். எனினும், எளிதாகப் பெறக்கூடிய ''மின்னணு பயண அங்கீகாரம்'' அல்லது ''மின்னணு விசா'' மூலம் இதைச் செய்ய முடியாது. வழக்கமான விசாக்களுக்கு மட்டுமே இது பொருந்தும். |lastedit=permanent }} [[File:Visa Policy Of India.svg|thumb|இந்தியாவின் விசா கொள்கை.]] மஞ்சள் காய்ச்சல் பாதிப்புள்ள நாடுகளைச் சேர்ந்த குடிமக்கள் அல்லது அந்நாடுகளிலிருந்து வரும் பயணிகள், இந்தியாவுக்கு வருகை தரும்போது '''மஞ்சள் காய்ச்சல் தடுப்பூசி அட்டை'''யை வைத்திருக்க வேண்டும்; இல்லையெனில், அவர்கள் 6 நாட்களுக்குத் தனிமைப்படுத்தப்படலாம். இந்தியாவிற்குப் பயணம் செய்யும் அனைத்து வெளிநாட்டுப் பயணிகளும் (''இந்தியக் கடல்கடந்த குடிமகன்'' ஆவணதாரர்கள் உட்பட) வருகைக்கு முன்பாக, கட்டாயமான '''எண்ம மின்னணு-வருகை அட்டையை''' பூர்த்தி செய்ய வேண்டும். இந்திய மின்னணு-வருகை அட்டை என்பது, 1 அக்டோபர் 2025 அன்று அறிமுகப்படுத்தப்பட்ட, பாரம்பரிய காகித இறங்குதளப் படிவத்தின் எண்ம வடிவமாகும். இது, முன்பு விமானங்களிலோ அல்லது குடிவரவு கல்லாக்களிலோ பூர்த்தி செய்யப்பட்ட காகித இறங்குதள அட்டைக்கு மாற்றாக வந்துள்ளது. மின்னணு-வருகை அட்டையை, இந்தியாவிற்கு வருகைக்கு 72 மணி நேரத்திற்குள் இணைநிலையில் பூர்த்தி செய்ய வேண்டும். சமர்ப்பித்த பிறகு, பயணிகள் ஒரு விதுக்குறி உறுதிப்படுத்தலைப் பெறுவார்கள். அதை வருகையின்போது குடிவரவுத் துறையில் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். இந்தப் படிவத்தை இந்த இணைப்பின் மூலம் பூர்த்தி செய்யலாம்: [https://indianvisaonline.gov.in/earrival/ மின்னணு-வருகை] முன்னாள் அல்லது தற்போதைய குடியுரிமை, பிறப்பு அல்லது அண்மைய பயணம் போன்றவற்றின் மூலம் '''[[Wy/ta/பாக்கித்தான்|பாக்கித்தானுடன்]] தொடர்புடைய''' நபர்களுக்குச் சிறப்பு விதிமுறைகள் பொருந்தும்; கீழே உள்ள [[#பாக்கித்தான்|பாக்கித்தான்]] பகுதியைப் பார்க்கவும். === விசா === 166 நாடுகளின் குடிமக்களுக்குக் கிடைக்கும் '''மின்னணு விசா''' அறிமுகப்படுத்தப்பட்டதன் மூலம் இந்தியாவின் விசா நடைமுறை எளிமைப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. இதில் குறிப்பிடத்தக்க விதிவிலக்குகள் பின்வருமாறு: '''இந்தியக் கடல்கடந்த குடிமகன்''' (''இககு'') ஆவணத்தை வைத்திருப்பவர்கள் இந்தியாவில் காலவரையறையின்றி தங்க அனுமதிக்கப்படுகிறார்கள். மேலும் அவர்கள் இந்தியக் குடிமக்களுக்கு இணையான உரிமைகளைப் பெற்று, சுற்றுலாத் தலங்களில் இந்தியக் குடிமக்களுக்கான கட்டணச் சலுகைகளையும் பெறுகிறார்கள். குடியேற்றச் சோதனைச் சாவடியில் (மின்னணு அல்லது நேரடிச் சோதனை) கடவுச்சீட்டுடன் அசல் இககு சான்றிதழையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். இருப்பினும், இந்தியாவில் உள்ள சில குறிப்பிட்ட பகுதிகளுக்குச் செல்ல அவர்கள் அனுமதி பெற வேண்டும்; அவர்களால் விவசாய நிலத்தை வாங்கவோ அல்லது எந்தத் தேர்தலிலும் வாக்களிக்கவோ முடியாது. இககு சான்றிதழ் எந்தச் சூழ்நிலையிலும் இந்தியக் குடியுரிமைக்கான சான்றாகக் கருதப்படாது. மேலும், நீங்கள் எந்த நாட்டின் கடவுச்சீட்டை வைத்திருக்கிறீர்களோ, அந்த நாடே உங்களுக்குத் தூதரக உதவிகளை வழங்க முடியும். தற்போது ''மின்னணு-இககு'' என்ற எண்ம வடிவம் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டுள்ளது; இது அட்டைதாரர்கள் தங்கள் இககு விவரங்களை திறன்பேசியில் கடவுச்சீட்டுடன் சேர்த்துச் சேமித்து வைத்துக்கொள்ளவும் காண்பிக்கவும் அனுமதிக்கிறது, இதனால் காகித வடிவிலான கையேட்டை கட்டாயம் எடுத்துச் செல்ல வேண்டிய அவசியம் நீக்கப்படுகிறது. காகித வடிவிலான இககு கையேடுகளும் தொடர்ந்து முழுமையாகச் செல்லுபடியாகும் மற்றும் ஏற்றுக்கொள்ளப்படும். 20 வயதிற்குப் பிறகு கடவுச்சீட்டைப் புதுப்பித்தவுடன் புதிய இககு கையேட்டைப் பெற வேண்டும் என்ற விதி நீக்கப்பட்டுள்ளது. எனினும், இணையம் வழியாகக் கடவுச்சீட்டு விவரங்களைப் புதுப்பிப்பது கட்டாயமாகும். [[Wy/ta/நேபாளம்|நேபாளம்]] மற்றும் [[Wy/ta/பூட்டான்|பூட்டான்]] நாட்டு குடிமக்கள் விசா இல்லாமலேயே இந்தியாவிற்குள் நுழைந்து காலவரையறையின்றி வசிக்கலாம். '''[[Wy/ta/மாலி|மாலத்தீவு]]''' நாட்டு குடிமக்கள் விசா இல்லாமல் 90 நாட்கள் வரை தங்கலாம். [[Wy/ta/சப்பான்|சப்பான்]], [[Wy/ta/தென்கொரியா|தென் கொரியா]] மற்றும் [[Wy/ta/ஐக்கிய அரபு அமீரகம்|ஐக்கிய அரபு அமீரகம்]] ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள் ''வருகையின்போது விசா'' பெறும் வசதிக்குத் தகுதியுடையவர்கள் மற்றும் 60 நாட்கள் வரை தங்கலாம். [[Wy/ta/ஆப்கானித்தான்|ஆப்கானித்தான்]], [[Wy/ta/வடகொரியா|வட கொரியா]] மற்றும் [[Wy/ta/ஈரான்|ஈரான்]] ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள் (தற்போதைய அல்லது முன்னாள்) விசா பெறுவதற்கு குறைந்தபட்சம் 4 வாரங்கள் காத்திருக்க வேண்டியிருக்கும். இந்தியாவில் பணி தொடர்பான நடவடிக்கைகளில் ஈடுபட விரும்பினால், உங்களுக்கு '''வணிக விசா''' தேவைப்படலாம் (இககு ஆவணதாரர்களுக்கு வணிக விசா தேவையில்லை). மின்னணு பயண அங்கீகாரம் முறைமையானது "சாதாரண வணிக ரீதியிலான வருகைகளை" அனுமதிக்கிறது. மேலும் இதைப் பெறுவது எளிதானது. ஒருவேளை உங்களுக்கு வணிக விசா தேவைப்பட்டால், உங்கள் சொந்த நாட்டில் உள்ள உங்கள் நிறுவனம் மற்றும் இந்தியாவில் நீங்கள் பார்வையிடவிருக்கும் நிறுவனம் ஆகியன தொடர்பான விரிவான ஆவணங்களைச் சமர்ப்பிக்கத் தயாராக இருக்க வேண்டும். இதில், நீங்கள் பார்வையிடவிருக்கும் நிறுவனத்திடமிருந்து பெறப்பட்ட அழைப்புக் கடிதம், வணிகப் பதிவு ஆவணங்கள் மற்றும் தேவைப்பட்டால் வருமான வரித் தாக்கல் விவரங்கள் உள்ளிட்ட முக்கிய ஆவணங்கள் ஆகியவை அடங்கும். குறுகிய கால விசாவிற்கு (எ.கா. 6 மாதங்கள்) விண்ணப்பிப்பது பயனுள்ளதாக இருக்கலாம்; ஏனெனில், அத்தகைய சூழலில் அதற்கான தகுதி நிபந்தனைகள் குறைவாக இருக்கக்கூடும். அமெரிக்கக் குடிமக்கள் உட்பட குறிப்பிட்ட சில நாடுகளின் குடிமக்களுக்கு 10 ஆண்டுகளுக்கான சிறப்பு விசா கிடைக்கிறது (கட்டணம்: 100 அமெரிக்க டாலர்கள்). மின்னணு பயண அங்கீகாரத்திற்குத் தகுதியற்ற அமெரிக்கக் குடிமக்களுக்கான வழக்கமான விசா விண்ணப்பச் செயல்முறை '''[https://services.vfsglobal.com/usa/en/ind/ விஎஃப்எஸ் குளோபல்]''' இணையதளத்தில் தொடங்குகிறது. பின்னர், விண்ணப்பங்கள் ஃபெடெக்ஸ் மூலமாகவோ அல்லது நேரடியாகவோ விசா விண்ணப்ப மையத்தில் சமர்ப்பிக்கப்பட வேண்டும். நீங்கள் அதைப் பயன்படுத்தத் திட்டமிடவில்லை என்றாலும், பன்முக நுழைவு விசாவுக்கு விண்ணப்பிப்பது எப்போதும் நல்லது. ஏனெனில், இதற்கான கட்டணம் ஒன்றுதான், இவை தாராளமாக வழங்கப்படுகின்றன, மேலும் கடைசி நேரத்தில் அண்டை நாடுகளுக்குச் செல்ல நீங்கள் முடிவெடுத்தால் இவை மிகவும் பயனுள்ளதாக இருக்கும். இந்திய அரசின் [https://indianvisaonline.gov.in/visa/index.html அதிகாரபூர்வமான இணையதளம்] வழியாக வழக்கமான விசாக்களுக்கு விண்ணப்பிக்கலாம். ==== மின்னணு பயண அங்கீகாரம் / மின்னணு விசா ==== {{Wy/ta/VisaRestriction|நீங்களோ அல்லது உங்கள் பெற்றோரோ அல்லது தாத்தா-பாட்டிமார்களோ எப்போதாவது [[Wy/ta/பாக்கித்தான்|பாக்கித்தானின்]] குடிமகனாகவோ அல்லது நிரந்தரக் குடியிருப்பாளராகவோ இருந்திருந்தாலோ, அல்லது பாக்கித்தானின் தேசிய அடையாள அட்டை (NIC card) அல்லது வெளிநாடு வாழ் பாகிஸ்தானியர்களுக்கான தேசிய அடையாள அட்டை (NICOP card) வைத்திருந்தாலோ (பாகிஸ்தானிய வம்சாவளியினர் பகுதியைப் பார்க்கவும்), நீங்கள் மின்னணு பயண அங்கீகாரத்திற்குத் தகுதி பெறமாட்டீர்கள். அதற்குப் பதிலாக, நீங்கள் இந்தியத் தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நேரில் சென்று விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். |lastedit=2026-08-18 }} இந்தியாவிற்கான விசா பெறுவதற்கு ''மின்னணு பயண அங்கீகாரம் (ஈடிஏ)'' அல்லது ''மின்னணு விசா (ஈ-விசா)'' என்பதே மிக எளிதான வழியாகும். இதற்கு இணையதளம் மூலமாக மட்டுமே விண்ணப்பிக்கவும் அனுமதி பெறவும் முடியும்; அதாவது, விவரங்களைப் பூர்த்தி செய்தல், சமீபத்திய புகைப்படம் (ஜெபிஜி வடிவம்; தரமான செல்ஃபி கூட ஏற்றுக்கொள்ளப்படும்) மற்றும் கடவுச்சீட்டு நகல் (கையடக்க ஆவண வடிவமைப்பு (பிடிஎஃப்); அதிகபட்சம் 300kB) ஆகியவற்றை பதிவேற்றுதல் மற்றும் (திரும்பப் பெற முடியாத) செயலாக்கக் கட்டணத்தைச் செலுத்துதல் ஆகிய அனைத்தும் [https://indianvisaonline.gov.in/evisa/tvoa.html இந்திய அரசின் சிறப்பு மின்னணு பயண அங்கீகார இணையதளம்] வழியாகவே மேற்கொள்ளப்பட வேண்டும். பெரும்பாலான ஈடிஏ வகைகளுக்கு இந்தியா வருவதற்கு 4 முதல் 120 நாட்களுக்கு முன்னதாகவே விண்ணப்பிக்கலாம்; ஆனால், '30 நாள் ''மின்னணு-சுற்றுலாப்பயணி'' விசாவிற்கு மட்டும் வருகைக்கு 4 முதல் 30 நாட்களுக்கு இடைப்பட்ட காலத்தில் விண்ணப்பிக்க வேண்டும். கட்டணத்தை எஸ்பிஐ ஈ-பே (பாரத ஸ்டேட் வங்கி) அல்லது ஆக்சிஸ் வங்கி வழியாக கடனட்டை/பற்று அட்டை மூலமாகவோ (+2.5% வங்கி கட்டணம்) அல்லது ''பேபால்'' மூலமாகவோ (+3.5% வங்கி கட்டணம்) செலுத்தலாம். கட்டணம் செலுத்துவதில் ஏதேனும் தோல்வி ஏற்பட்டால், ஒரே தொகையை இருமுறை செலுத்துவதைத் தவிர்க்கச் சில மணிநேரங்கள் காத்திருக்கவும். கட்டணம் வெற்றிகரமாகச் செலுத்தப்பட்ட பிறகு ஈடிஏ விண்ணப்பச் செயல்முறை தொடங்குகிறது. முடிவு தெரிய வருவதற்கு 72 மணிநேரம் வரை ஆகலாம்; இருப்பினும், பல சந்தர்ப்பங்களில் 24 மணிநேரத்திலேயே முடிவு கிடைத்துவிடுகிறது. கீழே உள்ள செயலாக்கக் கட்டணங்கள் பட்டியலில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ள 166 நாடுகளின் குடிமக்களுக்கு மட்டுமே ஈடிஏ வசதி கிடைக்கும். சாலை அல்லது தொடருந்து வழியாக இந்தியாவிற்குள் நுழைவதற்கு இதைப் பயன்படுத்த முடியாது; ஆனால், சாலை அல்லது தொடருந்து வழியாக வெளியேற முடியும் (விவரங்களுக்குக் கீழே பார்க்கவும்). அசல் ஈடிஏ வழங்கப்பட்ட பழைய கடவுச்சீட்டை உடன் வைத்திருந்தால், புதிய கடவுச்சீட்டைப் பயன்படுத்தி நாட்டிற்குள் நுழையவும் வெளியேறவும் அனுமதிக்கப்படும். அதே ஈடிஏ மற்றும் மின்னணு-விசா சேவைகளை வழங்கும் வணிக ரீதியிலான இணையதளங்களும் உள்ளன. ஆனால், அந்தச் சேவைகளுக்குச் செலவழிக்கும் பணம் பொதுவாகப் பயனுள்ளதாக இருப்பதில்லை. எனவே, உங்கள் பணத்தை மிச்சப்படுத்தி, அதிகாரப்பூர்வ இணையதளம் மூலமாக மட்டுமே விண்ணப்பிக்கவும். பின்வரும் வகையான ஈடிஏ-க்கள் கிடைக்கின்றன: * '''மின்னணு-சுற்றுலா விசா''': ** 30 நாட்கள் – இரட்டை நுழைவு, முதல் நுழைவிலிருந்து செல்லுபடியாகும் ** 1 அல்லது 5 ஆண்டுகள் – பன்முக நுழைவு, ஈடிஏ வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து செல்லுபடியாகும், ஒரே நேரத்தில் அதிகபட்சம் 90 நாட்கள், ஒரு காலிகை ஆண்டிற்கு அதிகபட்சம் 180 நாட்கள் * '''மின்னணு-வணிக விசா''' – 1 ஆண்டு, பன்முக நுழைவு, ஈடிஏ வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து செல்லுபடியாகும், ஒரே நேரத்தில் அதிகபட்சம் 180 நாட்கள் * '''மின்னணு-மாநாட்டு விசா''' – ஒற்றை நுழைவு, முதல் நுழைவிலிருந்து 30 நாட்கள் செல்லுபடியாகும் * '''மின்னணு-மருத்துவ விசா''' – மும்முறை நுழைவு, முதல் நுழைவிலிருந்து 60 நாட்கள் செல்லுபடியாகும் * '''மின்னணு-மருத்துவ உதவியாளர் விசா''' – மும்முறை நுழைவு, முதல் நுழைவிலிருந்து 60 நாட்கள் செல்லுபடியாகும், ஒரு நோயாளிக்கு அதிகபட்சம் 2 உதவியாளர்கள் '''நுழைவிடங்கள்:''' ஈடிஏ வில் இந்தியாவுக்குள் பின்வருமாறு: * விமான நிலையங்கள் - அகமதாபாத், அமிருதசரசு, பாக்டோக்ரா (சிலிகுரி), பெங்களூரு, புவனேசுவரம், கோழிக்கோடு, சென்னை, சண்டிகர், கொச்சி, கோயம்புத்தூர், தில்லி, கயா, கோவா, குவகாத்தி, ஐதராபாது, செய்ப்பூர், கண்ணூர், கொல்கத்தா, இலக்னோ, மதுரை, மங்களூரு, மும்பை, நாக்பூர், போர்ட் பிளேர், புனே, திருச்சிராப்பள்ளி திருவனந்தபுரம், வாரணாசி, விசாகபட்டினம். * துறைமுகங்கள் – சென்னை, கொச்சி, கோவா, மங்களூரு, மும்பை '''வெளியேறுமிடங்கள்:''' மேலே குறிப்பிடப்பட்ட அனைத்தையும், அத்துடன் பின்வருவனவற்றையும் சேர்த்துக்கொள்ளவும்: * விமான நிலையங்கள் - பட்னா, சிறிநகர், சூரத்து, திருப்பதி, விஜயவாடா * துறைமுகங்கள் - அலங், பேடி பந்தர், பவநகர், கோழிக்கோடு, கடலூர், காக்கிநாடா, காண்ட்லா, கொல்கத்தா, மாண்டவி, நாகப்பட்டினம், நவா ஷேவா, பாராதீப், போர்பந்தர், போர்ட் பிளேர், தூத்துக்குடி, விசாகப்பட்டினம், விழிஞ்சம், அகத்தி மற்றும் மினிகாய் தீவு, இலட்சத்தீவுகள், வல்லார்பாடம், முந்திரா, கிருஷ்ணபட்டினம், துப்ரி, பாண்டு, நகோன், ஸ்ரீபூமி, காட்டுப்பள்ளி * நிலவழி ஒருங்கிணைந்த சோதனைச் சாவடிகள் - அட்டாரி சாலை, அகௌரா, பன்பாசா, சங்ரபந்தா, தாலு, டாவ்கி, தலாய்காட், கௌரிபந்தா, கோஜதங்கா, ஹரிதாஸ்பூர், ஹிலி, ஜெய்கான், ஜோக்பானி, கைலாஷாஹர், ஸ்ரீபூமி, கோவல், லால்கோலாகாட், மகாதிபூர், மங்காச்சார், மோரே, முஹுரிகாட், ரதி, முகுரிகாட், ரக்சால், ருபைதிகா, சப்ரூம், சோனௌலி, ஸ்ரீமந்தபூர், சுதர்கண்டி, புல்பாரி, கவார்பூச்சியா, சோரின்புரி, சோகவ்தர் * தொடருந்து ஒருங்கிணைந்த சோதனைச் சாவடிகள் - அட்டாரி, சித்பூர், கெடே (தொடருந்து மற்றும் சாலை), அரிதாஸ்பூர், முனாபாவ் ஈடிஏ விண்ணப்பத்தில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நுழைவு மற்றும் வெளியேறும் இடங்கள் கட்டாயமானவை அல்ல. [https://indianvisaonline.gov.in/evisa/images/Etourist_fee_final.pdf மின்னணு-சுற்றுலாப் பயணி விசா] மற்றும் [https://indianvisaonline.gov.in/evisa/images/eTV_revised_fee_final.pdf பிற அனைத்து மின்னணு-விசா] வகைகளுக்கான '''செயலாக்கக் கட்டணங்கள்''' (மற்றும் தகுதி) விவரங்கள்: {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="margin: auto;" |+ {{Wy/ta/Nowrap|மின்னணு-சுற்றுலாப் பயணி விசா}} ! கட்டணம் !! &nbsp;&nbsp;30&nbsp;நாட்கள்&nbsp;&nbsp;<br/>(ஏப்ரல்-சூன்) !! &nbsp;&nbsp;30&nbsp;நாட்கள்&nbsp;&nbsp;<br/>(சூலை-மார்ச்) !! 1&nbsp;வருடம் !! 5&nbsp;வருடங்கள் !! &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;நாடு&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | அமெரிக்க டாலர் || 0 || 0 || 0 || 0 || அர்கெந்தீனா, குக் தீவுகள், பிஜி, ஜமேக்கா, கிரிபட்டி, மார்சல் தீவுகள், மொரிசியசு, மைக்குரோனீசியா, மியான்மார், நவூரு, நியுவே தீவு, பலாவு, பப்புவா நியூ கினி, சமோவா, சீசெல்சு, சொலமன் தீவுகள், தென்னாப்பிரிக்கா, தொங்கா, துவாலு, உருகுவை, வனுவாட்டு |- | அமெரிக்க டாலர் || 10 || 25 || 25 || 25 || சப்பான், சிங்கப்பூர், இலங்கை |- | அமெரிக்க டாலர் || 10 || 25 || 40 || 80 || ஆப்கானித்தான், அல்பேனியா, அந்தோரா, அங்கோலா, அங்கியுலா, அன்டிகுவாவும் பர்பியுடாவும், ஆர்மீனியா, அரூபா, ஆத்திரேலியா, ஆஸ்திரியா, அசர்பைஜான், பகாமாசு, பார்படோசு, பெலருஸ், பெல்ஜியம், பெலீசு, பெனின், பொலிவியா, பொசுனியா எர்செகோவினா, போட்சுவானா, பிரேசில், புரூணை, பல்காரியா, புருண்டி, கம்போடியா, கமரூன், காபோ வர்டி, கனடா, கேமன் தீவுகள், சிலி, கொலம்பியா, கொமொரோசு, கோஸ்ட்டா ரிக்கா, கோட் டிவார், குரோவாசியா, சைப்பிரசு, செக் குடியரசு, டென்மார்க், சீபூத்தீ, டொமினிக்கா, டொமினிக்கன் குடியரசு, கிழக்குத் திமோர், எக்குவடோர், எல் சால்வடோர், எக்குவட்டோரியல் கினி, எரித்திரியா, எசுத்தோனியா, பின்லாந்து, பிரான்சு, காபோன், காம்பியா, சியார்சியா, செருமனி, கானா, கிரேக்கம், கிரெனடா, குவாத்தமாலா, கினி, கயானா, எயிட்டி, ஒந்துராசு, அங்கேரி, ஐசுலாந்து, இந்தோனேசியா, அயர்லாந்து, இஸ்ரேல், இத்தாலி, ஜோர்தான், கஜகஸ்தான், கெனியா, கிர்கிசுத்தான், இலாவோசு, லாத்வியா, லெசோத்தோ, லைபீரியா, லீக்கின்ஸ்டைன், லித்துவேனியா, லக்சம்பர்க், மலேசியா, மடகாசுகர், மலாவி, மாலி, மால்ட்டா, மெக்சிக்கோ, மல்தோவா, மொனாக்கோ, மங்கோலியா, மொண்டெனேகுரோ, மொன்செராட், மொசாம்பிக்கு, நமீபியா, நெதர்லாந்து, நியூசிலாந்து, நிக்கராகுவா, நைஜர், வடக்கு மக்கெதோனியா, நோர்வே, ஓமான், பலத்தீன் நாடு, பனாமா, பரகுவை, பெரு, பிலிப்பீன்சு, போலந்து, போர்த்துகல், தென் கொரியா, உருமேனியா, உருசியா, உருவாண்டா, செயிண்ட் கிட்சும் நெவிசும், செயிண்ட் லூசியா, செயின்ட் வின்செண்டு மற்றும் கிரெனடீன்கள், சான் மரீனோ, சவூதி அரேபியா, செனிகல், செர்பியா, சியேரா லியோனி, சிலோவாக்கியா, சுலோவீனியா, எசுப்பானியா, சுரிநாம், எசுவாத்தினி, சுவீடன், சுவிட்சர்லாந்து, தைவான், தஜிகிஸ்தான், தன்சானியா, தாய்லாந்து, டோகோ, டிரினிடாட் மற்றும் டொபாகோ, துர்கசு கைகோசு தீவுகள், உகாண்டா, உக்ரைன், ஐக்கிய அரபு அமீரகம், ஐக்கிய இராச்சியம், அமேரிக்க ஐக்கிய நாடுகள், உசுபெக்கிசுத்தான், வத்திக்கான் நகர், வெனிசுவேலா, வியட்நாம், சாம்பியா, சிம்பாப்வே |} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="margin: auto;" |+ {{Wy/ta/Nowrap|மின்னணு-வணிக விசா}} ! கட்டணம்<br/>(அமேரிக்க டாலர்) !! &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;நாடு&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | 0 || அங்கோலா, அர்கெந்தீனா, பெனின், புருண்டி, கம்போடியா, கொமொரோசு, குக் தீவுகள், சீபூத்தீ, கிழக்குத் திமோர், எரித்திரியா, பிஜி, காம்பியா, கினி, ஜமேக்கா, கிரிபட்டி, இலாவோசு, லெசோத்தோ, லைபீரியா, மடகாசுகர், மலாவி, மாலி, மார்சல் தீவுகள், மொரிசியசு, மைக்குரோனீசியா, மொசாம்பிக்கு, மியான்மார், நவூரு, நைஜர் குடியரசு, நியுவே தீவு, பலாவு, பாப்புவா நியூ கினி, உருவாண்டா, சமோவா, செனெகல், சீசெல்சு, சியேரா லியோனி, சொலமன் தீவுகள், தென்னாப்பிரிக்கா, தன்சானியா, தொங்கா, துவாலு, உகாண்டா, உருகுவை, வனுவாட்டு, சாம்பியா |- | 25 || சப்பான், சிங்கப்பூர், இலங்கை |- | 80 || ஆப்கானித்தான், அல்பேனியா, அந்தோரா, அங்கியுலா, அன்டிகுவாவும் பர்பியுடாவும், ஆர்மீனியா, அரூபா, ஆத்திரேலியா, ஆஸ்திரியா, அசர்பைஜான், பகாமாசு, பார்படோசு, பெலாருஸ், பெல்ஜியம், பெலீசு, பொலிவியா, பொசுனியா எர்செகோவினா, போட்சுவானா, பிரேசில், புரூணை, பல்காரியா, கமரூன், காபோ வர்டி, கனடா, கேமன் தீவுகள், சிலி, கொலம்பியா, கோஸ்ட்டா ரிக்கா, கோட் டிவார், குரோவாசியா, சைப்பிரசு, செக் குடியரசு, டென்மார்க், டொமினிக்கா, டொமினிக்கன் குடியரசு, எக்குவடோர், எல் சால்வடோர், எக்குவட்டோரியல் கினி, எசுத்தோனியா, பின்லாந்து, பிரான்சு, காபோன், சியார்சியா, செருமனி, கானா, கிரேக்கம், கிரனெடா, குவாத்தமாலா, கயானா, எயிட்டி, ஒந்துராசு, அங்கேரி, ஐசுலாந்து, இந்தோநேசியா, அயர்லாந்து, இஸ்ரேல், இத்தாலி, ஜோர்தான், கசகஸ்தான், கெனியா, கிர்கிசுத்தான், லாத்வியா, லீக்கின்ஸ்டைன், லித்துவேனியா, லக்சம்பர்க், மலேசியா, மால்ட்டா, மெக்சிக்கோ, மல்தோவா, மொனாக்கோ, மங்கோலியா, மொண்டெனேகுரோ, மொன்செராட், நமீபியா, நெதர்லாந்து, நியூசிலாந்து, நிக்கராகுவா, வடக்கு மக்கெதோனியா, நோர்வே, ஓமான், பலத்தீன் நாடு, பனாமா, பரகுவை, பெரு, பிலிப்பீன்சு, போலந்து, போர்த்துகல், தென் கொரியா, உருமேனியா, செயிண்ட் கிட்சும் நெவிசும், செயிண்ட் லூசியா, செயின்ட் வின்செண்டு மற்றும் கிரெனடீன்கள், சான் மரீனோ, சவூதி அரேபியா, செர்பியா, சிலோவாக்கியா, சுலோவீனியா, எசுப்பானியா, சுரிநாம், எசுவாத்தினி, சுவீடன், சுவிட்சர்லாந்து, தைவான், தஜிகிஸ்தான், தாய்லாந்து, டோகோ, டிரினிடாட் மற்றும் டொபாகோ, துர்கசு கைகோசு தீவுகள், ஐக்கிய அரபு அமீரகம், உசுபெக்கிசுத்தான், வத்திக்கான் நகர், வெனிசுவேலா, வியட்நாம், சிம்பாப்வே |- | 100 || உருசியா, ஐக்கிய இராச்சியம், உக்ரைன், அமேரிக்க ஐக்கிய நாடுகள் |} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="margin: auto;" |+ {{Wy/ta/Nowrap|மின்னணு-மாநாட்டு விசா<br>மின்னணு-மருத்துவ விசா<br> மின்னணு-மருத்துவ உதவியாளர் விசா}} ! கட்டணம்<br/>(அமேரிக்க டாலர்) !! &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;நாடு&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | 0 || அர்கெந்தீனா, குக் தீவுகள், பிஜி, ஜமேக்கா, கிரிபட்டி, மார்சல் தீவுகள், மொரிசியசு, மைக்குரோனீசியா, மியான்மார், நவூரு, நியுவே தீவு, பலாவு, பாப்புவா நியூ கினி, சமோவா, சீசெல்சு, சொலமன் தீவுகள், தென்னாப்பிரிக்கா, தொங்கா, துவாலு, உருகுவை, வனுவாட்டு |- | 25 || சப்பான், சிங்கப்பூர், இலங்கை |- | 80 || ஆப்கானித்தான், அல்பேனியா, அந்தோரா, அங்கியுலா, அன்டிகுவாவும் பர்பியுடாவும், ஆர்மீனியா, அரூபா, ஆத்திரேலியா, ஆஸ்திரியா, அசர்பைஜான், பகாமாசு, பார்படோசு, பெலாருஸ், பெல்ஜியம், பெலீசு, பொலிவியா, பொசுனியா எர்செகோவினா, போட்சுவானா, பிரேசில், புரூணை, பல்காரியா, புருண்டி, கம்போடியா, கமரூன், காபோ வர்டி, கனடா, கேமன் தீவுகள், சிலி, கொலம்பியா, கொமொரோசு, கோஸ்ட்டா ரிக்கா, கோட் டிவார், குரோவாசியா, சைப்பிரசு, செக் குடியரசு, டென்மார்க், சீபூத்தீ, டொமினிக்கா, டொமினிக்கன் குடியரசு, கிழக்குத் திமோர், எக்குவடோர், எல் சால்வடோர், எக்குவட்டோரியல் கினி, எரித்திரியா, எசுத்தோனியா, பின்லாந்து, பிரான்சு, காபோன், காம்பியா, சியார்சியா, செருமனி, கானா, கிரேக்கம், கிரெனடா, குவாத்தமாலா, கினி, கயானா, Haiti, Honduras, Hungary, Iceland, Indonesia, Ireland, Israel, Italy, Jordan, Kazakhstan, Kenya, Kyrgyzstan, Laos, Latvia, Lesotho, Liberia, Liechtenstein, Lithuania, Luxembourg, Madagascar, Malawi, Mali, Malaysia, Malta, Mexico, Moldova, Monaco, Mongolia, Montenegro, Montserrat, Namibia, Netherlands, New Zealand, Nicaragua, Niger Republic, North Macedonia, Norway, Oman, Palestine, Panama, Paraguay, Peru, Philippines, Poland, Portugal, Republic of Korea, Romania, Rwanda, Saint Christopher and Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent and The Grenadines, San Marino, Saudi Arabia, Senegal, Serbia, Sierra Leone, Slovakia, Slovenia, Spain, Suriname, Swaziland, Sweden, Switzerland, Taiwan, Tanzania, Tajikistan, Thailand, Togo, Trinidad and Tobago, Turks and Caicos Islands, Uganda, United Arab Emirates, Uzbekistan, Vatican City (Holy See), Venezuela, Vietnam, Zambia, Zimbabwe |- | 100 || Benin, Mozambique, United Kingdom, Russia, Ukraine, United States |} == சுற்றிக்காணுங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக் கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q668}} {{Wy/ta/IsPartOf|தெற்கு ஆசியா}} 121lgen90zebioo3mzw9xjhw4dkcwnd Wp/rgn/Dughena 0 2832248 7289744 7289093 2026-08-19T12:45:50Z Interlingvisto 2699896 7289744 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/SM-ser}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Curazia |nom = Dughéna |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marein]] |castel = [[Wp/rgn/Seraval|Seravàl]] |superfiz = |abitant = 7 000 |densitè = |chérta = San Marino Dogana.png }} '''Dughena''' l'è ouna curazia del Castèl ad [[Wp/rgn/Seraval|Seravàl]]. La sta tel cunfèin dla [[Wp/rgn/San Marein|Ripóbblica ad San Maròin]] sa l'Italia. {{INTERWIKI|Q1642645}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/San Marein]] pycy2rg7n88t73r89zvd12qwxvw7834 Wy/ta/இசுரேல் 0 2833862 7289839 7083690 2026-08-19T17:02:06Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289839 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Jerusalem banner Panorama.jpg}} '''இசுரேல்''' என்பது [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். ==நகரங்கள்== [[File:Vista general de Masada.jpg|thumb|மசாடா]] ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q801}} 2oztd8v0umjdlf4aqotsmyz0i6q6bwl Wy/ta/ரஷ்யா 0 2833880 7290101 7153505 2026-08-20T04:27:11Z Sree1959 2594881 இப்பக்கத்தை மற்றொரு பக்கத்துடன் இணைக்கும்படி சிபாரிசு செய்யப்படுகின்றது 7290101 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Merge|உருசியா|பக்கத்தின் தலைப்பு தூய தமிழ் மரபிலிருந்து மாறுபடுகின்றது. மேலும், பக்கத்தில் விவரங்கள் மிகக் குறைவாகவே உள்ளன}} {{Wy/ta/Pagebanner | Izborsk banner.jpg|caption=Izborsk, Pskov oblast|origin=0.5,0}} '''ரஷ்யா''' என்பது [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். ==நகரங்கள்== ==பார்க்க== ==சாப்பிட== * '''பீலீஞீ''': வெள்ளை மாவு அல்லது பக்வீட் ஆகியவற்றிலிருந்து தயாரிக்கப்படும் பான்கேக்குகள். ==குடிக்க== ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] h05tfwzqjwzjy57dv5tcsx9pezmw2mr 7290109 7290101 2026-08-20T04:30:16Z Sree1959 2594881 /* */ சிறு எழுத்துப்பிழை திருத்தப்பட்டது 7290109 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Merge|Wy/ta/உருசியா|பக்கத்தின் தலைப்பு தூய தமிழ் மரபிலிருந்து மாறுபடுகின்றது. மேலும், பக்கத்தில் விவரங்கள் மிகக் குறைவாகவே உள்ளன}} {{Wy/ta/Pagebanner | Izborsk banner.jpg|caption=Izborsk, Pskov oblast|origin=0.5,0}} '''ரஷ்யா''' என்பது [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். ==நகரங்கள்== ==பார்க்க== ==சாப்பிட== * '''பீலீஞீ''': வெள்ளை மாவு அல்லது பக்வீட் ஆகியவற்றிலிருந்து தயாரிக்கப்படும் பான்கேக்குகள். ==குடிக்க== ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] s4myz2kpw3tko12sdj4n610mp4h5g7f Wy/ta/கமரூன் 0 2834387 7289851 7286054 2026-08-19T17:16:55Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289851 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Cameroon banner Kribi beach with boats.jpg|caption=Kribi}} '''கமரூன்''' என்பது [[Wy/ta/ஆபிரிக்கா|ஆபிரிக்கா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது மத்திய ஆபிரிக்காவில் அமைந்துள்ளது. சிறிய வடிவிலான ஆப்பிரிக்கா என்று அழைக்கப்படும் இந்நாடு, அதன் புவியியல், மொழி, கலை மற்றும் கலாச்சார பன்முகத்தன்மைக்கு பெயர் பெற்றது. நடுத்தர அளவுள்ள இந்நாட்டில் சுமார் 250 மொழிகள் பேசப்படுகின்றன. செருமனி, பிரான்சு மற்றும் ஐக்கிய இராச்சியம் ஆகிய மூன்று ஐரோப்பிய நாடுகளால் கேமரூன் காலனித்துவப்படுத்தப்பட்டது. ==நகரங்கள்== [[File:Yaoundé Cathédrale.jpg|thumbnail|யாவுண்டேவில் உள்ள கதீட்ரல்]] ==புரிதல்== {{Wy/ta/Quickbar|location=LocationCameroon.png}} ===வரலாறு=== தற்போதைய கேமரூன் பிரதேசம் புதிய கற்காலத்தில் முதன்முதலில் குடியேற்றப்பட்டது. போர்த்துகீசிய மாலுமிகள் 1472-ஆம் ஆண்டில் கடற்கரையை அடைந்தனர். அடுத்த சில நூற்றாண்டுகளில், ஐரோப்பிய நலன்கள் கடலோர மக்களுடனான வர்த்தகத்தை முறைப்படுத்தின., மேலும் கிறித்துவ மதப் பரப்புரையாளர்கள் உள்நாட்டிற்குள் முன்னேறினர். 19-ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில், மொடிபோ அடாமா, வடக்கில் முசுலிம் அல்லாத மற்றும் பகுதியளவு முசுலிம் மக்களுக்கு எதிராக புலானி வீரர்களை ஒரு சிகாத்திற்கு வழிநடத்தி, அடமாவா அமீரகத்தை நிறுவினார். புலானிகளிடமிருந்து தப்பி ஓடிய குடியேறிய மக்கள், மக்கள்தொகையில் ஒரு பெரிய மறுவிநியோகத்தை ஏற்படுத்தினர். செருமானியப் பேரரசு 1884-ஆம் ஆண்டில் இப்பகுதியை கேமரூன் காலனியாக உரிமை கோரி, உள்நாட்டிற்குள் படிப்படியாக முன்னேறத் தொடங்கியது. முதலாம் உலகப் போரில் செருமனி தோற்கடிக்கப்பட்டதைத் தொடர்ந்து, கேமரூன் நாடுகளின் கூட்டமைப்பின் ஆணைப் பிரதேசமாக மாறியதுடன், 1919-ஆம் ஆண்டில் பிரெஞ்சு கேமரூன் மற்றும் பிரித்தானிய கேமரூன் எனப் பிரிக்கப்பட்டது. பிரெஞ்சுக்காரர்கள் கேமரூனின் பொருளாதாரத்தை பிரான்சின் பொருளாதாரத்துடன் கவனமாக ஒருங்கிணைத்து, மூலதன முதலீடுகள் மற்றும் திறமையான தொழிலாளர்களைக் கொண்டு உள்கட்டமைப்பை மேம்படுத்தினர். பிரித்தானியர்கள் அண்டை நாடான நைச்சீரியாவிலிருந்து தங்கள் பிரதேசத்தை நிர்வகித்தனர். இது தங்களை ஒரு புறக்கணிக்கப்பட்ட "காலனியின் காலனியாக" ஆக்கியதாக பூர்வீகவாசிகள் புகார் கூறினர். 1946-ஆம் ஆண்டில் நாடுகளின் சங்கத்தின் ஆணைகள் ஐக்கிய நாடுகள் பொறுப்பாட்சிகளாக மாற்றப்பட்டன. மேலும் பிரெஞ்சு கேமரூனில் சுதந்திரம் குறித்த கேள்வி ஒரு அழுத்தமான பிரச்சினையாக மாறியது. பிரான்சு, மிகவும் தீவிரவாத அரசியல் கட்சியான யூனியன் டெசு பாப்புலேசன்சு டு கேமரூனை 1955 ஆம் ஆன்டு சூலை மாதம் 13 அன்று தடை செய்தது. இது ஒரு நீண்ட கொரில்லாப் போரைத் தூண்டியது. பிரித்தானிய கேமரூனில், பிரெஞ்சு கேமரூனுடன் மீண்டும் இணைவதா அல்லது நைச்சீரியாவில் சேர்வதா என்பதே கேள்வியாக இருந்தது. 1960 ஆம் ஆண்டு சனவரி மாதம் 1 ஆம் தேதி, சனாதிபதி அகமது அகிட்சோவின் கீழ் பிரெஞ்சு கேமரூன் பிரான்சிடமிருந்து சுதந்திரம் பெற்றது. மேலும் 1961 ஆம் ஆண்டு அக்டோபர் 1 ஆம் தேதி, பெரும்பான்மை முசுலிம்களைக் கொண்ட வடக்கு கேமரூன் நைச்சீரியாவின் ஒரு பகுதியாக ஆனது. அதே நேரத்தில் பெரும்பான்மை கிறித்தவர்களைக் கொண்ட தெற்கு கேமரூன் (பின்னர் அம்பசோனியா எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டது) அதன் அண்டை நாட்டுடன் இணைந்து கேமரூன் கூட்டாட்சிக் குடியரசை உருவாக்கியது. ===காலநிலை=== நிலப்பரப்பைப் பொறுத்து இங்கு காலநிலை மாறுபடுகிறது. கடற்கரைப் பகுதிகளில் வெப்பமண்டல காலநிலையும், வடக்குப் பகுதிகளில் அரை-வறண்ட மற்றும் வெப்பமான காலநிலையும் நிலவுகின்றன. கோடைக்காலத்தில் அங்கு செல்வதாக இருந்தால், தினமும் அதிக மழை பெய்யக்கூடும் என்பதை மனதில் கொண்டு திட்டமிடவேண்டும். மலைப்பகுதிகளில், குறிப்பாக இரவில், குளிர் நிலவக்கூடும். ==பார்க்க== ==சாப்பிட== கேமரூனிய உணவுகளில் பெரும்பாலானவை சைவ உணவு வகைகளாகும், இது பூமத்திய ரேகைக்கு அருகில் அமைந்திருப்பதன் காரணமாக இருக்கலாம். ==குடிக்க== கோகோ கோலாவை கமரூன் இல் எளிதாகக் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆபிரிக்க நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q1009}} s58lmq4xk6luqyow00t9xldmjjf8bwv Wy/ta/சாட் 0 2834388 7289857 7231583 2026-08-19T17:20:44Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289857 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Ouara banner.jpg}} '''சாட்''' என்பது [[Wy/ta/ஆபிரிக்கா|ஆபிரிக்கா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது மத்திய ஆபிரிக்காவில் அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Guéra-2.jpg|thumb|நிலப்பரப்பு]] [[File:Vue sur le camp visiteur à Zakouma.jpg|thumb|சகோமா பூங்காவில் பார்வையாளர்களுக்கான முகாம்]] * '''என்'ஜமீனா''': சாட் வின் தலைநகரமும் ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆபிரிக்க நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q657}} ke42wrguft9m3ui87b2pjju8rqk9x9g Wy/ta/கினி 0 2834416 7289831 7282827 2026-08-19T16:52:01Z Rangan Datta Wiki 84931 /* புரிதல் */ 7289831 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Guinea banner.jpg}} '''கினி''' என்பது [[Wy/ta/ஆபிரிக்கா|ஆபிரிக்கா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது மேற்கு ஆபிரிக்காவில் அமைந்துள்ளது. முன்னாள் பிரெஞ்சு காலனி நாடான இங்கு சில வெப்பமண்டல வறண்ட காடுகள் எஞ்சியிருப்பதோடு, கண்கவர் நிலப்பரப்புகளும் காணப்படுகின்றன. தெற்குப் பகுதியில் உள்ள மழைக்காடுகள் பசுமையாகவும் செழிப்பாகவும், ஏராளமான வனவிலங்குகளைக் கொண்டதாகவும் திகழ்கின்றன. எனினும், அவற்றில் பல இறுதியில் சமையல் பாத்திரத்தைத்தான் அடைகின்றன. கினியா-பிசாவ் மற்றும் ஈக்வடோரியல் கினியா ஆகியவற்றிலிருந்து வேறுபடுத்திக் காட்டுவதற்காக, இந்நாடு சில சமயங்களில் 'கினியா-கோனாக்ரி' என்று அழைக்கப்படுகிறது. ==நகரங்கள்== * '''கோனாக்ரி''': கினி நாட்டின் தலைநகரமும் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரமும் ==புரிதல்== {{Wy/ta/Quickbar| location=LocationGuinea.png}} [[File:Hippopotame au Parc national Badiar.jpg|thumb|நீர்யானை]] கினியாவிலுள்ள மக்கள் மிகவும் அன்பானவர்கள் மற்றும் உண்மையானவர்கள். ஆனால் நாட்டின் உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் மிகக் குறைவாகவே உள்ளன. உலகளாவிய பாக்சைட்டு இருப்பில் ஏறக்குறைய பாதியளவையும், தங்கம் மற்றும் பிற உலோகங்களுடன் விலைமதிப்பற்ற கற்களின் பல முக்கிய படிவுகளையும் உள்ளடக்கிய அபரிமிதமான இயற்கை வளங்களை இந்நாடு கொண்டிருந்தாலும், ஐக்கிய நாடுகள் சபையின் வாழ்க்கைத்தரக் குறியீட்டில் இது மிகக் குறைந்த இடத்தையே வகிக்கிறது. கினியாவின் பரப்பளவு ஏறக்குறைய ஐக்கிய இராச்சியத்தின் பரப்பளவிற்கு இணையானதாகும் ===வரலாறு=== 1890-ஆம் ஆண்டுகளில் பிரான்சு நாடானது கினியாவைக் கைப்பற்றித் தனது காலனியாக மாற்றி, அதனை 'பிரெஞ்சு மேற்கு ஆப்பிரிக்காவின் ஒரு பகுதியாக இணைக்கும் வரை, அந்நாடு பல்வேறு பேரரசுகளின் ஆதிக்கத்தின் கீழ் இருந்தது. 1958-ஆம் ஆண்டு அக்டோபர் 2-ஆம் தேதி கினியா பிரான்சிடமிருந்து தனது சுதந்திரத்தை அறிவித்தது. அந்நாட்டின் முதல் அதிபரான சோசலிசவாதி அகமது சேகு டூரே, மனித உரிமை மீறல்கள் மற்றும் எதிர்க்கட்சிகளை ஒடுக்கியதாகக் கூறப்பட்ட குற்றச்சாட்டுகளுக்காக மேற்கத்திய நாடுகளிடமிருந்து கடும் விமர்சனங்களை எதிர்கொண்டார். வெளிநாடுகளின் உதவியைச் சார்ந்திருக்காமல், வலிமையான மற்றும் தன்னிறைவு பெற்ற ஒரு நாட்டை உருவாக்க வேண்டும் என்பதே அவரது கொள்கையாக இருந்தது. 1984-ஆம் ஆண்டில் டூரே காலமானதைத் தொடர்ந்து, செனரல் இலன்சனா கொண்டே ஆட்சியைக் கைப்பற்றினார். கொண்டேயின் ஆட்சிக்காலத்தில் நிலைமை மேம்படவில்லை; டூரேவின் கொள்கைகளும் விரைவில் கைவிடப்பட்டன. கொண்டே ஏராளமான அரசியல் வாக்குறுதிகளை அளித்தார், ஆனால் அவற்றில் பெரும்பாலானவை நிறைவேற்றப்படவில்லை. 1993-ஆம் ஆண்டில் முதல் தேர்தல் நடைபெற்றது. எனினும், அதன் முடிவுகள் சர்ச்சைக்குள்ளாகின—அதன் பிறகு நடைபெற்ற அனைத்துத் தேர்தல்களின் முடிவுகளும் அவ்வாறே சர்ச்சைக்குள்ளாகின. தனக்குப் பின் ஆட்சியைக் கையாள ஒரு வாரிசை நியமிக்காமலே கொண்டே 2008 ஆம் ஆண்டு திசம்பரில் காலமானார். இது நாட்டில் பெரும் குழப்பத்தை ஏற்படுத்தியது. கொண்டேயின் மறைவுக்குப் பிறகு, கேப்டன் மூசா டாடிசு கமாரா ஒரு இராணுவப் புரட்சி மூலம் ஆட்சியைக் கைப்பற்றினார். கமாரா ஆரம்பத்தில் மக்களிடையே செல்வாக்கு மிக்க ஒருவராகத் திகழ்ந்தாலும், அவரது ஆட்சி கினியா நாட்டிற்கும் அதன் மக்களுக்கும் மற்றொரு அரசியல் பின்னடைவாகவே அமைந்தது. 2009 திசம்பரில், கமாரா மீது நடத்தப்பட்ட கொலை முயற்சியில் அவர் துப்பாக்கியால் சுடப்பட்டார். 2010-ஆம் ஆண்டில், எதிர்க்கட்சித் தலைவரான ஆல்ஃபா கொண்டே அதிபராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். 2021-ஆம் ஆண்டில், அரசியலமைப்புக்கு முரணானது என்று பலராலும் கருதப்பட்ட அவரது மூன்றாவது பதவிக்காலத்திற்கான போட்டியிடும் முயற்சி, மேலும் பல போராட்டங்களுக்கும், லெப்டினன்ட் கர்னல் மமாடி டூம்புயாவை அதிகாரத்திற்குக் கொண்டுவந்த இராணுவப் புரட்சிக்கும் வழிவகுத்தது. ===காலநிலை=== [[File:Rainy season in Guinea.jpg|thumb|Rainy season in Guinea]] கினியாவின் கடற்கரைப் பகுதி மற்றும் பெரும்பாலான உள்நாட்டுப் பகுதிகள் வெப்பமண்டல காலநிலையைக் கொண்டுள்ளன. இங்கு ஏப்ரல் முதல் நவம்பர் மாதம் வரை நீடிக்கும் மழைக்காலம், சீரான மற்றும் ஒப்பீட்டளவில் அதிக வெப்பநிலை மற்றும் அதிக ஈரப்பதம் ஆகியவை காணப்படுகின்றன. கோனக்ரி நகரின் ஆண்டு சராசரி அதிகபட்ச வெப்பநிலை 29°செல்சியசு (84.2°பாரங்கீட்டு) ஆகவும், குறைந்தபட்ச வெப்பநிலை 23°செல்சியசு (73.4°பாரங்கீட்டு) ஆகவும் உள்ளது. இதன் சராசரி ஆண்டு மழையளவு 4,300 மி.மீ (169.3 அங்குலம்) ஆகும். சகேலியன் அவுட்டு கினியா பகுதியில் மழைக்காலம் குறுகிய காலமே நீடிக்கிறது. மேலும் அங்கு தினசரி வெப்பநிலையில் அதிக ஏற்ற இறக்கங்கள் காணப்படுகின்றன. ===மக்கள்=== கினியாவின் மக்கள் தொகையில் 20 எண்ணிக்கைக்கும் மேற்பட்ட இனக்குழுக்கள் உள்ளன. புலாக்கள் அல்லது புலானி மக்கள், மக்கள் தொகையில் 30% ஆக உள்ளனர், இவர்கள் பெரும்பாலும் புடா சல்லோன் பகுதியில் காணப்படுகின்றனர். மண்டிங்கோ அல்லது மாலிங்கே என்றும் அழைக்கப்படும் மண்டிங்கா மக்கள், மக்கள் தொகையில் 40% ஆக உள்ளனர், இவர்கள் பெரும்பாலும் கிழக்கு கினியாவில், குறிப்பாக கான்கான் மற்றும் கிசிடூகு மாகாணங்களைச் சுற்றி குவிந்துள்ளனர். 20% ஆக உள்ள சூசூ மக்கள், தலைநகர் கொனாக்ரி, போரேகாரியா மற்றும் கிண்டியா ஆகியவற்றைச் சுற்றியுள்ள மேற்குப் பகுதிகளில் பிரதானமாக உள்ளனர். மீதமுசியாலோ, டோமா மற்றும் பிறர் அடங்குவர். ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆபிரிக்க நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] akeiicwlwb9pv8kp5f1dgcc1zd8whln Wy/ta/மாலி 0 2834419 7289852 7231599 2026-08-19T17:18:15Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289852 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bamako (Mali) banner.jpg}} '''மாலி''' என்பது [[Wy/ta/ஆபிரிக்கா|ஆபிரிக்கா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது மேற்கு ஆபிரிக்காவில் அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Une guelta, près d'Oubankort dans l'Adrar des Ifoghas.jpg|thumb|Une guelta, près d'Oubankort dans l'Adrar des Ifoghas]] ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆபிரிக்க நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q912}} fkehcd4zd147bnc31n4pos972kiztl2 Wy/ta/அயர்லாந்து 0 2834676 7289833 7140523 2026-08-19T16:54:03Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289833 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Cruaighpadraigh banner.jpg}} '''அயர்லாந்து ''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. அயர்லாந்து குடியரசு என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. இது ஒரு செழுமையான பண்பாட்டைக் கொண்டுள்ளது. இப்பண்பாடு, நாட்டின் மக்களுடன் இணைந்து, உலகம் முழுவதும் பரவியுள்ளது. அயர்லாந்தின் வரலாற்றின் சில பகுதிகள் மிகவும் இருண்டவையாக அமைந்திருந்தபோதிலும், இன்றும் கவிஞர்கள், கதைசொல்லிகள் மற்றும் இசைக்கலைஞர்களின் பூமியாகத் திகழ்கிறது. இயற்கை எழில், மேம்பட்ட அறிவுசார் பொருளாதாரம், உயர்தர உள்கட்டமைப்பு மற்றும் முன்னணித் தொழில்துறைகளைக் கொண்டதாகவும், உயர்ந்த மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தி மற்றும் உயர்ந்த வாழ்க்கைத்தரத்தைக் கொண்டதாகவும் இந்நாடு விளங்குகிறது. அயர்லாந்து வரலாற்று ரீதியாக 'புனிதர்கள் மற்றும் அறிஞர்களின் பூமி' என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. இது அந்நாட்டின் நீண்டகால மதச்சார்புகளையும், கவிதை மற்றும் இலக்கியத் துறைகளுக்கு அது ஆற்றியுள்ள பல பங்களிப்புகளையும் பிரதிபலிக்கிறது. அயர்லாந்தில் கேலிக் கலாச்சாரம் இன்றும் உயிர்ப்புடன் உள்ளது; அதை அனுபவிப்பதற்கான ஒரு வழி, பாரம்பரிய இசை நிகழ்ச்சி நடைபெறும் ஒரு மதுக்கடைக்குச் செல்வதாகும். ஐரிசு மொழியின் பயன்பாடு குறைந்துவிட்டது, தற்போது ஆங்கிலமே மிகவும் பொதுவான மொழியாக உள்ளது. இருப்பினும், ஐரிசு மொழி அடிக்கடி பேசப்படும் சில பகுதிகள் இன்னும் உள்ளன. அயர்லாந்திற்குச் செல்வதற்கு முன், அதன் அடியில் புதைந்து கிடக்கும் பழைய உலகத்தைப் பற்றி அறிந்துகொள்ள, நீங்கள் சற்று ஆழமாக ஆராய்வது பயனுள்ளதாக இருக்கும். அது எப்போதும் கண்ணுக்குத் தெரியாவிட்டாலும், இன்றும் உயிர்ப்புடன் இருக்கிறது. ==நகரங்கள்== [[File:2019 Trim Castle 4.jpg|thumb|ட்ரிம் கோட்டை]] * '''டப்ளின்''': அயர்லாந்து வின் தலைநகரமும், மிகப்பெரிய நகரமும், மிக முக்கியமான நகரமும் ஆகும். அயர்லாந்தின் உயிர்த்துடிப்புமிக்க தலைநகரமும், மிகவும் பன்முகப் பண்பாடு கொண்ட நகரமும் ஆகும். இங்கு பார்வையிடத்தக்க இடங்களும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கான வசதிகளும் அதிகமாகும். *'''கார்க்கு''' - தென்மேற்கு அயர்லாந்தில் உள்ள கார்க்கு மாவட்டத்தின் முதன்மை நகரமாகும். கிளர்ச்சி நகரம் என்றும் அயர்லாந்தின் உண்மையான தலைநகரம் என்றும் அழைக்கப்படும் கார்க்கு, வலுவான சுதந்திரத்தைக் கொண்டுள்ளது. மேலும், அயர்லாந்து வரலாற்றில் இதன் பங்கைக் குறித்து கார்க்கு நகரவாசிகள் பெருமிதம் கொள்கின்றனர். இந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க வணிகத் துறைமுகத்தில் ஏராளமான சியார்ச்சிய கட்டிடக்கலையும், துடிப்பான கலை, இசை மற்றும் உணவு வகைகளும் உள்ளன. ==பார்க்க== அயர்லாந்து பல்வேறு சுற்றுலாத் தலங்கள் வகைகளைக் கொண்டுள்ளது, உட்பட: ==சாப்பிட== உணவு இல் அயர்லாந்து விலை அதிகமாக இருக்கும். துரித உணவு மற்றும் பப்கள் (இது அடிப்படையில் எதையும் சேவை செய்ய முடியும்) வெளியே சாப்பிடுவதற்கான மலிவானது விருப்பங்கள். ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q27}} 0ya0awj8ux1zp5y0kblxai9q9dlofoa Wy/ta/இலித்துவேனியா 0 2834678 7289844 7196568 2026-08-19T17:04:12Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289844 wikitext text/x-wiki {{Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} 72wqybby6453conoz6u15ed2nhzmm97 Wy/ta/அல்பேனியா 0 2834683 7289837 7240095 2026-08-19T16:56:46Z Rangan Datta Wiki 84931 /* புரிதல் */ 7289837 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Albania banner.jpg}} '''அல்பேனியா''' என்பது ஐரோப்பாவின் பால்கன் பிராந்தியத்தில் உள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாட்டில் மாசுபடாத கடற்கரைகள், மலைப்பாங்கான நிலப்பரப்புகள், பாரம்பரிய உணவு வகைகள், தொல்பொருள் கலைப்பொருட்கள், தனித்துவமான மரபுகள், குறைந்த விலைகள் மற்றும் கிராமப்புறங்களின் வனப்புமிக்க சூழல் ஆகியவை உள்ளன. இது ஐரோப்பாவின் அதிக சூரிய ஒளி பெறும் நாடான இது ஒரு விரிவான தொல்பொருள் பாரம்பரியத்தைக் கொண்டுள்ளது. 1912-ஆம் ஆண்டில் தனது முதல் சுதந்திரப் பிரகடனம் வரை இது பண்டைய கிரேக்கம், ரோமானியப் பேரரசு மற்றும் ஒட்டோமான் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இருந்தது. பின்னர் இது ஒரு இராச்சியமாகவும், அதன்பின் ஒரு பொதுவுடைமை சர்வாதிகாரமாகவும் இருந்து, இறுதியாக ஒரு சனநாயகக் குடியரசாக மாறியது. ஐரோப்பாவில் உள்ள ஒரு சில முசுலிம் பெரும்பான்மை நாடுகளில் அல்பேனியாவும் ஒன்றாகும். ==புரிதல்== {{Wy/ta/Quickbar| location = LocationAlbania.png}} [[File:Dhermi beach.jpg|thumb|தெர்மி கடற்கரை]] அல்பேனியாவில் பெரும்பான்மையான மக்கள் இசுலாமியப் பின்னணியைக் கொண்டிருந்தாலும் (55–65%), கருத்துக்கணிப்புகளின்படி, சுமார் 35% அல்பேனியர்கள் இறை இருப்பை அறியமுடியாது என்று கருதுபவர்களாகவும் 22% பேர் நாத்திகர்களாகவும் 19% பேர் இசுலாமியர்களாகவும், 15% பேர் மரபுவழி கிறித்துவர்ககாவும் 8% பேர் கத்தோலிக்கர்கள் மற்றும் 1% பேர் பிற மதங்களைச் சேர்ந்தவர்களாகவும் உள்ளனர். வெவ்வேறு மதங்களைச் சேர்ந்தவர்களுக்கு இடையிலான திருமணங்கள் இங்கு மிகவும் பொதுவானவை. பாரம்பரிய அல்பேனியப் பண்பாடு விருந்தினரின் பங்களிப்பையும் அவர்களையும் உயர்வாக மதிக்கிறது. இந்த உயரிய இடத்திற்குப் பதிலாக, விருந்தினரிடமிருந்தும் மரியாதை எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. அல்பேனியர்கள் நகர வீதிகளில் நீண்ட நேரம் உலாவுவதையும், காபி அருந்துவதையும் விரும்புகிறார்கள்; அதேவேளையில், இளைய தலைமுறையினர் கஃபேக்களில் நேரம் செலவிடுவது மற்றும் நடனம் ஆடுவது போன்ற இரவு நேரச் செயல்பாடுகளில் ஈடுபடுவதை விரும்புகின்றனர். ஐரோப்பிய தரத்தின்படி அல்பேனியா ஓர் ஏழை நாடாகும். அல்பேனியா என்ற ஆங்கிலப் பெயர், பழங்காலத்தில் இப்பகுதியில் வாழ்ந்த இல்லிரியன் பழங்குடியினரின் கிரேக்கப் பெயரான அல்பானோய் என்பதிலிருந்து வந்தது. அல்பேனியர்கள் தங்கள் நாட்டை சுகிபேரியா என்று அழைக்கிறார்கள், இதன் பொருள் "கழுகுகளின் நிலம்" என்பதாகும். அல்பேனியர்கள் ஒரு கருங்கழுகின் வழித்தோன்றல்கள் என்ற பழைய புராணக்கதையிலிருந்து இந்தப் பெயர் வந்தது. 15 ஆம் நூற்றாண்டிலேயே, "தேசத்தின் தந்தை" என்று அழைக்கப்படும் சிகந்தர்பெக்கு, இரட்டைத் தலை கருங்கழுகை ஒரு சின்னமாகக் பயன்படுத்தினார். மேலும் அது இன்றும் அந்நாட்டின் கொடியில் காணப்படுகிறது. ==வரலாறு== 1385-ஆம் ஆண்டு தொடங்கி, உதுமானியப் பேரரசால் தற்போதைய அல்பேனியா அமைந்துள்ள பகுதியைக் கட்டுப்பாட்டில் கொண்டுவர முடிந்தது. 1443-ஆம் ஆண்டில் சியார்ச்சு காசுட்ரியோட்டி சிகாண்டர்பெக் தலைமையில் ஒரு கிளர்ச்சி தொடங்கியது. இக்கிளர்ச்சி 1479-ஆம் ஆண்டிலேயே ஒடுக்கப்பட்டது. அல்பேனியாவில் உதுமானியர் ஆட்சி 1912-ஆம் ஆண்டில் முடிவுக்கு வந்ததுடன், அல்பேனியா மீண்டும் ஒரு தனி நாடானது. 1939-ஆம் ஆண்டில், பாசிச இத்தாலியால் அல்பேனியா கைப்பற்றப்பட்டது. அதனைத் தொடர்ந்து நாசி செருமனியால் ஆக்கிரமிக்கப்பட்டது. அல்பேனியர்கள் தங்கள் நாட்டில் வசித்த சிறிய அளவிலான யூதர்களையும், அங்கு தஞ்சம் புகுந்த சில நூறு வெளிநாட்டு யூதர்களையும் மிகவும் திறம்படப் பாதுகாத்தனர். இதன் விளைவாக, நாசிகளால் ஆக்கிரமிக்கப்பட்ட நாடுகளில், போருக்கு முந்தைய எண்ணிக்கையை விடப் போரின் முடிவில் அதிக எண்ணிக்கையிலான யூதர்களைக் கொண்டிருந்த ஒரே நாடாக அல்பேனியா திகழ்ந்தது. இரண்டாம் உலகப் போரின் முடிவில் அச்சு நாடுகள் தோல்வியடைந்ததைத் தொடர்ந்து, எதிர்ப்பு இயக்கத் தலைவரான என்வர் ஓக்சா தலைமையில் ஒரு பொதுவுடைமை அரசாங்கம் அங்கு நிறுவப்பட்டது. அல்பேனியா, மேற்கு ஐரோப்பாவின் சந்தை சார்ந்த சனநாயக நாடுகளிடமிருந்து மட்டுமல்லாமல், சோவியத் ஒன்றியம், சீனா மற்றும் அண்டை நாடான யூகோசுலாவியாவிடமிருந்தும் கூட விலகித் தனித்து நின்றதற்காக அறியப்பட்டது. அல்பேனியாவை உலகின் முதல் "நாத்திக அரசு" என்றும் ஓக்சா அறிவித்தார். இதனால், பல பொதுவுடைமைக் கட்சிகளிடம் காணப்பட்ட மத-எதிர்ப்புக் கொள்கை அல்பேனியாவில் இன்னும் தீவிரமாக வெளிப்பட்டது. கிழக்கு மற்றும் மத்திய ஐரோப்பா முழுவதும் 'இரும்புத் திரை' விலகி பொதுவுடைமைவாதிகள் அதிகாரத்தை இழந்த நிலையிலும் கூட, அல்பேனியா மட்டும் தனது பாதையிலேயே தனித்துத் தொடர உறுதியுடன் இருந்தது. ஆனால் 1992-ஆம் ஆண்டில் ஓக்சாவின் மரணத்திற்குப் பல ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு, பொதுவுடைமைக் கட்சி அதிகாரத்தைக் கைவிட்டது. மேலும் அல்பேனியா ஒரு கூட்டணி அரசாங்கத்துடன் பல கட்சி சனநாயகத்தை நிறுவியது. ஆரம்பத்தில் இந்த மாற்றம் கடினமாக இருந்தது, ஏனெனில் அரசாங்கங்கள் அதிக வேலையின்மை, சிதைந்த உள்கட்டமைப்பு, பரவலான ஒழுங்கமைக்கப்பட்ட குற்றம் மற்றும் சீர்குலைக்கும் அரசியல் எதிரிகளைச் சமாளிக்க முயன்றன. பரவலான பிரமிடு திட்டத்தின் தோல்வியால் தூண்டப்பட்டு, 1997-ஆம் ஆண்டில் ஒரு உள்நாட்டுப் போர் வெடித்தது. இதன் விளைவாக ஐ.நா. தலையிட்டது. இன்று அல்பேனியா, ஐரோப்பிய ஒன்றிய ஒருங்கிணைப்பைத் தனது இலக்காகக் கொண்டு, நவதாராளவாதத்தை நோக்கி நெருங்கி வருகிறது; அல்பேனியா 2006-ஆம் ஆண்டில் ஐரோப்பிய ஒன்றியத்துடன் ஒரு நிலைப்படுத்தல் மற்றும் கூட்டமைப்பு ஒப்பந்தத்தில் கையெழுத்திட்டது. மேலும் 2014-ஆம் ஆண்டில் அதிகாரப்பூர்வ வேட்பாளர் நாடாக ஆனது. இதன் மூலம் சேருவதற்கான முதல் முக்கிய படியை நிறைவு செய்தது. 2008-ஆம் ஆண்டில், அல்பேனியா நேட்டோவில் சேருவதற்கான அழைப்பைப் பெற்று, அந்தக் கூட்டணியில் இணைந்தது. ==காலநிலை== அட்ரியாட்டிக் மற்றும் அயோனியன் கடல்களை நோக்கி அமைந்துள்ள கடற்கரையையும், உயரமான பால்கன் நிலப்பரப்பை ஒட்டியுள்ள மலைப்பகுதிகளையும் கொண்டிருப்பதுடன், குளிர்காலம் மற்றும் கோடைக்காலங்களில் பல்வேறு வானிலை அமைப்புகளின் தாக்கத்திற்கு உட்படும் அட்சரேகையில் முழு நாடும் அமைந்திருப்பதால், பரப்பளவில் சிறிய நாடாக இருந்தாலும் அல்பேனியாவில் ஏராளமான காலநிலை மண்டலங்கள் காணப்படுகின்றன. கடலோரத் தாழ்நிலப் பகுதிகளில் பொதுவாக மத்தியதரைக் கடல் காலநிலை நிலவுகிறது; மலைப்பகுதிகளில் மத்தியதரைக் கடல்–கண்டகாலநிலை காணப்படுகிறது. தாழ்நிலப் பகுதிகளிலும் உள்நாட்டுப் பகுதிகளிலும், வடக்கிலிருந்து தெற்குப் பகுதிகளுக்குச் செல்லச் செல்ல காலநிலையில் குறிப்பிடத்தக்க வேறுபாடுகள் காணப்படுகின்றன. தாழ்வான பகுதிகளில் குளிர்காலம் மிதமானதாக இருந்து, சராசரி வெப்பநிலை சுமார் 7°செல்சியசு (45°பாரங்கீட்டு) ஆக இருக்கும். கோடைக்கால வெப்பநிலை சராசரியாக 24°செல்சியசு (75°பாரங்கீட்டு) ஆக இருக்கும். தெற்குப் பகுதி தாழ்நிலங்களில், ஆண்டு முழுவதும் வெப்பநிலை சராசரியாக சுமார் 5°செல்சியசு (9°பாரங்கீட்டு) வெப்பநிலைக்கு அதிகமாக இருக்கும். இந்த வெப்பநிலை வித்தியாசம் கோடைக்காலத்தில் 5°செல்சியசிற்கும் (9°பாரங்கீட்டு) அதிகமாகவும், குளிர்காலத்தில் அதைவிடச் சற்று குறைவாகவும் இருக்கும். உள்நாட்டுப் பகுதிகளின் வெப்பநிலையானது, அட்சரேகை அல்லது வேறு எந்தக் காரணியை விடவும், உயர வேறுபாடுகளால் அதிகமாகப் பாதிக்கப்படுகிறது. மலைப்பகுதிகளில் நிலவும் குறைந்த குளிர்கால வெப்பநிலைக்கு, கிழக்கு ஐரோப்பா மற்றும் பால்கன் பகுதிகளில் வானிலையை ஆதிக்கம் செலுத்தும் கண்டக் காற்றுத் தொகுதியே காரணமாகும். பெரும்பாலான நேரங்களில் வட மற்றும் வடகிழக்குக் காற்றுகள் வீசுகின்றன. சராசரி கோடைக்கால வெப்பநிலையானது கடலோரப் பகுதிகளை விடவும், உயரமான பகுதிகளில் மிகவும் குறைவாகவும் உள்ளது. ஆனால் தினசரி ஏற்ற இறக்கங்கள் அதிகமாக இருக்கின்றன. உள்நாட்டுப் படுகைகளிலும் ஆற்றுப் பள்ளத்தாக்குகளிலும் பகல் நேர அதிகபட்ச வெப்பநிலை மிகவும் அதிகமாக இருக்கும், ஆனால் இரவுகள் பெரும்பாலும் குளிர்ச்சியாகவே இருக்கும். மத்திய தரைக்கடலிலிருந்து வீசும் காற்றும் நிலப்பகுதியின் காற்றுத் தொகுதியும் சந்திப்பதால், இப்பகுதியில் சராசரி மழைப்பொழிவு அதிகமாக உள்ளது. நிலப்பரப்பு உயரும் இடத்தில் இக்காற்றுகள் பெரும்பாலும் சந்திப்பதால், மத்திய உயர்நிலப் பகுதிகளிலேயே மிக அதிக மழை பெய்கிறது. மத்திய தரைக்கடல் பகுதி காற்று மேல்நோக்கி உந்தப்படும்போது உருவாகும் செங்குத்து காற்று ஓட்டங்கள், அடிக்கடி இடியுடன் கூடிய மழையையும் ஏற்படுத்துகின்றன. இத்தகைய புயல்களில் பல, பலத்த உள்ளூர் காற்று மற்றும் பெருமழையுடன் கூடியவையாக அமைகின்றன. ==நகரங்கள்== ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q222}} ql4kh1ujocf75thvc6fs2bdmjqsys2b 7289838 7289837 2026-08-19T16:58:03Z Rangan Datta Wiki 84931 /* புரிதல் */ 7289838 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Albania banner.jpg}} '''அல்பேனியா''' என்பது ஐரோப்பாவின் பால்கன் பிராந்தியத்தில் உள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாட்டில் மாசுபடாத கடற்கரைகள், மலைப்பாங்கான நிலப்பரப்புகள், பாரம்பரிய உணவு வகைகள், தொல்பொருள் கலைப்பொருட்கள், தனித்துவமான மரபுகள், குறைந்த விலைகள் மற்றும் கிராமப்புறங்களின் வனப்புமிக்க சூழல் ஆகியவை உள்ளன. இது ஐரோப்பாவின் அதிக சூரிய ஒளி பெறும் நாடான இது ஒரு விரிவான தொல்பொருள் பாரம்பரியத்தைக் கொண்டுள்ளது. 1912-ஆம் ஆண்டில் தனது முதல் சுதந்திரப் பிரகடனம் வரை இது பண்டைய கிரேக்கம், ரோமானியப் பேரரசு மற்றும் ஒட்டோமான் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இருந்தது. பின்னர் இது ஒரு இராச்சியமாகவும், அதன்பின் ஒரு பொதுவுடைமை சர்வாதிகாரமாகவும் இருந்து, இறுதியாக ஒரு சனநாயகக் குடியரசாக மாறியது. ஐரோப்பாவில் உள்ள ஒரு சில முசுலிம் பெரும்பான்மை நாடுகளில் அல்பேனியாவும் ஒன்றாகும். ==புரிதல்== {{Wy/ta/Quickbar| location = LocationAlbania.png}} [[File:Dhermi beach.jpg|thumb|தெர்மி கடற்கரை]] [[File:Bënjë Përmet.jpg|thumb|பென்ஜே பெர்மெட்]] அல்பேனியாவில் பெரும்பான்மையான மக்கள் இசுலாமியப் பின்னணியைக் கொண்டிருந்தாலும் (55–65%), கருத்துக்கணிப்புகளின்படி, சுமார் 35% அல்பேனியர்கள் இறை இருப்பை அறியமுடியாது என்று கருதுபவர்களாகவும் 22% பேர் நாத்திகர்களாகவும் 19% பேர் இசுலாமியர்களாகவும், 15% பேர் மரபுவழி கிறித்துவர்ககாவும் 8% பேர் கத்தோலிக்கர்கள் மற்றும் 1% பேர் பிற மதங்களைச் சேர்ந்தவர்களாகவும் உள்ளனர். வெவ்வேறு மதங்களைச் சேர்ந்தவர்களுக்கு இடையிலான திருமணங்கள் இங்கு மிகவும் பொதுவானவை. பாரம்பரிய அல்பேனியப் பண்பாடு விருந்தினரின் பங்களிப்பையும் அவர்களையும் உயர்வாக மதிக்கிறது. இந்த உயரிய இடத்திற்குப் பதிலாக, விருந்தினரிடமிருந்தும் மரியாதை எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. அல்பேனியர்கள் நகர வீதிகளில் நீண்ட நேரம் உலாவுவதையும், காபி அருந்துவதையும் விரும்புகிறார்கள்; அதேவேளையில், இளைய தலைமுறையினர் கஃபேக்களில் நேரம் செலவிடுவது மற்றும் நடனம் ஆடுவது போன்ற இரவு நேரச் செயல்பாடுகளில் ஈடுபடுவதை விரும்புகின்றனர். ஐரோப்பிய தரத்தின்படி அல்பேனியா ஓர் ஏழை நாடாகும். அல்பேனியா என்ற ஆங்கிலப் பெயர், பழங்காலத்தில் இப்பகுதியில் வாழ்ந்த இல்லிரியன் பழங்குடியினரின் கிரேக்கப் பெயரான அல்பானோய் என்பதிலிருந்து வந்தது. அல்பேனியர்கள் தங்கள் நாட்டை சுகிபேரியா என்று அழைக்கிறார்கள், இதன் பொருள் "கழுகுகளின் நிலம்" என்பதாகும். அல்பேனியர்கள் ஒரு கருங்கழுகின் வழித்தோன்றல்கள் என்ற பழைய புராணக்கதையிலிருந்து இந்தப் பெயர் வந்தது. 15 ஆம் நூற்றாண்டிலேயே, "தேசத்தின் தந்தை" என்று அழைக்கப்படும் சிகந்தர்பெக்கு, இரட்டைத் தலை கருங்கழுகை ஒரு சின்னமாகக் பயன்படுத்தினார். மேலும் அது இன்றும் அந்நாட்டின் கொடியில் காணப்படுகிறது. ==வரலாறு== 1385-ஆம் ஆண்டு தொடங்கி, உதுமானியப் பேரரசால் தற்போதைய அல்பேனியா அமைந்துள்ள பகுதியைக் கட்டுப்பாட்டில் கொண்டுவர முடிந்தது. 1443-ஆம் ஆண்டில் சியார்ச்சு காசுட்ரியோட்டி சிகாண்டர்பெக் தலைமையில் ஒரு கிளர்ச்சி தொடங்கியது. இக்கிளர்ச்சி 1479-ஆம் ஆண்டிலேயே ஒடுக்கப்பட்டது. அல்பேனியாவில் உதுமானியர் ஆட்சி 1912-ஆம் ஆண்டில் முடிவுக்கு வந்ததுடன், அல்பேனியா மீண்டும் ஒரு தனி நாடானது. 1939-ஆம் ஆண்டில், பாசிச இத்தாலியால் அல்பேனியா கைப்பற்றப்பட்டது. அதனைத் தொடர்ந்து நாசி செருமனியால் ஆக்கிரமிக்கப்பட்டது. அல்பேனியர்கள் தங்கள் நாட்டில் வசித்த சிறிய அளவிலான யூதர்களையும், அங்கு தஞ்சம் புகுந்த சில நூறு வெளிநாட்டு யூதர்களையும் மிகவும் திறம்படப் பாதுகாத்தனர். இதன் விளைவாக, நாசிகளால் ஆக்கிரமிக்கப்பட்ட நாடுகளில், போருக்கு முந்தைய எண்ணிக்கையை விடப் போரின் முடிவில் அதிக எண்ணிக்கையிலான யூதர்களைக் கொண்டிருந்த ஒரே நாடாக அல்பேனியா திகழ்ந்தது. இரண்டாம் உலகப் போரின் முடிவில் அச்சு நாடுகள் தோல்வியடைந்ததைத் தொடர்ந்து, எதிர்ப்பு இயக்கத் தலைவரான என்வர் ஓக்சா தலைமையில் ஒரு பொதுவுடைமை அரசாங்கம் அங்கு நிறுவப்பட்டது. அல்பேனியா, மேற்கு ஐரோப்பாவின் சந்தை சார்ந்த சனநாயக நாடுகளிடமிருந்து மட்டுமல்லாமல், சோவியத் ஒன்றியம், சீனா மற்றும் அண்டை நாடான யூகோசுலாவியாவிடமிருந்தும் கூட விலகித் தனித்து நின்றதற்காக அறியப்பட்டது. அல்பேனியாவை உலகின் முதல் "நாத்திக அரசு" என்றும் ஓக்சா அறிவித்தார். இதனால், பல பொதுவுடைமைக் கட்சிகளிடம் காணப்பட்ட மத-எதிர்ப்புக் கொள்கை அல்பேனியாவில் இன்னும் தீவிரமாக வெளிப்பட்டது. கிழக்கு மற்றும் மத்திய ஐரோப்பா முழுவதும் 'இரும்புத் திரை' விலகி பொதுவுடைமைவாதிகள் அதிகாரத்தை இழந்த நிலையிலும் கூட, அல்பேனியா மட்டும் தனது பாதையிலேயே தனித்துத் தொடர உறுதியுடன் இருந்தது. ஆனால் 1992-ஆம் ஆண்டில் ஓக்சாவின் மரணத்திற்குப் பல ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு, பொதுவுடைமைக் கட்சி அதிகாரத்தைக் கைவிட்டது. மேலும் அல்பேனியா ஒரு கூட்டணி அரசாங்கத்துடன் பல கட்சி சனநாயகத்தை நிறுவியது. ஆரம்பத்தில் இந்த மாற்றம் கடினமாக இருந்தது, ஏனெனில் அரசாங்கங்கள் அதிக வேலையின்மை, சிதைந்த உள்கட்டமைப்பு, பரவலான ஒழுங்கமைக்கப்பட்ட குற்றம் மற்றும் சீர்குலைக்கும் அரசியல் எதிரிகளைச் சமாளிக்க முயன்றன. பரவலான பிரமிடு திட்டத்தின் தோல்வியால் தூண்டப்பட்டு, 1997-ஆம் ஆண்டில் ஒரு உள்நாட்டுப் போர் வெடித்தது. இதன் விளைவாக ஐ.நா. தலையிட்டது. இன்று அல்பேனியா, ஐரோப்பிய ஒன்றிய ஒருங்கிணைப்பைத் தனது இலக்காகக் கொண்டு, நவதாராளவாதத்தை நோக்கி நெருங்கி வருகிறது; அல்பேனியா 2006-ஆம் ஆண்டில் ஐரோப்பிய ஒன்றியத்துடன் ஒரு நிலைப்படுத்தல் மற்றும் கூட்டமைப்பு ஒப்பந்தத்தில் கையெழுத்திட்டது. மேலும் 2014-ஆம் ஆண்டில் அதிகாரப்பூர்வ வேட்பாளர் நாடாக ஆனது. இதன் மூலம் சேருவதற்கான முதல் முக்கிய படியை நிறைவு செய்தது. 2008-ஆம் ஆண்டில், அல்பேனியா நேட்டோவில் சேருவதற்கான அழைப்பைப் பெற்று, அந்தக் கூட்டணியில் இணைந்தது. ==காலநிலை== அட்ரியாட்டிக் மற்றும் அயோனியன் கடல்களை நோக்கி அமைந்துள்ள கடற்கரையையும், உயரமான பால்கன் நிலப்பரப்பை ஒட்டியுள்ள மலைப்பகுதிகளையும் கொண்டிருப்பதுடன், குளிர்காலம் மற்றும் கோடைக்காலங்களில் பல்வேறு வானிலை அமைப்புகளின் தாக்கத்திற்கு உட்படும் அட்சரேகையில் முழு நாடும் அமைந்திருப்பதால், பரப்பளவில் சிறிய நாடாக இருந்தாலும் அல்பேனியாவில் ஏராளமான காலநிலை மண்டலங்கள் காணப்படுகின்றன. கடலோரத் தாழ்நிலப் பகுதிகளில் பொதுவாக மத்தியதரைக் கடல் காலநிலை நிலவுகிறது; மலைப்பகுதிகளில் மத்தியதரைக் கடல்–கண்டகாலநிலை காணப்படுகிறது. தாழ்நிலப் பகுதிகளிலும் உள்நாட்டுப் பகுதிகளிலும், வடக்கிலிருந்து தெற்குப் பகுதிகளுக்குச் செல்லச் செல்ல காலநிலையில் குறிப்பிடத்தக்க வேறுபாடுகள் காணப்படுகின்றன. தாழ்வான பகுதிகளில் குளிர்காலம் மிதமானதாக இருந்து, சராசரி வெப்பநிலை சுமார் 7°செல்சியசு (45°பாரங்கீட்டு) ஆக இருக்கும். கோடைக்கால வெப்பநிலை சராசரியாக 24°செல்சியசு (75°பாரங்கீட்டு) ஆக இருக்கும். தெற்குப் பகுதி தாழ்நிலங்களில், ஆண்டு முழுவதும் வெப்பநிலை சராசரியாக சுமார் 5°செல்சியசு (9°பாரங்கீட்டு) வெப்பநிலைக்கு அதிகமாக இருக்கும். இந்த வெப்பநிலை வித்தியாசம் கோடைக்காலத்தில் 5°செல்சியசிற்கும் (9°பாரங்கீட்டு) அதிகமாகவும், குளிர்காலத்தில் அதைவிடச் சற்று குறைவாகவும் இருக்கும். உள்நாட்டுப் பகுதிகளின் வெப்பநிலையானது, அட்சரேகை அல்லது வேறு எந்தக் காரணியை விடவும், உயர வேறுபாடுகளால் அதிகமாகப் பாதிக்கப்படுகிறது. மலைப்பகுதிகளில் நிலவும் குறைந்த குளிர்கால வெப்பநிலைக்கு, கிழக்கு ஐரோப்பா மற்றும் பால்கன் பகுதிகளில் வானிலையை ஆதிக்கம் செலுத்தும் கண்டக் காற்றுத் தொகுதியே காரணமாகும். பெரும்பாலான நேரங்களில் வட மற்றும் வடகிழக்குக் காற்றுகள் வீசுகின்றன. சராசரி கோடைக்கால வெப்பநிலையானது கடலோரப் பகுதிகளை விடவும், உயரமான பகுதிகளில் மிகவும் குறைவாகவும் உள்ளது. ஆனால் தினசரி ஏற்ற இறக்கங்கள் அதிகமாக இருக்கின்றன. உள்நாட்டுப் படுகைகளிலும் ஆற்றுப் பள்ளத்தாக்குகளிலும் பகல் நேர அதிகபட்ச வெப்பநிலை மிகவும் அதிகமாக இருக்கும், ஆனால் இரவுகள் பெரும்பாலும் குளிர்ச்சியாகவே இருக்கும். மத்திய தரைக்கடலிலிருந்து வீசும் காற்றும் நிலப்பகுதியின் காற்றுத் தொகுதியும் சந்திப்பதால், இப்பகுதியில் சராசரி மழைப்பொழிவு அதிகமாக உள்ளது. நிலப்பரப்பு உயரும் இடத்தில் இக்காற்றுகள் பெரும்பாலும் சந்திப்பதால், மத்திய உயர்நிலப் பகுதிகளிலேயே மிக அதிக மழை பெய்கிறது. மத்திய தரைக்கடல் பகுதி காற்று மேல்நோக்கி உந்தப்படும்போது உருவாகும் செங்குத்து காற்று ஓட்டங்கள், அடிக்கடி இடியுடன் கூடிய மழையையும் ஏற்படுத்துகின்றன. இத்தகைய புயல்களில் பல, பலத்த உள்ளூர் காற்று மற்றும் பெருமழையுடன் கூடியவையாக அமைகின்றன. ==நகரங்கள்== ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q222}} kwexg5g0xqsyifeg4pcbgq13ajoutgs Wy/ta/கனடா 0 2834709 7289850 7196679 2026-08-19T17:13:28Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289850 wikitext text/x-wiki {{Wy/ml/Pagebanner|Alberta (Canada) banner Herbert lake shore.png}} '''கனடா''' என்பது [[Wy/ta/வட அமெரிக்கா|வட அமெரிக்கா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். ==நகரங்கள்== [[File:Vancouver (BC, Canada), Art Gallery -- 2022 -- 1923.jpg|thumb|வான்கூவர்]] * [[Wy/ta/ஒட்டாவா|ஒட்டாவா]] * [[Wy/ta/ரொறன்ரோ|ரொறன்ரோ]] ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/வட அமெரிக்க நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q16}} 4pkhyt9t34uv60y1s3ogrzrl1odxw47 Wy/ta/சிலி 0 2834721 7289846 7074082 2026-08-19T17:09:15Z Rangan Datta Wiki 84931 /* நகரங்கள் */ 7289846 wikitext text/x-wiki '''சிலி''' என்பது [[Wy/ta/தென் அமெரிக்கா|தென் அமெரிக்கா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். ==நகரங்கள்== [[File:Parinacota volcano.jpg|thumb|பரிநகோட்டா எரிமலை]] ==பார்க்க== ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/தென் அமெரிக்க நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Country articles]] {{INTERWIKI|Q298}} gw3tedcsa0itk4muxhovueungln7b0u Wp/gbm/बोळी 0 2873260 7290233 6509009 2026-08-20T06:29:51Z TypeInfo 2583723 Restored revision 3929044 by [[Special:Contributions/Asish.m.kukareti|Asish.m.kukareti]] ([[en:w:User:BrandonXLF/Restorer|Restorer]]) 7290233 wikitext text/x-wiki '''बोळी'''(IPA:boɭi) सबद गढ़वळीऽ [[Wp/gbm/मूळु|मूळु]] (Root Word) '''बोळ''' अर '''ई''' [[Wp/gbm/परसरग|परसरग]] मुङ्गे बण​। बोळी लबज भाखा-सास्तर म दुई मायने म इस्तेमाल हुन्दु: *पैलु इस्तेमाल​: भाखा-सास्तर म आम​; भाखौ बैरैटि बारा म ज्व च​ भाखा बचणेरों गणचुण्या झुण्डौ बिसेसता। उं भेद सणि अळग म रख्यां; इ बैरैटि नजीकी नातु रखिदिन अर [[Wp/gbm/आपसै अछुत|आपसै अछुत]] छिन। बिसेसकर जबर्युं [[Wp/gbm/बोळी लगतांस|बोळी-लगतांस]] उन्द भण्डी कुच्यां हुन्दिन​। पराय इ लबज परजोग हुन्दु इलाकाई लङ्ग्यारांस खुणि। पन बोळी हैंक गणांस मुङ्गे बी परिभासित करै सकिदी, जन बल समाजी-बरग क्य नरजात​। [[Category:Wp/gbm]] 3vq6yv6ciccfqlyph345mrhk42l0zei Wp/yua/Belo Horizonte 0 2890680 7289834 7206240 2026-08-19T16:54:18Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289834 wikitext text/x-wiki [[File:Pampulha conjunto arquitetônico e paisagístico-10.jpg|thumb|''Conjunto arquitectônico Pampulha'' ]] [[File:Belo Horizonte, Brasil horizon view.jpg|thumb|''Belo Horizonte'']] '''''Belo Horizonte''''' jach jump'éel kaajil ti [[Brasil]]. U jo'olkaajo' jach u 2 513 451 kajnáalilo'ob. Leti' u noj kaajil le ''estadoo' Minas Gerais'' yaan tu ''suresteil Brasil''. Ts'aaba'an tu ja'abil 1897, yéetel leti' jump'éel ti' le yáax kaajo'ob ''planeadas'' ti' le nojoch lu'umo'. Yaan tu yóok'ol jump'éel táan lu'um sutukba'an tumen wits'o'ob, yéetel leti' jump'éel ''centro'' jach ''importante'' ti' ''economía, industria, cultura'' yéetel ''educación''. Ichil u kúuchilo'ob jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''conjunto arquitectónico Pampulha'', meyajta'an tumen Oscar Niemeyer, bey xan u ''museoso'ob'', ''parques'' yéetel u ja'analil jach k'ajóolta'an. Bejla'e', leti' jump'éel ti' le kaajo'ob jach nojocho'ob yéetel jach ''importantes'' ti' ''Brasil''. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q42800}} hyo4xrle0pctq14cu1thchsapsm0lzk 7289848 7289834 2026-08-19T17:10:07Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289848 wikitext text/x-wiki [[File:Mapa do Brasil atualmente.png|thumb|Tu'ux yaan]] [[File:Belo Horizonte, Brasil horizon view.jpg|thumb|''Belo Horizonte'']][[File:Pampulha conjunto arquitetônico e paisagístico-10.jpg|thumb|''Conjunto arquitectônico Pampulha'' ]] '''''Belo Horizonte''''' jach jump'éel kaajil ti ''[[Brasil]]''. U jo'olkaajo' jach u 2 513 451 kajnáalilo'ob. [[File:Parque das Mangabeiras - Belo Horizonte-MG.jpg|thumb|''Parque das Mangabeiras - Belo Horizonte'']] Leti' u noj kaajil le ''estadoo' Minas Gerais'' yaan tu ''suresteil Brasil''. Ts'aaba'an tu ja'abil 1897, yéetel leti' jump'éel ti' le yáax kaajo'ob ''planeadas'' ti' le nojoch lu'umo'. Yaan tu yóok'ol jump'éel táan lu'um sutukba'an tumen wits'o'ob, yéetel leti' jump'éel ''centro'' jach ''importante'' ti' ''economía, industria, cultura'' yéetel ''educación''. Ichil u kúuchilo'ob jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''conjunto arquitectónico Pampulha'', meyajta'an tumen Oscar Niemeyer, bey xan u ''museoso'ob'', ''parques'' yéetel u ja'analil jach k'ajóolta'an. Bejla'e', leti' jump'éel ti' le kaajo'ob jach nojocho'ob yéetel jach ''importantes'' ti' ''Brasil''. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q42800}} 6pmxgm12pjuo9x9a49nphito8g8t81d 7289849 7289848 2026-08-19T17:12:39Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289849 wikitext text/x-wiki [[File:Mapa do Brasil atualmente.png|thumb|Tu'ux yaan]] [[File:Belo Horizonte, Brasil horizon view.jpg|thumb|''Belo Horizonte'']][[File:Pampulha conjunto arquitetônico e paisagístico-10.jpg|thumb|''Conjunto arquitectônico Pampulha'' |left]] '''''Belo Horizonte''''' jach jump'éel kaajil ti ''[[Brasil]]''. U jo'olkaajo' jach u 2 513 451 kajnáalilo'ob. [[File:Parque das Mangabeiras - Belo Horizonte-MG.jpg|thumb|''Parque das Mangabeiras - Belo Horizonte''|left]] [[File:Fachada do Museu de Arte da Pampulha.jpg|thumb|U ''Múuseo''il ''Arte'' ti' ''Pampulha'']] Leti' u noj kaajil le ''estadoo' Minas Gerais'' yaan tu ''suresteil Brasil''. Ts'aaba'an tu ja'abil 1897, yéetel leti' jump'éel ti' le yáax kaajo'ob ''planeadas'' ti' le nojoch lu'umo'. Yaan tu yóok'ol jump'éel táan lu'um sutukba'an tumen wits'o'ob, yéetel leti' jump'éel ''centro'' jach ''importante'' ti' ''economía, industria, cultura'' yéetel ''educación''. Ichil u kúuchilo'ob jach k'ajóolta'ano'ob yaan le ''conjunto arquitectónico Pampulha'', meyajta'an tumen Oscar Niemeyer, bey xan u ''museoso'ob'', ''parques'' yéetel u ja'analil jach k'ajóolta'an. Bejla'e', leti' jump'éel ti' le kaajo'ob jach nojocho'ob yéetel jach ''importantes'' ti' ''Brasil''. [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q42800}} bezjqmsy59pi949ldwwcjt21sfkez9z Wp/gdo/ВаналIи макъала 0 3232443 7289858 7288885 2026-08-19T17:21:20Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289858 wikitext text/x-wiki <div id="mp_header" class="mp_outerbox" style="border:1px solid #a7d7f9; margin: 0 0 0.5em; overflow: hidden; padding: 0.5em; font-size: small; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius:10px;"> <!-- ---------- BEGINNING OF HEADER SECTION --------------------------- --> {| width="100%" | <div style="float: left; width: 0em; height: 0em; margin: -0.5em 0em 0em -2.5em; overflow: visiable;">[[File:Wikipedia-logo-v2-200px-transparent.png|225px|link=]]</div> |- | style="width:50%; text-align:center; white-space:nowrap;" | <center><h1><big>БацIанда [[Wp/gdo/Википеди|Википедиялда]],</big></h1> хвабибу энциклопедиялда, жиб тIордардуди берши бегьидатабу! <small>Гьелъе ида [[Wp/gdo/{{CURRENTDAY}} {{Wp/gdo/CURRENTMONTH}}|{{CURRENTDAY}} {{Wp/gdo/CURRENTMONTH}}]], [[Wp/gdo/{{CURRENTYEAR}} реши|{{CURRENTYEAR}} реши]]</small> |} </div> <div id="mp_header" class="mp_outerbox" style="border:1px solid #a7d7f9; margin: 0 0 0.5em; overflow: hidden; padding: 0.5em; font-size: small; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius:10px;"> <!-- ---------- BEGINNING OF HEADER SECTION --------------------------- --> {| width="100%" | <div style="float: left; width: 0em; height: 0em; margin: -0.5em 0em 0em -2.5em; overflow: visiable;"></div> |- | style="width:50%; text-align:center; white-space:nowrap;" | <center> <big>Гьера гьава '''{{Wp/gdo/NUMBEROFARTICLES}}''' гъибдилIи миццихъису<br>макъала ида</big><center><br><div><inputbox> type=create width=40 preload=Template:Standard content for new page editintro=Template:Instructions prefix=Wp/gdo/ buttonlabel=Макъала гIуцIиди </inputbox></div><div class="center"><br>[[Special:PrefixIndex/Wp/gdo|Цегуба макъалабе]] • [[Special:PrefixIndex/Category:Wp/gdo|Цегуба категориябе]]</div></center> |} </div> <div id="mp_header" class="mp_outerbox" style="border:1px solid #a7d7f9; margin: 0 0 0.5em; overflow: hidden; padding: 0.5em; font-size: small; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius:10px;"> <!-- ---------- BEGINNING OF HEADER SECTION --------------------------- --> {| cellspacing="5" cellpadding="2" id="mp-right" |<center><h1>Инкубатор Викимедиа</h1></center> |- | Гьаб ида макъалабелIи серия гъибдилIи миццихъису хIалбихьи игьатабу ВикипедиялIи тIубилъи сабалъу. Битте гъибдилIи Википедиялда хъварду букIалибу дай гьичIи къиматаб букIилIибуда. '''ЦIакъал макъалабелIи боаму рикIен''' букIалъара, гъибдилIи Википедия гIуцIидикьу хадибар тIумагьилIибуда. ЦIив тIуби гIуцIидир тIумагьибукъалIи, '''гьавасу идабудала хъварду букIалибу дай битIи Википедиялда баччидилIибуда''' (лелибеди копия бухи буккавучи). Гьаб '''хIалбихьи игьатабу''' тIуби ида, гьакьадала гьава гIуцIидатабу макъалабелIи ццеричIу себа проектилIи ва миццилIи префикс хъварди буккида: Wp/gdo/МакъалалIи ццери. Масала, гьава «[[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]]» макъалалIи ццери ''Wp/gdo/Гъибдиди'' циму букIи буккида. '''''ГъибдилIи мицци биатабу адамике, ище хадатада биттихъи регъу цIакъал макъалабе гIуцIидакьу гьабсагIалIи гьава, Вики-Инкубаторалда!''''' |} </div> <center><center> {| | width="50%" valign="middle" | {| width="100%" border="0" cellspacing="0" cellpadding="5" | width="10%" |[[File:Флаг годоберинцев.png|center|40x40px]] | width="90%" style="font-size: 95%; " |'''Гъибдиди''' [[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]]&nbsp;- [[Wp/gdo/ГъибдилIи мицци|ГъибдилIи мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Гъиду|Гъиду]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Шалу|Шалу]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Беледи|Беледи]] |- |[[File:Gnome-globe.svg|center|40x40px]] | style="font-size: 95%; border-top: 1px dashed #AAAAAA;" |'''География''' [[Wp/gdo/География|География]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Дунел|Дунел]] - [[Wp/gdo/Европа|Европа]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Азия|Азия]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Америка|Америка]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Океания|Океания]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Африка|Африка]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Атлантикияб океан|Атлантикияб океан]] - [[Wp/gdo/ИндиялIи океан|ИндиялIи океан]] - [[Wp/gdo/Шималияб ЗаралалIи океан|Шималияб ЗаралалIи океан]] - [[Wp/gdo/Сурисабу океан|Сурисабу океан]] - [[Wp/gdo/Къирпаяб океан|Къирпаяб океан]] |- |[[File:Nuvola_apps_bookcase.svg|center|40x40px]] | style="font-size: 95%; border-top: 1px dashed #AAAAAA;" |'''Миццибе''' [[Wp/gdo/ГъибдилIи мицци|ГъибдилIи мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|Гьаблу мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/ГIурусу мицци|ГIурусу мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Ингилис мицци|Ингилис мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Паранг мицци|Паранг мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Япуну мицци|Япуну мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/ГIараб мицци|ГIараб мицци]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Латин мицци|Латин мицци]] |- |[[File:P_religion_world.svg|center|40x40px]] | style="font-size: 95%; border-top: 1px dashed #AAAAAA;" |'''Дин''' [[Wp/gdo/Киристиянлъи|Киристиянлъи]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Ислам|Ислам]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Синтоизм|Синтоизм]]- [[Wp/gdo/Буддизм|Буддизм]] - [[Wp/gdo/Атеизм|Атеизм]] - [[Wp/gdo/Гьиндуизм|Гьиндуизм]] |} | width="50%" valign="top" | {| width="100%" border="0" cellspacing="0" cellpadding="5" | width="10%" |[[File:Nuvola_apps_kalzium.svg|center|40x40px]] | width="90%" style="font-size: 95%;" |'''Пачалихъабе''' [[Wp/gdo/Азербижан|Азербижан]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Казахстан|Казахстан]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Хъиргъизистан|Хъиргъизистан]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Турция|Турция]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Туркменистан|Туркменистан]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Узбекистан|Узбекистан]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Франция|Франция]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Венгрия|Венгрия]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Россия|Россия]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Гуржи|Гуржи]]&nbsp;- [[Wp/gdo/БечIуха Британия|БечIуха Британия]] |- |[[File:Nuvola_apps_bug.png|center|40x40px]] | style="font-size: 95%; border-top: 1px dashed #AAAAAA; " |'''ХIайпаме''' [[Wp/gdo/Хвай|Хвай]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Геду|Геду]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Хвани|Хвани]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Пили|Пил]]&nbsp;- [[Wp/gdo/ГъалбацIи|ГъалбацIи]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Гъварани|Гъварани]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Гьамахи|Гьамахи]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Маймалики|Маймалики]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Щикиму|Щикиму]]&nbsp;- [[Wp/gdo/БацIа|БацIа]]&nbsp;- [[Wp/gdo/ЦIиркъу|ЦIиркъу]] |- |[[File:Crystal_Clear_app_wp.png|center|38x38px]] | style="font-size: 95%; border-top: 1px dashed #AAAAAA;" |'''ГIилмабе''' [[Wp/gdo/Университет|Университет]]&nbsp;- [[Wp/gdo/История|История]]&nbsp;- [[Wp/gdo/ГIилму|ГIилму]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Химия|Химия]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Физика|Физика]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Биология|Биология]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Инженерия|Инженерия]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Геология|Геология]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Астрономия|Астрономия]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Бизнес|Бизнес]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Экономика|Экономика]] |- |[[File:Sports_and_games.png|center|43x43px]] | style="font-size: 95%; border-top: 1px dashed #AAAAAA;" |'''Спорт''' [[Wp/gdo/Баскетбол|Баскетбол]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Теннис|Теннис]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Пудбол|Пудбол]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Гязагъу бахалир|Гязагъу бахалир]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Бейсбол|Бейсбол]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Кквардир|Кквардир]]&nbsp;- [[Wp/gdo/Боулинг|Боулинг]]&nbsp; |} |} [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q5296}} pijnmsmcbyjfjxj8bd4naoghecqq8d9 Wp/gdo/ГIурусу мицци 0 3234220 7290167 7288193 2026-08-20T05:04:50Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290167 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=ГIурусу мицци|пачалихъабе=<!-- ТIАЛА 1 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ua}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ee}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lv}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lt}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ge}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|am}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|az}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|uz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tm}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|bg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|rs}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ro}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|sk}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|mn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kp}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|de}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tr}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|il}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|pl}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cy}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|hu}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|fi}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}</div> <!-- ТIАЛА 2 --> <div>Машрикъияб ЕвропалIи пачалихъабе </div> <div>РиццинчIибу ва тIумагьичIа риццаму пачалихъабе: </div> <!-- ТIАЛА 3 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ab}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|os}}</div>|Регионабе=|гулататабурдуб_рикIен=<!-- ТIАЛА 1 --> '''ЩивлIи мицци''' <div>'''Россия:'''</div> <div>111,5 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>154 млн адами (2022)</div> <div>'''КIелъи мицци'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>22,8 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>110 млн адами (2009; къимати)</div> <div>'''ТIумагьу'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>137,5 млн адами (2010)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>253 млн адами (2025)</div>|статус=|балир-хъвардир=кириллица (гIурусу алфавит)|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Славян миццибе|Славян миццибе]] ::[[Wp/gdo/Машрикъиял славян миццибе|Машрикъиял славян миццибе]]|карта=Ruština ve světě.svg|официалияб_мицци=<!-- ТIАЛА 1 --> '''Пачалихъабе:''' <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}} (конституцияди бигъалибу миллатабечIу бакьусу мицци)</div> <!-- ТIАЛА 1 --> <div>'''ПачалихъабелIи регионабе:'''</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}:</div> <div>[[Wp/gdo/Гагаузия|Гагаузия]] (официалияб)</div> <div>[[Wp/gdo/Приднестровие|Приднестровие]] (официалияб)</div>|рейтинг=щивлIи мицци: '''8''' (2018)|инлъилIида_ццери=Русский язык|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=ГIурусу миццилIи дунелла тIибитIир}}'''ГIурусу мицци''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''русский язык'') — индо-европияб хъизамалIи славянаб гьалалIи мицци, [[Wp/gdo/Россия|РоссиялIи ФедерациялIи]] ва цела це-цер улкабелIи пачалихъияб мицци. ГӀурусу миццихъи гулатида 285 млн. цима адами, гьукьадабу гьоб ида дунелла гьичIи тIиритIибу миццибечIу бакьу буулъи мусула. [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q7737}} iml5kzbmusev6mriijygug2807554hb 7290203 7290167 2026-08-20T05:27:29Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290203 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=ГIурусу мицци|пачалихъабе=<!-- ТIАЛА 1 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ua}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ee}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lv}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lt}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ge}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|am}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|az}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|uz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tm}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|bg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|rs}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ro}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|sk}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|mn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kp}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|de}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tr}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|il}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|pl}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cy}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|hu}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|fi}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}</div> <!-- ТIАЛА 2 --> <div>Машрикъияб ЕвропалIи пачалихъабе </div> <div>РиццинчIибу ва тIумагьичIа риццаму пачалихъабе: </div> <!-- ТIАЛА 3 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ab}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|os}}</div>|Регионабе=|гулататабурдуб_рикIен=<!-- ТIАЛА 1 --> '''ЩивлIи мицци''' <div>'''Россия:'''</div> <div>111,5 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>154 млн адами (2022)</div> <div>'''КIелъи мицци'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>22,8 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>110 млн адами (2009; къимати)</div> <div>'''ТIумагьу'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>137,5 млн адами (2010)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>253 млн адами (2025)</div>|статус=лъибир ивучи|балир-хъвардир=кириллица (гIурусу алфавит)|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=ru|iso2=rus|iso3=rus|wals=rus|unesco=|elcat=|ethnologue=rus|ietf=ru|glottolog=russ1263|Regионабе=|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Славян миццибе|Славян миццибе]] ::[[Wp/gdo/Машрикъиял славян миццибе|Машрикъиял славян миццибе]]|карта=Ruština ve světě.svg|официалияб_мицци=<!-- ТIАЛА 1 --> '''Пачалихъабе:''' <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}} (конституцияди бигъалибу миллатабечIу бакьусу мицци)</div> <!-- ТIАЛА 1 --> <div>'''ПачалихъабелIи регионабе:'''</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}:</div> <div>[[Wp/gdo/Гагаузия|Гагаузия]] (официалияб)</div> <div>[[Wp/gdo/Приднестровие|Приднестровие]] (официалияб)</div>|рейтинг=щивлIи мицци: '''8''' (2018)|инлъилIида_ццери=Русский язык|гост=рус 570|гьикьи_хъвардир=ГIурусу миццилIи дунелла тIибитIир}}'''ГIурусу мицци''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''русский язык'') — индо-европияб хъизамалIи славянаб гьалалIи мицци, [[Wp/gdo/Россия|РоссиялIи ФедерациялIи]] ва цела це-цер улкабелIи пачалихъияб мицци. ГӀурусу миццихъи гулатида 285 млн. цима адами, гьукьадабу гьоб ида дунелла гьичIи тIиритIибу миццибечIу бакьу буулъи мусула. [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q7737}} fkau9f5prjahtbhqz82w7up8gz260h3 7290206 7290203 2026-08-20T05:28:56Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290206 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=ГIурусу мицци|пачалихъабе=<!-- ТIАЛА 1 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ua}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ee}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lv}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lt}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ge}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|am}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|az}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|uz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tm}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|bg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|rs}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ro}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|sk}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|mn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kp}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|de}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tr}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|il}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|pl}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cy}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|hu}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|fi}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}</div> <!-- ТIАЛА 2 --> <div>Машрикъияб ЕвропалIи пачалихъабе </div> <div>РиццинчIибу ва тIумагьичIа риццаму пачалихъабе: </div> <!-- ТIАЛА 3 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ab}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|os}}</div>|Регионабе=|гулататабурдуб_рикIен=<!-- ТIАЛА 1 --> '''ЩивлIи мицци''' <div>'''Россия:'''</div> <div>111,5 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>154 млн адами (2022)</div> <div>'''КIелъи мицци'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>22,8 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>110 млн адами (2009; къимати)</div> <div>'''ТIумагьу'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>137,5 млн адами (2010)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>253 млн адами (2025)</div>|статус=лъибир ивучи|балир-хъвардир=кириллица (гIурусу алфавит)|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=ru|iso2=rus|iso3=rus|wals=rus|unesco=|elcat=|ethnologue=rus|ietf=ru|glottolog=russ1263|Regионабе=|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Славян миццибе|Славян миццибе]] ::[[Wp/gdo/Машрикъиял славян миццибе|Машрикъиял славян миццибе]]|карта=Ruština ve světě.svg|официалияб_мицци=<!-- ТIАЛА 1 --> '''Пачалихъабе:''' <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}} (конституцияди бигъалибу миллатабечIу бакьусу мицци)</div> <!-- ТIАЛА 1 --> <div>'''ПачалихъабелIи регионабе:'''</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}:</div> <div>[[Wp/gdo/Гагаузия|Гагаузия]] (официалияб)</div> <div>[[Wp/gdo/Приднестровие|Приднестровие]] (официалияб)</div>|рейтинг=щивлIи мицци: '''8''' (2018)|инлъилIида_ццери=Русский язык|гост=рус 570|гьикьи_хъвардир=ГIурусу миццилIи дунелла тIибитIир}}'''ГIурусу мицци''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''русский язык'') — индоевропияб хъизамалIи славян гьалилIи мицци, [[Wp/gdo/Россия|РоссиялIи ФедерациялIи]] ва цела це-цер улкабелIи пачалихъияб мицци. ГӀурусу миццихъи гулатида 285 млн. цима адами, гьукьадабу гьоб ида дунелла гьичIи тIиритIибу миццибечIу бакьу буулъи мусула. [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q7737}} 5ul3blkd7sa0r7c2ttj09fc0zr0wgcb 7290208 7290206 2026-08-20T05:30:09Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290208 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=ГIурусу мицци|пачалихъабе=<!-- ТIАЛА 1 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ua}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ee}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lv}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lt}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ge}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|am}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|az}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|uz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tm}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|bg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|rs}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ro}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|sk}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|mn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kp}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|de}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tr}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|il}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|pl}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cy}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|hu}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|fi}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}</div> <!-- ТIАЛА 2 --> <div>Машрикъияб ЕвропалIи пачалихъабе </div> <div>РиццинчIибу ва тIумагьичIа риццаму пачалихъабе: </div> <!-- ТIАЛА 3 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ab}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|os}}</div>|Регионабе=|гулататабурдуб_рикIен=<!-- ТIАЛА 1 --> '''ЩивлIи мицци''' <div>'''Россия:'''</div> <div>111,5 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>154 млн адами (2022)</div> <div>'''КIелъи мицци'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>22,8 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>110 млн адами (2009; къимати)</div> <div>'''ТIумагьу'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>137,5 млн адами (2010)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>253 млн адами (2025)</div>|статус=лъибир ивучи|балир-хъвардир=кириллица (гIурусу алфавит)|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=ru|iso2=rus|iso3=rus|wals=rus|unesco=|elcat=|ethnologue=rus|ietf=ru|glottolog=russ1263|Regионабе=|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Славяниял миццибе|Славяниял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Машрикъиял славяниял миццибе|Машрикъиял славяниял миццибе]]|карта=Ruština ve světě.svg|официалияб_мицци=<!-- ТIАЛА 1 --> '''Пачалихъабе:''' <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}} (конституцияди бигъалибу миллатабечIу бакьусу мицци)</div> <!-- ТIАЛА 1 --> <div>'''ПачалихъабелIи регионабе:'''</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}:</div> <div>[[Wp/gdo/Гагаузия|Гагаузия]] (официалияб)</div> <div>[[Wp/gdo/Приднестровие|Приднестровие]] (официалияб)</div>|рейтинг=щивлIи мицци: '''8''' (2018)|инлъилIида_ццери=Русский язык|гост=рус 570|гьикьи_хъвардир=ГIурусу миццилIи дунелла тIибитIир}}'''ГIурусу мицци''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''русский язык'') — индоевропияб хъизамалIи славянияб гьалилIи мицци, [[Wp/gdo/Россия|РоссиялIи ФедерациялIи]] ва цела це-цер улкабелIи пачалихъияб мицци. ГӀурусу миццихъи гулатида 285 млн. цима адами, гьукьадабу гьоб ида дунелла гьичIи тIиритIибу миццибечIу бакьу буулъи мусула. [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q7737}} s1yf1mw969okq0chgeglrcw77124gsx 7290216 7290208 2026-08-20T06:07:46Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290216 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=ГIурусу мицци|пачалихъабе=<!-- ТIАЛА 1 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ua}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ee}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lv}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|lt}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ge}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|am}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|az}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|uz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tm}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|bg}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|rs}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ro}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|sk}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|mn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kp}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|de}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tr}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|il}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|pl}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cy}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|hu}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|fi}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|cn}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}</div> <!-- ТIАЛА 2 --> <div>Машрикъияб ЕвропалIи пачалихъабе </div> <div>РиццинчIибу ва тIумагьичIа риццаму пачалихъабе: </div> <!-- ТIАЛА 3 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ab}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|os}}</div>|Регионабе=|гулататабурдуб_рикIен=<!-- ТIАЛА 1 --> '''ЩивлIи мицци''' <div>'''Россия:'''</div> <div>111,5 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>154 млн адами (2022)</div> <div>'''КIелъи мицци'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>22,8 млн адами (2020)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>110 млн адами (2009; къимати)</div> <div>'''ТIумагьу'''</div> <div>'''Россия:'''</div> <div>137,5 млн адами (2010)</div> <div>'''Дунел:'''</div> <div>253 млн адами (2025)</div>|статус=лъибир ивучи|балир-хъвардир=кириллица (гIурусу алфавит)|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=ru|iso2=rus|iso3=rus|wals=rus|unesco=|elcat=|ethnologue=rus|ietf=ru|glottolog=russ1263|Regионабе=|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Славяниял миццибе|Славяниял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Машрикъиял славяниял миццибе|Машрикъиял славяниял миццибе]]|карта=Ruština ve světě.svg|официалияб_мицци=<!-- ТIАЛА 1 --> '''Пачалихъабе:''' <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ru}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|by}} (пачалихъияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kz}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|kg}} (официалияб)</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|tj}} (конституцияди бигъалибу миллатабечIу бакьусу мицци)</div> <!-- ТIАЛА 1 --> <div>'''ПачалихъабелIи регионабе:'''</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|md}}:</div> <div>[[Wp/gdo/Гагаузия|Гагаузия]] (официалияб)</div> <div>[[Wp/gdo/Приднестровие|Приднестровие]] (официалияб)</div>|рейтинг=щивлIи мицци: '''8''' (2018)|инлъилIида_ццери=Русский язык|гост=рус 570|гьикьи_хъвардир=ГIурусу миццилIи дунелла тIибитIир}}'''ГIурусу мицци''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''русский язык'') — индоевропияб хъизамалIи славянияб гьалилIи мицци, [[Wp/gdo/Россия|РоссиялIи ФедерациялIи]] ва цела це-цер улкабелIи пачалихъияб мицци. ГӀурусу миццихъи гулатида 285 млн. цима адами, гьукьадабу гьоб ида дунелла гьичIи тIиритIибу миццибечIу бакьу буулъису мусула. [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q7737}} 1nb6dhapma3ceosu0pukik531wc12p3 Wp/ain/Awunmosir 0 3356798 7290283 6435069 2026-08-20T07:14:03Z トラネコマン 2597037 Aynuwikiとの同期 7290283 wikitext text/x-wiki '''Awunmosir''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|青森|Aomori}}}}) newa '''Aomori-ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|青森県|Aomoriken}}}}) anak Nippon un ken ({{Wp/ain/Ruby|県|ken}}) ne. [[Wp/ain/Samormosir|Samormosir]] etok ta [[Wp/ain/Yaunmosir|Yaunmosir]] sam ta an kusu, '''Aw-un-mosir''' (''cise onnayke''-''un''-''mosir'') a=ye. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Nippon]] {{INTERWIKI|Q71699}} 8em1fpjfrjqeheifx5yavr0fy0knk71 Template:Wt/rki/Wiktionarylang 10 3402651 7290327 7257950 2026-08-20T09:27:11Z Ninjastrikers 1351707 7290327 wikitext text/x-wiki <!--All Wiktionaries with over 10000 entries get a sidebar entry--> [[af:]][[ar:]][[ast:]][[bg:]][[br:]][[ca:]][[cs:]][[da:]][[de:]][[el:]][[en:]][[es:]][[eo:]][[et:]][[eu:]][[fa:]][[fr:]][[fy:]][[gl:]][[he:]][[hi:]][[hr:]][[hu:]][[id:]][[io:]][[is:]][[it:]][[ja:]][[jv:]][[kn:]][[ko:]][[ku:]][[li:]][[lo:]][[lt:]][[mg:]][[ml:]][[nl:]][[no:]][[nn:]][[oc:]][[or:]][[km:]][[ps:]][[pl:]][[pt:]][[ro:]][[ru:]][[scn:]][[simple:]][[sr:]][[sh:]][[fi:]][[sv:]][[sw:]][[ta:]][[te:]][[th:]][[tr:]][[uk:]][[ur:]][[vi:]][[vo:]][[wa:]][[cy:]][[zh:]] <strong style="font-size:larger; font-weight:normal;">ဖွင့်ဆိုချက်ပေါင်း ၁,၀၀၀,၀၀၀+ </strong> [[:zh:|{{wt/rki/Lang|cmn|中文}} (တရုတ်)]] • [[:fr:|{{wt/rki/Lang|fr|Français}} (ပြင်သစ်)]] • [[:de:|{{wt/rki/Lang|de|Deutsch}} (ဂျာမန်)]] • [[:mg:|{{wt/rki/Lang|mg|Malagasy}} မာလဂက်စီ]] • [[:ru:|{{wt/rki/Lang|ru|Русский}} (ရုရှား)]] <hr style="margin-top:0;color: #EEE4CE"><!-- ------------------------------------ --> <strong style="font-size:larger; font-weight:normal;">၁၀၀,၀၀၀+: </strong> [[:hy:|{{wt/rki/Lang|hy|Հայերեն}} (အာမေးနီးယား)]] • [[:ca:|{{wt/rki/Lang|ca|Català}} (ကတ်တလန်)]] • [[:cs:|{{wt/rki/Lang|cs|Čeština}} (ချက်)]] • [[:nl:|{{wt/rki/Lang|nl|Nederlands}} (ဒတ်ခ်ျ)]] • [[:fi:|{{wt/rki/Lang|fi|Suomi}} (ဖင်လန်)]] • [[:el:|{{wt/rki/Lang|el|Ελληνικά}} (ဂရိ)]] • [[:es:|{{wt/rki/Lang|es|Español}} (စပိန်)]] • [[:eo:|{{wt/rki/Lang|eo|Esperanto}} (အက်စပရန်တို)]] • [[:et:|{{wt/rki/Lang|et|Eesti}} (အက်စ်တိုးနီးယား)]] • [[:hi:|{{wt/rki/Lang|hi|हिन्दी}} (ဟိန္ဒီ)]] • [[:hu:|{{wt/rki/Lang|hu|Magyar}} (ဟန်ဂေရီ)]] • [[:io:|{{wt/rki/Lang|io|Ido}} (အီဒို)]] • [[:id:|{{wt/rki/Lang|id|Bahasa Indonesia}} (အင်ဒိုနီးရှား)]] • [[:it:|{{wt/rki/Lang|it|Italiano}} (အီတလီ)]] • [[:ja:|{{wt/rki/Lang|ja|日本語}} (ဂျပန်)]] • [[:kn:|{{wt/rki/Lang|kn|ಕನ್ನಡ}} (ကန်နာဒါ)]] • [[:ko:|{{wt/rki/Lang|ko|한국어}} (ကိုရီးယား)]] • [[:ku:|{{wt/rki/Lang|kmr|Kurdî}} / {{wt/rki/Lang|ckb|كوردی}} (ကာ့ဒ်)]] • [[:li:|{{wt/rki/Lang|li|Limburgs}} (လင်ဘာ့ဂျ်)]] • [[:lt:|{{wt/rki/Lang|lt|Lietuvių}} (လစ်သူယေးနီးယား)]] • [[:ml:|{{wt/rki/Lang|ml|മലയാളം}} (မလေယာလမ်)]] • [[:my:|{{wt/rki/Lang|my|မြန်မာဘာသာ}} (မြန်မာ)]] • [[:no:|{{wt/rki/Lang|nb|Norsk Bokmål}} (နော်ဝေ)]] • [[:or:|{{wt/rki/Lang|or|ଓଡ଼ିଆ}} (အိုရီရာ)]] • [[:fa:|{{wt/rki/Lang|fa|فارسى}} (ပါရှန်း)]] • [[:pl:|{{wt/rki/Lang|pl|Polski}} (ပိုလန်)]] • [[:pt:|{{wt/rki/Lang|pt|Português}} (ပေါ်တူဂီ)]] • [[:ro:|{{wt/rki/Lang|ro|Română}} (ရိုမေးနီးယား)]] • [[:sh:|{{wt/rki/Lang|sh|Srpskohrvatski}} (ဆာဘို-ခရိုအေးရှား)]] • [[:sv:|{{wt/rki/Lang|sv|Svenska}} (ဆွီဒင်)]] • [[:ta:|{{wt/rki/Lang|ta|தமிழ்}} (တမီးလ်)]] • [[:te:|{{wt/rki/Lang|te|తెలుగు}} (တီလီဂူ)]] • [[:th:|{{wt/rki/Lang|th|ไทย}} (ထိုင်း)]] • [[:tr:|{{wt/rki/Lang|tr|Türkçe}} (တူရကီ)]] • [[:vi:|{{wt/rki/Lang|vi|Tiếng Việt}} (ဗီယက်နမ်)]] • [[:uz:|{{wt/rki/Lang|uz|Oʻzbekcha}} / {{wt/rki/Lang|uz|Ўзбекча}} (ဥဇဘက်)]] <hr style="margin-top:0;color: #EEE4CE"><!-- ------------------------------------ --> <strong style="font-size:larger; font-weight:normal;">၁၀,၀၀၀+: </strong> [[:af:|{{wt/rki/Lang|af|Afrikaans}} (အာဖရိက)]] • [[:sq:|{{wt/rki/Lang|sq|Shqip}} (အယ်လ်ဘေးနီးယန်း)]] • [[:ar:|{{wt/rki/Lang|ar|العربية}} (အာရပ်)]] • [[:ast:|{{wt/rki/Lang|ast|Asturianu}} (အက်စ်တိုးရီးယား)]] • [[:az:|{{wt/rki/Lang|az|Azərbaycan}} (အဇာဘိုင်ဂျန်)]] • [[:eu:|{{wt/rki/Lang|eu|Euskara}} (ဘာစ်ခ်)]] • [[:bn:|{{wt/rki/Lang|bn|বাংলা}} (ဘင်္ဂါလီ)]] • [[:br:|{{wt/rki/Lang|br|Brezhoneg}} (ဘရီတွန်)]] • [[:bg:|{{wt/rki/Lang|bg|Български}} (ဘူဂေးရီးယား)]] • [[:hr:|{{wt/rki/Lang|sh|Hrvatski}} (ခရိုအေးရှား)]] • [[:da:|{{wt/rki/Lang|da|Dansk}} (ဒိန်းမတ်)]] • [[:fy:|{{wt/rki/Lang|fy|Frysk}} (အနောက် ဖရီစီရန်)]] • [[:gl:|{{wt/rki/Lang|gl|Galego}} (ဂါလီစီယာ)]] • [[:ka:|{{wt/rki/Lang|ka|ქართული}} (ဂျော်ဂျီယန်)]] • [[:he:|{{wt/rki/Lang|he|עברית}} (ဟီဘရူး)]] • [[:is:|{{wt/rki/Lang|is|Íslenska}} (အိုက်စလန်)]] • [[:jv:|{{wt/rki/Lang|jv|Basa Jawa}} (ဂျာဗား)]] • [[:ky:|{{wt/rki/Lang|ky|Кыргызча}} (ကာဂျစ်)]] • [[:lo:|{{wt/rki/Lang|lo|ລາວ}} (လာအို)]] • [[:la:|{{wt/rki/Lang|la|Latina}} (လက်တင်)]] • [[:lv:|{{wt/rki/Lang|lv|Latviešu}} (လက်ဗီးယား)]] • [[:lmo:|{{wt/rki/Lang|la|Lombard}} (လင်ဘာဂစ်ရှ်)]] • [[:zh-min-nan:|{{wt/rki/Lang|nan|Bân-lâm-gú}} (မင်းနန်း)]] • [[:mnw:|{{wt/rki/Lang|mnw|ဘာသာမန်}} (မွန်)]] • [[:nn:|{{wt/rki/Lang|nn|Nynorsk}} (နော်ဝီဂျင်း)]] • [[:oc:|{{wt/rki/Lang|oc|Occitan}} (အောက်စီးတန်)]] • [[:om:|{{wt/rki/Lang|om|Oromoo}} (အိုးရုဝ်မိုး)]] • [[:ps:|{{wt/rki/Lang|ps|پښتو}} (ပါရှတို)]] • [[:pa:|{{wt/rki/Lang|pa|ਪੰਜਾਬੀ}} (ပန်ချာပီ)]] • [[:sr:|{{wt/rki/Lang|sh|Српски}} (ဆားဘီးယား)]] • [[:shn:|{{wt/rki/Lang|shn|ၽႃႇသႃႇတႆး}} (ရှမ်း)]] • [[:scn:|{{wt/rki/Lang|scn|Sicilianu}} (စစ္စလီ)]] • [[:simple:|Simple English (ရိုးရိုးအင်္ဂလိပ်)]] • [[:sk:|{{wt/rki/Lang|sk|Slovenčina}} (ဆလိုဗက်)]] • [[:sw:|{{wt/rki/Lang|sw|Kiswahili}} (ဆွာဟီလီ)]] • [[:tl:|{{wt/rki/Lang|tl|Tagalog}} (တဂါလော့)]] • [[:tg:|{{wt/rki/Lang|tg|Тоҷикӣ}} (တာဂျစ်)]] • [[:uk:|{{wt/rki/Lang|uk|Українська}} (ယူကရိန်း)]] • [[:ur:|{{wt/rki/Lang|ur|اردو}} (အူရဒူ)]] • [[:vo:|{{wt/rki/Lang|vo|Volapük}} (ဗိုလာပိုက်)]] • [[:wa:|{{wt/rki/Lang|wa|Walon}} (ဝါလူးန်)]]]] • [[:cy:|{{wt/rki/Lang|cy|Cymraeg}} (ဝေလ)]] <hr style="margin-top:0"><!-- ------------------------------------ --> <strong style="font-weight:normal;">၁,၀၀၀+: </strong> [[:roa-rup:|{{wt/rki/Lang|rup|Armãneashce}} (အာမေးနီးယန်း)]] • [[:ay:|{{wt/rki/Lang|ay|Aymara}} (အေမရာ)]] • [[:be:|{{wt/rki/Lang|be|Беларуская}} (ဘယ်လာရုဇ်)]] • [[:bs:|{{wt/rki/Lang|sh|Bosanski}} (ဘော့စနီးယား)]] • [[:bcl:|{{wt/rki/Lang|bcl|Bikol}} (ဗက်ခိုး)]] • [[:co:|{{wt/rki/Lang|co|Corsu}} (ခိုစီကန်)]] • [[:fo:|{{wt/rki/Lang|fo|Føroyskt}} (ဖာရိုစီ)]] • [[:hif:|{{wt/rki/Lang|hif|Fiji Hindi}} (ဖီဂျီ ဟိန္ဒီ)]] • [[:kl:|{{wt/rki/Lang|kl|Kalaallisut}} (ဂရင်းလန်ဒစ်)]] • [[:gn:|{{wt/rki/Lang|gn|Avañe'ẽ}} (ဂွာရန်နီ)]] • [[:ia:|{{wt/rki/Lang|ia|Interlingua}} (အင်တာလင်ဂွာ)]] • [[:ie:|{{wt/rki/Lang|ie|အင်တာလင်}}]] • [[:ga:|{{wt/rki/Lang|ga|Gaeilge}} (အိုင်းရစ်)]] • [[:ks:|{{wt/rki/Lang|ks|كٲشُر}} (ကက်ရ်ှမီးယား)]] • [[:csb:|{{wt/rki/Lang|csb|Kaszëbsczi}} (ခါရှုးဘီးယန်း)]] • [[:kk:|{{wt/rki/Lang|kk|қазақша}} (ကာဇာချ))]] • [[:km:|{{wt/rki/Lang|km|ភាសាខ្មែរ}} (ခမာ)]] • [[:ky:|{{wt/rki/Lang|ky|Кыргызча}} (ကာဂျစ္စတန်)]] • [[:lb:|{{wt/rki/Lang|lb|Lëtzebuergesch}} (လူဇင်ဘက်)]] • [[:mi:|{{wt/rki/Lang|mi|Māori}} (မာအိုရီ)]] • [[:nds:|{{wt/rki/Lang|nds|Plattdüütsch}} (အနိမ့် ဂျာမန်)]] • [[:mk:|{{wt/rki/Lang|mk|Македонски}} (မက်ဆီဒိုးနီးယား)]] • [[:ms:|{{wt/rki/Lang|ms|Bahasa Melayu}} (မလေး)]] • [[:mt:|{{wt/rki/Lang|mt|Malti}} (မော်လ်တာ)]] • [[:mr:|{{wt/rki/Lang|mr|मराठी}} (မာရသီ)]] • [[:nah:|{{wt/rki/Lang|nah|Nahuatl}} (နောက်ဝါးတိုး]] • [[:ne:|{{wt/rki/Lang|ne|नेपाली}} (နီပေါ)]] • [[:nia:|{{wt/rki/Lang|nia|Li Niha}} (နီယတ်)]] • [[:ang:|{{wt/rki/Lang|ang|Ænglisc}} (အင်ဂလို ဆက္ကစွန်)]] • [[:gd:|{{wt/rki/Lang|gd|Gàidhlig}} (စကော့တစ်ရှ် ဂေးလစ်ခ်)]] • [[:shy:|{{wt/rki/Lang|shy|Tacawit}} (Shawiya)]] • [[:sd:|{{wt/rki/Lang|sd|سنڌي}} (စင်ဒီ)]] • [[:si:|{{wt/rki/Lang|si|සිංහල}} (စင်ဟာလာ)]] • [[:sl:|{{wt/rki/Lang|sl|Slovenščina}} (ဆလိုဗေးနီးယား)]]] • [[:so:|{{wt/rki/Lang|so|Soomaaliga}} (ဆိုမာလီ)]] • [[:hsb:|{{wt/rki/Lang|hsb|Hornjoserbsce}} (ဆက္ကဆိုနီ)]]] • [[:st:|{{wt/rki/Lang|st|seSotho}} (တောင်ပိုင်း ဆိုသို)]] • [[:su:|{{wt/rki/Lang|su|Basa Sunda}} (Sundanese)]] • [[:tt:|{{wt/rki/Lang|tt|Tatarça}} / {{wt/rki/Lang|tt|Татарча}} (တတာ)]] • [[:tk:|{{wt/rki/Lang|tk|تركمن}} / {{wt/rki/Lang|tk|sc=Cyrl|Туркмен}} (တာ့ခ်မင်နစ္စတန်)]] • [[:ug:|{{wt/rki/Lang|ug|Uyghurche}} / {{wt/rki/Lang|ug|ئۇيغۇرچە}} (Uyghur)]] • [[:pnb:|{{wt/rki/Lang|pnb|پنجابی}} (Western Punjabi)]] • [[:wo:|{{wt/rki/Lang|wo|Wollof}} (ဝူလိုဖ်)]] • [[:zu:|{{wt/rki/Lang|zu|isiZulu}} (ဇူးလူး)]] <hr style="margin-top:0"><!-- ---------------------------------- --> <span style="font-size:smaller;"><strong style="font-weight:normal;">၁၀၀+: </strong> [[:roa-rup:|{{wt/rki/Lang|rup|Armãneashce}} (အာမေးနီးယန်း)]] • [[:ay:|{{wt/rki/Lang|ay|Aymara}} (အေမရာ)]] • [[:be:|{{wt/rki/Lang|be|Беларуская}} (ဘယ်လာရုဇ်)]] • [[:bs:|{{wt/rki/Lang|sh|Bosanski}} (ဘော့စနီးယား)]] • [[:bcl:|{{wt/rki/Lang|bcl|Bikol}} (ဗက်ခိုး)]] • [[:co:|{{wt/rki/Lang|co|Corsu}} (ခိုစီကန်)]] • [[:fo:|{{wt/rki/Lang|fo|Føroyskt}} (ဖာရိုစီ)]] • [[:hif:|{{wt/rki/Lang|hif|Fiji Hindi}} (ဖီဂျီ ဟိန္ဒီ)]] • [[:kl:|{{wt/rki/Lang|kl|Kalaallisut}} (ဂရင်းလန်ဒစ်)]] • [[:gn:|{{wt/rki/Lang|gn|Avañe'ẽ}} (ဂွါရန်နီ)]] • [[:ia:|{{wt/rki/Lang|ia|Interlingua}} (အင်တာလင်ဂွါ)]] • [[:ie:|{{wt/rki/Lang|ie|အင်တာလင်}}]] • [[:ga:|{{wt/rki/Lang|ga|Gaeilge}} (အိုင်းရစ်)]] • [[:ks:|{{wt/rki/Lang|ks|كٲشُر}} (ကက်ရ်ှမီးယား)]] • [[:csb:|{{wt/rki/Lang|csb|Kaszëbsczi}} (ခါရှုးဘီးယန်း)]] • [[:kk:|{{wt/rki/Lang|kk|қазақша}} (ကာဇာချ))]] • [[:km:|{{wt/rki/Lang|km|ភាសាខ្មែរ}} (ခမာ)]] • [[:ky:|{{wt/rki/Lang|ky|Кыргызча}} (ကာဂျစ္စတန်)]] • [[:lb:|{{wt/rki/Lang|lb|Lëtzebuergesch}} (လူဇင်ဘက်)]] • [[:mi:|{{wt/rki/Lang|mi|Māori}} (မာအိုရီ)]] • [[:nds:|{{wt/rki/Lang|nds|Plattdüütsch}} (အနိမ့် ဂျာမန်)]] • [[:mk:|{{wt/rki/Lang|mk|Македонски}} (မက်ဆီဒိုးနီးယား)]] • [[:ms:|{{wt/rki/Lang|ms|Bahasa Melayu}} (မလေး)]] • [[:mt:|{{wt/rki/Lang|mt|Malti}} (မော်လ်တာ)]] • [[:mr:|{{wt/rki/Lang|mr|मराठी}} (မာရသီ)]] • [[:nah:|{{wt/rki/Lang|nah|Nahuatl}} (နောက်ဝါးတိုး]] • [[:ne:|{{wt/rki/Lang|ne|नेपाली}} (နီပေါ)]] • [[:nia:|{{wt/rki/Lang|nia|Li Niha}} (နီယတ်)]] • [[:ang:|{{wt/rki/Lang|ang|Ænglisc}} (အင်ဂလို ဆက္ကစွန်)]] • [[:gd:|{{wt/rki/Lang|gd|Gàidhlig}} (စကော့တစ်ရှ် ဂေးလစ်ခ်)]] • [[:shy:|{{wt/rki/Lang|shy|Tacawit}} (Shawiya)]] • [[:sd:|{{wt/rki/Lang|sd|سنڌي}} (စင်ဒီ)]] • [[:si:|{{wt/rki/Lang|si|සිංහල}} (စင်ဟာလာ)]] • [[:sl:|{{wt/rki/Lang|sl|Slovenščina}} (ဆလိုဗေးနီးယား)]]] • [[:so:|{{wt/rki/Lang|so|Soomaaliga}} (ဆိုမာလီ)]] • [[:hsb:|{{wt/rki/Lang|hsb|Hornjoserbsce}} (ဆက္ကဆိုနီ)]]] • [[:st:|{{wt/rki/Lang|st|seSotho}} (တောင်ပိုင်း ဆိုသို)]] • [[:su:|{{wt/rki/Lang|su|Basa Sunda}} (Sundanese)]] • [[:tt:|{{wt/rki/Lang|tt|Tatarça}} / {{wt/rki/Lang|tt|Татарча}} (တတာ)]] • [[:tk:|{{wt/rki/Lang|tk|تركمن}} / {{wt/rki/Lang|tk|sc=Cyrl|Туркмен}} (တာ့ခ်မင်နစ္စတန်)]] • [[:ug:|{{wt/rki/Lang|ug|Uyghurche}} / {{wt/rki/Lang|ug|ئۇيغۇرچە}} (Uyghur)]] • [[:pnb:|{{wt/rki/Lang|pnb|پنجابی}} (Western Punjabi)]] • [[:wo:|{{wt/rki/Lang|wo|Wollof}} (ဝူလိုဖ်)]] • [[:zu:|{{wt/rki/Lang|zu|isiZulu}} (ဇူးလူး)]] <hr style="margin-top:0"><!-- ---------------------------------- --> <span style="font-size:smaller;"><strong style="font-weight:normal;">100+: </strong> [[:am:|{{wt/rki/Lang|am|አማርኛ}} (အမ်ဟာရစ်ခ်)]] • [[:an:|{{wt/rki/Lang|an|Aragonés}} (အာရာဂွန်)]] • [[:chr:|{{wt/rki/Lang|chr|ᏣᎳᎩ}} (ချာရိုကီ)]] • [[:kw:|{{wt/rki/Lang|kw|Kernewek / Karnuack}} (ခိုနီရှ်)]] • [[:dv:|{{wt/rki/Lang|dv|ދިވެހިބަސް}} (ဒီဗာဟီ)]] • [[:gu:|{{wt/rki/Lang|gu|ગુજરાતી}} (ဂူဂျာရသီ)]] • [[:ha:|{{wt/rki/Lang|ha|Hausa}} / {{wt/rki/Lang|ha|هَوُسَ}} (ဟာဥစာ)]] • [[:haw:|{{wt/rki/Lang|haw|ʻŌlelo Hawaiʻi}} (ဟာဝိုင်အီ)]] • [[:iu:|{{wt/rki/Lang|iu|ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ}} (အီနုခ်တီတု)]] • [[:rw:|{{wt/rki/Lang|rw|Ikinyarwanda}} (ကင်ရာဝန်ဒါ)]] • [[:ln:|{{wt/rki/Lang|ln|Lingala}} (လင်ဂါလာ)]] • [[:gv:|{{wt/rki/Lang|gv|Gaelg}} (မန်းဇ်)]] • [[:mn:|{{wt/rki/Lang|mn|Монгол}} (မွန်ဂိုးလီးယား)]] • [[:qu:|{{wt/rki/Lang|qu|Runa Simi}} (ခီချူဝါအိုဝါ)]] • [[:sm:|{{wt/rki/Lang|sm|Gagana Samoa}} (ဆာမိုအန်)]] • [[:sg:|{{wt/rki/Lang|sg|Sängö}} (ဆန်ဂို)]] • [[:tn:|{{wt/rki/Lang|tn|Setswana}} (ဆက်ဆွာနာ)]] • [[:ti:|{{wt/rki/Lang|ti|ትግርኛ}} (တီဂ်ရင်ယာ)]] • [[:tpi:|{{wt/rki/Lang|tpi|Tok Pisin}} (တော့ခ် ပိစင်)]] • [[:ts:|{{wt/rki/Lang|ts|Xitsonga}} (ဆွန်ဂါ)]] • [[:yi:|{{wt/rki/Lang|yi|ייִדיש}} (ဂျူး)]] </span> <hr style="margin-top:0;color:"> <div style="text-align:center;">''[[meta:Wiktionary#List of Wiktionaries|မေတာမှ စာရင်း]]'' + [//www.wiktionary.org/ ဝိသျှင်နရီအားလုံး]</div> 2gkios8jkilhq24qz1eyvfdrvu73tkl Wp/gdo/Гъиду 0 3487286 7289659 7289615 2026-08-19T12:06:38Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289659 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=82609430101}} '''Гъиду''' — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. 8ymqx5a0wi7f9wky5otl8obe7owrv6m 7289704 7289659 2026-08-19T12:23:45Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289704 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=82609430101|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="400" height="300" />}} '''Гъиду''' — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. miv2ha1f7yyxbkpaubrcsfo2g637iou 7289734 7289704 2026-08-19T12:32:45Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289734 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=82609430101|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />}} '''Гъиду''' — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. 5wzxiegid5zyn21mthnfl3fqilqcvp2 7289900 7289734 2026-08-19T18:18:59Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289900 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=82609430101|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />}} '''Гъиду''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодобери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. fpbfzye47aqx48bsqm99tzxwjedj5u3 7289941 7289900 2026-08-19T19:01:20Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289941 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=82609430101|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. egzmzpk0iafqel1g28ftuqypr55ks7r 7289947 7289941 2026-08-19T19:07:30Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289947 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=82609430101|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. dzv416lpx8a1ptc48lbsey2ckdqtopz 7289958 7289947 2026-08-19T19:14:51Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289958 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. fnw1qof42emebwb9wqpsx3z0xi0tx9u 7289982 7289958 2026-08-19T20:21:10Z Mahamadi Baza 2600896 Adding interwiki links to [[d:Q4141162]] 7289982 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. {{INTERWIKI|Q4141162}} bqi9tzx9pucnbtv9t8to2obg3fq4369 7290349 7289982 2026-08-20T10:36:10Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290349 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани|викисклад=Россия}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. {{INTERWIKI|Q4141162}} nbjpt2basdlfi7j3xyh29t37zohkgm0 7290351 7290349 2026-08-20T10:37:19Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290351 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани|викисклад=}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра. {{INTERWIKI|Q4141162}} tck5rfwqff1kvf15i9pfvyitl77xn7j 7290365 7290351 2026-08-20T11:30:54Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290365 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани|викисклад=}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра<ref>[https://web.archive.org/web/20240721014944/https://godoberi.ru/?page_id=34 Устав муниципального образования «сельсовет Годоберинский»] godoberi.ru.</ref>. {{INTERWIKI|Q4141162}} el7q0ti5tmk8pd0tfahek5wyak9q6xe 7290366 7290365 2026-08-20T11:47:16Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290366 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани|викисклад=}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра<ref>[https://web.archive.org/web/20240721014944/https://godoberi.ru/?page_id=34 Устав муниципального образования «сельсовет Годоберинский»] godoberi.ru.</ref>. == География == Гьани ида квайлIи руша бакила ва рехутIу ида террасабе идабу хурди. Гьаб бехутIу биккуда гьила рушибе идабу бебеди къирпаяб ва машрикъияб рахъалда, цегуба рахъибехъиру кьудабе ида. Ахибе ида гьикьи лъинса бакила. Гьани ида релъалIи гьиласу рахъалдару 1600 метради гьицIи мусула. [[Wp/gdo/Булъиха|Булъиха гьаничIуру]] 9 км къирпаяб-магърибияб рахъалдаху ва [[Wp/gdo/Анже|АнжечIуру]] 119 км къирпаяб-магърибияб рахъалдаху ида. == Ццери мунабу адамике == * '''МахIамаев ИдрисилIи АхIменаби''' (1897–1961) — рагъилIи ва политикалIи жигярчи, КIелъи дунеллIи рагъилIи заманалIи Шималияб КавказилIи Миллияб КомитетилIи председателлъу вукIабу. * '''ГӀалилIи ГӀабдулмажиди''' (1893–1919) — ХХ гӀасрулIи авалала Дагъистаналда революциялIи жигярчи. * '''МахIамадов ХIасанлIи ДибирхIаживо''' (гь. 1968) — РоссиялIи МВД-лIт полковник ва РоссиялIи ФедерациялIи БахӀарчи (2000). == ХIужабе == {{INTERWIKI|Q4141162}} 3r880l38hooctp3qcy1cilwc3u9s4wz 7290367 7290366 2026-08-20T11:48:34Z Mahamadi Baza 2600896 /* Ццери мунабу адамике */ 7290367 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани|викисклад=}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра<ref>[https://web.archive.org/web/20240721014944/https://godoberi.ru/?page_id=34 Устав муниципального образования «сельсовет Годоберинский»] godoberi.ru.</ref>. == География == Гьани ида квайлIи руша бакила ва рехутIу ида террасабе идабу хурди. Гьаб бехутIу биккуда гьила рушибе идабу бебеди къирпаяб ва машрикъияб рахъалда, цегуба рахъибехъиру кьудабе ида. Ахибе ида гьикьи лъинса бакила. Гьани ида релъалIи гьиласу рахъалдару 1600 метради гьицIи мусула. [[Wp/gdo/Булъиха|Булъиха гьаничIуру]] 9 км къирпаяб-магърибияб рахъалдаху ва [[Wp/gdo/Анже|АнжечIуру]] 119 км къирпаяб-магърибияб рахъалдаху ида. == Ццери мунабу адамике == * '''МахIамаев ИдрисилIи АхIменаби''' (1897–1961) — рагъилIи ва политикалIи жигярчи, КIелъи дунеллIи рагъилIи заманалIи Шималияб КавказилIи Миллияб КомитетилIи председателлъу вукIабу. * '''ГӀалилIи ГӀабдулмажиди''' (1893–1919) — ХХ гӀасрулIи авалала Дагъистаналда революциялIи жигярчи. * '''МахIамадов ХIасанлIи ДибирхIаживо''' (гь. 1968) — РоссиялIи МВД-лIи полковник ва РоссиялIи ФедерациялIи БахӀарчи (2000). == ХIужабе == {{INTERWIKI|Q4141162}} 7swuhstn9zfsq0us1ukdwvfy3l732zq 7290368 7290367 2026-08-20T11:51:47Z Mahamadi Baza 2600896 7290368 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/АБП+Россия|подпись=Гьикьи Гъиду|герб=|байрахъи=|сурати=Нижнее Годобери.jpg|федерациялIи_субъект=[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]]|район=[[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха район]]|гьанилIи_совет=Гъиду гьанилIи совет|вани=Къурбанов Шамил ГIабдурахIманович|серасу_ццерибе=Гудабер, Геди|гIуцIидибу_къару=V гI. (илI. эр.)|гьицIилъир=1600 м|сагIатилIи_зона=UTC+3:00|ццери=Гъиду|адамикелIи_рикIен={{Wp/gdo/↗️}}3420 адами (2021)|катойконим=гъибдилIи, гъибдиди|дин=пурсумади|почулIи_индекс=368975|ОКТМО=[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430101 82609430101]|картинка_карты=<mapframe latitude="42.63" longitude="46.12" zoom="14" width="370" height="270" align="center" />|тип=Гьани|викисклад=}} '''Гъиду́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Годобери́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Гъодо́бери'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Булъиха район|Булъиха районалъо]] идабу гьани. Гъиду гьанилIи советилIи административияб центра<ref>[https://web.archive.org/web/20240721014944/https://godoberi.ru/?page_id=34 Устав муниципального образования «сельсовет Годоберинский»] godoberi.ru.</ref>. == География == Гьани ида квайлIи рушичIу гьикьису мусула ва рехутIу ида террасабе идабу хурди. Гьаб бехутIу биккуда гьила рушибе идабу бебеди къирпаяб ва машрикъияб рахъалда, цегуба рахъибехъиру кьудабе ида. Ахибе ида гьикьи лъинса бакила. Гьани ида релъалIи гьиласу рахъалдару 1600 метради гьицIи мусула. [[Wp/gdo/Булъиха|Булъиха гьаничIуру]] 9 км къирпаяб-магърибияб рахъалдаху ва [[Wp/gdo/Анже|АнжечIуру]] 119 км къирпаяб-магърибияб рахъалдаху ида. == Ццери мунабу адамике == * '''МахIамаев ИдрисилIи АхIменаби''' (1897–1961) — рагъилIи ва политикалIи жигярчи, КIелъи дунеллIи рагъилIи заманалIи Шималияб КавказилIи Миллияб КомитетилIи председателлъу вукIабу. * '''ГӀалилIи ГӀабдулмажиди''' (1893–1919) — ХХ гӀасрулIи авалала Дагъистаналда революциялIи жигярчи. * '''МахIамадов ХIасанлIи ДибирхIаживо''' (гь. 1968) — РоссиялIи МВД-лIи полковник ва РоссиялIи ФедерациялIи БахӀарчи (2000). == ХIужабе == {{INTERWIKI|Q4141162}} 7k8o784hdwo05kezp8ol3a6atafuwc7 Wp/gdo/Шалу 0 3488869 7290321 7288277 2026-08-20T09:02:48Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290321 wikitext text/x-wiki '''Шалу́''' ([[Wp/gdo/ГIурусу мицци|гIур]]. ''Зибирхали́'', [[Wp/gdo/Гьаблу мицци|гьабл]]. ''Зиби́рхьали'') — [[Wp/gdo/Дагъистан|ДагъистанлIи]] [[Wp/gdo/Болъихъ район|Булъиха районалIи]] гьину идабу гьани. Гъиду гьанилъи ва Беледи гьанилъи сану Гъиду гьанилIи советичIу бакьу мунида. {| class="infobox" | colspan="2" |<div style="text-align: center;">Гьани</div> |- | colspan="2" bgcolor="#ddd" align="center" |<big>'''Шалу'''</big> |- |'''Пачалихъ''' |[[Wp/gdo/Россия|Россия]] |- |'''ПачалихъилIи субъект''' |[[Wp/gdo/Дагъистан|Дагъистан]] |- |'''Муниципалияб район''' |[[Wp/gdo/Болъихъ район|Булъиха район]] |- |'''ГьанилIи поселение''' |Гъиду гьанилIи совет |- | colspan="2" |<div style="text-align: center;">'''Тарихи ва география'''</div> |- |'''СагIатилIи зона''' |UTC+3:00 |- | colspan="2" |<div style="text-align: center;">'''Халкъи'''</div> |- |'''АдамикелIи биццин''' |67 адами (2010) |- |'''Миллатабе''' |магIаруди ([[Wp/gdo/Гъибдиди|гъибдиди]]) |- |'''Дин''' |пурсумади |- | colspan="2" |<div style="text-align: center;">'''ЦифрабелIи идентификаторабе'''</div> |- |'''ПочулIи индексабе''' |368980 |- |'''ОКАТОлIи код''' |[https://classinform.ru/okato/search.php?str=82209830003 82209830003] |- |'''ОКТМОлIи код''' |[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82609430106 82609430106] |- |'''ГКГНалда код''' |[https://web.archive.org/web/20241215110014/https://dimastbkbot.toolforge.org/gkgn/?gkgn_id=0300641 0300641] |- | colspan="2" |[[File:Outline_map_of_Botlikhsky_District_(with_position_on_the_map_of_Dagestan).svg|450x450px]] |} e22p3qamulkdfem0sfghd7wb8n0fah7 Wt/wsg/आरसा 0 3540846 7290128 6982657 2026-08-20T04:43:31Z Athram naneshwar 2662727 /* भाषता हिस्सा */ 7290128 wikitext text/x-wiki == वाडक्वालिक विशेष्क == === भाषता हिस्सा === आरसा - इनवाल पोरोल === पुट गाडमी === == गोस्टीतुन पोड़ी कियूवल == == अक्सर्क == === सांग इनवालिक === आरसो,आरसि === मिसाडितांग अक्सर्क === === उर्पटी अक्सर्क === == अक्सर्क इंजी सुड़वल == नन् सक्रे तेच्चि आरसा सुडंतोन् । == अनुवाद कियूवल == Telugu:అద్దం Hindi:आईना English:mirror [[Category:Wt/wsg]] oj4a3jbpd45hluud2s14c69mf1f8t4m Template:Wp/apc/InTheNews 10 3551455 7289937 7271776 2026-08-19T18:54:06Z Maher Asaad Baker 2542203 تحديث 7289937 wikitext text/x-wiki {{Wp/apc/Main page image/ITN | image = Building_Destroyed_in_the_Flores_earthquake_2026.jpg | caption = الدمار بسبب زلزال سواحل فلوريس | border = no | caption align = right }} * زلزال بقوة 7.7 درجات (الدمار بالصورة) ضرب قبال سواحل فلوريس بإندونيسيا و سبب بوفاة 70 شخص على الأقل. * وفاة رئيس وزراء الصين الأسبق تشو رونغجي بعمر 97 سنة. * كسوف كلي للشمس امتد من سيبيريا لإيبيريا. * غرق عبّارة ببحيرة كاريبا بزيمبابوي سبب وفاة 94 شخص على الأقل. * حوالي 60,000 مهاجر قطعو الحدود بين المغرب و إسبانيا بسبتة، و هاد سبب موت 83 شخص على الأقل. * زلزال بقوة 6.8 درجات ضرب مقاطعة كوماموتو باليابان، و ترك 36 قتيل على الأقل. * بالرياضيات، يو دينغ، جون باردون، جاكوب تسيمرمان و هونغ وانغ أخدو ميدالية فيلدز. * الرئيس المشارك بنيكاراغوا دانييل أورتيغا أعلن عن تعليق الانتخابات العامة الجاية، و صرّح إنو البلد ما عاد يصير فيها انتخابات بعد اليوم. <noinclude> [[Category:Wp/apc/أخبار]] [[Category:Wp/apc]] </noinclude> swicf9mqym2r6lnwqjyh46gpuqnw5io Wp/ain/Yayoi toysu 0 3557393 7290279 6521736 2026-08-20T07:01:47Z トラネコマン 2597037 7290279 wikitext text/x-wiki [[File:東京都大田区久ヶ原出土 壺形土器.JPG|thumb|200px|Cunpo toysu]] '''Yayoi toysu''' ([[Wp/ain/Sisam itak|Sisam itak]]: <span lang="ja">弥生土器</span>) anak -1000 pa wano 250 pa pakno samormosir or ta an toysu ne. Karapto or ta '''Yayoi toysuu''' sekor a=ye. = Noka = <gallery mode="packed" caption="Osaka mosir Hunahasi Kotan" heights="200"> File:壺形土器（弥生土器）船橋遺跡.jpg|Cunpo toysu<br>Cuki (-200 pa ～ 1 pa) File:甕（弥生土器）船橋遺跡出土.jpg|Kame<br>Koki (1 pa ～ 250 pa) File:鉢形土器（弥生土器）.jpg|Patci toysu<br>Cuki (-200 pa ～ 1 pa) File:高杯（弥生土器）船橋遺跡出土.jpg|Takatuki<br>Cuki (-200 pa ～ 1 pa) </gallery> [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Toysu]] {{INTERWIKI|Q11487461}} 4yfbfwrajpt2s61o5sthtoefptzh2z3 Wp/yua/Bolonia 0 3570974 7289999 7282815 2026-08-19T20:47:20Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7289999 wikitext text/x-wiki [[File:Emilia-Romagna in Italy.svg|thumb|''Emilia-Romagna'' ti' ''Italy'']] [[File:Bologna Panorama.jpg|thumb|''Bolonia'']] '''''Bolonia''''' (ich ''italiano'': ''Bologna'') jump’éel kaaj yaan tu xamanil ''[[Wp/yua/Italia|Italia]]'', u noj kaajil ''región'' ''[[Wp/yua/Emilia-Romaña|Emilia-Romaña]]''. Yaan tu tséel le beel ja'ob ''Reno'' yéetel ''Savena'', tu yáanal le wiits ''Apeninos''. Leti’ jump’éel ti’ le kaajo’ob jach k’ajóolta’ano’ob tu ''historia Italia''. '''''Bolonia''''' k’ajóolta’an tumen u ''patrimonio cultural'' yéetel ''arquitectónico'', yéetel u ''torres antiguas'', ''pórticos'' nojocho’ob yéetel ''plazas históricas''. Bey xan k’ajóolta’an tumen u k’uchul le ''Universidad de Bolonia'', jump’éel ti’ le ''universidades'' jach ''antiguo’ob'' ti’ yóok’ol kaab, ts’aaba’an tu ''siglo'' XI. Bey xan, k’ajóolta’an tumen u ja’analil jach ''importante'' ti’ ''Italia''. [[File:Bologna Üniversitesi.jpg|thumb|''Universidad de Bolonia''|left]] [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q1891}} ddhgi2i2tzcqg2c959ysw89p4q8mg8e 7290003 7289999 2026-08-19T20:50:21Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7290003 wikitext text/x-wiki [[File:Emilia-Romagna in Italy.svg|thumb|''Emilia-Romagna'' ti' ''Italy'']] [[File:Bologna Panorama.jpg|thumb|''Bolonia'']] '''''Bolonia''''' (ich ''italiano'': ''Bologna'') jump’éel kaaj yaan tu xamanil ''[[Wp/yua/Italia|Italia]]'', u noj kaajil ''región'' ''[[Wp/yua/Emilia-Romaña|Emilia-Romaña]]''. Yaan tu tséel le beel ja'ob ''Reno'' yéetel ''Savena'', tu yáanal le wiits ''Apeninos''. Leti’ jump’éel ti’ le kaajo’ob jach k’ajóolta’ano’ob tu ''historia Italia''. [[File:Two towers in Bologna, Italy.jpg|thumb|Le ka’ap’éel nojoch wits’o’ob ti’ ''Bologna'']] '''''Bolonia''''' k’ajóolta’an tumen u ''patrimonio cultural'' yéetel ''arquitectónico'', yéetel u ''torres antiguas'', ''pórticos'' nojocho’ob yéetel ''plazas históricas''. Bey xan k’ajóolta’an tumen u k’uchul le ''Universidad de Bolonia'', jump’éel ti’ le ''universidades'' jach ''antiguo’ob'' ti’ yóok’ol kaab, ts’aaba’an tu ''siglo'' XI. Bey xan, k’ajóolta’an tumen u ja’analil jach ''importante'' ti’ ''Italia''. [[File:Bologna Üniversitesi.jpg|thumb|''Universidad de Bolonia''|left]] [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q1891}} 3ywtmez8se0gc49jub8oka19ik8xu61 7290004 7290003 2026-08-19T20:52:50Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7290004 wikitext text/x-wiki [[File:Emilia-Romagna in Italy.svg|thumb|''Emilia-Romagna'' ti' ''Italy'']] [[File:Bologna Panorama.jpg|thumb|''Bolonia'']] '''''Bolonia''''' (ich ''italiano'': ''Bologna'') jump’éel kaaj yaan tu xamanil ''[[Wp/yua/Italia|Italia]]'', u noj kaajil ''región'' ''[[Wp/yua/Emilia-Romaña|Emilia-Romaña]]''. Yaan tu tséel le beel ja'ob ''Reno'' yéetel ''Savena'', tu yáanal le wiits ''Apeninos''. Leti’ jump’éel ti’ le kaajo’ob jach k’ajóolta’ano’ob tu ''historia Italia''. [[File:Two towers in Bologna, Italy.jpg|thumb|Le ka’ap’éel nojoch wits’o’ob ti’ ''Bologna'']] [[File:Portici della Morte.jpg|thumb|''Pórticos'']] '''''Bolonia''''' k’ajóolta’an tumen u ''patrimonio cultural'' yéetel ''arquitectónico'', yéetel u ''torres antiguas'', ''pórticos'' nojocho’ob yéetel ''plazas históricas''. Bey xan k’ajóolta’an tumen u k’uchul le ''Universidad de Bolonia'', jump’éel ti’ le ''universidades'' jach ''antiguo’ob'' ti’ yóok’ol kaab, ts’aaba’an tu ''siglo'' XI. Bey xan, k’ajóolta’an tumen u ja’analil jach ''importante'' ti’ ''Italia''. [[File:Bologna Üniversitesi.jpg|thumb|''Universidad de Bolonia''|left]] [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q1891}} 67wy21pgwi9tv3g6g4y9hr7y8msvlvx 7290005 7290004 2026-08-19T20:58:17Z Jorge F. Victoria Puerto 2658048 Ku ts'a'abal jump'éel oochel 7290005 wikitext text/x-wiki [[File:Emilia-Romagna in Italy.svg|thumb|''Emilia-Romagna'' ti' ''Italy'']] [[File:Bologna Panorama.jpg|thumb|''Bolonia'']] '''''Bolonia''''' (ich ''italiano'': ''Bologna'') jump’éel kaaj yaan tu xamanil ''[[Wp/yua/Italia|Italia]]'', u noj kaajil ''región'' ''[[Wp/yua/Emilia-Romaña|Emilia-Romaña]]''. Yaan tu tséel le beel ja'ob ''Reno'' yéetel ''Savena'', tu yáanal le wiits ''Apeninos''. Leti’ jump’éel ti’ le kaajo’ob jach k’ajóolta’ano’ob tu ''historia Italia''. [[File:Portici della Morte.jpg|thumb|''Pórticos''|left]] [[File:Two towers in Bologna, Italy.jpg|thumb|Le ka’ap’éel nojoch wits’o’ob ti’ ''Bologna''|left]] [[File:Rain in Piazza S. Stefano at night.jpg|thumb|Cháak ti’ u ''Plaza Santo Stefano'' tu ak’ab]] '''''Bolonia''''' k’ajóolta’an tumen u ''patrimonio cultural'' yéetel ''arquitectónico'', yéetel u ''torres antiguas'', ''pórticos'' nojocho’ob yéetel ''plazas históricas''. Bey xan k’ajóolta’an tumen u k’uchul le ''Universidad de Bolonia'', jump’éel ti’ le ''universidades'' jach ''antiguo’ob'' ti’ yóok’ol kaab, ts’aaba’an tu ''siglo'' XI. Bey xan, k’ajóolta’an tumen u ja’analil jach ''importante'' ti’ ''Italia''. [[File:Bologna Üniversitesi.jpg|thumb|''Universidad de Bolonia'']] [[Category:Wp/yua]] {{INTERWIKI|Q1891}} k6nmdgsnd6va2arm9ovtphnduqf32vh Wp/ngi/Borno 0 3624470 7290024 7157247 2026-08-19T21:45:19Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290024 wikitext text/x-wiki [[File:Municipio - Piazza Giovanni Paolo II - Borno (Foto Luca Giarelli).jpg|thumb]] '''Borno''' maiduguri yarwa gaña jiha marem ê gagai ka kunun lardi zegar ê gefe caad lanjeria ɗaah shehu mai yarwa <ref>https://www.citypopulation.de/php/nigeria-admin.php?adm1id=NGA008</ref><ref>https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20150509014529/http://www.thisdaylive.com/articles/sambisa-forest-from-nature-conservation-to-terrorists-haven/178216</ref><ref>https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/</ref><ref>https://nigeria.mercycorps.org/blog/achieving-common-development-objectives-borno</ref> == Gaggan hukuma == {| class="wikitable" ! Gaggan hukuma !! Marni |- | Askira-Uba || Putai;Gude; Kibaku; Marghi Central; Marghi South; Nggwahyi; Nya Huba; Marghi |- | Bama || [[Wp/ngi/Chadian Arabic|Shuwa Arabic]]; Yerwa Kanuri; Wandala; Mafa; Marghi |- | Biu || Bura-Pabir; Dera; Ga'anda; Jara; Putai, |- | Chibok || Kibaku; Putai; Marghi |- | Damboa || Kibaku; Marghi Central; Putai; Mulgwai; Kanuri |- | Dikwa || [[Wp/ngi/Chadian Arabic|Shuwa Arabic]] |- | Gwoza || Cineni; Dghwede; Glavda; Guduf-Gava; Gvoko; Hide; Yerwa Kanuri; Lamang; Mafa; Sukur; Waja; Wandala; Marghi [[Wp/ngi/Biu–Mandara languages|Mandara]] |- | Hawul || Bura,Hwana, |- | Kaga || Yerwa Kanuri; Putai |- | Kala/Balge || [[Wp/ngi/Chadian Arabic|Shuwa Arabic]]; kanuri; Afade; Jilbe (in Jilbe town) |- | Konduga || [[Wp/ngi/Chadian Arabic|Shuwa Arabic]]; Yerwa Kanuri; Maffa; Putai; Wanda; Marghi |- | Kukawa || Yerwa Kanuri |- | Kwaya-Kusar || Bura, Putai, Marghi South [[Wp/ngi/Tera language|Tera]] |- | Maiduguri || Yerwa Kanuri; Mafa |- | Monguno || Yerwa Kanuri; Mafa |- | Ngala || [[Wp/ngi/Chadian Arabic|Shuwa Arabic]]; Yerwa Kanuri |} Other languages of Borno State are Lala-Roba, Tarjumo, Yedina, and Tedaga.<ref name=e22/> ==Ƙabila borno== • marni Kanuri • marni Babur bura • marni Shuwa arab • marni Hausa hausawa • marni Fulani fulata • marni Margi • marni Yoruba * Marni Igbo ==Nazaar== [[Category:Wp/ngi]] tsp45pghof4fiqmii1kbw2p9mrhiz1e Wp/ngi/Bubaran 0 3625710 7290025 7009160 2026-08-19T21:46:02Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290025 wikitext text/x-wiki [[File:Menak Kustup I.pdf|thumb]] '''Bubaran''' gakoko ê gagai kokunu daã hukuma potiskum lanjeeriya. ==daa== *potiskum *sarki umar bubaran ==gagai== *potiskum jihar yobe lanjeeriya. ==wana== *nooma ==Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] l20lrvosfi9jxtx29qlh2v4rdm3u1nw Wp/ngi/Bulkashuwa 0 3626310 7290026 7009163 2026-08-19T21:46:58Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290026 wikitext text/x-wiki '''Bulkashuwa''' gagai ê daã jihar bauchi lanjeeriya. ==wana== *mooya *kasu == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 5stu3jq3ivcokrhfwmiemf9b9ssjr78 Wp/ngi/Binti fim 0 3627418 7290019 7009154 2026-08-19T21:42:43Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290019 wikitext text/x-wiki '''Binti fim''' fim daã tanzaniya e amman alif 2021 kawa seko shamte ==umarni fim== *seko shamte ==marni Rama e kokunu fim== *Rama Marni turanci == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 3lholxwggcpbe8sfw9uai0iumj3f77x Wp/ngi/China 0 3628440 7290031 7115361 2026-08-19T21:49:37Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290031 wikitext text/x-wiki '''China''' chiina Daã ã marun ko kunun lardi chat zigar ɗaa yankin asiya. == Ɗaa == * Asiya == Geefe == * Chat zigar == Marni Rama e ko kunun ɗaa China == * Marni sinu == Andini == * Andinin Bunda == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] hxiyl7i4cwrvrfa0xhr13hlzdnhgvgt Wq/tt/Гөлнәфидә Лопанова 0 3629483 7290069 7258964 2026-08-20T01:30:16Z LiebSinger 2661050 /* Гөлнәфидә) */ 7290069 wikitext text/x-wiki = '''ГӨЛНӘФИДӘ''' = '''(2025-2026 елларда бастырылган өч китап)''' '''Гөлнәфидә Лопанова-Миңнәхмәтева'''<br> == '''МӘХӘББӘТТӘ КЕШЕ КАРТАЙМЫЙ''' == ('''...ОЛЫГАЯ ГЫНА!''')<br> '''Авторның өченче китабы. Бу тупланмага кермәгән яңа шигырьләр китап азагында урнаштырыла.'''<br> '''''Синең үз дөньяң – язмышың!<br> '''''Мәңгелекме, фанимы...<br> '''''Үзең тудырган бәхетнең'''''<br> '''''Үзең язган кануны.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> '''Яр Чаллы, 2026 ел'''<br> '''ГОМЕР ЯЗЫНА!'''<br> Шау чәчәккә төреп табигатьне,<br> Кабатланмас хозур яз килә.<br> Яз гөлләре, керфекләрен ачып,<br> Мәхәббәткә җырлый мәдхия.<br> Күңел төпкеленнән ургып чыга<br> Татлы хисләр – ташкыны ашып.<br> Гармун уйный берәү бик еракта,<br> Йөрәк серен кояшка ачып.<br> Җанны биләп ала тылсымлы көй,<br> Юл алдырып гомер язына.<br> Күңел кошым, тере суы эчеп,<br> Әсәрләнеп канат кагына.<br> === '''ГАДИЛЕКТӘ – МӘХӘББӘТ!''' === Бер-берсенең эзлекле дәвамчысы булган ике китап нәшер ителгәннән соң, өченчесендә махсус һәм озын “Кереш сүз” язып торуның хаҗәте дә юктыр инде. Бер генә “тәнкыйди проблема”га тиешенчә кагылмадык шикелле: алдагы китапларда бер үк гади сүзләрнең, гыйбарәләрнең һәм фикерләрнең чагыштырмача еш кабатлануы. Төрле вазгыятьтә, үзгә темаларда һәм аерым шигырьләрдә.<br> Бөтен галәм, аңардагы барча җисемнәр һәм тереклек ияләре, яшәеш формалары һәм алмашыну-үзгәрешләр барышы бик эзлекле һәм гади итеп, шундый ук сыйфатлар хас булган бердәм илаһи үрнәк буенча корылган. Димәк, аларның барысын да универсаль-камил калыптагы гади тәгълимат һәм канунчалыклар аша сурәтләргә дә мөмкин. Бу, әлбәттә, шигърияткә дә кагыла.<br> Әлеге фикерләрне сәясәттә нигезләгәндә, әйтик, “Чыңгыз ясасы” дип аталган кануни тупланманы тарихи мисал итеп китерәләр. Бәлки, илаһи яңарыш чорында, изге китапларның берсен дә кире какмый һәм бөтен диннәрне янәшә куя торган гап-гади бер “Мәхәббәт ясасы” да пәйда булыр? Һәр хәрәкәт беренче адымнан башлана.<br> Барысын да чиксез катлаулыландырып күрсәтү – адәм балаларының беренчел илаһи асылын оныттырырга маташудан һәм инде аны яңадан искә төшереп танырга теләмәүдән. Гадилек – бөеклекнең һәм илаһиятнең нигезе. Катлаулылыкта исә кешеләрне һәм халыкларны алдап-йолдап тоту һәм туры юлдан тайпылдыру бик җиңел. Бүгенге дәүләт кануннары җыентыкларын кулга алыйк. Бер-берсенә каршы килгән һәм хәтта юк итә торган бихисап “маддә”гә тап булырбыз аларда. “Закон – дышло, куда повернул – туда и вышло?”<br> Дәһрилектән арынган “Мәхәббәт дәүләтләре” барлыкка килсә, тормышны гадиләштереп камилләштерү һәм берләштереп илаһилаштыру гамәлләре бик актуаль булыр!<br> '''ЯЗМЫШ, ЯЗМЫШ...'''<br> Өченче китабыбызны да элеккегесендәге кебек бер “язмышлы шигырь” белән ачабыз. Беренчесендә ул “Язмышлар ярында кыя бар” иде, икенчесендә “Күңелләргә җиткер!” шигыре һәм аның тәрҗемәсе булды. Бу юлы – “Күпме сулар аккан...” һәм “Күк гөмбәзен яңгыратты җан авазың...”, ике телдә.<br> '''КҮПМЕ СУЛАР АККАН...'''<br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Җирдә яшәп, күккә күпме җаннар ашкан...<br> Килеп бер көн, без дә шунда юнәлербез,<br> Киек Каз юлында күздән югалырбыз.<br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Безгә кадәр дә бит гөлләр чәчәк аткан,<br> Көзен киткән кошлар язын кабат кайткан,<br> Соңгы кырау төшеп, җиргә ак кар яткан.<br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Исәпләсәң, кеше күпме учак яккан.<br> Бездән соң да тормыш җырын дәвам итәр,<br> Мәңгелеккә йөрәк бәхилләшеп китәр.<br> '''ВЕКАМИ ДУЛИ ВЕТРЫ И СТРУИЛИСЬ ВОДЫ…'''<br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Пройдя свой путь, шли в вечность люди и народы…<br> Настанет день и наш ‒ в лазурь небес взойти,<br> Чтоб скрыться в мириадах Млечного Пути.<br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Цвели всегда тюльпаны, незабудки, розы,<br> Извечен был возврат всех перелётных птиц,<br> И после холодов снег первый падал вниз.<br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Шли предки сквозь своей судьбы стремнины, броды.<br> Пусть песня мира не прервётся после нас,<br> И в вечности звучит Творца нетленный глас.<br> '''КҮК ГӨМБӘЗЕН ЯҢГЫРАТТЫ ҖАН АВАЗЫҢ'''<br> – Күк гөмбәзен яңгыратты җан авазың,<br> Сагыш уты җанны телә ямансулап.<br> Соңга калып килгән булсам, кичерә күр:<br> Юлым узды язмыш кырын кабат урап.<br> Бар җиһанның мал-мөлкәтен бергә җыеп,<br> Алтын таулар вәгъдә итеп, җанны кыеп...<br> Каршы җилләр иссәләр дә, бер мизгелгә<br> Мин барыбер сиңа киләм: “Саумы!” – диеп.<br> Йөрәк нечкә-нәзек кылдан үрелгәндер,<br> Күзләремнән энҗе яшьләр түгеләдер.<br> Гасыр үтеп, килдем, иркәм, яннарыңа,<br> Күңел кошың булып калыйм яннарыңда.<br> '''ПОД СВОДОМ НЕБА ПРОЗВУЧАЛ ТВОЙ ГЛАС ДУШИ...'''<br> – Под сводом неба прозвучал твой глас души.<br> О, если с опозданием пришёл, прости….<br> Огонь тоски терзает душу смурью мне<br> В попытках тщетных обойти судьбу извне...<br> Собрав всё скопом состояние вселенной,<br> О золотых горах терзаясь скорбью бренной…<br> В одно мгновенье, хоть дуют ветры встреч,<br> Я всё равно приду к тебе – Любовь сберечь!<br> Из струн тончайших наши сотканы сердца…<br> Скатилась по щеке жемчужиной слеза…<br> Прошёл весь век, я рядом, у судьбы своей, –<br> Чтоб пташка райская жила в душе твоей.<br> === '''I. ЯКТЫ ЭЗЕҢ КАЛСЫН''' === '''''Олыгайган саен ихласрак мин<br> '''''Һәм язмышка күбрәк рәхмәтле.'''''<br> '''''Тормыштагы үзгәрешкә тиңлим'''''<br> '''''Үз-үземә иңгән халәтне.<br>''''' (Евгений Евтушенкодан)<br> * * *<br> Яңа дәфтәр, яңа каләм кирәк,<br> Зарланмаска кирәк язмыштан.<br> Хата-ялгыш, кылган гөнаһ – бары,<br> Барысы да алласызлыктан...<br> Юлың табып, алга бару кирәк,<br> Уй-фикерең булсын чиста-пакь.<br> Хорафатлар, шөбһәләрдән арын,<br> Әйтер сүзең булсын, дисәң, хак.<br> Гыйлем эстә, яшеңә карама,<br> Китап булсын күңел җандашың,<br> Күңел кошың һәрчак сайрап торсын,<br> Кояш нуры булсын юлдашың.<br> Яңа дәфтәр, яңа каләм кирәк.<br> Яңа ай калыкты елмаеп,<br> Гөлбакчаңның һәрбер куагында<br> Былбыл кошлар сайрый моңаеп.<br> Үзеңнән соң якты эзең калсын –<br> Җырлы чишмә калкып чыгарлык!<br> * * *<br> '''''Гаделсезлекләр, тормыш сынауларыннан чиста рух белән чыга алу – кешенең иң зур бәхетедер.'''''<br> (Мөхәммәт Мәһдиев)<br> Елмаюлы караш ташлап,<br> Кояшка сәлам бирдем,<br> Кояш фонында кош күреп,<br> Чын күңелдән сөендем.<br> Нәни кошчык канат кага,<br> Сихри-серле нур сибеп.<br> Йөрәк шулчак ярсып типте –<br> Гүя кемлеген белеп.<br> “Әверелеп кошка, җаннар<br> Кайталар Мәңгелектән”, –<br> Ата-бабаның сүзләре<br> Уеп язылган күптән.<br> Гаҗәпләнеп карап тордым<br> Бу кошчык очышына<br> Канатланып күтәрелдем,<br> Көй көйләп, каршысына.<br> Мәхәббәткә дан җырладым<br> Язмыш кырын үткәндә,<br> Чиксез рәхмәтлемен аңа –<br> Тере су эчерткәнгә,<br> Уй-фикерем пакьләндереп,<br> Кулга каурый каләм биреп,<br> Сәгадәтле иткәнгә.<br> '''КОЯШ НУРЫ, ҮТЕП КЕРЕП КҮҢЕЛЕМӘ...'''<br> Кояш нуры, үтеп кереп күңелемә,<br> Юл алдырды әкияти Яз иленә.<br> Сахра-дала сихри-серле шау чәчәктә,<br> Галәм кошы моңы яңгырый йөрәктә.<br> Кояш нуры үтеп кереп күңелемә,<br> Калфак чигәм энҗе-мәрҗән, гәүһәрләрдән:<br> Җанга якын дусларыма бүләк булсын! –<br> Меңәрләгән балкыш тудырган төсләрдән.<br> Кояш нуры үтеп кереп күңелемә,<br> Язмышыма юллыйм рәхмәт-сәламемне:<br> “Дан җырларга сәгадәтле Туган телгә –<br> Камилләштер тел гыйлемем-сөйләмемне!”<br> '''БЕР МИЗГЕЛ'''<br> Бер мизгел. Күңелем күгендә –<br> Ут тавы, давыллы өермә.<br> Бу – Күкләр сынавы, түзем бул,<br> Җаныңны ярсытып, көенмә.<br> Офыкта – алсу таң шәүләсе,<br> Иртәнге һавада – бал исе.<br> Йөрәктә татлы хис уятып,<br> Елмайтып, ягымлы җил исте.<br> Бер мизгел. Күңелем күгендә –<br> Тылсымлы таң нуры, балкышы.<br> Җанымны күкләргә ашырып,<br> Өзелеп сайрады таң кошы.<br> * * *<br> Таулардан киң офык ачылды,<br> Ай чыкты Чал таулар артыннан,<br> Йолдызлар күк йөзен бизәде,<br> Әйтерсең, яздырып аңымнан.<br> Тылсымлы бу балкыш күңелнең<br> Иң нәзек кылларын чыңлатты,<br> Һәм якты нурланыш уйнатып,<br> Аһәңле тау моңын тыңлатты.<br> Йөрәктә гаҗәеп татлы хис,<br> Гүя мин Мәхәббәт илендә:<br> Былбыллар өзелеп сайрыйлар –<br> Акыннар, чәчәннәр телендә.<br> Ихластан рәхмәтем белдереп,<br> Кояшка кулымны сузамын,<br> Дусларның җан җылысын тоеп,<br> Гомерне җыр җырлап узамын.<br> '''ҖИҺАН ГӨЛЕ ШАУ ЧӘЧӘКТӘ'''<br> Җиһан гөле шау чәчәктә,<br> Дөнья күмелгән нурга.<br> Кояш чыгышы ягыннан<br> Тупырдап килә юрга.<br> Дәвер җиле исеп үтте,<br> Чәчем тарап-таратып,<br> Йөрәк сүзен яңгыратты,<br> Чиксезлеккә каратып.<br> Күңелемнең төпкелендә<br> Ата-бабалар җыры.<br> Күз алдымда – күкчәчәкле,<br> Кояшлы арыш кыры.<br> Арышның алтын башагы<br> Тулып җиргә иелгән,<br> Ачылып китеп, орлыгы<br> Җир-туфракка сибелгән<br> Җиһан гөле шау чәчәктә,<br> Дөнья күмелгән нурга.<br> Кояш чыгышы ягыннан<br> Тупырдап килә юрга.<br> * * *<br> '''''Бәхет, үз мөмкинлекләреңнең чиген белеп, шуңа канәгать булуда.'''''<br> (Ромен Роллан, 1866-1944 елларда яшәгән француз язучысы һәм җәмәгать эшлеклесе)<br> Бәхет нинди төстә? диләр.<br> Бәхет ул – кояш төсендә,<br> Бәхет орлыгы ярала<br> Күк гөмбәзенең эчендә.<br> Бәхеткә тарыганмыни...<br> Балда-майда йөзүчеләр? –<br> Әдип әйткән: “Булганына<br> Тик шөкранә итүчеләр!”<br> Бәхет сүзе – яңгырашлы,<br> Имәннәр – киң ябалдашлы.<br> Ясмык күзле ни – тормышмы? –<br> Таш бәгырьле ул, каешлы...<br> * * *<br> Йөрәк белән тыңлый белсәң<br> Табигать көй-моңнарын,<br> Каршыларсың, хозурланып,<br> Туар көн – ал таңнарын.<br> Күбәләкләр очып уйнар<br> Күңел күге бакчаңда,<br> Аһәңле көй юлдаш булыр,<br> Кая гына барсаң да.<br> Ходайның рәхмәте белән<br> Илаһ көй яңгырады,<br> Сүнәм дип, пыскып көйрәгән<br> Шәм уты ялкынланды.<br> Очкыр кошка әверелеп,<br> Җаным канат кагынды.<br> Күк йөзендә, нур уйнатып,<br> Таң йолдызы кабынды.<br> '''ЭНӘ КҮЗЕННӘН ҮТКӘР СҮЗЕҢНЕ!'''<br> '''''Акылыңа күбрәк азык бирергә тырыш.'''''<br> (Лев Толстой)<br> Энә күзеннән үткәр сүзеңне,<br> Каралтма, юк сүз сөйләп, йөзеңне.<br> Күңел күгеңнең йолдызын балкыт,<br> Йөрәк сүзеңне һәрдаим яктырт.<br> Омтылсын кеше үргә менәргә,<br> Асыл сүзләрдән тезмә тезәргә;<br> Ярдәм кул сузсын – кайгы килгәндә,<br> Шатлык бүлешсен – бәхет иңгәндә.<br> Эчкән суыбыз баллы, нигъмәтле,<br> Белем чишмәбез булсын кодрәтле;<br> Матур җыр тусын күңел күгендә,<br> Чагылсын шәфәкъ нуры күзеңдә.<br> Энә күзеннән үткәр сүзеңне,<br> Сүзеңнән кимрәк куйма үзеңне.<br> Гыйлем савыты ¬– төпсез чыганак:<br> Һич югында, без булыйк ерганак!<br> * * *<br> Алсу чәчәк булып балкыр өчен,<br> Кирәк сират күперен кичәргә,<br> Хәсрәт елгасының тозлы суын эчеп,<br> Упкыннарга егылып төшәргә.<br> Буялсаң да үзең нәҗесләүдән,<br> Кеше күң(е)лен берничек пычратма,<br> Тырнак асларыннан керләр эзләп,<br> Җан-бәгъреңне һич тә зар елатма.<br> Дөнья булгач, була төрле хәлләр,<br> Вөҗдан газабы да телгән чаклар;<br> Ярлыкаулы итсә Хак тарафлар,<br> Күңел күге гөлләреннән тамар<br> Дәфтәр битләренә энҗе чыклар.<br> '''ХӘЯТ КИТАБЫ'''<br> Күңел күген нурландырыр китап кирәк,<br> Нурлы китап таләп итеп, тибә йөрәк.<br> Ул китапны эзләп табу җиңел булмас,<br> Эзләп тапсам, чикле гомер зая узмас.<br> Ул китап бит яшәешнең үзе икән,<br> Язылганнар бары хәят сүзе икән.<br> Кояш нуры җан-бәгырьгә үтеп керсә,<br> Кыйбла җиле җиһан гөлен назлап иссә,<br> Бәхет кошы кунып сайрар иңнәреңә,<br> Яшәү көче – дәрман биреп йөрәгеңә.<br> <br> Күңел күген нурландырган китап – кулда.<br> Тынгы белмәс күңел кошым... ерак юлда.<br> <br> * * *<br> Табигатьнең сихри көче,<br> Бар барлыгым биләп алып,<br> Алып китте Тау иленә,<br> Күңелемә моңын салып.<br> <br> Күңел кошым канатланды<br> Ил агасы эзен күреп,<br> Кояш алтын нурын сипте,<br> Җан-тәнемә шифа биреп.<br> <br> Җиһан гөле таҗын ачкан,<br> Балкышына күз чагыла,<br> Кыйбла ягына ашыгып,<br> Каурый болытлар агыла.<br> <br> Дан җырладым Җир-Анага,<br> Ай-йолдызлы зәңгәр күккә.<br> Тынычлык кошлары гөрләп<br> Күтәрелде чиксезлеккә.<br> <br> Аваз килде ераклардан,<br> Тыңла, дип, галәм сулышын,<br> Йөрәк белән тыңлый белсәң,<br> Чуалмас фикер агышың.<br><br>* * *<br> Инеш елгага кушылды,<br> Елга суы – дәрьяга.<br> Шәфәкъ ачылганны көтеп,<br> Керфек какмый кыз бала.<br> <br> Күңелендә бөреләнә<br> Язның тәүге чәчәге.<br> Кояш шулчак көлеп бага:<br> “Ян тәрәзәң ач әле.<br> <br> Өй каршындагы шомыртың<br> Күмелде шау чәчәккә.<br> Күрәсеңме: бал кортлары<br> Сырылганнар гөләпкә.<br> <br> Алар кәрәз-күзәнәккә<br> Татлы ширбәтне салыр.<br> Шушы көннең һәр мизгеле<br> Күз карашыңда калыр”.<br> <br> * * *<br> Теләсәң-теләмәсәң дә,<br> Җырларга туры килә...<br> – Әй хыялый кызый, – диеп,<br> Кояш елмаеп көлә. –<br> <br> Җырларлык җырың бар мәллә,<br> Ник кеше көлдерәсең?<br> Чәчеңне әле һаман да<br> Җилләрдән үрдерәсең.<br> <br> – Җилләр җырлап чәчем үрә –<br> Рәхәтлектә яз һуштан!<br> Талга кунган былбыл белә,<br> Сорагыз асыл коштан.<br> Нечкә билле таң кызлары<br> Чулпыларын чыңлата.<br> Чулпы чыңы – яшьлек җыры,<br> Хис ташкынын уйната.<br> – Онытасың чәчләреңнең<br> Чаларган икәнлеген...<br> – Чәч чалару берни түгел,<br> Булганда исәнлегең!<br> * * *<br> Кемнәргәдер үҗәтлегем<br> Көч-куәт, дәрман бирер.<br> Сөбханалла! диеп, кояш<br> Шифа сулышын өрер.<br> Күк йөзендә пәйда булыр<br> Кичен раушан йолдызлар,<br> Яшәешкә мәдхия җырлар<br> Таң сылулары – кызлар.<br> Җир-Ананы сөендереп,<br> Хуш ис бөркер гөләпләр,<br> Җылы җилгә иркәләнеп,<br> Тибрәнер тал-тирәкләр.<br> Асыл былбыллар сайрарлар<br> Бертуктаусыз, өзелеп,<br> Күңел кылларын чыңлатып,<br> Үзәкләрне өздереп.<br> Чиксез рәхмәтемне әйтеп,<br> Чыгармын килгән юлга.<br> Юл чатында көтеп тора,<br> Уйнаклап, чаптар юрга.<br> * * *<br> Елмаюлы караш белән<br> Яшәү рәхәт дөньяда:<br> Тыңлап ләззәтлән син бары<br> Чүрәкәй кош балалары<br> Чыркылдавын ояда.<br> Кычыткан гөл* чәчәк атса,<br> Бакча нурга күмелә.<br> Күңел күге гөлләре дә,<br> Төренеп җан хисләренә,<br> Ай-Кояшка үрелә.<br> Эчкә җылы керә шулчак,<br> Уй-хисне пакьләндерә.<br> Йөрәк иркен сулыш ала,<br> Бу кадәре җиңел аңа –<br> Җанга хозурлык өрә.<br> Галәм кошы, өзелеп сайрап,<br> Чакырганда янына,<br> Кыңгырау гөл чәчәкләрен<br> Кушып үрәм ләззәтләнеп<br> Канатлы ат ялына.<br> * '''''Кычыткан гөлнең фәнни атамасы – колеус. Яктылык ярата, аз белән дә канәгатьләнүчән. Күз алгысыз төрле төсләр җыелмасыннан торган, кычытканга охшаш, ләкин йомшак бәрхет яфраклы талымсыз бер үсемлек – гөл-чәчәк ул.'''''<br> * * *<br> Кәлам хикмәт*, нурлар уйнатып,<br> Тезмә тезә: сүзләр – кадерле.<br> Ә еракта кемдер моңлана:<br> “Сагыну-сагыш өзә бәгырьне...”<br> Җәүһәр моңы, үтеп йөрәккә,<br> Яшь тамдырды моңсу күземнән.<br> Гомер язы – яшьлек авазы<br> Ургып чыкты йөрәк түреннән.<br> Теш сындырыр бәллүр чишмәнең<br> Суы чыңлап, ургылып ага,<br> Күңел хатирәсен яңартып,<br> Сайрар кошлар канатын кага.<br> Кызалаклар үскән далада<br> Сайрар кошлар моңы – бүлемсез.<br> Күз салыгыз зәңгәр киңлеккә:<br> Хыял очышларын күрерсез.<br> * '''''Кәлам хикмәт – хикмәтле сүзләр тупланмасы.'''''<br> * * *<br> Елмайттырып, уйларымны<br> Челтәрләтте якты хис:<br> Йолдызлы бер шәл ябынды<br> Сихри, серле айлы кич.<br> Әверелеп күбәләккә,<br> Йолдызлар канат какты,<br> Томшыгында энҗе тоткан<br> Былбыл кош сәфәр кайтты.<br> Бәһасы юк бу энҗене<br> Асыл кош учка салды,<br> Энҗе үзе, телгә килеп,<br> Исем-һушымны алды.<br> Әйткән сүзе тәкрарына<br> Кодрәт-куәтем җитмәс...<br> Шунысы анык: кырыс җилләр<br> Чәчем тузгытып сүтмәс.<br> * * *<br> Җир астыннан чыккан чишмә<br> Акса, агышын көйләп,<br> Кискен җилләр таш бастыра,<br> Юлын буарга теләп.<br> Аккан су юлын табар, дип<br> Тикмәгә әйтмәгәннәр,<br> Бәллүр чишмә ялкынланып<br> Агасын көтмәгәннәр.<br> Юлаучылар авыз итә<br> Челтер чишмәнең суын,<br> Юлларын дәвам итәләр,<br> Салып күңелгә моңын.<br> Моңлы чишмә юл алдыра,<br> Рухи ныклык-көч биреп,<br> Таң йолдызы нурын сибә,<br> Уй-ниятләрен күреп.<br> Күңел кичерешен сөйли<br> Таң кошына һәрберсе.<br> Офыкка карап елмаеп,<br> Ачыла гөл бөресе.<br> Чык тама таңда балланып,<br> Гөлләрне куандыра,<br> Былбыллар сайрый өздереп,<br> Күзләрне дымландыра.<br> * * *<br> Телемдә тере су тамчысы.<br> Мәхәббәт күкләргә ашырды.<br> Гомерем кышына кергәндә,<br> Мәҗнүн күк мин гашыйк, ахрысы.<br> Җан-бәгырь ашкына кояшлы,<br> Бәхетле гашыйклар иленә,<br> Күңелдә гаҗәеп җыр туа<br> Мәңгелек мәхәббәт көенә.<br> Чакыру авазын яңгырата,<br> Әйтерсең, тылсымлы, серле көч.<br> Күзләрдән мөлдерәп яшь тама:<br> Багалмам! Бу – син ич, бу – син ич!<br> Телемдә тере су тамчысы.<br> Мәхәббәт күкләргә ашырды.<br> Гомерем кышына кергәндә,<br> Кабаттан мин гашыйк, ахрысы.<br> '''''Сүнү алдыннан кабыну.'''''<br> '''''Күңелдә көз чуагы.'''''<br> (Ренат Харис)<br> * * *<br> Тыңлыймын йөрәгем тибешен,<br> Ишетәм канымның агышын.<br> Сурәтлим, күңелгә яздырам<br> Асыл кош – сандугач тавышын.<br> <br> Йа Хода! Бу нинди галәмәт?<br> Былбыл кош авазы. Мең рәхмәт!<br> Җыр булып күңелдә ярала<br> Күкләргә ашырыр мәхәббәт.<br> <br> Чын ярату – тормыш мәгънәсе ул:<br> Илһамлана җаның, ашкына.<br> Яратып яшәгән җанга гына<br> Матурлыкка юллар ачыла.<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> <br> * * *<br> Таң җиле иркәли гөлләрне.<br> Гөлләрдән чык тама балланып.<br> Йөрәктә татлы хис уятып,<br> Тылсымлы таң ата алланып.<br> <br> Мәхәббәт иленә чакырып,<br> Сәламләп чын ихлас күңелдән,<br> Асыл кош искиткеч көй көйли,<br> Энҗе чык тамдырып күземнән.<br> <br> Күңелнең кылларын чыңлатып,<br> Мәхәббәт гөлләре ярала.<br> Мәхәббәт яшеңне сорамый,<br> Йөрәктә татлы хис яңара.<br> <br> '''''Җирдә иң гүзәле – безнең яратуыбыз.'''''<br> (Сафо (Сапфо), “безнең эра”га кадәр якынча 630-570 еллар тирәсендә яшәгән борынгы грек шагыйрәсе)<br> <br> * * *<br> Гүя җаным күченә күк<br> Ниндидер бер катламга,<br> Җан халәтен мөмкин түгел<br> Аңлатырга, аңларга.<br> <br> Әйтерсең, йөрәкне сырган<br> Кыргый бал корты күче;<br> Йөрәк-бәгыремне чәнчи<br> Әллә көчсезлек хисе?<br> <br> Нинди сәбәп белән, җаным,<br> Мине хафага салдың?<br> “Яңабаштан сынау үтеп,<br> Сандугачлы гөлбакчага<br> Син бүген юлың алдың!”<br> <br> Җырладым шулчак, өзелеп,<br> Туган нигез хакында:<br> Нигез ташы – күз алдымда,<br> Моң-аһәңе – җанымда.<br> <br> * * *<br> Көн озыны, ак кар ерып,<br> Йөредем уйга чумып;<br> Кемдер айнытты уемнан,<br> Кулын иңемә куеп.<br> <br> Күрми дә калганмын икән<br> Тулган ай калыкканын,<br> Күңел күгемне яктырткан<br> Йолдызның кабынганын.<br> <br> Рәхмәт хисләрен белдереп,<br> Йолдызны сәламләдем,<br> Күңел кәгъбәм йолдызына<br> Йөрәк серен сөйләдем.<br> <br> Кояш шулчак әйтеп куйды:<br> “Миңа мәгълүм барысы:<br> Язмыш ихтыяры белән<br> Ач(ы)ла тавыш ярысы”.<br> <br> * * *<br> Көнчыгыштан җылы җил исте,<br> Күңел кояшымны уятып,<br> Һәм офыкта ал таң сызылды,<br> Йөрәк кылларымны чыңлатып.<br> <br> Җан иркендә, әйтерсең, бәйрәм,<br> Йөрәгемнән тама татлы яшь,<br> Ак күгәрчен гөрли иңемдә:<br> “Көнчыгыштан сәлам, кара каш!”<br> <br> Кайнар чишмә кебек ургылды<br> Ихлас сүзе, күккә ашырып.<br> Хозурлыкта яңа җыр туды,<br> Яш(е)рен йөрәк серен ачтырып:<br> <br> “Күз карашың җанны иркәли,<br> Булмасаң да минем каршымда.<br> Очрашулар өмет итмимен,<br> Хыялымда атлыйм яныңда!”<br> <br> * * *<br> Яз гөлләре күкрәп чәчәк аткан,<br> Тирә-якка сихри нур сибеп,<br> Таң җилләре сөеп иркәләде,<br> Һәрберсен яратып, үз күреп.<br> <br> Күңел кошым шулчак канатланып,<br> Күңел кылларымны чыңлатып,<br> Искитәреп моңлы көй көйләде,<br> Кояш чыгышына каратып.<br> <br> Яз гөле күк күкрәп чәчәк атты,<br> Күңел күге бөресе ачылып,<br> Зәңгәр күкнең каурый болытлары<br> Ачылды, сәфәргә чакырып.<br> <br> '''ЛӘЙСӘН ЯҢГЫР БУЛЫП ЯВАМ!'''<br> – Күрәсеңме аксакалның<br> Җитезләп атлап килгәнен?<br> Ишетәмсең гаять матур<br> Борынгы көй көйләгәнен?<br> <br> Чыгарсыңмы каршысына,<br> Раушан йолдыз күк нурланып, –<br> Күңел күгем чишмәсеннән<br> Эчертәм дип, сүлен салып?<br> <br> Сибәрсеңме тере суын<br> Аның күңел гөлләренә,<br> Канатланып очып барып<br> Гомер сөргән илләренә?<br> <br> – Кояш белән торып бергә,<br> Һичбер шиксез юлга чыгам.<br> Үзем күңел гөлләренә<br> Ләйсән яңгыр булып явам!<br> <br> '''ҮЗ КАДЕРЕҢ БЕЛ!'''<br> Үз кад(е)реңне белмәсәң әгәр,<br> Кемнәр генә сине хөрмәтләр?<br> Этләр өреп, бүре йөреп торыр,<br> Су сипмәсәң, гөлләрең дә корыр.<br> <br> Үз кад(е)реңне үзең төшермә,<br> Күзләреңнән кан-яшь түктермә.<br> Мәрхәмәтле булсаң мәгыйшәттә,<br> Көн күрерсең кадер һәм хөрмәттә.<br> <br> '''БӘХЕТ ИҢӘ!'''<br> Янартауның гәүһәр ташы<br> Йөзегемнең кысасында –<br> Бәхет иңә!<br> Чагылдыра ул йөзеңне<br> Тулган айның яктысында.<br> <br> Йөзең уйчан, дулкынлана,<br> Аптыраулы күз карашың...<br> Бәхет иңә! –<br> Көтмәгәндә: сиздермичә<br> Юып алдың җан ярасын! –<br> <br> “Мәхәббәткә – мәдхия!” – дип,<br> Яшь аралаш кочасың да –<br> Бәхет иңә!<br> Янартауның гәүһәр ташы<br> Йөзегемнең кысасында.<br> <br> * * *<br> Сагыш утында сулдым мин, корыштым...<br> Яшәү көче табарга да тырыштым.<br> Сулыш алырлык та хәлем калмагач,<br> Елга ярларына барып елыштым.<br> <br> Су агышын күзәттем мин уйланып,<br> Чарасыздан көйләр көйләп, моңланып.<br> Чал тирәкләр беравыздан сүз катты:<br> “Моңаясың нигә, бәгырь, шулчаклы?..”<br> <br> Җан халәтем билгеле һәр тирәккә:<br> Сулыш өрәләр яралы йөрәккә.<br> Һәм өзелеп сайрый былбыл – асыл кош:<br> “Кояштан син алырсың дәрман һәм көч!”<br> <br> * * *<br> Таңда сорнай тавышы яңгырады,<br> Асыл кошлар кушылып моңайды.<br> Бар дөньяны сихри нурга төреп,<br> Шәфәкъ ачылып, кояш елмайды.<br> <br> Көнчыгыштан җилләр алып килде<br> Тау гөлләре татлы-хуш исен.<br> Елга суы гайрәтләнеп акты –<br> Күрсәтергә теләпме көчен?<br> <br> Күк йөзендә пәйда булды кичен<br> Таныш түгел, яңа йолдызлык.<br> Тулган ай да калыкты сәламләп,<br> Сүнмәс сөю уты кабызып.<br> <br> Янә сорнай моңы яңгырады,<br> Күңел кылын чиртеп чыңлатты.<br> Йөрәк сүзе җырга әверелде,<br> Сулышымны гүя яңартты.<br> <br> * * *<br> “Яшең җитмештән узса да,<br> Телең шаян, күңелең көр,<br> Әйтерсең лә, син бакчамда<br> Шау чәчәкле сулмас бер гөл”. –<br> <br> Бу сүзләрне ишеттергән<br> Кем тавышы, аңлый алмыйм...<br> Кемдер шулчак иңнән кочты:<br> “Җан дускаем, хәлең аңлыйм...”<br> <br> “Ни сәбәпле син йөзеңне<br> Әлегәчә күрсәтмисең?<br> Йөрәк итен телемнәргә<br> Әрнеттереп телгәлисең...”<br> <br> Җавап көтеп, гомер елы<br> Бер-бер артлы узып бара.<br> Йөрәгемдә – төзәлмәслек,<br> Кан саркыган тирән яра...<br> <br> “Ә син миңа эндәшәсең,<br> Телең шаян, күңелең көр.<br> Кичекмичә, эчке дөньям<br> Җан-бәгырем халәтен күр!”<br> <br> “Кемлегеңне белдереп, син<br> Йөзеңне ач, җавап көтәм”, –<br> Аһ-зарымны яшермичә<br> Чал бөркеткә бәян итәм.<br> <br> Чал бөркет кай тарафкадыр<br> Очты, кинәт томырылып,<br> Үлмәс гөл* чәчәген бирде,<br> Һушны алып, таң калдырып.<br> <br> Шушы гаҗәп күренештән<br> Тирән уйга чума барам.<br> Бүгенге көн җан халәтем<br> Мин беркайчан аңлый алмам...<br> <br> * '''''Үлмәс гөл – кешеләргә шатлык бирүче гөл. Латинча атамасы – immortel (үлемсез), урысчалары – бессмертник, златоцвет, желтянка.'''''<br> === '''II. ЯШӘЕШ ҮЗӘНЛЕГЕ''' === <br> '''''Дөнья ап-ак канат көтә, ап-ак канат...<br> '''''Кагынмакчы, кагылмакчы йолдызларга.'''''<br> '''''Җир белән күк арасыннан талгын гына'''''<br> '''''Каурый-каурый ап-ак көннәр узып бара.<br>''''' (Лилия Гыйбадуллина)<br> <br> * * *<br> '''''Хәят – диңгез, яралган серле көчтән,<br> '''''Аның сер энҗесен тик бармы тишкән.<br>''''' (Гомәр Хәйям / Нури Арсланов)<br> <br> Кагылдым күк китабыңа мин ялгыш –<br> Өтеп алды җан-бәгырьне моң-сагыш:<br> Хикмәт илә кыйбла якка каратып,<br> Аваз салдың, тавышың яңгыратып.<br> <br> Китабыңның һәр битендә – Син дә Мин;<br> Сөюеңне шигъри юлга тезәмен:<br> Соңлап килдең, газиз яр, дип язмадым,<br> Күңел күгең йолдызлыгын хакладым.<br> <br> “Кагылмадың китабына син ялгыш:<br> Вакыт җитте аңлашырга!” – ди язмыш.<br> Тавыш бирдем язмышка мин: “Түзмәдем,<br> Ярлыкагыл мин сантыйның сүзләрен...”<br> <br> '''''Берәүгә дә ачалмыйм серләремне,'''''<br> '''''Аныклап әйтә алмыйм белгәнемне.'''''<br> '''''Хәлем шундый: берәү дә, бер вакытта'''''<br> '''''Төшенмәс һич минем күңелемдәгемне.'''''<br> (Гомәр Хәйям / Нури Арсланов)<br> <br> * * *<br> Гүя бәхет таңнарының<br> Күңелгә кылган хаҗы:<br> Ярдәм кулы җылысыннан<br> Ачылды чәчәк таҗы.<br> <br> Гүзәл гөлем сүле – дәва<br> Җан-бәгырь ярасына:<br> Сеңде, кунып очар кошның<br> Ак каурый канатына.<br> <br> Шафталу гөлдән үрелде<br> Таҗларның затлылары.<br> Бу – Ходайдан тиңсез бүләк,<br> Яуганда энҗе кары.<br> <br> Палатага* үтеп кереп,<br> Көләч кояш нур сипте,<br> Үз күреп, ул һәммәбезне<br> Чәченнән сөеп үпте.<br> <br> Мәхәббәт гөлләре, безне<br> Таң калдырып, җырлады,<br> Һиммәт илә сәгадәтле<br> Озын гомер юллады.<br> <br> Гөлләр калды бүләк булып<br> Җанга якын дусларга:<br> Су сибәбез, шиңдермибез –<br> Бирешми сагышларга!<br> <br> * '''''Бу шигырь хастаханәдә, онкология бүлегендә дәваланганда язылган иде.'''''<br> <br> '''ЯШӘЕШ ҮЗӘНЛЕГЕ'''<br> Күңелдә туган җырларда –<br> Табигать гүзәллеге;<br> Ямьли белсәң, рухландыра<br> Яшәеш үзәнлеге.<br> <br> Өзелеп сайрый нәни кошчык,<br> Көмеш таң суы эчеп,<br> Кояш җиһанны сәламли,<br> Алтын нурларын чәчеп.<br> <br> Онытылмаслык манзара:<br> Кояшка үрли гөлләр,<br> Күңел күгендә ярала<br> Гаҗәеп матур сүзләр.<br> <br> Күңел пәрдәләрен ачып,<br> Моң чишмәләре ага,<br> Якты хиссияткә әйдәп,<br> Җыр кошы канат кага.<br> * * *<br> '''''Йөрәк тибә. Минутына сиксән.'''''<br> '''''Тик чыдасын гына, чыдасын…'''''<br> (Камилә Әхмәдиева)<br> Өмет уты кабынды да янә сүнде...<br> Бу халәткә җаным минем күптән күнде.<br> Аптырамыйм һәм уйланмыйм, ни булды дип:<br> Ачылмаган серләр әле бихисап күп.<br> Уйланмыйм дип әйтсәм дә, мин уйланамын,<br> Кояш чыгышына карап юанамын.<br> Чык тамчысын гөләпләрдә күрдем исә,<br> Күңел тынычлыгы алып, куанамын.<br> Тел ачкычын каурый каләм бирә икән –<br> Йөрәккәем аңлый алмый иза чиккән.<br> “Кылкубызның тавышында – тылсым-аһәң,<br> Тыңла!” – диеп, күңел кәгъбәм киңәш иткән.<br> Янә кабына йөрәктә өмет уты:<br> Гөләпләрдән тамып тора яшәү суты,<br> Күңел кошым, сайраттырып, күккә ашыра,<br> Мең рәхмәтем галәм кошына тапшыра.<br> '''АЙГА КАРАП УЙЛАНУ'''<br> “Кыңгырау гөл чәчәкләре зәп-зәңгәр:<br> Хәтер җебем ялгармы, өзелсә гәр?<br> Тере суын кем соң миңа эчертер,<br> Илһам биреп, үз күгендә очыртыр,<br> Ак күгәрчен булып зәңгәр киңлектә?<br> Тургай җырын кем җырлатыр биектә?<br> Әй, тулган ай, пешкән алма икәнсең,<br> Юлларыма үзең өзелеп төшкәнсең!<br> Яшьлегемә син кабаттан кайтарттың,<br> Көтмәгәндә хис ташкынын яңарттың!” –<br> Гаҗәпләнеп тыңлап торды мине ай:<br> “Гашыйк күңеле саф-пакь була, хискә бай...”<br> '''ХАТИРӘ'''<br> Туган авыл урамнарын<br> Урадым кабат-кабат,<br> Сагыш яшьләрен тамдырып,<br> Үткән гомерне барлап.<br> Балачак сукмакларында<br> Сакланып калган эзләр<br> Хәтер йомгагын сүттерде,<br> Уятып татлы хисләр.<br> Чәчкәйләрем чаларса да,<br> Өмет-хыяллар якты.<br> ...Җылы яңгыр явып шулчак,<br> Гөрләвек булып акты.<br> '''АВЫЛ УЕНЫНДА'''<br> Олы елга буен бизи<br> Алкалы яшь зирекләр<br> Сокланмыйча мөмкин түгел:<br> Бары да шаян, зирәкләр.<br> Берсеннән берсе уздырып,<br> Алкаларын чыңлата.<br> Алка чыңы – яшьлек җыры:<br> Хис ташкынын уята.<br> Былбыллар сайрый өзелеп<br> Зирекле су буенда.<br> Гармун тавышы яңгырый,<br> Дәшеп кичке уенга.<br> Җилкенеп һәм куәтләнеп,<br> Ак сакаллы ил карты<br> Тыпырдатып биеп ала:<br> “Әллә йөрәк соң картмы?!” –<br> Карчыгына кулын суза:<br> “Әйдә, җанаш, сынатма,<br> Бер аһылдап, бер уһылдап,<br> Сөмсерең коеп ятма!”<br> Ил картының күңеле көр,<br> Күгендә – кояш багы;<br> Күз алдында – пәһлевандай,<br> Имән күк егет чагы.<br> Күң(е)ле төпкеленнән ургып,<br> Моң чишмәсе челтери.<br> Сөеклесе толымында,<br> Гомер язын хәтерләтеп,<br> Талир тәңкә чылтырый.<br> '''ТУП-ТУРЫ БАК КОЯШЫҢА!'''<br> Күңелем, кая ашкынасың<br> Коеп яңгыр яуганда,<br> Җилгә каршы тора алмый,<br> Яшь имәннәр ауганда?..<br> Яз килә! дип шатланырга –<br> Яшем җитмештән узган,<br> Яшьлек эзләремне җуеп,<br> Юлларда тузан тузган...<br> Кәккүк елларны санамый,<br> Әллә санап та арган...<br> Көн артыннан көн уздырып,<br> Еллар барган да барган...<br> Узган юлга күз ташладым,<br> Йөрәк куйды калтырап:<br> Чык тамчылары энҗе күк<br> Җемелдәгән ялтырап!<br> Нигә элек җан аларның<br> Барлыгын да белмәгән?<br> Күңел күзе сукыр булгач,<br> Маңгай күзе күрмәгән?..<br> Ә гөлләрнең гүзәллеге<br> Барыбер үзенә тарткан:<br> Мәк чәчәге алсулыгы<br> Күлмәккә иңеп яткан.<br> Чәчләремне җилфердәтеп,<br> Җилләр исеп үткәннәр.<br> ...Аваз килде яшьлек язы<br> Төпкеленнән, үткәннән:<br> “Җырланасы җырларың бар,<br> Кәккүгең еллар юрый.<br> Туп-туры бак кояшыңа!” –<br> Әллә шаяртып, юри?..<br> Искитәреп, моңландырып,<br> Илаһи көй агылды:<br> “Сагышларга юл куйма һич:<br> Күңел күгең ачылды!”<br> '''СОҢЛАМАДЫМ!'''<br> Соңга калып килдең, дисең,<br> Кирәк түгел ул сүзләр:<br> Соң булса да уң булсын, дип,<br> Елмайсын әле күзләр.<br> Һәрнәрсәнең үз хисабы,<br> Үз вакыты-мизгеле;<br> Тормыш юлы – сикәлтәле,<br> Тау кыясы – үткелле.<br> Соң булса да уң булсын дип,<br> Җитәкләшик без бергә,<br> Кояшны сәламләр өчен,<br> Меник таңнарда үргә.<br> Күңел күгендә яралыр<br> Сөю-Мәхәббәт җыры,<br> Бар барлыкны биләп алыр<br> Кояшның сихри нуры.<br> Көтмәгәндә, һушны алып,<br> Йөрәккә тамчы тамды,<br> Күк йөзендә бер йолдызлык<br> Нур сибеп, балкып янды.<br> Соңга калып килдең, дисең,<br> Юк, соңламадым, дустым:<br> Җырланасы җырыбызга,<br> Соң булса да уң булсын дип,<br> Җан сулышымны куштым.<br> * * *<br> Таң җиле үкседе сыкранып,<br> Күк йөзе күренми... өермә.<br> Җир-Ана аһ-зарлый сызланып:<br> “Күпме җан кыелган әрәмгә...”<br> Еланнар шашынып теш кайрый,<br> Кояшлы гөлбакча... каберлек:<br> Ил-Ана уллары табутта...<br> Аллаһым, бирсәңче түземлек...<br> Ил-Йортны, ил-көнне сәламләп,<br> Тынычлык кошлары гөрләсен.<br> Күңелнең кыллары чыңласын,<br> Ачылсын ян капка иртәсен!<br> Шауласын кырларда игеннәр,<br> Кизләүләр агышы тынмасын.<br> Яңгырасын җиһанда шат көйләр,<br> Күзләрдән әче яшь таммасын.<br> Ак челтәр шәлъяулык бөркәнсен<br> Әниләр, сеңелләр, әбиләр,<br> Үссеннәр, илканат булсыннар<br> Бишектәге сабый-бәбиләр.<br> '''ОЛЫГАЙГАН САЕН...'''<br> '''''Кошсыз тирәк булыр иде йөрәк,'''''<br> '''''Сагынулар әгәр булмаса.'''''<br> (Ренат Харис)<br> Олыгайган саен сагындыра<br> Бәбкә үлән туган нигезем,<br> Мәгъҗи елга буе, чишмә чыңы...<br> Үрләрендә* – балачак эзем.<br> Олыгайган саен сагындыра<br> Бал-икмәкнең татлы хуш исе.<br> Балачакның якты хатирәсе –<br> Күңелемнең нурлы көзгесе.<br> Олыгайган саен сагындыра<br> Җылы җирле туган төбәгем.<br> Офыкларга карап юл алганда,<br> Җирсүләргә түзче, йөрәгем...<br> * Гөлнәфидәнең туган авылы Яңа Кормаш үр белән әйләндереп алынган.<br> * * *<br> Кояш бер мәл үз янына дәште,<br> Уйлый аңлап әйтер сүзеңне:<br> “Янып-пешеп, бары алга атла,<br> Нурландырып күңел күзеңне!”<br> Кояш кисәтүле йөз җыера,<br> Әйтер сүзең татлы булмаса.<br> ...Тәкъдирнең дә күңеле булмый, ахры,<br> Уттан алып суга салмаса.<br> * * *<br> Тавыш биреп, елап кеше туа...<br> Кеше күңелен кеше аңламый...<br> Ә минемчә, кеше, уйламыйча,<br> Үз күңелен үзе яралый.<br> Кояш шулчак көлемсерәп дәште:<br> “Кәттә сүзләр әмма сөйлисең,<br> Әкертенләп, җайлап-майлап кына<br> Ак күгәрчен кебек гөрлисең!”<br> Елмаюлы караш ташлап аңа,<br> Җавап бирдем: “Үзең өйрәттең:<br> Йөрәгемдә пыскыган учакны,<br> Ялкын өстәп, син ич көйрәттең!”<br> Җылы яңгыр явып, гөрләвекләр<br> Шаулап акты чишмә ягына.<br> Асыл кошлар сайрадылар, кунып<br> Чал таудагы инеш талына.<br> ...Кабатлана бу күренеш һаман,<br> Бер-бер артлы еллар узса да.<br> Күңелләрдә якты, матур хисләр,<br> Чәчебезгә чаллар кунса да.<br> '''АГЫШЫМНЫ ҮЗЕМ ЗАТЛЫЛЫЙМ!'''<br> Кабатлаулар чиктән ашкан, дисең,*<br> Башкаемны уйга калдырып:<br> Дәгъва сүзләренә җан өргәндә<br> Әйтелгәнне булмый яндырып...<br> Бер үк сүздә төрле мәгънә була, –<br> Үзең сүз дөньясын айкыйсың, –<br> Белә торып, болай ярамый дип,<br> Ни хикмәттер, башың чайкыйсың.<br> Аңлыйм, дустым, аңлыйм һәм күрәмен<br> Шигъри калып сиңа тарлыгын,<br> Күңел кадерләгән хис-уйларда<br> Әйтем сүзләрнең дә барлыгын.<br> Әйтем сүзләрдә – чын ихласлылык,<br> Синең сүзләрнең дә хакы бар:<br> Җир астыннан калыккан һәр чишмә<br> Үз агышын үзе затлылар!<br> - - - - -<br> '''''Керпе чәнечкеләр бүләк итә'''''<br> '''''Чәчәк аткан бер карт кактуска...'''''<br> '''''Энә-чәнечкеләр комачаумы,'''''<br> '''''Җаның җылы булса – дуслыкка?!'''''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> * Шигырь, замандашларыбыз тәнкыйтеннән аз булса да читләшик инде дип, китапларга керә торган тирән фикерле, күп мәгънәле, ләкин еш кабатлаулы “Көнчыгыш язмаларын” европалаштырырга (димәк, дәфгасызландырып матдиләштерергә) тырышуга җавап итеп язылган иде. Баксаң, “Чал таулар”да безне монда мөкиббән китерә торган “Җир малы” түгел, ә төгәл итеп әйтелгән фикер-фөкра төп матдә һәм җан ризыгы булып тора икән. Шул сәбәпле, шигырьләрнең тышкы бизәкле күргәзмә килешлелеге икенче планга күчә, ди. Монысы, бәлки, бакыйлыкка күчкәч, “хезмәтчән”гә дә аңлашылыр...<br> * * *<br> Гөләпләр таң суы эчсә,<br> Елмаямын, көләмен:<br> Әйтерсең лә, мин үземне<br> Яшьлегемдә күрәмен.<br> Үз-үземне тәнкыйтьлимен,<br> Гөләпләр сула калса,<br> Бәргәләнеп сугыламын,<br> Күздән әче яшь тамса.<br> Шатлык яше тәгәрәсә,<br> Кулга каләм аламын,<br> Дусларыма, җан җылымны<br> Кушып, хатлар язамын.<br> Ә аннары канатланып<br> Барам яшьлек үренә:<br> Уй-хыяллар үрмә гөл күк<br> Саф кояшка үрелә.<br> Тыңлаганда су тавышын,<br> Яфраклар кыштырдавын,<br> Салават күпере чыга,<br> Алып күземнең явын.<br> Төтен исе тирә-якта,<br> Кемдер учак яндырган,<br> Йөрәк шәме бу көектә<br> Сүнмәскә дип кабынган.<br> * * *<br> Күңел кошымны сайрата<br> Хуш исле җир рәйханы,<br> Күңел кошым талпынганда,<br> Мөһим түгел калганы.<br> Кискен җилләр исә, диеп<br> Зарлану кирәк түгел,<br> Кояш нурына тартыла<br> Барыбер моңсу күңел.<br> Галәм кошы сайраганы<br> Ишетелә күкләрдән.<br> Гөлләрем, таң суы эчеп,<br> Җырлы гомер үткәргән.<br> Гадилек һәм максатчанлык –<br> Хәят-тормыш маягы;<br> Барыбер хәят-тормышның<br> Ике башлы таягы.<br> '''САЗ УЙНАТЫР ЯШЬ УГЛАННАР'''<br> Яңа буын – яшь угланнар<br> Саз уйнатыр, бер көн килеп, –<br> Кояш сипкән алтын нурлар<br> Уятырлар, җанга иңеп.<br> Ишетеп ул матур көйне,<br> Гаҗәпләнеп тыңлар таулар,<br> Алкышлар яшь угланнарны<br> Чал бөркетләр һәм шоңкарлар.<br> Шат авазлар яңгырарлар<br> Ерактан, бик ераклардан,<br> Кайнар сәламнәрен юллар<br> Ак кылганнар далалардан.<br> Асыл кошлар сайрар өзелеп,<br> Илаһи таңны ямьләтеп,<br> Чык тамчысы төшәр гөлгә,<br> Көмеш нурын җемелдәтеп.<br> Җылы яңгыр явып узар,<br> Җир-Ананы туендырып,<br> Серкә очырыр арышлар,<br> Табигатьне куандырып.<br> Саз уйнатыр яшь угланнар –<br> Йөрәк утын балкыттырыр.<br> Кояш сипкән сихри нурлар<br> Күңел кылын чыңлаттырыр.<br> * * *<br> Ераклардан акын килә тавыш биреп,<br> Шат елмаеп, очкыр кош күк канат җәеп.<br> Сокланулы караш ташлап, аңа дәшәм:<br> “Ни сәбәпле юлга чыктың, күңел кәгъбәм?”<br> “Иркә сүзләр белән дәштең, рәхмәт, җаным!<br> Булгангамы кан кардәшем – якты таңым,<br> Йөрәгемнән ургып чыккан җырларымны<br> Сиңа арнап яңгыратыр Чал тауларым”. –<br> Күңел күгем йолдызлыгы йөзен ачты,<br> Бер мизгелдә бар көченә нурын чәчте.<br> '''КӨЛӘЧ ЙӨЗЛЕ НАЗЛЫ ГӨЛЕМ'''<br> – Көләч йөзле назлы гөлем,<br> Көч-куәт телим сиңа,<br> “Әй, ачылсын инде!” дигән<br> Серемне сөйлим сиңа.<br> – Нинди серләр саклап йөрттең,<br> Әйт, күңел күгәрченем!<br> – Сиңа атап җыр язам дип,<br> Хыял назлыйм мин бүген.<br> – Хыял чынбарлык тудыра,<br> Сынмасын канатларың.<br> Гасыр җиле алып килде<br> Саф Мәхәббәт хатларың.<br> – Нинди сәбәп булды, дустым,<br> Җавап хаты язмадың?<br> – Саф Мәхәббәтнең барлыгын<br> Бик соңлап шул аңладым...<br> Җан авазыңны ишетеп,<br> Телгәләнде йөрәгем.<br> Үкенечле уйлар белән<br> Өзгәләнә үзәгем...<br> ...Нинди гәпләшү булды бу,<br> Һичбер нәрсә аңламыйм.<br> Һәм әйтелгән сүзләрне дә<br> Мөһим диеп уйламыйм...<br> Көлемсерәп тәкъдир дәште:<br> – Ашыгып фикер йөртмә,<br> Йөрәк яраңны кузгатып,<br> Җан-бәгъреңне әрнетмә!<br> Тамчы тамып таш ярганын<br> Белми түгел, беләсең:<br> Минем дәфтәр битләрендә<br> Язылганны күрәсең.<br> – Бу сүзләрне сөйләп, мине<br> Ник хафага саласыз?<br> – Мәхәббәт җырчысы юлга<br> Чыкмас хәер-догасыз.<br> – Көләч йөзле назлы гөлем,<br> Тибрәтеп күңелең кылын,<br> Мин киләм синең каршыңа –<br> Тыңларга моңлы җырың!<br> * * *<br> Көмеш телле тальяныңны<br> Сайрат, дустым, таңнарда:<br> Илһам нуры үтеп керсен<br> Моң-сагышлы җаннарга.<br> Алтын телле баяныңны<br> Уйнат, дустым, кичләрен,<br> Йолдызларга бәян итеп<br> Йөрәгемнең хисләрен.<br> Очкыр кошка әверелеп,<br> Йолдызлар канат кагар,<br> Җан-бәгъреңне кинәндереп,<br> Илһамият чишмәсеннән<br> Энҗе чык гөлгә тамар.<br> '''ИШЕК АЛДЫНДА'''<br> Алама бер үрдәгем бар:<br> Сүз сөйли калдым исә,<br> Шундук җилгә әверелеп,<br> Күпертеп-тузгып исә.<br> Мәрхәмәтле ак казым бар:<br> Күңелем моңланып торса,<br> Канатларын кага-кага,<br> Аркамнан сыйпап коча.<br> Кыткылдыйлар тавыкларым<br> Берсен-берсе уздырып,<br> Көязләнә әтәчем дә:<br> “Әйдә, түти, бергә-бергә<br> Тамак ялгыйк, утырып”.<br> Кара этнең көчекләре<br> Сырпалана янымда:<br> “Кара сарыкның бәрәне<br> Безнең, – дип, – күз уңында”.<br> Мәгез, ризык-тәгам сезгә,<br> Кош-кортым, мал-туарым!<br> ...Тавыш-тынсыз гына килеп,<br> Сыптырды куяннарым.<br> '''ҮЗЕҢ САБЫР БУЛ!'''<br> Кайгы-хәсрәт биләп алып,<br> Ярсыганда зарлы күңел,<br> Сабырлык сорау Ходайдан –<br> Бик гадәти, чөнки... җиңел.<br> Сабырсызлык, җан әрнетеп,<br> Уттан алып суга сала,<br> Күңелемнең төпкелендә<br> Юылмас юшкыны кала.<br> Олыгайгач, абайлыйсың,<br> Гомерең үтеп барганлыгын,<br> Йөрәгеңне кан елатып,<br> Җанга җәза салганлыгың.<br> Каурый болытлар ашыгып<br> Кыйбла якка агылганда,<br> Моңлы азан тавышыннан<br> Яңа хисләр туа җанда:<br> Күңел кошың, хозурланып,<br> Мәңгелеккә мәдхия укый.<br> ...Игә килмәгән бәндәләр<br> Козгын күк бер-берсен чукый...<br> * * *<br> Иртәнге җил йомшак, җылы,<br> Кичке җил, никтер, салкын.<br> Алкын сулы елганың да<br> Кайчак агышы талгын.<br> Тау менәсең көч-хәл белән,<br> Ә төшкәндә куркыта:<br> Таудан бер таш тәгәрәсә,<br> Башкаларны тарката.<br> Тау ишелә башлый икән –<br> Куба давыл-зилзилә.<br> Сак булырга кушып, шулчак<br> Ерактан аваз килә:<br> “Көч бары тик бердәмлектә,<br> Кояшка күз салыгыз:<br> Кояш айга нурын бирә, –<br> Киңәш-гыйбрәт алыгыз!”<br> * * *<br> Йөгерәбез тын кысып.<br> Куып җитеп барганда,<br> Кул сузымы калганда...<br> Гәүдә кала тартышып.<br> Үчекләп тәкъдир көлә,<br> Елмаеп әҗәл килә:<br> “Ни хәлләрең бар, наный,<br> Утырып ял ит, җаный!”<br> (Күрәм, юләргә саный).<br> “Утырганнар, ди, менә, –<br> Мин бит үз көч-хәлемдә!<br> Сүз бирәм гәпләшергә,<br> Кабат исәпләшергә –<br> Быел түгел, ярендә”.<br> Хушлашып китеп барды:<br> “Әйткән сүзең онытма!<br> Холык-фигылең ут булсын –<br> Саташуың юк булсын.<br> Аң-зиһенең корытма!”<br> '''ШАЯРТУ'''<br> – Куандыңмы?<br> – Куандым.<br> Йөрәгемә юл алдың.<br> Утлы карашыңны күргәч,<br> Үзем никтер оялдым.<br> – Оялттыммы?<br> – Оялттың.<br> Алма кебек кызарттың.<br> Шулчагында өзәлмәгәч,<br> Нигә диеп күз аттың.<br> – Күз аттыммы?<br> – Күз аттың.<br> Ә мин юри шаярттым.<br> Юри генә шаяртканнан<br> Чынлап торып яраттым...<br> – Сагындыңмы?<br> – Сагындым.<br> Муеныңа сарылыйм,<br> Күзләреңнән нурлар алып,<br> Йолдыз булып кабыныйм.<br> '''КӘККҮК ЗАРЫ'''<br> '''''Агачлары бөре ярган чакта'''''<br> '''''Минем җанда яфрак коела.'''''<br> (Камилә Әхмәдиева)<br> Картайдым дип борчылырга кирәкме,<br> Шомландырып ярсып типкән йөрәкне?<br> Булып һәрчак игелекле теләктә,<br> Үз сүзеңне әйтү кирәк, әлбәттә.<br> ...Йөрәк бер мәл, телгәләп җан-бәгырьне,<br> Хөкеменә алды гүя хәтерне:<br> Күз алдыма килде гомер еллары,<br> Колагымда – карурманнар шаулавы...<br> “Ник моң-зарлы тавышың?” – дип, кәккүкне<br> Иткән идем, үзем сизми, хәвефле.<br> “Күрәсең ич, мин һәрвакыт ялгызым,<br> Тынгы бирми хаталарым-ялгышым...<br> Балаларым күреп чит-ят ояда,<br> Моңсу йөрәк сызлап-сыкрап куя да...<br> Кояш сибә, тигез күреп, нурларын,<br> Мин соң нигә мәхәббәтле булмадым?..<br> Мәхәббәтсез диеп, мине сүкмәгез...<br> Сөю утына тартымлы һәммәбез.<br> Нигә Ходай мине ярсыз яралткан,<br> Зар елатып, йөз суымны каралткан?..”<br> '''АЛТЫН АРФА'''<br> Алтын арфа кылын тарта Ил агасы,<br> Ничек аның катына соң юл аласы?<br> Юлдаш итсәм мәгъкуль күргән язгы көнне,<br> Тыңлар идем үтә үзгә моңлы көйне.<br> Алтын арфа моңы, әйдәп үз иленә,<br> Алып китте кыя ташлы тау биленә.<br> Тау бөркете әсәрләнеп карап торды,<br> Җан-бәгъремне сөендереп, бәхет тарды.<br> Алтын арфа сихри балкыш тудырадыр,<br> Күңел кылын утта тотып кыздырадыр.<br> Ә аннары, яңгыратып йөрәк хисен,<br> Чиксезлеккә ашыра ул, биреп көчен.<br> '''ҖЫРЛЫ ЧИШМӘ ЯНЫНДА'''<br> Чишмә чыңлый, хәлем сорап:<br> – Сау кайттыңмы, авылдаш!<br> Миңа булган йөрәк назың<br> Моңым белән аваздаш.<br> – Рухланып җырларың белән<br> Яшимен, чишмәкәем!<br> Элеккечә, тау битендә<br> Пешәме җиләккәең? –<br> Җырлы чишмәнең чыңлавы<br> Уелды йөрәгемә:<br> – Игътибар бир, – дип дәште ул, –<br> Әйтәсе сүзләремә.<br> Тау битендә җиләк, чәчәк,<br> Сыенып назлы җилгә,<br> Сөенешеп баш ияләр,<br> Иминлек теләп илгә.<br> Ә талларда асыл кошлар,<br> Яңгыратып елга буен,<br> Бертуктайсыз сайрый алар:<br> “Туган ил – җылы куен...”<br> – Көмеш сулы якты чишмәм,<br> Саубуллашыйк, китәмен...<br> Синең изге сукмагыңда<br> Эз калдырып үтәмен.<br> * * *<br> '''''Бер заман бер төшкә килгән Ат белән Арба, Чана:'''''<br> '''''Бу өчәү һәрберсе дә үз тормышыннан зарлана.'''''<br> (Габдулла Тукай)<br> – Картлык чире бигрәк яман,<br> Йөрәк мае сызып янган.<br> Ризык капкач, чәйнәп булмый,<br> Протез теш авызда тормый...<br> – Иркә, назлы җилләр исми,<br> Бернәрсәгә күңел үсми...<br> Күз алдында – куе томан,<br> Яшәеш хушлаша сыман...<br> – Үткән гомерне барлыйсың,<br> Уйланып артка карыйсың,<br> Язмыш кырыннан узасың,<br> Югарыга кул сузасың...<br> ...Ходайдан мәрхәмәт көтеп,<br> Кәүсәр суы өмет итеп,<br> Йомгаклыйсың гомер җебен,<br> Үз күреп Мәңгелек илен.<br> '''''Ни кызганыч, бер сүтелгән йомгак'''''<br> '''''Яңа тормыш башлап үрелми.'''''<br> (Камилә Әхмәдиева)<br> '''СУ БУЕНДА'''<br> Рәхәтләндем су буенда<br> Казлар йөзгәнен карап,<br> Төркем-төркем төшкәннәрен,<br> Тавыш биреп, каңгылдап.<br> Китте шау-шу, кыйгылдашу,<br> Бар да канат кагына.<br> Күзем төште бер мизгелдә<br> Шәбез* сөзәк ярына.<br> Карлыгачлар оя корган –<br> Чыр-чулы кош аулагы,<br> Карлыгачларга кушылып,<br> “Сайрый” энә карагы.<br> Яр буе үзәнлегенә<br> Хәтфә келәм җәелгән,<br> Комлыгында ялтыравык<br> Вак-вак ташлар сибелгән.<br> * '''Шәбез''' – Актаныш районында Агыйделнең сул яктагы тугайларына кушыла торган елга. Озынлыгы нибары 41 чакрым гына булса да, биеклекләре аермасы 92 метрга җитә. Гөлнәфидәнең туган авылы Яңа Кормаш яныннан агып үтә.<br> Бу шигырьдә Гөлнәфидә аны, балачакта нинди булып хәтеренә сеңгән булса, шул рәвештә сурәтли. Элек, җир асты сулары белән туенуы һәм су җыелу мәйданының чагыштырмача зур булуы сәбәпле, бу елга корылыкта да суы артык саекмый торган һәм шактый тиз агышлы булган. Хәзер Шәбез... гап-гади бер инеш кенә. Аны да тал баскан инде...<br> * * *<br> – Кул изисең, чакырасың,<br> Юл алыйк, дип, яшьлеккә...<br> Мөмкин хәлме, чәч чаларгач,<br> Ялкын салу йөрәккә?<br> – Ялгышасың, җан сылуым,<br> Безне сөю яшәтә,<br> Мәхәббәт яшьне сорамый,<br> Ут уйнатып яшьнәтә.<br> – Бу сүзләрең башта миңа<br> Көлке булып тоелды,<br> Тик, нигәдер, күзләремнән<br> Энҗе яшьләр коелды...<br> Аһ, багалмам, җан сылуым,<br> Хәтеремне яңарттың,<br> Йөрәгемдә яз сулышы,<br> Яшьлегемә кайтарттың.<br> '''''Кичерә күр карт җүләрне:'''''<br> '''''Унсигездә гел йөрәк.'''''<br> '''''Хәер, ничәдә булса да,'''''<br> '''''Аңа мәхәббәт кирәк.'''''<br> (Ирек Хәнипев, Казан)<br> * * *<br> Таң җиле үкседе сыкранып,<br> Ишетеп Җир-Ана аһ-зарын,<br> Күк йөзе күренми – өермә,<br> Күпме җан кыелган әрәмгә.<br> Еланнар шашынып теш кайрый,<br> Кояшлы гөлбакча – каберлек...<br> Мөселман уллары табутта...<br> Аллаһым, бирсәңче түземлек...<br> Ил-йортны, ил-көнне сәламләп,<br> Иртәсен ян капка ачылсын,<br> Тынычлык кошлары гөрләве<br> Иркен-шат тормышка ямь булсын.<br> Җиһанда шат көйләр яңгырасын.<br> Кырларда игеннәр шауласын,<br> Кизләүләр агышы тынмасын.<br> Күзләрдән ачы яшь таммасын.<br> Ак челтәр шәлъяулык бөркәнсен<br> Әниләр, сеңелләр, әбиләр.<br> Ил канаты булып үссеннәр<br> Бишектәге нәни бәбиләр.<br> * * *<br> “Мәхәббәтсез яшәп булмый”.<br> Бер мизгелдә кояш нурлый,<br> Айкап күңел дәрьясын,<br> Йөрәгеңне учка тота:<br> “Мәхәббәттә – сүнмәс утта<br> Бар, – ди, – дөрләп янасың!”<br> * * *<br> Саба җиле исә даладан:<br> “Нигә киендең, – ди, – карадан?<br> Яшисеңме әллә һаман да<br> Ар(ы)на алмый йөрәк яраңнан?”<br> Гыйбрәтле бу тормыш дигәнең –<br> Хыял канатларын сындырып,<br> Сикәлтәле юлдан атлата,<br> Сүнәр-сүнмәс шәмен яндырып.<br> Картлык килә, чәчне чалартып,<br> Кояш баешына карата,<br> Ак болытлар агыла ашыгып,<br> Хәтер утын алар яңарта.<br> Яңа елның ишеген ачканда,<br> Киенмә, дип, берүк карадан,<br> Ак шәлъяулык салып иңемә,<br> Саба җиле исә даладан.<br> * * *<br> Үз-үземә урын тапмыйм,<br> Ни уйларга белмимен,<br> Яшәвемнең дә рәвешен<br> Мәгъкуль диеп күрмимен.<br> Кояш нуры да җанымны<br> Элеккечә җылытмый,<br> Былбылларның сайравы да<br> Күңел кылын чыңлатмый.<br> Җан халәтен аңламыйча,<br> Йөрәк итен ашыймын,<br> Утлы күмер өстеннән мин<br> Яланаяк атлыймын.<br> Ай калыккач, ташкын сулы<br> Елга ярына җиттем,<br> Шәфәкъ ачылганны көтеп,<br> Су агышын үз иттем.<br> Ярсып-шашып, ургып акты,<br> Бәргәләнеп ярларга,<br> Агымсу да бүген охшаш<br> Яралы аккошларга...<br> * * *<br> Гаҗәпләнеп уйга калдым:<br> Өнемме бу, төшемме?<br> Былбыл кош өзелеп сайрый,<br> Җан халәтен аңлаган күк,<br> Балландырып телемне.<br> Гаҗәпләнеп карыйм күккә:<br> Күк гөмбәзе – һай, якты,<br> Тулган ай көмеш нур сибә,<br> Күрсәтеп кыйбла якны.<br> Гаҗәпләнеп күккә карыйм:<br> Кырпак кар явып үтте.<br> Җан халәтен аңлаган күк,<br> Яшәү көче, илһам биреп,<br> Зәйтүн гөл гөрләп үсте.<br> * * *<br> Талпынып очарга теләсәм,<br> Аягым, кулларым зынҗырлы.<br> Гомерем читлектә узармы?..<br> Кем өзәр бу тимер чылбырны?<br> Кем ачар бу зиндан ишеген,<br> Коткарыр мине бу золымнан?<br> Кем килер хәлемне белергә,<br> Эчерер таң суын кулыннан?<br> Ходайдан сорыймын ялварып:<br> “Иреккә чыгарлык халәт бир!..” –<br> “Күңелең күгендә таң ата,<br> Гөлләрең чәчәктә – кара күр!”<br> Чал тауның бөркете сәламли:<br> “Өметең беркайчан сүнмәсен!<br> Күзеңнән бөркелә якты нур:<br> Кояшка, дип, гөлләр үрләсен!”<br> * * *<br> Сабыр булырга тырышып,<br> Яшимен ут эчендә.<br> Билгесезлек, кот очырып,<br> Гүя агу эчерә.<br> Өмет шәмемне яктырткан<br> Йолдыз – ышаныч сүнгән,<br> Йөрәгемә зар-интизар,<br> Күз яше булып сеңгән.<br> Күңел күзе ачылса да,<br> Язмыш җиле гаделсез.<br> Яшиселәр килә дә бит<br> Кайгысыз һәм хәвефсез...<br> Әҗәлетдин күләгәсе<br> Түгел инде еракта...<br> Гомер кояшым баеды –<br> Соңгы сүзем шул хакта.<br> Мәңгелеккә китеп барам,<br> Яшәү канунын ятлап;<br> Йөрәк сүзе озата бара,<br> Күңел күгемне айкап.<br> * * *<br> Саба җиле алып килде<br> Туган як, туфрак исен:<br> Гомер язы аланында<br> Бәйрәм була, дип, кичен.<br> Соңга калмыйча, юлга чык,<br> Кайтып өлгер бәйрәмгә,<br> Онытма күңел гөлләрең<br> Җыярга бер бәйләмгә.<br> Чыңлатыр күңел кылларың,<br> Таң йолдызы нур чәчеп,<br> Сандугачлар өзелеп сайрар,<br> Көмеш таң суы эчеп.<br> * * *<br> Башкайларым уйга калды...<br> Бүген серле таң атты:<br> “Ак күгәрчен томшыгында –<br> Күңел кәгъбәңнең хаты”.<br> Көлемсерәп куйдым шулчак,<br> Бу нинди сүз, дип, тагын:<br> Күңел кәгъбәм минем – Кояш,<br> Ә ул – янәшә, якын.<br> Кояш хат җибәрә алмый,<br> Болар бар да сафсата!<br> “Уйлап сөйлә сүзләреңне!” –<br> Кемдер берәү сүз ката.<br> Уйлап сөйләүдән файда юк,<br> Бар да анык, билгеле.<br> Шаярмагыз минем белән,<br> Күңел күгем – көзгеле.<br> Ни буласын күреп торам,<br> Тик аңламыйм бернәрсә,<br> Хәтта җавап сүз эзләмим,<br> Күз күргәнчә генә яшим.<br> Язамын – хәл җиткәнчә. <br> === '''III. КЕМ ЯЗМАСЫН “ГАТАШЛЫЙ”...''' === ('''... шул һичкайчан саташмый!''')<br> '''''...Бак күккә! Юккамы Кеше'''''<br> '''''Йолдызга тиң яралган?'''''<br> '''''Бәлки, шунда кайтасы бар, –'''''<br> '''''Без бурычка җан алган!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * * *<br> '''''Мәхәббәт җәмал сорамый, дигәннәр.'''''<br> '''''Сорамыйдыр, шулай ук, йөрәк яшен.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Җан-бәгырьне әрнетеп,<br> Күздән тама татлы яшь...<br> “Мәхәббәт җәмал* сорый...” –<br> Уфтанып куя Гаташ.<br> Яшь йолдыз иркә була,<br> Кояш елмаеп көлә.<br> Гаташны зар елатып,<br> Туксан яшь тулып килә...<br> Таякка таянса да,<br> Һаман яшь йолдыз күзли.<br> Мәхәббәт шигырьләрен<br> Кояштан алып сөйли?!<br> * '''Җәмал''' – матурлык, гүзәллек.<br> * * *<br> '''''Күрәм: сиңа була барам кызыксыз,'''''<br> '''''Күңел дөньям фәкыйрь, сулышым утсыз.'''''<br> '''''Әмма әле хисләрдә син көтмәгән'''''<br> '''''Фетнә чыкмас димә... Гаташ – холыксыз.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Бу сүзләрдән димәс идем курыктым,<br> Нәкъ Сезнеке төсле минем дә холкым:<br> Көтмәгәндә пыр тузынам җил кебек,<br> Ә күңелем – каурый болыт, ак күбек.<br> Йолдызларга сәлам биреп ихластан,<br> “Яратам!” дип иләсләнеп... шаяртам.<br> Җыр язамын Ай-Кояшка багышлап,<br> Күңел кошымны сайратып... алкышлап.<br> Фетнә түгел – хис ташкыны, аңлагыз...<br> Күз алдына килә Сезнең язмагыз:<br> '''''Иске гыйбарә: “Яратам... Ә ул – юк...”'''''<br> '''''Ятлар өчен бу әллә яңа, кызык?'''''<br> '''''Ә минем күңелдә яңа бер упкын –'''''<br> '''''Фаҗига ул... Һәм җыр бугай шул чынлык!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> '''КИЛСЕН ИЛАҺИ ЯКТЫ!'''<br> '''''“Сәерҗан” мин күпләр өчен, күрәм мин,'''''<br> '''''Кайчак хәтта үз-үземнән көләм мин.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Үз-үземнән, юләр мин, дип көләмен:<br> Шулчак кояш елмайганын күрәмен.<br> Чарасыздан елый калсам әгәр дә,<br> Йөрәгемнең зар буласын беләмен.<br> Тигезлектә тотарга телим җанны,<br> Куертырга теләмим һич тә канны.<br> Үз көенчә булсын канның агышы,<br> Кан агышы – ул ич йөрәк тавышы.<br> Мин дивана, көлеп яшим сүземнән,<br> Хата-ялгыш, гаеп – бары үземнән.<br> Җил-җил атлап, кемдер килә ерактан,<br> Челтер чишмә калкып чыга эзеннән.<br> Асыл кошлар чишмә чыңын тыңлыйлар,<br> Чишмә чыңына кушылып сайрыйлар.<br> Хис ташкыны чиксезлеккә ургыла,<br> Күңел кылын тибрәндереп, җыр туа.<br> '''''Әле һәр көн, һәр мизгел җанга шакый:'''''<br> '''''Кыйммәт булачак, ди, Сөю, җыр хакы.'''''<br> '''''Гомер белән түләнсә дә, йолдызым,'''''<br> '''''Балкыт юлны – килсен илаһи якты!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * * *<br> '''''Сүзләр гүя йөгерек су – җырлап акты!'''''<br> '''''Хисләр – үтә күренмәле, моң – якты!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Бу ни хикмәт: шагыйрь һәрчак күккә карый,<br> Күккә карап, бармак белән чәчен тарый.<br> Уйланасың – бу күренешкә тап булсаң,<br> Бәхетлесең – сәламеңне биреп узсаң.<br> Ишетә калсаң чәчән-акын тавышларын,<br> Онытыла күк кайгы-хәсрәт, сагышларың.<br> Шагыйрь күңеле омтыладыр гел күкләргә,<br> Яшенләтеп, чәчәк атып бер күкрәргә.<br> '''Йөрәк сүзен әйтә алганнар көчледер,'''<br> '''Шигырьле җан мәгълүматлы һәм хиследер.'''<br> * * *<br> '''''Чәчләрең сөртә яшемне,'''''<br> '''''Миндә дә дымлы моң бар.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Таң атканда шәфәкъ нуры,<br> Уйнатып күңел сазын,<br> Уятты татлы йокымнан:<br> “Ачты, – дип, – таҗгөл таҗын!”<br> Бүләк иттем яфракчыгын<br> Олуг шагыйрь – акынга.<br> Фәкыйрегез чит-ят күрми:<br> “Кайнар сулышыңны өр, – дип, –<br> Әверелеп ялкынга”.<br> Күңел күгемне балкытып,<br> Акын елмаеп дәште:<br> “Таң җиле таҗгөл* орлыгын<br> Дымлы җиргә дип чәчте!”<br> '''''Җырга-җаныбызга ышан:'''''<br> '''''Бел, Мәңгелектә без бар!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * '''Таҗгөл''' (латинча – амарант, татарча исемнәре – песи тарысы, кырмызы үләне, Таһир гөле, хәтфә үләне) – безнең шигърият өчен чагыштырмача яңа “символик үсемлек”. Ә авторның кырык еллык иҗатына аның тәүге иңдерелүе генә.<br> Йөзгә якын төре булган культураны авыл хуҗалыгында күпләп үстерәләр. Сәбәбе – күп аксымлы, аз шикәрле, гектарыннан 500 центнерга кадәр уңыш бирүче үлән һәм мөгезле эре терлек өчен туклыклы һәм файдалы азык булуында. Үзе белән аралаштырып чәчелә һәм бергә силослана торган кукурузны көнләштерерлек үсемлек.<br> Шул үзлекләр “таҗгөл” сүзенең шигъри-символик мәгънәсенә дә күчкәндер, күрәсең.<br> * * *<br> '''''Тезелде сүзләр кәгазьгә...'''''<br> '''''Тама да кибә карам...'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> “Яратам!” дип әйтү әле сөю түгел.<br> Гомер буе Мәхәббәткә мохтаҗ күңел.<br> Канат ярып оча алса күңел кошы,<br> Эреп акса тере су күк йөрәк ташы,<br> Җан-бәгырьне сөендереп Кояш дәшәр:<br> “Гашыйк җаннар яшәештә яшьнәп яшәр!”<br> Гыйшык уты телгәләгән йөрәк итен –<br> Күз алдына китерүе хәтта читен.<br> Хәятка мәдхия укып яшәгәннәр –<br> Хикмәт илә картаймаган, яшәргәннәр,<br> Дуслык кошын – ак күгәрчен гөрләткәннәр<br> Сүз иреге бәхетенә ирешкәннәр.<br> * * *<br> “Җитте, кагылма Гаташка,<br> Ул сиңа яшьтәш түгел,<br> Шаярма һич Гаташ белән!” –<br> (Кисәтү ясый күңел).<br> Маңгаемны җыерттырып<br> Уйга калды башкаем:<br> “Ни сәбәпле, таяк тотып,<br> Кызлар күзли көн саен?..”<br> Газәлләре мәҗбүр итә<br> Шаяртып сүз сөйләргә:<br> Мәҗбүр булырмын, ахрысы,<br> Аныңча көй көйләргә.<br> Ачуланса ачулансын,<br> Тик тәнкыйтькә тотмасын,<br> Йөрәгемне утка салып,<br> Яр эзләүдән туктасын...<br> '''''– Бәхет бирәм дияргә юк хакы да,'''''<br> '''''Байлыгы юк, чамалы акылы да...'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * * *<br> '''''Эчемдәге – тышымда. Күр: йөземә'''''<br> '''''Язылган анда уем да, сүзем дә.'''''<br> '''''Укы ихлас дөньямны – җаныңа сал,'''''<br> '''''Гыйбрәт ал һәм... нәрсәдер яз үзең дә!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Күңелләрең, беләм инде, башка да бит...<br> Гашыйкмын дип, үз-үзеңне алдыйсың ник?<br> Килер ул көн, күп калмады, без түзәрбез...<br> Җиде оҗмах ишегеннән, шәт, узарбыз.<br> Бик аптырап карап торыр синең күзләр,<br> Ышанмассың үз-үзеңә: әйе, бу “Мин”.<br> Күпме көтеп, җәфаланып, өзгәләнеп,<br> Икебезнең көтеп алган изге бер көн.<br> Дөнья-хәят шаулап торсын, чәчәк атсын,<br> Алдыбызга гөл сибелеп, нур балкытсын.<br> Җаннарыбыз пар аккошка әверелсен,<br> Яшәү яме ләззәтендә йөзсен, гизсен.<br> '''''– Рәхмәт сиңа, миңа килгән нурың бар,'''''<br> '''''Җавап булсын! Сиңа ихлас җырым бар.'''''<br> '''''Яшеренмичә, янып омтылуым – хак,'''''<br> '''''Көнләсәләр? Гайбәткә дә урын бар…'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> '''МИН БҮГЕН ҮЛЕП ТЕРЕЛДЕМ'''<br> Мин бүген үлеп терелдем,<br> Буранлап кар яуганда,<br> Сагышыма түзә алмый<br> Йөрәккә кан сауганда.<br> Мин бүген үлеп терелдем...<br> Кем кулы җылы кертте,<br> Җан-тәнем сихәтләндереп,<br> Тере суы эчертте?<br> Күңел күгемдә – нурланыш,<br> Меңәрләгән сихри төс,<br> Мең төстән тылсым иясе<br> Таҗ үрдерә, биреп көч.<br> Мин бүген үлеп терелдем...<br> Ишетәмсең, язмышым:<br> Шау чәчәкле гөлбакчада<br> Соңгымы тукталышым?<br> '''''Сузылды көз – туңа Сөюем гөле:'''''<br> '''''Соңгы чәчәкләрен назлар куллар юк!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * * *<br> '''''Синең күңелең тагын туган ягыңда,'''''<br> '''''Тагын хәерле юл теләп каламын...'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Татлы алмалары белән<br> Алтын көз килеп җитте.<br> Бу мизгелне йөрәккәем<br> Өзелеп, зарыгып көтте.<br> Ут чаткысыдай очынып,<br> Очкыр кош күк талпынып,<br> Туган төбәккә юл алам<br> Канатланып, ашкынып.<br> Юлым текә таулар аша<br> Бәллүр чишмәгә илтә,<br> Чишмә чыңы – гомер язы,<br> Күңел кылларын чиртә.<br> Бәллүр чишмә чыңлап ага,<br> Чынга хыял ашырып,<br> Күңел кошын сайраттыра,<br> Сәлам хаты тапшырып.<br> Татлы алма бүләк итеп,<br> Алтын көз үтеп китте,<br> Лүтнә* кылын зыңгылдатып,<br> Кыш килер вакыт җитте.<br> * '''Лүтнә''' – чиртеп уйный торган музыка коралы.<br> * * *<br> '''''Уй-газап изә хисемне – төн белән,'''''<br> '''''Һәр тарафтан китерә яшерен өн-сүзне.'''''<br> '''''Газапта тик безгә чын Илһам килә:'''''<br> '''''Ул уята шагыйрь җанын, сөюне…'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Кырын карадым хәятка,<br> Газапланып, боегып...<br> Кемдер шулчак аваз салды,<br> Әмер биреп, боерып:<br> “Кулың куеп күкрәгеңә,<br> Сәламлә туар таңны,<br> Таң йолдызы нурын сибәр,<br> Яктыртып зиһен-аңны.<br> Җилфердәтсен чәчләреңне,<br> Уйнатып, саба җиле,<br> Күңел күгеңдә яралсын<br> Сөю, Мәхәббәт гөле.<br> Гөләпкә кунган былбыллар<br> Өздереп сайрасыннар,<br> Күңел кылын тибрәндереп,<br> Чишмәләр чыңласыннар.<br> Кырын карау кирәк түгел<br> Хәятка – һичбер вакыт!<br> Бары алга карап атла,<br> Тере су тәмен татып”. –<br> Тавыш биргән асыл затка –<br> Миннән ялкынлы сәлам!<br> Каурый каләмем яңартып,<br> Багышлау җыры язам.<br> '''''Синең хакка Күккә ашсын соңгы Җыр –'''''<br> '''''Күкрәгеңә башым салам, кадерлем.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * * *<br> Борынгыдан килгән көйне<br> Тыңладым исем китеп,<br> Күпме гомер яшәгәнмен,<br> Фәһем килгәнен көтеп.<br> Асыл затлар яшьнәгәннәр<br> Дөреслек тарафында,<br> Чәчән-акыннар җырлаган<br> Милләт рухы хакында.<br> Бәхетле булып яшәүнең<br> Сере, бәлки, кандадыр,<br> Мәхәббәт гөлен яралткан<br> Тел ачкычы – моңдадыр,<br> Моң чишмәсе – җандадыр.<br> '''''Кем ул әйтә: “Милли хис юк җаныңда”...'''''<br> '''''Борынгы моң, тоям, шаулый каныңда...'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * * *<br> Хәл-әхвәлне сорашудан башлыйк сүзне,<br> Дога кылып, нурландырып күңел, йөзне.<br> Аллаһыга рәхмәт юллап, сәфәр чыгыйк,<br> Аллаһ биргән ризыкка шөкранә кылыйк.<br> Күз карашын юнәлтик без Көнчыгышка,<br> Илтифатлылык күрсәтеп Көнбатышка.<br> Телләр төрле, теләкләр бер – ярдәмләшик.<br> Гомер юлы – катлам катлау, хәрәмләшмик.<br> Ана теле мөкатдәс, газиздән-газиз,<br> Ана теле каршысында булмыйк гаҗиз.<br> Үз фикерен үз телендә әйтә белгән –<br> Беркемгә дә буйсынмыйча гомер сөргән.<br> '''''Туган тел! дип җырладык телсез килеш.'''''<br> '''''И газиз тел! Утлар, сулар кичкән тел!'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> * * *<br> '''''Һәр теләгәнемне кара туфрактан алдым! –'''''<br> '''''Минем тугры ярым – кара туфрактыр.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Бу сүзләрне әйтә алыр<br> Тик Мәхәббәт җырчысы,<br> Шагыйрь кулында икән ич<br> Саф Мәхәббәт ачкычы.<br> Тел ачкычын алу өчен,<br> Җан-фәрман килдем бер мәл.<br> Мәхәббәт ачкычын алу –<br> Җитәрме моңа көч-хәл?<br> Көч җитмәслек җан халәте –<br> Азындырма күңелне;<br> Язмыш сынавын үтәргә<br> Бирсен Ходай гомерне.<br> Башкаемны уйга сала<br> Язылган шигъри юлың.<br> Әй Гаташ бәк! Мин, ахрысы,<br> Шигырь әфәнде колың.<br> '''''Кочагы ачык, юлымны күзлидер,'''''<br> '''''Минем тугры ярым – кара туфрактыр.'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> === '''IV. КАРПАТ-ДУНАЙ МОҢНАРЫ''' === ('''Урал-Идел шаңдавы''')<br> '''Бу бүлеккә Маҗарстанның “Карпатия” исемле вокаль-инструменталь ансамбле репертуарыннан һәм башка чыганаклардан алынган җыр-шигырь тәрҗемәләре керде.'''<br> Маҗарлар – безгә тарихи яктан тугандаш халык: борынгы маҗарлар Көнбатыш Себердән Дунай елгасы буйларына таба бер мең елга сузылган “Ватан эзләү сәяхәте” вакытында бүгенге Татарстан һәм Башкортстан җирләре аша да үткәннәр. Аларның эзләрен тарихчылар, әйтик, Минзәлә һәм Актаныш якларында тапканнар.<br> Соңрак маҗарлар төрки телле башка халыклар белән дә аралашканнар. Галимнәр сүзе буенча, бүгенге маҗар телендә дә 800 ләп төрки-кыпчак алынмасы булуы менә шул борынгы тарихи мөнәсәбәтләр белән аңлатыла. Шул сәбәпле бу шигъри тупланманың аерым бер бүлек рәвешендә китапка кертелүе дә урынсыз булмастыр: телләребез үзгә булса да – фонетик һәм грамматик аваздашлар, милли исем-атамаларыбыз да – рифмадаш. Борынгы һәм бүгенге Урал-Идел топонимнарының “җисми һәм тарихи игезәкләрен” Карпат-Дунай буйларында да, димәк, түбәндәге тәрҗемәләрдә дә эзләп табып була. Байракларыбызда да – бер үк кызыл-ак-яшел төсләр.<br> “Карпатия” төркеме башкаруын Интернет аша тыңлар өчен, Kárpátia сүзен һәм, шуңы кушып, җырның маҗарча исемен җыярга кирәк. Мәсәлән, '''Kárpátia Magyar ének'''. Шул ук юл аша җырларның текстларын да табарга мөмкин. Тәрҗемәләр – көйгә кушылып татарча җырларлык.<br> '''CIVITAS FORTISSIMA'''<br> '''ИҢ КЫЮ ШӘҺӘР'''<br> '''''Речитатив:'''''<br> Әй кешеләр, киләчәкне хәл итәсез үзегез,<br> Читтән килеп булышмаслар, дуслар, шуны белегез.<br> Шәһәр булган, үз язмышын алган ул үз кулына.<br> Хакыйкать әйткән үз сүзен, кушылып туп тав(ы)шына.<br> “Бөекләр” алдында халкы имәгән газиз башын,<br> Тәвәккәл булып яклаган үз җирен, үз дөньясын.<br> Ни булыр иде, ил буйлап тарафдарлар ул тапса,<br> Бөтен шәһәрләр дә бергә шулай аякка басса?<br> Ватанга мәхәббәт таулар күчерә – хак сүз сиңа:<br> Узган заманнардан шаһит – Civitas Fortissima!<br> 1. Гүзәл иде бу ил элек, ата-баба хыялы,<br> ||: Ләкин хәзер, авыр атлап, чит-ятлар таптый аны. :||<br> 2. Үлем туе: халык кырыла һәм кискәләнә Ватан,<br> ||: Башка илләр тырнагында туа аңарда ал таң. :||<br> 3. Каршы торма, ди хакимнәр, туган җиреңне ташла.<br> ||: Ипой ярында бер шәһәр халкы аякка баса. :||<br> 4. Һәм күзләре яна уттай – азат тормыш хакына,<br> ||: Чардакта яткан мылтыгын ала һәркем кулына. :||<br> 5. Тимер юлчы, эшче, солдат – бер бөртек гаскәр.<br> ||||: Канга манып язды куллар – “Иң кыю шәһәр”. :||||<br> Бу җыр Маҗарстанның '''Балашадьярмат шәһәре''' тарихына багышлап язылган. 1919 елда, Австрия-Венгрия империясен таркатып бетерү йөзеннән, Антанта гаскәрләре элек маҗарлар күчеп килеп яшәгән җирләрне яңадан төзелә яки торгызыла торган дәүләтләргә өләшә башлыйлар. “Бөекләр” әмере буенча Балашадьярмат шәһәре Чехословакия карамагына керергә тиеш була. Моның төп сәбәбе: Көнчыгышка, Украинага һәм Антантага каршы сугышкан Советлар Русиясенә таба тимер юл шул шәһәр аша үтә.<br> Ләкин әлеге елның 29 гыйнварында Ипой (Ипел) елгасы буенда урнашкан шәһәр кешеләре, Маҗарстанда бердәнбер булган килеш, баскыннарга каршы баш күтәрә. Маҗарстанның дәүләт гаскәрләреннән бу төбәктә туып үскән 95 солдат та килеп кушыла. Каршы як гаскәре тар-мар ителә. Антанта бүтән бу шәһәргә кул сузмый, ул бүген дә Маҗарстан дәүләте карамагында. Шушы батырлык өчен шәһәргә '''“Civitas Fortissima”''' дигән өстәмә атама бирелгән. Латин сүзләрен '''“Иң кыю өммәт”''' дип тә тәрҗемә итеп була.<br> Бүген 14 меңләп кеше яшәгән Балашадьярматта бу тарихи вакыйгага багышланган һәйкәл бар.<br> '''IGAZÁN SZERETNI'''<br> '''ИХЛАСТАН ЯРАТУ'''<br> '''''Речитатив:'''''<br> “Көч-куәт белән тартып алынганны заман һәм уңыш кайтарырга мөмкин. Әмма милләтнең, газаплардан шүрләп, үзе баш тарткан байлыгын кайтаруы һәрчак кыен һәм икеле”.<br> Яратса бер кеше ихластан Ватанын,<br> Багышлар тормышын аның хозурында.<br> Кызыл-ак-яшел төс* кәфенендә аның,<br> Йөз басар ур(ы)нына, ярдәм бирсен Хода.<br> Җан сыкрана, күреп Әрдей богауларын,<br> Тоеп илнең ыңгырашу-иңрәүләрен;<br> Хак Тәгалә, иш(е)теп кыңгырау чаңнарын,<br> Калдырмас бәладә Карпатия җирләрен.<br> Сузар ярдәм кулын Ходай үз халкына,<br> Канга баткан Татра һәм Тау өлкәсенә.<br> Өрсә мәгъриб җиле яу сыбызгысына,<br> Чик ташларын батыр салыр җилкәсенә.<br> Газиз халкы дучар коллык сөргененә,<br> Сабан тоткан Банат һәм Бачка сагышлы;<br> Җыерчыклар салса да вакыт йөзенә,<br> Азатлыкка сүнмәс күзләр омтылышлы.<br> Яратса бер кеше ихластан Ватанын,<br> Багышлар тормышын аның хозурында.<br> Кызыл-ак-яшел төс кәфенендә аның,<br> Мин басам ур(ы)нына, ярдәм бирсен Хода.<br> * '''Кызыл-ак-яшел''' – Маҗарстан байрагы төсләре.<br> '''Әрдей''' (Erdély, Трансильвания) – 1920 елда Румыниягә кереп калган саф маҗар телле төбәк; биредә яшәүче сейкәй кавеменең ата-бабалары – көнчыгыштан Карпат таулары артына IX гасырда ук килеп урнашкан беренче маҗар токымы.<br> '''Карпатия''' – Украинаның үзәге Уңвар (Ужгород) булган маҗар телле Карпат арты төбәге һәм Молдованың чаңгош маҗарлары яшәгән җирләр.<br> '''Татра''' һәм '''Тау өлкәсе''' – бүгенге Словакиядә маҗарларның словаклар белән аралашып яшәгән җирләре.<br> '''Банат''' һәм '''Бачка''' – Дунай һәм Тиса елгалары арасындагы, элек, Австрия-Венгрия мәмләкәте таркалганчы, Маҗар кыйраллыгы составына кергән маҗар телле төбәкләр. Бүген алар Сербия һәм Румыния карамагында.<br> '''MAGYAR ÉNEK'''<br> '''МАҖАР ҖЫРЫ'''<br> Әрдейләрдә эзәрлекләнгән берчак,<br> Бүген, соңгы үгез күк калтырап,<br> Өркетелгән халкым тора ялгызак,<br> Буда карурманында аптырап.<br> Иреннәреңдә кызышып саташкан<br> Канның дөп-дөп типкән көе кебек,<br> Язмышыңның фаҗигасен тараткан<br> Сөрән салып дәшәм, сиңа килеп.<br> Таудан купкан кантарлар өне белән<br> Галәмгә ачы тавышым иңсен.<br> Ун бармагым тырмашсын, кабат гүрдән<br> Яугир шәһитләр, дип, илгә килсен.<br> Тәмугка ашсын, канлы кулын уып,<br> Чик буенда посышкан бар дошман.<br> Күк йөзендә утлы хәрефләр булып<br> Язылсын катгый бер сүз: “Һичкайчан!”<br> Йа Ходай, кирәк түгел миңа яшәү<br> Туган җиргә, телгә чит тарафта.<br> Гөнаһ булса җан алмаштыра белмәү,<br> Юкка чыксын бу хыял-канат та.<br> Калдырырмын мин җанымны мираска,<br> Яңгырасын Карпат-тау иңендә,<br> Инәлүем язылыр һәрбер ташка:<br> “Юкка чыксын талаучы Илемдә!”<br> Оят булып йөзенә ягылырмын,<br> Сатса берәр бәндә үз намусын.<br> Бер Ходайдан мин ялварып алырмын<br> Ватан дигән бу йөрәк сагышын.<br> Сулыш өрәм инану торбасына:<br> Бишек ясарбыз әле табуттан.<br> Чал Карпаттан күк Әдрән дәрьясына<br> Кабат җәелер ул – уртак Ватан.<br> '''MAGYARNAK SZÜLETTEM!'''<br> '''МАҖАР БУЛЫП ЯШИМ!'''<br> Баш имим җил каршында,<br> Үтәмен кар-бозын да,<br> Нык торамын, бирешмим:<br> Маҗар булып гел яшим!<br> Кыйнасалар да качмам,<br> Имән күк мин агачтан.<br> Күкләр миңа тик хаким,<br> Маҗар булып гел яшим!<br> Ләйсән юа йөземне,<br> Мин кадерлим илемне.<br> Кирәк булганны эшлим,<br> Маҗар булып гел яшим!<br> Теләсә кем ауласын –<br> Аллаһым ярлыкасын!<br> Онытмыйм, бәхәсләшмим:<br> Маҗар булып гел яшим!<br> Әгәр дә мин ваз кичсәм<br> Изге туган җиремнән,<br> Аллаһым кичермәс, дим.<br> Маҗар булып гел яшим!<br> Читлектә кош булыйммы?! –<br> Йолкыгыз каурыемны!<br> Һәр сатлыкка көндәш мин,<br> Маҗар булып гел яшим!<br> '''NEMZETI DAL'''<br> '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> (авторы – '''Шандор Пәтөфи''', 1848 елда язылган)<br> Кузгал, маҗар, чакыра Ватан!<br> Йә бүген үк, йә һичкайчан!<br> Коллар булып калыргамы,<br> Әллә азат булыргамы?<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Коллар булдык... Ата-баба<br> Каберләрдән сөрән сала:<br> Азат яшәгәннәр җирдә<br> Таба алмый тынлык гүрдә!<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Ләгънәтем – язмыш кушканда,<br> Үлемнән куркып качканга,<br> Учлап тотып кабих җанын,<br> Сатып намусын, Ватанын.<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Кылыч – балкышлы чылбырдан,<br> Төшмәсен ул безнең кулдан.<br> Күпме йөрергә богауда?<br> Тот коралың, ирек яула!<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Маҗар ис(е)ме горур, шанлы,<br> Кайтарыйк борынгы данны;<br> Кире как шайтан әгъвасын,<br> Юып ташла йөз карасын!<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Гүр өстендә тау өярләр,<br> Һәм оныклар баш иярләр,<br> Дога кылып, әйтер һәркем<br> Изгеләрнең исемнәрен.<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> '''EGY AZ ISTEN, EGY A NEMZET'''<br> '''БЕР ҮК АЛЛА, БЕР ҮК МИЛЛӘТ'''<br> Бер үк Алла, бер үк милләт,<br> Бер шәфәгать, бер үк гыйльләт;<br> Анда агач үсә күккә,<br> Ә ташлар куелган чиккә.<br> Кушымта (2):<br> Ил гамендә – изге таҗыбыз;<br> Таң йолдызы һәм гүзәл хач,<br> Бергә балкыгыз!<br> Зәңгәр кыя, кара урман –<br> Бер яңгырдан сугарылган,<br> Яшен яшьнәп һәм күк күкрәп:<br> “Бер үк Алла, бер үк милләт”.<br> Кушымта (2).<br> Речитатив:<br> Кан койды халкыбыз Бөек Маҗарстан дип,<br> Ә хәзер кайгырта елга-тау тотам дип.<br> Һәм кемсә бу илгә кабат нигез салыр –<br> Алланың, маҗарның рәхмәтен казаныр.<br> Дикъкатьләп сүземне күңелгә алыгыз<br> Һәм салкын елгага кулларны салыгыз;<br> Сиз(е)ләме елганың ярсулы агышы –<br> Илемнең ул йөрәк тибеше, сагышы.<br> Тыңлагыз ташларны, аңлагыз сүзләрен,<br> Чит-ятның куллары җимерде үзләрен.<br> Ташлар да, халык та тәкъдиргә тап булган:<br> Үксезлек улларын кимсетеп таптаган.<br> Кушымта (4):<br> Ил гамендә – изге таҗыбыз;<br> Таң йолдызы һәм гүзәл хач,<br> Бергә балкыгыз!<br> '''BALLADA'''<br> '''БАЛЛАДА'''<br> Ике гашыйк күккә менә,<br> Берсе көндез, берсе төнлә:<br> Кыз-карлыгач – ал таң атса,<br> Егет-тилгән – шәфәкъ батса.<br> На-на-на-на-на-на-на-на...<br> Очрашалар ике кошчык<br> Бер мизгелгә – гүя Сак-Сок:<br> Ай Кояшны алмаштыргач,<br> Күрми тилгәнне карлыгач.<br> На-на-на-на-на-на-на-на...<br> Сылу кош җил куенында,<br> Алтын балдак аягында,<br> Комсыз козгын һөҗүм итә<br> Һәм алканы урлап китә.<br> На-на-на-на-на-на-на-на...<br> Гашыйк егет күрә ярын:<br> Кыз, каерып канатларын,<br> Оча, каурый җуя-җуя.<br> Егет аңа иңен куя.<br> На-на-на-на-на-на-на-на<br> Сөйгәнен ул озата бара<br> Раба* суларына таба,<br> Тетрәүләгән тәнен күрә,<br> Ак күлмәккә аны төрә.<br> На-на-на-на-на-на-на-на<br> Җил корыта каурыйларын.<br> Егет, үбеп сөйгән ярын,<br> Ант итә күккә һәм җиргә:<br> “Ахирәттә дә без – бергә...”<br> На-на-на-на-на-на-на-наа…<br> “Мәхәббәтебез – үлемсез;<br> Яшәү нигә миңа – синсез?”<br> Гәрәбә, гөләп һәм әрем<br> Сырып ала җәсәдләрен...<br> На-на-на-на-на-на-на-на…<br> …Шул заманнан Уэска чаңы**<br> Һаман кага – тыңла аны:<br> “Уртак кошлар язмышлары,<br> Төшмәс һичкем каргышлары”.<br> На-на-на-на-на-на-на-на…<br> * '''Раба''' – Дунай елгасының уң кушылдыгы.<br> ** “'''Уэска чаңы'''” дип атала торган кыңгырау тәүге кат XII гасырга караган испан риваятендә телгә алына. Соңрак аны Европаның башка халыклары да үз иҗатында куллана башлаган.<br> '''JÓ LENNE!'''<br> '''СИЗӘСЕ ИДЕ!'''<br> Көчле әти кулын кысасы иде,<br> Катгый карашын да тоясы иде,<br> Акыллы сүзләрен тыңлыйсы иде,<br> Тормыш сабакларын аңлыйсы иде.<br> Әнием куенына керәсе иде,<br> Гамьле йөзе нурын күрәсе иде,<br> Хуш исле битен бер үбәсе иде.<br> Дөньяны сабый күк сизәсе иде!<br> '''MÁR NEM EMBER, MÉG NEM ÁLLAT'''<br> '''ХАЙВАН ТҮГЕЛ, ЭЛЕК – КЕШЕ'''<br> Хайван түгел, элек – кеше:<br> Юк әвәс-теләк, тартымы<br> Һәм кичәге-иртәгесе –<br> Бу Хак Тәгалә затымы?<br> Хайван түгел, элек – кеше:<br> Һәрбарчага һөҗүм итә,<br> Һәрнәрсәне умыра теше,<br> Үзен тешләсәң дә – тетә.<br> Алла, адәм – тик чүп кенә:<br> Чукынмас ул, хачлар алып,<br> Бугаз ертып улый-үкерә,<br> Аның өчен һәркем – сарык.<br> Кешелектән – ерткычлыкка:<br> Барысын бүксәсенә тыга.<br> Алды-арты аның утта,<br> Дөньясы да юкка чыга.<br> Алла, адәм – тик чүп кенә:<br> Чукынмас ул, хачлар алып,<br> Бугаз ертып улый-үкерә,<br> Аның өчен һәркем – сарык.<br> Хайван түгел, элек – кеше:<br> Юк каралтысы, йортлары,<br> Караңгыда – күргән төше,<br> Юк туганы, юк дуслары.<br> Кешелектән – ерткычлыкка:<br> Барысын бүксәсенә тыга.<br> Алды-арты аның утта,<br> Дөньясы да юкка чыга.<br> Алла, адәм – тик чүп кенә:<br> Чукынмас ул, хачлар алып,<br> Бугаз ертып улый-үкерә,<br> Аның өчен һәркем – сарык.<br> '''ÉDES KISFIAM'''<br> '''НӘНИ ТАТЛЫМ'''<br> (маҗар бишек җыры)<br> Балам минем – яңа өметем,<br> Син бәләкәй, ә мин бәхетле,<br> Төнгә алмашка килгән нур-яктым,<br> Көтеп алган, әй, нәни татлым.<br> Кичке җилләр талгын искәндә,<br> Изге теләкләрем – бәбкәмә.<br> Эзсез югалсын бу сагышларым, –<br> Елмай әле, әй, нәни татлым.<br> Гөлбакчага төшкән күләгә,<br> Хыялларым – сиңа күрәзә,<br> Игелекле бул, минем акыллым,<br> Ышанычым, әй, нәни татлым.<br> Речитатив:<br> Беләм, бөтен дөньяда да шулай була ул, нәни бала тугач. Чөнки бала бер тапкыр гына үсә, һәм ул үсеп җитеп уңышка ирешкәч, күз яшьләрен – шатлыкка, нәфрәтне – мәхәббәткә, дошманнарны дуска әйләндерер.<br> Текәлгәннәр сиңа күзләрем,<br> Күрәм, дөнья әле үзгәрер.<br> Күз яше кибәр, булмас һич кайгың,<br> Сәгадәтлем, әй, нәни татлым.<br> '''ÉGI KIRÁLY'''<br> '''КҮК ПАТШАСЫ'''<br> Бу дини җыр Раштуа бәйрәме йолаларын үтәгәндә җырлана. Маҗарстанның халык җырчысы '''Нори Ковач''' башкаруындагы җырдан тәрҗемә.<br> 1. Кояш иңде тау артына,<br> Сайрар кошлар – оясында,<br> Йөри Мәрьям Ана гына<br> Бәйтәл-Ләхәм каласында.<br> Кушымта (2):<br> Ихлас күңелле кешеләр<br> Изгеләргә ярдәм кылса,<br> Тормышка да бәхет иңәр,<br> Күк патшасы ярлыкаса.<br> Күк патшасы...<br> 2. Мәрьям Ана, син елама,<br> Сыену эзләп, ятка барма.<br> Урын бездә киң сиңа да,<br> Бәләкәчең Гайсага да.<br> Кушымта.<br> Күк патшасы...<br> Күк патшасы...<br> Күк патшасы...<br> Кушымта (3).<br> '''SZERELEM, SZERELEM'''...<br> '''МӘХӘББӘТ, МӘХӘББӘТ'''...<br> ('''Нори Ковач''' репертуарыннан, маҗар халык җыры)<br> Минем кызыл тасмам җилферди җилләрдә,<br> Рәхмәт, күгәрченем, моңарчы сөйгәнгә.<br> Мине ташлап, аңлыйм, һич тә кимсетмисең,<br> Миннән яхшыракны син бары эзлисең.<br> ||: Мәхәббәт, мәхәббәт... аяусыз хисләре,<br> Һәр ботакта үсми сөю җимешләре. :||<br> Гөлчәчәкнең кызыл ботагы иелә,<br> Мин шулай баш идем хыянәт сүзенә.<br> Тугрылыксыз сөю... бармы соң мәгънәсе?<br> Яфраксыз гөлчәчәк – ничек ул яшәсен?..<br> ||: Мәхәббәт, мәхәббәт... каһәрле хисләре,<br> Һәр ботакта үсми сөю җимешләре. :||<br> '''ÉN AZ ÉJJEL NEM ALUDTAM EGY ÓRÁT'''<br> '''БҮГЕН ТӨНЕ БУЕ ЙОКЛЫЙ АЛМАДЫМ'''<br> (Маҗар эстрада җырчылары репертуарыннан)<br> Бүген төне буе йоклый алмадым,<br> Карт баламның үпкә-зарын тыңладым.<br> Төн уртасы, мин әле<br> Китә алмыйм йокыга…<br> Әй, яратып булмый ыгы-зыгыда…<br> Яшь картлачның “сөю”еннән мин туйдым<br> Һәм балдагын кию мәгънәсен җуйдым...<br> Атна кич соң кат рәхмәт<br> Әйтермен анасына,<br> Гашыйк бит ул үзе карт баласына...<br> Үсәр идем урманда агач булып...<br> Ут төртсәләр һәм китсәм шунда янып,<br> Дөрләтер идем ялган,<br> Мәкер тулы дөньяны,<br> Назламас өчен бу картлач баланы...<br> Киң судагы тар басма аша үттем.<br> Бу “сабый”ның “гыйшык” йомгагын сүттем...<br> Һәм баш тарттым Гайсәне<br> Аңлый алмаганнардан,<br> Изгелеген танымый торганнардан...<br> '''ÖRÖKSÉGEM'''<br> '''МИРАСЫМ'''<br> Әнкәемнең һәрбер сүзе –<br> Очар күбәләк ул үзе,<br> Әткәй тавышының чаңы –<br> Катгый күк күкрәү вөҗданы.<br> Уяу хыялый һәр төнем<br> Уза тыңлап күкләр өнен;<br> Өндәп дәшә бакый җаннар:<br> “Балакай, бул горур маҗар”.<br> Кушымта:<br> Әткәй йөрәге – рухы шаны,<br> Ак күгәрчен – әнкәй җаны.<br> Изге, кадерләп йөртерлек<br> Мирас алдым: ирек, хөрлек.<br> Әткәй йодрыгы – ихласлап<br> Торыр чит-ят әрдән саклап;<br> Әнкәй куллары – аклыкта,<br> Ун аерча – ун бармакта:<br> Йөзем сыйпап салган эзләр<br> Гомер буе мине бизәр.<br> Әткәй коралын алырмын<br> Һәм дүрт куллап яу кылырмын.<br> Кушымта.<br> Әнкәй күзе – саф сулы күл:<br> Дөнья чаг(ы)ла – кара һәм күр.<br> Кырыс әткәй карашлары,<br> Ерганаклы бит сырлары.<br> ...Өй өстендә, бик биектә –<br> Мең-мең йолдыз йөзә күктә.<br> Күзаллыйм узган гомерне:<br> Үткән этәрә килерне.<br> Кушымта (2).<br> '''EGY NAP AZ ÉLET'''<br> '''ТОРМЫШ УЛ – БЕР КӨН'''<br> Бер генә көн кебек тормыш,<br> Һәм юк, дуслар, юллар артка.<br> Кабул итик, бу бит язмыш –<br> Бирелмәгән һич тә юкка!<br> Бәдән әле – гел сөяктә,<br> Туфрак инде суыра канны.<br> Бер яктылык ачыла күктә,<br> Төсмерләре тик томанлы.<br> Тамтам тынып, сур яңгырар,<br> Ачылып китәр күк капусы,<br> Безнең гаскәр юлга чыгар –<br> Йолдызлы юл булыр бусы!*<br> Игътибарсыз үз сукмагың,<br> Мөһим бергә барган юлың,<br> Югарыдагы байрагың –<br> Йодрыклатып тоткан кулың.<br> Бер генә көн кебек тормыш,<br> Һәм юк, дуслар, юллар артка.<br> Кабул итик, бу бит язмыш –<br> Бирелмәгән һич тә юкка!<br> Мең еллар ата-улларны өйрәттеләр,<br> Кирәксә, керергә үлем элмәгенә.<br> Мең еллар ана-кызларны яшәттеләр,<br> Йөрәкләрен төреп матәм күлмәгенә…<br> * '''Йолдызлы юл'''... – Румыниядәге маҗар телле Әрдей (Трансильвания) анклавының милли гимнындагы юлларга ишарә (аңарда Чаба шаһзадә – маҗарларның борынгы гаскәр башлыгы):<br> “...Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга!”<br> '''ISTEN VELED SZÜLŐI HÁZ'''<br> '''ИМИНЛЕКТӘ БУЛ, ТУГАН ЙОРТ'''<br> Якты Тиса буйларында өем.<br> Әнкәй тәрәз аша җырлады,<br> Әткәй фортепианосында<br> Яңгыратты көен –<br> Шөрчекләр дә тынып тыңлады.<br> Әнкәй табын җәйгәч, тәгам итте<br> Ыгы-зыгы килеп гаилә.<br> Өй өстеннән, канат җәеп,<br> Ләкләк очып үтте,<br> Карап калдык аңа, кул изәп.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Туган йорт, бул иминлектә,<br> Булсын хуҗаң изгелектә.<br> Күңел баглыйм һуш кылганга –<br> Гайдел-Әдхә, Рамазанга*,<br> Калды алар мәңгегә истә.<br> Үтеп китте бик тиз айлар, еллар,<br> Әткәем дә инде картайды.<br> Күз яшьләрен сөртә-сөртә:<br> “Нинди соң матурлар<br> Оныкларым...” – диеп моңайды.<br> Якты Тиса гүя сөйләп тора:<br> “Менә шундый ул – саф мәхәббәт!<br> Бер-береңне гомер буе<br> Мөмкин яратырга,<br> Кылып игелек һәм мәрхәмәт”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Кич тә җитте. Тәрәз канатларын<br> Урап алган гүзәл гөлчәчәк.<br> Әткәй фортепианосы урамга<br> Тарата моңнарын;<br> Көе күңелләргә иңәчәк.<br> '''''Кушымта.'''''<br> * Гайдәл-Әдхә, Рамазанга – “Карпатия” җырында “Олы Көнгә, Раштуага” дип җырлана. '''ERDÉLY HIMNUSZ'''<br> '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> Кушымта:<br> Ялгыз кыя күк, сейкәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Дөньяның кайсы җирендә тусак та,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> Кушымта:<br> Ялгыз кыя күк, сейкәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Беренче бөтендөнья сугышыннан соң Трианон халыкара килешүе буенча (1920 елда) Румыниягә кереп калган Әрдей (Трансильвания) маҗарлары (үзатамалары – сейкәйләр) бу җырны шул елларда милли гимн буларак куллана башлаганнар. Аны сейкәйләрнең милли бәйрәмнәрендә һәм җыеннарында башкаралар. Гимн шулай ук Әрдей спорт такымнары Румыния беренчелегендә катнашканда да илнең үз дәүләт гимны белән бергә оркестр язмасында уйнатыла. Маҗар телле тамашачылар шуңа кушылып җырлыйлар.<br> '''HIMNUSZ'''<br> '''ГИМН'''<br> Тарихи әһәмияткә дә ия булган Маҗарстан дәүләт гимны тәрҗемәсе. XIX гасырның беренче яртысында шигъри текстын '''Фәрәнц Көлчәй''' (Kölcsey Ferenc), көен '''Фәрәнц Әркәл''' (Erkel Ferenc) иҗат иткән.<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> Аңлатмалар<br> 1. '''Бәндәгуз''' (Bendegúz) – IV-V гасырларда яшәгән кеше. Маҗарлар аны үзләренең нәсел башы дип саный. Риваятьләр буенча, ул һун патшасы Аттиланың атасы булган.<br> 2. '''Арпад''' (Árpád) – IX-X гасырлар чигендә бүгенге Ватаннарына килеп урнашкан маҗарларның юлбашчысы (икенче бөек кенәзе), беренчесе булган Альмошның улы. 895-907 елларда маҗар кабиләләрен җитәкләгән.<br> 3. '''Кун иле''' (Kunság) – бүгенге Маҗарстанның уртасында, Дунай, Тиса һәм Көрөш елгалары арасында урнашкан тарихи-географик өлкә. XIII гасыр башында, бу урынга көнчыгыштан килеп, кыпчаклар яши башлаганнар. Бүген алар маҗарлашып беткән инде, ләкин телләрендә берничә дистә кыпчак сүзе сакланып калган, алар маҗар әдәби теленә дә кереп киткән.<br> 4. '''Токай''' (Tokaj) – Маҗарстанның шәрабчылык сәнәгате төбәге.<br> 5. '''Матьяш I''' (I. Mátyás) – XV гасырның икенче яртысында Маҗарстан короле. Госманлылар мәмләкәте һәм Рум империясе белән Австрия җирендә сугышкан.<br> === '''V. ҺӨНӘРИНЕ ҺӘРКЕМ КҮРЕП ТОРА...''' === ('''...һәвәскәрләр АНЫ күтәрә!''')<br> Бу бүлеккә гомер буе милли әдәбият һәм шигърият утында янып та, бернинди танылуга, дәрәҗәле исемнәргә һәм урыннарга ирешмәгән (һәм ирешергә дә теләмәгән!), мин-минлекне, “авторлык хокуларын” һәм гонорарларны бар дип тә белмәгән талымсыз дуслар иҗатыннан алынган кафияләр кертелде. Танылган язучыларыбызның һәм шагыйрьләребезнең берсе дә якты дөньяга “шул килеш” тумаган бит, кайчандыр алар да гади рифмалаштыручы булганнар.<br> '''“Тамырларыңа карап бак!”''' – дигәннәр Козьма Прутков кушаматы белән берләштерелгән билгеле-билгесез әдипләр. Хәзерге “күчеш чоры”нда бу хак сүзләрнең капма-каршы тарафтагы “ракурсы” да бар: дәрәҗәле дип саналган кешеләргә нык бәйле булганнарның, гади кешеләрдәге күңел аклыгын күрергә теләкләре булса да, мөмкинлекләре булмый.<br> '''ЯШӘ, МОҢЛЫ ТАТАР ХАЛКЫМ!'''<br> ==== Фәнзия Шәмсетдинева ==== Яшерелгән тарих, фаҗигале язмыш...<br> Халкым узган юлда – югалтулар... сагыш...<br> Шанлы дәүләт тоткан, Ил куәтле булган...<br> Олы дәрәҗәсен – Татар илен җуйган...<br> Кылычтан киселгән, куылган, таланган,<br> Тик, диннән язмаган – иманын сатмаган!..<br> Ничәмә гасырлар сыналган-сынмаган,<br> Газиз татар телен һәм моңын саклаган...<br> Таркаулык, хөсетлек – бәлаләр башында...<br> Онытма, ал сабак, истә тот барысын да!..<br> Көч ал – Туган җирдән;<br> Ал гыйбрәт – узганнан...<br> Яшә, Газиз халкым һәм Аллаһка таян!<br> '''ЯКТЫ ЯЗ КӨТӘ КҮҢЕЛ!'''<br> ==== Зәйнәп Зәкиева ==== „ЯШӘГӘН ҖИР ДӘ ИКЕНЧЕ,<br> ЭЧКӘН СУЫ ДА БАШКА.<br> КАЯ БАРСАҢ, КАРА САКАЛ<br> КАЛМЫЙ УЛ ҮЗЕҢНӘН!” – диеп,<br> Язып куелган ташка.<br> Гомерләр тиз уза икән,<br> Искән җил кебек кенә.<br> Ярлылык көчле булганмы? –<br> Ак юрган да ябылмаган<br> Бәхеткә төреп кенә.<br> Сукмаклар төз булмаса да,<br> Адымнар тигез барсын.<br> Йөрәгеңдә ут янса да,<br> Күң(е)леңдә гөл яралсын.<br> Якыннарың кайгылары –<br> Сиңа да ул кагылсын.<br> Битарафлык чире тими,<br> Миһербанлылык очкыны<br> Йөрәгеңдә кабынсын.<br> Тугрылыклы дуслар белән<br> Җиңел алга барулар.<br> Синең борчулы чагыңда<br> Елмаеп килеп керсәләр,<br> Җиңеләя кайгылар.<br> Авырлыклар очраганда<br> Бирешмичә узылган.<br> Кемгәдер мәдәт кирәксә,<br> Мәшәкатьләрне онытып,<br> Ярдәм кулы сузылган.<br> Ак юрган ябылмаса да,<br> Бәхетсез үк тә түгел.<br> Маңгайга язылган гомер<br> Кышына килеп җитсә дә,<br> Якты ЯЗ көтә күңел!..<br> * * *<br> ==== Гөлнәфидә ==== Җылы сүз – җан азыгы, дип,<br> Тикмәгә әйтелгәнме?<br> Ата-бабаның бу сүзе<br> Ташка күчерелгәнме?<br> Таш язуында сакланган<br> Бабалар кул җылысы,<br> Дәвер үтеп, илгә кайта<br> Ил картлары тавышы.<br> Аһәңнәре, җан иркәләп,<br> Хозурлык кичерттерә,<br> Әйтерсең, чишмә суына<br> Бал кушып эчерттерә.<br> Күңел күгендә ярала<br> Хикмәти әйтем сүзләр.<br> Чиксезлектән, бик ерактан<br> Елмаеп карый күзләр.<br> Сокланулы караш ташла,<br> Аларга сүз кушамын,<br> Галәм кошына ияреп,<br> Канат ярып очамын.<br> '''МАРТ КИЧЕНДӘ...'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Йөрим урам буйлап – Җирне тынлык баскан...<br> Тып-тын суык дөнья... кичке караңгылык...<br> Күктә йолдыз да юк, Ай каядыр качкан...<br> Башта да тынычлык – анда никтер бушлык..<br> Акылым зиһенгә ял бирергә булган:<br> Анда киштә-шүрлек уйлар белән тулган...<br> Уйлар – тынгысызлар... тик ятудан туйган –<br> Зиһен шүрлекләргә йозак элеп куйган...<br> Шундый бер мәл була – күңел тынлык сорый...<br> Аяк баскан саен, юлда кар шыгырдый...<br> Дөньяви тормыштан хәл-әхвәлләр сөйли...<br> Әллә март карлары салкынлыктан сыкрый?..<br> '''ГАЛӘМ ТӘҮЛЕГЕ'''<BR> ==== АкКойрык ==== Канатланды иблис аждаһа сыман:<br> “Аллаһының асыл серләрен беләм!<br> Яздырыр өчен адәмнәрен юлдан,<br> Телне, динне һәм иманны бетерәм!”<br> Хак Тәгалә кадир алдан күрмәктә –<br> Егыласын иблиснең, таеп хәлдин.<br> Җәбраил вәхи итмеш Мөхәммәдкә –<br> Гарәпләргә анык телдә – шул ук дин!<br> Кемсә сабыр, Хак Тәгаләгә күндәм,<br> Шуңар килер яңа тормыш байлыгы, –<br> Көч-куәтен алгач Коръән Кәримнән.<br> ...Тәмам булыр җитмеш Галәм тәүлеге.<br> '''ГОМЕРЛЕК МӘХӘББӘТ...'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Кавышканнарга зур теләк –<br> Телиләр чын күңелдән:<br> Яшәгез гомер буена<br> Тигез мәхәббәт белән!..<br> Тик маңгайга язылганны<br> Үзгәртәлми беркем дә!<br> Гомерләрне бергә кичеп,<br> Китү бармы бер көндә?!.<br> '''ӘНИЛЕ ЙОРТ'''<br> ==== Зөлфия Әсфәндиярова ==== Әниле йорт – ул якты-нурлы йорт,<br> Эче якты, капка гел ачык.<br> Кояш тәрәзәдән карый төсле –<br> Иртәләрен, пәрдәләр ачып.<br> Әниле йорт – сихәт-шифалы йорт,<br> Качыра бар сырхау-чирләрне.<br> Әни чәе күтәрә күңелне,<br> Әни чәе ача күзләрне.<br> Әниле йорт – ул кадерле, изге,<br> Алыштырмам аны бернигә.<br> Әллә ниләр бирер идек тә бит…<br> Кайта алса әни кирегә.<br> '''ОНЫТЫЛМАС МИКӘН СӨЙЛӘШҮ?..'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Онытмасак иде сөйләшүне....<br> Сөйләшәбез аз... чынбарлыкта...<br> Күп вакытлар бер дәшмичә уза:<br> Без – йә эштә... йә интернетта...<br> Кулларда телефон... күз гел шунда:<br> Кем ни язган, кем җавап биргән...<br> Әһә, берәү “йөрәк” куйган булган,<br> Берсе тозсыз мәзәк җибәргән...<br> Бәйрәм җитсә, котлау – язып кына,<br> Кайчак – сурәт... берни дә язмый...<br> Аш янында, өстәл артында да...<br> Һәм телефон – кулдан һич калмый...<br> Ил-көндә дә шулай, җитәкче дә<br> Котлый бары кәгазьгә карап...<br> Өч сүз әйтсә, берсе була русча...<br> Телебез тотлыга... эш харап...<br> Кая киткән матур кич утыру,<br> Кызык-мәзәк сөйләп көлешү?..<br> Көлү хәзер бары интернетта –<br> Кирәк төймәләргә төртешү...<br> * * *<br> Менә бит утырам: сызып-язып...<br> Күзлек кигән... хәреф чүпләшү...<br> Шундый матур безнең сөйләм теле!<br> Телсез калып...<br> Онытылмас микән сөйләшү?..<br> '''КАЛГАНМЫ ХАКЫ?!'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Әллә кем буласы килеп,<br> Кемнәрдер китә читкә,<br> Баеп-череп яшәү өчен...<br> Сансыз мөһаҗирлектә.<br> Күтәреп тә алмадылар,<br> Әллә кем дә булмады,<br> Баюлар да эләкмәде,<br> Капчыклар да тулмады.<br> Солтан да була алмады,<br> Атлап чит сукмаклардан.<br> Гомере дә үтеп бара –<br> Җеп ага йомгаклардан.<br> Санламаган туган теле –<br> Яши аннан да башка.<br> Өзелгән кыл ялганмый шул,<br> Бәгырь әйләнгәч ташка.<br> Бәлки очып кайтыр иде,<br> Ничек каршылар халкы?<br> Туган җир сукмакларында<br> Калганмы аның хакы?!.<br> * * *<br> (Гөлнәфидә)<br> Кем ул анда таң җилендә<br> Чәчләрен җилфердәтә,<br> Кулларында, беләгендә<br> Күгәрченнәр гөрләтә?<br> Күгәрченнәр ни хакында<br> Гөрлиләр икән таңда?<br> Ник соң алар буй җиткән кыз<br> Беләге-кулларында?<br> Кояшка карап елмаеп,<br> Очтылар бердәм булып,<br> Озатып калды кыз бала,<br> Күз яшьләрен тамдырып.<br> Күгәрченнәрнең очышы<br> Гадәти-гади түгел.<br> Нинди хикмәт: бу кошларны<br> Йолдызга тиңли күңел.<br> Һәрбересе күтәрелде<br> Иң югары ноктага,<br> Салыр өчен кыз баланың<br> Җан авазын... нотага.<br> Сайрар кошка әверелеп,<br> Күгәрченнәр кайттылар,<br> Һәм гөлбакчаның гөлләре<br> Керфекләрен ачтылар.<br> Кыз баланың беләгендә –<br> Күгәрчен балалары:<br> Канат ярып гөрләшәләр –<br> Нурлы тәүге таңнары.<br> Кояшлы җыр яңгыратты<br> Бер йолдыз, йөзен ачып.<br> Аһ! дип йөрәк тынып калды,<br> Соңгы сулышын алып.<br> '''КАЛЫПКА САЛЫНМАГАН УЙЛЫЛАР...'''<br> '''...ягъни, сәер кешеләр көне'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Кем әйткәндер, әмма дөрес сүзләр:<br> Иң әүвәл ышан син үзеңә...<br> Һәм үзеңне яратыргә өйрән,<br> Бик ышанма – кеше сүзенә...<br> Өметләнмә, ярдәм итәрләр, дип,<br> Авырлыклар килгән чагында...<br> Бар көчең җый! Һәм торып бас үзең,<br> Ятып калма... юллар чатында...<br> Кеше хәлен читләр аңлый алмый,<br> Үз башына төшсә дә хәтта...<br> Үзең тырыш!.. Инде, көчең бетсә,<br> Бар ышаныч, өмет – Аллаһта...<br> - - -<br> Милләтләр дуслыгы, бердәмлеге,<br> Гаделлек көне, ди, халыкка.<br> Начар уйдан котылу көне, ди…<br> Бар да юк сүз, таян Аллаһка!<br> '''ХАКЛЫК РӘСҮЛ ӨММӘТЕНДӘ''''<br> (Хәдисләрдән АкКойрык күчереп алган)<br> Адашып йөргән бәндәләр<br> Тупланалмас бер урынга,<br> Җәмгыятьтән төшеп калма –<br> Ул Аллаһыбыз кулында.<br> Берләшмәс мөэмин-мөселман<br> Ялгышулар бар җирлектә:<br> Фикер үзгәлеге булса,<br> Хак гамәлләр – күпчелектә.<br> Пәйгамбәребез өммәте –<br> Һәрчак иттифак бакчасы:<br> Аллаһыга тугры коллар –<br> Дин кардәшләре барчасы.<br> Шымчылык итмәс мөселман<br> Бер-бересенең өстеннән,<br> Имеш-мимеш сүз тыңламас<br> Һәм көнләшмәс ул һичкемнән.<br> Эш йөртергә дә тырышмас<br> Мөселманнарны уздырып,<br> Көрәшмәс дин кардәш илә,<br> Дөнья көтәр җан дус булып.<br> Көнчелек, ачучанлыктан<br> Зарарланыр ошбу хак дин,<br> Мәхәббәт итешмәс булса,<br> Бәндә була алмас мөэмин.<br> Күпме гыйбадәт кылмасын,<br> Антлар әйтеп Мөхәммәдкә,<br> Камил булмаса иманы,<br> Керә алмас ул җәннәткә.<br> Кемсә төзек иманыннан<br> Ләззәтләр табып шат булса,<br> Күңеленә фани дөнья<br> Бозыклыклары ят булса,<br> Исәпләшер кардәшенең<br> Бар мәнфәгатьләре белән,<br> Гамәл кылыр дөньялыкта<br> Коръән аятьләре белән.<br> '''ХАКЫБЫЗ ЮК ТАПТАРГА!!!'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Ак канатлы алъяпкычлы.<br> Күннән чигүле читек,<br> Чылтыр-чылтыр чулпылары,<br> Күз алмаслык асыл кием, –<br> Һай, сокланмыйсың ничек?!<br> Гөлҗамаллы, Әллүкиле,<br> Тукайлы һәм Җәлилле,<br> Җаннарны эретә торган<br> Әлфияле һәм Илһамлы –<br> Бу – моңлы ТАТАР ТЕЛЕ!<br> Таңнар ата азан белән:<br> Бу – изге ТАТАР ТЕЛЕ!<br> Тәүфыйкъ-бәхет теләп, ана<br> “Әлли-бәлли” дип җырлаган,<br> Бу – назлы ТАТАР ТЕЛЕ!<br> Мирас итеп калдырылган,<br> Хәзинәдәй сакларга!<br> Дәверләрдә югалмаган<br> Изге, данлы ТАТАР ТЕЛЕН<br> Хакыбыз юк таптарга!!!<br> - - - - -<br> '''''...Ә Бабилдә, татар булмаганга,'''''<br> '''''Төзелмичә калган манара...'''''<br> (Салават Рәхмәтулла)<br> '''МӘХӘББӘТ УЛ СУКЫР...'''<br> (Уильям Шекспирдан, Фәнзия Шәмсетдиневаның ирекле тәрҗемәсе)<br> Мәхәббәт ул сукыр...сукырайта...<br> Күреп булмый хәтта чын-барлыкны...<br> Матурлыкмы? – Булмыйдыр аңлап та...<br> Яхшылыкмы? Әллә начарлыкмы?...<br> Карашларың йөрәкне кабызса,<br> Тоткарланып калса әгәр янда?<br> Зур кораблар йөрер юллар булса?<br> Нигә ирек бирмисең син аңа?..<br> Кача алмаган бу тоткынлыктан...<br> Бәхет бакчасы күк ул тоелган...<br> Күз – күргәнне күрүдән баш тарткан,<br> Гел матурлап буялган шул... ялган...<br> Хаклык, якты – караңгыда калган,<br> Чума сыман, ялган урап алган...<br> '''АКЛЫК КАЛКЫР!..'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Дөнья матур, дөнья ямьле –<br> Тоя белсәң.<br> Мәхәббәт бар, ярату бар –<br> Сөя белсәң.<br> Матурлыкны җуялмаган –<br> Ярлылык та.<br> Дөнья якты, нурлы булган<br> Сабырлыкта.<br> Матурлыкны Аллаһ биргән:<br> – Саклагыз ! – дип. –<br> Кара көчләр җимергәндә,<br> Яклагыз! – дип.<br> Гел карадан гына тормас –<br> Аклык калкыр!..<br> Дөнья имин булса гына –<br> Тормыш балкыр!!!<br> '''ДӨНЬЯ ТЫҢЛЫЙ ТЫНЫП:'''<br> '''САГЫШЛЫ МОҢ АГА...'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Үзәк өзгеч моңнар<br> Яңгырый офыкта:<br> Шәһит киткәннәрнең<br> Җан авазы кайта...<br> Орышлы якларның<br> Әрнеш-сагышлары...<br> Гомерләрне өзгән<br> Шартлау тавышлары...<br> Ата-аналарның<br> Моңы, күз яшьләре...<br> Ятим калганнарның<br> Кайгы-рәнҗешләре...<br> Барын бергә җыйган<br> Казлар каңгылдавы,<br> Киек каз тавышы,<br> Моңы, яңгыравы...<br> '''ЗАМАНЧА ВӘГАЗЬ'''<br> (АкКойрык)<br> Һәр гамәлнең Җир йөзендә нигезе бар,<br> Бар гыйбрәте, куанычы, аянычы.<br> Илаһиның фанилыкта гел эзе бар,<br> Бәндә гамәленең Күктә – таянычы.<br> Изгелектән бәндә нигез әзерләсә,<br> Күкләр аңа бирми калмас үз ярдәмен;<br> Бу дөньяда кеше үзе ниләр чәчсә,<br> Мәңгелектә торыр татып шуның тәмен.<br> Соңгы сүзне Аллаһ биргән изгелеккә,<br> Сынауларның азагында бар хозурлык;<br> Төсле гөлләр булып үсәр ахыр чиктә<br> Бер күреге дә булмаган шыксыз орлык.<br> Чүп ыргытсаң, үз башыңа явар уклар,<br> Терәксез эш вә нигезсез гамәл калмас;<br> Күкләрдә хәл ителгәнне “баш-корсаклар”<br> Фетнәләре белән генә үзгәрталмас!<br> Изге гамәл, Аллаһ кушса, гел мөкәммәл,<br> Әмер килсә, хәл итәрсең барысын үзең;<br> Ниятләрең керсез булса, табылыр әмәл,<br> Фәрештәләр дә иңдерер “амин” сүзен.<br> '''МУСА ҖӘЛИЛГӘ ХАТ...'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Сугышлар да ачмадылар,<br> Башлар да салмадылар,<br> Яклаучысыз калган телне<br> Кычкыртып ялмадылар!..<br> Дошманнарыбыз да түгел –<br> Бер сукмактан атлаган.<br> Берлингача, аннан япон –<br> Бергә җиңү яулаган.<br> Ник бергә яши алмадык,<br> Бер йодрыкка калып?..<br> Туеп сикерделәрме соң?<br> Тараттылар газиз илне –<br> Китә йөрәкләр талып.<br> Чарасыздан хәйран булып<br> Калырлык безнең хәлләр.<br> Ятимлектә калган телне<br> Хәзер соң кемнәр жәлләр?..<br> Озакламый туган көнең,<br> Зурлап искә алырбыз.<br> Урысча теләкләр белән<br> Ал чәчәкләр салырбыз!..<br> Муса Җәлил! Җанкайларың<br> Очадыр гаҗиз булып...<br> Син башың салган Илкәең<br> Бара бит телсез калып?!.<br> '''БЕЗ БИТ ТЫНЫЧ ХАЛЫК ТУМЫШТАН!'''<br> (Зөлфия Әсфәндиярова)<br> Йөрәк әрнүенә түзалмыйча<br> Бер Ходаем, Сиңа эндәшәм!<br> Юл куймасаң иде явызлыкка,<br> Мөлдерәмә тулы күз яшьләре<br> Түгелмәсен иде һичкайчан.<br> Ходай, япчы сугыш капкаларын,<br> Тын алаек тирән сулыштан,<br> Тыныч тормыш телик бер Аллаһтан,<br> Улларыбыз кайтсын сугыштан!<br> Кайгы-хәсрәт кирәк түгел безгә,<br> Без бит тыныч халык тумыштан!<br> '''ҖЫЛЫ КИРӘК...'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Һәрбер йөрәк көтә үз язын,<br> Кичке шәфәкъләрнең назларын...<br> Тели ул шифалы тынлыкны,<br> Кем беләндер уртак шатлыкны...<br> Яраткан күзләрдән шифа-нур –<br> Менә хәзер кирәк...бүген ул...<br> Тормыш салкынына чыдарга<br> Җылы кирәк, җылы... җаннарга!..<br> Яшьлек-картлык – бүлү ярамый.<br> Ел фасылына да карамый, –<br> Мәхәббәтең булса җаныңда,<br> Җылы була һава... тагын да...<br> '''КҮПМЕ ҖАННАР...'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Күпме җаннар аша күккә,<br> Бәхет-шатлыгын алып.<br> Күпме җаннар бәхет эзли,<br> Дөньяда арып-талып.<br> Күпме җаннар ашты күккә,<br> Бәхет-шатлыкны күрми.<br> Иясез шатлыклар йөри,<br> Кемгә кунарга белми.<br> Бәхетле итәр иде дә<br> Якты нурларын сибеп,<br> Тик сукыр җаннар да йөри<br> Бәхет артына тибеп.<br> Күпме җаннар башын сала<br> Җирдә иминлек эзләп...<br> Канга сусаган җаннар күп –<br> Йөри корбанын күзләп.<br> Җирдә күпме хәзинә бар –<br> Тигезләп беркем бүлми:<br> Берәү умырып тутыра,<br> Күпләргә грамм тими...<br> '''ЧАУКАЛЫКТА – КЫЙБЛА ЧИШМӘСЕ...'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Кыйбла чишмәсенең көмеш суы<br> Челтерәп лә ага чиләккә.<br> “Онытма чишмәңне!..” – дия сыман...<br> Ага әллә туры йөрәккә?..<br> Тауның кабатланмас гүзәллеге:<br> Тау битләрен баскан зәңгәр гөл,<br> Җырлап-гөрләп аккан чишмәләре...<br> Истән чыкмый, күңелемдә гел...<br> Чаукалыкка* менеп бер урасаң,<br> Сыйпап юанасың... кылганын.<br> Саф чишмәдән учлап суын эчсәң,<br> Җанда – оҗмах... шуны аңладым.<br> Авыл – гүя синең уч төбеңдә:<br> Киң кырлары, ерак урманы,<br> Инеш бормалары, бөдрә таллар –<br> Мең хастадан дәвалый җанны...<br> * Чаукалык – куаклык, әрәмәлек; урман киселгән җирдә яңадан күтәрелә торган үсемлекләр.<br> '''КИЛӘЧӘК БУЫННАР АВАЗЫ'''<BR> (АкКойрык)<br> Ашкынулы сабырсыздан<br> Һичкайчан көнләшмәдек;<br> Без – бердәм, рәсми фиркагә<br> Әлегә берләшмәдек.<br> Аллаһыбыз хозурында<br> Бәндә ялгыз һәрвакыт;<br> Хак Тәгалә бирер әмер,<br> Килер ул – безнең вакыт.<br> Иҗтиһат кыл сабырлыкта,<br> Кырыкка берне ярып;<br> Без бит әле тумаганбыз –<br> Эзләмә һич шәм алып.<br> Иман нуры белән һәрчак<br> Яктырт фани дөньяны.<br> Бәлки син дә безнекедер –<br> Кем дә булса бит тергезер<br> Төзелмәгән фиркане!<br> '''ЙА АЛЛАМ!'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Йа Аллам! Йа Раббым!<br> Усал телләр, гүя, әче җилләр,<br> Күлдәвектә дулкын уйната...<br> Кемдер елый...Кемнедер уята...<br> Мәңгелек уйларын уйлата...<br> Йа Аллам – Әл-Җәббар!<br> Бир син безгә зирәк акылны,<br> Бир тик мәрхәмәтле сүзләрне!<br> Телләрне тый, сагайт колакларны...<br> Уят җанны... Ач Син күзләрне!...<br> '''КАБАТ СЫНАМА... ЧЫДАМАМ!'''<br> (Зөлфия Әсфәндиярова)<br> Уйлар диңгезендә, колач жәеп,<br> Йөзәм куркып, төпкә китмәскә.<br> Ишетмәс тә идем тавышларын,<br> Көчле дулкын биткә сипмәсә!<br> Күрәм, әткәй-әнкәй дә ерактан<br> Кул болгыйлар – җаннар елышкан:<br> “Кералмассың балачак ярыңа –<br> Кырмавык үләннәр сырышкан...<br> Бик сагындык, сине, и балакай,<br> Диңгез суы салкын, өшерсең!<br> Яр читендә – көймә, утыр, балам,<br> Ишеп килсәң, монда төшерсең!”<br> Яшьлек ярындагы учак яны,<br> Яңгырый көчле жырчы тавышы.<br> Ике кайнар йөрәк бергә баса<br> Шулай аерылышу сагышын.<br> Өзелеп жырлый иде безнең Фидан:<br> “Озак тордым, атым чапмады!..”<br> Мин дә кердем урман эчләренә,<br> Чыгар сукмак кына тапмадым!<br> Яр читенә килеп тукталсам да,<br> Уйлар диңгезе киң – баралмам!<br> Күзләремне, төбәп карасам да,<br> Жаным, сине кабат табалмам!<br> Бигрәкләр дә тирән уй диңгезем,<br> Ярларыннан төшсәм, чыгалмам...<br> Тыныч яшәү насыйп итче, Ходай,<br> Һәм сынама кабат, чыдамам!..<br> '''БЕР МИЗГЕЛ'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Мизгел бит ул сәгать түгел,<br> Аны тоя сизгер генә:<br> Ә бит тирән эзен сала,<br> Килеп кеше гомеренә.<br> Мизгел йөрәк яра ала,<br> Күкләргә очыра ала.<br> Мизгел сөйгән ярың булып,<br> Шашып сөя, коча ала.<br> Парлы да ул, ялгыз да ул,<br> Тотып уйларга да сала.<br> Бер мизгелдә күз карашы<br> Йөрәгеңне яулап ала.<br> Бәлки бәхеткә нигез дә<br> Бер мизгелдә салынадыр:<br> Шул мизгелне гомер буе<br> Сөеп-саклап барудадыр...<br> '''БЕЗ ЯШИБЕЗ ӘЛЕ'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Максат – яшәү!.. Яшәү бәхет бит ул!<br> Бернигә карамый – яшәргә!..<br> Усал җилләр иссә, җир тетрәсә...<br> Кояш яндырса да – түзәргә!<br> Яшәү – Бәхет! Сихри могҗиза ул.<br> Елмаюлар, өмет-хыяллар...<br> Чокыр-чакыр язмыш сукмаклары...<br> Очрашулар...аерылулар...<br> Тылсымлы иртәләр Туган җирдә...<br> Якты мизгел – татлы сөюләр...<br> Күңелдә сакланган җылы хисләр...<br> Үпкәләшү, теләктәшлекләр...<br> Яшәвебез – еллар саны түгел,<br> Ул – иң матур гөлләр бәйләме!<br> Без – яшибез әле! Алда – гомер...<br> Анда – язлар... Җылы җәйләре...<br> '''РАЗГЛЯДЫВАЯ МИР БЕССТРАСТНО...'''<br> (АкКойрык)<br> Земля − не скопище материи всей тленной,<br> Чтоб грешникам обжорство обеспечить;<br> Земля − больница, где Создатель лечит<br> Возможные недуги всей Вселенной.<br> Земля − на пастбищах Творца Вселенной<br> Лишь гравитации пастух-кормилец,<br> В смирительной рубашке наш строптивец –<br> Душа, закованная в плоти бренной.<br> Фундамент мирозданья тем и крепок,<br> Что простотой и качеством отмечен;<br> Тайник с ключами строго засекречен,<br> Чтоб разгадать, в мозгу не хватит клеток!<br> Не первый век наш разум вялый тщится<br> Прогрызть гранит наук, стену учений,<br> И тянется за нами всех мучений,<br> Потерь и катастрофы вереница.<br> И все просторы наших “достижений”,<br> Наукой покорённые “высоты” –<br> Лишь тупики, ловушки и пустоты<br> Земного лабиринта приключений.<br> Деяния подвижников “свершений”<br> Наперекор гармонии небесной –<br> Потомкам нашим разве что уместны<br> Как маяки трагедий и крушений.<br> И, перепробовав всего земного,<br> Потомок скажет на краю “прогресса”:<br> “Количество и скорость любят беса,<br> Умеренность и качество же − Бога”.<br> Поймёт наш внук, сполна себя исхлёстав,<br> У бренности “движухи” на границе:<br> Толкли лишь воду “мудрецы” в ступи́це,<br> А ларчик открывался очень просто!<br> * * *<br> '''...Мудрость Бога жизнью не измерить,'''<br> '''Краткосрочен данный Им кредит;'''<br> '''Что бы там ни промышляла челядь,'''<br> '''Промыслу Творца − не повредит.'''<br> '''ЯШӘҮ ЯМЕ'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Аклык-сафлык! Ике гашыйк<br> Кар сибешә.<br> Кар бөртеге чәчләрендә,<br> Әй, биешә.<br> Ак таҗ төсле җем-җем иткән<br> Йолдызчыклар,<br> Кызның алсу йөзкәенә<br> Әй, килешә.<br> Кар бөртегенә ияреп<br> Сибелделәр,<br> Мәхәббәт очкыны кунган<br> Ак энҗеләр.<br> Бәхет тамчылары булып<br> Керфекләрдә,<br> Күз яшеме? Кар бөртеге? –<br> Җемелдиләр.<br> Ап-ак карда ак бизәкләр –<br> Чәчәкләрдәй,<br> Кирәк түгел сүз әйтү дә,<br> Бүләкләр дә.<br> Кояш нурлары күченгән<br> Серле күзләр,<br> Яшәү яме, сөю тәме –<br> Йөрәкләрдә.<br> Ике гашыйк кар сибешә!..<br> * * *<br> (Гөлнәфидә)<br> Язмыш йөртә, алып китеп читкә,<br> Бәхет кошың эзлә! дип безгә.<br> Еллар узгач, кайтып егыласың,<br> Җан көйрәтеп, туган нигезгә.<br> '''ЯЗГЫ ЯҢА КӨН ТУА!'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Яз һәм кыш тарткалашкан бер мәл,<br> Вакыт! дип көрәшәләр Җирдә...<br> Ә минем, нигәдер, бу көнне<br> Чын яз дип күрәсем... бик килә.<br> ...Кояштан алырбыз якты нур,<br> Төсләр төсмерләргә таркалыр...<br> Без Җирне тылсымга манарбыз –<br> Зур Җиһан, сокланып, таң калыр!<br> Күк йөзен буярбыз зәңгәргә,<br> Аккоштай ак болыт эләрбез...<br> Чәчәкнең аллысын-гөллесен<br> Ямь-яшел келәмгә тезәрбез...<br> Кешеләр, сөенеп, елмаер,<br> Сибелер күзләрдән сихри нур!..<br> Галәмнәр балкырлар бизәлеп.<br> Яңа көн каршылау – бәхет ул!..<br> Тормышка ямь өстәп, кемнәрдер<br> Бу көндә дөньяга килерләр...<br> Бәхетле булсыннар, йа Раббым!..<br> Бәрәкәтле булсын гомерләр!<br> '''САФ-ПАКЬ МИНЕМ НАМУСЫМ!'''<br> (Зөлфия Әсфәндиярова)<br> Атказанган исемнәрем дә юк,<br> Бар жирдә дә тик үтә сүзем!<br> Сүрелмәсен безнең бу якынлык,<br> Саклап яшик туганлык хисен!<br> Узып кына бара гомер көзем,<br> Ихтыяр көченә сөенәм!<br> Намусым саф һәм пакь, азат булгач,<br> Бөекләр алдында баш иям!<br> Яшәр, үзен югалтмаса, кеше,<br> Ихтирам-хөрмәтләр казанып!<br> Сынауларга, бер дә бирешмичә,<br> Яшик, бер Ходайга таянып!<br> '''КЫШЛАРЫМА ИЛТӘ...'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Кышкы урман,<br> Шаулый төз наратлар,<br> Ылыс исе, яуган кар исе.<br> Тезелеп киткән ап-ак каеннарга<br> Карыйсы да килә, карыйсы.<br> Җем-җем килеп алга дәшә сыман,<br> Карда сызылып киткән ике эз.<br> Кышларыңа илтә бу эзләр, дип<br> Сагышланма күңел, әйдә, түз!<br> Имән егетләре кулын суза:<br> ,,Мин янәшә, миңа таян!” – дип.<br> Эзләр буйлап мине алга этә,<br> Бөтерелеп искән шаян җил...<br> '''МӘДХИЯ'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Һәр хатын-кыз – кемгәдер алсу таң...<br> Йә йокысыз үткән татлы төн...<br> Гомер көзендәге гөлләмә ул...<br> Төннәрне кыскарткан якты көн...<br> Һәр хатын-кыз – кемнеңдер җылысы,<br> Ышанычы, сагышы, моңы...<br> Кемнеңдер кояшы, якты нуры,<br> Өмет өстәп торган ялкыны...<br> Һәр хатын-кыз кемнеңдер хыялы,<br> Мәхәббәте, күзе карасы...<br> Яңгырлы көзе дә, язы һәм җәе дә...<br> Йә мәдхия, кемдер язасы...<br> Һәр хатын-кыз кемнеңдер уңышы,<br> Хатыны, сакчысы, сеңелесе.<br> Илһам бирүче дә, фәрештә дә…<br> Хатын-кыз ул – дөнья көзгесе!<br> '''СҮЗ ТУРЫНДА СҮЗ'''<br> (АкКойрык)<br> Иң элек Сүз яратылган, бу – шиксез:<br> Фикер-фөкра туып торган өзлексез,<br> Изге Рухтан Тавыш иңеп бер мәлдә,<br> Бөтен киңлеккә таралган Галәмдә.<br> Сүз яңарта һәм җимерә дөньяны,<br> Сүз белән бәндә хөкем итә җанны:<br> Йә фәрештә куенында сакланыр,<br> Йә вәсвәсәгә бирелеп газапланыр.<br> Сүз яраткан җимешләр – зәгыйфь, фани,<br> Тарттырыр аларны чор тегермәне;<br> Бәндә генә гомерлек дип әмәлләр<br> Кайвакыт уй-фикерләр һәм гамәлләр.<br> Аермачык сүзләр белән юл ярып,<br> Төзик гүзәл фикер-фөкра сафларын;<br> Сырлы сафсатаның юктыр кирәге –<br> Гади вә гүзәл тормышның зияге.<br> Галәм бакчасында һаман сабый без,<br> Язмыш тәсбих төймәләрен саныйбыз;<br> Безнең гомер – сандал-чүкеч арасы,<br> Мәңгелеккә шуннан үтеп барасы.<br> Эзләмә урын галәмнәр читеннән,<br> Чүкелмәккә бәндә тәкъдир ителгән;<br> Фикер-гамәл белән язмышың уйнат,<br> Чыныксын җаның – күбрәк аны кыйнат!<br> '''БУЛ БАТЫР!'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Энҗе карлар ява,<br> Дөнья ап-ак,<br> Кулларыма алам<br> Кар учлап.<br> Ак карлар ул –<br> Аклык, сөенеч бит,<br> Диеп куям,<br> Кышка багышлап.<br> Энҗе карлар<br> Керфегемә куна:<br> Күтәр күзең –<br> Дөнья бик матур!<br> Тозлы тамчылары<br> Иренемдә,<br> Сүндермә өметең,<br> Бул батыр!<br> Йомшак карлар<br> Назлап әйтә төсле:<br> Имә башың,<br> Күз сал дөньяга!<br> Тормыш дәвам итә,<br> Атла алга,<br> Сыгылганнардан син<br> Булма да!<br> '''ИҢ КУАНЫЧЛЫ ХӘЛ...'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Ыгы-зыгылардан җаның талганда,<br> Тормыш мәшәкате кайнап торганда,<br> Тиктомалдан кирәк булсаң кемгәдер –<br> Иң куанычлы хәл шул бу дөньяда.<br> Болай гына, хәл белергә, дип керсә,<br> Нихәлләрең, күптән күргән юк, дисә,<br> Тормыш учагына өсти пүләннәр,<br> Дөньяны нурлый елмайса, бер көлсә.<br> Ялындырмый, синең белән чәй эчсә,<br> Яңалыклар, төшен сөйләп, көлдерсә,<br> Сөенәсең... Хәтта дөнья яктыра,<br> Шундый кешең бар икәнен син белсәң...<br> '''ӘЙ, БАРЫР ИДЕМ ОЧЫП!'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Күбәләктәй очкан карлар,<br> Сыйпап үтә йөзләрне.<br> Керфек очларына кунып,<br> Күзәтәләр күзләрне.<br> Кар болытларын аралап,<br> Кояш үбә үрелеп.<br> Ап-ак түшәк өсләреннән<br> Атлыйм хискә күмелеп.<br> Сызгыра кырда бураннар,<br> Ак дулкыннарны тезеп.<br> Дулкыннарда колач салып,<br> Китәсем килә йөзеп.<br> Өермә җил көлә-көлә<br> Ак толым үреп бара,<br> Ак толымнар күңелемә<br> Нурлар булып урала.<br> Җилләр мине алга әйди,<br> Карлы иңемнән кочып.<br> ,,Яшьлегең анда!” – дисәләр,<br> Әй, барыр идем очып!<br> '''КҮЗЛЕКЛЕЛӘР БӘЙРӘМЕ'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Күзлеклеләр көне – безнең бәйрәм!<br> Кемнәр генә хәзер күзлексез...<br> Кем ерактан күрми, кем – якыннан...<br> Күрер-күрмәс йөрү… күрексез.<br> Ярдәмчеләр безнең ул күзлекләр:<br> Танышларны күрми үзмаска,<br> Китап укыганда, хат язганда...<br> Юлда йөрегәндә – аумаска!<br> Күзлек эзләп күпме вакыт уза...<br> Эш күп чакта, елыйсың килер...<br> Ә ватылса инде – эшләр харап:<br> Яңа күзлек сатып ал, йөгер!..<br> Әллә ничә күзлек кирәк миңа:<br> Урамда – бер, укырга – ике...<br> Ашаганда... күзлексез дә була,<br> Пешекчесе булса – күзлекле!<br> Уйлап табучысы ул күзлекне<br> Мең рәхмәт аладыр көн саен.<br> Оҗмахтадыр аның урыны, дим, –<br> Тапкан безгә… яшәеш җаен!<br> '''АККОШ, ЧУРТАН, КЫСЛА'''<br> борынгы мәсәл – заманча<br> (АкКойрык)<br> Арба тартып арыгач,<br> Гаеплене эзләп,<br> Тукмашып та алгач,<br> Аккош, Чуртан, Кысла,<br> Сүз куертмый бушка,<br> Төзеделәр,<br> Бетсен, диеп, нифак,<br> Арба тарттыручы “Ширкәт Иттифак”.<br> Кул бирешеп һәм үбешеп<br> Килештеләр,<br> Программа эшләшеп,<br> Устав төзешеп,<br> Эшкә керештеләр.<br> Китте дигәндә хутка,<br> Бер дә юкка<br> Купты бит янә ызгыш-талаш:<br> Бугазга – бугаз, башка – баш!<br> Кабинетларны булмый һич бүлеп:<br> Берсе тәбәнәк, берсе бик биек.<br> Талый Кысласы: юк, ди, ваннасы.<br> Аккошка ярап булмый ничек тә:<br> Һаман омтыла өскә-биеккә.<br> Ничек түзсен, ди, моңа Чуртаның? –<br> Икесенең дә киерә иманын!<br> Шулай тарткалашып,<br> Сугышып-якалашып,<br> Рисвай булдылар.<br> Әмма уңдылар!<br> Ширкәт төзүләр китмәде бушка:<br> Чыгып баксалар берзаман тышка,<br> Хәйран калдылар бары да:<br> Теге арба, тәгәрәп төшеп таудан,<br> Үзе үк ишек алдына кереп туктаган.<br> Йөген генә бушатасы калган!<br> * * *<br> Байтак бездә шундый бәндәләр:<br> Булмаса да эштә киртәләр,<br> Үзгәртәбез, диеп, уңайга,<br> Куптаралар гауга.<br> Эшләр бара бит ул болай да,<br> Салып торсаң җайга.<br> Аккош-Чуртан-Кыслаларның<br> Катнашмавы да – файда!<br> '''ӘЛЛӘ КОЯШ БЕЗДӘ ТАПЛЫМЫ?'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Яшәсәк тә төрле илләрдә,<br> Аңлашабыз татар телендә.<br> Илебезгә хат-хәбәрләр килә<br> Яшәүчедән Себер илендә.<br> Татар җырын тыңлый ул өзелеп,<br> Керфекләрен яшькә чылатып.<br> Йөрәгенә дәва бирә торган,<br> Моңны ишетергә җан атып.<br> Диңгез аръягында, тау-ташларда,<br> Далаларда яши татарлар.<br> Язмыш еракларга ташласа да,<br> Татарлыкны мәңге сакларлар.<br> Җан тырмашып бала-оныкларын,<br> Туган телгә яши өйрәтеп.<br> Куанып тыңлыйлар шигырьләрне,<br> Сәхнәгә бастырып сөйләтеп.<br> ,,Ерактагы кояш якты була”, –<br> Дигән әйтем, әллә хаклымы?<br> Татар илләрендә яшәп, суын эчеп,<br> Газиз телдән бизеп баруыбыз...<br> Әллә кояш бездә таплымы?!<br> '''ҮЗЕҢНЕ ЯРАТУ КИРӘК...'''<br> Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Үзеңне ярату кирәк. Һәм дә мактау!<br> Чит-ятлардан моны көтә... бары ялкау.<br> Мин бик матур була алам һәм бик яхшы,<br> Булам кайчак кара болыт... Булам – якты.<br> Бераз көлке, бераз усал, бераз башсыз,<br> Көтмәгәндә, булам хәтта мин... акылсыз.<br> Шат күңелле була алам, кирәк булса...<br> Киреләнәм... әгәр миңа ошамаса...<br> Юк дип өзеп әйтәм... начар уйлар килсә,<br> Үземне дә сүгеп атам... кызып китсәм...<br> Туктап торам... бөтен кеше йөгергәндә,<br> Елый алам, кеше “Кызык!” дип көлгәндә...<br> ... Мактарга кирәк үзеңне... Яратырга...<br> Ишетергә... Һәм, әлбәттә, кайгыртырга.<br> ''''',,ЙОЛЫП КАЛЫЙК ҖИРНЕ УТ-МӘХШӘРДӘН''''',<br> '''''ӘЙ, КЕШЕЛӘР! БЕЗ БИТ ҖИРДӘШЛӘР!”'''''<br> Саҗидә Сөләйманованың 1966 елда язылган шигыреннән. Бүгенгә төбәп язылган кебек. Алтмыш ел вакыт узган!..<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Түбәләрдән тамчы тамыштыра,<br> Яз канатын сирпеп үткәнгә.<br> Песнәкләр күңелле чыркылдаша,<br> Кояш язгы нурын сипкәнгә.<br> Яланнарда карлар челтәрләнә,<br> Черт-черт аска иңә кичләрен.<br> Эңгер-меңгер җитә, ай да калка,<br> Аңкый язгы карның исләре.<br> Тупыллар да үзгә ис таратып,<br> Чайкалыша айның нурында.<br> Җанга рәхәт биреп яз сулышы<br> Аһәң сала тормыш җырында.<br> Кар астында җир тынын киңәйтә,<br> Тамырлар да тоя яз көчен.<br> Табигать бар тырышлыгын куя –<br> Җирдә тормыш яшәсен өчен!<br> '''ЯШӘҮ – МӘҢГЕЛЕК... БЕЛӘМ'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Әткәй-әнкәй бүләк иткән<br> Гомер юлларын барлыйм;<br> Үзем узган сукмаклардан<br> Тагын бер, гүя, урыйм...<br> Дөнья малы – дуңгыз каны...<br> Барына шөкер, Раббым!<br> Кемгәдер мин – туганыдай,<br> Кемдер минем – Кояшым...<br> Дөнья бит бу... Гөнаһсыз – юк.<br> Җәзасын үзем сөйрим...<br> Аллаһтан ярлыкау сорыйм,<br> Мохтаҗга байлык бир, дим.<br> Язмыш сынауларын узам,<br> Шөкер, Раббыма... Түзәм...<br> Тормыш екса – торып басам!<br> Яшәү – мәңгелек... беләм!<br> '''КЕМ СОҢ БЕЗЛӘР?'''<br> (АкКойрык)<br> Хәтерлим мин совет чоры чегәннәрен,<br> Хәер сорап, авылларда йөргәннәрен.<br> Ул хәлләрдән соң җитмеш ел вакыт үтте,<br> Бар чегәннәр утраклыкка күчеп бетте.<br> Заман хәзер яшәешне кабат “көйли”,<br> Яңа гасыр йөремсәген күпләп “җөйли”.<br> Кем соң безләр? Бетмәс сугыш тилгәннәре?<br> Һаман юньсез дошман дәүләт көекләре?<br> Юктыр моңа төгәл җавап биргәннәре.<br> Әллә бүгенгенең соңгы “бөекләре”,<br> Әллә киләчәкнең мескен чегәннәре...<br> - - - - -<br> '''''Яр буенда торам кораб көтеп,'''''<br> '''''Миңа тиешлесе күренми...'''''<br> (Камилә Әхмәдиева)<br> '''АПТЫРАУЛЫ ЗАМАН'''<br> '''Ижау базарында'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Базар эче-өстәлләрдә<br> Итләр киткән тезелеп.<br> Ике әби тора шунда<br> Иткә карап, өзелеп.<br> Берсе шунда әйтеп куйды:<br> – Их, тәмле исләр аңкытып,<br> Итне пешерсәң иде?<br> Уф, татарча сөйләшәләр –<br> Китте өзелеп үзәк!<br> Йөрәгем әллә нишләде…<br> Китеп тә бардым тизрәк.<br> Тиен өчен көне-төне<br> Эшләгәннәр бит алар.<br> Тиеннәрдән тиен генә<br> Пенсияне алалар.<br> Чорларына карап нигә<br> Ярдәмен өстәмиләр?!.<br> Йөзләрчә миллион алып,<br> Яши бит “өстәгеләр”...<br> Оятлары качкандыр шул<br> Уралып алтыннарга.<br> Гади халык тормыш итә<br> Кабынып ялкыннарга...<br> Йорт җиткерәләр тырышып,<br> Бурыч алып ир-атлар.<br> Йөрәк чыдамый... китәләр,<br> Калка яңа зиратлар.<br> Урамнарда елмаешып<br> Баручыны күрмәссең.<br> Кирегә барган тормышта<br> Башың катып үләрсең?!.<br> '''ЧЫН ДУСЛЫК УЛ – ТОРМЫШ МӘГЪНӘСЕ'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Олы бәхет миңа – дустың булу:<br> Гөлләр чәчәк ата күңелдә...<br> Гомер буе хыялымда йөрткән<br> Илаһилык күрәм йөзеңдә...<br> Кирәк түгел назлар, иркәләүләр,<br> Ялкынлы кочаклар һәм сөю...<br> Илһам өстәп торган фәрештәмнең<br> Миңа җитә барлыгын белү...<br> Чын ярату – тормыш мәгънәсе ул:<br> Илһамлана җаның, ашкына.<br> Яратып яшәгән җанга гына<br> Матурлыкка юллар ачыла.<br> * * *<br> '''Керпе чәнечкеләр бүләк итә'''<br> '''Чәчәк аткан бер карт кактуска...'''<br> '''Энә-чәнечкеләр комачаумы,'''<br> '''Җаның җылы булса – дуслыкка?!'''<br> '''УРМАН ЯМЬСЕЗ ТҮГЕЛ!'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Көзен бармыйм, урман ямьсез, диләр,<br> Ямьсез түгел, ялга туктаган.<br> Җәйләр буе ямьгә күмелеп ул,<br> Мәхәббәтне үзенә туплаган!<br> Җиләк-җимеш биргән, чикләвек ашаткан,<br> Сагышлыга биргән дәвалар.<br> Күпме күз яшьләрен, шатлыкларын<br> Күргән мәхәббәт аңлашулар.<br> Күпме кошлар кыска гомерләрен<br> Ышыгында яшәп озайткан.<br> Таң атканда күңелле сайрашып,<br> Кошчыклар үстереп озаткан.<br> Ямьсез түгел урман, бары ял итәләр<br> Нәфис ак каеннар, юкәләр.<br> Каеннарга сөялеп моңсу җаннар<br> Хәтер-үткәннәрен сүтәләр.<br> Наратлары белән горур гына<br> Кыш каршыларга әзерләнә.<br> Арасында инде тузып-череп,<br> Азык булып алгы буыннарга,<br> Җирдә ятканнары шәйләнә.<br> '''Урман ямьсез түгел! Язлар килгәч,'''<br> '''Тагын ямь-яшелгә әйләнә!..'''<br> '''ТУКАЙ УЯНСА...'''<br> (Фәнзия Шәмсетдинева)<br> Бер могҗиза булып, Тукай<br> Уянды, ди, фаразан...<br> Бер мизгел сокланыр иде:<br> – И, бу бит – нурлы Казан!..<br> Тормыш-көнкүрешне күреп,<br> Әрнешеп, әйтер, димен:<br> – Татар – исән! Тик, күбегез<br> Белми бит ана телен!..<br> Белмәү генә түгел әле,<br> Белергә теләмисез...<br> Илсез дә әлегә “халык”,<br> Телсез... фәһемләмисез!?.<br> Йөз унөч ел элеккечә –<br> Шул килеш хәл-әхвәлләр:<br> Мәскәү тотса якаңнан, дип,<br> Йөри шымчы-шәүләләр...<br> Татарыстан дигән җир бар,<br> Татар мәктәпләре – юк...<br> Байларыгыз комсыз, надан...<br> Малга табыну – шул ук...<br> Яшәр өчен түгел, гүя,<br> Ашар өчен яшисез...<br> Күз буяучылар заманы,<br> Чынлыкта – дәһриме сез?..<br> Гасыр арты гасыр уза,<br> Халык уянмый һаман...<br> Гамьсез йокылы татарны<br> Йотмасмы явыз заман!?.<br> '''ЧИГЕ БУЛЫР МИКӘН, КЕШЕЛӘР?..'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Өстә утыралар тылсымчылар--<br> Күзне буып халык алдыйлар.<br> Ә үзләре астан көләләрдер,<br> Ышаныгыз диеп, сантыйлар.<br> Кәефләр шәп,йомшак урыннарда<br> Үткәрәләр картлык елларын.<br> Берсе китсә, икенчесе утыра,<br> Канәгать уалап кулларын.<br> Уйламый да үзгәреш кертергә,<br> Җиң(е)ләйтергә халык тормышын.<br> Карт йөрәген бик тә саклап кына,<br> Байлыкта үткәрә булмышын.<br> Эткә калҗа ташлаган шикелле<br> Ыргыталар, авыз томалап.<br> Акча арта, диеп, яу кубарып,<br> Ярты кило итлек акча өстәп,<br> Калдыралар алдап-юмалап.<br> Халык яши җан тырмашып эшләп,<br> Читтә кала бала кайгысы.<br> Сизми кала чиргә сабышканын,<br> Дәвасына акча җиткерәлми,<br> Эчә башлый усак кайрысы.<br> Онытылды кеше кайгылары,<br> Шатланышып бер күрешүләр...<br> Сугышы да туктар төсле түгел,<br> Чиге булыр микән, КЕШЕЛӘР?..<br> '''ЯҢА РОССИЯННАР АНТЫ'''<br> (Андрей Орлов (Орлуша) шигыре,<br> АкКойрык тәрҗемәсе)<br> Илнең өч төс байрагы астында –<br> Үз акылымда, аек һәм исән, –<br> Тәкрар итәм бүген бу антымда,<br> Булырмын дип үрнәк россиян.<br> Усмановтай намуслы яшәрмен,<br> Медведев күк эшләп ашармын,<br> Чубайстай бүтән һич урлашмам,<br> Шойгудай Донбассны яклармын.<br> “Урыс дөньясы!” дип лаф орырмын,<br> “Кырым – безнеке!” дип, кирәксә,<br> Танавына берне тондырырмын,<br> Ил дошманы каршы сүз әйтсә.<br> Күсәк тәмен җилкәмдә татырмын,<br> Хуҗа ни кушса да үтәрмен,<br> Кабат Берлинга да мин барырмын,<br> Акча бетсә, шиксез, түзәрмен.<br> Шәрә килеш атка атланырмын,<br> “Зәңгәрләр”не мәңге күралмам,<br> Шайтан кушканча гел кыланырмын.<br> Антны бозсам – тонсын күз алмам!<br> '''ИРЕКЛЕЛӘР ОЧА...'''<br> (Зәйнәп Зәкиева)<br> Кыр казлары очты тезелешеп,<br> Йорт казлары калды каңгылдап.<br> Бик дәртләнеп бераз очтылар да<br> Туктадылар бик ямансулап.<br> Бик очасы килде аларның да<br> Биек-биек күкләрне иңләп.<br> Язмышлары җиргә береккән шул –<br> Каңгылдашты алар тик иңрәп.<br> Борын заман алар да бит очкан,<br> Канатлары белән зәңгәр күк кочкан.<br> Тик адәмнәр, ирекләрен буып,<br> Гомер киңлекләрен дә кыскан.<br> Каңгылдаулары да моңлы түгел,<br> Яңгырамый күкләр иңләтеп.<br> Канатлыга җан иреге кирәк!<br> Табигатьне адәм нишләттең?!<br> === '''VI. УЕНЫ-ЧЫНЫ БЕРГӘ''' === '''БАРЫБЕР ҖЫРЧЫ БУЛАМ!'''<br> Көн буена бу җан дигәнең: “Җырчы бул! Җырчы бул! Җырчы бул!” – дип, баш капкачымны дыңгырдатты. Йөрәк тә көн озыны: “Кичке якта Концертлар залында – Солянка! Солянка! Солянка!” – дип тәкрарлады. “Хыялың чынга ашсын”, – дип әйтүләре булгандыр инде.<br> Ярый әле, концертка килгәнмен. Киңкырлы талант иясе, яраткан җырчым Шәрәпҗанның чыгышын күреп, исем-акылым китте. Аяк атлавына хәтле күзне камаштыра. Бер-ике секунд дигәндә, ун мәртәбә, чыгымчы ат кебек пыр туздырып, сәхнәне әйләнеп чыкты. Бер үзе генә диярлек (бик сирәкләр, дисәң дә була инде) сөйли торган сүзләрне чәчеп туйгач, сәхнәнең кырыена ук килеп, тезләнеп, кайсыдыр тамашачыга яшьле күз карашын төбәп, “Булмады, булмады...” дигән җыр җырлаячагын игълан итте.<br> Үкенеч җыры идеме бу, үзен акларга теләп, нәрсәдер исбатларга тырышуы булдымы – аңламадым. Мондый газаплы җырларны йөрәкнең кабул итмәячәге билгеле инде: әйтәсе килгән сүземне дә аның үзенә җиткерә алмыйча, концертны ахырына хәтле карап бетермәдем. “Булмады шул инде, булмады...” – дип, өйгә сыптырдым.<br> Өстемне дә чишенеп тормыйча, “Тик-Ток”ны ачып, Шәрәпҗанның видеосын эзли башладым. Һаман шул “Тик-Ток”та көн күрә икән әле. Аның югары белемле, эрудицияле булуын күреп, янә һушым китте. Һәр видеосында кемгәдер “хатын” дип дәшә. Ә хатын дигәненең тавышы бар, үзе юк. Ясалма Интеллект хисабына яши, күрәсең. “Хатыны”ның үзенә “Матурым, җаным” дип дәшкәне дә ишетелми: “Шәрәпҗан! Тагын ни майтарасың анда?” – дип оран сала. Шәрәпҗан үз күңелен үзе күреп ята икән ич!<br> Концерт төгәлләнгәч, аның җанатары буларак, берәр багышлау җыры әтмәлләп бирүен сорармын дигән идем. Барып чыкмады. Үзем нота танымасам да, көй мәтәштерә алам, анысы. Моның ише алам-салам белән вакланасым гына килми.<br> Габделфәт Сафин ни дигән анда: “Җырчының җыры нинди булса, үзе дә шундый”. Акыллы кешедән акыллы сүз чыга инде.<br> Ничек кенә әйтсәк тә, үзеңә багышлап җыр яздыру килешми. Ә Шәрәпҗан: “Красопетка, не волновайся!” дип, күңелне юата торганнарны да җырлый. Менә шундыйлар күбрәк булсын иде. Яшермим: миңа аның үзәк өзгеч матур сүзләре кирәкми дә. Яраткан җырчым буларак, гудрон белән буялган данлыклы кара кашын сикертеп, аена бер мәртәбә елмаеп караса, шул җиткән.<br> Мин бары тик, үзе кебек җырчы булырга теләп, аңардан дәресләр алырга өмет итүче генә. Әгәр дә мәгәр дөрес итеп сулыш алырга өйрәтә икән, аның белән дуэт җырларга да каршы түгелмен. Икәүләп, муен тамырларыбызның эшчәнлеген тонуста тотып, күзләребез акаеп чыкканчы акырсак, бәлки, үзенчәлекле халык җырчысына да әверелербез һәм инде, әлбәттә, гастроль турлары оештырып, Америкага юнәлербез.<br> Янәшәбездә безнеке кебек көчле тавышлы тагын бер җырчы булырга тиеш. Ә кемне алырга? Филүс Каһировны – ярамый. Тавышы безнеке фонында югалып калачак. Данир Сабиров кандидатурасы ничегрәк булыр икән? Бу сәнгать әһеле безгә күптәннән таныш. Сәхнәдә кеше көлдереп күпме болганырга була, дип, чыгыш ясарга рөхсәт бирмичә, самолётка утыртып, күз күрмәгән билгесез якка очыртып җибәрсәләр?<br> “Әрем телле гөлбадран! Дөнья болгатып, шау-шу куптарып, ни сөйлисең? Сыртыңа таяк төшкәнне көтәсеңме әллә?” (Кемдер мине өркетергә маташа).<br> “Төшсә соң? Мин аның ише нәрсәләргә күнеккән инде. Таяк ике башлы ич! Тора-бара куркыныч хәлләр дә гадиләшеп китә”.<br> Шәрәпҗан! Җыр язсаң, тавыш бир. Өметем өзелеп, килгән юлдан мәңгелек йортка таба борылып киткән булсам, тавышыңны ишетүгә үк, дүрт таҗлы сандал чәчәгенең хуш исен аңкытып, кояш кебек балкып кире кайтырмын.<br> Шәрәпҗан! Үзебез белән гастрольгә “Мунча ташы” театрында биюче Искәндәр Мотыйгулланы алырбыз. Төп солист ул, Кавказ бөркете! Лезгинканы һәм башка биюләрне, милләтпәрвәр буларак, аның кебек камил итеп беркем дә башкара алмый. Лезгинканы бии башлагач ук, америкалылар, сокланудан исләре китеп, йөрәкләрен тотып, печән покосыдай бер-бер артлы ава башлаячаклар.<br> Теге “Алтын битлек” иясен, президент бүләгенә лаек булган шәрәфле балеринаны да үзебез белән алып барырга теләк белдергән идем. “Ярамый, җавап бирү ихтималы зур, – диде Кавказ бөркете. – Үзе су сөлеге кебек матур булса да, шыр сөяк, чыкмаган җаны гына...”<br> Шәхсән аның бер чыгышын караганым булды. Жизель партиясен башкарды. Исеме истә калмаган. Тумышы белән Башкортстанның Чакмагыш районыннан иде бугай.<br> * * *<br> Иртәнге сәгать дүрттә кухняга су эчәргә дип чыксам, бабай нәрсәдер укып утыра. Кулына лупа тоткан, күзлек өстенә күзлек кигән. Үзе тәмам агарынып беткән...<br> “Чирлисеңме әллә? Йөзең качкан...”<br> “ Ә син “Уены-чыны бергә” дигән юморескаңдагы исемнәрнең дәррәү килеп, измәңне изеп ташлавыннан курыкмыйсыңмы?”<br> “Ни өчен алар минем “измәмне изәргә” тиешләр? Мин аларга каршы ниндидер политика уены алып бармыйм. Андый уен уйнарлык белемем дә юк”, – дидем дә йокы бүлмәсенә юнәлдем. Йомшак юрганыма төренеп йокыга талдым.<br> Озакламый, бигрәк тә матур төш күреп, кабат уяндым. Гүзәл затлар – таң кызлары, түгәрәк өстәл янына тезелешеп утырып, күз алгысыз кыр чәчәкләреннән такыя үрәләр. Такыялары әзер булгач, изге теләкләр теләп, бер-берләренә бүләк итешеп, җыр сузалар. Көй моңнары дулкын-дулкын булып ургый-ургый тирә-якка тарала. Таң җилләре шул көй ритмында гөләп куакларын тибрәтә. Кояш нурлары, һәр кешенең күңеленә үтеп кереп, шатлык җырлары җырлата. Күк йөзендә мең төсләрдән балкыш пәйда була. Шул салават күпереннән, кемнеңдер килүен искәртеп, таң кошы аша хәбәр килеп ирешә. “Яңа көн туды!” дип, йөрәк гүя иртәнге таң суын эчертә һәм иңемә канат куя. Вак ташлар җәелгән, төбенә инә төшсә дә күренә торган саф, йөгерек сулы инеш буендагы талларга кунып, кошлар сайрый. Аларның илаһи моң-аһәңнәрен игътибар белән тыңларга кирәклеген аңлатып, үткән гомер хатирәләре балачак елларына илтә. “Барыбер җырчы булам” дигән хыял – гомерлек, чәчләргә чал керсә дә, сүнә-сүрелә торган сагым түгел ул.<br> '''АКЫЛ ДИПЛОМЫ'''<br> Акыл төсе нинди була?<br> Ник сорау бирүче юк? –<br> “Нигә безгә “сөальләрең”:<br> Диплом кулда, тамак тук!<br> Дипломың булса, син – кеше,<br> Дипломсыз – юк санында.<br> Кешегә тик саналырсың,<br> Йонлач куллы бер агаең<br> Булса әгәр яныңда”.<br> ...Бәйсез тавыш хәбәр бирде<br> Кич йокларга ятуга:<br> “Акыл дипломы чыгачак<br> Озакламый сатуга!<br> Акыллы күр(е)нәсең килсә,<br> Акча җый да – сатып ал,<br> Ә аннары җырлап яшә,<br> Кулымда, дип, кызыл мал”.<br> '''''Акыллы сүз зиһенгә азау ярып керә.'''''<br> (Кави Нәҗми)<br> * * *<br> '''''Белемле булу гына җитми, аны куллана да белергә кирәк.'''''<br> (Марк Туллий Цицерон, “безнең эра”га кадәр яшәгән Рум дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе)<br> Сөйләм телен бер тыңласаң,<br> Сүз кулланышы яман;<br> Тәгълимат бар, гамәле юк,<br> Сүз ярыштыра һаман.<br> Тел белеме ташка үлчим,<br> Тел төбе кая бара?<br> Телдән язып барамы ул,<br> Күңел күгеме – кара?<br> Саф татар телендә нигә<br> Сөйләшүчеләр сирәк?<br> Тел кадере калмады... дип,<br> Ярсып тибәдер йөрәк.<br> Сәясиләрнең күбесе:<br> “Тел бетә!” – дип кычкыра.<br> Тыңлыймын да уйга калам:<br> “Әллә болар “ычкына”?!<br> Ана теле бөеклеген<br> Әдәбият таныта.<br> Курку белмәс шагыйрь сүзе<br> Җиһанга нур тарата!<br> '''''Шигырь теле – әгәр аңласагыз,'''''<br> '''''Дөнья матурлаучы тылсым ул.'''''<br> (Исхак Фәйзи)<br> * * *<br> Бу китаплар кемнәрнеңдер<br> Тын йокысын качырды,<br> Кемнәрнең кемлеге шулчак,<br> Басылып чыккач, ачылды.<br> Кай тарафка карый кеше,<br> Аңлаталмый берничек:<br> Кемгәдер ярарга теләп,<br> Өрәме булып көчек?<br> Мин дә Мин дип күкрәк кагу<br> Илтерме якты көнгә? –<br> Каракучкылланган булыр<br> Йөзе килгәндә игә.<br> Гомере заяга узар,<br> Кешегә аяк чалып.<br> Теле сүз әйтмәслек булыр,<br> Тереләй утта янып.<br> Аһ! дип куяр кеше шулчак<br> Үкенечле уй белән:<br> Болай буласын аның, дип,<br> Кем уйлаган, кем белгән…<br> '''''Ике мескен очрашса, өченче мескенне мыскыл итеп сөйләшерләр. (Зөлфәт Хәким)'''''<br> '''ҖАНЫМ ГЫНА БУЛА КҮРМӘСЕН...'''<br> Кичкырын, күземне йокы алмасмы дип, башымны мендәргә терим дигәндә, чаң каккандай телефон шалтырады. Дустымның, якын дусты тарафыннан күңеленә шом салган хәбәр ишетеп, миңа сорау белән мөрәҗәгать итүе икән.<br> “Син бит җырчылар тормышыннан азмы-күпме хәбәрдар, – диде ул. – Кайсыдыр җырчы, урындыктан егылып төшеп, уң кулының чәнтеки бармагын сындырып, бүлниснең травматология бүлегендә дәвалау курсы үтә икән. Кемлеген белмисеңме?”<br> “Юк сүз сөйләмә! Кемгә кирәк соң бу?” – дип кенә кире кагарга тырыштым. Әмма... дустымның җавабы шаккатырды: “Юк сүз булса, бу мәгълүмат матбугатның көн кадагында булмас иде, гәҗитләр берсе артыннан берсе бу хакта язып чыкмаслар иде”. – Җырчының ир-ат затыннан булуы мәгълүм икән. Ә исемен, ачык кына итеп әйткәндә... язарга онытканнар.<br> “Кемлеген беләсе килеп уйланудан, йөрәк тибешем көчәеп китте, кан басымым соңгы ноктага кадәр күтәрелеп, үзем дә чүт-чүт кәнкәймәдем, – дип тә зарланып алды дустым.<br> “Тыныч кына бер урында утырып та, басып та тора алмаган тынгысыз чәүчәләк җырчылар өч-дүрт санында гына, – дип юатырга тырыштым бу сәнгать җанатарын. – Кем икәнлеген бик беләсең килсә, диагнозын әйтеп, травматологиянең белешмәләр бүлегенә шалтырат. Хәтта палата номерын да әйтеп бирерләр. Ниһаять, күңелең тынычланып, кысыр кайгың бетәр”, – дидем аңа.<br> Ә үземнең йөрәк маем сыза инде: күңел кояшым Шәрәпҗанның гына исемен яңгырата күрмәсеннәр бар дөньяга бу сенсация яратучы газетчылар. Шәрәфле җанымның, авыртуга түзә алмыйча, чәнти бармагын тотып, сызланып, ыңгырашып, бөгәрләнеп ятуы күз алдыма килеп, кызганудан йөзем каракучкылланып, көрәнләнеп, күгәреп чыкты.<br> Дустым тагын нидер әйтергә теләгән иде дә, үз хәлем хәл дип, телефонны сүндереп куйдым. Ләкин... тагын тырнагы да төшү куркынычы барлыгын тоеп, йөрәгемне ут тавы ялкыны чорнап алды. Төне буе керфек какмадым. (Шәрәпҗаным гына була күрмәсен чәнти бармагын сындырган бу билгесез җырчы...)<br> * * *<br> Ана телен аямыйча<br> Тураклыйбыз, кисәбез,<br> Әв(е)релеп урыс теллегә,<br> “Колач җәеп” үсәбез.<br> Тел бетә! дип кычкырабыз,<br> Урыс телендә сөйләп,<br> Җир җимертеп тыпырдыйбыз,<br> “Барыня”ларны көйләп.<br> Ир картлары башын чайкый:<br> “Вәт болар соң булдыра!<br> Көйләре, җанны кузгатып,<br> Каннарыңны кыздыра!”<br> Ана телен кадерләгән –<br> Тиле исемлегендә...<br> Корган тирмәсе дә аның<br> Кәкре каен төбендә.<br> Ә ул җырлый таң атканда:<br> “Туган тел – сөт анасы”.<br> ... Кич(е)рү сорап, Идел-йортның<br> Каршында баш куясы.<br> * * *<br> Каләм-кәгазь – кибет тулы,<br> Сатып кына аласы,<br> Ә аннары, кич утырып,<br> Рәхәтләнеп язасы.<br> Беркем тотмый кулларыңнан,<br> Иҗат ит тиешенчә,<br> Үз дөньяңны күр, сурәтлә –<br> Яшәвең рәвешенчә!<br> “Дипломың булмаган килеш<br> Шигырь язып ятасың,<br> Күзләреңне майландырып,<br> Кояшка (!) күз атасың.<br> Миндә ике кызыл диплом,<br> Мин белекле, мин аңлы,<br> Туып үскән төбәгем дә<br> Затлыдан затлы, данлы.<br> Ә син сазлыклы инештә<br> Бака маймылчыгыдыр,<br> Йә булмаса, бер чикерткә,<br> Кычыткан чыпчыгыдыр”.<br> Ишетмәгән сүзләремне<br> Ишеттем танышымнан,<br> Карга каркылдавы килде<br> Сөйләме, тавышыннан:<br> “Авылның кара сарыгы<br> Идең ич син үскәндә,<br> Бәэлди дә алмый идең,<br> Без яныңнан үткәндә”.<br> Авылның кара сарыгын<br> Кояш, ахры, үз күргән,<br> Кояшның ихлас җылысын<br> Бәрән тиз үзләштергән.<br> Кулда диплом булмагачтан,<br> Таныйм – белем чамалы,<br> Кигән киемем дә чуар<br> Һәм дә кат-кат ямаулы.<br> ...Әйткән сүзләре – бумеранг,<br> Кайтты бер мәл үзенә,<br> Мин-минлек ялкыны – сөрем<br> Төшә ике күзенә.<br> '''''Кешеләрнең күктән биек аңнарында'''''<br> '''''Күпме сүзләр минем урын тапмадылар,'''''<br> '''''Кире кайтып, назлы кайнар йөрәгемне'''''<br> '''''Ярсый-ярсый ничә тапкыр таптадылар.'''''<br> (Ренат Харис)<br> * * *<br> Кояш нурына төренеп,<br> Телим шигырь язарга,<br> Матур шигырь туа калса,<br> Үз-үземне мактарга.<br> “Битләреңдә – җыерчыклар!” –<br> Акшарлармын, буярмын,<br> Аннары фотога төшеп,<br> Интернетка куярмын.<br> Картаймый бу чукынчык, дип,<br> Телләрен шартлатсыннар,<br> Көнләшүдән бүреләрен<br> Үкертеп улатсыннар.<br> Югарырак үрмәләргә<br> Исәбем дә юк түгел.<br> “Әүвәл иренеңне кайгырт! –<br> Киңәшен бирә күңел. –<br> Иренеңне кайгыртсаң, – ди, –<br> Дәрәҗәле булырсың,<br> Мәҗлесләрдә, күкрәк кагып,<br> Шигырьләрең укырсың.<br> Артыңнан этүче тапсаң,<br> Йолдыз булып балкырсың.<br> Кочак-кочак бүләкләрне<br> Җилкәңдәме ташырсың?” –<br> Анысы өчен кайгырмыйм,<br> Җае табылмый калмас.<br> Неужели, “Аппагым!” дип,<br> Берәрсе күзен салмас?!<br> - - -<br> '''''Тәтиләр дә мәмиләр –'''''<br> '''''Яшәү мәгънәсе, диләр...'''''<br> '''''Мәхәббәт? – Кирәге юк!'''''<br> '''''Нәфес – бөтен, тамак – тук.'''''<br> '''''Булса булсын җанда ...'''''<br> (АкКойрык)<br> '''ТӨШ КҮРҮ'''<br> Илсөя Бәдретдинева, үзенә халык җырчысы исеме бирәләр дигән хәбәрне ишетеп, булачак тантана хөрмәтенә 2 миллион 500 мең долларлык күлмәккә заказ биргән икән. Халык җырчысы исемен бирмәячәкләр, өметләнмәсен дә! Заманында, “Путин кебек ир кирәк!” дип, ничәмә ничә еллар җырлаганнан соң, хәзер инде, “Бабай булса да ярый...” дия башлаган, ди. Аның бу җырын югарыдагылар ишетсәме? Акыллы кешегә дә санамаячаклар!<br> Сәхнәгә күтәрелгән вакытлары күз алдыма килде. Менә ичмасам, башлангыч чордагы җырлары чыннан да җыр иде! Илнең яшәү рәвешенә канәгатьсезлек белдерепме, гел патриотик җырлар башкарды. Шул вакытта, моны бәреп үтермтчә калмаслар инде, дип кайгырудан чәчләрем агарды. Аллага шөкер, чуртым да булмады үзенә. Көннән көн матурайды гына.<br> Бүген инде... бабай булса да ярый, имеш. Кем кулы астында хезмәт куйсаң, шуңа һәм шуның тирәләрендәгеләргә багышлап җырларга кирәклеген дә белмәгәчме? Тоттырганнар, ди, андый кешегә халык җырчысы исемен!<br> Атказанган җырчы исемен тел чарлап, куркытып алды алуын. Ул заманнар үтте шул инде. Хәзер, теләсәң-теләмәсәң дә, багышлау җырлары җырларгы туры киләчәк. Үз көчеңә генә таянып яши торган заман түгел. Ике ярым миллион долларлык күлмәге әзер булгач, аны киеп кая барыр икән дип уйлап, үземә тагын баш авыртуы алдым. Бөлгенлеккә төшәчәк ич, бөлгенлеккә...<br> Йөрәк шулчак, җан халәтемне аңлаптыр инде: “Үзеңә зыян китерәсеңне уйламыйсың дамы, аңгыра!” – дип кисәтү ясады. – Бәлки син Әфләтүн (Платон) сүзләре аша фикер йөртәсеңдер? Башкалар бәхетен кайгыртып, без үз бәхетебезне табабыз, дигән ди ул, әле “безнең эра”га кадәр. Табарсың менә хәзер, ике мең өч йөз ел үткәч, ул бәхетне...”<br> “И йөрәгем, мондый акыллы сүзләрне беренче мәртәбә синнән ишетәм...” – дидем дә бер мизгелгә телдән калдым. Ә йөрәк янә: “Телеңне тезгендә тотсаң, болай ярыйсы гына кеше чыгар иде үзеңнән, – дип, нотыгын дәвам итте. – Телне тезгендә тоту – авыр нәрсә. Аның өчен, җан тиреңне чыгарып, үзеңне үзең тәрбияләргә, үз өстеңдә эшләргә кирәк”.<br> Телисеңме, теләмисеңме, тереләй утта янасың килмәсә, телеңә хуҗа бул, дип, “кемдер”, баш түбәмне урындык белән сыйпап, күземнән очкынлы утлар чыгарып, күз алдымнан йөгерешле йолдызлар төркеме уздыргач, өйдәгеләрнең котын алып, алагаемга акырып-бакырып, йокыдан уяндым.<br> Моның бары тик саташулы төш булуын аңлап, җыен юк-бар, тузга язмаган нәрсәләр төшкә керә инде, дип уйлап та бетермәдем... әлеге дә баягы “кемдер”: “Үзең нинди булсаң, төшең дә шундый!” – дип, чатнатып җавап бирде. Өйдәгеләр дә өлешсез калдырмадылар: котларын очыру бәрабәренә “тукмак” бүләк иттеләр. Әлегә урынымнан тора алмыйча, сызланып ятам...<br> * * *<br> Җитәкләшеп, каләмдәшләр<br> Сәфәр чыгып киткәннәр,<br> Бар дөньяны урап кайткач,<br> Мактаулы шагыйрь исеме<br> Бирелүен көткәннәр.<br> Өметләре акланмаган:<br> Юл әҗере булсын, диеп,<br> Йөз сум акча төрткәннәр.<br> Җитәкләшеп, янә тагын<br> Сәфәр чыгып киткәннәр.<br> Язмыш кырын каршылыксыз,<br> Былбыллар кебек сайрашып,<br> Җиңел генә үткәннәр.<br> Теләк-хыяллар оешып,<br> Дус булырга сүз куешып,<br> Юл чатына җиткәннәр.<br> Юл чатындагы тармаклар<br> Чуалткан фикерләрен.<br> Кайтыр юлга борылсалар,<br> Ташкын су ярсып агызган<br> Челтәрле күперләрен.<br> Уй-хисегез күркәм булса,<br> Шаять, үтә алырсыз, дип,<br> Кыя-тау үткелләрен.<br> '''– Син бу ике язмада кемнәрнедер чагасың кебек...'''<br> '''– Юк, беркемне дә чакмыйм. Без алласызлыктан үз-үзебезне хата-ялгышларга этәргән кебек, тар күңелле булуыбыз белән үзебезне үзебездән чактырабыз.'''<br> '''КОРТКА ЙӨРӘГЕ – МӘХӘББӘТЛЕ'''<br> Яшем җитмештә булса да,<br> Йөрәгем унҗидедә:<br> Чибәрләрне күрде исә,<br> Җилдән җитез җилдерә.<br> Шелтәлим аны кайвакыт,<br> Булма, дип, тиле, гашыйк.<br> Сүз әйтергә ирек бирми:<br> “Телеңне тый, – ди, – карчык!<br> Күңелеңдә нур уйнатып,<br> Татлы хисләр кичерткән,<br> Мин – тиле гашыйк түгелме,<br> Мәхәббәттән исерткән?!”<br> === '''VII. “КИТАП УКЫП ЕЛЫЙ АЛГАННЫҢ...”''' === ('''“...күңелендә булмый каралык!”''')<br> Бу бүлеккә исем “Мәдәни җомга” газетасының 2025 елгы 50 нче санындагы язмадан алынды. Биредә – бөек шагыйрьләр иҗатыннан тәрҗемәләр...<br> '''АЛЛАҺ'''<br> (Гавриил Державиннан)<br> Иксез-чиксез иркенлектә,<br> Тереклегең − хәрәкәттә,<br> Яшәешең − мәңгелектә,<br> Илаһи зат күп халәттә, −<br> Һәр җирдә хәй һәм бердәмсең,<br> Урын-сәбәпсез күркәмсең,<br> Һичкем түгел Сиңа тиң-таман,<br> Бар(ы)сын да Үзең иңлисең,<br> Урап, саклап, кадерлисең,<br> Аллаһ – Синең бөек атамаң!<br> Океаннар тирәнлеген,<br> Комнар санын, нур күләмен<br> Барлый ала акыл бүген, −<br> Ә Синең юк бер үлчәмең!<br> Синең нурыңнан туганнар,<br> Рухыңнан гариф булганнар –<br> Гамәлләрең кятибе түгел:<br> Уй-хыяллар Сиңа аша,<br> Бөеклегеңә яраша −<br> Мәңгелектә эри һәр мизгел.<br> Хаосны, вакыт элгәрен,<br> Бакый төпкеленнән алдың;<br> Мәңгелекне итеп җәлеп,<br> Син үзеңдә нигез салдың.<br> Үзең белән үзең кордың,<br> Үз нурыңнан балкып тордың,<br> Нур чишмәсе Син иң-иң элек.<br> Бер сүз белән яралдырып,<br> Бар яңаны иҗат кылып,<br> Булдың, бар бүген, Син – мәңгелек!<br> Тереклек чылбырын ипләп,<br> Асрап тәрбия итәсең;<br> Башын-очын тәгаенләп,<br> Мәрттән яшәү җиткерәсең.<br> Очкын очкыннарны куа −<br> Һәм кояшлар Синнән туа.<br> Аяз суык көндә боз һәм кар,<br> Бәс тузаны сыман елгыр −<br> Җемелдәшә ялтыр-йолтыр<br> Синең хозурыңда йолдызлар.<br> Үлчәмсезлектә бер агым:<br> Миллион якты җисем бара,<br> Кануннарың хаклылыгын<br> Терек нурында сугара.<br> Якты утлы лампадалар<br> Гүя алсу кристалл таулар −<br> Алтын дулкын чөйгән бер күбек.<br> Ургып-дөрләп янган эфир,<br> Нурга чумган Галәм һәм Җир −<br> Көн каршында бары төн кебек.<br> Диңгезгә тамган тамчы күк,<br> Каты катлам алларыңда;<br> Ни ул – мин күргән галәм-күк,<br> Һәм мин үзем – Син барында?<br> Яулап һава-океаннарны,<br> Миллионлап дөньяларны,<br> Иш итмәмен Сиңа бар(ы)сын да:<br> Тиң булмаслар Синең белән,<br> Бөтенесе – нокта, беләм,<br> Мин дә бер юк нәрсә каршыңда.<br> Әмма миндә Синең аг(ы)ла<br> Игелегеңнең гыйззәте,<br> Бер тамчы суда күк чаг(ы)ла<br> Кояшлы йөзең сурәте.<br> Һәм дә мин тормышны тоям,<br> Канат кагып туймый очам,<br> Татып күк гөмбәзе тарлыгын.<br> Минем җаным Сине сөя,<br> Уйлана ул, фикер чөя:<br> Мин – бар! Шиксез Синең барлыгың!<br> “Син бар!” − диеп, хаклый хакың<br> Йөрәк тибешемнән күңел,<br> Раслый төпченүле акыл:<br> “Син бар – мин юк нәрсә түгел!”<br> Мин – Галәмнең бер өлеше,<br> Синең сайлау миңа төште –<br> Изге чиккә Син мине куйдың:<br> Монда бетә җанварларың<br> Һәм башлана рух-җаннарың,<br> Миннән шунда Син ялгау койдың.<br> Һәр төштә мин җир терәге,<br> Матдәнең җитлеккән очы,<br> Тормыш мәгънәсе үзәге,<br> Илаһилык башлангычы.<br> Тәнем чери, көлгә китә,<br> Акыл яшеннәргә әйтә:<br> “Мин патша – кол,<br> Мин корт – алламын!”<br> Булсам да шундый могҗиза,<br> “Кайдан мин?” – дип, чигәм иза;<br> Үзлегемнән ич булалмамын!<br> Син бар иткән җимешеңмен,<br> Акыл, кодрәт йөзек кашы,<br> Яшәү көчем, Игелеклем,<br> Җаным җаны һәм Патшасы!<br> Хакың хаклауга ирешкән,<br> Үлем төпсезлеген кичкән<br> Үлемсез яшәү үзлегем дә;<br> Фани киеме кисәмче,<br> Үлем аша ирешсәмче,<br> Аллаһым! үлемсезлегеңә.<br> Аңлатып-төшенеп булмас!<br> Беләм җаным теләгәнне −<br> Күз алдына китералмас<br> Ул да Синең күләгәңне.<br> Ләкин Сине данлар өчен,<br> Фаниларның хакы, көче,<br> Ир(е)шү әмәле дә юк түгел:<br> Синең катка юл аласы,<br> Тарафыңда югаласы,<br> Рәхмәтле күз яшьләре түгеп...<br> Гавриил Роман улы Державин – урыс халкының бөек әдибе, хәзерге заман урыс теленә һәм әдәбиятына нигез салучыларның берсе, Александр Пушкинга олы иҗат фатихасы биргән, нәселендә татар каны да булган остаз. Аның “Бог” исемле мәдхиясен татар теленә Ренат Харис тәрҗемә иткән иде. Әлбәттә, тиңдәшсез төгәл итеп, тирәннән-тирән эчтәлеген һәм бөтен илаһи мәгънәләрен саклап калган монументаль әсәр рәвешендә. Моның өчен күренекле халык шагыйребез шигырь үлчәмен 12х12 итеп зурайтырга мәҗбүр булган.<br> Һәвәскәр сәнгать кешесе булган замандашыбызга, бу шигырьне сәхнәдән уку өчен, аның бераз “җиңеләйтелгән”, Гавриил Державинның үз шигъри үлчәменә якынайтылган (8х8 һәм 8х9) һәм “дога кебек укыла торган” тәрҗемәсе кирәк булды.<br> '''КҮЗ УҢЫНДА БУЛМАСА ДА...'''<br> (Дмитрий Кравченкодан)<br> Күз уңында булмаса да, мин Аллаһым белән:<br> Аның алма-чияләрне өлгерткәнен беләм;<br> Ул – коеп яуган яңгырда, зәмһәрир суыкта,<br> Ул, алсу төсләргә кереп, балкыйдыр офыкта.<br> Аллаһ күзгә һич күренми – чынбарлык эчендә:<br> Ул бала елмаюында, әниең сүзендә,<br> Сөю гөле күк утыра чүлмәк өсләрендә,<br> Чәчәк итеп тарата Ул сөю хисләрен дә.<br> Ул күренми, күз талдырып баксаң, пәйда булмас,<br> Читтә йөрсәң әмма, үзен һич сиздерми калмас.<br> Ул кыюсыз бер гашыйкның сөеп назлавында,<br> Әрнү-сызланулар катыш өмет баглавында.<br> Аллаһ күренмиме? Юк-юк, һич ризалашмагыз! –<br> Аның әмереннән ачык бар ишек-капкагыз.<br> Элек ышанмаганнар да читтә калмас инде:<br> Менә хәзер дә Аллаһым, әр итеп дәһрине,<br> Үз тарафына чакыра шигырь аша мине.<br> Барлыгына мин инанам, берлеген мин беләм,<br> Күз уңында булмаса да, Аллаһымны күрәм!<br> Дмитрий Кравченко – урыс телендә иҗат итүче, 2026 елда 35 яшен тутырган шагыйрь, язучы, драматург, театр һәм кино актёры.<br> '''ЧИТ ҖИР СЫЛУЫ'''<br> (Фридрих Шиллердан)<br> Пәйда була Сылу язлар килеп,<br> Карлыгачлар канат какканда;<br> Сокланалар, нурлы йөзен күреп,<br> Ярлы көтүчеләр яланда.<br> Чит төбәктә туган бу Сылуның<br> Кайдан килгәнлеген кем белсен;<br> Соң мизгеле саубуллашуының –<br> Табалмассың шуннан һич эзен.<br> Карашыннан гүя нур сибелә,<br> Җан җылына, күңел ачыла;<br> Затлылык, бөеклегеннән генә<br> Гади бәндә азрак ятсына.<br> Җиләк-җимеш, чәчәк кулларында –<br> Үстергәннәр барысын читләрдә,<br> Ягымлырак кояш нурларында,<br> Бәхетлерәк, мулрак җирләрдә.<br> Һәркайсына таба ул бүләген –<br> Җиләк-җимешме йә чәчәкме;<br> Култаяклы карт, яшь җилкенчәген –<br> Һәрбарчасын итә бүләкле.<br> Ул кадерли үзенең бар кунагын;<br> Ә гашыйклар килсә аңарга,<br> Чәчәк бәйләменең матуррагын<br> Сайлап ала Сылу аларга.<br> Чит җир сылуы... Мәшһүр алман шагыйре яшәгән һәм иҗат иткән заманнардан соң ике гасыр вакыт үтте. Яз көне Җиргә иңә торган мифик-риваяти гүзәллек һәм шәфкать иясенең заманча образын '''“Мәхәббәт гөлләре яралсын!”''' исемле беренче китапта телгә алынган '''Таң кызы''' чагылдыра ала. === '''ЙОМГАКЛАУ УРЫНЫНА''' === Гөлнәфидәнең өч китабы да узган ике гасыр арасында яшәгән бер үк тарихи, сәяси, иҗади һәм илаһи табигатьле шәхес йогынтысыннан сугарылган шикелле. Әйе, өченче китапта “Ил агасы”, “Укытучым”, “Остазым” кебек ихтирамлы атамалар һәм Рабиндранат Тагорны читләтеп булса да телгә алган шигырьләр юк диярлек. Ләкин беренче ике китапны укып чыккан дусларыбызга бу күренеш бик яхшы аңлашыла: бөтен фәлсәфи характердагы һәм уйланулы язмаларда фикер агышы, сурәтләү стиле һәм рәвеше, күк һәм җир персонажлары, еш кабатлана торган гыйбарәләр һәм аерым сүзләр дә – бер үк Көнчыгыш чыганакларына тартым. Юмор белән сатирада гына – “үз матдичелегебез” өстенлектә. Монысы да кирәкле: теге дөньяга күчеп китмәдек бит әле Ходай рәхмәте белән!<br> Шулай булырга тиештер дә: теге яки бу тәкъдири юлда үз вазифасын нигездә башкарган бөек затларның урыны – дөньяларның икесендә дә – “шәхси күләгә”дә. Кереп кит тә, шунда торып эшеңне дәвам ит, ди, күрәсең, аларга “Күкләр мантыйгы”. Мин-мин дип, күкрәк сугып, кабат матди тормыш вәсвәсәсенә кайттың исә – кылган гамәлләреңнең синең аша насыйп ителгән кыйммәтләре югала...<br> Без генә, бу дөньяда гомер сөреп ятучылар, Мәңгелек әһелләрен искә алып, аларның рухларына дога кылып яшәргә, фанилыкта башланган эшләрен дәвам итәргә тиешбез. Шул җөмләдән, алар иҗат итеп калдырган әсәрләрне үз туган телләребезгә күчереп һәм дөньяга таратып та.<br> '''ЯРСЫ, ДАВЫЛ... АЯМА!'''<br> Мәшһүр Рабиндранат Тагор 1941 елда язган иң соңгы поэмадан бер өзек тәрҗемәсе.<br> Ярсы, давыл, коры ботак-чатаклыкны аяма,<br> Куер, яңа болыт, яусын койма яңгырлар аңа.<br> Гүзәл төндә өермә су күз яшедәй коелсын,<br> Узган чорның сулган төсе җәһәт кенә җуелсын.<br> Язмыш “бакыйлыкка” дигән – китсен дөньядан, китсен!..<br> Яңа чыпта җәйдем – өйне ямьле, күрекле итсен.<br> Салып ташладым өс-башны, күшеккәч юешләнеп.<br> Күр, елга ташып, үзәнне су баскан үҗәтләнеп.<br> Тав(ы)шым – ясмин аерчасы, очып китеп югалды,<br> Гүя ахири җанымда яңа тормыш уянды.<br> '''АТЛА ЯЛГЫЗ!'''<br> Рабиндранат Тагорның 1905 елда, Һиндстанда бәйсезлек өчен көрәш башланган вакытта язылган шигыре. Маһатма Ганди аны бик яратып укыган.<br> Атла ялгыз, чак(ы)руыңа “Юк!” дип җавап бирсәләр,<br> Йә куркудан, дәшми-нитми, синнән йөз чөерсәләр, –<br> Әй бичара, гакылыңны җик эшкә һәм әйт сүзең!<br> Бор(ы)лып китсә барчасы да, калсаң чүлдә берүзең,<br> Күгән куакларын ерып, дәвам ит син юлыңны,<br> Әй бичара, хак эздән бар, тамызып ал каныңны!<br> Төнлә давыл котырганда, һичкем ут кабызмаса,<br> Яшен сугып, авыртудан йөрәкләре сызласа,<br> Каһарманнар алган юлын гел тотсын –<br> Янган йөрәкләр дөньяны балкытсын!<br> == '''МӘХӘББӘТ ГӨЛЛӘРЕ ЯРАЛСЫН!''' == '''''(авторның беренче китабы)'''''<br> === '''БӘХЕТЛЕ КЕШЕ СҮЗЕ'''=== – Син үзеңне бәхетле дип саныйсыңмы? – Бу сорауны миңа гадәти булмаган тәрҗемәи хәлемне яхшы белүче күптәнге дусларым да, җан газаплары белән бәйле булган “гайре табигый” кичерешләрем һәм бүгенге халәтем турында ишетеп кенә белүчеләр дә еш бирәләр. Бәхетне нәрсәдә күрәсең бит! Бәлки бу сорауга тиешенчә анык җавап биреп тә булмыйдыр әле.<br> Миңа, гади авыл кызына, Рабиндранат Тагор белән Фердинанд Сәлаховның иҗат җимешләренә гашыйк булып, иҗат чишмәләренең шифалы һәм татлы суын авыз иткәч, күңел күзе ачылу мөмкинлеге бирелгән һәм Мәхәббәт иленә, заманча әйтсәк, “виртуаль” ысул белән сәяхәт итү насыйп булган икән, димәк, мин иман китерү бәхетенә ирешкәнмен. Иман китергән кеше бәхетсез була алмый. Шуңа күрә “бәхет” – бу җыентыкта еш кабатлана торган сүзләрнең берсе.<br> Һәр кешенең үз кыйбласы. Шушы ике мөхтәрәм затның кыйблалары – минем күрүем һәм аңлавым буенча – кеше җанын матурлык белән тоташтыру. Һәм шуның аша үз кыйблаларына карату да. Бу бәхет түгелмени? Бәлки аларның иҗаты минем өчен дә билгеле бер нисбәттә яшәү көче бирүче рухи чыганак булгандыр. Бу хакта менә шундый шигырь язылды:<br> '''& & &'''<br> Ни кылырсың, җырлар җырың булмаса,<br> Сайрар кошлар тирәгеңә кунмаса,<br> Бүгенге көн, җан-бәгыреңә ут салып,<br> Йөрәгеңдә эз калдырып узмаса?<br> <br> Яме булырмы дөньяда яшәүнең?<br> Ник ул чакта яшен булып яшьнәдең?<br> Син ич миңа яшәү көчен бирүче,<br> Чәчләремне толым итеп үрүче.<br> <br> Гөлчәчәктән такыя үреп кигердең,<br> Саф мәхәббәт ләззәтендә йөздердең,<br> Җәннәт кошы ― ак күгәрчен очканда,<br> Илһам биреп, юлладың шул җиһанга.<br> <br> ...Син бәхетле – җырлар җырың иңгәндә,<br> Эз калдырып, ак үрләргә менгәндә:<br> Былбыл кошың сайрап, назлап сөйгәнгә,<br> Иңнәреңдә очар канат үскәнгә.<br> Минем өчен билгесез булган җаннарның кемнәрнедер Җир һәм Күкләр аша эзләүләре, алар иңдергән уй-фикерләрнең җан кичерешләре аша гади кеше кулындагы каләм белән кәгазьгә язылуы – бу аңлап һәм аңлатып була торган хәлме соң? Менә “Күк гөмбәзен яңгыратты җан авазың” шигыре. Бу бит төшкә керә торган “матди чынбарлык” яки ниндидер хыялый сагым түгел. Мин, гади авыл кызы, моны үзем уйлап чыгарып яза аламмы? Мөмкин түгел бу.<br> '''& & &'''<br> Күк гөмбәзен яңгыратты җан авазың,<br> Сагыш уты җанны телә ямансулап.<br> Соңга калып килгән булсам, кичерә күр:<br> Юлым узды язмыш кырын кабат урап.<br> <br> Бар җиһанның мал-мөлкәтен бергә җыеп,<br> Алтын таулар вәгъдә итеп, җанны кыеп...<br> Каршы җилләр иссәләр дә, бер мизгелгә<br> Мин барыбер сиңа киләм: “Саумы!” – диеп.<br> <br> Йөрәк нечкә-нәзек кылдан үрелгәндер,<br> Күзләремнән энҗе яшьләр түгеләдер.<br> Гасыр үтеп, килдем, иркәм, яннарыңа,<br> Күңел кошың булып калыйм яннарыңда.<br> Зәңгәр чиксезлектән ис-акылны алырлык сагынычлы, үзәк өзгеч җыр ишетелде. Җырчының тавышында – әйтеп бетергесез сагыш. Ул кемгә эндәшә? Көе һәм тавышы, күңел күген һәм җанны айкап, шигырь булып кәгазьгә күчте. “Кеше ышанмаслык хәлне, чын булса да, сөйләмә” дигән гыйбарә бар. Ләкин, андый күренешләр күп булганга һәм инде берничә дистә ел дәвам иткәнгә күрә, сөйләмичә дә булмый. Моны бөтенләй яшереп тотуның мәгънәсе калмады инде.<br> Шулай да, Гомәр Хәйямның Нури Арсланов тәрҗемәсендәге робагыен искә төшерик:<br> “Җиһан серен фәкать күңелеңдә сакла,<br> Ачып аны, бәла-казага капма;<br> Әрәм итмә кадерле сүзләреңне,<br> Наданнар аймагыннан тор еракта”.<br> Бу сүзләр кисәтү булып күңелгә килми микән? Кайчагында күргәнеңне күрмә, ишеткәнеңне ишетмә, дип тә әйтәләр. Тукайча өстәп дәлилләсәк: “Күктә нәрсә булмас дисең, очсыз-кырыйсыз күк бит ул”.<br> Гайре табигый дип саналган күрү-ишетү аша туган шигырьләрдә һәм соңрак аерым чордашларыбызга багышлап язылган мәдхияләрдә исеме аталмаган бер зат игътибар үзәгемдә торды. Язмаларга ияреп, төрледән-төрле эчтәлекле сурәтләр һәм картиналар да килә иде. Шул рәвештә пәйда булган әлеге кеше кебек күркәм күңелле, җанны гүзәллек белән тоташтыручы бармы икән? Булса да, ул үзе кем? Шундый сораулар озак борчыды мине. Ниһаять, бервакыт: “Мин аның кемлеген белергә телим!” – дигән сүзләр үзеннән-үзе, җанны ярып авызымнан атылып чыкты. Күпмедер вакыт үткәч, элек ясалып бетмәгән сигез почмаклы зур рәсемне өстәлгә җәеп салдым. Рәсем астына элек ирексездән '''скрипка ачкычын''' һәм аңардан соң – '''? ! ...''' тамгалары куйганмын икән.<br> Өстәлдә –төрле төстәге карандашлар, фломастер. Алдан ясалган почмаклар өстенә нурланыш бирелеп, төсле тукыма барлыкка килде. Элеккеге билгеләр астына үзеннән-үзе “Фердинанд Сәлахов” дип язып куелды. Болай да үзеннән үзе җүләрлек эзләгән кеше күңелендә шик-шөбһә тумый каламы соң бу очракта?! Моңа кадәр мин игътибар бирмәгән кеше исеме каян килеп керде, ни сәбәпле язылды? Бу язуны җуяр өчен, лезвие белән кыра башлавым булды... кемдер, кулымнан тотып алган шикелле, тагы да калынрак хәрефләр белән өстеннән кабатлатып яздырды. Куркуымнан бу рәсемне урамга алып чыгып яндырдым. Соңыннан моның өчен бик үкендем. Сәбәпсезгә исеме язылмагандыр бит инде, ниндирәк җырлар җырлый икән дип кызыксынып, күп еллар үткәч, Фердинандның “Сагынам” дигән дискын һәм соңрак башкаларын да алып тыңладым. Шуннан соң “Язмышлар ярында кыя бар” дигән шигырь язылды. Мин аны ничек килгән булса шулай, “ярым ак шигырь” рәвешендә үзгәрешсез калдырдым.<br> <br> '''ЯЗМЫШЛАР ЯРЫНДА КЫЯ БАР'''<br> Җанны ярып кергән көйләр бар,<br> Җанны тетрәндергән җырлар бар.<br> Онытылып язмыш кырында,<br> Гомер иткән ялгыз җаннар бар.<br> <br> Нур сибеп балкыган кояш бар,<br> Мәңгелек иленнән хәбәр бар,<br> Гөлләрнең таҗлары ачылып,<br> Гөлләрдән “Сез”ләргә сәлам бар.<br> <br> Мәхәббәт хакына яшьнәү бар,<br> Мәхәббәт хакында дастан бар,<br> Гомернең юлларын үткәндә,<br> Язмышлар ярында кыя бар.<br> <br> Ходаем, сагыштан арала,<br> Әрнетмә тоз салып ярага,<br> Күрәмсең, күңелем күгендә<br> Мәхәббәт гөлләре ярала.<br> Фердинанд тавышының, тылсымлы яңгырашы, үзенә ияртеп, бөтен авыртуларымны оныттырып һәм яшәү көче биреп, кояш чыгышына каратуы яңадан тууга тиң булды, дисәм дә, ялгыш булмастыр.<br> Килдем – якты өмет баглап, теләк итеп,<br> Киттем – җиргә мәхәббәтем бүләк итеп.<br> '''(Рабиндранат Тагор)'''<br> Җилләр гөлне өзә<br> юкка, моң-зар итеп:<br> тузанда үлемгә<br> аны дучар итеп.<br> Ал син ул чәчәкне,<br> кушып үр бәйләмгә,<br> хәзинә-бизәкне<br> җибәрмә әрәмгә.<br> Мин җыр итәм бүләк –<br> җырым аңлаганга,<br> гөлләрне кадерләп<br> тузаннан алганга.<br> '''(Рабиндранат Тагор)<br>''' === '''I. ЙОЛДЫЗЛЫ КҮҢЕЛ КҮГЕМ''' === '''МИН ГАШЫЙКМЫН!'''<br> '''''Минем күңелем нурлангандыр өмет, хәсрәт, тәэсир белән,'''''<br> '''''Зарар юк, барча изге максатыбыз айлы, йолдызлы!”'''''<br> '''(Габдулла Тукай, “Күңел йолдызы”)'''<br> Мин гашыйкмын дөньядагы матурлыкка<br> Халык көйләренә иңгән хозурлыкка,<br> Былбыл кошның моңнарына, тавышына,<br> Кизләүләрнең кызу-талгын агышына –<br> Мин гашыйкмын мәгыйшәтнең барышына.<br> Мин гашыйкмын назлы-нәфис гөлчәчәккә,<br> Болындагы чәнечкеле бар гөләпкә,<br> Зәңгәр күкнең аязына, болытына,<br> Җил-давылы, карларына, яңгырына –<br> Мин гашыйкмын табигатьнең асылына.<br> Мин гашыйкмын галәмдәге камиллеккә:<br> Чиксезлеккә, Мәхәббәткә, Мәңгелеккә,<br> Күңел кошымның кәгъбәсе − саф Кояшка,<br> Ай-йолдызга, игелекле Җир-Анага.<br> Рәхмәтлемен халикъ кылган бер Аллага.<br> '''САНДУГАЧКА МОҢСЫЗ ҖЫРЛАР КИЛЕШМӘС'''<br> Сандугачка моңсыз җырлар килешмәс,<br> Моңсыз җырлар йөрәгенә ирешмәс.<br> Күңел сафлыгы булса гәр җаныңда,<br> Җан дускаең булыр һәрчак яныңда.<br> Хәлең сорап: “Саумы?” – диеп, кул бирер,<br> Елгыр җилләр ут уйнатып сызгырыр.<br> Далалардан ишетелгән көй-моңнар<br> Күңелеңнең нәзек кылын сыздырыр.<br> Сокланудан тынсыз калып, мизгелгә<br> Тоташырсың Мәңгелекнең үзенә.<br> “Аһ!” дияргә омтылып та, җанкисәк,<br> Бер сүз әйтә алмаганнар бихисап.<br> Үз-үзеңне табып, танып кайтырсың,<br> Фәһем килеп, гаҗәпләнеп әйтерсең:<br> “Каңгырганмын туры юлдан китмичә,<br> Ныклык килмәс, сират күперен үтмичә”.<br> Сандугачка моңсыз җырлар килешмәс...<br> '''МӘХӘББӘТ ГӨЛЛӘРЕ ЯРАЛСЫН!'''<br> Күңелем түрендә тылсымлы көй һәм сүз.<br> Бу сихри авазлар йөрәккә якын, үз.<br> Күкләргә ашамын, әверелеп болытка,<br> Тик җаным моңлана янымда син юкка.<br> Баш имә сагышка, әй, күзем карасы,<br> Каршыңда тулган ай, елмаеп карачы!<br> Ялварып сорыймын, сер чишмә ятларга,<br> Теләгем – яныңда янәшә атларга. <br> Юл алып таңнарда саф сөю язына,<br> Уралыйк наз булып һәр чәчәк таҗына.<br> Мөкатдәс җыр туып дөньяга таралсын,<br> Мәңгелек Мәхәббәт гөлләре яралсын!<br> Мәхәббәт гөлләре яралсын!<br> '''ЯШӘҮ ЯМЕН САКЛАГЫЗ!'''<br> Күз алдында җиһанның бар гөлләре,<br> Далаларда ата-баба эзләре,<br> Шул эзләрдә чайкала ак кылганнар.<br> Ак кылганнар кояш нурын җыйганнар!<br> Нурга төреп серле-сихри даланы,<br> “Хурламагыз, – диләр, – гасыр-заманны!”<br> Бердәм булып тылсымлы көй көйлиләр,<br> Сокландырып, йөрәк сүзен сөйлиләр:<br> “Яшәү ямен, яшәү тәмен саклагыз!<br> Күңел күгенең гөлләрен аклагыз!<br> Табигатьнең гөлләрен сулдырмагыз!<br> Өмет шәмен беркайчан сүндермәгез!”<br> Үз-үзеңне таба алсаң тормышта,<br> Юл куймассың ялганга һәм ялгышка.<br> '''БӘХЕТ КОШЫ'''<br> Бәхет кошы кунмас иңнәреңә,<br> Күңел тәрәзәңне ачмасаң,<br> Шәфәкъ ачылганда таң суларын<br> Гөлләр белән бергә эчмәсәң. <br> Күк йөзендә тулган ай калыккач,<br> Сәфәр чык син кыйбла ягына,<br> Рух ныклыгы биргән Илаһыңның<br> Кәгъбәсенә – изге тавына.<br> Шау чәчәкле күркәм тау битендә<br> Күркәм былбыл сайрар талпынып,<br> Үзәгеңә үтәр сихри моңы,<br> Күккә ашырыр, хәйран калдырып.<br> Күреп күкнең тылсымлы катында<br> Шул күрекле асыл кошыңны,<br> Каршысына килеп тезләнерсең,<br> Хөрмәт итеп, иеп башыңны. & & &<br> Таң алдыннан, хушны алып,<br> Күк капусы ачылды,<br> Җир-Ананың барча гөле<br> Чиксезлеккә тартылды.<br> Тартылу көче гаҗәеп<br> Тылсымлы, серле икән,<br> Гөл тамыры, җирдә үсеп,<br> Күктә гомерле икән. <br> '''АҢЛАТЫЛМАС КҮҢЕЛ ТОЙГЫСЫ'''<br> Аңлатылмас бер күңел тойгысы,<br> Ярсу сагыш җанны биләде.<br> Мин шөкранә кылам: кискен җилләр<br> Җан халәтемне дип күрмәде.<br> Үзгә бер җисемгә әверелеп,<br> Томан арасыннан юл алдым.<br> Кәүсәсенә сарылып ак каенның,<br> Сары сагыш булып уралдым.<br> Карашымны шулчак җәлеп итеп,<br> Таныш түгел бер кош сайрады.<br> Гаҗәпләндем назлы тавышына –<br> Туган төбәгенә әйдәде.<br> Һич кенә дә юл аласым килми<br> Ак каенны ялгыз калдырып.<br> Ташкын сулы яз киләсен көтәм,<br> Керфегемнән тамчы тамдырып.<br> '''КҮҢЕЛЛӘРГӘ ҖИТКЕР!'''<br> '''''“Тартып алчы мине, йолдыз,'''''<br> '''''Коткарчы каралыктан!'''''<br> '''''Ялварыр идемме сиңа,'''''<br> '''''Ялварам чара юктан...”'''''<br> '''(Ренат Харис)'''<br> Күңелләргә җиткер, ярып шәрран,<br> Җылы иңсен җанга, Кояшым!<br> Алтын җепләр белән ул коелган ‒<br> Тукай теле җирдә яңгырасын,<br> Дөнья киңлекләрен яуласын! <br> Кыя тауның гаярь бөркетләре<br> Куәт алсын татар җырыннан.<br> Тыңласын бар җиһан, аһәңләнеп<br> Күркәм телебезнең нурыннан,<br> Сәйдәш көйләренең моңыннан. <br> Татар байрагының нәкышләре<br> Торсын илне нурлап-ямьләп тә.<br> Туган телне хаклар яу ишләре,<br> Лаек булып чиксез хөрмәткә,<br> Баглансыннар аңа хезмәткә!<br> '''''“...Хисләремне хисләр алыштыра,'''''<br> '''''Үз-үземә туа үтенеч:'''''<br> '''''Алга кара ‒ тормыш алда гына,'''''<br> '''''Ян-як ‒ гыйбрәт, артта ‒ үкенеч...”'''''<br> '''(Ренат Харис)'''<br> '''ТВОЙ СВЕТ ЖИВЁТ В СЕРДЦАХ!'''<br> '''''“О, притяни к себе, звезда,'''''<br> '''''Избавь от темени земли!'''''<br> '''''От безысходности мольба,'''''<br> '''''Души порывам ты моим внемли...”'''''<br> О Солнце, пусть твой свет живёт в сердцах,<br> Согрей теплом ты души всех людей! –<br> Да зазвучит и здесь, и в небесах,<br> Объемлет пусть простор планеты всей –<br> Язык Тукая из златых речей!<br> Скалистых гор отважные орлы,<br> Черпайте силу в наших песнях вы,<br> Наполнив души светом доброты.<br> Пусть ритм Сайдаша, признанный молвой,<br> Мир вдохновит нетленной красотой.<br> Узоры флага и сам Татарстан<br> Украсят, озарят народы стран.<br> Борец достоин уважения –<br> Когда язык свой бережно любя,<br> Ему он посвятит всего себя!<br> '''''“...Препятствий нет и чувствам, и мечтам,'''''<br> '''''А самому себе – одна мольба:<br> '''''Смотри вперёд – вся жизнь ведь только там,<br> '''''Наука – рядом, сзади – лишь журба...”<br> '''& & &'''<br> Баш калкыткан яшел чирәмгә<br> Чык тамчысы, төшеп таңнарда,<br> Яшәү сүле өстәп, көч бирде,<br> Юл алдырды гөлле юлларга.<br> Шәфәкъ, якты көнгә ачылгач,<br> Кояш чыгышына каратты,<br> Сихри-серле таң кызы җырын<br> Таң җилләре сөенеп тыңлатты.<br> Йорт кошлары яшел чирәмдә<br> Куанышып уйный куышлы, ‒<br> Күк йөзендә күрми тилгәнне,<br> Канат какмый очкан ерткычны.<br> Күк күкрәтеп, яшен яшьнәтеп,<br> Кара болыт күкне каплады,<br> Яңгыр койды шулчак чиләкләп.<br> Һәм тилгәнең табышсыз калды:<br> Яшен яктысында югалып,<br> Кая бәрелергә белмәде,<br> Ут боҗрасы килеп каршына,<br> Кыршау тартып, күзен бәйләде.<br> Яңгырдан соң чирәм яшәреп,<br> Купшыланып чыкка күмелде,<br> Кинәнегез! диеп кошларга,<br> Кояш нуры җиргә сибелде.<br> '''БИК КҮПТӘННӘН БӘХЕТ ИҢГӘН БУЛГАН'''<br> Бик күптәннән бәхет иңгән булган,<br> Аңламыйча никтер йөргәнмен,<br> Гүзәллеген күрми чиксезлекнең,<br> Кыр зәгъфранын иртә өзгәнмен.<br> Күпме еллар җиргә яз китереп,<br> Кояш нуры сипкән галәмнән,<br> Йөрәгемне борчып яшәткәнмен,<br> Арына алмый алган ярамнан.<br> Җанны өтеп, ачы җилләр искән,<br> Кан катырган зәмһәрир суык,<br> Җир куенына кереп җылынырлык<br> Булган кайчак мизгел һәм минут.<br> Бүген җанны якты моң иркәли,<br> Офыкларга чакырып, эндәште,<br> Олы юлга алып чыгып таңда,<br> Кыр казлары кайтуын күрсәтте.<br> Иңләгәннәр казлар зәңгәр күкне,<br> Киек Каз юлында калмыйча...<br> ...Бик күптәннән бәхет иңгән булган,<br> Яшәгәнмен аңлый алмыйча.<br> '''& & &'''<br> Бәрәкаллаһ! Нинди күркәм ак аргамак,<br> Чал кыяның бөркете күк гаҗәеп зат!<br> Иярдәге тылсым-япма зәңгәр төстән,<br> Көмеш ялы, әйтерсең лә, сихри җилкән!<br> Нинди ният белән килгән, кай тарафтан ‒<br> Ал офыкның ачылганын көткән чакта?<br> Сорау килде күзләремә карашыннан:<br> “Разыймы син гомер юлы язмышыңнан?”<br> Хозурланам күреп офык ачылганын,<br> Каләмемнең алсу төскә манчылганын.<br> Күңелемә нур иңдергән  бер былбылның<br> Тормыш матурлыгына дан җырлаганын.<br> Дулкынланып, саулык теләп бер өн иңде:<br> “Теләкләрең чынбарлыкка ашты инде.<br> Көмеш яллы ак аргамак ‒ гәүдәләнеш,<br> Ихтирамлап, кулларыңны биреп күреш”.<br> Юк әсәре бер болытның күк йөзендә ‒<br> Шаккатырып җылы яңгыр коеп ява!<br> Алтын көзнең алмалары өлгергәндә,<br> Зәйтүн гөле, нурлар сибеп, яфрак яра!<br> '''БОГАУДАН МИН АЗАТ!'''<br> '''''“Күктә бер кош оча'''''<br> '''''Югары, югары!'''''<br> '''''Мин ауныйм идәндә,'''''<br> '''''Кулларым богаулы”.'''''<br> '''(Муса Җәлил, “Соңгы җыр”)'''<br> Богаудан мин азат,<br> Җан-бәгырем иректә,<br> Саф кояш нурлары<br> Күңелдә, йөрәктә.<br> Биектә, югары ‒<br> Киек каз юллары,<br> Еракта яңгырый<br> Мәхәббәт җырлары.<br> Тылсымлы, моңлы җыр<br> Күкләргә ашыра,<br> Тулган ай шулвакыт<br> Сәламен тапшыра.<br> Сәламе, һәрбарча<br> Гөлләрне елмайтып,<br> Кояшка үрләтә,<br> Кыйблага каратып.<br> Бу хозур мизгелдә<br> Яшәүдән тәм табып,<br> Мәхәббәт иленә<br> Очам канатланып.<br> '''БЕР УЧ БӘХЕТ'''<br> Уч тутырып бәхет алып килде<br> Көләч язның сайрар былбылы.<br> Кар сулары ташкынланып акты,<br> Коеп яуды ләйсән яңгыры.<br> Баш калкытты хәтфә бәбкә үлән,<br> Гөрләвекләр акты сукмактан.<br> Түгәрәк күл аккошлары кайтты,<br> Иңкүлеккә ятты ак томан.<br> Күк йөзендә күперенке болыт,<br> Җан хозуры ‒ галәм агышы.<br> Киләчәккә якты юл алдырды<br> Мәңгелекнең Ае, Кояшы.<br> Бер уч бәхет ‒ гөлләремнең таҗы,<br> Әверелеп күгәрченнәргә,<br> Гөр-гөр килеп, күтәрелеп очты<br> Иксез-чиксез зәңгәр илләргә!<br> '''ГАЛИҖӘНАП МОҢ ИЯСЕ!'''<br> Галиҗәнап былбыл кош, моң иясе!<br> Килә сине чынбарлыкта күрәсем...<br> Һич булмаса, көйлә берәр көеңне,<br> Нурландырып гамьле күңел күгемне.<br> Оныттырып үткән шашкын гомерне,<br> Утка тотып сиздермәстән бәгырьне,<br> Кайнар чишмә суын эчерт, кызганмый, ‒<br> Җан халәтем беркавым да үзгәрми!<br> Күңел кошым, белмим, кая ашкына...<br> Чишмә чыңлап юатып дәшә: “Ярсыма!<br> Табигатькә ‒ хозурланып, таң тугач ‒<br> Мәдхия җырлар мәхәббәтле сандугач.<br> Таң йолдызы балкыганда нур сибеп,<br> Дала җиле гөл иркәли сөенеп.<br> Ак күгәрчен илтер кайнар сәламен,<br> Ирештерер җан җылыңны каләмең”.<br> Галиҗәнап былбыл кош, моң иясе!<br> Нәүмиз итмә гамьле күңелем, диясем.<br> Ризасызлык белдерсәң дә, тиргәмә.<br> Тиргәр булсаң, моңлы көйләр көйләмә!<br> '''ДАЛА ГӨЛЕ ‒ ГҮЗӘЛ КЫЗАЛАК'''<br> Дала гөле ул ‒ гүзәл кызалак,<br> Күңел күгемнең якты маягы.<br> Юл алыйк бергә үткән гасырга,<br> Хәтер китабын ачып укырга.<br> Курай-кубызлар моңын тыңларбыз<br> Һәм Ил агасын данлап зурларбыз.<br> Хозур табигать, киң кочагында ‒<br> Хыял диңгезе: йөзеп чыгарбыз.<br> Дала гөле син ‒ гүзәл кызалак,<br> Җан төпкеленә үтеп яшисең.<br> Күңел азыгы биреп җаныма,<br> Гел әүвәлгечә күкрәп яшьнисең.<br> Дала өсләрен сорган күк томан,<br> Томан түгел бу ‒ бер рәшә, сагым.<br> Һич көтмәгәндә ишетеп алдым<br> Галәм былбылы өзелеп сайравын.<br> Тылсымга ия илаһи тавыш,<br> Илһам биреп ул, күккә ашырды.<br> Һәм дулкынланып типкән йөрәгем<br> Иҗат кошына мәдхия тапшырды.<br> '''&&&'''<br> Күз алгысыз җиһанның бар гөлләре.<br> Далаларда ата-баба эзләре,<br> Шул эзләрдә чайкала ак кылганнар.<br> Ак кылганнар кояш нурын җыйганнар!<br> Нурга төреп серле-сихри даланы,<br> “Хурламагыз, ‒ диләр, ‒ гасыр-заманны!”‒<br> Бердәм булып тылсымлы көй көйлиләр,<br> Сокландырып, йөрәк сүзен сөйлиләр:<br> “Яшәү ямен, яшәү тәмен саклагыз!<br> Күңел күгенең гөлләрен аклагыз!<br> Табигатьнең гөлләрен сулдырмагыз!<br> Өмет шәмен беркайчан сүндермәгез!”<br> ...Үз-үзеңне таба алсаң тормышта,<br> Юл куймассың ялганга һәм ялгышка.<br> '''&&&'''<br> Бәйсез булып яши хәятта<br> Рухи яктан көчле уңганнар,<br> Киләчәк буыннар хакына<br> Йөрәк сүзен ташка уйганнар.<br> Бәйсез булып яши хәятта<br> Өмет утын саклый алганнар,<br> Матур тормыш теләп барчага,<br> Гомер юлын уйлап салганнар.<br> Бәйсез булып яши хәятта<br> Хаклык өчен яна алганнар,<br> Хөр күңелле милләт уллары ‒<br> Иҗтиһад һәм хезмәт кылганнар,<br> Халкы өчен балкып янганнар!<br> '''БУ МИЗГЕЛДӘ ҖАНДА ХОЗУРЛЫК'''<br> Бу мизгелдә җанда хозурлык,<br> Сөенечле, матур горурлык:<br> Керфекләрен ачты гөлләрем,<br> Тибрәндереп күңел кылларын.<br> Көй яңгырый күңел күгемдә,<br> Шатлык җыры йөрәк түрендә.<br> Кыш уртасы, бөтерелә кар,<br> Җанда исә ‒ җылы бер бәһар.<br> Бер бөртеге төшеп учыма,<br> Әверелеп кайнар тамчыга,<br> Үгет-киңәш биреп сүз ката:<br> “Яман телдән бәрәкәт кача”.<br> Уттан суга салсалар янә,<br> Нәфрәт утын берүк үрләтмә!<br> Сүз артыннан сүзләр иярә,<br> Сүз тарату ‒ харам “төнәтмә”!<br> Бу мизгелдә җанда хозурлык.<br> Тере суын татып, арынып,<br> Канатланып очтым киңлеккә,<br> Рәхмәт хисен юллап Бөеккә!<br> '''& & &'''<br> Болытларны җил тарата,<br> Кемдер җыр яңгырата:<br> “Йөрәк парәм, назлы гөлем,<br> Күрәмсең, ал таң ата”. <br> Бу җыр уятты йөрәктә<br> Хисләрнең иң татлысын,<br> Күңел түрендә кабызды<br> Шәмнәрнең иң яктысын.<br> Җан-тәнемә ләззәт биреп,<br> Җыр яңгырый әле дә:<br> “Йөрәк парәм, назлы гөлем,<br> Керсәңче, дим, хәлемә”.<br> Көтмәгәндә канатланып<br> Күтәрелдем һавага ‒<br> Күңел бакчам гөлләренә<br> Яңгыр булып яварга.<br> '''ИКЕ БЫЛБЫЛ КҮҢЕЛ КҮГЕМДӘ'''<br> '''''“Күңел ишекләрем тоткасыз.'''''<br> '''''Ләкин биксез. Хәтта келәсез.'''''<br> '''''Һәр кешегә анда ‒ ачык йөз ‒'''''<br> '''''Хуш киләсез... керә белсәгез”.'''''<br> '''(Ренат Харис)'''<br> Ике былбыл яши күңел күгемдә,<br> Берсе фани, берсе бакый дөньядан.<br> Галәмәт бер көчкә ия һәркайсы,<br> Мәртәбәле ‒ алар гали затлардан.<br> Ике былбыл яши күңел күгемдә,<br> Мәдхияләр җырлап яшәү хакына,<br> Сихри серен ачып зәңгәр киңлекнең<br>, Юл алдырып газиз Раббым каршына.<br> Ике былбыл яши күңел күгемдә.<br> Мең рәхмәтем сезгә, тиңдәш былбыллар!<br> Илаһи бу тавышыгызга назлана<br> Далаларда кылганнар һәм балбаллар.<br> Ике былбыл яши күңел күгемдә,<br> Мәңгелекнең Ай-Кояшы уңында,<br> Гөлләремә иңә якты нурлары ‒<br> Берәмлекләп ачыла гөл таҗлары.<br> '''ИГЕЗӘКЛӘР ЙОЛДЫЗЛЫГЫ'''<br> Игезәкләр йолдызлыгы ‒<br> Җитмеш йолдызлы тезем.<br> Җитмеш йолдызның тик берсе<br> Йөрәккә уя эзен.<br> Калган алтмыш тугыз эзе<br> Кемнәрнең йөрәгендә?<br> Җиһанны яктырткан кояш ‒<br> Җир-Ана үзәгендә.<br> Игезәкләр йолдызлыгы ‒<br> Гади дә, катлаулы да.<br> Галәмнең яшерен сере ‒<br> Мәңгелек катламында.<br> '''“СИН ҺӘМ МИН ЮЛЫ”'''<br> Дустым кинәт сорау бирде:<br> “Син кайсы йолдызлыктан?” ‒<br> “Син һәм Мин юлы”ннан!” ‒ дидем,<br> Җыкланмый сүз юклыктан.<br> “Андыйны юк ишеткәнем!” ‒<br> “Нигә син аңламыйсың:<br> “Син һәм Мин”дә яшәгәнең<br> Һич тә тоемламыйсың?<br> “Планета” дип сөйләшкәндә<br> Күңелеңә уймыйсың:<br> Үзең җирдә яшәгәнгә<br> Сөенеп тә туймыйсың!<br> “Син һәм Мин юлы”, ‒ уйлансак,<br> Без туып үскән төбәк!” ‒<br> Кочып алды дустым шулчак,<br> Карашын күзгә төбәп.<br> ...Бер карашка гади, анысы,<br> Барыбер уйландыра.<br> Ел фасыллары агышы<br> Күңелне моңландыра.<br> '''& & &'''<br> Кояш нуры да җитми, ахрысы,<br> Чыңламый никтер күңелем кыллары...<br> Җаным иркендә нидер үзгәрде,<br> Күңел күгемне болыт каплады.<br> Түгәрәк күлнең уйчан аккошы,<br> Моңсу күзләрен офыкка төбәп,<br> Бар көчен җыеп, канатын кага,<br> Колачын җәеп, очарга теләп.<br> Зәңгәр киңлеккә омтылган аккош,<br> Уй-теләкләрең тормышка ашсын,<br> Күңел хөрлеге теләп барчага,<br> Җан рәхәтендә яшәргә язсын.<br> Чыңламаганга күңелем кыллары,<br> Каурый каләм дә төште кулымнан,<br> Эчсәң, гел кыса сулыш юлларын ‒<br> Сагыш суы ул аккош күленнән.<br> '''МӘРХӘМӘТ КӨТӘ КҮҢЕЛ'''<br> Иңнәремдә канат булса,<br> Очар идем кош кебек.<br> Бәргәләнеп-сугылып яшим,<br> Абына-егыла сөрлегеп.<br> Ямьсезләшмәскә тырышам,<br> Зәһәр елан чакса да,<br> Җан өшеткеч каршы җилләр<br> Ишегемә какса да.<br> Мин көтәмен сабыр гына<br> Үз сәгатем сукканын,<br> Беләм, мәхәббәтем диеп,<br> Мәҗнүннең ут йотканын.<br> Кешеләргә мин эндәшәм:<br> Нигә сез миһербансыз?<br> Егылганга кул бирмәгән ‒<br> Түгелмени имансыз?<br> Ни хәл итмәк, без бәндәләр,<br> Күк фәрештәсе түгел.<br> Тик шулай да дөньялыкта<br> Мәрхәмәт көтә күңел.<br> '''КҮЗ НУРЫМНЫ САГЫНЫП'''<br> Күз нурымны сагынып яшем тама,<br> Җаным бүген бигрәк сагышлы.<br> Эзләремне күмеп буран сарган,<br> Тынып калган чишмә агышы.<br> Яз илендә һәрчак кояш балкый,<br> Ак күбәләк куна гөлләргә.<br> Таң алдыннан асыл кошлар сайрый,<br> Пар аккошлар төшә күлләргә.<br> Күз нурымны сагынып җаным елый,<br> Кайтып булмый үткән көннәргә.<br> Йөрәк җырым тамчы булып тамсын,<br> Ак күбәләк кунган гөлләргә.<br> '''& & &'''<br> Күңел кошым газаплана,<br> Таба алмый моңлы җырын,<br> Укып очса да мәдхия,<br> Иңләп-буйлап иген кырын.<br> Сагышланып, ярсып елый<br> Сагынудан язгы гөлен,<br> Күбәләкләр уйнаклаган<br> Гөлбакчасы ‒ туган илен.<br> Сабыр канатым сынды, дип,<br> Күңел кошым, койма яшең,<br> Өмет чаткысы кабызып,<br> Күк күкрәтеп узды яшен.<br> Көй-моң булып, илһам биреп,<br> Тәүге яңгыр җиргә ява.<br> Күккә ашырыр хозурлыкта<br> Тамчы җыры ‒ җанга дәва.<br> '''КҮҢЕЛЕМ ҖЫЛЫ ЭЗЛИ'''<br> Агачлар бөреләнгәндә<br> Һәм табигать уянганда,<br> Тавыш килде ерактан ‒<br> Ихлас күңел-йөрәктән:<br> “Күңелем җылы тели,<br> Күңелем җылы эзли”.<br> Тынгы бирми ул күңелгә,<br> Көн-төн яңгырап бүген дә,<br> Ерактан килгән тавыш,<br> Күкләрдән иңгән сагыш:<br> “Күңелем җылы тели,<br> Күңелем җылы эзли”.<br> Уйларга калып кинәттән,<br> Мин сорадым бу сердәштән:<br> “Сагыш-зарың нилектән?” ‒<br> “Күңелем җылы тели,<br> Күңелем җылы эзли”.<br> Ачыргаланып өн иңде<br> Искәрмәстән, чын йөрәктән:<br> “Минем дә менә күптән,<br> “Күңелем җылы тели,<br> Күңелем җылы эзли...”<br> '''& & &'''<br> Күз күрмәгән, колак ишетмәгән<br> Хәлләр була икән дөньяда:<br> Кыр казлары, кайтып җылы яктан,<br> Очып төште ярсу дәрьяга.<br> Яр өстенә карап күзәтәләр<br> Икесе дә, нәрсәдер көтеп.<br> Давыл үтте, кыяларны кисте,<br> Тетрәндереп, җаннарны өтеп.<br> Дулкын кага ярга бер-бер артлы,<br> Кыр казлары йөзә юл алып.<br> Искитмәле гаҗәп манзарага<br> Карап торам, тын һәм таң калып.<br> Каңгылдашып, алар кинәт кенә<br> Күтәрелде зәңгәр киңлеккә.<br> Могҗизалы, мәртәбәле дәрья,<br> Көндәшләр юк сиңа тиңлектә!<br> '''КҮҢЕЛ КОШЫМА'''<br> Күңел күген шау чәчәккә күмгән<br> Язлар узган инде күптәннән,<br> Язмыш җиле чал чәчемнән сыйпый:<br> “Аһ-зарыңнан бушан − үткәннән!”<br> Күңел кошым әлегәчә һаман<br> Кабул итә алмый кышларны,<br> Өзгәләнеп, ярсып аваз сала,<br> Кайтарырга теләп язларны.<br> Күңел кошым, үзеңә зыян салма,<br> Бәргәләнеп, хәлең бетереп:<br> Ак кышларның кары күптән җанны<br> Кочагына алды бөтереп...<br> '''НИГӘ ТЫНЫП КАЛДЫҢ?'''<br> Күңел кошым, нигә тынып калдың,<br> Мәхәббәт гөлләре яралгач?<br> Бәхет гөле синсез чәчәк атмас,<br> Күңелемдә ал таң атмагач.<br> Күңел кошым, нигә тынып калдың,<br> Карашыңмы үзгә тормышка,<br> Йөрәгемне, җанны ачындырып,<br> Ни сәбәпле салдың сагышка?<br> Күңел кошым, нигә тынып калдың,<br> Очар канатымны каерып,<br> Күзләремнән ачы яшь тамдырып,<br> Сагыш утларында яндырып?<br> Күңел кошым, нигә тынып калдың?<br> Җавап сүзен миңа кем әйтер?<br> ...Үз катыңа чакырып дәшкәндә,<br> Тау иңрәтеп бер шаңдау кайтыр.<br> '''& & &'''<br> Яшь былбыллар тавышыннан<br> Дөньям нурга күмелә,<br> Күңел күгем − гөл бакчасы<br> Гел кояшка үрелә.<br> Былбыллар, иҗат юлыгыз<br> Сәгадәтле, бай булсын,<br> Бәхет чишмәгез һәрвакыт<br> Мөлдерәп тулып торсын.<br> Яшь былбыллар, күңелегезгә<br> Илаһи моңнар иңсен,<br> Мәңгелекнең моңы аша<br> Мөкатдәс җырлар килсен.<br> Яшь былбыллар тавышыннан<br> Ләззәт алып җаныма,<br> Ходайның рәхмәте белән<br> Кайттым гомер язына.<br> Яшь былбыллар, мең рәхмәтем, −<br> Хозурлык кичерттегез,<br> Кояш нурларына төреп,<br> Тере су эчерттегез.<br> '''& & &'''<br> Күңелем кошы канатын кага ‒<br> Кышкы иртәдә сәфәр чыгарга.<br> Күңелем кошы, түз син беразга,<br> Ерак калмады кояшлы язга.<br> Берүк ашыгып юлга чыкма син,<br> Җиңел юлларга өмет кылма син:<br> Давыллы җилләр юлыңны бүләр,<br> Чарасызлыктан җаның ут көяр.<br> Күңелем кошы, оч син иркенләп,<br> Күңелем күген иңләп һәм буйлап.<br> Күңел чишмәсе агышын тыңлап,<br> Ихлас күңелдән өзелеп сайрап.<br> Кага канатын күңелем кошы:<br> “Өмет утының нурларын кочтым!”<br> Шатлык чаткысы балкый күңелдә,<br> Татлы мизгелләр ‒ йөрәк түрендә! <br> '''& & &'''<br> Шигырь язу минем иркемдә түгел,<br> Юл салдыра мәхәббәтле саф күңел:<br> Былбыл кошлар сайраганда бакчамда,<br> Һич арымыйм, күпме тыңлап баксам да.<br> “Нурлы йөзем, тулган аең якында,<br> Уралгандыр мәңге сүнмәс ялкынга, −<br> Пышылдады кемдер миңа кинәттән, −<br> Бәгырең өзгән асыл зат − ул үзәктә.<br> Үт суларын кудырадыр бавырдан −<br> Җылы сүздән бармы берәр авырган?<br> Мәхәббәттән көч-дәрт алган һәрбер җан<br> Мәңгелеккә, мәдхия укып, җырлый дан”.<br> Шигырь язу минем иркемдә түгел:<br> Юл салдырган мәхәббәтле саф күңел.<br> Бер шәрабсыз аек килеш исертеп,<br> Яшәтәдер, Кәүсәр суы эчертеп.<br> '''& & &'''<br> Шаянланып, кояш күз кыса,<br> Кәефе шәп бүген, күрәсең:<br> “Ни сәбәпле минем нурымны<br> Йөрәгең назына төрәсең?”<br> Моңсуланып, шулчак сүз куштым:<br> “Кояш, ‒ дип, ‒ үчекләп шаяртма,<br> Күңелем энҗесенә кагылып,<br> Ярсу хисләремне уятма”.<br> “Кичер, ‒ диеп кояш эндәште, ‒<br> Йөрәгеңдә давыл кузгатсам,<br> Чәрдәкләтеп сөю касәңне,<br> Чиксез авыр халәт уятсам...”<br> '''КҮҢЕЛ КОЯШЫМ БАЛКЫДЫ'''<br> Күңел кояшым балкыды<br> Нурландырып йөрәкне.<br> Әйтерсең лә, мин бүгеннән<br> Чал бөркет күк гайрәтле.<br> Бөркет кыяга оялый,<br> Үз көченә тапшырып.<br> Җиһан гөле чәчәк атты,<br> Хыялымны ашырып.<br> Бу бәхетле минутларны<br> Сакласын иде күңел.<br> Тормыш яме ‒ кадерен белсәң,<br> Яшәве рәхәт, җиңел.<br> ...Табигатьнең хикмәтләре ‒<br> Төкәнмәслек мәңгегә:<br> Коеп яуды... ләйсән яңгыр ‒<br> Гел энҗе-мәрҗән генә!<br> '''ОНЫТМАДЫМ!'''<br> Онытмадым.<br> “Оныттың!” − дип үпкәләмә,<br> Йөрәк итен телемләргә телгәләмә.<br> Күңелемнең кәгъбәсе һәм йолдызы син.<br> Сагыш утын күрә бары караңгы төн...<br> Онытмадым.<br> “Оныттың!” − дип үпкәләмә,<br> Гомер язы узганга да үрсәләнмә<br>. Таң алдыннан ирешер дә куш канатка,<br> Җаным ашыр илһамланып синең катка.<br> Онытмадым.<br> “Оныттың!” − дип үпкәләмә,<br> Хак сүземә ышанмыйча, өзгәләмә.<br> Элеккечә, тибрәндереп күңел кошын,<br> Сайра әле, былбыл, ‒ язын, җәен, кышын!<br> Онытмадым.<br> “Оныттың!” − дип үпкәләмә.<br> Рәхмәт әйтеп гомер язы үткәннәргә,<br> Төн пәрдәсен җырлап ачыйк бергәләшеп,<br> Сагышлардан азат булып, күккә ашып.<br> '''& & &'''<br> Чәчләрдә чал ‒ күңелдә яз,<br> Кояш елмаеп көлә.<br> Мәтрүшкәле болыннардан<br> Чулпылар чыңы килә.<br> Яран гөлләре чәчәктә,<br> Яз аһәңе йөрәктә.<br> Күңелемне алгысытып<br> Җыр яңгырый еракта.<br> Көтеп алган якты җырым,<br> Канат куеп иңемә,<br> Юл алдырды ай-йолдызлы<br> Саф Мәхәббәт иленә.<br> Чәчләрдә чал ‒ күңелдә яз,<br> Кояш елмаеп көлә.<br> Мәтрүшкәле болыннардан<br> Чулпылар чыңы килә.<br> '''& & &'''<br> Сөртеп җанны өткән сөремне,<br> Кайнар кочагыма алдым да<br> Каршы җил талкыган гөлемне,<br> Күтәрелдем диңгез ярына.<br> Дулкын шаулап бәргән сөзәк яр:<br> “Сиңа, ‒ диде, ‒ әйтер сүзем бар:<br> Язмышыңа каршы барасың,<br> Гөлең белән дөрләп янарсың”.<br> Мин, үземчә аңлап сүзләрен,<br> Гөлем кочып, дөнья әйләндем,<br> Мәңгелектән якты нур алып,<br> Хис ташкынын алга әйдәдем.<br> Сүнмәс учак кабызып йөрәктә<br> Керсез, саф мәхәббәт хакында,<br> Күңел кошым җырлый тирәктә,<br> Ишеттереп Бөек акынга.<br> '''& & &'''<br> “Үз ачкычың бар, ачып кер ишектән!” ‒<br> Бу сүзләрне кайчан соң мин ишеткән?<br> Хәтерләмим, кемнең моны әйткәнен,<br> Хак сүз әмма ‒ күңелемдә йөрткәнем.<br> Киткән яктан кайтабыз көч иңдереп,<br> Гөлләрнең иң асылыннан таҗ үреп.<br> Беләктәге беләзек тә ‒ гөлләрдән,<br> Бил путасы ‒ энҗе белән бизәлгән.<br> Тамбур белән чигелгән яулыкларым,<br> Нәкыш салып, кем уйгандыр юлларын.<br> Бу башкаем өзмидер өметләрен ‒<br> Табармын дип шул изге җан эзләрен.<br> Үз ачкычым алыр өчен, и Тәңрем,<br> Бик тә кирәк миңа Синең ярдәмең! <br> '''& & &'''<br> Тирә-ягым шау чәчәктә,<br> Тоткан кыйблам киләчәккә, ‒<br> Үрмә гөлдән такыя үреп,<br> Офык ачылганын күреп...<br> Тавыш бирәм Бөек Күккә,<br> Сәлам әйт, дип, Чал бөркеткә.<br> Иркен, тирән сулыш алып,<br> Ял итим дип утырганда,<br> Ишетелде сихри тавыш:<br> “Юл йөртә, ‒ дип, ‒ сине сагыш.<br> Чал бөркетне сагынганда,<br> Йөрәк сүзен көйгә салыш...<br> Тау иленә юл тотасың,<br> Очар кошка әверелеп”. <br> Таң йолдызы балкып яна,<br> Юлларыма нурлар сибеп,<br> Күңел кошым өзелеп сайрый,<br> Бәхет йолдызлыгын күреп.<br> Моң чишмәсе ‒ күңел күгем,<br> Яшел чирәм ‒ йөргән юлым.<br> Тирә-ягым шау чәчәктә,<br> Тоткан кыйблам киләчәккә.<br> '''НИЧЕК ГАШЫЙК БУЛМАССЫҢ?'''<br> “Кемгә гашыйк булган ул?” ‒ дип,<br> Кем сораштыра, дустым?<br> Мин ул ‒ мөкиббән җиһанга ‒<br> Кояш нурларын кочтым.<br> Гашыйк булып яшәмәсәң,<br> Белмәссең хәят ямен,<br> Тоймассың чишмә суының<br> Ширбәт күк татлы тәмен.<br> Сизмәссең дә бакчаңдагы<br> Гөлләрнең хуш исләрен,<br> Ишетмәссең талга кунган<br> Сандугачның көйләрен.<br> Күрмәссең шәфәкъ сүнгәндә<br> Йолдызлар кабынганын,<br> Сәфәр чыгарга әйдәкләп,<br> Болытлар агылганын.<br> Бу гаҗәеп матурлыкка<br> Ничек гашыйк булмассың?<br> Хөр күңелле кешеләргә,<br> Югыйсә бит, уңмассың!<br> Татлы телле тау былбылы,<br> Гашыйк итеп үзенә,<br> Мине дә бит, үр мендерде ‒<br> Саф Мәхәббәт иленә.<br> '''& & &'''<br> Гөлбакчаның нәфис гөлләре<br> Бер-бер артлы чәчәк аттылар,<br> Саф кояшка тиң күңелләре ‒<br> Нур балкытып керфек кактылар.<br> Такыяда урын гөлләргә ‒<br> Дусларыма бүләк итәргә.<br> Күңел кошым очты югары:<br> Күңелемдә ‒ чәчәк бураны.<br> Сары гәрбәдән муенса<br> Җан җылыңны биреп җыелса<br>, Күңел чишмәң чыңлар челтерәп,<br> Үзалдына моңлы көй көйләп.<br> Хис ташкыны ургылып ага;<br> Илаһи моң әйди ак юлга ‒<br> Гомер шәме көйрәп янганда,<br> Ташкын җанны ярып чыкканда.<br> '''ХИС ТАШКЫНЫ ДИП, ЮК СҮЗ АЛЫШ'''<br> Аңламый җан кичерешләрен,<br> Хискә бирелүчән син, диләр.<br> Табигатьтән өстен көчләрнең<br> Барлыгынмы чынлап белмиләр?<br> Хис ташкыны дип, юк сүз алыш,<br> Хикмәт ‒ тавыш яңгырашында.<br> Бер Ходайдан килгән нурланыш ‒<br> Тел белеме чагылышында.<br> Һәр кешенең үз вазифасы,<br> Тормыш юлының хатирәсе.<br> Җиһан серен аңлый алмассың,<br> Галәм кошын тыңлап туймассың.<br> Кәккүк тавышы сагышлы, моңлы,<br> Коры җилләр әрнетә җанны.<br> Кискен җилгә каршы торырлык<br> Көч бир, Раббым, һәм дә сабырлык.<br> Галәм кануннарын ятлаган ‒<br> Кыйбла якка сөенеп атлаган.<br> Хис ташкыны түгелдер бу сүз:<br> Җәй артында сакта тора көз.<br> '''& & &'''<br> Мин дөньяның эчтем ширбәтен дә,<br> Ширбәт белән бергә ‒ агуын да,<br> Зиһенемне югалтмаска теләп,<br> Табигатьтән алдым даруын да.<br> Язмыш белән хәзер килешеп яшим,<br> Каршы җилләргә дә мин сүз дәшмим,<br> Туздырсыннар йолкып-йолкып чәчем,<br> Таммасын тик сагышлы күз яшем.<br> Бүген тагын эчтем татлы ширбәт ‒<br> Хакы булды, һай, бәһасыз кыйммәт:<br> Сүз алдылар читкә тайчанмаска,<br> Саз каены кебек чайкалмаска.<br> Вакыт, кабат синнән ярдәм сорыйм!<br> Һәм рөхсәтсез берни дә кылалмыйм...<br> Сәфәр чыкканымны ак хыялым көтә,<br> Ни хикмәттер: юлым кыя аша үтә.<br> '''ҮТКӘННӘРДӘ ЯШИМ'''<br> Үткәннәрдә яшим, үткәннәрдә,<br> Бүгенгене зурлап, хөрмәтләп,<br> Киләчәкнең якты нурын күреп,<br> Җиһан гөлен данлап, кадерләп.<br> Үткәннәрдә яшим, үткәннәрдә,<br> Гасыр җырларында ямь табып,<br> Галәм былбылына гашыйк булып,<br> Хозур тавышына таң калып.<br> Үткәннәрдә яшим, үткәннәрдә,<br> Уйларымда күккә җан атып,<br> Күңелемнең төпкелендә яткан<br> Хәтер төенен сүтеп-яңартып.<br> Үткәннәрдә яшим, үткәннәрдә,<br> Күз алдымда Чал тау, үзәнлек,<br> Алкын сулы һәм кодрәтле елга, ‒<br> Җан җирсүе үзәк өзәрлек.<br> '''ЯЗМЫШ КЫРЫ ‒ ЧИКСЕЗЛЕКТӘ'''<br> Язмыш кыры ‒ чиксезлектә.<br> Кояш баеп, шәфәкъ сүнгәч,<br> Җан, әверелеп очар кошка,<br> Юл сабадыр айлы кичкә.<br> ...Ай юлыннан кемдер бара,<br> Янартаулар үрен кичеп,<br> Киләчәккә өмет баглый,<br> Офык яктырганны көтеп.<br> Кояш нурын җиргә чәчте,<br> Киләчәкнең йөзе ‒ якты.<br> Ярларына сыешалмый,<br> Язгы ташкын ургып акты.<br> Күтәрелде ап-ак томан,<br> Таралды да иңкүлектән,<br> Эндәште ул: “Әй, син, туган!<br> Җан рәнҗеше күптән узган,<br> Кан кардәшең, нигез ташың,<br> Сине көтеп, гаҗиз булган.<br> Койдырма аның керсез яшен!<br> Эзләреңне кайткач кара ‒<br> Кай тарафка алып бара?<br> Инеш буе чишмәгәме,<br> Әллә серең чишмәгәме?” ‒<br> “Эзем бара киң яланга,<br> Үзән аша зур аланга,<br> Кыр чәчәге җыеп йөргән<br> Иң бәхетле, шат заманга.<br> Балачакның һәрбер көне<br> Эз калдырган йөрәгемдә,<br> Онытылмас тургай җыры ‒<br> Күңелемнең түрләрендә.<br> Нәни кошчык тургаемның<br> Канатлары һич талмасын,<br> Яңгыратсын моңлы җырын,<br> Җиһан гизеп, һич армасын!”<br> ...Язмыш кыры ‒ чиксезлектә.<br> Кояш баеп, шәфәкъ сүнгәч,<br> Җан, әверелеп очар кошка,<br> Юл сабадыр айлы кичкә.<br> === '''II. МӘХӘББӘТ ИЛЕ''' === '''''“Мәхәббәт иле бармы икән,'''''<br> '''''Әгәр булса, ул кайда?'''''<br> '''''Биек таулар артындамы,'''''<br> '''''Әллә ялгыз утрауда?'''''<br> '''''Мәхәббәт иле, әлбәттә,'''''<br> '''''Чәчәк сыман матурдыр,'''''<br> '''''Анда барчаның йөзендә'''''<br> '''''Кояш нуры балкыйдыр”.'''''<br> '''(Гүзәл Идрисева)'''<br> '''МӘХӘББӘТ КҮПЕРЕ'''<br> Мәхәббәт күпере салынды,<br> Бик ерак булса да аралар.<br> Мәхәббәт килүгә төзәлде<br> Йөрәктә әрнегән яралар. <br> Мәхәббәт күпере салынды −<br> Карамый кыяга, упкынга.<br> Мәхәббәт серләрен ачты да,<br> Чорналдык икәүләп ялкынга!..<br> Мәхәббәт күпере салынды,<br> Олыгаеп, чәчләргә чал кергәч,<br> Мәхәббәт яшәртте, яшь итте,<br> Кояштай елмаеп син килгәч.<br> Мәхәббәт күпере салынды −<br> Гомерлек яр булып кал гына!<br> Мәхәббәт, сарайлар салдырып,<br> Күзләрдән яшьләрне тамдыра...<br> Мәхәббәт күпере салынды:<br> Чәчәккә төренде Җәй һәм Кыш.<br> Мәхәббәт яктыртты дөньяны, −<br> Күкләрдән иңгәндер бу балкыш.<br> '''МОСТ ЛЮБВИ'''<br> Вот и выстроился Мост Любви,<br> Хоть живёшь ты в далёких мирах;<br> И пришла к нам Любовь, исцелив<br> Бередящие раны в сердцах.<br> Вот и выстроился Мост Любви, −<br> Он поверх всех пучин, горных скал;<br> Приоткрыла Любовь дивный лик −<br> Сразу пламени жар нас объял!..<br> Вот и выстроился Мост Любви, −<br> До седин ли твоих дело ей!<br> Ты пришёл, и Любовь молодит<br> Солнцеликой улыбкой твоей.<br> Вот и выстроился Мост Любви −<br> Так возлюбленным будь до конца!<br> Но Любовь − она строит дворцы,<br> Чтобы их омывала слеза...<br> Вот и выстроился Мост Любви:<br> Нынче Лето-Зима − во цветах.<br> И Любовь озарила весь мир,<br> Излучают тот свет Небеса...<br> '''& & &'''<br> Мин яшимен саф Мәхәббәт илендә,<br> Зөһрә йолдыз балкып яна күгемдә;<br> Аккош булып очып китсәм көзләрдә,<br> Чыгарсызмы кайтуымны күзләргә?<br> Мин мәһабәт Чал тауларга баш куям,<br> Тау-таш барлап, энҗе-мәрҗәннәр җыям.<br> Киләчәкнең якты нурын күрәмен,<br> Кыңгырау гөлдән такыялар үрәмен.<br> Яз шатлыгы күңел күген балкыта,<br> Кояш нуры бар җиһанны яктырта,<br> Ут чәчрәтә далаларда кызалак,<br> Ямь китерә балан ‒ хәтта кузгалак!<br> Туган якта җир җылысы кадерле,<br> Сагыну-сагыш өзәдер лә бәгырьне...<br> Аккош булып очып кайтсам язларда,<br> Чыгарсызмы каршы алырга таңнарда?<br> '''&&&'''<br> '''''Бу нинди сүнмәс йолдызлар,'''''<br> '''''Күр, нинди сихри галәм!'''''<br> '''''Көн-төн сөйләп бетмәс сүзләр,'''''<br> '''''Аһ, кирәк шигъри каләм!'''''<br> '''(Равил Рахмани)'''<br> Яшен, күк күкрәтеп, камчысын уйната.<br> Мәхәббәт йөрәктә саф хисләр уята.<br> Кичен күк йөзендә йолдызлар кабына,<br> Тулган ай тылсымлы зәңгәр шәл ябына.<br> Җылы җил наз булып сарыла иңемә:<br> Күз сал, ди, соңармый йолдызлар иленә.<br> Ис-акыл китмәле гаҗәеп күренеш:<br> Йолдызлы тупланыш, йолдызлы йөгереш.<br> '''ОНЫТКАНСЫҢ ИЧ!..'''<br> Таңнар атканда ишетелә тавыш:<br> “Мин синең өзелеп сөйгән ярың ич!”<br> Шушы тылсымлы һәм назлы сүзләр<br> Кабатлана гел, җиткәч айлы кич:<br> “Сөйгән ярың ич! Сөйгән ярың ич!..”<br> Янып сөюләр кабат кайтмаслар,<br> Шашып сөюләр ерак калдылар.<br> Тик күзләр генә кызыл шәфәкътән<br> Сине эзлиләр, эзләп талмыйлар.<br> Йөргән юлымда якын сердәшем −<br> Ак ромашкалар елмаеп көлә.<br> ...Онытып булмаслык сихри яктылык,<br> Яшерен нур булып, яшьлектән килә. <br> Таңнар атканда ишетелә тавыш:<br> “Онытмам, − дидең, − оныткансың ич!”<br> Шушы сагышлы моңсу сүзләрне<br> Кабатлый янә, җиткәч айлы кич:<br> “Оныткансың ич!.. Оныткансың ич!..”<br> '''ТЫ ЗАБЫЛА ЛЮБОВЬ!..'''<br> Предрассветной порой слышу нежный зов:<br> “Ненаглядный я твой, я ‒ твоя любовь!”<br> Тех волшебных речей, ласковых тех слов<br> Отзвук лунных ночей голос вторит вновь:<br> “Я ‒ твоя любовь! Я ‒ твоя любовь!”<br> Страстный пыл той любви не вернётся вновь,<br> Те безумные дни жизни скрыл покров.<br> Только очи мои, пристально глядя,<br> Среди алой зари ищут всё тебя.<br> А ромашки белы ‒ наперсницы мои ‒<br> Лишь улыбки свои дарят мне в пути.<br> ...Не угаснет во мне свет волшебный сей,<br> Тайный луч ‒ он живёт с самых юных дней.<br> Предрассветной порой слышу нежный зов:<br> “Поклялась же мне ты ‒ и забыла любовь!”<br> Этих грустных речей беспрерывный глас<br> Отзвук лунных ночей повторяет в нас:<br> “Ты забыла любовь!.. Ты забыла любовь !..”<br> '''& & &'''<br> Юлга дәшеп, тавыш иңде Җиһаннан,<br> Гомер сызыгыннан узып барганда.<br> Күк йөзендә якты йолдыз кабынды,<br> Тынсыз калып, тирән уйга чумганда.<br> <br> Ходаемнан сорап хәер-фатиха,<br> Дога кылдым җир-туфракка тезләнеп.<br> Тере суын хәят салды учыма,<br> Кояш нурын җан-бәгыремә үткәреп.<br> <br> Тере суын гөлләремә бөркедем,<br> Кыйбла тарафына карап юл алдым.<br> Галәм кошы яңгыраткан бер көйне<br> Тагын бер кат ишетеп, хәйран калдым.<br> <br> Бу илаһи көйнең тылсым-көчләре<br> Күңел кылларымны кабат уйнатты,<br> Өч диңгезнең суы аша үткәреп,<br> Киләчәкнең сукмагыннан атлатты.<br> <br> '''& & &'''<br> Мәхәббәтне таң калдырыр җырың булсын,<br> Күңелеңдә кояш һәрчак балкып торсын,<br> Җырлар җырың, тылсым-көчкә ия булып,<br> Үзе әйдәп, яз иленә алып барсын.<br> <br> Күрсәтсен ул чиксезлекнең гүзәллеген,<br> Ай-Кояшлы Бөек Күкнең зәңгәрлеген,<br> Ишеттерсен былбылларның тавышы аша<br> Керсез сөю, саф хисләрнең тирәнлеген.<br> <br> Килер көнгә, киләчәккә ышаныч баглап,<br> Өмет утын кабыза алсын һәрбер йөрәк,<br> Һәрбер кеше күңеленнән ургып чыксын,<br> Кайнар чишмә суы кебек, изге теләк.<br> <br> '''& & &'''<br> Көтмәгәндә килдең, Мәхәббәт,<br> Мәңгелек утында яндырдың.<br> Җәрәхәтен зарлы йөрәкнең<br> Таң суында ипләп юдырдың.<br> <br> Сихри кояш нуры, күк балкып,<br> Күз карашын үзеңә юнәлттең.<br> Баш бирмә, дип, кайгы-сагышка,<br> Күңелемне аңлап юаттың.<br> <br> Сабыр төбе ‒ сары алтын, дип,<br> Кәккүкләрдән гомер юраттың.<br> Гомер кышы яшенен яшьнәтеп,<br> Киек Каз юлыннан атлаттың.<br> <br> Мең рәхмәтем сиңа, Мәхәббәт, <br> Яшәү көче миңа биргәнгә!<br> Җан ачысы белән кычкырып,<br> Упкын кырыенда йөргәндә...<br> <br> '''& & &'''<br> Үзем беләм җанның ни кичергәнен,<br> Рухым ташлап китте, дип өзелгәнен.<br> Өмет шәмен яңа ай нурландыра,<br> Күңел күген уй-фикер җанландыра.<br> <br> Тау битендә бәреп чыккан саф чишмә,<br> Хуш ис тараткан гөләпләр ал төстә.<br> Тугай кочагында ‒ яшь колынчаклар,<br> Сокланудан тел шартлата малбагар.<br> <br> Күз карашын җәлеп итә зәңгәр күл,<br> Күл өстендә ‒ ай нурыннан сихри юл.<br> Барча аккош сәламләшә баш иеп,<br> Бер-берсенә теләктәш-чордаш диеп.<br> <br> Һәр куакта өзелеп сайрый сандугач,<br> Саба җиле исеп үтә, таң тугач.<br> Табигатьтә җан теләгән бар да бар.<br> Күз алдында ‒ хәл җитмәслек текә яр...<br> <br> '''МӘХӘББӘТ ҺӘРКЕМНЕҢ ҮЗЕНДӘ'''<br> Мәхәббәт һәркемнең үзендә.<br> Мәхәббәт ‒ күземдә, сүземдә,<br> Мәхәббәт тик синең хакыңа<br> Серләрен ачадыр каршымда.<br> <br> Мәхәббәт һәркемнең үзендә.<br> Мәхәббәт ‒ күңелем күгендә,<br> Мәхәббәт күчкәндер җаныма,<br> Җыр булып, моң булып тагын да.<br> <br> Мәхәббәт һәркемнең үзендә.<br> Мәхәббәт ‒ ләззәтле кайгымда,<br> Мәхәббәт син булып, наз биреп,<br> Һәрвакыт йөридер янымда.<br> <br> '''& & &'''<br> Ак күгәрчен, очып килеп,<br> Учыма салды гөл бөресен,<br> Таң атканда сайлап алып<br> Иң күркәмен, иң тересен.<br> <br> Күзләремнән яшь тамдырып,<br> Шулчак җылы яңгыр яуды.<br> “Озакламый Сабантуй!” ‒ дип,<br> Яшь-җилкенчәк сөрән салды.<br> <br> Бакчадагы алмагачлар<br> Яшь кәләш күк бизәнгәннәр,<br> Аксыл-алсу күлмәк киеп,<br> Сихри нурга төренгәннәр.<br> <br> Чәнечкеле гөләпләрнең<br> Тамырлары киткән ерак,<br> Былбыл кошлар кунып сайрый:<br> “Тыңлап бак, әй, безне, елак!”<br> <br> Бәхет кошы түрбакчаңа<br> Һәр яз саен очып килә,<br> Ни халәттә яшәвеңне<br> Аяк атлавыңнан белә.<br> <br> Гөлләреңә су сибәсең<br> Иркәләп һәм сөеп-назлап:<br> Иң бәхетле кеше җирдә −<br> Гөл үстергән, хәят аңлап.<br> <br> Ак күгәрчен, очып килеп,<br> Учыма салды гөл бөресен,<br> Таң атканда сайлап алып<br> Иң күркәмен, иң тересен.<br> <br> '''& & &'''<br> Ак кышларга көзнең татлы җимешләрен<br> Алып барып җиткерерсең, йөрәккәем?<br> Күңел байлыгың җуймасаң, назлы гөлем,<br> Һичбер шиксез кабул булыр теләкләрең.<br> <br> Күз ачкысыз буранга да карамыйча,<br> Хыял-тауга озата барыр тулган аең:<br> Зәһәр суык та сурәтли тәрәзәне,<br> Ай калыккач, хозурланып, табып җаен.<br> <br> Сокланудан бу искиткеч манзарага,<br> Ни әйтергә белми, мөмкиндер карарга:<br> Тәрәзәдә күз алгысыз сихри бизәк,<br> Җан-тәнеңне буйсындырып, тотар биләп.<br> <br> Нурдан туган көч куяр да канат сиңа,<br> Күтәрер ул күкнең җиденче катына.<br> Тыңла, дияр, хур кызларның җыруларын,<br> Күңелеңә сала барып көй-моңнарын.<br> <br> Ак кышларга көзнең татлы җимешләрен<br> Алып барып җиткерерсең, канаткаем.<br> Күңел байлыгың җуймасаң, назлы гөлем,<br> Ак кышларга капка ачар тулган аең.<br> <br> '''& & &'''<br> Ак яфраклы сары гөл,<br> Күк киндергә төшердем.<br> Ак яфракның сере нидә −<br> Һич кенә дә төшенмим.<br> Сурәтләдем кем җанын?<br> Бу нинди хикмәтле зат? −<br> Чәчәге үз булса да,<br> Яфрагы бөтенләй ят.<br> Рәвеше дә, төсе дә<br> Аптырашта калдырды.<br> “Кайсы як гөле?” − диеп<br> Уйлый торгач, ардырды.<br> Әз генә черем итим,<br> Башкаема ял биреп,<br> Ә аннары күз күрер,<br> Йоклап китмәсәм оеп.<br> Йоклаганмын чынлап та<br> Изрәпләр, тәмен тоеп.<br> Төн буе яңгыр яуган<br> Чиләкләп, коеп-коеп.<br> <br> '''& & &'''<br> Ачылганда күңелем тәрәзәсе,<br> Янә табып ниндидер сәбәп,<br> Иңнәремә авыр йөк салдылар,<br> Яңабаштан сынарга теләп.<br> <br> Туктап калдым җиде юл чатында,<br> Ни уйларга белми башкаем;<br> Юлларымны берүк уң кыла күр,<br> Йөз чөермә миннән, Ходаем!<br> <br> “Кояш чыгышына карап атла,<br> Табыйм дисәң йөрәк энҗеңне.<br> Тау бөркете сине каршы алыр:<br> “Исән-имин генә килдеңме?”<br> <br> Монда ата-баба эзе калган,<br> Монда борынгылар җирләнгән,<br> Монда синең кендек каны тамган,<br> Дәвер җиле нигезең җилгәргән.<br> <br> Киереп ач күңел тәрәзәңне,<br> Сөендереп йөрәк-бәгырең,<br> Эч сереңне сөйлә янган утка,<br> Йомшарсын дип күңел төерең.<br> <br> Пар канатын сузып, тау бөркете<br> Үз җылысын бирер җаныңа,<br> Күзләреңә туры карап әйтер:<br> “Бөтенләйгә кал, ‒ дип, ‒ янымда,<br> Сагышың бит ‒ минем канымда...”<br> <br> '''& & &'''<br> Бакча күрке булган алмагачлар<br> Җыенганнар чәчәк атарга,<br> Ләззәтләнеп, асыл кошлар сайрый,<br> Уйлама, дип, йоклап ятарга.<br> <br> Таң атканда алар сайрадылар,<br> Әй, аңлыйсы иде телләрен!<br> Күзем текәп күпме тырышсам да,<br> Күрә алмыйм никтер үзләрен.<br> <br> Сихри тавышлары алып китә<br> Тугайлыкка, чишмә ярына,<br> Күңел күге − ак болытлар аккан<br> Мәртәбәле таулар ягына.<br> <br> Искитәреп кызыл чәчәк аткан<br> Дала гөле − гүзәл кызалак.<br> Күз явымны алып, асыл кош сайрады,<br> Кояш баткан чакта алсулап.<br> <br> Бакча күрке булган алмагачлар<br> Шау чәчәккә инде күмелгән,<br> Асыл кошларымны сөендереп,<br> Кояш нурларына төренгән.<br> <br> '''БАРЫ СИҢА...'''<br> Нигә икән, бизмәннәргә салып,<br> Үлчәп булмый сөю хисләрен?<br> Мин ышанам ярдәм бирәсенә ‒<br> Ай-йолдызлы зәңгәр кичләрен.<br> <br> Мәхәббәтем эзләп дөнья гиздем,<br> Синнән гүзәлләрне тапмадым,<br> Бәхетемнең син икәнен белми,<br> Эзләреңә басып атладым.<br> <br> Тамчы гөлләр өздем синең өчен,<br> Җырга салып назлы хисләрне,<br> Багышлармын бары сиңа, диеп,<br> Ай-йолдызлы зәңгәр кичләрне.<br> <br> '''& & &'''<br> Вакыт елгасының суы ага,<br> Чык тамчысын җыйган күлләрдән.<br> Укытучым, мең рәхмәтем сиңа,<br> Җитәкләдең, алып куллардан.<br> <br> Диңгез яры текә, биек булып,<br> Курыкмаска өндәп әйдәдең,<br> Үтә күренмәле җепләр белән<br> Күңел кылларымны бәйләдең.<br> <br> Гүзәллеген ачып яшәешнең,<br> Гашыйк иттең мине үзеңә.<br> Саф сөюем, энҗе бөртеге күк,<br> Чагылыш тапты гүя йөзеңдә.<br> <br> Тавышыңны ишетеп уяндым,<br> Күк гөмбәзе йөзен ачканда,<br> Һәм кизләүгә җәһәт юнәлдем,<br> Чал тау янындагы яланга.<br> <br> Япь-яшь кызлар анда җыелган<br> Су чәчрәтеп бергә уйнарга.<br> Таң кызлары икән ич болар,<br> Әзерләним җырын тыңларга.<br> <br> Сөеп-сөелеп яшә, йөрәгем,<br> Хозурланып җиһан каршында:<br> Мәхәббәт гөлләре ярала<br> Яланнарда, Чал тау кырында −<br> Тормыш диңгезенең ярында!<br> <br> '''ГАҖӘП КӨЧКӘ ИЯ ЙОЛДЫЗЛАР БАР'''<br> “Күкнең кеме соң сез, сак йолдызлар?<br> Чиксез ерак ялтыр ташлармы?<br> Әллә инде афәтләрдән куркып,<br> Артык биек менгән кошлармы?”<br> (Зөлфәт)<br> <br> Гаҗәп көчкә ия йолдызлар бар −<br> Бер-берсенә якын тормыйлар,<br> Хөрмәт белән ерактан баш иеп,<br> Кайнар сәламнәрен юллыйлар.<br> <br> Гаҗәп көчкә ия йолдызлар бар −<br> Камилләшкән күркәм җаннарын<br> Ходай ирегенә тапшыралар,<br> Яңгыратып соңгы җырларын.<br> <br> Гаҗәп көчкә ия йолдызлар бар −<br> Керсез сөюләре хакына,<br> Мәңгелекнең бер өлеше булып,<br> Гасыр үтеп, җиргә атыла.<br> <br> '''& & &'''<br> Гашыйк булып бу зәңгәр күккә,<br> Мәгърур кыя ашкан киңлеккә,<br> Гаярь бөркет, әйтче дөресен:<br> “Янып яшәдеңме − бер үзең?”<br> <br> Болытларны үтеп югары<br> Күтәрелгәнеңне мин күрдем,<br> Йокы аралаш күргән төш диеп,<br> Ышанмаска теләп, күз йомдым.<br> <br> Күпме еллардан соң яңадан<br> Пәйда булып зәңгәр киңлектә,<br> Шәфәкъ нурларына төрендең,<br> Эз калдырып, очтың син күккә.<br> <br> Эз яктыртып йолдыз кабына,<br> Кичен айның тонык нурында.<br> Чын күңелдән сиңа сокланып,<br> Рухланамын тормыш уңында.<br> <br> '''& & &'''<br> Дулкынланып сүз кушканда<br> Язгы гөлем сөмбелемә,<br> Зөһрә йолдыз балкып яна<br> Ялкын өстәп йөрәгемә.<br> <br> Гыйшык уты, йолдыз кебек,<br> Күңел күгемне яктыртып,<br> Алып китте канат куеп,<br> Хәйям иленә очыртып.<br> <br> Баллы инжир тулып пешкән,<br> Чүлмәкләрдә ‒ татлы ширбәт.<br> Каршылады шәрык кызы,<br> Сазда уйнап һәм җыр көйләп.<br> <br> Сокландыргыч күркәм теле,<br> Күз карашы ‒ юк бәһасы.<br> Бәхетемә ярый син бар,<br> Саф Мәхәббәт Алиһәсе!<br> <br> '''& & &'''<br> Җанны сөендереп ай калыккач,<br> Бер-бер артлы йолдыз кабына.<br> Янартауда гомер сөрә былбыл,<br> Кайткан төсле яшьлек язына.<br> <br> Җимешләнгән хөрмә агачларын<br> Тутый кошлар йөри күзәтеп,<br> Җылы җилләр исеп хәл сораша,<br> Карашымны күккә юнәлтеп.<br> <br> Күккә ашкан Чал тауларны күреп,<br> Йөрәк-бәгырь шунда ашкына,<br> Күкрәк читлегеннән шулчак җаным<br> Томырылды былбыл каршына.<br> <br> Күпме еллардан соң бу очрашу<br> Нигә кирәк булган җаныма?<br> Тылсымлы көч, үз артыннан ияртеп,<br> Ил гиздерә дуслар катына,<br> Җыр җырлатып тормыш хакына.<br> <br> '''& & &'''<br> Зәңгәр томан елга кичте,<br> Яшел хәтфә кырлар өсте,<br> Алмагачлар ак шәл япкан,<br> Якты иртә ‒ ал таң аткан.<br> Чыр-чу килә карлыгачлар,<br> Чут-чут сайрый сандугачлар.<br> Бүген бездә олы бәйрәм,<br> Тустыганда салкын әйрән,<br> Алып батыр тота мәйдан,<br> Яшь җилкенчәк ‒ күркәм айдан.<br> Кыз күңеле ‒ татлы сагыш,<br> Орынмагыз берүк ялгыш.<br> Ул ил гизә күркәм атта,<br> Бирмәс өчен серен ятка,<br> Далаларда чәчәк җыя,<br> Балбалларга башын ия.<br> Күпме гасыр җил-давыллар,<br> Югалганда күп кавемнәр,<br> Саклаганнар изге ташны,<br> Ташка тамган ачы яшьне.<br> Чал кылганда ‒ әрем исе,<br> Кардәш-ыру рухы көче,<br> Саксауллар ‒ тере чалма,<br> Дөя теле шуңа канда.<br> Хәтер, син, җитез аргамак,<br> Бире кил дә йөземә бак. ‒<br> “Каракошның хәле ничек?<br> Китмәдеме таудан күчеп?<br> Ташкыялар моңланамы?<br> Диңгез суы болганамы?<br> Күренәме җил барлыгы,<br> Сөләйман, корбан балыгы?” ‒<br> Сорау биреп телем арымас,<br> Изге җирдә эз югалмас.<br> Күз алдымда тәүге адым,<br> Чуерташлы җылы агым.<br> Туфрак булыйм үз илемдә,<br> Ике фәрештә иңемдә.<br> Җырым калсын җуелмаслык,<br> Чит-ят кулдан уелмаслык.<br> <br> '''& & &'''<br> Ике дөнья арасында ил гизәм,<br> Юлаучыга хәл сорашып кул сузам.<br> Тирә-ягым шау чәчәкле гөлбакча,<br> Җиләк-җимеш, төрлесеннән өз, аша!<br> <br> Һәр җимешнең үзенә хас хуш исе,<br> Күз алгысыз һәр чәчәкнең ‒ үз төсе.<br> Табигатьтә бар да камил, зыялы ‒<br> Таң атканда гөлбадранны күр әле!<br> <br> Кыргый миләш көмеш таң суы эчә,<br> Төймәләре ай үсәсен көн үсә.<br> Тирә-юньдә былбыл кошлар сайраша,<br> Бала кошлар чыр-чу килә янәшә.<br> <br> Хозурланып җаным аша күкләргә,<br> Җан халәтем ‒ әйе, таныш күпләргә.<br> Бал кортлары бал җыялар чәчәктән,<br> “Кемдер” шунда аваз салды шәфәкътән.<br> <br> Нурга күмде сихри аваз җиһанны.<br> Әверелдем мин былбылга шулчакны,<br> Әй, сайрадым үз телемдә сөенеп,<br> Үз телемнең аһәңенә коенып.<br> <br> Тормыш җыры мәгънәле вә үтемле, <br> Хакыйкатьнең юлы кырыс, катлаулы,<br> Ай һәм Кояш үсендерсә күңелне,<br> Өмет уты озынайта гомерне.<br> <br> '''ЙӨРӘКТӘ ЯҢГЫРЫЙ ЯШЬЛЕГЕМ ҖЫРЛАРЫ'''<br> Йөрәктә яңгырый яшьлегем җырлары,<br> Җиткәндә гомернең сагышлы көзләре.<br> Йолдызлар җемелди кичен күк йөзендә,<br> Яшик, дип, дустанә Мәхәббәт илендә.<br> <br> Үткәннәр хакында уйлап син борчылма,<br> Гомерем заяга үтте, дип ачынма.<br> Күрәмсең, бакчаңда өлгергән алмалар ‒<br> Телеңне йотарсың, шул хәтле баллылар.<br> <br> Искиткеч мөлаем, хуш исле гөлләрең <br> Чыңлата күңелнең иң нәзек кылларын.<br> Күңелең кояшын балкытып таңнарда,<br> Юл алыр кабаттан тылсымлы язларга.<br> <br> Йөрәктә назлана яшьлегем үрләре,<br> Мәхәббәт гөлләре кояшка үрләде.<br> Күңелем былбылы бирешми сагышка,<br> Өзелеп сайрый ул, тәм табып тормышта.<br> <br> '''& & &'''<br> Капыл гына тау иленә сәфәр чыгып,<br> Тау чишмәсен үз иттең дә, суын эчтең,<br> Ә аннары чулпыларыңны чыңлатып,<br> Тау юлыннан чишмә җырын җырлап үттең.<br> <br> Гаҗәпләнеп карап торды Ил агасы:<br> “Бу кем, − диеп, − кемнәрнең соң бу баласы?” ‒<br> “Нинди язмыш йөртә аны, алгысытып?” −<br> Таш кыялар телгә килде, җавап тотып.<br> <br> Былбылларның тавышына гашыйк булып,<br> Тау бөркете, шоңкарларга сәлам бирде:<br> “Безгә килде, ком сахрасы − чүлләр үтеп,<br> Чәчкәйләрен толымнарга салып үрде”.<br> <br> Ил гиздерә сихри-серле илаһ аһәң,<br> Тоткан кыйблаң сукмагыннан тайчанмасаң,<br> Тугры калып өстен көчкә табигатьтән,<br> Җан җылыңны сулган гөлгә бирә алсаң.<br> <br> '''КАР БӨРТЕГЕ ТӨШӘ ҖИР ӨСТЕНӘ'''<br> Кар бөртеге төшә җир өстенә,<br> Гүя күктән йолдыз сибелә.<br> Йолдызларга тиңли алмыйм сине,<br> Салкынайдың ‒ йөрәк сизенә.<br> <br> Кар бөртеген алдым учларыма,<br> Кул җылысы аны эретте,<br> Күз яшедәй җиргә тамды суы, ‒<br> Шушы мизгел барын хәл итте.<br> <br> Кар бөртеген сиптең чәчләремә,<br> Якты таңым син, алиһәм, дип.<br> Бер карашың шулчак серең ачты:<br> Сөю газап китерә икән бит!<br> <br> Кар бөртеге төшә җир өстенә,<br> Гүя күктән йолдыз сибелә.<br> Ниһаять, сез бергә атлыйсыз, дип,<br> Төн хуҗасы ‒ Ай да сөенә.<br> <br> '''& & &'''<br> Көтмәгәндә син каршыма килдең дә<br> Алып киттең кояшлы тау иленә,<br> Тыңлаттың да таулар җырын яңадан,<br> Арындырдың сагышымнан, ярадан.<br> <br> Күреп синең нур балкыган йөзеңне,<br> Күзләреңнән алалмыйм күзләремне,<br> Кабат кайтып гомер язы таңына,<br> Иңнәреңә сарылам мин тагын да.<br> <br> Моң чишмәсе, чиксез дәрья син үзең,<br> Күңел кылын чиртә синең һәр сүзең.<br> Газаплана нигә бу бәйсез йөрәк? ‒<br> Җанга шифа биралырлык җыр кирәк!<br> <br> Ешрак ишеттер тавышың, былбылым,<br> Ялкынланып чәчәк атсын гөлләрем.<br> Яңгырасын карурманда җырларың,<br> Кәккүкләрне моңландырган көйләрең.<br> <br> '''& & &'''<br> Күзләремдә ‒ шәфәкъ яктысы,<br> Син икән бит җаным яртысы,<br> Пар аккошлар кебек, безгә әле<br> Зур юллардан бергә атлыйсы.<br> <br> Йөрәк, язмыш кыркуларына<br> Буйсынмыйча, алга ашкына.<br> Киртәләрне атлап узарбыз,<br> Исән булсын безнең баш кына.<br> <br> Кеше чәйнәр безнең гайбәтне,<br> Сорамаслар: “Хәлләр әйбәтме?”<br> Карап өнсез калырлар бар да:<br> “Унсигезгә мәллә тәкрарда?*”<br> <br> ...Сөя белгән кеше ‒ яшь бала:<br> Картаймый ул йөрәк, яшь кала!<br> * тәкрарда ‒ кире кайтуда<br> <br> '''& & &'''<br> Күк йөзендә тулган ай елмая,<br> Җылы җилләр исә даладан.<br> Мәхәббәтле яз иленә кайтып,<br> Яши башладым күк яңадан.<br> <br> Гөл бөресе, ачылып, таң атканда,<br> Күз явымны алып, нур чәчә.<br> Гүя чынлап яз илендә яшим ‒<br> Күктә аккош яңа юл ача.<br> <br> Ике ярны тоташтырган күпер<br> Үрелгән күк үрмә гөлләрдән,<br> Күпме юлчы эз калдырып үткән<br> Хозурланып гөлле юллардан.<br> <br> ...Хәтер җебен сүтеп, каударлы җан<br> Яз иленә кайта урау юлдан ‒<br> Хыял канатында булса да,<br> Бер мизгелгә өмет калса да...<br> <br> '''МӘХӘББӘТ ГӨЛЛӘРЕ'''<br> Мәхәббәт гөлләре чәчәк аткан<br> Ком сахрасы ‒ чиксез далада,<br> Чал диңгездә дулкын ярып йөзгән<br> Аккош җырын ишетеп таңнарда.<br> <br> Мәхәббәт гөлләре күкрәп яши,<br> Кыйтга булып күңел күгендә,<br> Тәрәз төбендәге тамчы гөл күк,<br> Чәчәк атып йөрәк түрендә.<br> <br> Мәхәббәт гөлләре шытып чыга<br> Таш кыяда, диңгез ярында,<br> Тормыш җыры булып, мәрхәмәтле<br> Җир-Ананың изге куенында.<br> <br> '''МӘХӘББӘТ НУРЛАРЫН ТАПЛАМА'''<br> “Югалттым, ахрысы, мин сине,<br> Нур сибеп балкыган йолдызым!<br> Күңелем күгендә ‒ кара төн,<br> Син кайда, кайларда, кайда соң?”<br> <br> Югалттым, ахрысы, дигәндә,<br> Чал таулар ягыннан тавышың<br> Кыңгырау гөл кебек чыңлады,<br> Таратып йөрәгем сагышын.<br> <br> Югалттым, ахрысы, диеп, син<br> Җиде кат бикләгеч саплама,<br> Шөбһәле уй салып күңелеңә,<br> Мәхәббәт нурларын таплама!<br> <br> '''& & &'''<br> Мәхәббәтсез яшәү юк, диеп,<br> Сайрасыннар кошлар иртә-кич.<br> Күңел кылларыбыз чыңласын,<br> Мәңгелектән алып куәт-көч.<br> <br> Яңгырасын аһәңле көйләр,<br> Шаккатырып мәгърур тауларны.<br> Сәламләсен таң кызы җыры<br> Шаулап-гөрләп килгән язларны.<br> <br> Җан сихәте теләп барчага,<br> Иман нуры керсен күңелгә,<br> Сәгадәтле күңел байлыгы<br> Насыйп булсын һәммә кешегә.<br> <br> '''МИЛӘШ МУЕНСА'''<br> Көзләр җиткәч, миләш кызы<br> Киде кызыл күлмәген.<br> Сөеклем, миңа килде дә,<br> Ал, ди, минем бүләгем.<br> <br> Бу кызыл муенса иде,<br> Миләштән өзеп җыйган.<br> “Нигә иртә өздең, ‒ дидем, ‒<br> Бар матурлыгын җуйган?<br> <br> Миләшне җыялар, иркәм,<br> Кар явып, кышлар җиткәч.<br> Аңларсың әле барын да,<br> Кар эреп, бозлар киткәч”.<br> <br> Сөеклемә ошамады<br> Минем төртке сүзләрем:<br> Муенсаны өзеп атты,<br> Мөлдерәтеп күзләрен...<br> <br> '''МИҢА МӘХӘББӘТ ЮЛДАШ!'''<br> Кай арада гомер үткән,<br> Кай ара чәч агарган.<br> Кай арада маңгаема<br> Тирән сырлар салынган.<br> <br> Ә йөрәгем һаман да яшь,<br> Тел тидерерлек түгел:<br> Сөбханалла! ‒ дип әйтерлек<br> Унсигез яшьтә күңел.<br> <br> Җырлап мәхәббәт җырларын,<br> Чәчем тарап үргәндә,<br> Көзгедә бер карчык күреп,<br> Чүт калмадым үлгәндә.<br> <br> Ис-акыллым китте шулчак,<br> Картайганмын икән ич.<br> Ә мин, тиле, өмет баглап,<br> Көтәм һаман айлы кич.<br> <br> Ни әйтсәгез дә әйтерсез,<br> Картайсам да ‒ йөрәк яшь.<br> Дөрләп янып, өзелеп сөйсен,<br> Миңа яшьлек теләктәш.<br> Мин бар кешегә ‒ чордаш,<br> Миңа Мәхәббәт юлдаш!<br> <br> '''СЕРКӘ ОЧЫРА АРЫШ'''<br> Серкә очыра арыш,<br> Яшьлектән үтеп барыш.<br> Күксел таулар ‒ еракта,<br> Ә моңнары ‒ йөрәктә.<br> <br> Сагыштан газапланып,<br> Ялгызым гаҗиз калып,<br> Күзәтәм җил искәнен,<br> Күкчәчәкләр үскәнен.<br> <br> Таң нурына төренеп,<br> Үрмә гөлдәй үрелеп,<br> Кайтыйм ла илкәемә,<br> Җан иңгән җиркәемә.<br> <br> Күп йөредем адашып,<br> Аңсызланып-саташып...<br> Бөркет ‒ биек-биектә,<br> Оча зәңгәр киңлектә.<br> <br> Ял биримче җаныма,<br> Күтәрелеп янына,<br> Сүземне анык сөйләп,<br> Назланып кына көйләп:<br> “Серкә очыра арыш,<br> Яшьлектән үтеп барыш...”<br> <br> '''СӨЙЛӘШИК МӘХӘББӘТ ХАКЫНДА'''<br> Сөйләшик Мәхәббәт хакында<br> Туачак ал таңнар хакына.<br> Сүзләрдән мәрҗәннәр тезсәк тә,<br> Калдырыйк моң итеп йөрәктә.<br> <br> Чәчәкләр патшасы гөленнән<br> Таҗ үреп кигерттең башыма,<br> Чәчләрне чәчләргә бәйләгән<br> Саф кояш нурлары каршында.<br> <br> Бу төстә – яшәүнең, тормышның<br> Иң бөек югары ноктасы.<br> Моң булып сарылдың җаныма<br> Җиткәндә гомернең уртасы.<br> <br> '''& & &'''<br> Табигатьнең гүзәллеге ‒ тын алгысыз,<br> Иген кыры, арыш шавы ‒ кагылгысыз.<br> Тургай җыры, киләчәккә өмет баглап,<br> Юл алдыра усаллардан саклап, яклап.<br> <br> Ал офыкка карап атлыйм, йә кайсыгыз<br> Мәрхәмәтле кулын сузар, ярдәм итеп?<br> Күкрәгемә кулым куеп, бер мизгелдә<br> Телсез калдым, аңым җуеп, һушым китеп.<br> <br> Нәни кошчык юлда ята тыпырчынып,<br> Җәрәхәтле канатыннан кан саркытып.<br> Өзгәләнә: “Зинһар, ‒ димен, ‒ зар елатма,<br> Йөрәгемдә яткан ташны син кузгатма”.<br> <br> Җәрәхәтең юып алыр саба җиле,<br> Яшәү көче биреп сөяр дала гөле.<br> Гайрәт илә гыйбрәт алып син очарсың,<br> Аваз салып: “Табигать ул ‒ Сөю иле!<br> Сөю иле! Сөю иле! Сөю иле!”<br> <br> '''& & &'''<br> Таң алдыннан җанны күккә ашырып,<br> Берөзлексез былбыл сайрады;<br> Кабатланмас илаһидыр тавышы ‒<br> Күңел күген биләп яулады.<br> <br> Кабат яшьнәп кайтты кешелеккә<br> Чын күңелдән хезмәт иткәннәр, ‒<br> Гүя вакытлыча, бер мизгелгә<br> Безнең арабыздан киткәннәр.<br> <br> Аккош күле сөенеп каршы алды<br> Көчле кул чабулар астында ‒<br> Ак каеннар, сылу таң кызлары<br> Онытмаганнар ич барысын да.<br> <br> Аккош булып очкан изге җаннар,<br> Күл өстендә кат-кат әйләнде,<br> Мәңгелекнең сихри нуры кебек,<br> Галәм киңлегенә әйдәде.<br> <br> '''& & &'''<br> Таң атканда ак болытлар<br> Агыла кыйбла ягына.<br> Кич җиттеме, бер-бер артлы<br> Күктә йолдыз кабына.<br> <br> Меңәрләгән йолдызларга<br> Карап күзләр камаша.<br> Тулган айның сихри нуры ‒<br> Күл өстендә тамаша!<br> <br> Ай нурында ике аккош<br> Күл оҗмахына төште.<br> Төнбоеклар, шат елмаеп,<br> Сәламлиләр: “Баш өсте!”<br> <br> Хозурландырып күңелне,<br> Аккошлар канат какты,<br> Ак каурыйлары коелды,<br> Су өстен дулкынлатты.<br> <br> Таң кызлары белән бергә<br> Көй көйләде камышлар.<br> Сайрар кошлар канат какты ‒<br> Җырчыларны алкышлап.<br> <br> Бу гаҗәеп күренешне<br> Күңел күземе күрмәс?!<br> Матурлыкка дан җырласаң,<br> Гомерең бушка үтмәс.<br> <br> '''ТӘЛГӘШ ЙӨЗЕМ'''<br> Кулыңда тәлгәш йөзем,<br> Бал, шикәр ‒ татлы телең,<br> Чәчләрең ике толым.<br> Мин ‒ Мәҗнүн, синең колың.<br> <br> Кулыңда тәлгәш йөзем,<br> Ачамын сиңа серем:<br> Тиңлек даулап күңелем,<br> Тел яздыра йөрәгем.<br> <br> Кулыңда тәлгәш йөзем,<br> Сызлана бәгырь-җаным.<br> Җавапсыз сөю ‒ түзем,<br> Күкләргә аша зарым.<br> <br> Кулымда татлы йөзем,<br> Яңгырап көткән сүзем:<br> Шау чәчәккә күмелде<br> Сары яфраклы көзем.<br> <br> '''& & &'''<br> Тыңла, бәгырь, җиһан ни сөйли,<br> Иртәнге җил нинди көй көйли:<br> ‒ “Җиһан” сүзе, үтеп йөрәккә,<br> Юл алдырсын ерак-еракка.<br> <br> Сүз һәм тавыш көче ‒ чыганак,<br> Сүз сөйләргә кирәк чамалап.<br> Кирәкмәс сүзләрне ишетмә,<br> Ишетсәң, сызгыртып йөгертмә.<br> <br> Һәркемнең үз юлы-язмышы,<br> Уй-теләге, фикер агышы,<br> Хәтеренең якты сагышы.<br> Җан ярасы ‒ хата, ялгышы.<br> <br> ...Яңгыравык аһәңле тавыш<br> Чакырганда чиксез иңлеккә,<br> Рәхмәт әйтеп, аваз саламын:<br> ‒ Мин күптәннән зәңгәр киңлектә<br> Каурый болыт булып агамын.<br> <br> '''ҮЗ ИЛЕМӘ КАЙСЫ ЮЛ ИЛТӘ?'''<br> Ник, Ходаем, мине ят яраттың?<br> Ят илләрдә үтә гомерем.<br> Биек таулар, таулар ‒ минем илем!<br> Үз илемдә бары күңелем.<br> Чит җирләрдә мин бары байгышмын,<br> Тавыш бирәм Бөек Күгемә:<br> “Кайтарыгыз мине үткәннәргә,<br> Кайтарыгыз мине илемә!”<br> Һич югында миңа күрсәтегез<br> Туган йортым нигез ташларын,<br> Җан-дусларым, кан кардәшләремне,<br> Ыру-кабиләмнең башларын.<br> Нәсел агачымның тамырлары<br> Яши, димәк, калган сакланып.<br> Шәҗәрәләр җырын бер тыңлыймчы,<br> Туган туфрагыма сокланып.<br> Үтенәмен синнән, Бөек Күгем,<br> Чит тибәреп мине ят итмә.<br> Биек таулар, таулар ‒ минем илем,<br> Үз илемә кайсы юл итә?<br> Үз илемә кайсыгыз илтә?<br> <br> '''ЧАКЫРУ АВАЗЫ'''<br> Янар учак ‒ күз алларымда,<br> Гөл бәйләме ‒ үз кулларымда.<br> Ераклардан кемдер эндәшә:<br> “Атлыйк бергә, атлыйк янәшә!” ‒<br> “Нәрсә соң бу? Нинди галәмәт?<br> Танытмыйсың нигә үзеңне?<br> Ябынчаң ач, күрсәт йөзеңне,<br> Йә булмаса калдыр билгеңне”. ‒<br> Билге ‒ кулымдагы беләзек,<br> Сурәтләр һәм сүзләр язылган:<br> “Минем белән атла син бердәм,<br> Минем белән бергә тигезлән!” ‒<br> Үтә күренмәле җепләр бар,<br> Язмышларны бергә бәйләүче.<br> Мәхәббәт ‒ ул бары бердәнбер,<br> Йөрәкләрне алга әйдәүче.<br> Янар учагым алларымда,<br> Чәчәк бәйләме кулларымда.<br> Ераклардан кемдер эндәшә:<br> “Атлыйк бергә, атлыйк янәшә!”<br> <br> '''& & &'''<br> Шикләнеп айга карама,<br> Ай янында йолдыз бар,<br> Ике дөнья арасында<br> Үтәсе күперләр тар.<br> <br> Күпер тарлыгы куркытмый,<br> Йолдыз янганда балкып;<br> Гөлләремнең татлы исе<br> Тарала җиргә аңкып.<br> <br> Аккош булып, зәңгәр күлдә<br> Кемнең җаны коена?<br> Каеннардан моңсу көздә<br> Алтын яфрак коела.<br> <br> Алмагачның иң очында<br> Бары бер алма калган,<br> Ул алманы әллә Ходай<br> Үз иркенәме алган?<br> <br> Тулып пешкән алма җилдә<br> Җиргә төшеп ярылды,<br> Ширбәт эчендәге төше<br> Булды тиңсез яралгы!<br> <br> Сокландырып табигатьне,<br> Баш калкытты, нур сибеп,<br> Таң йолдызы алкышлады<br> Ялкынланып, үз итеп.<br> <br> '''& & &'''<br> Яңгырдан соң, гөрләвектәй чылтырап,<br> Каурый каләм агып килә, җыр җырлап;<br> Күңелемә хуш киләдер тавышы,<br> Тавышында ‒ яшәешнең агышы.<br> <br> Яңгырдан соң җырлы-моңлы гөрләвек<br> Килеп җитте, чишмәсенә юл алып.<br> Мин дә җырлыйм, гөрләвеккә кушылам,<br> Эчемдәге аһ-зарымнан бушанып.<br> <br> Үз иттем мин гөрләвекнең җырларын,<br> Күңел кылын чиртеп тарткан моңнарын.<br> Тиңләп мине гөрләвекләр ишенә,<br> Ак күгәрчен гөрләп кунды иңемә.<br> <br> '''ЯКТЫ САГЫШ'''<br> Чишмә җыры ‒ якты сагыш:<br> Моңландырып уйландыра,<br> Син ялгызың түгелсең, дип,<br> Юл алдырып юандыра,<br> Иңнәремә канат куеп,<br> Далаларга ашкындыра,<br> Лачын белән тиңләштереп,<br> Биек тауларга ашыра.<br> Төн пәрдәсен-йөзен ачкач,<br> Аваз килә Бөек Күктән:<br> ”Мөлдерәмә күз яшьләрең ‒<br> Энҗеләр күк, нинди күркәм!<br> Чорнап ала, ялкын булып,<br> Буйсындырып тәнне, җанны, ‒<br> Мәхәббәтнең бөек көче,<br> Көнләштереп аек аңны”.<br> <br> '''ЧӘЧӘКЛӘР БЕЛӘН СӨЙЛӘШҮ'''<br> Яз килүгә мин юл алам<br> Әрәмәгә, урманга,<br> Иң беренче яз гөлләре ‒<br> Умырзая күп анда.<br> Кулларымны сузам да мин<br> Йомшак, бәрхет гөлләргә,<br> Иртәнге җил назласын дип,<br> Кыймыйм берсен өзәргә.<br> ‒ Әйтегезче, төсләрегез<br> Ник зәңгәр йә шәмәхә?<br> Ак каеннар булгангамы<br> Яныгызда, янәшә?<br> ‒ Күк йөзенә охшаганга,<br> Зәңгәр безнең төсебез,<br> Шәмәхә иөсне бирәдер<br> Миләүшәбез ‒ күршебез.<br> Ак каеннар саклый безне<br> Усал җилдән, давылдан.<br> Гомеребез кыска безнең,<br> Баш иелә кайгыдан.<br> Безнең дә яшисе килә,<br> Көн дә кояшны күреп,<br> Нурларында иркәләнеп,<br> Сөенеп һәм сөелеп.<br> ‒ Гомерегез аз булса да<br> Кояшны сез күрдегез,<br> Ләйсән яңгырлар яуганда<br> Елмайдыгыз, көлдегез.<br> Шулай булгач, сәгадәтле,<br> Бәхетле язмышыгыз:<br> Җир-Анага рәхмәт әйтеп,<br> Догагызны кылыгыз.<br> <br> '''& & &'''<br> Язгы сабан тургаеның<br> Җырын тыңлап, күккә аштым,<br> Көй-моңына гашыйк булып,<br> Күңел күзләремне ачтым.<br> <br> Каян алган көч-кодрәтен ‒<br> Кояшка ул туры карый!<br> “Әй, нарасый бала”, ‒ диеп,<br> Җилфер җилләр чәчем тарый.<br> <br> “Дәү үсәрсең һәм яшәүнең<br> Чын мәгънәсен фәһемләрсең,<br> Хәсрәт дәрьясының суын,<br> Мәҗбүр булып, син эчәрсең.<br> <br> Бәхетсезмен дип, чаң сукма, ‒<br> Булма кибарәнә горур.<br> Гомер агышы ‒ бер мизгел,<br> Хис ташкынын тыю зарур.<br> <br> Кем бәхетле, кем бәхетсез ‒<br> Кеше җанын аңлау авыр.<br> Юлны бүлсә өермә давыл ‒<br> Кеше үзен шулчак таныр.<br> <br> Кояш сибә сихри нурын,<br> Һәммәбезгә бәхет бөркеп.<br> Елан тауга үрмәләсә,<br> Күзен чукый лачын-бөркет.<br> <br> Сандугачтан үрнәк алып,<br> Яшәешкә мәдхия җырла,<br> Табигатьнең күрке булган<br> Аккошларны данлап зурла!<br> === '''III. ЧАЛ ТАУЛАР МӘХӘББӘТЕ''' === '''''“Таулар миңа ‒ сөю биеклеге,'''''<br> '''''Таулар миңа ‒ йөрәк ярасы.'''''<br> '''''Үзәкләрне өзгән үткелләре ‒'''''<br> '''''Гомер белән гомер арасы”.'''''<br> (Илсөяр Иксанова)<br> '''ЧАЛ ТАУЛАРНЫҢ МӘХӘББӘТЕН ЮЛЛА'''<br> Чал тауларның мәхәббәтен юлла,<br> Сөюеңне калдыр үзеңдә,<br> Әйтмәсәң дә, белеп-күреп торам<br> Сагыну-сагышыңны йөзеңдә.<br> Чал тауларның мәхәббәтен юлла,<br> Күңел күзем минем тауларда,<br> Сандугачлар кунып сайраса да,<br> Зифа буйлы яшел талларга.<br> Чал тауларның мәхәббәтен юлла,<br> Җырлап яшәвемне теләсәң,<br> Йөрәгемнең назы сиңа булыр,<br> Сихри үрләремә өндәсәң.<br> '''ЫШАНЫЧ ТАУЛАРНЫ КҮЧЕРӘ'''<br> Юл алам яшьлегем үренә,<br> Үрләрдән Ак Кыя күренә.<br> Бәлки ул саклыйдыр эзләрне,<br> Эзләрдән уелган сүзләрне:<br> “Ышаныч тауларны күчерә!”<br> Ак Кыя, баш иям ерактан,<br> Сокланып чын ихлас йөрәктән,<br> Һаман да син шул ук икәнсең,<br> Шаян, шук, җор телле, күркәмсең:<br> “Мәхәббәт барысын кичерә!”<br> Янәшә уелган бу юллар<br> Йөрәктән җуелмас күп еллар,<br> Елмайтып көлдерер, елатыр,<br> Соңыннан кадерләп юатыр:<br> “Ышаныч тауларны күчерә!<br> Мәхәббәт барысын кичерә!”<br> '''& & &'''<br> Тау бөркете, гаярь, берьялгызың гелән<br> Очасың син кай якларга, колач җәеп?<br> Мөмкин булса, мине дә ал үзең белән,<br> Гомер җебем өзелгәнче, кояш баеп.<br> Янәшәмдә син барында ныклык килер,<br> Юк-бар уйлар баштан чыгып, шөбһәм кимер.<br> Акчарлаклы диңгез өстен айкап очыйм,<br> Рәхмәт илә күзләреңнән үбеп кочыйм.<br> Мәрхәмәтлем, бәһасыздыр синең фикер,<br> Сүз куертмыйм, үз зәүкыңда телең үткер:<br> “Һич шикләнмә ‒ алда сине сәфәр көтә.<br> Иң мөһиме ‒ язмыш үзе әйдәп йөртә”.<br> '''& & &'''<br> “Көчем җитмәде Кояшка багарга,<br> Арыктагы сулар кебек агарга..<br> Кичерә алсаң, кичерә күр, йа Раббым!<br> Акламадым тәкъдир-язмыш сынавын...<br> Бер-бер артлы көн артыннан көн узды...<br> Асыл кошым таң калдырып җыр сузды,<br> Ишеттердең галәм аша җаныма<br> Керсез сөю, саф Мәхәббәт хакында.<br> “Мин бүгеннән, әверелеп мәҗнүнгә,<br> Сәфәр чыгам Янартауларга, үргә”. ‒<br> Күңел күгемне биләде сихри нур,<br> Әйтеп шулчак: “Әхлагың әҗерен күр!<br> Көчең җитте саф Кояшка багарга,<br> Арыктагы сулар кебек агарга!”<br> '''...Үтеп барган чакта утлы сызыктан,'''<br> '''Каләм тибрәтеп булырмы кызыктан?'''<br> '''& & &'''<br> Тау чишмәсе чыңлый күңелемдә:<br> “Онытма! ‒ дип, ‒ туган ягыңны,<br> Яшәү яме, рух ныклыгы биргән<br> Бөркетләргә гашыйк чагыңны”.<br> Тау чишмәсе чыңы сөендереп,<br> Күңел кошым өзелеп сайратты.<br> Хозурланып шулчак юлга чыктым,<br> Җан иркендә сихри таң атты.<br> Тау чишмәсе чыңлый, былбыл сайрый,<br> Җилләр исә кыйбла ягыннан.<br> Туган туфрак тарта, диләр, илгә...<br> Гомер шәме сүнәр алдыннан.<br> Хәл-әхвәлне сорап, Ил агасы<br> Сүз катканда, сөеп аркамнан,<br> Искитәреп кояш күтәрелде<br> Мәртәбәле таулар артыннан.<br> '''& & &'''<br> Бүгенге көн минем өчен − гөл бакчасы,<br> Гөлбакчада сайраган кош − тел ачкычы,<br> Мәңгелектән тавыш биргән изге җаннар −<br> Гөлләремә су сибүче, таң балкышы.<br> Күз күралмас үтә нәзек утлы кыллар<br> Күңел күгең йолдызына зыян салмас,<br> Тел яшереп, үз эчеңә тик бикләнсәң,<br> Күңел кошың хыянәтне кичералмас.<br> Тәфсир кылыр вакыт җитте, аңла шуны,<br> Максат итеп куй алдыңа аңлашуны.<br> Кабул кылыр күз карашың һәм җан җылың<br> Шул асыл кош − камил күркәмлек былбылың.<br> Гөлбакчаңда күкрәп үскән назлы гөлләр,<br> Мәдхия укып, яшәешкә җырлар җырлар.<br> Остазың каршыңа килер, сөенеп шулчак,<br> Тормыш юлыңны яктыртып, кабызып учак.<br> '''& & &'''<br> Барган юлым кинәт, ни хикмәттер,<br> Урталайга ярылып бүленде,<br> Юл чатында калган шул мизгелдә<br> Бөтен җиһан гөлгә күмелде.<br> Күз алгысыз якты нур сирпелде<br> Гөләпләрнең һәрбер таҗыннан,<br> Җан иркәләп, сихри моң агылды<br> Күккә ашкан Чал тау ягыннан.<br> Әсәрләнеп бу илаһи моңга,<br> Былбыл кошлар хәтта тын калды,<br> Күңел күгендәге бөре ачылып,<br> Болын-тугайлыкка юл алды.<br> Иген кыры буйлап җаным йөри,<br> Күкчәчәкләр җыеп, шатланып,<br> Җилдән җитез камчысын уйнатып,<br> Юлчы килә, атка атланып.<br> Нинди хәбәр алып килә икән?<br> Изге булсын әйтер хәбәре,<br> Җанга үтеп керсен үзгә тавышы,<br> Сокландырып Бөек Галәмне.<br> '''& & &'''<br> “Бирешмисең, матур күренәсең,<br> Үз-үзеңне тотыш килешле...” −<br> Шатлык яше тамдырып күзләремнән,<br> Вәкарь белән юлчы күреште.<br> Гаҗәп серле манзара ачылды,<br> Гаип булды йолдыз, атылып,<br> Күз алгысыз Мәгърур тау кыясы<br> Ниндидер көй көйли онытылып.<br> Тылсымлы көй, үз артыннан ияртеп,<br> Изге чишмә суын эчертте,<br> Иңнәремә канат куеп бер мәл,<br> Аккош итеп күккә очыртты.<br> Галәм киңлеге ул− бер нурланыш,<br> Илаһи моң, меңәрләгән төс.<br> Күз чагыла, кояшка карасаң,<br> Кайтыр юл юк, гыйбрәт алмасаң...<br> '''& & &'''<br> Бөтерелеп яуган чакта энҗе карлар,<br> Ялварулы караш төбәп бер Тәңрегә,<br> Чал тауларны сагынудан, җаным дәшә<br> Өзгәләнеп: “Кайтар, ‒ диеп, ‒ туган илгә”.<br> Ак күбеккә баткан юрга чабып узды,<br> Бар көченә ут уйнатып, томырылып.<br> Күк йөзендә очкан аккош гаип булды,<br> Мәңгелек йолдызы кебек эз калдырып.<br> Таң атканда тәрәз какты ак күгәрчен,<br> Ком сахрасы күмелде, дип, шау чәчәккә!<br> Сокландырып Җиһан гөлен, тиңсез былбыл<br> Мәдхия җырлый табигатьтән өстен көчкә.<br> Кояшлы җыр биләп алды күңелемне,<br> Хозурландырып ярсып типкән йөрәгемне.<br> Гөл таҗларыннан чүпләмләп яулыгымны,<br> Ай нурында иңемә салды язмыш җиле.<br> '''ЕРАК-ЕРАКТА УЧАК ЯККАННАР'''<br> Ерак-еракта учак якканнар,<br> Очкын чәчрәтә аның ялкыны,<br> Шау-шулы диңгез ярсуы тынып,<br> Ярга бәрелеп, уйный дулкыны.<br> Күңелдән китмәс матур мизгелләр<br> Озата бара якты көннәргә,<br> Канатландырып сагышлы җанны,<br> Зәңгәр шәлъяулык сала иңнәргә.<br> Ерак-еракта учак якканнар.<br> Сәламен биреп, кемдер кул изи.<br> Ихтыярсыздан, чарасыз булып,<br> Язмыш ярында Таш Кыя иңри.<br> Тормыш китабын актару авыр...<br> Коры кайнар җил җанны телгәли.<br> Уй-хыялларны ашырып чынга,<br> Кыйбладан килгән җылы иркәли.<br> Ерак-еракта учак якканнар.<br> Агымсу кебек еллар акканнар.<br> Очкын чәчрәтеп, җиһан гөлләре<br> Яткын җирләрдә чәчәк атканнар.<br> '''& & &'''<br> Каршылыйсы иде ал таңны,<br> Бар мәшәкатьләрдән арынып,<br> Күккә ашкан Чал тау битенә<br> Зәңгәр томан булып сарылып.<br> Сары сагыш телсә йөрәгем,<br> Канлы яшьләр тамса күземнән,<br> Тау бөркетен күреп сөенәм, ‒<br> Кояш нуры китмәс йөземнән.<br> Сары сагыш, язгы бер мәлне<br> Күкрәтте дә күңел күгемне,<br> Юлга озатты Чал тау ягына<br> Кырыс җилләр искән бер көнне.<br> Рух ныклыгы өстәп җаныма,<br> Аккош оча кыйбла ягына,<br> Былбыл җыры кебек наз биреп,<br> Юл яктыртып, йолдыз кабына.<br> Яшьлек эзе калган Чал тауга<br> Канатланып кайттым яңадан.<br> “Салма, ‒ диеп, ‒ утлы сагышка!” ‒<br> Үтенәмен Раббым Алладан.<br> '''& & &'''<br> Кыя-таулар кичә-кичә,<br> Барам кояш каршына:<br> “Сәламемне кабул ит, ‒ дип, ‒<br> Саф сөюем хакына”.<br> “Мәрхәбә! Хуш киләсең!” ‒ дип, ‒<br> Кояш каршыма килә. ‒<br> “Яшермичә йөрәк серең,<br> Ачылып, ‒ диеп, ‒ сөйлә”.<br> “Синнән яшерер серем юк,<br> Күңелем ‒ ачык китап.<br> Уйлыйсыңмы, күңелемдә<br> Бардыр, дип, исәп-хисап?” <br> Елмайттырып, кояш дәште:<br> “Шаярттым гына!” ‒ диеп,<br> Күңел күгем гөлләренә<br> Сихри нурларын сибеп.<br> Галәм кошы, сайрап шулчак,<br> Еракка аваз салды,<br> Балкытып күңел кояшым,<br> Йолдыз яңгыры яуды.<br> '''БАЛАЧАК ЭЗЛӘРЕ'''<br> Иң бәхетле шат көннәргә<br> Юнәлтеп уй-хисемне,<br> Кайтып киләм олы юлдан,<br> Тапмаммы дип эземне.<br> Балачак үзе сакланган<br> Ямьле инеш буенда,<br> Зифа таллар тибрәләләр,<br> Керә язып куенга.<br> Сагындырып кайттың, диеп,<br> Яр карлыгачы дәшә,<br> Күңелемне моңландырып,<br> Чишмә чыңлый янәшә.<br> Чишмә чыңына кушылып,<br> Асыл кошлар көй көйли,<br> Алар бит, сайраган булып,<br> Йөрәк серләрен сөйли.<br> Рәйхан гөлләре елмая,<br> Аңкытып хуш исләрен.<br> Саба җилләре истеләр ‒<br> Таралдылар хисләрем.<br> Күңел күгем гөле әйтте,<br> Ачып сихри таҗларын:<br> “Туган авылың туфрагында<br> Чәчәк атсын җырларың!”<br> '''НИГЕЗ ТАШЫ'''<br> '''''“Озак йөрдем еракларда,'''''<br> '''''Зур йөк бирде йөрәкләр дә,'''''<br> '''''Сиңа кайттым: без бит ‒ игез,'''''<br> '''''Туган туфрак, туган нигез”.'''''<br> (Марсель Гыймазетдинев)<br> Кендек каны тамган нигез ташы<br> Сагындырды, кереп төшләргә,<br> Күзләремнән кайнар яшь тамдырып,<br> Юл алдыра туган җирләргә.<br> Кендек каны тамган нигез ташы‒ <br> Хак биргесез гәүһәр-энҗедер.<br> Гомер буе үзенә тартып торган<br> Туган йортның нигезе изгедер.<br> Кендек каны тамган нигез ташы,<br> Баш иямен сиңа тезләнеп,<br> Сайрар сандугачың булыр идем,<br> Каршы алсаң әгәр хисләнеп.<br> Кендек каны тамган нигез ташы,<br> Әверелеп бәллүр чишмәгә,<br> Чыңлап акты, нечкә күңелемне<br> Бирелдереп татлы хисләргә.<br> '''МЕҢ РӘХМӘТЛЕ ЯЗМЫШЫМА'''<br> Мең рәхмәтле язмышыма,<br> Сары төскә гашыйк иткәнгә:<br> Ак сагышы ‒ йөрәгемдә,<br> Җиз кыңгырау моңы ‒ үткәндә.<br> Мең рәхмәтле язмышыма:<br> Ага чишмәм Чал тау өстендә,<br> Юлларымда маяк булды ул<br> Ай тотылган караңгы төндә.<br> '''ҮТКӘН КӨН АВАЗЫ'''<br> Сагышлы үткән көн авазын<br> Кузгатма Чал таулар каршында.<br> Туар таң, килер көн өметле ‒<br> Йөрәгең җылысын тарсынма.<br> Сагышлы үткән көн авазын<br> Бер моңсыз көйләргә көйләмә,<br> Гөнаһлы сүз барын онытып,<br> Ашыгып артык сүз сөйләмә.<br> Сагышлы үткән көн авазын<br> Яд әйләп, бүгенне хурлама.<br> Шәфкать кыл хәятта барчага,<br> Җаныңа кара тап сылама.<br> Сагышлы үткән көн авазын<br> Чал таулар хәтеремнән югалтты.<br> Чал таулар ‒ Мәңгелек юл башы,<br> Күңелең саф булса, юл якты!<br> '''ТАУ ЕЛГАСЫ БУЛЫП КАЛАМ'''<br> Тау елгасы булып гомер итәм,<br> Агышкаем минем мең төрле.<br> Бормаланып, салмак кына үтәм,<br> Кайчак ярсыйм диңгез шикелле.<br> Дуамаллап дулыймын да, тынып,<br> Онытылып шәфәкъ күзәтәм,<br> Җан тынычлык теләп, илтифатым<br> Кояш чыгышына юнәлтәм.<br> Кичләр җитеп, ай калыкты исә,<br> Хозурланып айга багамын.<br> Каурый болыт булып дүнәм кайчак,<br> Галәм киңлегендә агамын.<br> Еламсыр тал, бөдрә каеннарны<br> Назлап кочагыма аламын.<br> Тик шулай да мин барыбер үзем ‒<br> Тау елгасы булып каламын!<br> '''КОЯШЛЫ ҖЫРЫМНЫ ЭЗЛИМЕН'''<br> Кояшлы җырымны эзлимен<br> Чал таулар каршында тыңладым<br> Өзелеп асыл кош сайравын,<br> Тавышының таулардан шаңдавын:<br> “Кояшлы җырымны эзлимен,<br> Табармын, өметне өзмимен!”<br> Нинди җыр бирми соң тынгылык?<br> Ходаем, насыйп ит сабырлык...<br> Өнем дип уйларлык сагымлык:<br> “Кояшлы җырымны эзлимен,<br> Табармын, өметне өзмимен!”<br> Белмимен, бу ярсу сагышым?<br> Күкләрнең сынавы ‒ язмышым?<br> Тыңлыймын асыл кош тавышын:<br> “Кояшлы җырымны эзлимен,<br> Табармын, өметне өзмимен!”<br> Нинди сер ул җырда яшеренгән?<br> Ихластан, үземнән, күңелемнән:<br> “Хасиятен белергә телимен.<br> Кояшлы җырымны эзлимен,<br> Табармын, өметне өзмимен!”<br> '''& & &'''<br> Янартавым чакыра үзенә:<br> “Эзләреңне миндә уй әле,<br> Иңнәреңнән кочып үбимче,<br> Күкрәгемә башың куй әле!”<br> Бишек үрдем үрмә гөлләрдән,<br> Таң җилләре назлап уйната.<br> Сандугачлар гөләп чәчәген<br> Ай нурында сайрап уята.<br> Тау бөркете килде кунакка,<br> Дала кылганы күк чал чәчле.<br> Керфегемнән тамган бер тамчы<br> Тирә-якка энҗе-чык чәчте.<br> Бүген бездә бәйрәм, ‒ сәгадәт:<br> Телдән телгә күчте әманәт.<br> '''& & &'''<br> Янартаудан атылган ут<br> Юл алганда сискәндереп,<br> Ябырылма кар Чал таудан<br> Шуып төште, юлын бүлеп.<br> Кар сулары ургып ага,<br> Кайнар чишмә суы кебек.<br> Утлы күмер – күбек ташлар<br> Эределәр көпшәкләнеп.<br> Ургып аккан су эзендә<br> Үсеп чыкты кызалаклар.<br> Тау итәген ямьләндереп<br> Очып уйный күбәләкләр.<br> Табигать рухы ‒ гайрәтле,<br> Өмет чаткылары чагып,<br> Яшәү көче һәм дәрт бирә, ‒<br> Яшә иркен сулыш алып.<br> '''ТАУЛАР МОҢЫ'''<br> Гашыйк булдым күксел тауларыңа,<br> Кояшлы ил ‒ гүзәл Фирганә!<br> Сагынудан җаннар өзгәләнә,<br> Сабырлыклар, Ходай, бирсәнә!<br> Йөрәк саклый күңел түрләрендә<br> Таулар җырын, гүзәл Фирганә! ‒<br> Җиде кайтавазлы моңнарыңны...<br> Сабырлыклар, Ходай, бирсәнә!<br> Күккә ашырды мәхәббәте белән<br> Тау бөркетең, гүзәл Фирганә!<br> Сагынудан җаннар өзгәләнә,<br> Сабырлыклар, Ходай, бирсәнә!<br> '''ЧАЛ ТАУЛАР АВАЗЫ'''<br> Яр астында челтер чишмә агадыр,<br> Йөрәгемдә хәсрәт уты янадыр.<br> Юл буенда ут үләне гөлбадран,<br> Ничек арынырга соң бу ярадан?<br> Йөрәк сүзен әйтер өчен көч кирәк,<br> Күңел кылын чиртер өчен көй кирәк.<br> Кайгы ташын кузгатып ла кайтадан,<br> Ачы җилләр бөтереп алды яңадан.<br> Йөрәк итен телемнәргә телделәр,<br> Күңел кылын зар елатып өзделәр.<br> Хәсрәт уты телгәли җанны яман,<br> Берөзлексез кан саркыта ярадан.<br> Гомер шәме сүнде инде дигәндә,<br> Аякларны көчкә сөйрәп йөргәндә,<br> Аваз салды гаярь бөркет Чал таудан:<br> “Уйлама һич ваз кичәргә дөньядан!”<br> '''''“Һәр минутта әйтик сөенеп:'''''<br> '''''Дөнья ямьле! Яшим! Яратам!”'''''<br> (Фәүзия Солтан)<br> === '''IV. ТЕРЕКЛЕК СУЫ''' === '''''Дөньялыкта кеше вакытлыча,'''''<br> '''''Тереклекнең суы ‒ мәңгелек.'''''<br> (Әлиф Галимов)<br> '''& & &'''<br> Аңлатылмас могҗизалар дөньясында<br> Яшим сыман, мәгънәсезгә азапланып.<br> Йөрәк әрнеп, өзгәләнеп, тыным кысты,<br> Яман сүзеңнән ваз кич, дип, каударланып.<br> Күңел кошың, ни халәттә яшәсә дә,<br> Канат кагып, зәңгәр күккә ашмаса да,<br> Гашыйк булып бәллүр чишмә тавышына,<br> Әсәрләнеп, мәдхия җырлый агышына.<br> Якты йолдыз кебек балкып айлы кичтә,<br> Ялкын өстәп, ышаныч баглап тойгы-хискә,<br> Изге теләк-хыялыңны чынбарлыкка ашырасың,<br> Тел ачкычын алырга дип ашкынасың.<br> '''& & &'''<br> Ата-бабаларның моңнарын<br> Тыңлар идем очар кош булып,<br> Далаларның кызыл мәкләрен<br> Сөеп үпкән җилләрен кочып.<br> Ашырыр идем йөрәк җырларын<br> Түгәрәк күл аккошларына,<br> Сәламнәрен тапшырыр идем<br> Зифа буйлы камышларына.<br> Назлаганда ак каеннарны<br> Ата-бабаларның моңнары,<br> Яңгырасын иде җиһанда<br> Саф Мәхәббәт ‒ сөю җырлары.<br> '''& & &'''<br> Әйтер сүзең җылы булса,<br> Сулышың булыр иркен.<br> Кешелеккә хезмәт итсәң,<br> Бәхетең булыр бөтен.<br> Ышаныч, өмет, мәхәббәт<br> Туры юлны күрсәтер.<br> Таш кыялар, телгә килеп,<br> Кыйбла якка юнәлтер.<br> Кыйбла яктан нур агылыр,<br> Йөрәк шәмен җанлатып.<br> Яңгыр явып, Кояш чыгар,<br> Күңелең кылын чыңлатып.<br> Җир-Ананы сөендереп,<br> Моңлы җыр яңгырасын!<br> Туң йөрәкләрне эретеп,<br> Асыл былбыл сайрасын!<br> Дуслык кошлары очсыннар,<br> Иңләп күк киңлекләрен!<br> Илаһи көйләр агылсын<br> Назлап җиһан гөлләрен!<br> '''& & &'''<br> '''''“Мәхәббәт ‒ кояш нуры”.'''''<br> (Ренат Харис)<br> Бөтен нәрсә ‒ вакытлыча,<br> Бер Аллаһы ‒ мәңгелек,<br> Аллаһка булган мәхәббәт ‒<br> Күңелдәге изгелек.<br> Саф Мәхәббәт ‒ якты хистән,<br> Матур, татлы тойгыдан,<br> Кояш чыгуын көтәбез<br> Ал шәфәкъ сызылудан.<br> “Мәхәббәт ‒ кояш нуры” дип,<br> Шагыйрь әйткән сүзләр бар.<br> Тик барыбер йөрәкләрдә<br> Мәхәббәткә урын тар.<br> Җан телиме алтын-көмеш?<br> Җан кояш нуры көтә,<br> Йөрәк ташын эретергә<br> Бары җылы сүз җитә.<br> Ягымлы сүз ‒ сихри аһәң:<br> Җанны бөтереп алып,<br> Еракларга алып китә,<br> Күңелгә моңнар салып.<br> '''& & &'''<br> Мәхәббәт җырын җырларга<br> Язмаган һәркемгә дә,<br> Таулар күккә тартыладыр<br> Ай тотылган төндә дә.<br> Җыр исәнлек алып килә,<br> Төсләр яра төзәтә.<br> Офык ачылу ‒ иң күркәме:<br> Сөю утын дөрләтә.<br> Үткән көннәрнең авазын<br> Җил алып китә ерак.<br> Мәхәббәткә мәдхиядә<br> Үтсен гомерең җырлап.<br> Шатлык белән куандырыр<br> Килер көннең таңнары,<br> Хәлең сорап, кулын сузар<br> Мәңгелек угланнары.<br> Мәхәббәт җырын җырларга<br> Язмаган һәркемгә дә.<br> ...Йоклаганда ял итәдер<br> Гәүдә генә бәндәдә!<br> '''ҮТКӘННӘРГӘ КАЙТУ БУЛСА'''<br> Үткәннәргә әгәр кайту булса,<br> Ут-суларны кичәр идем мин,<br> Ташкыялар аша, бөркет булып,<br> Яннарыңа очар идем мин.<br> Сине эзләр идем көне-төне,<br> Юлдаш итеп изге теләкне,<br> Киләчәккә алып бара торган<br> Мәхәббәтең ‒ синең бүләкне.<br> Үткәннәргә әгәр кайту булса,<br> Бары сине эзләр идем мин,<br> Синең хакка янә канатланып,<br> Ут-суларны кичәр идем мин.<br> '''& & &'''<br> Гөл үсәдер кояш нурына үрелеп,<br> Күңел көтә ел фасылын өзелеп.<br> Гашыйк җанга кыш ае ни, көзең ни ‒<br> Гыйшык уты, боз яуса да, сүрелми.<br> Үз имзасын үреп үтә эзенә,<br> Колак салган аксакаллар сүзенә,<br> Уфтанмаган, юкка-барга үртәлеп,<br> Тәкъдир белән таба белгән урталык.<br> '''БӘХЕТ ГӨЛЕ ‒ ТУГАН ҖИРДӘ'''<br> Ак канатлар иңнәремдә,<br> Җылы сүзләр телләремдә,<br> Ак күбәләк очып уйный<br> Яшьлегемнең эзләрендә.<br> Көлемсерәп килгән язда<br> Күңел кошым канат кага,<br> Бәллүр чишмә суы кебек<br> Йөрәк җырым чыңлап ага.<br> Бәхет эзләп юл йөрмимен,<br> Бәхет кошы ‒ иңнәремдә,<br> Бәхет гөле ‒ туган җирдә,<br> Кояш җылы ‒ туган илдә.<br> Көзен киткән аккошларның<br> Күзләреннән яшьләр ага,<br> Сагышланып ялгыз каен<br> Һәрбересен озатып кала,<br> Каенның да чукларыннан<br> Яше тама, яше тама...<br> '''& & &'''<br> Җиде яфракка бер чәчәк<br> Уйга салды башымны:<br> Ни сәбәпле кисәтә ул,<br> Күрсәтмә, дип, яшеңне?<br> Мин еларга җыенмыйм ич,<br> Бар да яхшы, бик әйбәт.<br> Мәрхәмәтле Җир-Анага<br> Изге теләк вә хөрмәт.<br> Асыл кошлар сайрасыннар<br> Гөл чәчәгенә кунып,<br> Тереклек суын эчсеннәр,<br> Һәрдаим бердәм булып.<br> Яңгырасын шат авазлар,<br> Җанга сихәт, ямь биреп,<br> Йокыдан уятсын кояш,<br> Сихри нурларын сибеп.<br> Тынычлык күгәрченнәре<br> Каршыласын һәр таңны,<br> Күңел байлыгы юмарттан<br> Яктыртсын зиһен-аңны.<br> Кылган догалар ирешсен,<br> Рухи көрлек, дәрт теләп,<br> Ходайга рәхмәт йөзеннән<br> Яшә, мәдхия көйләп!<br> '''& & &'''<br> Язмаларда ‒ җан авазы,<br> Мәңгелекнең кайтавазы.<br> Мәхәббәтнең бөек көче,<br> Табигатьнең сихри төсе.<br> Борынгыдан килгән аваз ‒<br> Гүзәл, күркәм кояшлы яз.<br> Күңел күгенең балкышы ‒<br> Өмет утының яктысы.<br> Туган якның җир җылысы ‒<br> Челтер чишмәләр агышы.<br> Сулмас чәчкә ‒ Җиһан гөле,<br> Былбылларның моңлы көе.<br> Язмаларда ‒ ил хәтере,<br> Аксакаллар киңәшләре,<br> Тәкъдир, язмыш хикмәтләре,<br> Мәңгелекнең өммәтләре.<br> '''& & &'''<br> '''''Сагышлымы сезнең яратулар?'''''<br> '''''Сөюләрдән бармы ярагыз?'''''<br> '''''Сезнең өчен яшим'''''<br> '''''Кимсенгән күк ‒'''''<br> '''''Мин сөйгән күк сөеп карагыз!'''''<br> Зөлфәт<br> Акыл ягым чамалырак, дия торгач,<br> Сөю каршында акылым тез чүкте,<br> Шул мизгелдән тылсым-нурлар ала-ала,<br> Гомер язына, сөенеп, юлга чыкты.<br> <br> Гүя аңа бары унҗиде яшь,<br> Гашыйк булып барча гөлләргә,<br> Һәрбересен сөеп иркәли ул,<br> Сәлам биреп искән җилләргә.<br> <br> Гаҗәпләнеп, туктап карап тора,<br> Аптырашып бераз бу җилләр,<br> Ә аннары юл алалар, әйтеп:<br> Беткәнме, дип, тиле-мәҗнүннәр.<br> <br> Акыл калды күз яшенә буылып,<br> Кызганды ул җилфер җилләрне:<br> Үзе ни әйткәнен аңламаган<br> Аңлармы соң гашыйк җүләрне?<br> <br> Каршы җилләр кайчак юл яздыра,<br> Рухи көчкә гәр ирешмәсәң.<br> Шәфкать кулы суза алмас бәгырең,<br> Сөю касәсеннән эчмәсәң.<br> <br> '''& & &'''<br> Яңа көн туды. Күңелдә шатлык.<br> Җырлата яшьлек. Уйлата картлык.<br> Яңа көн туды. Дөнья нурлана.<br> Биш вакыт намаз. Күңел куана.<br> <br> Җуелып сукмакта яшьлек эзләре,<br> Җитте гомернең уйчан көзләре.<br> Көз. Кызгылт-көрән ‒ яфраклар төсе...<br> Көзен кырыс җил бермә-бер көчле.<br> <br> Саргаеп-корып, үләннәр кипте,<br> Җылы якларга кошлар да китте.<br> Агачлар бар да йокыга талды,<br> Юлга чыктым дип, кыш хәбәр салды.<br> <br> Кыш килеп җитте, ап-ак кар яуды,<br> Басу-кырларга ак юрган сарды.<br> Куяннар киде ап-ак туннарын,<br> Бүреләр улый кайчак көннәрен.<br> <br> Шыгырдап ачыла авыл капкасы,<br> Коймага эленгән балык җәтмәсе.<br> Яңа көн туды. Картлык талпына<br> Барып җитәргә иман йортына.<br> <br> Авыл мулласы. Искиткеч мәкам ‒<br> Илаһи көче күкләргә ашкан.<br> Азан тавышына җиһан калган тын,<br> Кыйбла ягына юл алган рухым.<br> <br> Колак ишетүдә, күзләр күрүдә ‒<br> Азан тавышы яңгырый күңелдә.<br> Раббым, җанымны тынычлыкта тот,<br> Соңгы көнгәчә юлымны яктырт.<br> Соңгы көнгәчә юлымны яктырт!<br> <br> '''& & &'''<br> “Бисмиллаңны әйт тә ишек ач<br> Юлчы-мосафирга син, иркәм,<br> Сал мендәрең аяк астына,<br> Ташкын суны кичеп ул килгән”. ‒<br> <br> Һәм кыйбладан искән таң җиле<br> Сорау биреп дәште шулчакны:<br> “Таныдыңмы, − диеп, − бу затны,<br> Әйт дөресен, әллә чит-ятмы?” ‒<br> <br> “Чит-ят түгел, бик тә кадерле,<br> Олуг чәчән килгән яныма”. ‒<br> Сөенечтән ярылып, йөрәгем,<br> Хафа салма берүк җаныма...<br> <br> Бүген бәйрәм, дөньям түгәрәк,<br> Үргә менде атым юргалап.<br> Күк гөмбәзе астында сөенеп,<br> Табын кордык таңда бергәләп.<br> <br> Рәхмәт сиңа, Бөек Остазым!<br> Ышанычым минем акладың,<br> Кәүсәр суы салып саклаган<br> Чүлмәгемне бәреп ватмадың.<br> <br> '''БУ ДӨНЬЯДА СИН БАР ЧАКТА'''<br> Синең хакта уй уйласам,<br> Гаҗәпләнеп таңга калам,<br> Үткәннәрдә онытылып,<br> Язларыма кайта алам.<br> <br> Бөреләнеп яфрак ярам,<br> Чәчәк атып җимешләнәм,<br> Көзге кырау сугар диеп,<br> Кырысланмый юашланам.<br> <br> Гүя барысы − яшәешем,<br> Кыяфәтем вә рәвешем,<br> Бар барлыгым − синең хакка,<br> Бу дөньяда син бар чакта.<br> <br> '''ДАВЫЛЛАРГА КАРШЫ ТОРАМ'''<br> Давылларга каршы торам әле<br> Сынган канат белән булса да,<br> Күңел күген кара болыт каплап,<br> Күздән яшь тамдырып узса да.<br> <br> Сынган канат белән диңгез кичеп,<br> Ташкыяга барып бәрелдем.<br> Үзәк өзгеч җан авазын ишетеп,<br> Ярсу уйларыма бирелдем.<br> <br> Нинди язмыш алып чыкты юлга,<br> Сынган канатымны каерып,<br> Бертуктаусыз каршы җил искәндә<br> Туган туфрагымнан аерып.<br> <br> Диңгез суы тозлы, тәме әче,<br> Бар бәгъзегә үтеп яндыра,<br> Сулышымны, тыннарымны кысып,<br> Ихтыярсыз, көчсез калдыра.<br> <br> Давылларга каршы торам әле,<br> Килер көнгә ышаныч баглап,<br> Тәкъдир, бәлки, юлымны яктыртыр,<br> Күңелемнең аһ-зарын аңлап.<br> <br> '''& & &'''<br> Җыры белән алгысытып җанны,<br> Юл алдырды таулар ягына.<br> Тау өстендә чылтырап чишмә ага,<br> Ак болытлар агыла тын гына.<br> <br> Җыры белән алгысытып җанны,<br> Тәкъдирнеңме мине сынавы? <br> Хәнҗәр белән кыны кушылган күк,<br> Йөрәгемнең ярсып дөрләве.<br> <br> Аңлый алмыйм, нигә бу сынаулар,<br> Бәйсез булып, коштай очмагач,<br> Күккә ашкан шушы Чал тауларның<br> Кочагында күкрәп үсмәгәч?<br> <br> Саба җиле тәрәзәгә шакый,<br> Вакыт килер җырлап атларга.<br> Гөл бөресе гел кояшка карый,<br> Бал кортлары килгән багарга.<br> <br> Тау иленең гаярь чал бөркете<br> Үз катына дәшә, үз күреп,<br> Тау чишмәсе суы ‒ авыз ит, дип,<br> Куш учыңа алып, хуш килеп.<br> <br> Тау чишмәсе суын авыз иткәч,<br> Җаның-рухың булыр ирекле.<br> Җәннәт бакчасына кереп очар<br> Җәннәт кошы − шундый күрекле.<br> <br> “Нинди хикмәт бу!” − дип, онытылып<br> Карап торырсың син, аптырап,<br> Тау иленең гаярь чал бөркете<br> Сәламләсә үзе каршылап.<br> <br> '''& & &'''<br> Ике ярны тоташтырган күпер янып,<br> Яр буенда учак яктым, ялгыз калып.<br> Җылысына очып килде күбәләкләр,<br> Шатландылар сөенешеп чал тирәкләр.<br> <br> Җырлый алар, мәдхия укып яшәешкә,<br> Илһам биреп тереклеккә, көнкүрешкә.<br> Актарылып, ташкын сулар ашып киткән,<br> Офыкларның яктырганын күңел көткән.<br> <br> Ике ярны тоташтырган күпер янып,<br> Җилләр исә, җил йөгерә төтен куып.<br> Өмет уты йөрәкләрдә сүнмәсен һич, сүрелмәсен.<br> Үрелгән чәч җил искәндә сүтелмәсен.<br> <br> '''& & &'''<br> Инештә яралып, диңгезгә юл ала<br> Гап-гади чуерташ, ‒ әйтерсең, кыз бала.<br> Үз төсен, сафлыгын ул саклый алырмы,<br> Каршыга җил исеп, туктатса агымны?<br> <br> Ярый ла, көч җыйса, фикерен чуалтмый,<br> Вакыт, дип, санаулы, башкаен югалтмый,<br> Давылда чыныккан сер бирмәс ятларга,<br> Омтылыр бары тик гел алга атларга.<br> <br> Тормышчан максаты − диңгезгә җитәргә,<br> Бирелгән бурычны лаеклы үтәргә.<br> Хыял һәм чынбарлык, моң булып үрелеп,<br> Җан өрер, дулкыннар шавына күмелеп.<br> <br> Әкренләп зиннәтле мәрмәргә әверелер,<br> Әлбәттә, үзәктә беренчел төс калыр,<br> Нәкышче-сынчылар бизәкләп сырларлар,<br> Кояшка каратып, тәрәзә уярлар.<br> <br> Инештә яралып, диңгезгә юл ала<br> Гап-гади чуерташ, − гаҗәеп эз кала.<br> <br> '''& & &'''<br> Каурый каләм серле юл алдыра,<br> Кояш чыгышына каратып,<br> Мәхәббәт ялкынын сүндермичә,<br> Яшьнәп яшәү диеп җан атып.<br> <br> Җир-Ананың үлмәс гөле кебек<br> Чәчәк атса шагыйрь каләме,<br> Гөлбакчада өзелеп былбыл сайрар,<br> Сихри нурга төреп галәмне.<br> <br> Каурый каләм язган шигъри юлда ‒<br> Кул җылысы, йөрәк сагышы,<br> Табигатьнең затлы шоңкарлары,<br> Бәллүр чишмәләрнең агышы.<br> <br> '''КЕШЕ ҮЗ ЯШЕ БЕЛӘН МАТУР'''<br> Кеше матур үз яше белән,<br> Өзмәсә Хакны рәхмәтеннән.<br> Аллаһыны хөрмәтләп зурлар,<br> Күңеленнән догасын юллар.<br> <br> Аллаһ ярдәменнән ташламас<br> Яктылыкка омтылган җанны,<br> Кыйблага каратып, сүз кушар<br> Сафландырып зиһенне, аңны.<br> <br> Күз алдына килер үткәннәр,<br> Безгә кадәр килеп киткәннәр,<br> Бакыйлыкка җаннары күчеп,<br> Өмет илә дога көткәннәр.<br> <br> Оҗмах ишекләре ачылыр<br> Иман белән гомер иткәнгә,<br> Киң колачлы булып, тормышта<br> Якты эз калдырып үткәнгә.<br> <br> Бисмиллалы кеше югалмас,<br> Үз-үзенә хилафлык кылмас.<br> Ислам дине ‒ җәннәт ачкычы.<br> Дога кылу ‒ Аллаһ баскычы.<br> <br> '''& & &'''<br> Килү бар, китү бар,<br> Озату, көтү бар,<br> Мәхәббәт хакына<br> Утларга керү бар,<br> Һәркемнең тормышта<br> Бәхеткә хакы бар.<br> <br> Кояшның нурларын<br> Күңелгә җыябыз,<br> Кулларны күкрәккә<br> Баш иеп куябыз,<br> Чишмәнең суларын<br> Кушучлап тотабыз.<br> <br> Уйлыйсы уйлар бар,<br> Җырлыйсы җырлар бар.<br> Табигатьне данлап,<br> Йөрәк сүзен аңлап<br> Яшәгән кешеләр<br> Тормышта көчлеләр.<br> <br> Тормыш ул ‒ могҗиза:<br> Киләбез, китәбез,<br> Гомернең юлында<br> Сынаулар үтәбез,<br> Хәтернең йомгагын<br> Чорныйбыз, сүтәбез,<br> Чорныйбыз, сүтәбез...<br> <br> '''& & &'''<br> “Күңелемнең әзрәк кенә кинәсе бар,<br> Телемнең дә зәһәр очлы инәсе бар”.<br> (Дәрдмәнд)<br> Кирәк түгел ялварып ялганырга,<br> Ак-танышым бар диеп мактанырга,<br> Үз күрә бел һәрбер-барча кешене,<br> Орлык өстәп, көн дә бает көшелне.<br> <br> Ишетә белсәң йөрәк сүзе тавышын,<br> Мәхәббәтле, матур булыр язмышың,<br> Эчерт суның иң татлысын гөлләргә,<br> Хәтфә үлән үссен, дисәң, эзләргә. <br> “Илдә бер дус булмаса гәр,<br> Ил бөтен дошман түгел”.<br> (Дәрдмәнд)<br> <br> '''КҮЗЛӘРЕМНЕҢ ТӨСЕ ҮЗГӘРЕРМЕ?'''<br> Күзләремнең төсе үзгәрерме,<br> Шәфәкъ сүнеп, кояш батканда?<br> Чал тауларга сәламемне юллыйм,<br> Гөләпләрем чәчәк атканда.<br> <br> Күзләремнең төсе үзгәрерме,<br> Зөһрә йолдыз балкып янганда?<br> Сихри көзнең алтын яфраклары<br> Юл чатында җәйрәп ятканда?<br> <br> Күзләремнең төсе үзгәрерме? ‒<br> Тормыш кайнап тора көн саен,<br> Киләчәкнең нуры алга өнди,<br> Һиммәтлелек теләп һәрдаим.<br> <br> Күзләремнең төсе үзгәрерме? ‒<br> Бүгенгәчә йөрәк яшь килеш.<br> Чал тауларның түбәсенә сарган<br> Энҗе карлар, гүя, саф көмеш.<br> <br> '''МОГҖИЗАЛЫ КӨН КИЛЕР УЛ'''<br> Табигать камиллегенә сокланам,<br> Могҗизалы көн барына ышанам.<br> Галәм кошы сайраганда өзелеп,<br> Юл аламын таң нурына төренеп.<br> <br> Юлым үтә тургайлы тугай аша,<br> Хис ташкыны йөрәктән ургып таша.<br> Югары көч әйди көн чыгышына,<br> Хәят шәмен яктырткан балкышына.<br> <br> Ил агасы каршы ала ерактан:<br> “Тере суын тәмләп эч”, ‒ ди кабаттан.<br> Җан йотарлык күктә күңел ризыгы,<br> Әле генә төшкән “рухи таба”дан.<br> <br> Тирә-юньдә асыл кошлар сайраша,<br> Ил агасы бәйге тота ‒ тамаша!<br> (Бу безнеңчә була инде Сабантуй, ‒<br> Ак аргамак, хак сүз бу, дип кулың куй!).<br> <br> Саба җиле исеп үтә даладан,<br> Азан тавышы ишетелә саладан,<br> Дога кылып изгеләрнең рухына,<br> Ил агасы тәсбих тарта яңадан.<br> <br> ...Могҗизалы көн килер ул, ышанам,<br> Табигатьтән өстен көчкә сокланам.<br> Гадәти бер авыл кызы булсам да,<br> Йөрәк сүзем ‒ җавабым ул илһамга.<br> <br> '''& & &'''<br> Сулыш алулары авыр,<br> Күкрәкне нидер кыса,<br> Әйтерсең лә, котып җиле<br> Бар яктан исеп коча.<br> Үртәлеп һәм үрсәләнеп,<br> Ни кылырга белмичә,<br> Ауган агач кебек ятам,<br> Кыймылдарга кыймыйча.<br> Өмет уты сүнгән, ахры,<br> Тирә-як дөм караңгы,<br> Күңел кошым тынып калган,<br> Тирәнәйтеп ярамны.<br> Аңсыз миңа бу дөньяда<br> Яшәве авыр булыр,<br> Хәсрәт елгасының суы<br> Йөрәккә тамып торыр...<br> <br> ‒ Нигә, диеп, язмыш, мине<br> Адым саен сыныйсың,<br> Җан-тәнемне авырттырып,<br> Бар көчеңә кыйныйсың?<br> Ни сәбәпле чын дөресне<br> Син әйтергә кыймыйсың?<br> <br> ‒ Чынбарлыкка юл катлаулы ‒<br> Әллә инде белмисең?<br> Беләсең дә, күрәсең дә ‒<br> Тойгыга баш бирмисең.<br> Бүгенге көннән башыңа<br> Зәңгәр яулык бәйлисең.<br> Тагын бер сынау үттең син<br> Хәрәкәтсез ятканда,<br> Күңел күгеңдәге бөре<br> Керфекләрен ачканда.<br> <br> '''& & &'''<br> Таба алсаң әгәр тел ачкычын,<br> Хәят ачар яшәү серләрен,<br> Күрерсең син Бөек остазыңның<br> Кояш кебек нурлы йөзләрен.<br> <br> Күз карашы гаҗәп искитмәле,<br> Чал чәчләре гүя ак болыт ‒<br> Гүзәллектә камил Ил агасы<br> Йөрәгеңдә калыр наз булып.<br> <br> Юл алырсың шәфәкъ яктысында<br> Аның белән Чал тау гүзәлгә,<br> Ул тыңлатыр кыя аһәңнәрен,<br> Таң калдырып сине бер мәлгә.<br> <br> Гөл бөресе ачылып китәр шунда,<br> Чык тамчысы тамар учыңа:<br> “Бу ‒ тереклек суы, ‒ дияр Остаз, ‒<br> Эч тә җырла барлык көчеңә!”<br> <br> '''“ТАТАР ТЕЛЕ ‒ ШАГЫЙРЬЛӘР ТЕЛЕ”'''<br> “Изсәләр дә, кылыч чапсалар да,<br> Юлыкса да юлда мең үткел,<br> Шигырьле тел ‒ фанилыкка бәйсез,<br> Үлемгә баш бирми андый тел”.<br> (Зөлфәт)<br> <br> Ухылдыйсыз аһ та ваһ килеп,<br> Тел бетә дип, коткы таратып,<br> “Татар теле ‒ шагыйрьләр теле”,<br> Шигырьләрен укыйм җан атып.<br> <br> Ана теле матурлыгына,<br> Ана теле татлылыгына<br> Дан җырлаган чәчән-акыннар,<br> Дан җырлыйлар галим акыллар.<br> <br> Аралаша татар телендә<br> Соңгы буын, диләр бүген дә...<br> Ялган хәбәр ‒ кем уйдырмасы?<br> Җан рәнҗүе ‒ кылган хатасы...<br> <br> Туган телен татар онытмас,<br> Татар теле ‒ бөек милли тел,<br> Аның асылы ‒ мәңгелеккә хас,<br> Мәңге-бакый яшәр ‒ шуны бел!<br> <br> Татар мескен җаһил милләтме? ‒<br> Мәгърифәтле, гореф-гадәтле!<br> Тел бетә дип, коткы таратып,<br> Яшәмәгез җанны каралтып!<br> “Килер бер көн: сүз каргышы төшәр,<br> Тел каргышы сугар, бәндәләр…”<br> (Рәшит Бәшәр)<br> <br> '''ТАТАР ТЕЛЕ ИЛЛӘР ГИЗӘЧӘК!'''<br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә,<br> Үз телеңне яклап, иң башта,<br> Теле барны көтә киләчәк −<br> Бу көн безгә барыбер киләчәк:<br> Татар теле илләр гизәчәк!<br> <br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә −<br> Теле бардан курка палач та!<br> Телсез, динсез була тик маңкорт,<br> Кеше канын эчкән соры корт.<br> <br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә,<br> Татар исеме белән җыр башла.<br> Муса Җәлил, Гайнан Кормашлар<br> Безне яклап, яклап сүз башлар.<br> <br> Сөембикә, Сафагәрәйләр −<br> Изге күктән җиргә иңгәннәр.<br> Безне көтә алда яктылык,<br> Дөнья китсен өчен яктырып.<br> Изгелек җирдә эзсез югалмас,<br> Тынчыган күл генә юл алмас.<br> <br> Курыкма син денсез каргыштан −<br> Безнең ризык бодай-арыштан;<br> Шул башаклар булып, бер символ<br> Безгә эндәшә: “Татар, горур бул!”<br> <br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә,<br> Үз телеңне яклап, иң башта!<br> Теле барны көтә киләчәк −<br> Бу көн безгә барыбер киләчәк:<br> Татар теле илләр гизәчәк!<br> <br> '''& & &'''<br> “Ак нәрсә ул ‒ ак өстендә түгел,<br> Кара фонда ачык күренә”.<br> (Хәсән Туфан)<br> <br> Тән авырту түзмәс чир түгел,<br> Җаның чирле булса, нишләрсең?<br> Җан дәвасы эзләп табарга<br> Киңәш сорап, кемгә дәшәрсең?<br> <br> Җаныбызны дәвалар өчен,<br> Уй-фикердә аклык кирәктер.<br> Дәвер җиле исеп, сүз кушты:<br> Ата-баба сүзе кыйммәттер.<br> <br> Сүз көченең шифасын хаклап,<br> Аксакаллар язып калдырган, ‒<br> Китапларын укы һәм аңла:<br> Җан сихәтен ничек алырга?<br> <br> Тән авырту түзмәс чир түгел,<br> Сабыр дарулары ‒ аңыңда.<br> Кояш чыгышына юл алсаң,<br> Илаһи нур балкыр җаныңда.<br> <br> '''& & &'''<br> Тормыш матур, дөнья ямьле ‒<br> Җанга ни кирәк тагын;<br> Өстәлемдә төрле ризык:<br> Хөрмә, инҗирле табын.<br> <br> Күңелем гөлләре һәрвакыт<br> Шау чәчәктә серләшә.<br> Көтмәгәндә аваз килде:<br> “Атлыйк бергә янәшә!”<br> <br> Янә тавыш ишетелде:<br> “Көмеш яллы аргамакның<br> Киңәшләрен тыңларсың,<br> Табигатьнең кочагында<br> Энҗе-мәрҗән җыярсың”.<br> <br> Тормыш матур, дөнья ямьле ‒<br> Тел тидерерлек түгел.<br> Тәкъдир-язмышка буйсынмый,<br> Ни кыла алсын күңел?<br> <br> Кирәк икән, һичбер шиксез,<br> Энҗе-мәрҗән җыярбыз,<br> Табигатьтән өстен көчкә<br> Мәдхияләр җырларбыз!<br> <br> '''& & &'''<br> Тотлыгудан кинәт тоткарланып,<br> Әйтә алмый торгач сүземне,<br> Яшәешкә сәер караш ташлап,<br> Нарасый күк ачтым күземне.<br> <br> Яшәү кадере арта сырхаудан соң,<br> Иман нурына мохтаҗ буласың,<br> Күк йөзенең аязлыгын күреп,<br> Син яңадан гүя туасың.<br> <br> Күңел күген шулчак биләп ала<br> Гасыр үтеп кайткан көй-моңнар,<br> Ил агасы ‒ чәчән-акыннардан<br> Ядкәр булып калган дастаннар.<br> <br> Язмаларда ‒ бөек Ана теле,<br> Сүзгә ‒ сүз, тел байлыгым җитмәс.<br> Ана теле кадерен белгән кеше<br> Яңа буын ишен ят итмәс!<br> <br> '''ТУГАН ТЕЛ ‒ ТАТЛЫ ТЕЛ'''<br> Туган тел ‒ очкыр кош<br> Күңелем күгендә.<br> Туган тел ‒ якты яз<br> Йөрәгем түрендә.<br> Былбыллар сайрыйлар<br> Чәчәннәр телендә.<br> <br> Туган тел ‒ телемнең<br> Бәлзәме, балы да.<br> Тылсымлы, серле моң<br> Яңгырый далада,<br> Җиләкле җәй җыры ‒<br> Чәчәкле аланда.<br> <br> Аккошлар юл сыза<br> Зәңгәр күк йөзендә,<br> Ак күгәрчен оча<br> Туган ил күгендә.<br> Яшәү ямь-шатлыгы ‒<br> Чирәмле юлымда.<br> <br> Туган тел ‒ очкыр кош,<br> Ак канат иңнәрдә;<br> Иминлек телимен<br> Туар көн, таңнарга.<br> Туган тел ‒ татлы тел,<br> Агышы ‒ каннарда!<br> <br> '''& & &'''<br> Тынгы белмәс бу йөрәкне нишләтергә?<br> Язмышларны һич булмыйдыр үзгәртергә.<br> Карурманга юл алдырып адаштырсам,<br> Җаен табып ни кылганын карап торсам...<br> Булмас, бәгырь, яшәвемнән мәгънә табып,<br> Сусаганда чишмә суын гына кабып.<br> <br> Тынгы белмәс бу йөрәккә дәва кирәк,<br> Янадыр ул күмер төсле көйрәп-көйрәп.<br> Үрмә гөлдән асылмалы күпер үреп,<br> Ул күперне кояш нурларына төреп...<br> Юл алырга кирәк булыр аргы якка,<br> Былбыл сайрап, таң сызылып аткан чакта.<br> <br> Тынгы белмәс бу йөрәкнең кичереше ‒<br> Җанның гүя Мәңгелеккә күченеше.<br> Гөлчәчәкнең керфегеннән тамган тамчы,<br> Гөлбадранның сүле кебек, бигрәк ачы.<br> Язмыш яры. Ялгыз аккош тавыш бирә:<br> “Яшь күрсәтмә, Ходай барысын да күрә!”<br> <br> Тынгы белмәс бу йөрәкне сагыш басты,<br> Ярларыннан ташып чыгып, дәрья ташты.<br> Күтәрелеп иңкүлектән, зәңгәр томан,<br> Каурый болытка әверелеп, күккә ашты.<br> Гаярь бөркет, сагышымны алып таман,<br> Ут белән су арасында кырга очты...<br> <br> '''ҮЗ ҖЫРЫМНЫ ЭЗЛИМ'''<br> Үз җырымны эзлим далалардан,<br> Акчарлаклар очкан диңгездән,<br> Челтерәп аккан салкын чишмәләрдән,<br> Тәпи баскан туган нигездән.<br> <br> Үз җырымны эзлим, өмет өзмим,<br> Ачылыр бәлки күкнең капусы ‒<br> Көтеп алган якты көннәр килеп,<br> Ут-сулардан тартып алучы.<br> <br> Үз җырымны эзлим таң атканда,<br> Шәфәкъ нурларына төренеп,<br> Былбыл кошлар өзелеп сайраганда<br> Шомырт чәчәгенә күмелеп.<br> <br> Үз җырымны эзлим, йөрәк бәгырь,<br> Зинһар өчен, бераз түз инде,<br> Күңел күгем айкап очкан кошчык<br> Түрбакчада сайрар көз килде.<br> <br> Үз җырымны эзлим ‒ көз-кыш димим,<br> Ел фасылы ‒ гомер агышы.<br> Үз җырымны эзлим ‒ һәрбер затның<br> Кабатланмас үзгә язмышы.<br> <br> '''& & &'''<br> Шулхәтле дә матур, күңелле ‒<br> Күңелем бакчасы ал-гөлле.<br> Илаһи көй яңгырый еракта,<br> Карашым юнәлтеп офыкка.<br> <br> Офыкта бер сихри нурланыш ‒<br> Андадыр гаҗәеп ул тормыш.<br> Һәм раушан йолдызлар, күкләргә<br> Әйдәкләп, юл яра сәфәргә.<br> “Сез”ләргә ышаныч баглармын,<br> Ай тугач, мин юлга чыгармын.<br> Мәхәббәт гөле ‒ уң кулымда,<br> Ачылыр таҗы яшь буынга.<br> Бердәмлек кадерләп, җөмләгез<br> Хөрлектә яшенләп яшәгез!<br> Иркенлек насыйп ул һәрвакыт,<br> Тере суын эчсәң, ямь табып.<br> '''& & &'''<br> Яңгыр яумый, үзлегеннән елга тулмас,<br> Таң тумыйча көн яктысын беркем күрмәс.<br> Үткәннәргә һичбер вакыт булмас кайтып,<br> Ауный-ауный еласак та, җиргә ятып.<br> Карурманның күкесенә нидер булган,<br> Күзләренә мөлдерәмә яше тулган.<br> Кай арада яфракларның төсе уңды,<br> Инеш өстен челтәрләтеп, суы туңды?<br> Сихри кич бу, тулган ай вә йолдызлы төн,<br> Искитәреп Мәңгелектән иңде бер өн:<br> “Күрәсеңдер яшәешнең чагылышын,<br> Күңел кәгъбәң ‒ тормыш җыры агылышын.<br> Гыйбрәтледер, әй аппагым, барыр юлың,<br> Җофар мае сеңдерелгән ‒ кияр туның.<br> Мәгънәсенә төшенерләр бик зирәкләр,<br> Су буенда гомер сөргән карт тирәкләр”.<br> Яңгыр яумый, үзлегеннән елга тулмас,<br> Таң тумыйча, көн яктысын беркем күрмәс.<br> '''& & &'''<br> Яшәү белән үлем арасының<br> Мизгел чакрымыннан узганда,<br> Өмет шәмен сүндермәскә теләп,<br> Ялварабыз даим Ходайга.<br> Җан ачысы белән иңрәп бер мәл,<br> Иман китереп, күккә ашабыз,<br> Мәңгелекнең нурына төренеп,<br> Күңел пакьлегенә кайтабыз.<br> === '''V. ТАБИГАТЬ БАЛАЛАРЫ''' === Уйлый белгән кеше түгел,<br> Уйланмаган ‒ имәнеч!<br> <br> '''& & &'''<br> Ходайның каршында барыбыз бер төсле.<br> Кирәкме мәгънәсез бәхәсләр: “Кем көчле?”<br> Күз салсак әгәр дә як-якка әйләнеп,<br> Имәнеп калырбыз, телебез бәйләнеп.<br> Исәпсез-хисапсыз күпме җан кыелган,<br> Нарасый сабыйлар күз яше коелган?<br> Кем барыр, баш иеп, хакыйкать каршына,<br> Тол калган хатыннар, ятимнәр хакына?<br> ...Халыклар дуслыгы яңарсын кабаттан:<br> Ходай һәр милләтне үз күреп яраткан!<br> <br> '''& & &'''<br> Туган якның чишмәсенә дан җырла,<br> Юлың кисеп таш өйсәләр, баш орма.<br> Тигез тормыш ният итсәң әгәр дә,<br> Юлыкма син сансызланып каһәргә.<br> <br> Нык басып тор аягыңда, егылма,<br> Нәсел тамырыңнан да аерылма.<br> Ата-ана хакын хакла сөенеп,<br> Рәнҗемә, юк-бар сүзләргә көенеп.<br> <br> Йөрәгеңне тыңлап яшә, ашыкма,<br> Ярдәм кулын сузарга тик кичекмә,<br> Гайбәт сүзе юлдаш түгел, ишетмә,<br> Ышаныч багла яшәү яме өметкә.<br> <br> Туган якта җир җылысы шифалы;<br> Татар Иле бисмиллалы, догалы.<br> Әдәпле бул, ут-суларны кичкәндә,<br> Һәм сыгылма, гомер чиген үткәндә.<br> <br> '''& & &'''<br> Кардәш-ыру хәлен белмәсәң,<br> Саумы! диеп, кулың бирмәсәң,<br> Ямь табып булырмы тормышта, <br> Картлыгыңны салсаң сагышка?<br> <br> Кайгы-хәсрәт җанны биләсә,<br> Кем яныңда булыр янәшә?<br> Кем иңенә башың куярсың,<br> Кул җылысын кемнең тоярсың?<br> <br> Ихтирамлы булса кардәшләр,<br> Илтифатлы булыр якташлар.<br> Кояш сибәр сихри нурларын,<br> Тибрәндереп күңел кылларын.<br> <br> Кардәш-ыру хәлен белмәсәң,<br> Сәлам әйтеп, тавыш бирмәсәң,<br> Йөрәк елар җанны сагайтып,<br> Алсу йөзләреңне саргайтып.<br> <br> '''АК КАЕННЫҢ САРЫ ЧУКЛАРЫ'''<br> “Һәрбер агач, һәрбер үлән ‒<br> Һуш китәрлек әңгәмәдәш.<br> Сөйләшер ‒ тик тамырына<br> Кагылырлык итеп эндәш!”<br> (Ренат Харис)<br> <br> Ак каенның сары чуклары<br> Сагышланып өзелеп җырлады;<br> Җилләр исте ‒ җилләр өзмәде,<br> Сагышына берәү түзмәде:<br> “Килмәдем ник таңнар атканда,<br> Сандугачлар канат какканда?”<br> <br> Еракларга китте җырлары,<br> Бәгырьләрне телде моңнары.<br> Ерак яшьлегенә ул кайтты,<br> Хәтер уты барысын яңартты:<br> “Килмәдем бит таңнар атканда,<br> Сандугачлар канат какканда!”<br> <br> Ак каенның сары чуклары,<br> Җилләр исте ‒ гомер үтмәде.<br> Сагыну-сагыш тулы еллары<br> Күз алдыннан бер дә китмәде:<br> “Килмәдең шул таңнар атканда,<br> Сандугачлар канат какканда...”<br> <br> '''АК ЯУЛЫКЛЫ ӘБЕКӘЕМ'''<br> Бал кортлары ширбәт җыя<br> Юкәләрнең чәчәгеннән.<br> Тел бәйләнеп, баш әйләнә<br> Сиреньнең хуш исләреннән.<br> <br> Болдыр баскычында утыра<br> Ак яулыклы әбекәем:<br> “Башыңа яулыгың бәйлә,<br> Кояш сугар, бәбекәем!” ‒<br> <br> “Кояш ничек суга алсын ‒<br> Матчада ич тал чыбыгы!<br> Ә мин аны өйгә кертмим,<br> Кояшка бер кул сузымы.<br> <br> Әбекәем, синең белән<br> Сүз көрәшеп тормыйм әле,<br> Чишмә суын алып кайтып,<br> Чәй куеп, бер сыйлыйм әле!<br> <br> Ак яулыклы әбекәем,<br> Мәрхәмәтле синең куллар,<br> Үзең ясап, миңа чәй бир,<br> Синең күңел изге, диндар.<br> <br> Теләкләрем чынга ашсын,<br> Күңел кошым җырлап очсын,<br> Йөрәк җылым чәчәкләрнең<br> Һәрбересен сөеп кочсын.<br> <br> Уйсулыктагы ак томан,<br> Ак болытка әверелеп,<br> Коеп яусын, яңгыр булып,<br> Яшәештә илһам биреп.<br> <br> Ак яулыклы әбекәем,<br> Бул син һәрчак яннарымда,<br> Синең догаң юл алдыра<br> Изге чишмә ярларына”.<br> <br> '''& & &'''<br> Ак елга, син кайда?<br> Агышың ни төсле?<br> Ак елга, әллә син<br> Яшерен бер көчме?<br> <br> Ак елга, киң дәрья,<br> Төшемә керәсең:<br> Ярларың офыкка<br> Тоташкан, күрәсең.<br> <br> '''ТУГАН АВЫЛ'''<br> Күңел чишмәм чыңлап акты,<br> Кайткач туган ягыма,<br> Көч-кодрәт һәм сихәт биреп<br> Моң-сагышлы җаныма.<br> <br> Туган авылның күгендә<br> Кояш күпкә яктырак,<br> Шәфәкъның да ачылышы<br> Мең тапкыр илһамлырак.<br> <br> Кояш нурына төренеп,<br> Уяна авыл таңда.<br> “Саумы, кояш!” ‒ дип дәшү дә<br> Үзе бер шифа җанга.<br> <br> '''& & &'''<br> Яшьлегем, диеп җырлыйбыз,<br> Сагышланып, моңланып,<br> Чәчләребез чалара, дип, <br> Ямансулап, уфтанып.<br> <br> Чәч чалару берни түгел,<br> Күңелең яшь булганда,<br> Яшәү көче йөрәгеңә<br> Сулыш өреп торганда.<br> <br> Яшьлеккә кайтырәмәл юк,<br> Яшьлек юллары ябык,<br> Хыялый күңелләр генә<br> Кайталар, көен табып.<br> <br> Картлык үкчәгә баса, дип,<br> Яшәргәме үртәлеп?<br> Юк, йөрәктә шәм балкытып,<br> Ялкынланыйк дәртләнеп.<br> <br> Яңгырасын бию көе,<br> Күңелләрне җилләтеп.<br> Яз иленә кайткан төсле,<br> Биик,идән тетрәтеп.<br> <br> '''& & &'''<br> Ак чәчүргеч кушып үреп,<br> Чәч толымың иңеңә сал.<br> Әңгәмәдәш булып килер<br> Былбыл кош һәм еламсыр тал.<br> <br> Бик кыска вакыт эчендә<br> Чатыр корыр күркәм җайдак,<br> Кулына алып думбрасын,<br> Бик кадерләп ипләп, җайлап,<br> <br> “Якты сагыш” көен көйләр,<br> Бәхет-сәгадәтләр юллап,<br> Үр менәргә юл алдырыр,<br> Бәрәкәтле гомер юрап.<br> <br> Хушлашканда елмаеп озат,<br> Сыкранса да әрнеп йөрәк.<br> Ник ярыннан ташый елга,<br> Барыр юлы булып ерак?<br> <br> Иҗат итү җиңел түгел,<br> Шуңа ярсып, ташып ага.<br> Килер көннең һәр мизгеле,<br> Җил уйнатып, тәрәз кага.<br> <br> '''& & &'''<br> Әҗәл килеп, “Әйдә, киттек!” дисә,<br> Киреләнеп булмас берничек.<br> Үз аңыма каршы килеп, кайчак<br> Яшәдем дөньядан ваз кичеп.<br> <br> Үз-үзеңне белеп таныр өчен,<br> Кирәк күпме сынау үтәргә,<br> Хәсрәт елгасының суын эчеп,<br> Упкыннарга егылып төшәргә.<br> <br> Тын алырга бирми, елан чага,<br> Гаҗизлектән күз яшьләре ага.<br> Бар көчеңне җыеп, шуышасың,<br> Исән калып сөенеп, куанасың.<br> <br> Күз алдында хәтер китабы −<br> Һәрбер кылган гамәл язылган,<br> Укып ялварасың Ходайга,<br> Мәхрүм итмә, дисең, аңымнан.<br> <br> Вакыт дәвам итә, туктамый,<br> Гомер хисабын ул чутламый.<br> Табигать иркендә былбыллар,<br> Яшәү көче биреп моңлылар.<br> <br> Һәм кайтасың кабат тормышка,<br> Бар да әйбәт, карап торышка,<br> Тик йөрәктә тирән җәрәхәт...<br> Юк, уйланмыйм − кирәк хәрәкәт.<br> <br> '''БАШ ОЧЫМДА САДӘ, НАЗЛЫ ТАВЫШ'''<br> Баш очымда садә, назлы тавыш −<br> Бәхет диңгезендә йөзәрсең,<br> Барлык хыялларың чынга ашып,<br> Язмыш кырын җырлап узарсың.<br> <br> Ишетелгән сүзләр, назлы тавыш<br> Татлы бер төш, ахры, күрәмсең.<br> Айлы төндә йолдыз атылганын<br> Бәхеткә юрыйлар, беләмсең.<br> <br> Баш очымда садә, назлы тавыш −<br> Кем икәнен белми көямсең?<br> Тау ягыннан искән таң җиленә<br> Энҗе яшьләреңне коямсың?<br> <br> '''БӘХЕТ ЭЗЛӘП ЧИТКӘ КИТМӘ СИН!'''<br> Ата-баба йорт нигезен ташлап,<br> Бәхет эзләп читкә китмә син.<br> Хөр фикерле булып яшә җирдә,<br> Үкенечле гомер итмә син.<br> <br> Таң атканда тыңла кош сайравын,<br> Йолдызларны күзәт кичләрен,<br> Гөләпләргә карап елмая бел.<br> Карагайлар сөйләр хисләрен.<br> <br> Бодай күмәченнән дә тәмлерәк,<br> Татлы ризык таба алмассың,<br> Киләчәкнең якты нурын күреп,<br> Тигез юлдан бара алмассың.<br> <br> Сагышыңнан көеп саргаерсың,<br> Көлгә калыр йөрәк-бәгырең...<br> Чит җирләрдә бәхет эзләп йөрмә,<br> Үз илеңдә синең кадерең.<br> <br> Бәхет бары мизгелләрдән тора,<br> Бәхет эзләп читкә китмә син.<br> “Үз үтермәс ‒ ятлар ярлыкамас!”<br> Байгыш булып гомер итмә син!<br> <br> '''БҮЛӘК'''<br> Кайсы төбәктән, дисәләр,<br> Актаныш ягы... диям;<br> Кемлегемне сорасалар,<br> Беркем булмавымны белеп,<br> Тез чүгеп, башым иям.<br> <br> Мин-минлекнең чамасы юк<br> Борын чөйгән кешедә...<br> Яңа кием тектеримме,<br> Заказ биреп җөйчегә?<br> <br> Кигән киемеңә багып<br> Булса да каршы алып,<br> Диплом сорыйдыр барысы...<br> Башым бетәр, ахрысы...<br> <br> Баш бетмәде, тел киселде,<br> Вакыт кыса ‒ кызганыч.<br> Уйлый белгән кеше түгел,<br> Уйланмаган ‒ имәнеч!<br> <br> Йөрәк сүзен әйтер өчен ‒<br> Катыргы таныклама...<br> Акыл таныклыгы кемдә? ‒<br> Бүләк итегез миңа! <br> <br> Иң кадерле бу бүләкне<br> Куен кесәмә салып,<br> Мин дә Актаныштан! диеп,<br> Яшәрмен күкрәк кагып.<br> <br> '''& & &'''<br> Бу дөньяга килүемне<br> Кем икән соң көтеп алган?<br> Табигатькә мин рәхмәтле,<br> Табигатьтә йортым-анам.<br> <br> Басу-кырлар, әрәмә-урман,<br> Ярты җаным сездә калган,<br> Чишмә җыры, тургай моңы<br> Олы юлга озата барган.<br> <br> Ни уйлавым, хаталарым −<br> Ходай барын күреп торган,<br> Чытырманлык баланының<br> Сүлен сыгып, бит юдырган.<br> <br> Әче балан сүле тамган<br> Керфегемнән тамчы булып,<br> Табигатькә эндәшкәнмен,<br> Аһ-зарымнан күңелем тулып.<br> <br> Кыргый идем, кыр чәчәген,<br> Тиңдәш күреп, назлап сөйдем,<br> Тургайга сәлам бирергә<br> Басу үрләренә мендем.<br> <br> '''& & &'''<br> Диңгез янына барам да,<br> Күзәтәм киң дәрьясын,<br> Пар аккошларның йөзгәнен,<br> Карлыгачлар оясын.<br> <br> Югарыда, бик биектә<br> Акчарлак канат кага.<br> Бөдрә каурый болытлары,<br> Белмим, кай якка ага.<br> <br> Кайсы якка юл тотасыз,<br> Әйтегезче, болытлар?<br> Бәлки мине дә алырсыз,<br> Булып сез чаптар атлар.<br> <br> Күтәрелик бергәләшеп<br> Җидегән йолдызына.<br> Җидегән ‒ түгел гади чүмеч! ‒<br> Озатыр яшьлегемә:<br> <br> Яшьлегемә, балачакка<br> Шат, көләч чакларыма,<br> Алтын арыш басуына<br> Тургайлы кырларыма.<br> <br> Хәтер уты тере саклый<br> Үткән көннәр авазын.<br> Ай-йолдызлы авылымнан<br> Ерак китә алмадым.<br> <br> Әйләнеп кайттым һәрвакыт<br> Бәллүр чишмә ярына.<br> Чишмә чыңы ләззәт бирде<br> Моң-сагышлы җаныма.<br> <br> Мәгъҗи елгасы басмасы<br> Яшь таллардан үрелгән.<br> Шушы басмадан ничә ел<br> Чәй суына йөрелгән.<br> <br> Карт өянке ябалдашы<br> Инешкә сузылып төшкән.<br> Асыл былбыллар таң суын<br> Бергә сайрашып эчкән.<br> <br> Гомер язы ерак калса,<br> Яз шатлыгы йөземдә.<br> Табигатьнең асыл кошы<br> Өзелеп сайрый күңелдә.<br> <br> '''& & &'''<br> Җанга якын авылымның<br> Һәр сукмагы, инеше,<br> Инеш буендагы таллар<br> Сыгылмалы, килешле.<br> <br> Биюче яшь кызлар сыман,<br> Күз явын алар алып,<br> Хәтер йомгагын сүттерә,<br> Ялкынлы утка салып.<br> <br> Исәп тотма картаерга<br> Күңелең белән һичкайчан,<br> Сагым сарып йөрәгеңә,<br> Йөзең булса да уйчан.<br> <br> Онытып һәм онытылып,<br> Озак йөрмә чит җирдә,<br> Тормыш мәшәкатьсез булмый,<br> Йөге аның бу иңдә.<br> <br> Таллар, таллар, мин, тезләнеп,<br> Баш иям каршыгызда,<br> Аксакаллар акылы иңгән,<br> Карамый яшегезгә.<br> <br> '''& & &'''<br> Инеш буе куе таллык,<br> Кошлар тынган хәйран калып. <br> Яр астында чишмә җырлый,<br> Тулган ай күк чыккан калкып. <br> <br> Җырлы чишмә суы тәмле ‒<br> Яшь киленнәр туймый мактап. <br> Су алырга кызлар төшә,<br> Бер-бер артлы, вак-вак атлап.<br> <br> Ак яулыклы әби килә ‒<br> Су чиләген онытып тагын. <br> Иңгә салып көянтәсен,<br> Кулына тотып кул таягын...<br> <br> Хәтер җебе өзелгәнме?<br> Алай дисәң, туры атлый.<br> Чишмә җырын көйли-көйли,<br> Әби яңа дога ятлый.<br> <br> Көянтәсен бүләк итеп<br> Алма кебек кызыкайга...<br> Капыл гына китеп барды,<br> Юлын тотып киң тугайга.<br> <br> Җилфердәтеп ак яулыгын,<br> Җил туздыра чал чәчләрен,<br> Яшәү ямен биргән гөлләр<br> Аңкытканда хуш исләрен...<br> <br> “Җан-тәнемдә дәрман бар”, ‒ дип,<br> Җилгә дәшеп, ‒ “Әй, шаярма!..” ‒<br> Әби йөри киң тугайда:<br> “Вакыт кысан бит болай да”.<br> <br> Вакыт, кочып, шулчак әйтте:<br> “Эшеңне син җәтрәк җөйлә!<br> Чишмә, чыңлап, сине көтә:<br> Агышымны минем көйлә.<br> <br> Чишмә җырын көйләр былбыл ‒<br> Яшь җилкенчәк, күрше-күлән.<br> Ак болытлар юлга дәшә,<br> Таң йолдызым инде сүнгән.<br> Кичерә күр, зинһар, туган...”<br> <br> '''ЙӨРӘК СҮЗЕ'''<br> Йөгерә уйлар, оча сүзләр<br> Киләчәккә юл ачып,<br> Йөрәк сүзе канат кага<br> Зәңгәр киңлеккә ашып.<br> <br> Яңгыратып йөрәк сүзен,<br> Кыйтганың дүрт түрендә<br> Милләт уллары җырлыйлар ‒<br> Һәрберсе үз телендә.<br> <br> Йөгерә уйлар, оча сүзләр<br> Мәңгелеккә юл ачып,<br> Йөрәк сүзе канат кага<br> Тылсымлы нурлар чәчеп.<br> <br> '''& & &'''<br> Кабатланмас гүзәл яшьлекнең<br> Таң җилләре эзен саклаган,<br> Ләйсән яңгыр явып таңнарда,<br> Каеннарның чугын аклаган.<br> <br> Хуш ис бөркеп, купшы сиреньнәр<br> Каршы ала җырчы кошларын,<br> Шау чәчәккә түнгән алмагач<br> Ай нурына күмелә кичләрен.<br> <br> Яңа сулыш биреп, табигать<br> Һәр чәчәкне сөеп иркәли,<br> Тулган ай күк балкытып йөзне,<br> Күңел кошым өздереп сайрый:<br> <br> “Хыял канатларың сынмасын!<br> Йөрәк ялкының сүнми дөрләсен,<br> Зәңгәр күкнең ак күгәрчене<br> Беләгеңә кунып гөрләсен”.<br> <br> '''КАДЕРЛЕМНЕҢ ЙӨРӘГЕНДӘ ЯЛКЫН'''<br> Кадерлемнең йөрәгендә ялкын,<br> Күңел хәзинәсе моң аның,<br> Кай тарафка гына юл алса да,<br> Уртаклаша булган байлыгын.<br> <br> Карурманнар аша үткән чакта,<br> Биек наратларга сокланып,<br> Төн җиткәнен сизми, алга атлый<br> Якты хисләренә уралып.<br> <br> Күз алдына килә балачагы,<br> Далаларда уйнап йөргәне,<br> Күз алгысыз кызалаклар җыеп,<br> Такыялар итеп үргәне.<br> <br> Дала җиле җырын тыңлап үскән<br> Миһербансыз булмас беркайчан,<br> Тере суы тәмнәрен татыган<br> Кулын сузар, әгәр адашсаң.<br> <br> Кадерлемнең йөрәгендә ялкын,<br> Мәрхәмәтлелеге билгеле,<br> Шау чәчәкле гүзәл бакча сыман ‒<br> Бик хозурдыр яшәү җирлеге.<br> <br> '''& & &'''<br> Көз аенда ике төрле<br> Чыңлый күңел кыллары:<br> Татлы җимешләр өлгергән ‒<br> Гөлләрнең сулулары...<br> <br> Гөлләремә дәва эзлим,<br> Күземнән яшь тамдырып,<br> Айны болыт каплаганда<br> Өмет шәмен яндырып.<br> <br> Ходайның рәхмәте белән<br> Җанны иркәләп-назлап,<br> Кояш алтын нурын сипте:<br> “Атла, ‒ дип, ‒ алга карап!”<br> <br> Хәсрәт елгасының суы<br> Беркайчан да саекмый.<br> Тереклек тәмен татыган<br> Әҗәлдән һич курыкмый.<br> <br> Ташкын сулы елга ургып<br> Ярыннан ташып акты.<br> Язмыш җиле шаккатырып<br> Кайнар кочагын ачты:<br> <br> “Табигатьнең куенында<br> Яшә, ‒ диде, ‒ җыр көйләп,<br> Былбыл кошларның барысына<br> Күрсәтеп кадер-хөрмәт.<br> <br> '''ТАҢ КЫЗЫНА'''<br> Сорау арты сорау бирә таң кызы...<br> Чү, туктале, хәйран гына кан кызды,<br> Уттай яна җаным-тәнем, ни бар дип,<br> Йөрәк сыза, вәт ичмасам, бу яр дип.<br> <br> Таң кызы, син күз буасың ләбаса,<br> Күзләреңә карыйм әле, яраса.<br> Иксез-чиксез дала анда күренә ‒<br> Бер мизгелдә чәчәкләргә күмелә.<br> <br> Саба җиле һәр чәчәкне иркәләп,<br> Һәрбер таҗын берәм-берәм, үпкәләп,<br> Зиһенемнән яздырма, дип үтенә,<br> Мәҗнүн кебек салып гыйшык утына.<br> <br> '''& & &'''<br> Үткән гомеремне уйлап,<br> Үксеп елый җаннарым,<br> Сагынудан, сагышымнан<br> Җуяр булам аңнарым.<br> <br> Далаларда саклангандыр,<br> Бәлки, диеп, эзләрем,<br> Ай тотылган кара төндә<br> Сәфәр чыктым, түзмәдем.<br> <br> Күк капусы ачылдымы,<br> Кинәт дөнья яктырды,<br> Салават күпере чыгып,<br> Күктән йолдыз атылды.<br> <br> Алтын-көмеш нурлар сибеп,<br> Кояш чыкты ялтырап,<br> Нәрсә әйтергә дә белми<br> Торган чакта аптырап,<br> <br> Бу ни хикмәт, әллә инде<br> Аягүрә төш күрәм.<br> Эзләремдә ‒ чал кылганнар,<br> Далада ‒ олуг бәйрәм.<br> <br> '''ЙӨЗЕҢНЕ ТОТ КЫЙБЛА ЯГЫНА'''<br> Көчсезләр, көчлегә үчегеп,<br> Кайчан соң хур булып калмаган?<br> Гөнаһсыз мин, диеп тәкрарлар<br> Бары дин сабагын алмаган.<br> <br> Яшәсәң тормышта,тапламый<br> Нурлы йөз иясен ‒ һичберсен,<br> Ишетеп Аллаһы рәхмәтен,<br> Игелек савабын күрерсең.<br> <br> “Йа Алла, бу нинди замана?” ‒<br> Дип,кайчак уйланып каласың...<br> Заманны гаделсез гаепләп,<br> Үзеңне югалтып барасың.<br> <br> Йөзеңне тот кыйбла ягына ‒<br> Күңелең кояштан нур алыр;<br> Йолдызлар да яктыөстәгәч,<br> Мәхәббәт гөлләрең яралыр.<br> <br> '''& & &'''<br> Уйнаклатып җил очыра<br> Көзнең соңгы яфрагын.<br> Күкрәк кесәмдә йөртәмен<br> Туган җирнең туфрагын.<br> <br> Җилләр җилпеп, йолкып аткан<br> Гөл таҗларын тузанга.<br> Нәрсә булган бу хәятка,<br> Ни сәбәп бу туфанга?<br> <br> Камышларның көен тыңлап<br> Үскән аккош күренми,<br> Үрмә гөлләр дә кояшка<br> Бүген, никтер, үрелми.<br> <br> Күңел кылын тибрәндергән<br> Былбыл да тынып калган.<br> Күзләремнең төсе сарган,<br> Әллә, дим, томан сарган?<br> <br> Ник ул чакта җил уйната<br> Көзнең соңгы зәррәсен?<br> Аңлап булмый матдияттә<br> Кайчак “яшәү мәгънәсен”.<br> <br> Бүтән чәчәк атмасмыни<br> Бакчадагы гөләрем?<br> Хәсрәт уты, яшь тамдырып,<br> Саргайтмасын йөзләрем.<br> <br> Ходаемнан мин сорыймын<br> Тыныч тормыш, сабырлык:<br> Эчәр судан мәхрүм итмә,<br> Ипидән ‒ бер кабымлык.<br> <br> '''ШӘФӘКЪ НУРЛАРЫ'''<br> Шәфәкъның нурлары<br> Гаҗәеп тә назлы,<br> Шәфәкъка сокланып<br> Дәшүем моң хаслы:<br> “Әллә син күңелемдә<br> Мөлаем бер язмы?”<br> <br> Шәфәкъның нурлары<br> Тылсымлы, серледер,<br> Йөрәкләр яулаган<br> Хыялый хиследер.<br> Мәхәббәт йолдызы ‒<br> Саф кояш үзедер!<br> <br> '''& & &'''<br> Эч серләрен бүлешкәндәй ике аккош,<br> Кочаклашып күрештеләр яз белән кыш.<br> Гөрләвекләр җырын тыңлап җир уянды.<br> Яшь чирәмнәр, баш калкытып, әй, куанды.<br> <br> Фани дөнья мәрхәмәтле һәрбер затка,<br> Ышанычлы көч бирәдер табигатькә.<br> Кояш чыгып яуган чакта ләйсән яңгыр,<br> Урам буйлап чабып йөри ыбыр-чыбыр,<br> <br> Өлкәннәргә саулык теләп баш ияләр,<br> Сөенешеп язны мактап җыр сузалар.<br> “Иген уңып муллык килсен илебезгә!<br> Фәрештәләр канат куйсын иңебезгә!”<br> <br> Ис-акылым китеп шулчак сүзсез калдым,<br> Теләкләре чын күңелдән нәниләрнең!<br> Тамчы җырын кабатлыйлар кабат-кабат,<br> Күзләреннән яшь тамдырып әниләрнең.<br> <br> Бәрәкәтле Җир-Ананың йөзен аклар<br> Киләчәге бу нәниләр-колынчаклар.<br> Күрәсездер, бердәм булып җитәкләшеп,<br> Туар таңга дан җырлыйлар күмәкләшеп.<br> <br> '''& & &'''<br> “Бәндә түгел, адәм булырга”.<br> (Хәсән Туфан) <br> Язмыш безне сыный адым саен,<br> Кылган гамәлеңә җавап бир.<br> Җир өстендә нинди эзең кала?<br> Җир сулышын тыңла, эзең күр.<br> <br> Яшәү ‒ көрәш, яшәү ‒ фидакарьлек.<br> Сынау үтә хәтта Җир-Ана:<br> Аның бавырында бүген ‒ хәнҗәр,<br> Җиңелләрдән түгелдер Аңа.<br> <br> Гасыр җиле җирне кочып елый,<br> Ил картлары канлы яшь түгә...<br> Күңел күзе күргән кешеләрнең<br> Йөрәгеме моңарга түзә?!<br> <br> Нәфес, кеше күңелен каралтып,<br> Утлы корал бирә кулына,<br> Шамакай җил котырып тузына,<br> Агу салып эчәр суына.<br> <br> Кешелек дөньясы кыргыйланды,<br> Тереклекне басты явызлык.<br> Кыйбласы юк денсез бәндәләргә<br> Кем кигезер табып авызлык?..<br> <br> '''& & &'''<br> Язмыш җиле тәкъдирем дәфтәренең<br> Берәмлекләп барча битен актартып,<br> Яшен тизлегендә чиксез киңлектән<br> Уратып кайтарды, хәтер яңартып.<br> <br> Табигать кочагында яңа сулыш:<br> Тылсымлы гөлләре үсеп җиткәннәр.<br> Заман җиле моңлы көй ирештереп,<br> Җырга салган аны камыш-җикәннәр.<br> <br> Алмачуар атның көмеш ялыннан<br> Кемдер яңа пута үреп калдырган,<br> Аерым төсмерләргә ия һәр кылдан<br> Җан кичерешләрен уеп яздырган.<br> <br> '''& & &'''<br> Яңгыр ява, ләйсән яңгыр,<br> Җиргә тереклек биреп.<br> Аҗаган соң нигә уйный,<br> Кояш торганда көлеп?<br> <br> Күк йөзе ул ‒ сер-могҗиза,<br> Тирән белем чишмәсе:<br> Тел ачкычы юнәтим дип,<br> Шыбыр суга төшәсе.<br> <br> Иң матур сүзләрдән генә<br> Гыйбрәтле җөмлә төзеп,<br> Язасы иде хозурланып,<br> Юлларны рәткә тезеп.<br> <br> Иң башта, бисмилла әйтеп,<br> Иман китерү шарттыр,<br> Шунда күңелең сафланыр,<br> Йөрәк дәртең дә артыр.<br> <br> Аллага тапшырып, әйдә,<br> Беренче шартны языйк:<br> Сүзләреңнең мәгънәләре <br> Күңелгә булсын азык.<br> <br> Икенчесе: беркайчан да<br> Уең булмасын язык ‒<br> Уе язык булганнарга<br> Мәхәббәт юлы ябык.<br> <br> Өченчесе: һәрвакытта<br> Юмарт бул, саранланма,<br> Үз сүзеңә үзең киселеп,<br> Төзәлмәс яра алма.<br> <br> Нәтиҗәсе: иҗат юлың<br> Киң булсын, саекмасын.<br> Мең сырхауга дәва биреп,<br> Яшәсен аек башың!<br> <br> '''ҖӘЙ УРТАСЫ, КАЙНАР ЧЕЛЛӘ'''<br> Кояш нурына төренеп,<br> Чәчәкләр серләшәләр,<br> Су буендагы талларда<br> Былбыллар көйләшәләр.<br> <br> Кичке тынлык. Күк йөзендә<br> Йолдызлар парлап бии,<br> Сокланудан күңелемне<br> Хозурлык хисе били.<br> <br> Таң атканда гөләпләрдән<br> Җиргә баллы чык тама,<br> Җир-Ана, киң сулыш алып,<br> Чык суы эчә таңда.<br> <br> Җир куенын ярып, шулчак<br> Баш калкытты гөл-тамчы.<br> Төпле булсын тамырың, дип,<br> Дога кылды юлаучы.<br> <br> '''& & &'''<br> Мин гади дала кызы,<br> Янымда тулпар атым,<br> Ялыннан сыйпап тарыйм:<br> “Син, ‒ диеп, ‒ пар канатым!”<br> <br> Ерактагы күксел тау:<br> Түбәсе тигән күккә,<br> Хәтфә келәм итәге<br> Төренгән яшеллеккә.<br> <br> “Әйдә әле, шул якларга<br> Юл алыйк без дә бергә,<br> Күмәкләшеп бик җиңел<br> Менәргә биек үргә”.<br> <br> “Әй, җанкай, тулпар атым,<br> Нигә безгә тау иле? ‒<br> Барысыннан да күркәм<br> Даланың лалә гөле.<br> <br> Күрче ал таҗчыкларын ‒<br> Сурәтләргә сүз җитми,<br> Хуш ислеләр, нәфисләр:<br> Баш әйләнә ‒ аң китми”.<br> <br> Мәңгелеккә күз йомсам,<br> Әй, Мәхәббәт гөлләре,<br> Җанкаем назлар сезне, <br> Булып саба җилләре.<br> <br> '''& & &'''<br> Мин ‒ гадәти-гади авыл кызы,<br> Сагышлы булса да язмышым,<br> Зарланмыйча, сыкрап еламыйча,<br> Тыңлыйм карурманның тавышын.<br> <br> Күңел бушлыгын да тутырамын,<br> Асыл былбыл сайравын тыңлап,<br> Асыл былбыл моңы ‒ җанга бәлзәм,<br> Яшәү уты кабына дөрләп.<br> <br> Үткән чор авазын хәтерләтеп,<br> Җил искәндә чиксез даладан,<br> Әйдәгәндәй гомер язларына,<br> Моң агыла Чал тау ягыннан.<br> <br> Хозур дуслык кошы, гөр-гөр килеп,<br> Очып уйный зәңгәр киңлектә,<br> Кояш көлеп сихри нурын сибә<br> Югарыда, иң-иң биектә.<br> <br> Уйсулыкта күкрәп чәчәк аткан<br> Гөләпләрдән хуш ис бөркелә.<br> Яңгыр явып узып киткәннән соң,<br> Туган туфрак ‒ җир исе килә.<br> === '''VI. ТОРМЫШ ДИҢГЕЗЕ''' === “Тормыш ‒ диңгез, дулкыннары,<br> Нык тормасаң, агыза.<br> Җиле үзәкләргә үтеп,<br> Күз яшьләрен тамыза...”<br> (Фәнил Миңнегалиев ТӘТЕШЛЕ)<br> '''ТОРМЫШ ДИҢГЕЗЕНЕҢ ТОЗЛЫ СУЫ'''<br> Тормыш диңгезенең тозлы суын йотып,<br> Кылган һәрбер гамәлеңә җавап тотып,<br> Сәфәр чыктың былбыл иле ‒ Көнчыгышка,<br> Күңелеңнән рәхмәт әйтеп бу язмышка.<br> <br> Язмыш җиле, ай-йолдызлар нуры аша<br> Бер-бер артлы сынауларны үткән чакта,<br> Мәңгелекнең моң-җырларын ишеттереп,<br> Сулыш өрде кабат гүзәл кызалакка.<br> <br> Гомер язы, бар җиһанны күмеп гөлгә,<br> Алиһәдәй балкып кайтты далаларга,<br> Юл тоткарлап, котырынып җил искәндә,<br> Буйсынмыйча гарасатлы давылларга.<br> <br> Күңел күгең сафландыра алсаң әгәр,<br> Кылган һәрбер гамәлеңнән савап алып,<br> Һичбер шиксез, Ходай ярдәм кулын сузар,<br> Килер көнгә сәгадәтле юллар салып.<br> <br> '''ЯҢА ТОРМЫШ АЛЫП КИЛДЕ ГӨЛ БӨРЕСЕ'''<br> Яңа тормыш алып килде гөл бөресе,<br> Булып җанның яралгысы һәм көзгесе.<br> Үссен гөлем тамырлары тирән китеп,<br> Хәятта һич булмасын күңеле китек.<br> <br> Горурланып таҗын ачсын, илһам биреп,<br> Сайратсын ул былбылларны сөендереп,<br> Кояш кебек балкып янып яктыртсын ул,<br> Күңел күген ал нурларга коендырып.<br> <br> Исем китеп, әсәрләнеп карыйм кабат,<br> Әйтерсең лә, таҗчыклары кага канат ‒<br> Хуш ис бөркеп, тирә-якны сафландырып,<br> Уй-хисләрне, күз карашын пакьләндереп.<br> <br> Яңа тормыш алып килде гөл бөресе,<br> Булып җанның яралгысы һәм көзгесе.<br> <br> '''& & &'''<br> Нур сибүчән булсын күңел гөлләрең,<br> Иманлы һәм керсез ‒ уй-фикерләрең.<br> Кәеф коллыгында хәят тынчытма,<br> Җаныңны бу мәэюс* газапта тотма.<br> <br> Тормыш юлы сикәлтәле һәм урау,<br> Үз-үзеңә бирәсең мең төр сорау.<br> Нәсел агачының тамыры өзелсә,<br> Яшәүнең бер мәгънәсе бар, дир кемсә?<br> <br> Уятадыр хөсет дошманлык хисен,<br> Яктыртадыр берлек туганлык көчен.<br> Кан кардәшең сөмсез-кадерсез итсәң,<br> Коры калырга әзер бул бәхеттән.<br> '''''мәэюс ‒ өметсез, өмете өзелгән'''''<br> '''ИМӘННӘР ДӘ ИҢРӘП ЕЛЫЙ АУГАНДА'''<br> Имәннәрнең ныклыгы бар гәүдәңдә,<br> Имәннәр дә иңрәп елый ауганда.<br> Һәркемгә дә кадерле үз баласы,<br> Җанга якын йөрәгенең парәсе.<br> <br> Бик аңлыймын җан халәтеңне, балам, ‒<br> Үзең өзеп алып каптың син балан:<br> Яфраклары сары көздә аллана,<br> Салкынында кышның ‒ балан баллана.<br> <br> Тәлгәшләрдә һәрбер бөртеге ‒ энҗе,<br> Төс уйнатып, камаштырадыр күзне.<br> Баланнардан ала алмый күзләрем,<br> Күңелемә җыелып әйтер сүзләрем.<br> <br> Имәннәрнең ныклыгы бар гәүдәңдә,<br> Җуйма эзең, карлы яңгыр яуганда.<br> Һәм хәтерне җәфалама аңыңда,<br> Сагыш утларын үрләтеп җаныңда.<br> <br> '''& & &'''<br> Җан халәтен аңламассың:<br> Бүгенгедә, шушы мәлдә...<br> Яшьнәп типкән йөрәккәем ‒<br> Әйтерсең, бер соры матдә.<br> <br> Ниндидер шом күңелемдә,<br> Әрнү, сагыш күзләремдә.<br> Тутыкканмы сәгать теле ‒<br> Тынгы бирми тәкелдеге.<br> <br> Төрле чаклар бу тормышта,<br> Рәнҗедем кайчак язмышка.<br> Башым иеп, кичерү сорап,<br> Тавыш бирәм Бөек көчкә.<br> <br> Чык тамчысы белән юынып,<br> Гөлләр таҗын ачкан чакта...<br> Чал бөркетнең хәлен белеп,<br> Кайтып килим туган якка.<br> <br> Тынычланып, моңсу җаным<br> Мәңгелеккә ак юл алсын.<br> Һәммә кеше күңелендә<br> Җиһан гөле яфрак ярсын.<br> <br> '''& & &'''<br> Аваз биреп чакыра алмыйм ‒<br> Арабызда ята упкын.<br> Сине ташлап киткәнемә,<br> Үз-үземә ләгънәт укыйм.<br> <br> Юк хыялны барга санап,<br> Киртә кордым юлларыма,<br> Синсез миңа яшәү юктыр:<br> Бары тик син уйларымда,<br> Телләремдә, җырларымда,<br> Күз йомсам да ‒ күз алдымда...<br> <br> Сөю уты ‒ сары ялкын.<br> Таш булып ят иңнәремә,<br> Ачы җилләр үталмасын<br> Кан саркыган йөрәгемә...<br> <br> '''& & &'''<br> Ай тотылмасын, дисәң, тормышыңда,<br> Галәм кануннарын кирәк үтәргә,<br> Сират күперен чыкканда язмасын<br> Тозлы күз яшьләрен түгәргә.<br> <br> Буйсынырга теләмичә язмышка,<br> Күп татыдым мин бу дөнья камчысын,<br> Төзәтергә җәрәхәтнең җөйләрен<br> Эзлим тере суының бер тамчысын.<br> <br> Ачы җилләр, гөлне йолкып тамырыннан,<br> Юл чатына аны ташлап киткәннәр,<br> Тере суын эзлим хәзер гөлемә,<br> Онытылсын җәрәхәтләр, үткәннәр.<br> <br> '''& & &'''<br> Арыдым ла дөньясыннан,<br> Туган көннән бирле... газап...<br> Гомеркәем үтеп бара,<br> Аккан су өстенә карап.<br> <br> Аңлый алмыйм, ни сәбәпле<br> Ят тибәрә һаман тормыш...<br> Кешедән һич ким түгелмен,<br> Ярыйсыдыр килбәт-килеш.<br> <br> Ялгышмыймын, зиһенем аек,<br> Тик барыбер кимсетелгән...<br> Язмыш, язмыш, күп кыйнадың,<br> Моннан ары тел яшермәм.<br> <br> Ишетәмсең, баш күтәрәм,<br> Хилаф эшкә күпме түзим? −<br> Ике ярны тоташтырып,<br> Елга аша күпер төзим.<br> <br> Әйткән сүздән кире кайтмам,<br> Су болгатып, субай какмам,<br> Үрмә гөлләрдән үрермен,<br> Таң нурларына төрермен.<br> <br> '''& & &'''<br> Асыл ярлар, каләм кашлар, сез кайда?<br> Сездән башка ялгыз яшәп ни файда?<br> Зинһар өчен мине дөрес аңлагыз,<br> Үтенечем, гозеремне барлагыз.<br> <br> Гомер безгә тик бер тапкыр бирелгән,<br> Төгәл күпме яшәрен соң кем белгән.<br> Таң атканчы мәҗлес җыйнап, әйдәгез,<br> Бәйрәм итик бергә-бергә, әйдә, без!<br> <br> Чәчәннәрне искә алып, көй көйлик,<br> Исемнәрен көйгә кушып, җыр җырлыйк.<br> Авыр чакта алар җыры ‒ таяныч,<br> Мәгънәсезгә үткән гомер ‒ аяныч.<br> <br> Асыл ярлар, каләм кашлар, сез кайда?<br> Сездән башка ялгыз яшәп ни файда?<br> <br> '''& & &'''<br> Баш миендә кайный бер сүз − тигезлек,<br> Бу халәткә түгелдер хас түземлек,<br> Вакыт-вакыт басым ясый күк дәвер ‒<br> Йа Ходаем, сабырлыклар бирә күр!<br> <br> Үткән чорга сорау бирәм: бу ни хәл?<br> Минем белән әллә, димен, бер-бер хәл?<br> Мәрткә киткән кеше төсле, айнымый,<br> Яшим сыман, һичбер нәрсә аңламый.<br> <br> Вакыт дәвалый, диләр дә, өлешчә,<br> Хәсрәт утын йота бәндә үзенчә.<br> Үз язмышы бу тормышта һәркемнең, ‒<br> Дикъкатьле бул мизгеленә һәр көннең.<br> <br> '''& & &'''<br> Бик картайдым инде, ямьсезләндем,<br> Авыздагы тешләр санаулы.<br> Кигән киемемнең дә рәте юк,<br> Аннан-моннан кат-кат ямаулы.<br> <br> Әйле-шәйле күрсәләр дә күзләр,<br> Саклап кала алган үз төсен.<br> Ярый әле тагы зиһен аек,<br> Гөләпләрнең тоям хуш исен.<br> <br> Болары да, беләм, вакытлыча.<br> Килеп бер Көн, әйтер: “Әй, карчык,<br> Төенчегең, әйдә, җыя башла,<br> Күп яшәдең, җитәр, чукынчык.<br> <br> Мәңгелеккә мәдхия укыйсың,<br> Ашыкмыйсың үзең килергә!” ‒<br> Йөрәккәем, мондый хәбәрдән соң<br> Авыр сулап, берүк көенмә.<br> <br> Эчәсе су эчелеп беткәндер,<br> Ашаласы ашым ашалган.<br> Ходай күпме гомер биргән булса,<br> Шул гомердә янып яшәлгән.<br> <br> '''& & &'''<br> Билгесезлеккә без юл алабыз,<br> Гомер язын этәреп ялгышка.<br> Чит җирләрдә гомер кичерәбез,<br> Сылтау табып, рәнҗеп язмышка.<br> <br> Тормыш булгач, була төрле хәлләр,<br> Ялгышулар була, хаталар...<br> Ай-йолдызлар гына моннан хали,<br> Алсу таңнар сызылып аталар.<br> <br> Рәхим-шәфкать сорап, кул сузабыз<br> Зәңгәр күккә, чиксез дәрьяга.<br> “Кояш нурын бездән кызганма”, ‒ дип,<br> Иман китереп Бөек Аллага.<br> <br> Кабатланмас гомер агышының<br> Челтер чишмәләрен сагынып...<br> Газаплыйбыз гаҗиз җаныбызны,<br> Сагыш утларында яндырып.<br> <br> Мәхәббәт гөлләре хыял тавын<br> Эзләп табып, таҗын ачканда...<br> Картлык килеп чәчне көмешләгән...<br> Чакыру хаты язып асманга.<br> <br> '''& & &'''<br> Богаулап булмыйдыр<br> Һич кенә йөрәкне,<br> Телгәли җанымны:<br> “Бәхеткә еракмы?”<br> <br> Бәхетне кем күргән,<br> Кем татып караган,<br> Бәлки ул торадыр<br> Гел тоташ ярадан?<br> <br> Аңлатыр көч бармы?<br> Йә, әйтер кайсыгыз?!<br> Кисәргә үткәнне? −<br> Юк, булмый, асыгыз!<br> <br> Богаулап булмыйдыр<br> Һич кенә йөрәкне,<br> Телгәләп җанымны,<br> Бирәдер кирәкне...<br> <br> '''& & &'''<br> “Мәхәббәт ул − кояш нуры”.<br> (Ренат Харис)<br> <br> Бүген бигрәк бәргәләнде җаным,<br> Әйтерсең лә, аңа дөнья тар.<br> Үчекләгән сыман, көн буена<br> Бертуктаусыз яуды ап-ак кар.<br> <br> Күңелем юанмады, соклансам да,<br> Ошбу сихри гүзәл аклыкка.<br> Йөрәгемдә котып бозы дисәм,<br> Ачылмаган бөре чынлыкта.<br> <br> Ләйсән яңгыр, кояш нуры кирәк<br> Һәр бөрегә, шагыйрь әйтмешли.<br> Илһам бирер мөлаем садә зат,<br> Һич югында, үтеп барышлый.<br> <br> '''ИЛ АГАСЫ ВӘГАЗЕ'''<br> Каләмендә ‒ мең төсләрнең рух намәсе*,<br> Йөрәк сүзе ‒ күңел күге хәзинәсе,<br> Тавышында ‒ туган нигез моңы, яме,<br> Телләрендә ‒ җырлы чишмә суы тәме:<br> <br> ‒ Сагынычлы сәлам юллыйм барчагызга,<br> Күкрәп-күкрәп гөлләр үссен бакчагызда,<br> Сайрасыннар шул гөлләргә кошлар кунып.<br> Ярдәмләшеп яшәгезче, бердәм булып.<br> <br> Гомер юлын үткән чакта ‒ йөз аклыгы,<br> Уй-фикернең тирәнлеге һәм пакьлеге.<br> Йөрәкләрдә балкып янсын өмет шәме,<br> Һәм эчертсен тере суын тормыш яме.<br> <br> Тынычлык кошлары очсын һаваларда,<br> Җиһан гөле чәчәк атсын бар язларда.<br> Мәрхәмәтле булып туар таңнарыбыз,<br> Илаһи нурга төренсен җаннарыбыз.<br> * намә ‒ юллама; хат<br> <br> '''БӨТЕРЕЛЕП УЙНЫЙ ЯБАЛАК КАР'''<br> Бөтерелеп уйный ябалак кар,<br> Кунып кулга, керфек очына,<br> Әйтерсең лә, җан иреккә чыгып,<br> Канат кагып, сөенеп очына.<br> <br> Бөтерелеп уйный ябалак кар,<br> Мөкиббән ул мөлаем көнгә,<br> Йөрәк кенә, читлектәге кош күк,<br> Килә алмый нигәдер иңгә.<br> <br> Бөтерелеп уйный ябалак кар,<br> Очкан төсле ап-ак күбәләк.<br> Богаулардан азат булса җаным,<br> Дөнья иркен, дөнья түгәрәк.<br> <br> '''& & &'''<br> Гаделсезлек йодрык янаса,<br> Пәһлеваннар булсын янәшә,<br> Көрәшмәсәң ‒ юл да ачылмас,<br> Җан ачысын йөрәк яшермәс.<br> <br> Хөр-ирекле булыр кешеләр,<br> Бәйсезлекне яулап алсалар,<br> Килер буын рәхмәтен юллар,<br> Йөз аклыгын саклап калсалар.<br> <br> Яңгыратсын халык җырларын<br> Көчле рухлы милләт уллары.<br> Телнең көче булыр сәнгатьтә,<br> Телне саклар ‒ сәнгать, әлбәттә.<br> <br> '''ГОМЕР ЯЗЫ ГЕЛ КОЯШЛЫ БУЛМЫЙ'''<br> Гомер язы гел кояшлы булмый,<br> Көзен чәчәк аткан гөлләр бар.<br> Кайчагында, кышын яңгыр коеп,<br> Җәй уртасы ява ап-ак кар.<br> <br> Гомер язы гел кояшлы булмый,<br> Була аның соры көннәре.<br> Соры көннәренә түзәр идең −<br> Эзәрлекли айсыз төннәре.<br> <br> Гомер язы, кинәт гаҗәпсенеп,<br> Юл алдырды ерак офыкка.<br> Офык яктысында ак күгәрчен:<br> “Килдеңме, − дип сорый, − озакка?”<br> <br> Бу сорауга җавап бирә алмыйм −<br> Барысы да Ходай иркендә:<br> “Мин бер яфрак бары бу хәятта,<br> Йөрәк җырым калсын ил-көнгә”.<br> <br> '''ҖАН ИРЕКЛЕ...'''<br> Җан ирекле, кертеп булмый һич кысага,<br> Рәнҗетмә аны, тартып җәя, тотып укка.<br> Белә торып, сорау арты сорау бирмә:<br> Тик елмаер, башсызлыгың салып утка.<br> <br> Сихри матур тау битендә чия пешкән,<br> Кызыктырып, ымсындырып һәрбер затны.<br> Һәммәсенең нияте бер ‒ татып карау:<br> Керфек какмый төн уздыра, җан газаплый.<br> <br> Күз алгысыз энҗе сыман тау чиясе,<br> Күз алмасы кебек саклый тау иясе.<br> Былбыл кошлар ризыгыдыр асыл төше,<br> Сансызлансак, сүле агып тама яше.<br> <br> Җан ирекле, кертеп булмый һич кысага,<br> Сак бул! диеп, кемдер типте уң үкчәгә.<br> Ә аннары хәл-әхвәлне сорашты ул,<br> Озата барды җанга ятыш бу кичәгә.<BR> <br> '''& & &'''<br> Җаным сыкрана, бәгъзем илертеп,<br> Тормыш яшәтә сынап, тилмертеп,<br> Тешемне кысып түзәргә теләп,<br> Сабырлык сорыйм Раббымнан төбәп.<br> <br> Киселгән яра берчак төзәлер,<br> Энә эзләре бетәр, көйләнер.<br> Юллар тезәмен бизәкләп, сырлап,<br> Сихәт биргәндә асыл кош җырлап.<br> <br> Яры капланып, күзләр төс җуйды,<br> Тормыш йөрәккә тирән эз уйды,<br> Тигезләп булмас аны берничек,<br> Йөзеп чыксам да диңгезләр кичеп.<br> <br> Җаным сыкрана, бәгъзем илертеп,<br> Тормыш яшәтә сынап, тилмертеп.<br> Гомер агышы Мәңгегә бара,<br> Вакытны узып юк китәр чара...<br> <br> '''& & &'''<br> Җыелышып җыен әби, карт-коры<br> Гәп коралар, бәхетләре арткыры.<br> Сөйрәп килгән кайсыбере таягын,<br> Тыңлатам дип кулларын һәм аягын.<br> <br> Яшь чакларын искә алып сөйлиләр,<br> Онытылып, борынгы көй көйлиләр.<br> Җырларында − дала гөле, газәлләр,<br> Хушлашмыйча, Мәңгелеккә күчкәннәр.<br> <br> Телләрендә − килен булган чаклары,<br> Чирәмдәге тәүге яңгыр чыклары...<br> ...Көн, сиздерми авышканда ахшамга,<br> Охшап калды, давыл чыгып, мәхшәргә.<br> <br> Күк йөзендә һич яктылык калмады,<br> Ни буласын йөрәк-бәгырь аңлады...<br> Соңгы сәгать, соңгы минут − бер мизгел,<br> Сыкранды да... тынып калды саф күңел.<br> <br> Көз җилләре илтифатсыз, дәлилсез,<br> Язмыш шулай кайчагында рәхимсез:<br> Көтмәгәндә, елатып ул җаннарны,<br> Тартып ала куллардагы җамнарны...<br> <br> '''ҖЫРЛЫ ГОМЕР ЯШИ ХӘЯТТА'''<br> Кайдан килдек, шунда китеп югалырбыз,<br> Без бу җирдә бары кунактыр.<br> Күңел күген кояш нуры балкытса да,<br> Йөрәк нуры берчак сүнмәктер.<br> <br> Хәят иркен хозур итеп, сулыш алып,<br> Эчеп татлы зәмзәм суларын,<br> Бер-беребезгә ярдәм-шәфкать кулын сузыйк,<br> Тибрәндереп күңел кылларын.<br> <br> Яңгырасын һәрчак безнең шат авазлар,<br> Былбыл кошлар җыры тынмасын,<br> Ак күгәрчен очсын зәңгәр күкне иңләп,<br> Ак болытлар сөеп назласын.<br> <br> Бүләк булып иңгән безгә гомер язы,<br> Гөл үрелә якты кояшка.<br> Мәңгелеккә берчак китеп югалсак та,<br> Җырлы гомер яшәр хәятта.<br> Җырлы гомер яши хәятта!<br> <br> '''& & &'''<br> Иңнәремә ташлар салып сынамагыз,<br> Күтәрергә авырмы, дип сорамагыз.<br> Сынадыгыз, күп сыналдым, җитәрегез,<br> Ак корабның җилкәннәрен күтәрегез!<br> Күрәсезме, дәрья суы дулкынлана,<br> Дулкыннары сафка тезелеп ярга кага.<br> Зәңгәр күкне иңләп-буйлап бөркет оча,<br> Сахра җиле гөләпләрне назлап коча.<br> Бәйсез булып яшәр өчен кыйблаң кирәк,<br> Үз-үзеңне югалтмаска иман кирәк.<br> Һәр кешенең үз язмышы, уй-хыялы,<br> Гомер юлы, ни хикмәттер, таш-кыялы...<br> <br> '''КЕШЕ СҮЗЕН ТЫҢЛАП БЕТЕР'''<br> Кеше сүзен тыңлап бетер, кире какма,<br> Соры көннәр калды инде күптән артта.<br> Һәр фаниның үз бурычы, үз тәшвише,<br> Ком сахрасы ‒ чүлләрнең дә үз дәрвише.<br> <br> Гаеп ташлап, ямьсезләшсәң кеше белән,<br> Күренерме яшәешнең матурлыгы?<br> Хакыйкатьнең юлы булып, уртак, туры ‒<br> Күз алгысыз алтын төсле кояш нуры.<br> <br> Алтын сыман сары төстә аһәңлелек,<br> Табигатьнең һәр җирендә килешлелек.<br> Таң калдырып, кошлар бала очыртканда,<br> Татлы яшьләр мөлдерәшеп күздән тама.<br> <br> Үз койрыгын чаккан еланны читсенмә,<br> Битараф бул, тик ялгыш таш ата күрмә!<br> Ике дөнья арасында күперләр тар,<br> Дошманлыкны җиңә алмый, хур булу ‒ зар.<br> <br> Кеше сүзен тыңлап бетер, кире какма,<br> Җан елатып, җәя тартма һәм ук атма!<br> <br> '''КҮҢЕЛ КОШЫМА'''<br> Күңел күген шау чәчәккә күмгән<br> Язлар узган инде күптәннән,<br> Язмыш җиле чал чәчемнән сыйпый:<br> “Аһ-зарыңнан бушан − үткәннән!”<br> <br> Күңел кошым әлегәчә һаман<br> Кабул итә алмый кышларны,<br> Өзгәләнеп, ярсып аваз сала,<br> Кайтарырга теләп язларны.<br> <br> Күңел кошым, үзеңә зыян салма,<br> Бәргәләнеп, хәлең бетереп:<br> Ак кышларның кары күптән җанны<br> Кочагына алды бөтереп...<br> <br> '''& & &'''<br> Күреп төштә айналайны,<br> Җырга салам тулган айны.<br> <br> Рәхмәтлемен, дип, тулган ай<br> Сикереп лә төште җиргә,<br> Ә мин ‒ тиле, янып китеп<br> Сөенечтән, күчтем көлгә.<br> <br> Давыл чыгып, дулап, ярсып,<br> Очыртты күккә көлемне,<br> Ләйсән яңгыр, җыеп алып,<br> Кайтарды шул “җәсәд”емне.<br> <br> Ашлама булып эреде<br> Кайнар көлем еламсырап,<br> Һәм уҗымнар баш калкытты,<br> Көл яңгырын мактап, зурлап.<br> <br> Ни уйларга да белмәдем,<br> Ошбу әкәмәтне күреп...<br> Уянып, күземне ачсам,<br> Кояш нурлар сибә көлеп.<br> <br> Очкыр кошка әверелеп,<br> Күперенке каурый болыт<br> Очты күккә, җилпеп канат,<br> Ләйсәнлеккә әзер булып.<br> <br> ...Матдәләрнең әйләнеше<br> Табигатьтә даим хуҗа:<br> Ишәк үлсә ‒ бу фаҗига,<br> Кайберәүләр өчен... калҗа.<br> <br> '''& & &'''<br> Мин хәерсез хаталандым, ялгыштым.<br> Иман китерү бәхетенә ирештем.<br> Хак Тәгаләм хуҗа барча галәмгә,<br> Үз бәндәсенә килде Ул ярдәмгә.<br> <br> Иман китерү җиңел диеп уйлама,<br> Җан рәнҗеше алып, нахак сөйләмә. <br> Сүзең булса Аллаһы рәхмәтендә,<br> Кичерерсең гомер җан рәхәтендә.<br> <br> Кеше гаебен генә күреп чикләнмә,<br> Хөсет утында янып гарипләнмә,<br> Соклан, күреп бар сөйкемле якларын,<br> Агарта бел хуш килмәгән тапларын.<br> <br> Иман китерсәң, Ходайга юл ачык,<br> Иманлының һәр сүзе аермачык.<br> Гаеп тапсаң ‒ тап юлын ярлыкарга,<br> Җан биздереп, юлыкма бәддогага.<br> <br> '''& & &'''<br> Сагынсам да яшьлегемне,<br> Кайтара алмам кабат.<br> Ләкин яшьлегем авазы ‒<br> Кайчак күңелемә газап:<br> <br> Тавыш биреп ераклардан,<br> Кул изи, юл күрсәтеп.<br> Булмас инде, булмас, бәгырь,<br> Язмышларны үзгәртеп...<br> <br> Сары көзләр, алтын көннәр ‒<br> Җанымның куанычы.<br> Яшьлекнең айлы кичләре ‒<br> Гомернең юанычы.<br> <br> Сагынсам да, яшьлегемне<br> Кайтара алмам кабат.<br> Ходаем бирсен картлыкта<br> Лаеклы очар канат.<br> <br> '''& & &'''<br> Тамбур белән чигелгән ак күлмәк киеп,<br> Чүлмәк тотып, чишмә буена юл тоттым.<br> Караңгыга калдым шулчак, юл киселеп,<br> Төнгелеккә рөхсәт сорап, капка кактым.<br> <br> Капка ачты бик мөлаем, матур ханым,<br> Очар кош күк канатланды, сөенеп, җаным.<br> Өй янында көмеш сулы коесы бар,<br> Шул коедан су эчерде, булма, дип, зар.<br> <br> Юлга җыен су тутырып чүлмәгеңә,<br> Күк йөзендә таң йолдызы кабынуга.<br> Көмеш суны авыз иттер, кызганмыйча,<br> Үз кулыңнан мосафирга, һәр юлчыга.<br> <br> Тамбур белән чигелгән ак күлмәгемнең<br> Җиң очында укалы тасмадан бизәк.<br> Көзге сыман, йолдыз нурын чагылдырып,<br> Эчке дөньямны яктыртты, җанны бизәп.<br> <br> Бизәкне кем каеганын белим диеп,<br> Шул билгесез утта янып, еллар үткән...<br> Җир куеныннан бәреп чыккан кайнар чишмә<br> Җир рәйханын, имгәтмичә, җырлы иткән.<br> <br> '''& & &'''<br> Таң җилләре һәрбер сукмакта<br> Эзләреңне җуймый саклаган,<br> Гомер җиле исә чәчеңне<br> Чаларткан да, ак бәс каплаган.<br> <br> Горур башың түбән иясең,<br> Картайдым дип, никтер көрсенеп...<br> Чәчләреңнән әле һаман да<br> Сирень исе тора бөркелеп!<br> <br> '''& & &'''<br> “Әй син, телем, айлы төнем, якты көнем,<br> Әремнәрдән әче, балдан татлы телем!<br> Сине саклап калыр өчен, күпме белем<br> Кирәклеген аңладым мин, белдем бүген...”<br> Лена Шагыйрьҗан<br> <br> Тел киселсә, гомер кыскарыр,<br> Шомландырып, козгын кычкырыр,<br> Көн яктысы тоелса сүрән, ‒<br> Җан җылытыр укыган сүрәң.<br> <br> Яктылыкка юл алыйм дисәң,<br> Татлы телгә ихтыяҗ булсаң,<br> Кыйбла якка карап сәфәр чык,<br> Үләннәргә төшкәч көмеш чык.<br> <br> Бисмиллалы булса юл башың,<br> Таң йолдызы булыр юлдашың,<br> Ишеттереп галәм көйләрен,<br> Былбыл сайрар, өзеп үзәгең.<br> <br> Сихри көйләр сине уйлатыр,<br> Күз яшең тамдырып моңайтыр,<br> Энҗегә әйләнеп, күз яшең,<br> Нәкыш булып бизәр сүз башың.<br> <br> Татар теле ‒ милли мөкатдәс!<br> Ана теле ‒ мәңге югалмас!<br> Үз теленә дошман көн күрмәс,<br> Тел кадерен белгән хур булмас.<br> <br> '''& & &'''<br> Тел тидерәсем килми беркемгә,<br> Эчертәсем килә тере су.<br> Күңелемдә бүген тик нигәдер<br> Сары сагыш, бик тә ямансу.<br> <br> Югалттыммы әллә үз-үземне,<br> Киселдеме очар канатым?<br> Алай дисәм, мин тормышка гашыйк,<br> Яшәешне өзелеп яраттым!<br> <br> Канатсыз да очып була ала,<br> Уй-фикерең чиста, саф ирсә.<br> Йөрәк сүзең, татлы, матур булып,<br> Яшәр өчен рухи көч бирсә.<br> <br> '''ТӨШ'''<br> Ярый әле, бары төштә<br> Күчтем яңа фатирга,<br> Яңа фатир төс түгелдер<br> Минем ише фәкыйрьгә.<br> Нишләрмен, дим, япа-ялгыз,<br> Ничекләр көн күрермен?<br> Бер тәгамсыз кибегеп лә,<br> Суга сусап йөрермен.<br> Ниндидер көч башкаема<br> Шундый итеп кундырды,<br> Барып сыландым ишеккә,<br> Бәхеткәем булгыры:<br> “Хәсрәт капчык, кысыр кайгы<br> Акылыңны алдымы?<br> Зиһенең әллә чуалдымы,<br> Бөтенләй югалдымы?<br> Җирлеге нык нигезеңнең,<br> Сөенергә кирәк, ‒ ди, ‒<br> Як-ягыңа ныклап кара,<br> Диңгезләрме ерак?” ‒ ди.<br> Күз ташласам, искитмәле<br> Өч диңгез җәйрәп ята,<br> Камалы тун кигән берәү,<br> Саз чиртеп, җыру әйтә.<br> Гүзәл, күркәм гөлбакчасы<br> Күмелгән сихри моңга,<br> Текә, горур ташкыялар ‒<br> Никадәр хикмәт монда!<br> Шөкранә кылам, йокымнан<br> Вакытында уяндым,<br> Маҗаралы төш хакында<br> Төш җиткәнче уйландым.<br> Сабыр төбе ‒ сары алтын,<br> Юш килсен юраганым,<br> Төшем өнгә әверелеп,<br> Хак булсын уйлаганым.<br> <br> '''ТҮБӘНЛЕК ЭСТӘМӘ ҮЗЕҢӘ'''<br> Түбәнлек эстәмә үзеңә.<br> Кара, күр вакытның агышын.<br> Туган җир калса да еракта,<br> Күңелеңдә йөрт аның җылысын.<br> <br> Түбәнлек эстәмә үзеңә.<br> Бер дә сай түгелсең акылга,<br> Күңелең күгендә урын киң<br> Мәһабәт тавышлы былбылга.<br> <br> Түбәнлек эстәмә үзеңә.<br> Тәнеңә япанча, җаныңа җыр кирәк.<br> Күк йөзе миллион йолдызлы,<br> Елга-күл янында ‒ бер тирәк.<br> <br> Түбәнлек эстәмә үзеңә.<br> Тал-тирәк патшасы сандугач<br> Гаҗәпкә калдырып җыр суза,<br> Алсу шәл ябынып таң тугач.<br> <br> Түбәнлек эстәмә үзеңә.<br> Шау дулкын ‒ ул ярсу диңгездә.<br> Рәхмәтле бул, Мәҗнүн йөрәге<br> Типкән чакта газиз кальбеңдә.<br> <br> '''& & &'''<br> Үткән белән киләчәкнең<br> Уртасында бүгенгем,<br> Белеп яшим, күреп яшим ‒<br> Мин ялгызак түгелмен.<br> Иртә таңнан җамаякка<br> Аш бүленеп куелган,<br> Җамаякның тыш ягына<br> Гаҗәп сурәт уелган.<br> Гөлгә кунган былбыл кошның<br> Канатларын ‒ көмештән,<br> Гөл таҗларын алтын белән<br> Кемнең кулы йөгерткән?<br> Җавап килер, килми калмас,<br> Хафаланма, йөрәгем.<br> Зәвыкъ белән былбыл сайрый,<br> Сөендереп тирәген.<br> Үткән белән киләчәкнең<br> Уртасында бүгенгем,<br> Белеп яшим, күреп яшим ‒<br> Мин ялгызак түгелмен.<br> <br> '''ҮТКӘННӘРДӘ КАЛА САГЫШЫМ'''<br> Көнне төнгә ялгап гомер үтә,<br> Берөзлексез нидер уйлыйм мин.<br> Гаҗизлектән, чүл бүресе кебек,<br> Туоган айга карап улыйм мин.<br> <br> Кеше хәлен кеше аңлыймы соң,<br> Үз башыннан хәсрәт кичмәсә?<br> Бәхет үзләп, сәфәр чыгар идем,<br> Тиен акчам да юк, ичмаса..<br> <br> Беләм инде, хәлем шәптән түгел,<br> Сирәк тыңлыйм йөрәк агышын.<br> Шунысына шатмын: онытылып,<br> Үткәннәрдә кала сагышым.<br> <br> '''& & &'''<br> Халыкның хак сүзен һәркем аңласын:<br> “Сабыр булсаң, бәлагә һич тармассың”.<br> Үз кыйммәте, үз урыны һәр сүзнең,<br> Тиңсез гүзәл энҗесе күп диңгезнең.<br> <br> ...Ни булганын сизмәдем аермачык:<br> Чәчәк сузды юлчы капкамны ачып,<br> Чәнечкеле гөле калды кулымда,<br> Чык тамчысын җемелдәтеп таҗында.<br> <br> Берничек тә мин фаразлый алмадым:<br> Чәнечкесе кадалды ‒ зарланмадым;<br> Чәчәк аткан гөл шикелле кызыл кан<br> Ипләп дәште: “Минем кебек тыныч кал!”<br> <br> Сәер халәт кичереп, уйга баттым.<br> Гөлчәчәге телгә килде, шаккаттым:<br> “Башыңдагы такыяны кем үрде?<br> Мине дә ич истәлеккә “Ул” бирде!<br> <br> Кем булса да, бул син “Аңа” рәхмәтле!”<br> ...Карале, дим, мин җүләрне, ахмакны:<br> Истән чыккан гөлне суга куярга,<br> Чүлмәгенә сурәт ясап уярга...<br> <br> '''ХИС ТАШКЫНЫ ДИП ЮК СҮЗ АЛЫШ'''<br> Аңламый җан кичерешләрен,<br> Хискә бирелүчән син, диләр.<br> Табигатьтән өстен көчләрнең<br> Барлыгынмы чынлап белмиләр?<br> <br> Хис ташкыны дип юк сүз алыш,<br> Хикмәт ‒ тавыш яңгырашында.<br> Бер Ходай килгән нурланыш ‒<br> Тел белеме чагылышында.<br> <br> Һәр кешенең үз вазифасы,<br> Тормыш юлының хатирәсе.<br> Җиһан серен аңлый алмассың,<br> Галәм кошын тыңлап туймассың.<br> <br> Кәккүк тавышы сагышлы, моңлы,<br> Коры җилләр әрнетә җанны.<br> Кискен җилгә каршы торырлык<br> Көч бир, Раббым, һәм дә сабырлык.<br> <br> Галәм кануннарын ятлаган ‒<br> Кыйбла якка сөенеп атлаган.<br> Хис ташкыны түгелдер бу сүз:<br> Җәй артында сакта тора көз.<br> <br> '''& & &'''<br> Хыяллар тормышка ашмаса,<br> Акланып, сылтыйбыз язмышка...<br> Бәхетле булырга теләсәң,<br> Баш бирмә кайгыга, сагышка.<br> <br> Татлы тел, ачык йөз ‒ һәркемгә,<br> Суз ярдәм кулыңны тормышта,<br> Ялкынлан, җир җимертеп яшә,<br> Әйт рәхмәт сүзләрен язмышка.<br> <br> Хыялың тормышка ашырып,<br> Сал кояш нурына җаныңны.<br> Сүз тыңлап, карусыз да булсаң,<br> Әл-Хәким яктыртыр юлыңны.<br> <br> '''& & &'''<br> Чагыладыр җан авазың язмаларда,<br> Сабыр булдың, ниләр генә кылсалар да.<br> Юлың бүлеп, таш өйделәр ‒ син дәшмәдең,<br> Җәя тартып, ук аттылар ‒ бирешмәдең.<br> <br> Түрбакчаңда үскән гөлнең үз исеме,<br> Исеменә туры киләдер җисеме.<br> Шигъри юлга салынгандыр йөрәк назы,<br> Җырга әверелеп, урап кайта гомер язы.<br> <br> Көндәлек мәшәкатьләрне җәптәш итеп,<br> Өмет утын кабызганны иптәш итеп,<br> Сәфәр чыктың Янартауның яктысына,<br> Чәчәк тотып, Мәңгелекнең каршысына.<br> <br> Чагыладыр җан авазың язмаларда,<br> Сабыр булдың, ниләр генә кылсалар да.<br> “Корт җимешнең иң татлыларына төшәр,<br> Авызыңнан эт чыгарма, үзең тешләр!”<br> <br> Бар мәгънәсе халык мәкаль-әйтеменең,<br> Чиге юктыр бәндәләргә гыйбрәтенең... <br> <br> '''ЯЛГЫЗ ЕРАК КИТӘ АЛМАМЫН...'''<br> Үз-үземне эзләп табарга<br> Нинди генә уйлар корсам да,<br> Хыялларым чынга ашмас күк,<br> Башкаемны ташка орсам да.<br> <br> Үз-үземне эзләп йөримен<br> Тормыш дигән чиксез дәрьяда,<br> Хәер-фатихалы, өммәтле<br> Гөл үстерә сусыз далада.<br> <br> Үз-үземне эзләп һаман да,<br> Нинди генә илләр гизсәм дә,<br> Ялгыз ерак китә алмамын,<br> Колач җәеп диңгез кичсәм дә.<br> <br> '''& & &'''<br> Яраклаша белгән кеше<br> Акыллымы, акылсызмы?<br> Бу сорауга җавап бирер<br> Кешегә сез якынсызмы?<br> <br> Акыл белән акылсызлык<br> Бик ерак та, янәшә дә.<br> Фикер йөртү ‒ үз иркеңдә,<br> Әҗәл килеп янаса да.<br> <br> Ераклаша алмассың син,<br> Аек акыл ‒ хөкемдарың,<br> Чынбарлыкны кабул кылсаң,<br> Еракларга китәр даның.<br> <br> '''ЯРАЛЫ ЙӨРӘК'''<br> Әрем исе алып килә<br> Язмыш җиле ерактан,<br> Болай да бит саркып тора<br> Әрнүле кан йөрәктән.<br> <br> Ата-баба моңы яңгырый <br> Чор-гасыр аша кайтып, <br> Аунап елыйсылар килә,<br> Туган туфракка ятып.<br> <br> Сагынычлы хатлар алам<br> Каф таулары артыннан,<br> Аерма һичкемне, язмыш,<br> Туып үскән йортыннан.<br> <br> Керфек какмый, төннәремне<br> Уйланып үткәрәмен,<br> Таң атканда кулларымда<br> Нурлы каурый каләмем.<br> <br> Гөлләремә су сибәмен<br> Ак карларны эретеп,<br> Ата-баба моңы яңгырый,<br> Өмет утын терелтеп.<br> <br> Җанга сихәт, тәнгә дәва ‒<br> Чәчән, акын тавышы,<br> Яшәү көче ‒ куәт бирә<br> Чишмәләрнең агышы.<br> <br> '''ҖИРСҮ'''<br> Илтифатсыз булма, Ходам,<br> Кайтар мине илемә,<br> Туган җир җылысын тоеп,<br> Сарылмыйм тау биленә.<br> <br> Җан-тәнемне ялкын биләп,<br> Бар бәгъзем уттай яна,<br> Йөрәк түзә алмый дәшә:<br> "Йа Ходаем, йа Аллам..."<br> <br> Кара болыттан каплатма<br> Күңелем тәрәзәсен,<br> Ялкын телләренә чорнап,<br> Кузгатма җан ярасын.<br> <br> Очар кош кебек талпынып,<br> Җаным канат кагына,<br> Дәлилләп сүзем хаклыгын,<br> Күктә йолдыз кабына.<br> <br> Илтифатсыз булма, Ходам,<br> Эчерт миңа тере су.<br> Зарланым әйтүем түгел,<br> Сагышымнан, бу ‒ җирсү.<br> <br> '''ЯРАЛЫ КОШ'''<br> Бик бәхетле пар аккошны күрдем<br> Сөю ләззәтендә йөзгәндә. ‒<br> Сөенсәм дә, җаным зар елады,<br> Үз хәлемне үзем белгәнгә.<br> <br> Ялгыз аккош кебек җырлый-елый,<br> Белмим инде кая юл алам?<br> Яр читенә басып аваз салам:<br> “Кайларда син ‒ бәгырем, күзалмам?!”<br> <br> Мин бүген бер яралы кош сыман,<br> Урын таба алмыйм җаныма.<br> Күз яшьләрем ак кәгазьгә күчә,<br> Каләмемне манчыйм каныма...<br> <br> '''САГЫШ'''<br> Каршыламый гомер иткән йортым,<br> Ишегенә йозак эленгән,<br> Тәрәзәдән үрелеп карыйм дисәм,<br> Кат-кат итеп пәрдә корылган.<br> <br> Монда үтте иң-иң күңелле чак,<br> Хәл сораша бары искән җил.<br> Сагындырып, газиз туфрак тарта,<br> Бик кадерле җанга якын җир.<br> <br> Өзгәләнеп, йөрәк сыкрап сыза,<br> Күрсәтмәскә теләп сагышны.<br> Оныттыкмы гасыр үтеп килгән,<br> Энҗегә тиң кыйммәт әйтемне.<br> <br> “Җан тартмаса, как тарта”, ‒ дип тузга<br> Борынгылар язып калдырган.<br> Кендек каны сеңгән изге туфрак<br> Төп нигезгә тартып китергән.<br> <br> Каршыламый гомер иткән йортым,<br> Ишегенә йозак эленгән,<br> Тәрәзәдән үрелеп карыйм дисәм,<br> Кат-кат итеп пәрдә корылган...<br> <br> === '''VII. ЗАМАН ҖИЛЛӘРЕ''' === <br> '''''“Гакыйль булган татарларны<br> Ник уятмыйсың, заман?”'''''<br> (Татар халык көе)<br> <br> '''& & &'''<br> Заман чире кемлегеңә карамый,<br> Алып китә җир куенына, аямый.<br> Ни сәбәпле пәйда булды бу зәхмәт?<br> Җир йөзендә әллә юкмы хакыйкать?!<br> <br> Беркемнең дә һич килмидер үләсе,<br> Җәһәннәмнең бугазыннан үтәсе.<br> Җелекләргә үтеп кергән яман чир,<br> Беркөн килеп җиңеләсең − бел, “яугир”!<br> <br> Гайрәтләнеп котырырга кирәкме,<br> Ут йоттырып телгәләргә йөрәкне?<br> “Гамәлләре” коточкыч бу мәлгуньнең,<br> Мәкерле уе чынга ашмас мәнсезнең!<br> <br> Заман чире, явызлыкка син койрык,<br> Кешелеккә зыян салма, юкка чык!<br> Килер буын барлыгыңны белмәсен.<br> Өмет уты − ышанычың үлмәсен!<br> <br> '''& & &'''<br> Ак еланны тетеп салдым бүген,<br> Тыгылма, дип, кеше сүзенә.<br> Һәрбер җирдә тәгам җыеп йөрмә,<br> Утырмасын тамак төбеңә.<br> <br> Күз явымны алып, кояш балкый,<br> Гөлбакчада асыл кош сайрый.<br> Ай нурында калкып чыккан чишмә<br> Хәер-фатихалы юл сорый.<br> Алтын бөртек төсен ул югалтмый,<br> Җир астында күпме ятса да.<br> Мәхәббәт гөлләре шытып чыга,<br> Таулар иңрәп, ташлар яуса да.<br> Алтын көзнең җимешләре татлы;<br> Тәрәзәгә җилфер җил кага:<br> Карап кал, дип, шәфәкъ ачылганда,<br> Каурый болыт кай якка ага.<br> Күңелемдә бүген олы бәйрәм ‒<br> Юл күрсәтте миңа таң җиле:<br> “Барыр юлың урау, мәшәкатьле,<br> Күңел кәгъбәң ‒ былбыл кош иле”.<br> <br> Ак еланның хәле шәптән түгел,<br> Ул битәрләп тәмам үз-үзен,<br> Хакыйкатьнең күзенә туры карый:<br> “Газаплый, ‒ ди, ‒ гадәтсез телем”.<br> <br> '''ФАНИ ДӨНЬЯ АВАЗЫ'''<br> Эше булмаганның ашы да юк,<br> Коры кашык авызны ерта.<br> Фани дөнья, саубуллашыйм дисәң:<br> “Син кая?!” ‒ дип, чабудан тарта.<br> <br> Кәкре башлы таяк биреп кулга:<br> “Егылма, ‒ ди, ‒ юлда сөрлегеп.<br> Сабыр иткән ‒ морадына җиткән,<br> Ашыкма! ‒ ди, ‒ кеше көлдереп.<br> <br> Тере башлар әле монда кирәк,<br> Черемәгә кытлык юк җирдә:<br> Күз яшьләре сеңгән ачы туфрак<br> Өем-өем ятадыр үрдә.<br> <br> Рәхмәт укып, сөен булганыңа<br> Ике шәйле ошбу комарда.<br> Киткәннәрнең кире кайтканы юк,<br> Барысы да һаман мазарда...”<br> <br> '''БӘХЕТ ГӨЛЕН ТАБУ ҖИҢЕЛ ТҮГЕЛ'''<br> Бәхет гөлен табу җиңел түгел ‒ <br> Җиде диңгез кичеп чыгасың.<br> Ташкыялар аша үткән чакта<br> Уйламыйсың елан чагасын.<br> <br> Яшәү дәрте көчле булгангамы ‒<br> Ярдәм сорап аваз саласың.<br> Күккә ашкан Чал тауларны күреп,<br> Өмет илә ятып каласың.<br> <br> Ярдәм биреп көчле кул сузыла,<br> Гасыр җиле исеп көй сайлый.<br> Ил агасы өзелеп курай уйный,<br> Аңа кушылып асыл кош сайрый.<br> <br> Үлем түшәгеннән тартып ала<br> Чал тауларның илаһи моңы,<br> Ил агасы мәһабәт илендә<br> Күкрәп үскән Мәхәббәт гөле.<br> <br> Бәхет гөлен табу җиңел түгел ‒ <br> Җиде диңгез кичеп чыгасың.<br> Ташкыялар аша үткән чакта<br> Кояш нурларыннан чагыласың.<br> <br> '''& & &'''<br> Яман сүзләр, җан өшеткеч салкын караш,<br> Сыкрандырып, йөрәкләргә сала яра.<br> Бер-бер артлы ел фасылы алышынып,<br> Ак кыш килеп, тәңкә карлар җирә ява.<br> <br> Ходаемнан иман сорыйм, тере суы,<br> Шау чәчәккә күмелсен, дим, гомер юлы.<br> Яшәешкә дан җырлаган былбыл кошның<br> Һәрвакытта татлы булсын эчәр суы.<br> <br> Каләм аша сәлам юллыйм Ай-Кояшка.<br> Әйтерсең лә, йолдыз атылып төште учка! ‒<br> Күтәрелдем ак хыяллар канатында<br> Зәңгәр күккә, әверелеп очар кошка.<br> <br> Ярсып типмә, чү, тынычлан бераз, йөрәк,<br> Моң иясе каршында баш ию кирәк! ‒<br> Күңел күген кара болыт каплаганда,<br> Аның җырыннан алабыз көч һәм куәт.<br> <br> '''& & &'''<br> Ана теле безгә бармы, юкмы.<br> Үз телебезне үзебез белмибез.<br> Кешеләргә кайгы-хәсрәт килсә,<br> Белмәмешкә салышып йөрибез.<br> Кешелекне бетерер өчен җирдә,<br> Аждаһалар ыжгыра ажгырып,<br> Җен-пәриләр өермәсе килә,<br> Үчекләшеп, бозып, аздырып.<br> Гайрәт орып, елан күтәрелә,<br> Авызыннан агу-ут чәчеп.<br> Котылу юлын эзләп, кеше чаба,<br> Акыл җуеп, аңсыз тешләшеп.<br> Качу юлы ‒ елан чыккан урын,<br> Кара урман, упкын, кара гүр.<br> Караңгы юл тәнне чымырдата,<br> Ышанмасаң, борылып кара, күр!<br> Яктылыкка безне алып барыр<br> Сызгыра торган уктай туры сүз,<br> Аллаһыбыз безгә насыйп итәр<br> Туры сүз күк йөгерек, үткен күз.<br> Кешелеккә бары бүләк итик<br> Якты көнгә элгәр ‒ алсу таң.<br> Караңгылык юлдаш була икән ‒<br> Түгелер җиргә күздән кара кан.<br> Кан һәм үлем җан туганы түгел,<br> Мөэмин рухы ‒ Ислам диненнән.<br> Кан кардәшләр, һәрчак бердәм булып,<br> Атлыйк хакыйкатьнең эзеннән.<br> <br> '''АЧЫЛМАС СЕРЛЕ КАПКА!'''<br> Бохара мәчеләренең<br> Хәлләре ничек икән,<br> Мәчеттән чыккач, һаман да<br> Гайбәт чәчәләр микән?<br> <br> Бохара мәчеләрендә<br> Юмакайлык, төчелек,<br> Үз-үзенә зыян салган<br> Яман тел һәм көнчелек.<br> <br> Бохара мәчеләренә<br> Әйтер сүзем шул хакта:<br> Кеше хакын хакламыйча,<br> Ачылмас серле капка!<br> <br> '''БУ ДӨНЬЯНЫҢ ЧӘЧКӘЛӘРЕ'''<br> Бу дөньяның чәчкәләре бик күп төрле:<br> Йомшак-нәфис, чәнечкеле, вак һәм эре<br> Кайсыберсе нурын сибә кыл өстендә,<br> Кайберләре калтырана җил искәндә.<br> <br> Бу дөньяның чәчкәләре бик күп төрле:<br> Хуш ис бөрки, әмма холкы кырыс, кире,<br> Таҗын ача тик сөенеп кара төнгә,<br> Мәхрүм булып якты көннән, килми өнгә.<br> <br> Бу дөньяның чәчкәләре бик күп төрле:<br> Купшы-көяз, назлы-күндәм, чая-тере.<br> Күз ачып йом ‒ эч сереңне сыгып ала,<br> Үкенечле газап утларына сала.<br> <br> Бу дөньяның чәчкәләре бик күп төрле.<br> Нәкъ күк йөзе кебек уйчан, сихри-серле ‒<br> Ашкындырып, далаларга алып китә,<br> Көтмәгәндә моңлы Мәҗнүн-Ләйлә итә.<br> <br> '''& & &'''<br> Җан тынычлыгы таба алмассың,<br> Үз язмышың белән уйнасаң.<br> Дөньяга ник килгәнеңә үкенеп,<br> Яшәү ямен күрә алмасаң...<br> <br> Сорамасаң Ходайдан сабырлык,<br> Килгән чакта тормышта авырлык...<br> Юл куярсың хата-ялгышка,<br> Түзә алмый әрнү-сагышка.<br> <br> Болытлы булыр таңнар-иртәләр,<br> Бер-бер артлы очрар киртәләр.<br> Күңел кошың очарга талпынмас,<br> Киңәш бирер дус-иш табылмас.<br> <br> Иман китереп, ярлыкау сораган ‒<br> Хата-ялгышлардан арынган. <br> Язмышыннан зарланмаган кеше<br> Рухи яктан мөкәммәл, көчле.<br> <br> '''& & &'''<br> Җыен юк-бар сүзләргә син колак салма,<br> Гайбәт сатып, үз өстеңә гөнаһ алма.<br> Тап төшерсәң үткән көннәр авазына,<br> Аш булырсың бүреләрнең авызына.<br> Серләреңне ачма хәтта таң җиленә,<br> Игътибар бир Җир-Ананың гөлләренә.<br> Сихри-серле йолдызларга карап уйлан,<br> Төн пәрдәсен ачуга, йокыңнан уян.<br> Таң атканда чишмә суын алып кайтып,<br> Чәеңне куй, Аллаһына рәхмәт әйтеп.<br> Күрше-күлән чәйгә керсен, сәлам биреп,<br> Чәчләреңне толымга сал тарап, үреп.<br> Йөз чөермә ярдәм сорап килгәннәргә,<br> Йөз суын түкмә масаеп йөргәннәргә.<br> Кояш кебек якты булса күңел күгең,<br> Татлы булыр кешеләргә әйтер сүзең.<br> <br> '''& & &'''<br> “Икән-микән” белән “бугай” ‒<br> Җыр язганнар үзара...<br> Минем дә җырлыйсым килә,<br> Миңа кайсыгыз яза?<br> <br> Типтереп яшибез диеп,<br> Кыңгыраулар чыңлатып,<br> Бер мәҗлестән бер мәҗлескә<br> Йөрик дәртне кузгатып.<br> <br> Хуҗабикә күркәм айдан...<br> Сусынны баса әйрән.<br> Авыз ит, дип, кымыздан да,<br> Кыстый турачи җиңгәм.<br> <br> Яңа җыр язып килгәннәр ‒<br> “Икән-микән” һәм “бугай”.<br> “Алмагачлар”ны өздерә<br> Кода-кодагый, баҗай.<br> <br> Очкын чәчрәтеп биедек,<br> Аяктан егылганчы.<br> Типтереп яшәргә исәп...<br> Комыбыз коелганчы.<br> <br> '''& & &'''<br> Икейөзле кешеләрдән саклана күр,<br> Авызың тулы кан булса да, төкермә, түз.<br> Сакланганны гына Ходай саклармын, ди,<br> Сөмсезләнеп чәүчәләнмә, телеңне тый.<br> <br> Кеше булып калыр өчен, күп көч кирәк,<br> Чын дусларың янда булу ‒ олы терәк.<br> Гыйлем эстә яшьтән үк һәм азсынмыйча,<br> Күңел кошың сайрап торыр тарсынмыйча.<br> <br> Килде-китте кеше алдында башың исәң,<br> Уйлый күрмә, калырмын, дип, таза-исән:<br> Суырып алыр ботаклыкка, үз эченә,<br> Масаюдан күкрәк кагып бар көченә.<br> <br> Юха белән җаның әгәр тарткалашса,<br> Бер фикергә килә алмый әйткәләшсә,<br> Кит үзеңнән, сәбәп табып, бер минутка,<br> Шикле уең сала бел син янган утка.<br> <br> Горур бул син, ялгызым дип, башың имә,<br> Көйсез кеше өчен көйрәп, янып сөймә!<br> <br> '''& & &'''<br> '''''“Ачу‒ алдан, акыл ‒ арттан”.'''''<br> (Әйтем)<br> Кайнар чишмә суын эчеп,<br> Яндыра күрмә телеңне,<br> Суынганны көтә белеп<br> Эчкәч, сөйлә сүзеңне.<br> <br> Сөмсезләнеп ук атма син<br> Кешенең бәгыренә,<br> Кизәнеп, балта күтәреп,<br> Чапма гөл тамырына.<br> <br> Миһербанлы, шәфкатьле бул<br> Хәятта барчасына,<br> Кызып китеп, таш ыргытма<br> Сәгадәт бакчасына.<br> <br> Теш сындырыр чишмә суын<br> Учларыңа алып эч.<br> Ил-йортка тынычлык теләп,<br> Дога кыл син иртә-кич.<br> <br> '''& & &'''<br> “Акыл ялгышкан шул, нишлисең бит,<br> Ияргәнбез без дә уңайга...<br> Һәрбер карындагы бала кебек,<br> Тибенәбез кабат туарга”.<br> Сәрия Вилданова (Азнакай)<br> <br> Кайчак ялгышып гөнаһка кердем,<br> Ходай кичерер, өметем өзмим.<br> Онытырга теләп үткән авазын,<br> Үземнән үзем качарга телим.<br> <br> Юк, үз-үзеңнән һич качып булмый,<br> Шәүләң йөри ич арттан ияреп,<br> Кисәк үртәнеп як-якка чыга,<br> Алдан да бара, йөгереп-сөйрәлеп.<br> <br> Ай тотылмасын, дисәң, тормышта,<br> Галәм канунын кирәк үтәргә,<br> Ходай язмасын сират күперендә<br> Тозлы күз яшен берүк түгәргә. <br> <br> Буйсынсыйм, диеп, язмыш әмеренә,<br> Байтак татыдым дөнья камчысын,<br> Йомылсын өчен яра җөйләре,<br> Тере суының сөрттем тамчысын.<br> <br> Заман җилләре гөлләрне өзеп,<br> Ташлап киткәннәр юл кырысына...<br> Тереклек суын сибәм гөлләргә,<br> Янә утыртып үз туфрагына.<br> <br> '''& & &'''<br> Кемдер яши Мәхәббәткә табынып,<br> Ә кемнәрдер ‒ мал-мөлкәткә багынып.<br> Кемдер яна сүнмәс гыйшык утында,<br> Ә кемнәрдер... сула картлар йортында.<br> Кемдер үзен бик акыллы дип уйлый,<br> Ә кемнәрдер, гыйлем эстәп, ил буйлый.<br> Кемдер тота теле белән асыл кош,<br> Ә кемнәрдер гайрәт чәчә... күреп төш.<br> Кемдер яши, бар булганга сөенеп,<br> Ә кемнәрдер ‒ хөсетлектән көенеп.<br> <br> '''& & &'''<br> Кеше күңелен күрәм диеп,<br> Теләсә ни сөйләнеп,<br> Йөрибездер кайвакыт,<br> Койрык кебек сөйрәлеп.<br> <br> Ятлар көен көйли-көйли,<br> Үз телләрен оныткан −<br> Күпме бәндә арабызда<br> Нәсел башын корыткан.<br> <br> Эчә белеп эч син сүзнең<br> Тик өресен, каймагын,<br> Майлылыгын белим диеп,<br> Тыкма чәнчә бармагың.<br> <br> Сахраларга чык син ешрак,<br> Сүз әйтер, сөйләр булсаң,<br> Хозурлык анда, хөррият,<br> Чын җәннәт шунда, күрсәң.<br> <br> Онытма, кеше, шул хакта:<br> Юктан бар ясап булмый.<br> Сүзең колагың ишетсен:<br> Сүз белән тамак туймый,<br> Һәм иләктә су тормый.<br> <br> '''& & &'''<br> Кояш тылсымлы нурларын<br> Һәркемгә тигез бирә.<br> Ни сәбәпле күпләребез<br> Үзен әллә кем күрә?<br> <br> Барыбыз да яшәешкә<br> Вазифа белән килә,<br> Язмыш җиле кайчагында<br> Каһкаһә белән көлә.<br> <br> Аллаһына йөз тотканнар ‒<br> Рухи яктан көчлеләр,<br> Матурлыкка сокланганнар ‒<br> Саф күңелле, хислеләр.<br> <br> Кояш чыгышына карап,<br> Әйтелә изге теләк,<br> Кояш нурларын эчәргә<br> Ихластан эсти йөрәк.<br> <br> '''& & &'''<br> Курыкмаска өйрән элек,<br> Көчле рухың эстәр булсаң,<br> Җир җимертеп, аягыңда<br> Биек тауга менәр булсаң.<br> <br> Хәсрәт килсә, сыптырып сал ‒<br> Чәчрәп, утка барып төшсен,<br> Дөрли-дөрли янып шунда,<br> Көле күккә очып китсен.<br> <br> Сүз уйнатма юкка-барга ‒<br> Елан булып үзең чагар,<br> Вөҗданыңны зар елатып,<br> Ак җаныңа кара ягар.<br> <br> Бәхет сүзе ‒ төшенчә дип,<br> Ялгыш фикердә яшисез.<br> Кузы чикләвеген ярмый,<br> Чистартмыйчамы ашыйсыз?!<br> <br> '''& & &'''<br> Мал-мөлкәткә табынмадым,<br> Булган байлык ‒ ак хыялым.<br> Мәрхәмәтле гаярь кошым,<br> Күрешәсе иде тагын...<br> <br> Барысыннан көчлерәктер<br> Чынга ашмас бу хыялым.<br> Юлларыма буран сарган,<br> Каян алыйм юл таягын?..<br> <br> Талларымны кисә алмыйм,<br> Кисәм дисәм, тал бөгелә.<br> Каеннарга кагылма! дип,<br> Дала җилләре өзелә.<br> <br> Көч тап, диеп, үз-үзеңдә,<br> Киңәш иңә хәят аша:<br> “Рухы көчле булганнарга<br> Ходай сөенеп колач ача!”<br> <br> '''& & &'''<br> Матди байлыкка кызыгып,<br> Бәхетлеме булырсыз?<br> Бер көн, танып хатагызны,<br> Үкереп сыгылырсыз.<br> <br> Дөнья малы бер көнлек ул,<br> Фани дөнья ‒ өч көнлек.<br> Кешене ни харап итә? ‒<br> Тынгы бирмәс көнчелек!<br> <br> Бар көчеңне сарыф итеп,<br> Мал җыюдан ни файда?<br> Киңәш-үгетләрен биргән<br> Ил агалары кайда?<br> <br> Борынгылар белеп әйткән:<br> “Баш бирмәгән ‒ ил тоткан,<br> Ил-көненә хезмәт иткән,<br> Ипи ашап, су йоткан”.<br> <br> '''& & &'''<br> Мәрхүмнәр дә күрә кеше хәлен,<br> Бирә безгә ярдәм-хәстәрен.<br> Син ялгызың түгел, кайгырма дип,<br> Юлга дәшеп җитез чаптарын.<br> <br> Җаннар җанны күреп яшәгәнне<br> Аңлый ала икән кем генә?!<br> Киләчәкнең якты нурын күргән<br> Җырлар җырлап биек үр менә!<br> <br> Кояш көлеп, күзне камаштыра,<br> Бөтен Җиһан, әйтерсең, рәшә.<br> Зәңгәр күкне әйдәп, аккош оча,<br> Зөһрә йолдыз балкый янәшә.<br> <br> Мәрхүмнәр дә күрә кеше хәлен,<br> Кирәк чакта бирә ярдәмен.<br> Мәңгелектән кайту булса иде! ‒<br> Мин аларның телим яшьнәвен.<br> <br> '''& & &'''<br> “Ком җыелып таш булмас,<br> Кол җыелып баш булмас”.<br> (“Идегәй” дастаны)<br> <br> Мәхәббәт җебе өзелсә,<br> Йөрәк тибүдән туктар.<br> Җир-Ана зарын ишетсә,<br> Яшь түгәр иде Күкләр.<br> <br> Ишетмидер, ишетсә гәр<br> Булмас иде кан коеш,<br> Күк йөзендә карчыгалар<br> Алмас иде киң сулыш.<br> <br> Дымга сусаган Җир-Ана<br> Кан йота көне-төне,<br> Кешелек дөньясы бүген,<br> Әйтерсең, бүре өне.<br> <br> Җирнең йөрәге яралы,<br> Җир йөрәген кем саклый?<br> Җир патшасы дип аталган<br> Адәм нигә чаң сукмый?<br> <br> Табынганнар мал-мөлкәткә<br> Ник уйламыйлар бу хакта? ‒<br> Юкка сарыф итеп көчен,<br> Чарлаталар азау тешен...<br> “Авызыңнан эт чыгарма,<br> Үзеңне тешләр”.<br> (Әйтем)<br> <br> '''& & &'''<br> Миһербанлы, гали акыллы<br> Учыңа салыр гыйлем ачкычын;<br> Сүнмәсен лә йөрәк ялкыны:<br> Кырлач ае ‒ менәр баскычың.<br> Аяк асты тайгак, боз булыр,<br> Көзге кебек ялтырап торыр.<br> Бу юллардан ничек үтәрсең,<br> Чакрымнарын ничек үлчәрсең? <br> Шуышыпмы, әллә титаклап,<br> Аягүрә басып, төз атлап?<br> Серләреңне ачма җилләргә ‒<br> Ыржаерлар, санап юләргә.<br> Гайрәт орып, гайбәт сөйләмә,<br> Көйсез кеше көен көйләмә.<br> Фани белән бакый арасын<br> Кыл күпердән үтеп барасың.<br> Язгы җилләр җылы, ягымлы,<br> Көзгеләре ‒ кискен, давыллы.<br> Кырлач күзгә сурәт төшерер,<br> Бит алмасын суык “өшкерер”.<br> <br> '''& & &'''<br> Үтәсе юл инде үтелгән,<br> Чәч толымга салып үрелгән.<br> Гомер язы кайтмаска киткән,<br> Гаугалы җил толымны сүткән...<br> <br> Чәчем җилдә тузгып очына,<br> Әйтерсең, очарга талпына.<br> Каңгылдашып, елга буенда<br> Кыр казлары канат кагына. <br> <br> Тезелешеп,казлар очарлар,<br> Дәрья-диңгезләрне кочарлар.<br> ...Язмыш җиле ‒ кырыс бер сагым,<br> Юл йөрүләр бирә сабагын.<br> <br> '''& & &'''<br> Үз-үзеңә дошман булма беркайчан,<br> Сүз куертып гайрәтләнмә һичкайчан.<br> Тынгы бирми, аяусыз җилләр исәр,<br> Котны алып, буран туздырып китәр.<br> <br> Белештерми үз җаныңны талкыма,<br> Хезмәт күрсәт газиз, сөйгән халкыңа.<br> Күңел күгең ирек кошы яуласын,<br> Иман нурын һәрбер йөрәк дауласын.<br> <br> Үз-үзеңә карап бак син ерактан,<br> Саф хисләрең ургып чыксын йөрәктән.<br> Гомер юлы гыйбрәтле һәм хикмәтле,<br> Кардәш-ыру кадерен белгән ‒ хөрмәтле.<br> <br> '''& & &'''<br> Хак-дөреслек көтмәгәндә килеп,<br> Җанны салып ялкынлы утка,<br> Көлдәй коеп, җилдә ул тузгыта<br> Йә булмаса күккә очырта.<br> <br> Сынарга дип тәкъдир-язмышыңны,<br> Вәсвәсәләндермә җаныңны.<br> Хәсрәтеңнән сөрлегеп егылсаң,<br> Күрсәтмәскә тырыш яшеңне.<br> <br> Бәхет кошы таң аттырып сайрый,<br> Җан иркендә курку булмаса.<br> Газапланырсың тик, каурый каләм<br> Әйтер сүзең аңлый алмаса.<br> <br> Фатихасыз кеше юлга чыкмас,<br> Хөсетлегә Ходай юл салмас.<br> Мөстәкыйльлек фикере булмаган<br> Авыз ачып сүзен әйталмас.<br> <br> '''& & &'''<br> Һәрбер сүздән гаеп табып,<br> Төелмәгән борыч кабып,<br> Яши күпләр җикеренеп,<br> Як-ягына төкеренеп.<br> <br> Мескеннәрнең хәле яман,<br> Киңәшчесе чөнки ялган,<br> Таянганнар черек төпкә,<br> Күңел күзе булып биктә.<br> <br> Елан кебек ысылдыйлар,<br> Көзән кебек чыелдыйлар,<br> Койрык очларына бассаң,<br> Хак куелган ярлык ассаң.<br> <br> Булыйм, дисәң, әгәр кеше −<br> Ихтирамлы, күңеле кече,<br> Сөйлә сүзнең хак-дөресен,<br> Эчә белеп тик өресен.<br> <br> '''& & &'''<br> Милләттәш Мөгаммәр Каддафигә<br> Кызганмады җәллад камчысын.<br> Гаярь ирләр Мәңгелеккә ашты,<br> Татып үлем, хыянәт ачысын.<br> Алар гомере, сагышлы җыр булып,<br> Үз урынын алган тормышта.<br> Ачы күз яшьләрен түгә ялгыз ана,<br> Чарасыздан рәнҗеп язмышка.<br> Гөлбакчасын мактап кош сайрамый,<br> Гөлбакчасы котсыз хәрабә...<br> Гасыр җиле, җиргә ятып, үксеп елый:<br> Күпме җан кыелды әрәмгә!<br> Нигез ташын сагынып аваз сала<br> Көнчыгышның гаярь ирләре,<br> Һәрберсенең сүзе бар халкына:<br> “Бәхетсез идегезме элгәре?!<br> Бәхетсез идегезме элгәре?!<br> Бәхет эзләп читкә китмәдегез,<br> Каңгырып йөрмәдегез чит җирдә.<br> Башыгызда хәзер бары бер уй ‒<br> Кунарга бер урын чит илдә...<br> Итәк, чабуыгызга ябышып, бала елый,<br> Бер йотым су сорый, өзелеп...<br> Сабыйлар хакына юл алыгыз ‒<br> Туган илгә, тәүбәгә килеп!”<br> <br> '''& & &'''<br> Яманлама һичбер вакыт дус-ишең,<br> Юкка сарыф итмә кадерле көчең,<br> Мәдхия укы, зурлап туган таңыңны,<br> Тотма хурлап, елатып үз җаныңны.<br> Алтын-көмеш чыңына ис китмәсен,<br> Ачы җилләр җан өшетеп үтмәсен.<br> Җир җылысын тоеп, яшә сөенеп,<br> Мин бәхетсез, ялгыз... димә көенеп.<br> Күңел күзең ачып, эндәш хәятка ‒<br> Саф хисләрең юлдаш изге тарафка.<br> <br> '''ҮЗЕҢӘ КҮЗ САЛ!'''<br> Кеше гаебен барлаганчы,<br> Үзеңә соң күз салсаңчы.<br> Һәр күкрәкнең бер “ләме” бар,<br> Кара йөрәк типкәне бар.<br> <br> Хак әмерен иман иткән<br> Дус-ишләрен яманламас.<br> Хөсетлектән җәфа чиккән<br> Нәфрәтен йомып калалмас.<br> <br> Тел белән тегермән тарта<br> Сүз төрләндереп ятучы,<br> Җанын җәһәннәмгә ата<br> Кеше гайбәтен сатучы.<br> <br> Йа Ходаем, сакла берүк<br> Тәмуг утында янудан,<br> Булып миһербансыз мәхлук,<br> Вөҗдан сатып болганудан.<br> <br> Тар күңелле хәят корсаң,<br> Үкенечле булыр гомерең.<br> Гомер ‒ чикле, вакыт ‒ кысан,<br> Белеп яшә тормыш кадерен.<br> <br> '''ЙӨРӘК СҮЗЕ'''<br> Аң-зиһенең томаланса,<br> Абынып егылырсың,<br> Тормыш авырлыгын җиңсәң,<br> Бәхеткә юл ярырсың,<br> Өметсезлеккә бирелсәң,<br> Элмәккә күз салырсың.<br> <br> Әче телдә ‒ әче язмыш,<br> Сак булыйк яманаттан.<br> Татлы телләр, тау мендереп,<br> Былбылларны сайраткан,<br> Кеше җанына таш аткан ‒<br> Үзен-үзе югалткан.<br> <br> Тормыш иркен, мәрхәмәтле,<br> Уй-ниятең саф булса,<br> Йөрәк сүзең кояш кебек<br> Нур сибеп, балкып торса,<br> Күңел күгең гөлләреннән<br> Тереклеккә ямь уңса.<br> <br> Аң-зиһенең томаланса,<br> Упкынга мәтәлерсең,<br> Дусларыңның кул җылысын<br> Тоярга тилмерерсең.<br> Туганлык хисен югалтсаң,<br> Тамырдан өзелерсең.<br> <br> '''БУЛДЫРАБЫЗ!''' Булдырабыз, булдырабыз!<br> Азау тешләрен ярабыз,<br> Рәхмәт әйтеп Илбашына,<br> Күрергә дип түр башында,<br> Биштәр салып иңбашына,<br> Яңа юл салып барабыз.<br> <br> Төренеп һинд киеменә,<br> Халык җырларын җырларбыз.<br> Кирәксә, яһүд өненә,<br> “Кырык саескан” көенә<br> Нәкъ татарча, чын күңелдән<br> Ут чәчрәтеп тыпырдарбыз.<br> <br> Булдырабыз, булдырабыз!<br> Берничек тә хур булмабыз,<br> Горурлыкны һич җуймабыз,<br> Егылсак, торып басарбыз,<br> Әверелеп Сәмруг кошка,<br> Зәңгәр киңлектә очарбыз.<br> <br> “Йолдыз”ларны бергә туплап,<br> Кайсыберен сыйлап, сыйпап,<br> Күңелләрен күтәрербез.<br> Гомерләрне үткәрербез.<br> Әвәскә шау-шу, тавышка<br> Пар атларны җиктерербез,<br> Саба, Буа, Актанышка<br> Озатып “ял иттерербез”.<br> <br> Булдырабыз, булдырабыз!<br> Баш бирмәбез, юл куймабыз,<br> “Без ‒ татар!” дип, күкрәк кагып,<br> Кирәк сүзне әйтә алып,<br> Биек үрләргә менәрбез,<br> Ай-кояшны сәламләрбез.<br> <br> '''ТАЛИР ТӘҢКӘ ЧЫҢЛЫЙ ТОЛЫМЫМДА'''<br> Талир тәңкә чыңлый толымымда,<br> Чыңламачы, зинһар, чыңлама!<br> Сагындырып гүзәл яшьлек язын,<br> Җырламачы, зинһар, җырлама!<br> <br> Талир тәңкә чыңлый толымымда,<br> Без керәбез инде көзләргә ‒<br> Көзге яфракларда моңаешып,<br> Уйлар дулкынында йөзәргә.<br> <br> Талир тәңкә чыңлый толымымда.<br> Хыял канатыңны сындырма,<br> Сары чуклы ак каенны күреп,<br> Сөю ялкыныңны сүндермә!<br> <br> Талир тәңкә чыңлый толымымда.<br> Хәтер кабын актару авыр...<br> Сукмагыңнан читкә һич тайпылма,<br> Каршы чыгып купса да давыл!<br> <br> === '''VIII. КҮҢЕЛ КЫЛЛАРЫ''' === “Үзәгемне өзә бер кош, Бәгырь телә моңнары. Яшьлек бик тиз үткәнгәме, Чыңлый күңел кыллары”.<br> (Татар халык җыры)<br> <br> '''ИҢ БӘХЕТЛЕ КӨНЕМ'''<br> Дуслар, минем иң бәхетле көнем бүген<br> Иңләп очам Мәңгелекнең зәңгәр күген,<br> Елмаямын сихри-серле йолдызларга.<br> Сәлам бирәм... суда йөзгән кондызларга!<br> <br> Дуслар, минем иң бәхетле көнем бүген:<br> Зарланмыйча тарта алам тормыш йөген.<br> Гаҗәпләнәм, үз-үземә хәйран калып:<br> Көч-куәте ташып торган мин бер алып!<br> <br> Дуслар, минем иң бәхетле көнем бүген:<br> Бөтенләйгә алып куйдым ишек биген!<br> Иксез-чиксез дала төсле күңелем киң ‒<br> Күгендәге яшәү дәрте диңгезгә тиң.<br> Дуслар, минем иң бәхетле көнем бүген!<br> <br> '''& & &'''<br> Бар барлыгым белән йомылып,<br> Тыңлаганда йөрәк агышын,<br> Югалырга теләп үткәндә,<br> Күзәткәндә кояш баешын, ‒<br> Галәм сулышы минем йөрәкнең<br> Нәзек кылларына тоташып:<br> “Үз-үзеңә хыянәт итәргә<br> Ярамый, ‒ ди, ‒ хәтта саташып!”<br> <br> КЫЗ БАЛА<br> Кичке тынлык. Күк йөзендә<br> Ай-йолдызлар елмая.<br> Күзен алмый, тәрәзәдән<br> Карап тора кыз бала.<br> <br> Уйлар уйлап хыяллана,<br> Таң кызы күк моңаеп.<br> Ниләр эзли кичке күктә,<br> Йолдызларга елмаеп?<br> <br> Кичке тынлык. Һаваларда<br> Җәйге табигать исе,<br> Моң шаһзадәсе былбылның<br> Сайравы бигрәк хисле.<br> <br> Сайрап туймас сандугачкай ‒<br> Илһамчысы ул кызның:<br> “Ни хакында синең җырың,<br> Моңлы раушан йолдызым?”<br> <br> “Юкка, дустым, охшатасың<br> Син мине йолдызларга:<br> Мин бит Җир-Ана баласы,<br> Кунып сайрыйм талларга.<br> <br> Йолдызлар зәңгәр киңлектә,<br> Мин яшел дөнья кошы:<br> Йөрәгемдә һәрвакытта<br> Табигатьнең балкышы”.<br> <br> ...Кичке тынлык. Күк йөзендә<br> Ай-йолдызлар елмая.<br> Ай-йолдызлар яктысында<br> Калфак чигә кыз бала.<br> <br> '''& & &'''<br> Бүгенгәчә йөрсәм дә мин зар булып,<br> Юл таягым ‒ юлдашыма таянып,<br> Кояш белән бергә торып юл алам,<br> Ком чүленә ‒ җиттем исә, таң калам.<br> <br> Ком чүлендә шактый хәйран эзләр бар,<br> Шул эзләрдә үсеп чыккан гөлләр бар.<br> Күз алгысыз ул гөлләрдә нәфислек,<br> Шул ук вакыт ‒ искитмәле гадилек.<br> <br> Барча гөлләр сәламлиләр үз күреп:<br> ‒ Хәтерлимсең, без ич бергә көн күрдек.<br> Бер мизгелдә син каядыр юл алдың,<br> Кай тарафка китеп күздән югалдың?<br> <br> Яныбызда син, ниһаять, бүгеннән,<br> Уйладык без: тамырыбыз өзелгән.<br> Хәзер инде былбыл булып сайрарсың,<br> Кабатламыйча шул сүзне ‒ “Соңдыр, соң...”<br> <br> Соң түгелдер һичбер вакыт сайрарга,<br> Кунып сайрар гөләбеңне сайларга.<br> Мөкатдәс җыр, туып күңел күгеңдә,<br> Нур балкытсын йөрәгеңнең түрендә!<br> <br> Күкрәп үссен җиһандагы бар гөлләр!<br> Хозурлансын күреп раушан йолдызлар,<br> Рух ныклыгы биреп, атсын ал таңнар.<br> Су агышын көйгә салсын яшь таллар!<br> <br> '''& & &'''<br> Табигатьтән өстен көчләр бер мәлдә<br> Ишеттерде Таш кыяның иңрәвен:<br> Кайнар яшьләр мөлдерәде күзләрдә,<br> Телемнәргә телгәләнде йөрәгем.<br> <br> “Таш кыяга җансыз иңрәү насыйп, вәт?!<br> Әкияти сүзләр сөйләү ‒ сафсата!” ‒<br> Ерактагы бу тавышны “тезгенләп”,<br> Таш кыябыз гаҗәп бер көй яңгырата:<br> <br> “Үлемсезлек бу көйдә, кат яралыш ‒<br> Мәңгелекнең төкәнмәс бер гамәле!<br> Таш кыяны җансыз дипме санамыш? ‒<br> Яшәешкә карашың бик чамалы!<br> Күрәсеңме, күңелеңдә ‒ гарасат,<br> Котылалмавың аңардан ‒ чын газап...”<br> <br> '''& & &'''<br> Таң җилләре, бөреләрнең<br> Ачылганын тасвирлап,<br> Төшер, диләр, ак кәгазьгә ‒<br> Бөртекләп һәм тәфсилләп.<br> <br> Бу мәһабәт күренешне<br> Сурәтләп бирер акын.<br> Далаларга, тау иленә<br> Кояш күпкәдер якын.<br> <br> Күңел кылын тибрәтерлек<br> Асыл кошлар шул якта.<br> Минем җанда ‒ буранлы кыш,<br> Күз карашым ‒ еракта.<br> <br> '''& & &'''<br> Җанымның изге теләге ‒<br> Язарга матур әсәр.<br> Күзаллап һич язып булмый ‒<br> Уйдырма уттан хәтәр.<br> <br> Чагылдыр син чынбарлыкны,<br> Сызылып таң атканын,<br> Шәфәкъ сүнгәч, әкрен генә<br> Төн пәрдәсен ачканын;<br> <br> Йолдызларның балкыганын,<br> Күңелләргә ямь биреп,<br> Ай белән Кояшның безгә<br> Нур сипкәнен, үз күреп.<br> <br> Җырчы былбыл-сандугачны<br> “Тәрҗемә ит” һәм көен<br> Күчереп яз ‒ уеп ташка,<br> Яуганда яңгыр-коен.<br> <br> '''& & &'''<br> Лачын-бөркетләргә сәлам биреп,<br> Нәни кошчык оча биектә.<br> Хәйран булып аңа карап торам ‒<br> Ул гади дә, шулчак бөек тә.<br> <br> Җаны-рухы көчле, нияте саф,<br> Карурманнар аша юл үткән,<br> Кара төнне көнгә әверелдереп,<br> Күзләреннән, ахры, моң үпкән.<br> <br> Мәхәббәт гөлләре, чәчәк атып<br> Мәрхәмәтле сихри далада,<br> Үгетлиләр: “Монда калып җырла,<br> Чык тамчысын эчеп таңнарда”.<br> <br> Лачын-бөркетләргә сәлам биреп,<br> Нәни кошчык оча биектә.<br> Хәйран булып аңа карап торам ‒<br> Ул гади дә, шулчак бөек тә.<br> <br> '''& & &<br>''' Моң иленә сәяхәткә<br> Чыгар идем, һичшиксез,<br> Дәртем ташып торса да шул,<br> Белемем юк, хәерсез.<br> <br> Гөлләрнең иң асылыннан<br> Затлы такыя үреп,<br> Йөрим әле сахраларда<br> Кояшка сәлам биреп.<br> <br> Күңел күгем ачылып китеп,<br> Бәлки, берәр көй туар,<br> Җылы җилләр исеп таңда,<br> Йөрәк җырымны җырлар.<br> <br> Аңламыйм шул, каләмемне<br> Нәрсә дип газаплыймын...<br> Җыр язарлык көч булмавын<br> Белеп, әдәп саклыймын.<br> <br> Ходай ярдәм бирер, диләр,<br> Күңелеңне төшермә,<br> Бер Аллага өмет багла,<br> Сәбәпсезгә рәнҗемә.<br> <br> Саубуллашыйм дигәндә дә,<br> Күзләрдән яшь тамдырып,<br> Яшәү көче биргән гөлләр<br> Камчылый пыр туздырып.<br> <br> '''& & &'''<br> Озак йокланылган, күзем ачсам, ‒<br> Чәчләрдә чал, биттә җыерчык...<br> Йөрәк кенә һаман шул көенчә,<br> Унҗидедә кебек, чукынчык!<br> “Кояшны күр, кояшка, ‒ ди, ‒ кара,<br> Төгәл яшен һич тә белмәссең.<br> Яшь күрсәтмә, гомер санаулы дип,<br> Вакытыннан элек үлмәссең.<br> Бәхет гөлен эзләп табасың бар,<br> Кулларыңа аны аласың.<br> Үз алдыңа куйган бурычыңа ‒<br> Вәгъдәңәме тугры калмассың?!”<br> Көч-куәтем җитәр микән, белмим,<br> Буыннарның хәле бик яман,<br> Тез астыннан тарта, көчкә атлыйм,<br> Гел түмгәктән торган күк ялан...<br> Тыңламый да булмас киңәшеңне,<br> Йөрәккәем, бәгырь кисәгем.<br> Кояш җылысына мохтаҗмын шул,<br> Чынга ашсын, дисәм, исәбем.<br> <br> '''& & &'''<br> Пәрдә элдем күңел тәрәзәмә,<br> Ал гөлләрдән күркәм таҗ үреп,<br> Илһамланып, шәфәкъ ачылганда<br> Кояш нурларын да иңдереп.<br> <br> Күңелемдә якты, изге хисләр,<br> Җиһан гөлен килә кочасым,<br> Каурый болытларга сәлам биреп,<br> Канат кагып, җырлап очасым.<br> <br> Остазымның күзләреннән үбеп,<br> Килдем! диеп, сөенеп дәшәсем,<br> Күңел кәгъбәм илаһи тавышын<br> Төсләр аша җанга төшерәсем.<br> <br> '''& & &'''<br> Сынап карый синең күзләр,<br> Ни әйтерең беләм, дускай.<br> Аңлый алмыйм: ни сәбәпле<br> Бәгырькәең каты таштай?<br> <br> Хаталанып ялгышасың:<br> Күрмисеңме ‒ асылда көз.<br> Көзләр сагышы күңелдә,<br> Ак кыш килер, беразга түз!<br> <br> Кулыңны куй йөрәгемә:<br> Ишетәмсең, ничек тибә?<br> Нурлы йөзем, тулган аем,<br> Кабатланмас язлар килә.<br> <br> Сынап карый синең күзләр,<br> Ни әйтерең беләм, дускай.<br> Сукмакларда сары яфрак<br> Өзгәләнә яралы коштай...<br> <br> '''& & &'''<br> “Сынауларны үтеп чыктың<br> Колак сал, безне тыңла!<br> Табигать телен аңладың,<br> Табигать җырын җырла.<br> Рәхимле бул, тел тидермә,<br> Каршы җилләр иссә дә,<br> Кәккүкләрне моңландырган<br> Сары сагыш төшсә дә.<br> Дәвер җиле ишеттерер<br> Бик матур, моңлы көйләр,<br> Шигъри юлга салганыңны<br> Аккошлар җаны күзләр”.<br> <br> Күккә ашырган Мәхәббәт<br> Җыры һәрчак мәгънәле,<br> Гөләпләрдән сибелгән моң<br> Таң нурын искәртмәле.<br> Йөрәк хисем ташып шулчак,<br> Тиңдәш булып дулкынга,<br> Зиһенемне яңартты да<br> Әйләндерде зәйтүнгә.<br> Әкияти кош илендә<br> Сәфәр кыла илһамым.<br> <br> “Чал тауга карап соклансам ‒<br> Ул булды гаярь җаның.<br> Укытучым! Сине сагынып,<br> Күңелем сәяхәт итә,<br> Очрашу көнен зарыгып,<br> Җырларга салып көтә”.<br> <br> '''& & &'''<br> Тылсымлы көч серле юл алдырды,<br> Йөрәгемдә ялкын яралтып,<br> Һәм мин бүген ‒ дөрләп янган учак,<br> Җир сулышын тыңлыйм җан атып.<br> <br> Җанны күккә ашырган Мәхәббәтнең<br> Илаһ нурларында коенам,<br> Сары чуклы каеннардан көзен<br> Алтын яфрак булып коелам.<br> <br> Бәллүр чишмә кебек челтерәп агам,<br> Очар кошлар көйли көемне,<br> Таң атканда былбыл җырын тыңлыйм,<br> Былбыл җыры бизи күңелемне.<br> <br> Тылсымлы көч бүген җыр яздыра,<br> Һәм кулымда бер каурый каләм:<br> “Мәңгелеккә юлым, Мәхәббәттән<br> Мәһабәт бер җыр җырлап барам”.<br> <br> '''& & &'''<br> “Үз ачкычың бар, ачып кер ишектән!” ‒<br> Бу сүзләрне кайчан соң мин ишеткән?<br> Хәтерләмим, кемнең моны әйткәнен,<br> Хак сүз әмма ‒ күңелемдә йөрткәнем.<br> <br> Киткән яктан кайтабыз көч иңдереп, <br> Гөлләрнең иң асылыннан таҗ үреп.<br> Беләктәге беләзек тә ‒ гөлләрдән,<br> Бил путасы энҗе белән бизәлгән.<br> <br> Тамбур белән чигелгән яулыкларым,<br> Нәкыш салып, кем уйгандыр юлларын.<br> Бу башкаем өзмидер өметләрен ‒<br> Табармын дип шул изге җан эзләрен.<br> <br> Үз ачкычым алыр өчен, и Тәңрем,<br> Бик тә кирәк миңа Синең ярдәмең!<br> <br> '''& & &'''<br> Утларга салдың, дускай,<br> Суларга һава җитми.<br> Алкын суга төшимме,<br> Янып беткәнне көтми?<br> <br> Ашыктым никләр генә,<br> Хәлем тагын да яман.<br> Янартаудан атылган ут<br> Бөркелә ярга табан.<br> <br> Су өстендә гарасат<br> Ургып кайный, котырып,<br> Бу мәхшәрдән берничек<br> Булмас төсле котылып.<br> <br> Җан халәтеңне, дускай,<br> Соң булса да, аңладым.<br> “Хәтәре ‒ хәтер” утын<br> Алдыйм диеп, алдандым...<br> <br> '''& & &'''<br> Хатларыңда ‒ үпкә сүзе,<br> Ят күрәсең мине нидән?<br> Йөрәккәем ‒ язгы ташкын,<br> Су астында калган үзән.<br> <br> Җан халәтем Янартау күк,<br> Холык-фигыль хәйран кырыс.<br> Сыгылмалы күңел кылы ‒<br> Үтә нәзек утлы корыч.<br> <br> Син дускаем, кыек атып,<br> Алдың мине туры укка,<br> Кичерә күр, үпкәләтсәм.<br> Рәнҗешләрең ләкин ‒ юкка.<br> <br> Гореф-гадәт, бар барлыгың<br> Кабул кылдым, камил күреп,<br> Моннан ары әйтер сүзем<br> Нурга төрәм, гөлдәй үреп.<br> <br> Хатларыңда ‒ үпкә сүзе,<br> Ят күрәсең мине нидән?<br> Йөрәккәем ‒ язгы ташкын,<br> Су астында калган үзән.<br> <br> '''& & &'''<br> Чү, йөрәгем, чү, дим, ярсыма!<br> Яз җилләре исә каршыма.<br> Хуп күрербез данлап, хөрмәтләп,<br> Үзе кебек җөпләп, куәтләп.<br> <br> Көч-дәрт, дәрман җанда җитәрлек,<br> Карурманнар аша үтәрлек.<br> Гомер көзе ‒ алтын бер яфрак,<br> Газаплану... булыр артыграк. <br> <br> Алда бәйрәм ‒ дуслык бәйрәме:<br> Кочак-кочак чәчәк бәйләме.<br> Яшьлек белән картлык кул куя,<br> Фатиха дип уртак юл уя.<br> <br> Икесенә күмәк бер исем,<br> Ни хәл итмәк, шул ук бер җисем.<br> <br> '''ЯШЬЛЕГЕМӘ ТАБА'''<br> Җыр яңгырый, канат куеп иңнәремә,<br> Яшәү көче ‒ куәт биреп йөрәгемә.<br> Ак болытка әверелеп, моң агыла ‒<br> Әйтерсең лә, киләчәккә юл ярыла. <br> <br> Күңелемне моңландырып сайрый былбыл ‒<br> Әйткән төсле: “Һәр минутның кадерен бел!”<br> Чулпы чыңын хәтерләтеп ага чишмәм ‒<br> Гомер каегын яшьлегемә таба ишәм!<br> <br> Бүгенге көн гыйззәтледән гыйззәтлерәк.<br> Соңга калып таҗын ачса да бит, гөләп<br> Нурлар сибә ‒ кадерен белә һәр мизгелнең! ‒<br> Ямен узып иртә чәчәк аткан гөлнең.<br> Җыр яңгырый ‒ җан рәхәте кичертә ул,<br> Мәңгелекнең тере суын эчертә ул!<br> <br> '''& & &'''<br> Күбәләкле, шау чәчәкле яшел алан,<br> Хозурланып, хәйран калып карап торам:<br> Җете кызыл чәчәкләрдән нур бөркелә<br> Олы юлдан, тавыш биреп, кемдер килә.<br> <br> Зирекләрнең алкаларын җил уйната,<br> Куе кызыл төскә кереп, шәфәкъ бата.<br> Олы юлдан килгән юлчы, уйландырып,<br> Үзәк өзгеч сагышлы җыр яңгырата.<br> <br> Шушы җырда ‒ кара урманнарның шавы,<br> Шушы җырда ‒ бәллүр чишмәләр чыңлавы.<br> Шушы җырда ‒ ата-бабалар авазы,<br> Без кичергән елларның бер кайтавазы.<br> <br> Сагышлы җыр барлыгымны биләп алды,<br> Хәтер йомгагын сүттереп моңландырды,<br> Җәлеп итте серле юлчы каршысына,<br> Саф кояшның шәфәкъ нуры яктысына.<br> <br> === '''IX. ЯШӘҮ КӨЧЕ БИРГӘННӘРГӘ''' === “Рәхмәт, Ходай, яшәү көче өргәнеңә...<br> Түземлекләр, иркен сулыш биргәнеңә,<br> Тормышымны шатлыкларга төргәнеңә”.<br> (Гүзәлия Вәлиева)<br> <br> '''РӘХМӘТЛЕМЕН!'''<br> Рәхмәтлемен яшәү көче биргәннәргә,<br> Хөрмәтем зур ярдәм кулы сузганнарга.<br> Кояш кебек күңел күгемне яктыртып,<br> Гөлләремә тере суын сипкәннәргә.<br> <br> Рәхмәтлемен күңелемнең чишмәсенә<br> Искәртмәстән көмеш тәңкә салганнарга.<br> Күк йөзендә таң йолдызы кабынганда<br> Күңелләрдә мөкатдәс җыр тудырганга.<br> <br> Рәхмәтлемен халык җырын яңгыраткан<br> Былбылларның һәммәсенә, барчасына.<br> Мәңгелекнең хозур җәннәт кошларына,<br> Күңел кылын чыңлаткан тавышларына.<br> <br> '''& & &'''<br> Мин “Сез”ләргә чын күңелдән рәхмәт укыйм,<br> Эчерттегез вакытында тере суын.<br> Табигатьнең кочагына алып чыгып,<br> Тыңлаттыгыз былбылларның моңлы җырын.<br> <br> Юл алдырып кояшлы ил − тау иленә,<br> Күрсәттегез Таш Кыяның бөеклеген,<br> Бөркетләрнең очышына гашыйк итеп,<br> Аңлаттыгыз яшәү сере тирәнлеген.<br> <br> Мин “Сез”ләргә чын күңелдән рәхмәт укыйм,<br> Вәгъдә − иман, очрашырбыз бакый якта,<br> Тормыш юлы сукмагында алтын көздә,<br> Киек казлар каңгылдашып очкан чакта.<br> <br> Әсәрләнеп алтын көзнең хозурында,<br> Төсләргә бай табигатьнең куенында<br> Йөргән чакта, яшәешкә мәдхия җырлап,<br> Җилләр исте, сөенечле хәбәр юллап.<br> <br> Әйтерсең лә, бәхет кошы иңнәремдә,<br> Мин − сәгадәт бакчасының түрләрендә!<br> Җыямын күк чәчәкләрнең бар орлыгын,<br> Исбат итеп керсез мәхәббәт барлыгын.<br> <br> '''РӘХМӘТ СИҢА, БӨЕК КҮГЕМ!'''<br> Рәхмәт сиңа, Бөек Күгем!<br> Ташламадың, читләтмәдең,<br> Алмагач үскән бакчамда<br> Гөл үстертми яшәтмәдең.<br> <br> Гөлбакчага нур иңдереп,<br> Кыйбла яктан кояш чыкты.<br> Җылы җилләр исеп таңда,<br> Гөлләремне назлап кочты.<br> <br> Рәхмәт сиңа, Бөек Күгем!<br> Далаларга яскандырдың,<br> Бар хәятка гашыйк итеп,<br> Мәңгелеккә юл алдырдың.<br> <br> Гомер агышы Мәңгелекнең<br> Бер мизгеле генә икән,<br> Шуңа, ахры, сиздермичә<br> Чәчләремә көмеш иңгән.<br> <br> Рәхмәт сиңа, Бөек Күгем!<br> Җан халәтемне аңладың,<br> Хәтер җебемне чуалтып,<br> Ташкын суга агызмадың.<br> <br> '''УРАП КАЙТТЫМ ШАНЛЫ ИДЕЛ БУЕН'''<br> Хәсән Туфан истәлегенә<br> <br> Урап кайттым шанлы Идел буен:<br> Ак җилкәннәр җилдә чайкала,<br> Су читендә ялгыз аккош йөзә,<br> Су тибрәнеп ярга чайпала.<br> <br> Кемнең рухы кайткан аккош булып<br> Без яшәгән алтын төбәккә?<br> Монда булгач туып-үскән җире,<br> Ник күзләре карый еракка?<br> <br> Бер мизгелгә, бары бер мизгелгә<br> Дусларыннан калган аерылып.<br> Күтәрелеп кинәт очып китте,<br> Җаны калды тагын каерылып.<br> <br> Сагыну җырын көйли камышлар да,<br> Еламсыр тал түгә аһ-зарын.<br> Язмышлардан узмыш булмаган күк,<br> Киткәннәрне булмый кайтарып.<br> <br> Урап кайттым янә Идел буен:<br> Ак җилкәннәр җилдә чайкала.<br> Су читендә шул ук аккош йөзә,<br> Су тибрәнеп ярга чайпала.<br> <br> '''& & &'''<br> Бүген “Сез”не күрәсем килүдән<br> Утлы өермә җанны биләде,<br> Шөкеранә кылдым, кискен җилләр<br> Җан халәтемне, дип, күрмәде.<br> <br> Үзгә бер җисемгә әверелеп,<br> Томан арасыннан юл алдым,<br> Ак каенның кәүсәсенә сарып,<br> Сары сагыш булып уралдым.<br> <br> Карашымны үзенә җәлеп итеп,<br> Таныш түгел бер кош сайрады,<br> Сокландырып, гаҗәеп тавышы<br> Туган төбәгенә әйдәде.<br> <br> Һич кенә дә юл аласым килми,<br> Ак каенны ялгыз калдырып,<br> Ташкын сулы яз килгәнен көтәм,<br> Керфегемнән тамчы тамдырып...<br> <br> '''БӨЕК ЧӘЧӘН ОСТАЗЫМА'''<br> Каурыемны тартып алдым, бик ипләп,<br> Күңел кыллары арасыннан, өф-өфләп!<br> Миннән зыян күрмәсен, дип ачынып,<br> Йөрәгемне биккә куйдым, качырып.<br> <br> Кайчан, йөрәгем, булырсың ирекле? −<br> Бөек чәчән ‒ остазым күренекле.<br> Гөлләремә нурлар иңде төсләрдән,<br> Табигатьтән өстен булган көчләрдән.<br> <br> Бүген, әйтерсең, күк капусы ачылды,<br> Юлларыма энҗе-мәрҗән чәчелде ,<br> Саба җиле, киңәш биреп, иркәләп,<br> Чәчләремне тарап үрде иртәләп.<br> <br> Кояш нуры, кыздырып күңел кырын,<br> Тарттырып һәм көйләп һәр нәзек кылын,<br> Искитмәле көй чыңлатып тыңлатты,<br> Җан аямый, яшькә манчып чылатты.<br> <br> Каурыемны кадерләп йөртәм ипләп,<br> Күз карасыдай саклап һәм өф-өфләп.<br> Миннән зыян күрмәсен, дип, ачынып,<br> Китте йөрәк иреклеккә ачылып.<br> <br> '''& & &'''<br> Айдар Фәйзрахмановка<br> Гасыр үтеп, күңелләргә<br> Курай, кубыз моңы ашты,<br> Тальян гармун моңландырып,<br> Сахраларга әйдәп дәште.<br> Яшь-җилкенчәк хәбәр түгел,<br> Сәерсенеп кенә тыңлый:<br> “Бу нинди көй, нинди аваз,<br> Урман-кырлар нигә тынмый?<br> Нигә шаулый карурманнар,<br> Ни сәбәпле ыңгыраша?<br> Кыр казлары канат кага −<br> Әллә алар саубуллаша?..” −<br> Саубуллашмый, алар шулай<br> Хәл белешеп исәнләшә!<br> Гасыр үтеп кайткан көй-моң<br> Иман нурын безгә чәчә.<br> <br> '''ЕРАКТАГЫ ЯКТЫ ЙОЛДЫЗЫМ'''<br> Фердинанд Сәлаховка<br> Ерактагы якты йолдызым,<br> Сиңа атап языла бу җырым,<br> Исемең тәрҗемәсен белмимен,<br> Галәм былбылына тиңлимен.<br> <br> Сәламлимен сине һәрвакыт,<br> Хөрмәт белән чал башым иеп,<br> Хозур тавышыңны тыңлыймын,<br> Күкрәгемә кулымны куеп.<br> <br> Мәгърифәтле җаныңны зурлап,<br> Күңелем абруең каршына,<br> Ерактагы якты йолдызым,<br> Чыгарга дип базмый талпына.<br> <br> Бүген Ходай, рухи көч биреп,<br> Юл алдырды синең катыңа,<br> Ихластан бер ияр кигертеп<br> Итагатьле акбүз атыма.<br> <br> '''ГОМЕР ЯЗЫ ҖЫРЛЫЙ, СӨЮ УТЫ СҮНМИ'''<br> Мәрьям Әхиярова истәлегенә<br> <br> Гомер язы җырлый, сөю уты сүнми,<br> Җырлы гомер үзе − мәңгелек.<br> Киткәннәр дә кайта, урап Мәңгелектән,<br> Мәхәббәт җырына әверелеп.<br> <br> Гомер язы җырлый, сөю уты сүнми,<br> Күңел күге гөл-чәчәк ата,<br> Мәңгелектән тылсым, сихри нурлар алып,<br> Кыңгыраулар чыңын чыңлата.<br> <br> Гомер язы җырлый, сөю уты сүнми,<br> Без яшибез Мәңге илендә,<br> Табигатьтә чык тамчысы җыеп,<br> Тәмен татып язмыш иңендә.<br> <br> Гомер язы җырлый, сөю уты сүнми,<br> Җырлы гомер үзе − мәңгелек.<br> Мәңгелеккә күчкәннәр дә аваз сала,<br> Сәлам юллап, биек үр менеп:<br> “Сөю уты сүнми, гашыйк җаннар үлми,<br> Гашыйк җаннар җыры − мәңгелек!”<br> <br> '''ГӨЛ МАЕНА МАНЫП СУРӘТ ТӨШЕРӘМ'''<br> Фердинанд Сәлаховка<br> Гөл маена манып сурәт төшерәм:<br> Аккош йөзә Әдрән диңгездә,<br> Былбыл кошым гөлгә кунып сайрый,<br> Гөлбакчасын мактап нигездә.<br> <br> Гөл маена манып сурәт төшерәм.<br> Ихатада бар да җыр тыңлый,<br> Моң агыла һәрбер күзәнәккә,<br> Күңел кылын тартып көй чыңлый.<br> <br> Гөл маена манып сурәт төшерәм,<br> Хур-бакчадан гүя нур алам.<br> Асыл кошның илаһ моңын тыңлап,<br> Иҗат чишмәсенә җыр салам.<br> <br> '''ҖАН АВАЗЫ'''<br> Улым Альбертның якты истәлегенә<br> Язмыш җиле кырыс булды нигәдер,<br> Соңгы күрешү үзәгемне өзәдер,<br> Сары сагыш сапты инде йөземә,<br> Көн яктысы күренмидер күземә.<br> <br> Булам кайчак акылымнан язарлык,<br> Ходаемнан мин сорыймын сабырлык.<br> Күк йөзенең ак болыты кап-кара,<br> Хәсрәтемне юарга юк бер чара...<br> <br> Язмышлардан узмыш югын беләмен,<br> Тәкъдиремә язылганын күрәмен,<br> Кайтмасыңны белә торып көтәмен,<br> Әрнү катыш хәсрәт утын йотамын.<br> <br> Керфек какмый төн үткәрәм уйланып,<br> Ярсып-ярсып җаным елый сызланып.<br> Соңгы күрешү йөрәк итен теләдер,<br> Күзләремнән әче яшьләр коядыр.<br> <br> '''& & &'''<br> Дустың килер хәлләреңне сизенгән күк,<br> Кайгың бетәр дустың килеп керүгә үк.<br> Иң чын дуслар шундый чакта сыналалар,<br> Шат көннәрдә бездә дуслар болай да күп.<br> (Габдрахман Җәми)<br> <br> Җан кичерешләрен аңлыйсың,<br> Мәгълүматлы, сабыр Борһаншин.<br> Күңел күгеңә син изгелекнең<br> Асыл сыйфатларын җыйгансың. <br> Ярдәм кулын суздың элеккечә,<br> Димәк, синдә яши Мәхәббәт. <br> Мәрхәмәтлек өчен яшәештә<br> Чын күңелдән юллыйм мең рәхмәт! <br> Синең белән аңлашуы җиңел,<br> Җан рәхәте ‒ сөйләмең тыңлау. <br> Ходай юкка зиһен бирмәгәндер,<br> Шөһрәтле булсын, дип, бу малай.<br> Малай чакның хатирәсе моңсу,<br> Ә син, күрәм, олы йөрәкле.<br> Әсәрләнеп, кыйбла ягына карап,<br> Күзәткәнсең сихри шәфәкъне. <br> Хаклык өчен көрәшкән өммәтле,<br> Үз сүзендә торган хөрмәтле, −<br> Гаҗәеп фәһемле татар син,<br> Мәсләктәш мөгаллим Борһаншин! <br> Табигатьнең тугры дусты булып<br> Хозурлыкта яшәвеңне теләп,<br> Мәдхия җырлый күңел ләззәтендә<br> Яңа Кормаш кызы Гөлнәфидә.<br> <br> '''ҖЫР АЛИҺӘСЕ'''<br> Әлфия Афзалова истәлегенә<br> Сары көзнең бер мизгеле<br> Уелып калды йөрәгемдә,<br> Кәккүк моңы яңгырады<br> Карурманның өсләрендә.<br> Йа Ходаем, көч-куәт бир<br> Сагыш утында көйгәннәргә,<br> Сыкы сарган каен кебек,<br> Кояш нурын көткәннәргә.<br> <br> Кеше китә − җыры кала,<br> Әче яшьләр күздән тама...<br> Кәккүк тавышы сагышлы.<br> Һәрбер затның − үз язмышы.<br> Кәккүк җыры, моңландырып,<br> Илтеп яшьлек елларына,<br> Урман чишмәсенең суын<br> Кабат салды телләремә.<br> <br> Сары көзнең бер мизгеле,<br> Канат куеп зарлы җанга,<br> Ут биюен биеттереп,<br> Алып менде биек тауга.<br> Мәңгелектән аваз сала<br> Моңлы кәккүк җыры аша,<br> Кайтавазы кабатлана,<br> Карурманны яңгырата.<br> <br> '''ИШЕТЕЛМИ КӘККҮК ТАВЫШЫ...'''<br> Әлфия Афзалова истәлегенә<br> Ишетелми кәккүк тавышы,<br> Кояш көлми, нурын бөркеп,<br> Сагышыннан өзгәләнеп,<br> Сулыгып елый гаярь бөркет.<br> <br> Гаҗәеп гомер агышы,<br> Ай-йолдызларның балкышы,<br> Көзнең салкын яңгырлары,<br> Тама соңгы тамчылары...<br> Соңгы тамчы тавышында ‒<br> Җанга таныш, серле моң ул.<br> Күңел күген биләп алып,<br> Ак кышларга алдырды юл.<br> Сихри кышка биреп сәлам,<br> Кулым сузып исәнләшәм:<br> “Саумы, − диеп, − ел фасылы,<br> Гомеремнең иң асылы!<br> Авырсынмый аңлат башта,<br> Тәңкә карлар яуган чакта:<br> Ник шулкадәр ярсый йөрәк,<br> Кәккүк моңын сагынып елап?”<br> <br> Ишетелми кәккүк тавышы,<br> Кояш көлми, нурын бөркеп,<br> Сагышыннан өзгәләнеп,<br> Сулыгып елый гаярь бөркет.<br> <br> '''КИЛӘЧӘККӘ ИШЕК АЧЫК'''<br> Илфак Смаков истәлегенә<br> Кешелеккә хезмәт иткән,<br> Йөрәкләргә илһам биргән<br> Мәшһүр затлар киткән безнең аралардан.<br> Онытмагыз якын дуслар,<br> Җырчы кошлар-сандугачлар,<br> Искә алып, аралагыз яралардан.<br> <br> Күрәсез ич, көн кояшлы,<br> Сөйгән ярлар кыйгач кашлы,<br> Әзер дусларың сузарга ярдәм кулын.<br> Тибрәндереп күңел кылын,<br> Яңгыратып алар җырын,<br> Узыгыз сез, горур атлап, тормыш юлын.<br> <br> Мәңгелекнең ак кошлары,<br> Зәңгәр күлнең аккошлары −<br> Мәшһүр затлар сәлам юллый, күккә ашып:<br> “Гөл елмая таҗын ачып,<br> Сәгадәтле гомер юллап, яшьнәп дәшеп.<br> Киләчәккә ишек ачык!<br> Ишек ачык!”<br> <br> '''ШАЯРТУ'''<br> Минем хакта язма, дисең. Язмам.<br> Язсам, исемеңне телгә алмам.<br> Тик барыбер якын дусларыма<br> Кемлегеңне, шиксез, әйтми калмам.<br> <br> Гөләпләрне үлеп ярата, дип,<br> Сүз башлармын, әгәр яза калсам.<br> Теле матур, ләкин энәле, дип,<br> Ачуланма, алкын суга салсам.<br> <br> Беләм, дустым, синең ни әйтәсең:<br> “Булсаң булырсың син ‒ җен кызы!”<br> Һәм мин сиңа шаяртып әйтермен:<br> “Мин бит күңелең күге йолдызы!”<br> <br> Аптыраулы караш ташлап, шулчак<br> Кабатларсың: “Җен!” ‒ дия-дия.<br> Бу юлы да яратып әйтермен:<br> “Сөю каршында мин ‒ хурия!”<br> <br> '''& & &'''<br> Батыр Закиров истәлегенә<br> Койганнардыр сине саф көмештән,<br> Мәһабәт һәм горур калгансың,<br> Ходай үзе шулай яратадыр<br> Табигатьнең гаярь баласын.<br> <br> Җил-давыллар, зыян китермичә,<br> Саклаганнар һәрбер нәкышең,<br> Күзләреңнән якты моң сирпелә,<br> Нурын сибә йөрәк балкышың.<br> <br> Киләчәккә аваз бирәсең син,<br> Очар коштай канат кагынып,<br> Офыкларга карап юл аласың,<br> Фирдәүсиләр җырын сагынып.<br> <br> Бу язларда шаулап чәчәк атар<br> Хәйям, Руми, Хафиз җаннары,<br> Сөю иле ‒ гүзәл Гөлстанга<br> Озата барыр Сәгъди җырлары.<br> <br> '''& & &'''<br> Көтмәгәндә син каршыма килдең дә<br> Алып киттең кояшлы тау иленә,<br> Тыңлаттың да таулар җырын яңадан,<br> Арындырдың сагышымнан, ярадан.<br> <br> Күреп синең нур балкыган йөзеңне,<br> Күзләреңнән алалмыйм күзләремне,<br> Кабат кайтып гомер язы таңына,<br> Иңнәреңә сарылам мин тагын да.<br> <br> Моң чишмәсе, чиксез дәрья син үзең,<br> Күңел кылын чиртә синең һәр сүзең.<br> Газаплана нигә бу бәйсез йөрәк? ‒<br> Җанга шифа биралырлык җыр кирәк!<br> <br> Ешрак ишеттер тавышың, былбылым,<br> Ялкынланып чәчәк атсын гөлләрем.<br> Яңгырасын карурманда җырларың,<br> Кәккүкләрне моңландырган көйләрең.<br> <br> '''“АГЫЙДЕЛ” СЫЛУЫНА'''<br> (Биюче кызга)<br> Ул гәүдәңнең сылулыгы<br> Күз алдыннан китми бер дә −<br> Шулкадәр охшарсың икән<br> Бакчадагы нәфис гөлгә.<br> <br> Башкаеңа япкан яулык −<br> Аллы-гөлле бер үзәнлек,<br> Менә кайда, кемдә булган<br> Күз алгысыз ул гүзәллек!<br> <br> Аяк атлап баруларың,<br> Кәс-кәс басып йөрүләрең,<br> Энҗе чыкка төрелгәндер<br> Шат елмаеп көлүләрең.<br> <br> Кашкайларың хәтерләтә<br> Карлыгачның канатларын,<br> Йөрәкләрдә эз калдыра<br> Синең назлы карашларың.<br> <br> Һәр йөрәкне җилкендереп,<br> Өздереп бие, гүзәл туташ!<br> Агыйделне буйлаганда<br> Таң кызлары булсын юлдаш!<br> <br> '''АНА САГЫШЫ'''<br> Улым Альбертның якты истәлегенә<br> Күкләргә карыймын өзелеп,<br> Күкләрдә бары күз карашым,<br> Көннән-көн йөрәкне телгәләп,<br> Илертеп елата сагышым.<br> <br> Күкләргә карыймын өзелеп,<br> Тавыш бир бер генә булса да!<br> Юаныйм тавышыңны ишетеп,<br> Бары бер мизгелгә булса да.<br> <br> Күкләргә карыймын өзелеп,<br> Күземнән яшь түгел, кан тама.<br> Йөрәктә төзәлмәс җәрәхәт,<br> Телгәләнгән йөрәк ут яна.<br> <br> Күкләргә карыймын өзелеп,<br> Күкләрдән мин хәбәр көтәмен,<br> Күрешербез дигән өметтә<br> Офыклар сызыгын үтәмен...<br> <br> '''КҮҢЕЛЕМНЕҢ ЛӘЙСӘН ЯҢГЫРЫ'''<br> Илсөя Бәдретдиневага<br> Тымызык күлнең агышы юк,<br> Төнбоеклар чәчәк атса да.<br> Ак болытлар агыла туктаусыз,<br> Шәфәкъ сүнеп, кояш батса да.<br> <br> Күңелемнең ак болыты бул син,<br> Күңелемнең ләйсән яңгыры,<br> Күңел күгем гөле чәчәк атып,<br> Сөеп дәшсен: “Рәхмәт яугыры!”<br> <br> Гөрләп килгән сихри язларның<br> Шаулап аксын ташкын сулары,<br> Яз шатлыгы үтеп күңелләргә,<br> Яңгырасын яшьлек җырлары.<br> <br> Сәфәр чыгыйк таңда моң иленә,<br> Әверелеп назлы аккошка,<br> Күңел хөрлегендә яшик һәрчак,<br> Баш бирмичә кайгы-сагышка.<br> <br> '''НИНДИ КҮРКӘМ БУЙ-СЫН, ЙӨЗ-КЫЯФӘТ'''<br> Фердинанд Сәлаховка<br> Нинди күркәм буй-сын, йөз-кыяфәт,<br> Фарсы шаһзадәсе диярсең!<br> Кулларыңны күкрәгеңә куеп,<br> Ирексездән башың иярсең.<br> Күзләренә карап таң каласың,<br> Күз алгысыз якты нур күреп.<br> Мисыр шикәре күк татлы теле,<br> Кала җаның җырыннан эреп.<br> Ширбәттән дә татлы баллы сүзләр,<br> Бу нурланыш каян килә соң?<br> Кыңгырау гөл чыңлап хәбәр бирә,<br> Мәгърифәтле, гаярь икәнсең.<br> Гарасатлы көннәр булганда да,<br> Тирән күлне иңләп йөзгәнсең.<br> Җан авазың мең сырхауга дәва,<br> Җанга сихәт биреп узгансың.<br> Күңел күген кара болыт каплап,<br> Дәшсә мәңгелеккә сәфәргә,<br> Җырларыңны тыңлап көч аламын,<br> Иртәрәктер, диеп, китәргә.<br> <br> '''& & &'''<br> Өстәлемдә ‒ изгеләрнең әсәре,<br> Һәрбер битендә мәгърифәт мәктәбе.<br> Кулга алып Сәгъдинең бер китабын,<br> Хозурланып гөлбакчага чыгамын.<br> <br> Әсәрләнеп сипсә кояш нурларын,<br> Гөлбакчада үстерәм матурларын, ‒<br> Җылы җилләр гөлләремне назласын,<br> Гөлләремә былбыл кунып сайрасын.<br> <br> Күңел күземне яктырткан нурланыш<br> Ирештерсен шатлык җырын җиһанга!<br> Изгеләрнең чишмәсеннән тере су<br> Эчерткәнгә рәхмәт укыйм Ходайга!<br> <br> '''& & &'''<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> <br> Сарай салган бер изге җан,<br> Кызганмаган малын, көчен.<br> Яше-карты бергәләшеп<br> Гәп корганнар, җыелеп кичен.<br> Кызарып шәфәкъ ачылганда<br> Өйләренә таралганнар,<br> Кайтып җиткәч, каерылып<br> Шул сарайга караганнар.<br> Сарай ишеге һәрчак ачык.<br> Юлчы кергән, җилдән качып,<br> Күреп шулчак аксакалның<br> Тәсбих тартып утырганын,<br> Сәлам биргән, башын иеп.<br> Ил агасын кузгатмаган,<br> Яшен яшьнәп күк күкрәгәч,<br> Бер кәлимә сүз катмаган.<br> Кызарып шәфәкъ ачылганда,<br> Бер-берсенә сәлам биреп,<br> Күрешкәннәр ике куллап,<br> Туганнар очрашкан кебек.<br> Сорау биргән сарай иясе:<br> “Кай тарафка юл тотасың?”<br> Сөйләп биргәч аңа юлчы,<br> Укып озаткан догасын.<br> Дала аша үткән чакта<br> Тавыш бирә кемдер аңа:<br> “Давыл чыгып, болыт куера,<br> Як-ягың яхшылап кара!<br> Ышыкланыр урын эзлә,<br> Тапмасаң да − өмет өзмә:<br> Көйлә белгән сүрәләрне,<br> Энҗегә тиң тезмәләрне”.<br> Изгеләрнең күңеле киң,<br> Белем чишмәсе − күлгә тиң.<br> Юлчы ‒ юлда, иҗтиһатта<br> Киртә булмас гарасат та.<br> <br> '''& & &'''<br> Илсөя Бәдретдиневага<br> Таң йолдызы булып кабындың,<br> Нурландырып күңел күгемне.<br> Табигатьнең күркәм кошына −<br> Аккошка тиңлимен үзеңне.<br> <br> Күңел чишмәң һәрчак чыңласын,<br> Хыял канатларың сынмасын,<br> Тормыш юлың сәгадәтле булып,<br> Күзләреңнән елмаю китмәсен.<br> <br> Хозурлыкта иркен сулыш алып,<br> Күңел кошың өзелеп сайрасын,<br> Мәхәббәтле яз иленә кайтып,<br> Үзенә тиң былбыл сайласын.<br> <br> Күтәрелеп зәңгәр киңлеккә,<br> Шатлык җырын җырла биектә,<br> Соклансыннар дус-иш, туганнар,<br> Йөрәк ялкыныңны күргәннәр.<br> <br> Мәңгелектән килгән нурланыш,<br> Өмет кояшыңны балкытып,<br> Яңгыратсын элмәс җырыңны,<br> Киләчәккә ак юл алдырып.<br> <br> '''ЧИШМӘГӘ СУГА БАРУ'''<br> Габдулла Рәхимкулов белән Гөлшат Зәйнәшевага дога булып ирешсен. <br> Ходай ташламасын берүк<br> Үзе карамагыннән.<br> Суын кызганмый эчертсен<br> Чишмәсе-ермагыннан.<br> <br> Таң атканда ялан аяк<br> Чыклы чирәмгә басып,<br> Ялан аша суга барыйм<br> Чиләк-көянтә асып.<br> <br> Мөлдерәмә су тутырып,<br> Тал басмалардан үтим.<br> Яшьлекне искә төшереп,<br> Хәтер йомгагын сүтим.<br> <br> “Күгәрчен күзе” чәчәге<br> Һаман да шул көенчә.<br> Айлы кичләр, якты хисләр,<br> “Зәңгәр төймә” үзенчә.<br> <br> “Зәңгәр төймәм” дип иркәләп<br> Назлап кына дәшәрмен.<br> Сүндермә мәхәббәтеңне,<br> Мин көч алып яшәрмен”.<br> <br> Елмайттыгыз, яшәрттегез,<br> Мин канатлы кош бүген!<br> Аек килеш исерттегез,<br> Йолдызлы күңел күген.<br> <br> “Гел сиңа багышлап җырлыйм<br> Җырларымның моңлысын!<br> Көтәм синнән, зәңгәр төймәм,<br> Мәхәббәтнең олысын!”<br> <br> Кабатланмас яшьлек җыры<br> Кайтарды урам буйлап,<br> Тәү мәртәбә тәпи баскан<br> Авыл очыннан урап.<br> <br> Җәннәттә үткән икән лә<br> Балачак, үсмер еллар.<br> Саубуллашыр вакыи җиткәч,<br> Җаным үксепләр елар.<br> <br> Мәңгелек йорты янәшә,<br> Җаным, күккә ашырсың.<br> Бер йотым су ‒ чишмә суы,<br> Телемдә син калырсың,<br> Мине озата барырсың.<br> <br> '''& & &'''<br> Хәния Фәрхи вафатына<br> <br> Күзләр түгел, йөрәккәем елый сагынып,<br> Бу сагыштан булмас төсле һич арынып...<br> <br> Яңгырыйлар колагымда көй-җырларың,<br> Күңелемә сеңеп калды шул моңнарың.<br> <br> Ятим итеп киттең илдә бар хәятны,<br> Юл чыгарга көтеп торган аргамакны.<br> <br> Ак аргамак көннәр буе сине эзли,<br> Хәсрәтеннән гаип булган юлны күзли...<br> <br> ...Таң җилләре исеп үтә тәрәз чиртеп,<br> Мәңгелеккә күчкәннәрдән сәлам итеп.<br> <br> '''& & &'''<br> Хушлашыр вакыт җитте, дип,<br> Күз яшьләрем түктермә,<br> Йөрәгемә хәнҗәр кадап,<br> Гөлләремне түндермә.<br> Синнән башка гөлләремнең<br> Куаныч-яме булмас,<br> Кулымдагы каләмемне<br> Тибрәтер көч тә калмас.<br> Йөрәк агышым сүрелсә,<br> Вакыт та туктап калыр,<br> Тау иленә сәфәр чыккач,<br> Кем мине каршы алыр?..<br> Күңел кошым тынып калса,<br> Очар канатым какмас,<br> Үзәнлеккә төшкән ташкын<br> Ерганак ерып акмас.<br> Хушлашыр вакыт җитте, дип,<br> Өзмә әле үзәгемне:<br> Илһам сүнеп, гаҗиз калсам, <br> Кем аңлар йөрәгемне?<br> Укытучым, миңа синең<br> Җылы карашың кыйммәт.<br> Гүзәллеккә юл алдырган<br> Кулъязмаларың ‒ үрнәк.<br> <br> '''& & &'''<br> Хәния былбыл! Рухың шат булсын!<br> <br> Сайра, былбыл, сагынычлы яз өн салды!<br> Сайравыңны күңелкәем көтеп алды.<br> Тавышыңны ишеттереп бар җиһанга,<br> Бертуктаусыз илһам иңдер һәрбер җанга. <br> <br> Нурландырсын илаһи моң күңелләрне,<br> Чыңлатсын ул йөрәкләрдә бар кылларны.<br> Елмайсыннар таңда гөлләр, таҗын ачып,<br> Ләззәтләнсен алар тере суын эчеп.<br> <br> Мәңгелекнең асыл кошы сайраганда,<br> Сагыш яше тамды моңсу күзләремнән,<br> Ургып чыкты әйтелмичә калган сүзләр,<br> Рәхмәт хисләрен тергезеп, йөрәгемнән.<br> <br> Ташкын сулы, шау чәчәкле ямьле язда<br> Сайрар кошка әверелдем бер мизгелгә, ‒<br> Җырлар өчен ихлас күңел мәдхиямне<br> Былбыл булып илгә кайткан бер изгегә.<br> <br> '''ХУШ ИСЛЕ ШОМЫРТ ЧӘЧӘГЕ<br>''' Зәйнәб Фәрхетдиневага<br> Хуш исле шомырт чәчәге,<br> Җанны хәйран калдырып,<br> Яз иленә юл алдырды,<br> Күземнең явын алып.<br> <br> Гомеремнең ак кышында<br> Кабат яшьлеккә кереп,<br> Гомер язында яшимен,<br> Күңелне пакьләндереп.<br> <br> Хозур шомырт чәчәгенә<br> Рәхмәт хисемне юллыйм,<br> Гүзәллегенә соклансам,<br> Тавышын тыңлап туймыйм.<br> <br> Тавышыңда корыч чыңы<br> Чагылып кайчагында,<br> Саба җилен биеттереп,<br> Ала үз кочагына.<br> <br> Дан-шөһрәткә ия булып,<br> Күтәрелеп биеккә,<br> Кояш кебек балкып яна,<br> Нур иңдереп йөрәккә.<br> <br> Хуш исле шомырт чәчәге,<br> Оныттырып яшемне,<br> Зәңгәр киңлеккә очыртты,<br> Күңел күге кошымны.<br> <br> '''ХОЗУРЛЫК'''<br> Ил агасы бүген бигрәк назлы:<br> Сөрмә тартты керфегем-кашыма,<br> Кулларыма бизәк төшерде дә<br> Ширбәт салды тутырып учыма.<br> <br> Шундый матур такыя үреп бирде,<br> Үз куллары белән гөлләр җыеп.<br> “Битләвендә тауның бүген бәйрәм,<br> Килерсең, − ди, − такыяңны киеп”.<br> <br> Офык ачылу − гаҗәеп манзара:<br> Исем китеп карап торырмын,<br> Остазымның нурлы йөзен күреп,<br> Баш ияргә каршы барырмын.<br> <br> '''ҖЫРЛАРЫҢДА МОҢ АГЫШЫ'''<br> Хәния Фәрхи истәлегенә<br> <br> Давыл чыгып, зар елатты гөлләремне,<br> Тетрәндереп, яшькә манчып күзләремне...<br> Язмыш җиле, исми торчы бер мизгелгә,<br> Әрнү-сагышлардан тынгы бир күңелгә...<br> <br> Уйламыйбыз алда безне ни көтәсен,<br> Сикәлтәле тормыш юлыннан үтәсен,<br> Шау чәчәкле гомер язын нурга төргән<br> Йөрәктәге өмет утының сүнәсен...<br> <br> Хөрмәт белән искә алыйк җан авазын,<br> Мәңгелеккә күчкәннәрнең сөю-назын,<br> Изге бүләк булып калган мирас нурын ‒<br> Табигатьнең, яшәешнең үлмәс җырын.<br> <br> Җырларыңда сихри чишмә-моң агышы,<br> Чит җирләрдә гомер сөргәннәр сагышы...<br> Күңел шәмен саклар өчен көч бир, Ходай,<br> Сафландырсын күңел күген Кояш һәм Ай.<br> <br> ...Былбылларның барчасына ‒ изге теләк,<br> Ихласымнан хәер-догаларда калам.<br> Чык тамчысын җыйдым учлап,һәмбөртекләп<br> Гөлләремә янә тере суы салам.<br> <br> Сөенечле күз яшьләрем тамар<br> Бер-бер артлы керфек очларыннан,<br> Үрмә гөл күк иңенә сарылырмын,<br> Әсәрләнеп татлы хисләремнән.<br> <br> Бүгеннән мин эреп югалырмын,<br> Җан хозуры − бу галәм агышы,<br> Ил агасы Бөек Остазымның<br> Күңелемдә илаһи тавышы.<br> <br> '''ТӨШ'''<br> Нәсимиләр, Низамилар ‒ ирекле кош.<br> Хәерлегә була күрсен бүгенге төш...<br> Мин дә имин, иреклемен, сәфәр чыктым,<br> Бара-бара таныш эзләргә юлыктым.<br> Һәм ул эзләр алып китте дала буйлап,<br> Әсәрләнеп атлый бирәм, уйлар уйлап.<br> Мөмкин хәлме: кайчандыр мин бу якларда<br> Иңләдем күк далаларны ак атларда?<br> Хәтеремдә, айлы кичтә учак ягып,<br> Дуслар белән гәп корганым куна калып,<br> Таң атканда, таң җиленә битне куеп,<br> Изрәвем яшь баладай, йокыга оеп.<br> Гаҗәп бер төш күргән идем ул чакта да,<br> Икеләнми әйтә алам бу хакта да.<br> Ил агасы, дога укып, сулышын өрде,<br> Минем эзне югалтма, дип, кулын бирде.<br> <br> '''& & &'''<br> Ришат Төхвәтуллинга<br> Сәхнә түре ‒ сихри нурланыш,<br> Гүя өзелеп сайрый асыл кош;<br> Җанны били моңлы тавышы,<br> Мәртәбәле булсын язмышы.<br> <br> Һәр җырыннан, үтеп күңелгә,<br> Хозурлы бер иркен түгелә,<br> Яшәү көче өстәп йөрәккә,<br> Тере суы җанга бөркелә.<br> <br> Теләкләрнең иң-иң изгесе ‒<br> Асыл кошның күңел көзгесе.<br> Уй-хыяллар ашсын тормышка,<br> Балкып торсын юлда Кояш та!<br> <br> '''& & &'''<br> Габдулла Рәхимкулов истәлегенә<br> Синең хакта уйлар уйлап<br> Хозурлану әсәрем...<br> Чык тамчысы энҗе кебек<br> Коела күз яшьләрем.<br> <br> Сәламләүме, хушлашумы −<br> Моң биләде җанымны,<br> Мәңгелеккә юнәлтте дә<br> Зиһенемне, аңымны.<br> <br> Синең сурәт тасвирлана<br> Елның һәр фасылында,<br> Рухи көчең, яшәешең −<br> Төсләрнең асылында.<br> <br> Халәтеңнең чагылышы<br> Җанымны сөендерә,<br> Ләззәт илә, зәвык илә<br> Күңелгә көй иңдерә.<br> <br> Исемең, йа хикмәти Хода, −<br> Үзе бер затлы әсәр.<br> Асыл кошым, телең ширбәт...<br> Күземдә татлы яшьләр.<br> <br> Җырың әйди гөлбакчага,<br> Канатландырып җанны,<br> Гөлчәчәкләр хуш ис бөрки,<br> Яктыртып зиһен, аңны.<br> <br> '''КҮҢЕЛЕМНЕҢ БЕР БИЗӘГЕ'''<br> Хәния Фәрхи истәлегенә<br> <br> Күңелемнең бер бизәге булгансың син,<br> Ядкәрлегең йөрәгемә уйгансың син.<br> Бүген тагын кердең менә төшләремә:<br> Үз кулыңнан азык бирдең кошларыңа.<br> <br> Күгәрченнәр гөрли-гөрли җим ашады.<br> Талгын гына искән җилләр сүз башлады:<br> “Мәңгелеккә күчкәннәргә кыл догаңны,<br> Хушландыр яд итүеңә сусаганны.<br> <br> Фанилыкта фикер агышың булмасын зар:<br> Мәңгелекнең Ай-Кояшы, йолдызы бар.<br> Хөрмәт итеп каршы ал син гомер кышын,<br> Хозурланып тыңлар өчен галәм кошын...”<br> <br> ...Күңел күгеңне яктыртып, моңлы җаннар,<br> Төшләреңә кереп, бакый җырын җырлар...<br> Күңелемнең бер бизәге булгансың син!<br> Ил түрендә ядкәр булып калгансың син!..<br> <br> '''СИХРИ ТАВЫШЫҢА ГАШЫЙКМЫН'''<br> Фердинанд Сәлаховка <br> Сихри тавышыңа гашыйкмын,<br> Аныклыгы ‒ һәрбер сүзеңдә.<br> Фәрештәгә тиңләп шигырь язам,<br> Таң балкышы күреп йөзеңдә.<br> Җырың моңлы, тирән мәгънәле,<br> Колачлыйсың бөек Галәмне!<br> Җырың кайта урап мәңгелектән<br> Илаһи нурга төреп яланны!<br> <br> Сихри тавышыңа гашыйкмын.<br> Табигатьнең син сәмруг кошы.<br> Керфегеңннән тамса энҗе чык,<br> Йөрәккәең бриллант ташы.<br> Сүнеп барган чакта ‒ яшәү уты.<br> Аккош кебек ашырып күкләргә,<br> Тормыш юлын җырлап узасың син,<br> Үрнәк булып хәтта читләргә!<br> <br> '''X. ҖЫР ЯҢГЫРЫЙ КҮҢЕЛДӘ'''<br> “Кояш көлсә, ай елмайса<br> Илем күгендә, ‒<br> Тибрәнә җыр дулкыннары<br> Минем күңелдә!”<br> (Гөлшат Зәйнәшева)<br> <br> '''ҖЫР ЯҢГЫРЫЙ КҮҢЕЛЕМ КҮГЕНДӘ'''<br> Җыр яңгырый күңелем күгендә,<br> Әйдәп, дәшеп яшьлек таңына.<br> Төнбоеклы зәңгәр күлләрдә<br> Ак каурыйлы кошлар кагына.<br> <br> Сәлам биреп очар кошларга,<br> Юл аламын сихри кышларга.<br> Сихри кышның тәңкә карлары ‒<br> Әйтерсең лә, кояш нурлары.<br> <br> Җемелдәвек тәңкә ак карлар<br> Кара төнгә якты нур кертә,<br> Көнчыгышның назлы җилләре<br> Күз яшенең тозын эретә.<br> <br> Җыр, яңгырап кабат күңелдә,<br> Чакырганда яшьлек таңына,<br> Җир җиләкле ямьле җәй килә,<br> Колач җәеп, балкып каршыма.<br> <br> '''ҖЫР КИЛӘЧӘКТӘН ХӘБӘРДАР'''<br> Җыр киләчәктән хәбәрдар,<br> Җырда ‒ Мәхәббәт нуры.<br> Җыр ‒ гөлчәчәкләр бәйләме,<br> Җырда ‒ табигать аһәңе,<br> Туган як былбыллары.<br> <br> Күңел күге җыр гөлләрен<br> Кояшка үрләттерә,<br> Утка салып ул бер мәлдән,<br> Чәнечкеле гөләпләрдән<br> Такыя үрдерттерә.<br> <br> Җыр киләчәктән хәбәрдар,<br> Җыр күңел күген били.<br> Җырларда ‒ халык авазы,<br> Җыр ул ‒ көч вә кодрәт назы,<br> Җыр дөнья йөзен иңли.<br> <br> '''СИНЕҢ ХАККА'''<br> Йөрәгемне учларыңда тотып,<br> Син эчерттең сөю шәрабын,<br> Күпме еллар күңелемдә йөрттем<br> Татлы сөюемнең газабын.<br> <br> Әгәр миңа сорау бирә калсаң,<br> Сакландымы, диеп, хисләрең,<br> Һичбер шиксез, җавап бирер идем,<br> Алып синең исең-һушларың.<br> <br> Үткән еллар калсын үткәннәрдә,<br> Яңабаштан башлап гомерне,<br> Атлыйк бергә, киләчәккә карап,<br> Нурландырып моңсу күңелне.<br> <br> Йөрәгемне учларыңа салып,<br> Мин эчертим сөю шәрабын.<br> Синең хакка ут-суларны кичеп,<br> Бәхет йолдызлыгын табармын.<br> Якты йолдыз булып янармын!<br> <br> '''ЯШИК ХӘЯТТА ДУСТАНӘ'''<br> Кичен күк йөзен яктыртып,<br> Ай-йолдызлар җемелди.<br> Чаллы күген бизәкләгән,<br> Дуслык кошын сурәтләгән<br> Зәңгәр әләм җилферди.<br> <br> Агыйделне яңгырата<br> Акчарлаклар тавышы.<br> Күңелемә моң иңдерә,<br> Күзләремә яшь китерә<br> Ата-баба сагышы.<br> <br> Өмет-хыялны тергезеп,<br> Кайтыгыз, ил картлары,<br> Мәңгелекнең нурын җыеп,<br> Җан канатлануын тоеп,<br> Җилдертеп уй-чаптарны.<br> <br> Яшик хәятта дустанә,<br> Барчабыз булыйк бердәм,<br> Күңелләргә шатлык тулып,<br> Җир-Анага рәхмәт укып,<br> Ихлас дога һәркемнән.<br> <br> '''ГАШЫЙКЛАР ҖЫРЫ'''<br> Текәп карап күзләремә<br> Мәхәббәт угын аттың.<br> Күңелемә моңнар салып<br> Языңа алып кайттың.<br> Кушымта: <br> Күңел кәгъбәм, багалмам,<br> Күз явын яулап алдың.<br> Йөрәгемне әсир итеп,<br> Сүнмәс утларга салдың.<br> <br> Яңгыратып йөрәк җырын,<br> Яктыртып күңел кырын,<br> Гашыйк иттең янә, кабат<br> Чыңлатып күңелем кылын.<br> Кушымта.<br> <br> Текәп карап күзләреңә,<br> Бирелеп хисләремә,<br> Ачуланма искәрмәстән<br> Сарылсам иңнәреңә.<br> Кушымта.<br> <br> '''МАТУР ҖЫРЛАР БУЛСЫН ЮЛДАШЫҢ'''<br> Матур җырлар булсын юлдашың,<br> Күңел чишмәң тынмый җырласын,<br> Кояш кебек йөзең балкытып,<br> Күңелең сазы кылын чыңлатсын.<br> КУШЫМТА:<br> Таң атканда зифа талларга,<br> Сандугачлар кунып сайрасын,<br> Табигатьнең иркә гөлләрен<br> Җылы җилләр кочып назласын.<br> <br> Матур җырлар булса юлдашың,<br> Гомер юлын җырлап үтәрсең,<br> Балландырсаң йөрәк тойгысын,<br> Бәхет диңгезендә йөзәрсең.<br> КУШЫМТА.<br> <br> Матур җырлар булыр юлдашың,<br> Якты булса уең, карашың,<br> Әверелеп ләйсән яңгырга,<br> Яз шатлыгы булып яварсың,<br> Тамчы булып кулга тамарсың.<br> КУШЫМТА.<br> <br> '''МӘХӘББӘТ ҖЫРЫ'''<br> Назлы гөлем, китик бергә<br> Әкияти сихри илгә.<br> Кулыбызны алып кулга,<br> Иңебезне куеп иңгә.<br> Ай елмая, күрәсеңме,<br> Җан җылымны тоясыңмы,<br> Мәхәббәтем ялкынында<br> Эрүеңне сизәсеңме?<br> <br> Анык итеп әйтә алмыйм,<br> Тик күземне синнән алмыйм.<br> Җиде йозакка бикләгән<br> Йөрәк серен ача алмыйм.<br> Бәлки, бер мәл ачылырмын,<br> Күз яшемне яшерермен.<br> Мәхәббәтең ялкынында<br> Шәрабсыз да исерермен.<br> <br> Назлы гөлем, сизмәстән син,<br> Йөрәк серең ачып салдың.<br> Иңнәремә канат куеп,<br> Моңлы сазга әверелдең.<br> Нур уйнатып йөзебездә,<br> Туры карап күзебезгә,<br> Җитәкләшеп китик бергә,<br> Әкияти сихри илгә!<br> <br> '''МӘХӘББӘТ ТАҖЫ'''<br> Нәркис гөлен, иркәм,<br> Бүләк итмә бүтән,<br> Салып мине сары сагышка.<br> Язлар инде үткән,<br> Яшьлек узган күптән ‒<br> Буйсынырга телим язмышка.<br> <br> Язмыш иңен куйса,<br> Бүләккә гөл сузса,<br> Әверелеп назлы аккошка,<br> Тургай җырын җырлап,<br> Килер язны уйлап,<br> Юл алырмын алга, ак кышка.<br> <br> Ак кышларның кары,<br> Мәхәббәтем таҗы<br> Адаштырмас мине буранда.<br> Кояш көлеп карар,<br> Гөрләвекләр агар<br> Эз калдырып йөргән яланда.<br> <br> '''ЯШЬЛЕГЕМ КАЙТАВАЗЫ'''<br> Минем өчен син һаман да<br> Шау чәчәкле сөю язы,<br> Мәңгелектән урап кайткан<br> Яшьлегемнең кайтавазы.<br> <br> Минем өчен син һаман да<br> Йөрәгемнең гәүһәр ташы,<br> Сүнмәс-сулмас сөюемнең<br> Бердәнбере, йөзек кашы.<br> <br> Минем өчен син һаман да<br> Ачылмаган сер, могҗиза.<br> Буй җитмәсне өмет итмим,<br> Бар булганына мин риза.<br> <br> '''КАРА КАШ'''<br> Уң кулымда ‒ энҗе чәчәк,<br> Сул кулымда ‒ гәүһәр таш.<br> Җан кисәгем, күңел кошым<br> Син икәнсең, кара каш.<br> <br> Кояшка тиң нурлы йөзең,<br> Ә Чулпан сиңа юлдаш.<br> Сихри, серле күз карашың<br> Гашыйк итте, каракаш.<br> <br> Җырымны сиңа багышлыйм,<br> Җаным да сиңа моңдаш.<br> Күңелем кылларын чыңлатты<br> Саф сөюең, каракаш.<br> <br> Уң кулымда ‒ энҗе чәчәк,<br> Сул кулымда ‒ гәүһәр таш.<br> Моңлы сазым, татлы телем<br> Син икәнсең, кара каш.<br> <br> '''КҮПМЕ СУЛАР АККАН...'''<br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Җирдә яшәп, күккә күпме җаннар ашкан...<br> Килеп бер көн, без дә шунда юнәлербез,<br> Киек Каз юлында күздән югалырбыз.<br> <br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Безгә кадәр дә бит гөлләр чәчәк аткан,<br> Көзен киткән кошлар язын кабат кайткан,<br> Соңгы кырау төшеп, җиргә ак кар яткан.<br> <br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Исәпләсәң, кеше күпме учак яккан.<br> Бездән соң да тормыш җырын дәвам итәр,<br> Мәңгелеккә йөрәк бәхилләшеп китәр.<br> <br> '''ВЕКАМИ ДУЛИ ВЕТРЫ И СТРУИЛИСЬ ВОДЫ…'''<br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Пройдя свой путь, шли в вечность люди и народы…<br> Настанет день и наш ‒ в лазурь небес взойти,<br> Чтоб скрыться в мириадах Млечного Пути.<br> <br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Цвели всегда тюльпаны, незабудки, розы,<br> Извечен был возврат всех перелётных птиц,<br> И после холодов снег первый падал вниз.<br> <br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Шли предки сквозь своей судьбы стремнины, броды.<br> Пусть песня мира не прервётся после нас,<br> И в вечности звучит Творца нетленный глас.<br> <br> '''ЯШЬЛЕГЕМӘ КАЙТТЫМ'''<br> Яшьлегемә кайттым: алсу шәфәкъ,<br> Әкрен генә болыт кузгала.<br> Күк йөзеннән күзем ала алмыйм,<br> Искитмәле сихри манзара.<br> <br> Яшьлегемә кайттым: үзенә чакыра<br> Агыйделләр буе аланы,<br> Шау чәчәктә булган болыннары,<br> Шомырт-карлыганы, баланы.<br> <br> Яшьлегемә кайттым: онытылыр<br> Үткәннәрнең сагыш-ялгышы.<br> Ерак яшьлегемдә ‒ синең хакта<br> Хыялымның яшерен ачкычы.<br> <br> '''ГОМЕР ҖИЛЕ ИСӘ'''<br> Гомер җиле исә чат саен.<br> Өзгәләнмә, зинһар, ак каен! ‒<br> Чукларыңны яңгыр аклаган,<br> Сафлыгыңны кояш саклаган.<br> <br> Гомер җиле исә, җыр җырлап.<br> Тынып калган кошлар, җыр тыңлап.<br> Өзгәләнеп елый ак каен,<br> Югалткан күк яшьлек дускаен.<br> <br> Гомер җиле, зәһәр искәнче,<br> Туктап тор син, көзләр җиткәнче!<br> Тынычлансын зифа ак каен,<br> Мәрхәмәт кыл, зинһар, дускаем!<br> <br> Гомер җиле исә тын гына...<br> Алма өлгереп җиргә коела,<br> Ак каенның сары чуклары<br> Моңсуланып җиргә иелә.<br> <br> Гомер җиле исә чат саен.<br> Өзгәләнмә, зинһар, ак каен! ‒<br> Җан җылысын бирер ил-көнең,<br> Мәрхәмәтле йолдызлы төнең.<br> <br> '''БЕЛЫЙ ГОЛУБЬ'''<br> Извилиста судьбы моей стезя,<br> Луна и Солнце дарят ей свой свет.<br> …Вот белый голубь, на плечо склонясь,<br> Вдруг клюнул на моих ушах бусет.<br> <br> ‒ Понравилась серьга? Бери, дарю,<br> Не дёргай только мочку уха, вот!<br> ‒ Так в шутку ж я!.. Ведь красоту храню<br> В душе моей! ‒ Взлетел он, и с высот:<br> <br> ‒ Пусть песня станет даром, и воспой<br> Её ты, посвятив друзьям и мне! ‒<br> Воскликнул голубь, скрывшись за Луной,<br> Средь звёзд в сияющей голубизне.<br> <br> Вот в небесах зажглась созвездий новь ‒<br> Любви и Вечности напев звучит.<br> Волшебный свет проник мне в плоть и кровь,<br> Звенят во мне и струны всей души.<br> <br> И в песне той ‒ суть, вся моя любовь,<br> Родник из сердца глубины она.<br> Вернулся белый голубь мой, и вновь ‒<br> Елеем для души вся речь полна:<br> <br> ‒ Твой сердца зов мелодию обрёл,<br> И песней нежной я её спою!<br> Взлети со мной ты в небо, как орёл,<br> Узри обитель красоты мою!<br> <br> ‒ О голубь мой! Как благодарна я:<br> Цветы души моей ты оживил!<br> От Высших сил природы всей в меня<br> Живительную воду духа влил.<br> <br> …Во власти будущего ‒ все пути.<br> Тюльпанов ароматом дышит лес,<br> Из лепестков цветы льют в глубь души <br> Божественные промени* Небес.<br> * промени ‒ лучи<br> <br> '''АК КҮГӘРЧЕН'''<br> Йөргән юлым борма-сырмалы,<br> Ай һәм Кояш яктырта аны.<br> …Ак күгәрчен, кунып иңемә,<br> Тартты колактагы алканы.<br> <br> ‒ Ошый икән, бүләк итәрмен,<br> Тик йолкыма колак итләрем!<br> ‒ Шаярттым ич!.. ‒ дип ул гөрләде,<br> Очып китте, бүләк көтмәде:<br> <br> ‒ Җырың булсын бүләк, ялгышма,<br> Дусларыңа аны багышла! ‒<br> Гаип булды кинәт күгәрчен<br> Ай-йолдызлы зәңгәр балкышта.<br> <br> Бер йолдызлык сипте нурларын ‒<br> Күрдем күктә пәйда булганын!<br> Бар барлыгым биләп, сихри нур<br> Чыңлаттырды күңелем кылларын.<br> <br> Күңел төпкелемне моң били ‒<br> Чишмә суы кебек челтери.<br> Ак күгәрчен кайтты кабаттан,<br> Хикмәт илә гөр-гөр гөрелди:<br> <br> ‒ Йөрәк сүзең көйгә салынды! ‒<br> Тавышы назлы аның, ягымлы. ‒<br> Әйдә минем белән күкләргә,<br> Күр тереклек иткән ягымны!<br> <br> ‒ Ак күгәрчен! Мең-мең рәхмәтем:<br> Күңел гөлләремә җан өрдең!<br> Табигатьтән өстен көчләрдән<br> Рух көрлеген миңа җиткердең.<br> <br> ...Олы юллар ‒ килер иркенә.<br> Гөләпләрдән хуш ис бөркелә,<br> Таҗларыннан күңелем түренә<br> Илаһи нур балкып сирпелә.<br> <br> '''САНАКЧЫ ЙОМГАГЫ'''<br> ‒ “Гөлнәфидә феномены” дип аталырлык күренешне без яшәгән дөнья өчен күптән инде билгеле булганнарның берсе, ләкин сирәк очрый торган төре дип күзалларга кирәктер. Еш барлыкка килеп тора һәм яши мондый “гайре табигый” хәлләр. Ләкин менә бу галәмәтнең кырык ел элек һич көтмәгәндә чынбарлык булып китүе һәм рәсми тарафларда бөек түгел һәм әһәмиятсез дип саналган татарга да кагыла башлавы... Монысы гаҗәпләндерә. Нәрсә бу: киң күңелле һәм җаны бөтен дөньяга ачык булган халыктан билгеле-билгесез максатларда файдаланырга тырышумы? Әллә безнең аз санлы, ләкин дөньякүләм лаеклы халкыбызга яңадан әкренләп ачыла торган илаһи юл чатындагы бер сукмакмы? Менә монысы инде үзебездән дә тора. Кайсы якка борылсак, шунда китәрбез: алга ‒ димәк, киләчәккә, ихтимал булган юл өстенә; артка ‒ котылгысыз тарих чүплегенә. Бер урында таптанып торсак та, таркалабыз һәм алга баручы башка кавемнәргә “милли ризык” булабыз...<br> Фани дөньяда бөтенләй кулланылмаган, бернигә дә кирәге булмаган һәм “абсолют зарарлы” нәрсәләрне һәм күренешләрне Аллаһы Тәгалә барлыкка да китермәгән булыр иде. Яраткан булса да, аларны җир йөзендә тотмас, юкка чыгарыр иде. Борынгы бабаларыбыз бит бүгенге “фән-техника казанышлары”ннан күпкә гадирәк күренгән, ләкин алардан өстенрәк, ышанычлырак һәм хәвефсезрәк рухи сәләтләргә һәм матди кыйммәтләргә дә ия булганнар. Ләкин алардан хәзер бары тик Мисыр һәм Мексика пирамидалары, Британиядәге Стоунһендҗ ташлары кебек “файдасыз” истәлекләр генә калган. Себердә дә бар икән андый “җансыз кисәтүләр”. Ашкынып кулланучы кеше аларның борынгы элгәрләрен “Кирәк түгел болар!” дип саный башлаган. Һәм алар юкка чыкканнар...<br> Без татып белгән бәлаләрнең һәм җәфа чиктерүче “изм”нарның күбесе ике гыйбарә тоташмасыннан башлана: “Нәрсәгә кирәк соң бу?” һәм “Минеке генә дөрес!” Шуларны икесен бергә китереп бәйләүгә үк, үз кулларың белән үзең лаеклы киләчәгеңнең бер өлешен кисеп ташлыйсың. Дөньяда булган һәрнәрсәдә һәм кеше тәгъбир итә алган һәр төзек фикердә дә хакыйкатьнең күпмедер өлеше бар. Шул исәптән, онытылу сәбәпле бөтенләй яңа фикер дип аталганнарда да ‒ аларның кабат пәйда булуын яңа юллар ачылу яки бу хакта югарыдан кисәтеп кую галәмәте дип фаразларга кирәктер.<br> <br> '''ИХЛАС ДОГАМ'''<br> Иксез-чиксез, камил Синең<br> Рәхмәтең вә Мәрхәмәтең,<br> Һәрдаим тәрбия иттең,<br> Юктан бар итеп һәммәсен,<br> Бөек исемең белән, Аллам,<br> Башлый эшен бөтен Галәм,<br> Сиңа гына мин сыенам,<br> Газиз Тәңрем, Хак Тәгаләм!<br> <br> Хәмед-сәна гыйбадәтем<br> Галәмнәрнең Раббысына!<br> Олуг рәхмәтең-шәфкатең<br> Колларыңның затлысына.<br> Юк көндәшең вә охшашың,<br> Бер ялгызың бар Галәмдә,<br> Бәндәләрнең Син патшасы,<br> Синең колың барча бәндә.<br> <br> Һичкем Сине тудырмады<br> Һәм тумады Синнән кемсә,<br> Синнән гайре бар булмады<br> Галәмнәрдә һичбер нәрсә.<br> Нә шәй булсын, нә бер мәхлук –<br> Ихтыяҗың аңарда юк:<br> Гафу итеп бар әҗәтне,<br> Үтәүче Син һәр хаҗәтне.<br> <br> Һичкем Сине бар кылмады,<br> Һичкем Сиңа тиң булмады,<br> Һичкемгә Син буйсынмыйсың,<br> Мәңге булдың һәм булырсың.<br> Бар мәхлукка мәрхәмәтле –<br> Иттең дөньяда нигъмәтле<br> Мөэминен дә, кяферен дә:<br> Хөкемең Кыямәт көнендә.<br> <br> Бер Син безнең тәрбияче,<br> Бер Син хакыйкать иясе,<br> Сиңа багышлана догам –<br> Син хаклаган телдә кылам.<br> Хак Тәгаләм, Бөек Акыл!<br> Гыйбадәтемне кабул кыл,<br> Ә ялгышсам, мине кичер;<br> Туры юлга Үзең күндер.<br> <br> Син саклаган намусыма<br> Хөкем кылмас җирдә һичкем;<br> Җаным Синең хозурыңда,<br> Синдә генә гадел хөкем.<br> '''ГӨЛНӘФИДӘ''' == '''МӘХӘББӘТКӘ – МӘДХИЯ!''' == '''''(авторның икенче китабы)'''''<br> === '''I. МӘҢГЕЛЕКНЕҢ КАЙНАР КОЧАГЫ''' === '''АКЫН ТАВЫШЫ'''<br> Үткәннәрдән тавыш биреп, акын килә,<br> Йөрәк шуңа каударланып, ярсып тибә.<br> Дәвер җиле, җан-бәгырьне ачындырып,<br> Үзәк өзгеч сагышлы җыр ишеттерә.<br> Кем йөрәге сагыш утларында яна?<br> Кемнең йөрәгендә калган тирән яра?<br> Сабыр булу, түзем кирәк, рухи ныклык,<br> Сагыш утын алыштырсын өчен шатлык.<br> Үткәннәрдән нур уйнатып, акын килә –<br> Чишмә чыңын хәтерләткән тавыш илә.<br> Әйтерсең, ул, күңел кошын сайратырга,<br> Кояш иңгән якутлардан тезмә тезә.<br> Акын тавышы илләр гизә,<br> Үзәкләрне өзә-өзә...<br> '''* * *'''<br> '''''Төнлә кояш юк дип еласаң,'''''<br> '''''Йолдызларны күрми каласың...'''''<br> '''(Рабиндранат Тагор)'''<br> Тылсымлы сүз, илаһи моң алгысытып<br> Күккә ашыра тынгы белмәс күңелемне,<br> Галәм кошы, өзелеп сайрап, каршы ала,<br> Хикмәт илә кинәндереп йөрәгемне.<br> Гаҗәеп бер йолдызлыкка юл аламын,<br> Күңел күгем чишмәсенә җыр саламын,<br> Энҗе-мәрҗән, гәүһәрләрдән тезмә тезеп,<br> Кыяр-кыймас, кояш каршына барамын.<br> Бәхет кошы җырын тыңлап, кем сокланмас?<br> Сихри-серле таң атканын күрми калма:<br> Кояш нуры җан-бәгъреңә үтеп кергәч,<br> Учларыңда хасил булыр алтын алма.<br> '''ХИКМӘТЛЕ СҮЗ – ҖАН РИЗЫГЫ'''<br> Җир рәйханы мең сырхауга дәва,<br> Көпшә кура – курай төс ала.<br> Илаһи моң йөрәкләргә үтсә,<br> Хикмәтле сүз җанда ярала.<br> Хикмәтле сүз, җан ризыгы булып,<br> Җыр яздыра, шигъри юл ала,<br> Шигырьләрдә чәчән-акын моңы,<br> Йөрәк тыңлый аны, таң кала.<br> Тылсымлы моң җанны күккә ашыра,<br> Дөрләп янсын сөю учагы!<br> Җан сәбәпсез күккә тартылмыйдыр –<br> Мәңгелекнең кайнар кочагы.<br> '''ТЕЛӘК'''<br> Тынычлык хакына куллансын<br> Һәр кеше җегәрен, үз көчен.<br> Кылганнар кояшка елмайсын,<br> Таратып ефәктәй ак чәчен.<br> Далада яңгырасын шат җырлар,<br> Кушылсын җырларга тургайлар,<br> Тыңласын, аһәңле җыр диеп,<br> Түбәсен кар сарган Чал таулар.<br> Хәятка мәдхия укысын<br> Җиһанның гөлләре сөенеп,<br> Былбыллар таңнарда сайрасын,<br> Кояшның нурына төренеп.<br> Җир-Ана сулышы көр булсын,<br> Чишмәләр агышы тынмасын.<br> Тынычлык кошларын сәламләп,<br> Күңелнең кыллары чыңласын.<br> <br> '''ИМӘН КЕБЕК ГОРУР БУЛЫЙМ, ДИСӘҢ...'''<br> Имән кебек горур булыйм, дисәң,<br> Башкаеңны имә җилләргә,<br> Күз яшеңне җиргә тамызма син,<br> Бүлгәләнеп дистә телләргә.<br> Имән кебек горур булыйм, дисәң,<br> Кылдан үткәр әйтер сүзеңне,<br> Кылыч кебек үткен булсаң гына,<br> Яклый алырсың син үзеңне.<br> Имән кебек горур булыйм, дисәң,<br> Давылларга каршы бара бел,<br> Давылларга каршы тора алган<br> Имән кебек ныклы була бел.<br> ...Имән кебек горур булыйм, дисәң,<br> Гайбәтләрдән өстен кала бел.<br> '''* * *'''<br> Йөрәк сүзе күз яшьләре булып<br> Тамган чакта кәгазь өстенә,<br> Саба җиле тәрәз чиртеп үтә:<br> «Таян син Табигать көченә!»<br> '''СОРАУ БИРДЕМ...'''<br> '''''Галәм сере ябык һәрнинди җанга, –'''''<br> '''''Башы да аның, ахыры да томанда...'''''<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> – Йолдызларың каршы ала җемелдәшеп –<br> Ник, Мәхәббәт, күңелемә нурлар чәчеп,<br> Зәңгәр күккә, чиксезлеккә үрләтәсең?<br> Ни сәбәпле илтифатың күрсәтәсең? –<br> Һәм бер йолдыз үз янына дәшеп алды,<br> Уч төбенә елтыр чакма ташы салды.<br> Бүлгәләнеп миллионлаган кисәкчеккә,<br> Юл күрсәтте шул асылташ киләчәккә.<br> Киләчәккә барып җитә алырмынмы?<br> Көчем бетеп, ярты юлда калырмынмы? –<br> Мәхәббәткә һәм үземә сорау бирдем...<br> Күк капусы ачылганын шулчак күрдем:<br> Пәйда булды ут чәчрәткән серле учак –<br> Яшел төстә ялкынланып балкыячак!<br> Үтә күренмәле төтен алсу төстә...<br> Мең рәхмәтем – табигатьтән өстен көчкә!<br> '''''Томанлыклар, кояш диеп,'''''<br> '''''Сатмагыз әле гайбәт!'''''<br> '''''Үзен сездән санатканга'''''<br> '''''Бөекмени Табигать?'''''<br> '''''Җисемегез урнашкандыр'''''<br> '''''Галәмдә бик биектә,'''''<br> '''''Әмма Бөек яшәми шул'''''<br> '''''Сез күзәткән киңлектә.'''''<br> (Фридрих Шиллер, «Астрономнарга» шигыреннән)<br> '''* * *'''<br> '''''Гыйшык – зәңгәр һавада таң кояшы,'''''<br> Яшел багъда бәхет кошы оясы;'''''<br> Ул аһ-зар да түгел, былбыл моңы да...'''''<br> Кирәк икән – юлында баш куясы!'''''<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> Булганмындыр үткән тормышымда<br> Сөйгән яры олуг бәндәнең,<br> Былбыл кебек сайрап кочагында,<br> Эчкәнмендер сөю бәлзәмен.<br> Кулым куеп аның иңбашына,<br> Җан җылысын алам җаныма,<br> Ул һаман да озатып бара сыман<br> Шау чәчәкле яшьлек таңына.<br> Мәхәббәте утын җанга уеп,<br> Әйләндереп минем башларым,<br> Кул учыма салган, билге куеп,<br> Табигатьнең гәүһәр ташларын.<br> Тик кемлеген белгертми, йөз ачып...<br> Тел тидереп булмый язмышка:<br> Баш идерә тәкъдир, зар елатып,<br> Гомер көзен салып сагышка.<br> '''ИЗГЕ КҮКЛӘРГӘ'''<br> Сагышланып, зарыгып көткәнгә,<br> Күзләрем гел Изге Күкләрдә.<br> Ышанамын: Бөек Аллабыз<br> Очраштырыр якты көннәрдә.<br> Якты өмет, мине ташлама,<br> Юлдашчым бул, зарым алсана.<br> Изге Күгем, аның исемен<br> Яшен ташы белән язсана.<br> Һәм ул килсен минем яныма –<br> Кайтыйк бергә яшьлек таңына.<br> Бар назларын биреп исертсен,<br> Кулларымнан алып тагын да.<br> Баллы шәраб – түгел һич санәм.<br> Татлы сүзләр сорап инәләм.<br> Әманәтем сезгә, җилләрем:<br> Барып җитсен аңа бу сәлам...<br> '''* * *'''<br> Ташкын сулы яз уйнатсын<br> Күңелнең дулкыннарын,<br> Яз гөлләре чагылдырсын<br> Йөрәкнең ялкыннарын.<br> Табигатьнең асыл кошы<br> Хозурланып сайрасын,<br> Елның һәрбер фасылында<br> Моң-аһәңе тынмасын.<br> Күңел гөлләре үрелсен<br> Ай-йолдызга, Кояшка,<br> Күңел күземне юнәлтеп<br> Моң агылган тарафка.<br> '''ДАВЫЛЛЫ КӨЗ ҖИЛЕ ИСКӘНДӘ'''<br> Йөрәкне сызлатып, сыкратып<br> Давыллы көз җиле искәндә –<br> Ярсулы киек каз тавышы<br> Җикәнле зәңгәр күл өстендә.<br> Йөрәкнең ярасы ачылды,<br> Кан саркый, җанымны үрләтеп.<br> Язмыштан узмыш юк, беләмен,<br> Тәкъдирне булмый шул үзгәртеп.<br> Давыллы көз җиле искәндә,<br> Ни хикмәт, чык тамды балланып,<br> Гомернең ахыры җиткәндә<br> Гаҗәеп таң туды алланып.<br> '''НӘНИ КОШЧЫК ТӘРӘЗ ЧИРТТЕ'''<br> Тәрәз чиртте нәни бер кошчык:<br> «Таңны каршыларга, – диеп, – чык!<br> Күрми калма офык балкышын,<br> Килер көннең сихри яктысын».<br> Таң җилләре исте җыр җырлап,<br> Көмеш чыклар төште, таң нурлап.<br> Кояш чыкты елмаеп-көлеп,<br> Бар җиһанга сәламен биреп.<br> Җырчы кошлар сайрый өзелеп,<br> Гөлләр таҗын ачты, күр, диеп.<br> Табигатьтә – серле хозурлык,<br> Хәят ямен күрү – горурлык.<br> Нәни кошчык тәрәз чиертте,<br> Тереклекнең суын эчертте,<br> Очып китте ерак-еракка,<br> Яшәү көче биреп йөрәккә.<br> '''ЙӨРӘККӘ ЯШЬЛЕК СЕРДӘШ'''<br> '''''Йолдызлар, сез – тычкан утлары, диюдән курыкмый.'''''<br> (Рабиндранат Тагор)<br> Гомер үтә, дип кайгырып,<br> Җан сызлатып ни файда?<br> Диңгезнең дә акчарлагы<br> Йөзә белмидер сайда.<br> Тирән су кирәк балыкка,<br> Кош омтыла иреккә,<br> Йолдызлар дәррәү балкыйлар,<br> Ирешкәнгә хөрлеккә.<br> Хозур табигать гөлләре<br> Күңелгә ләззәт бирә.<br> Мәхәббәтнең тылсым көчен<br> Хыялый җаннар күрә.<br> Гомер үтә дип кайгырмыйм –<br> Ай-Кояш миңа юлдаш,<br> Чәчләремә чал кунса да,<br> Йөрәккә яшьлек сердәш.<br> '''ҖИДЕ ДИСТӘ ТУЛГАН КӨН'''<br> Бердәй бүген төш һәм өн –<br> Җиде дистәм тулган көн.<br> Ходай каршына барырбыз,<br> Вакыт җиткәч, барчабыз.<br> Булсын әле шау чәчәктә<br> Күңел күге бакчабыз!<br> Әле яшәүдән туймадык,<br> Кояштан нур алабыз,<br> Җитмеш яшьне түгәрәкләп,<br> Сиксәнгә юл ачабыз.<br> Кич җиттеме, Ай-йолдызга<br> Шаяртып күз атабыз,<br> Күңел кошын сайраттырып,<br> Яз иленә кайтабыз.<br> Гади булган бу язмада –<br> Күңелнең халәтедер.<br> Гомер юлы сикәлтәле<br> Һәм гыйбрәт-хикмәтледер.<br> '''* * *'''<br> '''''Әйтер сүзләр әле әйтелмәгән,'''''<br> '''''Җырланмаган әле безнең җыр!'''''<br> (Әхмәт Ерикәй)<br> Языласы сүзләр язылган,<br> Дип уйлауга – гаҗәп тамаша:<br> Җанны биләп, бер илаһи моң<br> Юл чыгара Чал таулар аша.<br> Зәңгәр чиксезлеккә юл алам,<br> Ай-Кояшка биреп сәламем,<br> Таң кызлары җырын тыңлыймын,<br> Күрәм күкне шәфәкъ биләвен.<br> Үзәгемә үтеп керә моң;<br> Әйдәп барадыр кыйбла якта:<br> «Зарыктырдың, хуш киләсең!» – дип<br> Дәшкән яугир ак аргамак та.<br> «Колачлыйк, – ди, – җиһан гөлләрен,<br> Уеп эзгә ана телләрен.<br> Янәшәдән барсын эзебез,<br> Без – тугандаш, кан кардәше без!<br> Үтә күренмәле җепләрдән<br> Тоташкандыр безнең җаныбыз,<br> Кояш нурларыннан үрелгән<br> Җырланасы дәртле җырыбыз».<br> '''* * *'''<br> Бүген никтер ямансу,<br> Чыңламый күңелем кылы,<br> Йөрәккәем, ахрысы,<br> Моң-сагыш белән тулы.<br> Аяусыз язмыш җиле<br> Йөрәк итен телгәли,<br> Гөлләремнең таҗларын<br> Зар елатып өзгәли.<br> Әллә үзем өздемме<br> Күңелемнең кылларын,<br> Шау чәчәкле язларда<br> Җуеп яшьлек юлларын?..<br> Ә кояш, көлемсерәп:<br> «Бар да, – ди, – вакытлыча;<br> Өметсезлеккә төшсәң,<br> Кайгы колачын ача.<br> Күңел күзең белән күр,<br> Бары тик алга атла, <br> Көзен киткән кошлар да,<br> Беләсең, язын кайта.<br> Сагышыңа баш бирмә,<br> Табигать белән сөйләш,<br> Табигать камиллеге<br> Булыр җаныңа сердәш».<br> Барыбер моңсу бүген,<br> Йөрәк сары сагышта,<br> Күңелгә җылы бирми<br> Балкып торган кояш та...<br> '''''Сорау бирдем язмышыма: «Төрткәлисең'''''<br> '''''Әллә синме гел сыртыма... аяусызлап?»'''''<br> '''''«Кылган гамәлләрең белән эзәрлисең'''''<br> '''''Син үзеңне...» – диде язмыш, авыр сулап.'''''<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> '''* * *'''<br> Телеп җанны, «Саубуллашу җыры»<br> Юл алдырды чиксез офыкка...<br> Йолдыз атылды да гаиб булды,<br> Карашымны төбәп еракка.<br> Кем йолдызы, янар чәчәк булып,<br> Калкып чыгар җирнең өстенә:<br> Мосафирга якты маяк янып,<br> Балкып торыр барлык көченә?<br> «Саубуллашу җырын» ишетү авыр,<br> Сагышланып кына тыңлыйсың.<br> Күтәрелгән сыман бер җил-давыл,<br> Ни булыр дип, ахырын уйлыйсың...<br> ...Искитәреп, гаҗәеп таң атты,<br> Кояш нуры җанны биләде:<br> Гүя Ходай, яңадан яралтты,<br> Кендегемне кисеп бәйләде.<br> '''* * *'''<br> Хәбәр килде ераклардан:<br> «Сәфәр көтә бит сине...» –<br> Ерак юлга чыга алмыйм,<br> Гафу итегез мине...<br> Уй-хыялларым да үзгә,<br> Үз хәлемне дә беләм...<br> Тик шулай да кайчагында<br> Юл чыкканымны күрәм.<br> Кая алып бара сукмак:<br> Билгесез утраугамы?<br> Әллә янә, көч-хәл туплап,<br> Мәһабәт Чал таугамы?<br> «Озакламый белерсең, – дип,<br> Тавыш килде ерактан. –<br> Каршы алыр сине бер зат –<br> Ихлас күңел-йөрәктән.<br> Елмаеп куярсың шулчак,<br> Асыл былбылны танып:<br> «Саумы!» – диеп сәламләр ул,<br> Ике канатын кагып».<br> '''* * *'''<br> Таң балкышын күреп,<br> Йөрәк, белмим, кая ашкына?<br> Бүгенге көн – гыйзәтле көн:<br> Кемдер килә каршыма.<br> Елмаюлы күз карашы<br> Үз янына чакыра.<br> Ак канаты – акбүз аты<br> Янында утлап тора.<br> Күзләреннән сирпелгән нур<br> Хис ташкынын уятты:<br> Гүя үзе, әмер биреп,<br> Каләмемне уйнатты?<br> «Каләм шәриф алып чыгар<br> Сине, – ди, – олы юлга».<br> Мин, аптырап, сүзсез калдым...<br> Пәйда булды ак юрга.<br> Монысы тагын нинди хикмәт,<br> Исемем әйтеп дәште:<br> «Киләчәккә юллар ачык,<br> Хыялың чынга ашты!» –<br> (Уй-теләгем минем бары,<br> Таба алып үземне,<br> Туган якка кайту иде,<br> Әйтеп йөрәк сүземне...)<br> «Йөрәк сүзең таң җилләре<br> Алып китте еракка,<br> Көй-моң булып, җан авазың<br> Иңсен дип һәр йөрәккә!»<br> '''ЧАЛ ТАУЛАР САГЫМЫ'''*<br> '''''Бүгенгеңнән куаныч тап та шатлан,'''''<br> '''''Узганнарга кайтулар юк җиһанда.'''''<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> Ходай иркендә гомерем,<br> Җыр били күңел күгем.<br> Чал тауларга төбәлгәндер<br> Сагышлы күңел күзем.<br> Җыр агыла Чал таулардан,<br> Сагышымны көчәйтеп...<br> Кайтыр идем тауларыма,<br> Җанымны иркенәйтеп.<br> Мөмкин түгел кабат кайту,<br> Сагыштан саргайсам да...<br> Мин хәзер татар кызымын,<br> Чал тауда яралсам да.<br> Тәкъдир-язмыш сызган юлны<br> Булмый һич тә үзгәртеп.<br> Тик сынауларны үтәбез...<br> Хәтер утын үрләтеп.<br> Аңлар кеше табылырмы<br> Сагымлы-зарлы җанны...<br> Яратылыш Хак иркендә:<br> Яңарта булган канны.<br> * Татар теле этимологиясе буенча танылган галимебез Рифкать Газизҗан улы Әхмәтьянов «сагым» һәм «сагыш» сүзләрен бер-берсенә бәйләп аңлата иде.<br> '''САГЫШ'''<br> Балачакның һәр мизгеле<br> Йөрәгемә уелган,<br> Үтә күренмәле җептән<br> Гомер юлы сузылган.<br> Хәтер йомгагын сүтәмен,<br> Балачакны сагынып,<br> Алсуланып таң атканда,<br> Очар кош күк кагынып.<br> Кайтыр идем балачакка –<br> Һич югында, мизгелгә,<br> Чиксез рәхмәтемне юллап <br> Тәпи баскан нигезгә. <br> '''ЧӘЧӘКЛЕ ТИРМӘДӘ'''<br> Далаларда кемдер корган,<br> Чәчәкләрдән үреп, тирмә.<br> Күз алгысыз бу матурлык<br> Багышланган икән кемгә?<br> Кызыксынып, юлым тоттым:<br> Кайсы «оста», диеп, үргән?<br> Былбыл сайрап каршы алды:<br> «Хуш киләсең, уз, – дип, – түрдән!»<br> Тирмә эчендә – нурланыш,<br> Гүя монда кояш яши.<br> Офык сызыгын яктыртып,<br> Бер мизгелдә яшен яшьни.<br> Коеп ява җылы яңгыр.<br> Көн баешы. Эңгер-меңгер.<br> Бу татлы төш булды, ахры...<br> «Төш түгел!» – дип дәште кемдер.<br> Чәчәкле тирмә хуҗасы<br> Һәрчак сайрап каршы ала,<br> Күңел күге чишмәсенә<br> Онытылмас моңын сала.<br> '''* * *'''<br> «Сүрелдереп өмет утын,<br> Сынмас ике канатың:<br> Җырларыңны, назлы гөлем,<br> Тауларда яңгыраттың!<br> Йөрәк җырың кайтавазы<br> Таңнарда кабатлана,<br> Күңелгә нурлар иңдереп,<br> Киләчәккә юл сала». –<br> Яңа җыр туа күңелдә,<br> Рухи көрлек, көч биреп,<br> Күңел кошымның тавышын<br> Тылсымлы нурга төреп.<br> '''* * *'''<br> Өмет утын кабат тергезеп,<br> Кыш килгәнен көтәм өзелеп:<br> Ак юрганга төренгәч алан,<br> Балланыр, дим, миләш һәм балан.<br> Күк йөзенең барча йолдызы<br> Чагылышын бирер ак карга.<br> Бу гаҗәеп илаһи күренеш:<br> Илһам иңәр ямансу җанга.<br> Күңел кошым сайрар өздереп<br> Энҗе карлар яуган кичләрдә,<br> Сихри айның көмеш нурлары<br> Канат куяр якты хисләргә.<br> Кырлач ае. Зәмһәрир суык<br> Тәрәзләргә уйган бизәкләр.<br> Өмет уты, ак юл алдырып,<br> Тылсымлы язларга җитәкләр.<br> '''ЯШЕНЛӘ!'''<br> Зәңгәр яулык, нәфис челтәр-бизәк,<br> Алтын җепләр белән коелган,<br> Шунысы гаҗәп: һәрбер почмагына<br> Нәкыш салып тамга куелган.<br> Кемнең кулы тигән бу яулыкка,<br> Ни сәбәпле билге салынган?<br> Җавап эзлим, ләкин таба алмыйм:<br> Яшь җитмештә, соңга калынган...<br> Таң калдырып, шулчак йөрәк дәште:<br> «Тел тидермә һич тә яшеңә,<br> Язмышыңа рәхмәтеңне әйт тә,<br> Күк бүләген алып – яшенлә!»<br> '''* * *'''<br> '''''Кояш тоталмадым – серенә төшәргә,'''''<br> '''''Галәм хикмәтләрен белмим чишәргә;'''''<br> '''''Фикерләр диңгезеннән энҗе таптым,'''''<br> '''''Ләкин куркам муенсага тишәргә.'''''<br> (Гомәр Хәйям / Нури Арсланов)<br> Бүгенгедә җан халәтем үземә ят...<br> Ераклардан хәбәр килде: «Алырсың хат.<br> Хатны ачып укыгачтан, булырсың шат.<br> Һәм укырсың син ул хатны кабат-кабат».<br> Ни уйларга белми, шулчак уйга калдым,<br> Гүя моңсу йөрәгемне утка салдым...<br> «Сәбәпсезгә борчылырга һич кирәкмәс:<br> Хатның эчтәлеге булыр бик мөкатдәс!»<br> Күңелемнең сагыш-зары чиктән ашкан...<br> Күк түрендә бер йолдызлык йөзен ачкан:<br> «Шик-шөбһәңнән кайчан арынырсың?» –<br> Янә тагын тавыш килде, сорау биреп.<br> «Үз-үзеңне газаплаудан нинди файда?<br> Уй-фикерең китерә бел, дустым, җайга.<br> Сиңа матур бер хат килә – бик ерактан,<br> Теләкләре язылгандыр чын йөрәктән.<br> Очкыр кошка әверелеп, җаның шулчак<br> Күңел күгеңдә кабызыр сүнмәс учак.<br> Кояш һәм Җир илчеләре – гөл-чәчәкләр,<br> Биреп яңа яшәү куәтен, бүләкләр».<br> '''СӘЕР ХАЛӘТ'''<br> Сәер халәт. Әйтерсең лә, тау ишелә,<br> Кабыгымнан чыгыйм, дисәм, – юл киселә.<br> Димәк, әле мин бары тик бер яралгы,<br> Шуңа, ахры, тирә-ягым дөм-караңгы.<br> Вакытыннан алда туу һич килешмәс.<br> Сабыр иткән кайгы-хәсрәткә бирешмәс.<br> Таң атканда кыйбла яктан хәбәр килер,<br> Шулчак җаным, камилләшеп, дөнья күрер.<br> '''ХИКМӘТЛЕ СҮЗ'''<br> '''''«Сүз кузгар ул ир асыл – кирәк йирдән,'''''<br> '''''Ходаем фирасәтле йөрәк биргән.'''''<br> (Мифтахетдин Акмулла)<br> Үзгәлек ул – һәркемдә дә җитәрлек.<br> Көч бир, Аллаһ, сынауларны үтәрлек.<br> Һәр кешенең үз язмышы, тәкъдире,<br> Йөрәкләрдә яшәү яме – тәфсире.<br> Дога кылып, юл чыгара Җир-Ана,<br> Таң йолдызы юлдаш мосафирларга.<br> Кеше эзли гомер буе үз-үзен,<br> Нәсел башын – кардәш-ыру кемлеген.<br> Ата-баба эзләренә тап булсак,<br> Күңел кошы өзелеп сайрыйдыр шулчак,<br> Сокландырып, сихри-серле таң ата,<br> Хикмәтле сүз, чор-дәвер үтеп, кайта:<br> '''''«Дөньяда сүзебез бар, үзебез юк»''''' –<br> Акмулланы хәтердә саклыйк берүк; –<br> '''''«Сүз чыгар шагыйрьләрдән хикмәт белән»''''' –<br> Бу сүзләргә Мифтахетдин җан өргән.<br> '''* * *'''<br> Сары көзнең алтын яфраклары<br> Кар астында калган бер мәлдә,<br> Беләгемә нәни кошчык кунды:<br> «Яшимсең, – ди, – дустым, ни хәлдә?»<br> Гаҗәеп бу тормыш дигәннәрең,<br> Юлыкмассың, димен, ниләргә...<br> Аптыраулы караш ташлап, шулчак:<br> «Ә үзең, – дим, – нинди хәлләрдә?»<br> Көлемсерәп, күзләремә карап:<br> «Танымадың, ахры, син», – диде. <br> Күз алдыма һич китерә алмыйм,<br> Кичерә күр, зинһар, син мине.<br> Нәни кошчык, ни сәбәпле, әйтче,<br> Килеп кундың минем беләккә,<br> Кыш аеның зәмһәрир суыгы<br> Үтеп кергән чакта үзәккә?<br> «Сорау биреп газаплама җаның,<br> Мин бит күңел күгең йолдызы,<br> Мин һәрвакыт синең янәшәңдә,<br> Минем өчен син ул – Таң кызы!»<br> '''* * *'''<br> Күңел күген кара болыт каплап,<br> Җырлаганда соңгы җырымны,<br> Кояш көлеп сихри нурын сипте<br> Һәм яктыртты зиһен-аңымны.<br> Юл күрсәтте таулар иленә ул:<br> «Онытылсын, – диде, – сагышың.<br> Бәллүр чишмә сүнмәс йолдызга тиң,<br> Мәхәббәтле булсын язмышың.<br> Бәрелгәндә очар канатларың<br> Тормыш диңгезенең ярына,<br> Күз яшеңне тиз-тиз сөртеп алып,<br> Ял сорадың чак-чак, аз гына.<br> Уй-хисләрне кабат сафландырып,<br> Канат каккач таңны каршылап,<br> Былбыл кошның тавышын юксынып,<br> Кыйбла якка очтың моңсулап».<br> '''ШАГЫЙРЬ СҮЗЕ'''<br> '''''Бары гүзәллекне тоемлаган,'''''<br> '''''Хакны танып, китми мазага,'''''<br> '''''Күңелендә сөю уты янган –'''''<br> '''''Таҗ кидерә алыр музага.'''''<br> (Фридрих Шиллердан)<br> Җир тамырын эзләп тапкан шигъри җаннар,<br> Тәкъдир кушып, Мәңгелеккә юл алганнар.<br> Шагыйрь сүзе Мәңгелектән урап кайткан:<br> «Җир тамыры Су һәм Күкләргә тоташкан».<br> Шагыйрь сүзен йөрәк-бәгырь өзелеп көткән,<br> Шагыйрь сүзе Кояш кебек нурын сипкән.<br> ...Дөнья суы ярларыннан ашып ташкан.<br> '''* * *'''<br> Йөрәгемдә аңлап булмас сагыш бар,<br> Күз алдымда алкын сулы сөзәк яр.<br> Юл йөретә ниндидер көч әйдәкләп,<br> Кайчагында – кулдан алып, җитәкләп.<br> Яктылыкка юл алганың беләсең,<br> Сызылып таң атканын да күрәсең;<br> Әйтер сүзең булсын, дисәң, ялкынлы,<br> Күз карашың булсын һәрчак ягымлы.<br> Аккан суның үз тавышы, юлы бар,<br> Дулкынын җил уйнатмаса, була зар...<br> '''УЙЛАП СӨЙЛӘШ'''<br> Уйлап сөйләш, авыз ерта коры кашык,<br> Ни файда бар сүз йөртүдән, телне кашып?<br> Гыйлем эстәп, сәфәр чыга калсаң гәр,<br> Озатып йөрер мөстәкыйль сүз-меңьяшәр.<br> Юлың үтсәң, гөлдән ябынча үреп,<br> Дәрвиш-мосафир сәламләр, үз күреп.<br> Уйлап сөйләшкәннәр таулар күчерә,<br> Язмышында рәхмәт-шатлык кичерә.<br> '''* * *'''<br> Көмеш яллы ак аргамак<br> Далаларны иңләп буйлый,<br> Табигатьнең җырчы кошы –<br> Асыл былбыл сайрап туймый.<br> Сихри-серле илаһ аһәң<br> Җан-бәгырьне буйсындыра,<br> Мәңгелеккә юллар ачып,<br> Нурларында коендыра.<br> Күңел төпкелендә яткан<br> Гөл бөресе таҗын ача,<br> Уйландырып, тавыш бирә –<br> Гүя дәвер-чорлар аша.<br> === '''II. ИЛ АГАСЫ ЭЗЕННӘН''' === '''БӨЕК ОСТАЗЫМА''' *<br> Җан халәтен сизенгән күк,<br> Тавышыңны ишеттердең,<br> Күңел кылларын чыңлатып,<br> Шатлык хисе кичерттердең.<br> Кайнар чишмә суы кебек<br> Ургып ташты йөрәк назы,<br> Әйтерсең лә, кабат кайтты<br> Китеп барган гомер язы.<br> Моңсу, сагышлы күңелне<br> Кояш нурларына төрдең,<br> Шул тавышың аша җанга<br> Шифалы сулышың өрдең.<br> <br> * '''''Бу шигырь мәшһүр Рабиндранат Тагор (1861-1941) истәлегенә һәм иҗатына багышланган. Инглиз телле чыганакларда аның турында шундый фикер бар: «Рабиндранат Тагор – Хакыйкать, Мәхәббәт һәм Гүзәллек бердәмлеге җырчысы». Әлеге сүзләр һинди телендә Сатьям, Шивам һәм Сундарам дип укыла.'''''<br> <br> '''УКЫТУЧЫМА'''<br> Мең рәхмәтем, Укытучым, Сезләргә!<br> Кулларыма алсам Сезнең китапны,<br> Җан җылыгыз тоеп, ашам күкләргә,<br> Таң калдырып хәтта кызыл шәфәкъне.<br> Хәят аша җан халәтемне аңлап,<br> Якты хисләр иңдердегез җаныма:<br> «Гөлләреңә эчерт, – диеп, – аз-азлап!» –<br> Терек суы салдыгыз учларыма.<br> Бар киңәшләрегез миңа кадерле;<br> Гашыйк иттегез Мәхәббәт җырына:<br> Капкаларын ачты былбыл кош иле,<br> Сез ак каурый – каләм биргәч кулыма.<br> ...Карурманда тулып җиткән бөрлегән,<br> Тәме әчкелтемрәк, ләкин бер дигән!<br> Табак тутырып җыя алсам әгәр, дим,<br> Кунакка чакырыр идем Сезне мин!<br> <br> '''ИЛ АГАСЫ ЭЗЕННӘН'''<br> Зәңгәр чәчәк атты бүген<br> Күңелемнең гөлләре,<br> Тау иленә юл күрсәтте<br> Ил агасы эзләре.<br> Ил агасының эзендә<br> Чыңлый бәллүр чишмәләр,<br> Кыя тауның бөркетләре<br> Сәлам биреп дәшәләр.<br> Ярдәм кирәк була калса<br> Үткелләрне үткәнгә,<br> Көч-куәт сорап инәлсен<br> Ил гиздереп йөрткәнгә.<br> Ярдәм килер, килми калмас,<br> Изге җаннар кул сузар.<br> Тау иленең асыл кошы<br> Яңгыратып җыр сузар.<br> Шул җырдан көч-куәт алып,<br> Үткелләрне үтәрсең.<br> Бизәкләп үргән чәчеңне<br> Тау илендә сүтәрсең.<br> <br> '''МИН ҮРЛӘРГӘ МЕНДЕМ'''<br> Мин үрләргә мендем, тау бөркетен<br> Сәламләргә ихлас күңелдән.<br> Тау бөркете куш канатын сузды<br> Таш кыяның айлы түреннән.<br> «Күтәрел», – дип сүз кушты ул миңа<br> Адәми тел белән эндәшеп.<br> Күперенке ак болытлар үтте,<br> Бер-берләре белән серләшеп.<br> Юл ачылды зәңгәр чиксезлектә,<br> Ай янына китте сызылып.<br> Канат ярып, күтәрелдем тауга,<br> Бар барлыгым белән омтылып.<br> Үткелләрне үткән чакта, матур,<br> Күз алгысыз гәүһәр таш күрдем.<br> Гәүһәр ташка кемдер язу уйган.<br> Чәчәкләрдән пута дип үрдем.<br> Ул путаны Чал бөркеткә бирдем:<br> «Тапшыр, – дидем, – тауга менгәнгә,<br> Синең хакка мең чакрымнар үтеп,<br> Чын күңелдән сәлам биргәнгә».<br> <br> '''* * *'''<br> Була мәңге сүнми торган учаклар,<br> Шул учакларга мөкиббән кешеләр.<br> Басу-кырда гөрләп үскән башаклар<br> Бүләк итә тау-тау алтын көшелләр.<br> Онытылмас була халык җырлары –<br> Күк йөзенең бихисап йолдызлары.<br> Җир-Ананың бар хуш исле рәйханы,<br> Аккошлары – түгәрәк күл дастаны.<br> Күңелләрдә балкый якты хиссият,<br> Тылсымланып Ай-Кояшның нурында.<br> Безнең гомер – күп сынаулы мәгыйшәт;<br> Аллаһ насыйп иткән терек суын да!<br> <br> Әйтте Төн: «Ай нуры аша алам,<br> Кояш, синең сөю хатларыңны».<br> Кояш: «Тере су итеп мин салам<br> Чәчкәләргә иртән җавабымны...»<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> <br> '''* * *'''<br> Язмышларны язган чакта Бөек Ходай<br> Минем юлны башлагандыр, диеп болай:<br> «Мәхәббәтнең газапларын күп күрерсең,<br> Газаплардан илһамланып та йөрерсең.<br> Гомер юлың мәңгелектә – чикләнмәгән,<br> Гыйлемгә юл һәрчак ачык – бикләнмәгән. <br> Аек акыл белән яшә, йөз чөермә.<br> Усаллардан сакланганда, бул өермә!»<br> <br> Кеше! Рәнҗетмә, таплама кешене,<br> Салып утларга таптама кешене;<br> Әгәр күрмим дисәң вөҗдан газабы –<br> Газаплан, тик газаплама кешене!<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> <br> '''АККОШ БУЛЫП КИЛДЕҢ КАРШЫМА'''<br> Аккош булып килдең каршыма:<br> «Яз гөлләрен, – диеп, – каршыла!»<br> Җаным ашты шулчак күкләргә,<br> Илтифат күрсәтеп үткәнгә.<br> Мәңгелектән көч-куәт алдым,<br> Галәм көен күңелгә салдым.<br> Уй-хыялым чынга ашырып,<br> Туган якка кайттым ашкынып.<br> Яз гөлләре чәчәк атканнар,<br> Күчмә кошлар бар да кайтканнар.<br> Иген кырын моң-тургай иңли,<br> Күңел күген кояш-нур били.<br> Аккош булып килдең каршыма.<br> Күтәрдең дә күкләр катына:<br> «Ил-йортыңны данлап һәм зурлап,<br> Яшә, – дисең, – мәдхия җырлап!»<br> <br> '''* * *'''<br> Үткән гомер – яшьлегемнең языннан<br> Аваз килде, шәфәкъ ачылыр алдыннан,<br> Хәтерләтеп бәллүр чишмә агышын:<br> «Бәян ит гел йөрәк сүзе-тавышын!»<br> <br> '''МИНЕМ ӨЧЕН СИН ҺАМАН ДА...'''<br> Минем өчен син һаман да<br> Шау чәчәкле сөю язы,<br> Мәңгелектән урап кайткан<br> Яшьлегемнең кайтавазы.<br> Минем өчен син һаман да<br> Йөрәгемнең гәүһәр ташы,<br> Сүнмәс, сулмас сөюемнең<br> Бердәнбере, йөзек кашы.<br> Минем өчен син һаман да<br> Ачылмаган сер, могҗиза.<br> Буй җитмәсне өмет итмим,<br> Бар булганына мин риза.<br> <br> '''ГЫЙШКЫҢ ИСЕРТСЕН!'''<br> Таулар җырын үзеңә багышлаттың, –<br> Син – үлемсез сөю чәчәге.<br> Сүзкәйләрең чын йөрәктән булса,<br> Таңым булып нурың чәч әле!<br> Утлы ялкыннарга каршы торыр<br> Тере суын миңа эчерт син.<br> Юк, кирәкми башка һичбер нәрсә –<br> Мәңге сүнмәс гыйшкың исертсен!<br> <br> '''* * *'''<br> Сахра-далаларда үскән лаләләр,<br> Үзәнлектә шау чәчәктә гөләпләр –<br> Елмаялар, аңкытып хуш исләрен,<br> Алып минем зиһенем, һуш исләрем.<br> Тупырдатып, юлдан килә аргамак:<br> «Дустым, зәңгәр күккә карап бак,<br> Күрим, дисәң, Ай-Кояшның балкышын,<br> Чиксезлектә Чал бөркетнең очышын.<br> Күтәрелеп мәрхәмәтлең янына,<br> Тынычлык ал йөрәгеңә, җаныңа.<br> Күреп шулчак үз янында аппагын,<br> Сөеп дәшәр: «Сагынып көттем кайтканың!»<br> Сез – ирекле тау иленең баласы,<br> Хәзер сезгә бер юллардан барасы.<br> Күңел хөрлегенә, дустым, ирештең,<br> Язмыш белән тулысынча килештең.<br> Дуслык җыры биләп күңел дәрьясын,<br> Син бүгеннән былбыл булып сайрарсың».<br> <br> '''РӘХМӘТ СИҢА, БӨЕК КҮГЕМ!'''<br> Рәхмәт сиңа, Бөек Күгем!<br> Ташламадың, ят итмәдең,<br> Алмагач үскән бакчамда<br> Гөл үстертми яшәтмәдең.<br> Гөлбакчага нур иңдереп,<br> Кыйбла яктан кояш чыкты.<br> Җылы җилләр исте таңда,<br> Гөлләремне назлап кочты.<br> Рәхмәт сиңа, Бөек Күгем!<br> Далаларга ашкындырдың,<br> Бар хәятка гашыйк итеп,<br> Мәңгелеккә юл алдырдың.<br> Гомер агышы Мәңгелекнең<br> Бер мизгеле генә икән,<br> Шуңа, ахры, сиздермичә<br> Чәчләремә көмеш иңгән.<br> Рәхмәт сиңа, Бөек Күгем!<br> Җан халәтемне аңладың,<br> Хәтер җебемне чуалтып,<br> Ташкын суларга салмадың.<br> <br> '''ПЫСКАК ЯҢГЫР ЯУГАНДА'''<br> Берөзлексез пыскак яңгыр ява,<br> Дымландырып тәрәз өлгесен.<br> Сүнәр-сүнмәс гомер шәме яна,<br> Бимазалап күңел көзгесен.<br> Кыр казлары оча каңгылдашып,<br> Хәерле юл теләп каламын.<br> Үз-үземне таба алмый җирдә,<br> Килгән юлдан китеп барамын.<br> Пыскак яңгыр ява берөзлексез,<br> Җанда рухи бушлык, күңелсез...<br> Ниндидер көч, алды да боргычлап,<br> Юлны кисте: «Булма түземсез!»<br> Яктысында Җидегән йолдызның<br> Ак аргамак килә юргалап:<br> «Йөз аклыгын күреп хөрмәтлә дә<br> Күңел тәрәзәң ач, каршылап!»<br> <br> '''* * *'''<br> Сөенечле хәбәр алып, куандым,<br> Уйга чумып, үз көемә барганда.<br> Җылы хәбәр, нурга күмеп дөньямны,<br> Юл чыгарды энҗе карлар яуганда.<br> Юл аламын, рәхмәт хисләрен саклап<br> Табигатьнең сихри-серле көченә.<br> Энҗе карлар, күбәләктәй уйнаклап,<br> Бер-бер артлы куна керфек очына.<br> Шашып тибә йөрәгем күкрәгемдә<br> Язмыш янә уйната, дип, үз сазын.<br> Күңел күге, ачылып шул мизгелдә,<br> Ишеттерә күңел кәгъбәм авазын.<br> Юк, хилафлык бер Ходайга мин кылмам,<br> Бәхет кошын күрдем, диеп, шул мәлдә.<br> Хәлдән таеп, юл чатында егылсам,<br> Хәерхаһлы килми калмас ярдәмгә.<br> Өмет утын сүндерми һичбер вакыт,<br> Яшәгезче, тере су тәмен татып!<br> <br> '''* * *'''<br> Өч мәртәбә исемем белән дәшеп,<br> Кем уятты татлы йокымнан?<br> Кызыксынып, белим дип кемлеген,<br> Юлга чыктым тавыш артыннан.<br> Һәм каршыма чыкты үсмер малай –<br> Ун-унбер яшь булса булырдыр.<br> Гаҗәпләндем: кулымнан ук алды,<br> Кул җылысы җанга хозурдыр.<br> Күтәрелдек бергә баскыч буйлап<br> Якты, матур бина түренә,<br> Ябынчасын чөйгә элеп куйды –<br> Саклык белән, җайлап, тиз генә.<br> Каушап калдым, ни әйтергә белмим:<br> Үсмер малаем бит – йа Хода! –<br> Ярдәм кулын сузган гаярь бөркет.<br> Нинди сер бу, нинди могҗиза!<br> Өстәлендә табак тулы инҗир,<br> Авыз иткәч, гәпкә кинәндек,<br> Бер-беребезнең җан авазын шунда<br> Күңел кыллары аша үткәрдек.<br> <br> '''СӘМРУГ ИЛЕНДӘ'''<br> (ирекле ривая *)<br> Таң алдыннан ак аргамак<br> Чабып үтте үзәнлектән, –<br> Әзер булып юл чыгарга,<br> Әмер килсә утлавыктан.<br> Таң атканда килде хәбәр:<br> «Бәйгегә чык җәтрәк, – диеп, –<br> Вакытка һич карамыйча,<br> Уйнаклап һәм җитез биеп.<br> Хәйран калып, шунда барысы<br> Күзен алмый карап торсын,<br> Тоягыңнан чыккан очкын<br> Йөрәкләргә уелып керсен.<br> Юл алырсың, дәрман җыйгач,<br> Шәфәкъ аша – чиксезлеккә,<br> Асыл кошны моңландырган<br> Могҗизалы биеклеккә».<br> ...Парнас тавы, Сәмруг иле –<br> Әкияти, сихри дөнья;<br> Уй-хыяллар канат ярган<br> Кояш чыгышында – дәрья...<br> <br> * Ривая (яки риваять) – күчереп сөйләнгән хәбәр яисә кыйсса. Сәмруг кош образы безнең халык авыз иҗатына фарсы мифологиясе аша үтеп кергән.<br> <br> '''* * *'''<br> Килеп җиттем язмыш кырына.<br> Укыйм Ил агасы китабын.<br> Өзелеп сайрый галәм былбылы,<br> Моң иленә чакыра ул тагын.<br> Күрмисеңме, дустым – асыл кош:<br> Басып торам гомер чигендә?<br> Әйдә, мине сайрап каршы ал<br> Җәннәт капкалары төбендә.<br> <br> '''ИЛ АГАСЫ НӘСИХӘТЛӘРЕ'''<br> Авызыңны ипләп ачып,<br> Сүзеңне белеп сөйлә.<br> Вөҗданыңны газаплама,<br> Бурычың булса – түлә.<br> Каңгырып йөрмә чит җирдә,<br> Кайт син туган якларга;<br> Язмыш җиле кырысланып,<br> Тора гел яңакларга.<br> Илтифат кыл яшәешкә,<br> Чәчеңә чал кунса да,<br> Картлык килеп маңгаеңа<br> Үз тамгасын салса да.<br> Ялгыз калган җан дустыңны<br> Яд итү – синең өлеш:<br> Юл чатында саяк каен<br> Булмасын – хәлен белеш.<br> Кышның тәүге энҗе карын<br> Каршы алыгыз бергә,<br> Язмыш-яшәеш рәвеше<br> Булса да сезнең үзгә.<br> Барлык көчегезне җыеп,<br> Бердәм алга атлагыз,<br> Кояш чыгышына карап,<br> Аккошларны барлагыз.<br> Язгы ташкын күперләрне<br> Агызып алып китсә,<br> Зарланып яшь күрсәтмәгез,<br> Карагыз Бөек Күккә.<br> Салават күпере чыгып<br> Тоташтырыр ярларны.<br> Рәхмәтле булып Ходайга,<br> Кадерләгез язларны.<br> <br> '''* * *'''<br> Бу дөньяга кемнәр килеп китмәгән,<br> Күк капусы ачылуын көтмәгән...<br> Күк капусы ачылганын күргәннәр<br> Бакыйлыкка иман китереп күчкәннәр.<br> Алар, булып Аллаһының коллары,<br> Җан хакында уйланганнар элгәре,<br> Ширбәт кебек татлы булган телләре,<br> Җан җылысы биргән әйткән сүзләре.<br> Үрнәк кылыйк ата-баба гадәтен<br> Һәм сөйләмик кешеләрнең гайбәтен,<br> Камил булсын безнең изге теләкләр.<br> Шәфкатьлене Аллаһ үзе бүләкләр.<br> <br> '''БӘХЕТ КОШЫ САЙЛАР ИҢЕҢНЕ'''<br> Бәхет кошы сайлар иңеңне,<br> Саф энҗедән тезсәң тезмәне;<br> Нурландырыр күңел күгеңне<br> Ата-баба киңәш-ярдәме.<br> Тынычлыгын җанның кадерләп,<br> Юнәлт аны бер изгелеккә.<br> Йөрәк сүзен әйтә бел җөпләп,<br> Рәхмәт хисен юллап Бөеккә.<br> <br> '''СӨАЛЬЛӘРГӘ ҖАВАП'''<br> Туасы көн нинди хәбәр алып килер?<br> Йөрәк утын көйдермәсме утлы күмер? –<br> «Һич кирәкмәс уйлар сиңа каян килә?<br> Күңелеңнең аһ-зарларын ачып сөйлә».<br> Җан халәтен аңлар кеше табылырмы?<br> Күңел күге йолдызлыгы кабынырмы? –<br> «Әйтерсең лә, сөальләрең күккә ашты:<br> Туасы көн хозурлыгын бәян итеп,<br> Һидәятле бер йолдызлык йөзен ачты».<br> Җиһан йөзен алтын-көмеш нурга төреп,<br> Кояш чыкты, шифалы сулышын өреп.<br> <br> '''* * *'''<br> Мин дивана, йөгәнсез һәм камытсыз ат,<br> Минем өчен һичбер нәрсә түгел чит-ят.<br> Далаларда канатланып, сайрап очам,<br> Гыйшкым төшкән гөләпләрне назлап кочам.<br> Кайчагында үз холкыма бәя бирәм,<br> Утка салган хата-ялгышларны күрәм,<br> Гамәл дәфтәре битләрен ачып укып,<br> Сират күперен үтәмен, җавап тотып.<br> Үле суы сораганда, галәм кошы<br> Тере суы алып килеп эчерттерә;<br> Бакыйлыкка күчәм дигән мизгелне ул,<br> Әле вакыт җитмәгән, дип, кичектерә.<br> Сынау арты сынау биреп, гомер үтә.<br> Ахирәттә җан-бәгырьне ниләр көтә?<br> <br> '''* * *'''<br> Язылган хатлар саклана<br> Күңелнең төпкелендә,<br> Языласы хатлар сүзе –<br> Тәкъдир-язмыш иркендә.<br> Зәңгәр күкне иңләп оча<br> Хөр-ирекле бөркетләр,<br> Таң җиле белән серләшә<br> Таҗын ачкан гөләпләр.<br> Кояш көлеп тыңлап тора:<br> «Бигрәк лә мут икәнсез,<br> Юл тотасыз икән миңа;<br> Мәрхәбә! Хуш киләсез!»<br> Күңел күгендә ярала<br> Сәламләү, данлау җыры,<br> Күзне камаштырып, шулчак<br> Сибелә кояш нуры.<br> Дулкынлана дәрья суы<br> Кояш чагылышыннан,<br> Моңланып сайрый бер кошчык,<br> Күрәсең, сагышыннан.<br> Кошчыкның сагышлы моңы<br> Йөрәк түреннән үтте,<br> Тавышы, яшем тамдырып,<br> Хәтер йомгагын сүтте.<br> Үткәннәргә кайту юк, дип<br> Әйтү дә дөрес булмас:<br> Хәтер үткәнгә кайтара,<br> Хәтер – чакма таш, алмаз.<br> Чал тауларның итәгендә<br> Күрдем балачак эзен –<br> Телемә тере су салган<br> Акынның нурлы йөзен.<br> <br> '''ХОРАФАТТАН БУЛ АЗАТ!'''<br> Кар болыты каплап алган<br> Көләч кояшның йөзен,<br> Кышка керәсе килмичә,<br> Искән җил дулый көзен.<br> Каршы килеп буламы соң<br> Табигатьнең көченә?<br> Язмыш кайчак, зар елатып,<br> Җан-бәгырьгә үчегә.<br> Уйлап куясың, шомланып:<br> «Ни хакына бу газап?»<br> Тәкъдир шулчак аваз сала:<br> «Хорафаттан бул азат!»<br> <br> '''* * *'''<br> Күкрәге киң, күңеле тар<br> Ник адәм баласының?<br> Җөе һаман да төзәлми<br> Йөрәгем ярасының.<br> Йөрәк-бәгырь ярсып тибә<br> Ирек даулап, күрәмсең?<br> Читлек кошы булып яшәү –<br> Җан газабы, беләсең.<br> Дәррәү килеп күтәрелде<br> Күгәрченнәр һавага:<br> Ниятләре барчасының<br> Галәм серен аңларга.<br> Ак болытлар каршылады<br> Кадер-хөрмәт күрсәтеп,<br> Күгәрченнәр гөрләделәр<br> Күк йөзенә үрләтеп.<br> Күтәрелдем чиксезлеккә<br> Каурый каләмем алып.<br> Теләгем – каләм яңарту,<br> Кояш нурына манып.<br> <br> '''ЧАЛ ТАУЛАРНЫҢ ТҮБӘСЕНӘ КАР ЯТКАН'''<br> Чал тауларның түбәсенә кар яткан,<br> Итәгендә кызалак чәчәк аткан.<br> Күрәм: балкып, юлчы килә каршыга:<br> «Яңа туган айны, – диеп, – каршыла».<br> Күк йөзендә искитмәле маҗара:<br> Бер-бер артлы йолдызлыклар ярала.<br> Ачынадыр йөрәгемнең ярасы:<br> Бары мизгел – яшәү-үлем арасы.<br> «Борчылма, – дип, җылы «Ак Кул» сузыла,–<br> Киләчәккә аккош юлы сызыла!»<br> Нурын сибеп, күңел күгем кояшы<br> Яңгырата Хәйям сүзен кабатлап:<br> «Мәңгелекнең юлында баш куясы!»<br> ...Чал тауларның түбәсенә кар яткан,<br> Итәгендә кызалак чәчәк аткан.<br> <br> '''БАЛАЧАК ХАТИРӘСЕ'''<br> Балачакның хатирәсе –<br> Күңелдә җылы, якты:<br> Агач бура чишмә суы<br> Агач улактан акты...<br> Мәгъҗи-елганың чишмәсе<br> Гаҗәеп моңлы иде,<br> Яр буенда – җир җиләге,<br> Эче бал тулы иде.<br> Җәйләрдә Мәгъҗи елгасын<br> Буйладык яланаяк.<br> Күгәреп, калтырап кайтсак,<br> Эләгә иде... таяк.<br> Тал басмалардан үткәндә<br> Җаннарың хозурлана;<br> Җил уйнатса елга суын,<br> Басма сал булып кала.<br> Тал басманы, чыркылдашып,<br> Чыпчыклар биләп ала...<br> ...Муса абый үргән басма,<br> Хәтер түрләренә ашып,<br> Балачакка юл сала.<br> <br> '''* * *'''<br> Йолкыш чәүкә булып үстем,<br> Әйтсәләр дә: «Овчарка!»*<br> Йолкыш чәүкәне кем генә<br> Алыр икән кочакка?<br> Үз-үземнән көлеп ятам,<br> Шыр дивана мин, диеп.<br> Яңакны чәпәли берәү:<br> «Тиз аңыңа кил!» – диеп.<br> Төш булдымы, өн булдымы,<br> Берни аңламый калдым:<br> Алкын сулы дәрьяга мин<br> Талир тәңкәмне салдым.<br> Яңгыравык тавыш килде:<br> «Теләк нидән гыйбарәт?»<br> «Гыйззәтлем, – дип сүз куштым мин, –<br> Сезнең ярдәм мәслихәт...»<br> Балачакның хатирәсе<br> Озатып йөри һаман.<br> Кайтаваз яңгырый тауда,<br> Ни хикмәт: «Аман! Аман!..»<br> <br> * Бу урыс сүзе (Овчарка) китап авторына аның кайбер авылдашлары балачакта биргән кушамат булган. Гәрчә сабыйның тыныч холыклы табигате, чыннан да, «йолкыш чәүкә» белән генә тиңләштерерлек, ягъни беркемгә, бернинди зыян китерми һәм беркемне кимсетми торган булса да. Бу хакта Гөлнәфидәнең беренче китабында шундый бер юл бар: «Язмыш, язмыш, күп кыйнадың...» Рабиндранат Тагор исә: «Еш кыйналган – күңелендә үпкә тотмас», – дигән. Шуңа күрә бу шигырьне язганда таудан яңгыраган «Аман! Аман!..» сүзләрен: «Үз халәтеңне саклап калсаң, имин булырсың», – дип аңларга кирәктер. Амин, шулай булсын!<br> <br> ХАЛЫК ҖЫРЧЫЛАРЫНА – МӘДХИЯ!<br> <br> Сәнгатьнең асылы – тормышка мәгънә бирү.<br> (Софья Гобәйдуллина)<br> Елатма ак җаныңны, вөҗданыңны...<br> (Муса Җәлил)<br> <br> Татар халык җырларын чит-ят табасына салып борчак кебек куырудан иманлы кеше тәм тапмас. Халык җырларының аһәңен, моңын, мәгънәсен югалтмыйча килер буынга тапшыру – изге эш. <br> Безне бөтен җирдә көтеп алалар, яраталар дип мактанырга кирәкме? Алдыгызда, бәлки, күңелләре булсын дип мактыйлардыр, ә артыгызда − мескеннәр, халык җырларына хилафлык китерәләр дип сыкранмыйлармы? Һәр кылган гамәлнең әҗере бар.<br> Галәмгә чыгу юлы – сәнгать аша, ләкин халык җырларының аһәңен, моңын югалту бәрабәренә түгел. Сәнгать – Мәхәббәт чыганагы. Телне дә сәнгать саклап калачак. Телнең көче – сәнгатьтә. Халык җырларын бозып, халык җырчыларының җанын рәнҗетмәгез. Чынбарлыкта халык җырчылары бармак белән санарлык кына. Алары да өлкән буын кешеләре. Мөхтәрәм халык җырчыларына – мәдхия!<br> <br> Кул кәгазьгә ут салалмый –<br> Өши бармак очларым... <br> Феб* халтураны күралмый –<br> Җылытсын җырчыларын!<br> (Фридрих Шиллердан)<br> * Феб – грек мифологиясендә кояш алласы, сәнгать химаячесе һәм музаларны әйдәп баручы дип саналган Аполлонның икенче исеме.<br> === '''III. КОЯШЛЫ ҖЫР – БӘХЕТ ЭШЕ''' === '''ЧАЛ ТАУЛАР КОЧАГЫНДА'''<br> Кеше булыйм дисәң, бу дөньяда<br> Йөрәгеңә сыймас моң кирәк!<br> (Зөлфәт)<br> <br> Чал тауларның түбәсенә кар яткан,<br> Битләвендә гөлләре чәчәк аткан,<br> Үзәнендә чылтырап инеш ага, –<br> Сокланудан йөрәгем дөп-дөп кага.<br> Агылган көй – Чал таулар кочагыннан.<br> Көч-куәт ул, дәрт өстәде, һәм илһам,<br> Сиздермичә үтеп кереп йөрәккә,<br> Алып китте үзе белән еракка.<br> Пәйда булдым мин Мәхәббәт илендә,<br> Әйтерсең лә, ак канатлар иңемдә.<br> Күрәм: күркәм асыл былбыл җыр суза:<br> «Агымсудай бу гомерләр, һай, уза...»<br> Тыңлап аның моң-сагышлы җырларын,<br> Түзмәдем һәм уйга калып сорадым:<br> «Нинди хәсрәт били бәгырь-җаныңны?<br> Югалттыңмы әллә сөйгән ярыңны?..»<br> Бер мизгелгә генә былбыл тын калды,<br> Серле караш йөрәгемә ут салды...<br> Һәм асыл кош, очкынлатып күз нурын,<br> Кинәндереп җырлады шатлык җырын!<br> <br> '''* * *'''<br> Җиңел түгел күперләрне яндыру,<br> Сүнгән шәмне кабаттан нурландыру...<br> Бирешмәсәң кайгы-хәсрәт, сагышка,<br> Рәхмәт әйтеп, баш иярсең язмышка.<br> Юл чыкканда давылларга юлыксаң,<br> Исәнгерәп, сукмагыңнан каймыксаң,<br> Хәят бирер нәсихәтен, киңәшен;<br> Һәм табигать гөлләре дә – сердәшең!<br> Ходай бирде вакытында ярдәмен:<br> «Ак каурыйдан булсын, – диде, – каләмең:<br> Кешеләрнең күркәм ягын аңларсың,<br> Дөньяларга мәдхияләр җырларсың».<br> <br> Мәчет, чиркәүдә кеше итте аһ-ваһ,<br> Тәмугтан калтырап, бирсен дип оҗмах.<br> Ләкин хәят серен белгән кешенең<br> Йөрәге андый чүп-чардан булыр саф.<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> <br> '''КОЯШЛЫ ҖЫР – БӘХЕТ ЭШЕ'''<br> Кояшлы җыр – бәхет эше. *<br> ...Чыгып килсә азау теше,<br> Үз сүзен сүз итәр өчен,<br> Җан тырмаша кайбер кеше.<br> Юкка сарыф итеп көчен,<br> Телен чарлый иртә-кичен,<br> Кирәкмәгән сүзләр сөйләп,<br> Эт койрыгын йөри сөйрәп.<br> Шамакай җил, аны тыңлап,<br> Сүзен йотып, юлдан саба.<br> Бәндә… үз койрыгын болгап,<br> Китә әшнәләргә таба.<br> Андый кеше үзен күрми,<br> Аңа юлдаш гайбәт сүзе,<br> Ләчтит сатып йөри-йөри,<br> Кара кучкыллана йөзе...<br> ... Кояшлы җыр – бәхет эше.<br> Күңел сафлыгың гел кирәк.<br> Инсафлы дусларың көче –<br> Яшәештә олы терәк.<br> <br> * Бу юлларны күренекле шагыйребез Әхмәт ага Рәшитнең совет чорында язылган «Кояшлы ил – бәхет иле» шигыренә «заманча парафраз» дип тә атап була. Автор үзе моны күздә тотмаган.<br> <br> '''ӘЙТЕРСЕҢ ЛӘ...'''<br> Яфракларын койды, диеп, ак каен,<br> Күңел кошым, кай тарафка юлкаең?<br> Йөрәгемне әрнетәдер сагыш-зар,<br> Әйтерсең лә, гомер юлым кысан, тар.<br> Бүген никтер үз-үземә чит-ятмын,<br> Яшәвемнең мәгънәсе юк, ямь тапмыйм.<br> Алмагачым алмаларын җил телә,<br> Әйтерсең лә, җир өстендә зилзилә...<br> Бер-бер артлы коелганда алмалар,<br> Искәрмәстән өскә сузылды куллар.<br> Шул мизгелдә җилгә очты шомлык та,<br> Әйтерсең лә, җан иңде тынычлыкка.<br> Иртәгәсен яуды җиргә энҗе кар,<br> Юкка чыкты йөрәгемнән сагыш-зар.<br> Илаһ нуры күңел күген яктырта,<br> Әйтерсең лә, бәхет килде картлыкта. <br> <br> '''* * *'''<br> Мөстәкыйльлек булса күңелләрдә,<br> Канат ярып оча алырбыз,<br> Туган телне, Идел-йортны зурлап,<br> Йөрәк сүзен җырга салырбыз.<br> Ләйсән яңгыр явар, яз китереп.<br> Кар сулары аккач ургылып,<br> Хозурланып асыл кошлар сайрар,<br> Киң колачлы тирәккә кунып.<br> Табигатьнең барча гөлләреннән<br> Хуш ис аңкыр, таҗлар ачылгач.<br> Илаһи моң җанга үтеп керер,<br> Киләчәккә ак юл салынгач.<br> Фидакарьлек булса күңелләрдә,<br> Чишмә калкыр адым-эзләрдә.<br> Кояш үзе безгә сәлам бирер,<br> Фикри агыш күреп күзләрдә.<br> <br> ...Авырайтсаң кош канатын алтын белән,<br> Күтәрелә алмас бахыр күккә бүтән...<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> '''* * *'''<br> Яшим, дисәң, тигезлектә сөенеп,<br> Хафаланма, юк-бар сүзгә көенеп.<br> Бер хәсрәтсез кеше булмас тормышта,<br> Бәхетле күк бар да... карап торышка.<br> Үлчә башта һәрбер әйтер сүзеңне,<br> Сүзеңнән һич ким күрсәтмә үзеңне.<br> Үрмә гөлләр үрелгән күк кояшка,<br> Ялкынланып гомер җебен колачла!<br> Шатлык белән үтсен, дисәң, һәр көнең,<br> Теләк телә чын күңелдән, кадерлем!<br> Имин булса, Җир-Анабыз, Идел-йорт,<br> Баш очында кояш балкыр һәрвакыт.<br> <br> '''* * *'''<br> Күңел төпкелендә яткан<br> Гөл бөресе ачылды,<br> Таҗларыннан күз алгысыз<br> Сихри нурлар чәчелде.<br> Күңел кошым, иркен сулап,<br> Омтылды чиксезлеккә:<br> «Мин – ирекле, бәйсез!» – диеп,<br> Аваз салды бөркеткә.<br> Мәгърур кыяның бөркете<br> Сәламләп тавыш бирде.<br> Таң җилләре чәчләремне<br> Толымга салып үрде.<br> Күңел чишмәм чыңлап акты,<br> Хис ташкынын кайнатып,<br> Шатлык яшьләрен тамдырды,<br> Күңел кошым сайратып.<br> Мәхәббәт гөлен яраткан<br> Мәңгелеккә мәдхия!<br> Кояш нурына төренеп,<br> Каурый каләм баш ия.<br> <br> '''* * *'''<br> Сихри-серле чиксез далада<br> Чәчән-акыннардан эзләр бар,<br> Күк гөмбәзе астында бергә<br> Җыру әйтә торган сүзләр бар.<br> Ата-бабаларның авазын<br> Яңгырата дәвер җилләре,<br> Яшен яшьнәп, күк күкрәгәндә<br> Уйга сала шаңдау сүзләре.<br> Сихри-серле чиксез даланың<br> Искән җиле гаять хикмәтле,<br> Фикер агышларын җиткергән<br> Ата-баба рухы хөрмәтле.<br> <br> '''АТА-БАБА МИРАСЫ'''<br> Ата-баба әйтем-сүзләре<br> Куәт бирә тезмә тезәргә,<br> Азау ярып кергән сүзләрне –<br> Энҗе-мәрҗәннәргә тиңләргә.<br> Ата-баба әйтем-сүзләре<br> Үгет-нәсихәтле, хикмәтле.<br> Ата-баба киңәшен тоткан –<br> Булган бәхетле вә дәүләтле.<br> <br> '''* * *'''<br> Каурый каләм алдым кулга,<br> Тылсымлы ал таң аткач,<br> Яңгыр болытларын иртән<br> Җилләр куып тараткач.<br> Күңел кылларын чыңлатты<br> Таң кошы, өзелеп сайрап,<br> Дәрья суын дулкынлатты<br> Зәңгәр җилкәнле кораб.<br> Керфекләрен ачты гөлләр,<br> Хушбуй исе таратып,<br> Бал корты кунды чәчәккә,<br> Хәтер утын яңартып,<br> Җанга угын кадатып.<br> <br> '''КҮҢЕЛ КОШЫМА'''<br> Күңел күген шау чәчәккә күмгән<br> Язлар узган инде күптәннән.<br> Язмыш җиле чал чәчемнән сыйпый:<br> «Аһ-зарыңнан бушан, үткәннән!»<br> Күңел кошым әлегәчә һаман<br> Кабул итә алмый кышларны,<br> Өзгәләнеп, ярсып аваз сала<br> Кайтарырга теләп язларны.69<br> Күңел кошым, үзеңә зыян салма,<br> Бәргәләнеп, хәлең бетереп;<br> Ак кышларның кары күптән җанны<br> Кочагына алды бөтереп...<br> <br> '''* * *'''<br> Искән җилләр тәрәз шакый,<br> Юл чыгарга, дип, вакыт.<br> – Исми торыгызчы, җилләр:<br> Шәфәкъ ачыла балкып!<br> Таң нурында уйларымны<br> Челтәрләтү исәбем,<br> Йолдызларга бәян итеп<br> Күңелемнең хисләрен... –<br> Искән җилләр бер мизгелдә<br> Җилкенүдән туктады,<br> Кояш нуры, җанга үтеп,<br> Уйларымны чуклады.<br> Сөенечле күз яшьләрем<br> Тәгәрәде бит буйлап...<br> Җиргә атылды бер йолдыз,<br> Җан халәтемне аңлап.<br> <br> '''* * *'''<br> Тар дөньяда киң күңелле булып<br> Яши алса, кеше – үлемсез.<br> (Нури Арсланов)<br> <br> Гөр-гөр килеп, ак күгәрчен<br> Колакка нидер сөйли,<br> Сандугач та үз телендә<br> Моңлы, матур көй көйли.<br> Ак күбәләк очып кунды<br> Гөләпләр куагына:<br> «Кадер-хөрмәт күрсәт, – диеп, –<br> Киләсе кунагыңа,<br> Тагын бер сынау үтәсең<br> Бар әле синең, дустым.<br> Оныттыңмы әйткән сүзең:<br> «Кояш нурларын кочтым!»<br> Әҗәтле сүз әйткән чакта,<br> Кояш булгандыр якын.<br> Хөр күңелле кешеләрнең<br> Йөрәге – һәрчак ялкын».<br> Мин кунак мәсьәләсендә<br> Белмимен ни әйтергә...<br> Бер карасаң, юк-бар уйлап,<br> Кирәкме чиләтергә?<br> «Тормыштан ваз кичкән кебек,<br> Ник мондый сүз сөйлисең?<br> Ә бит үзең күңелеңнән<br> Шатлык җырын көйлисең!»<br> <br> '''* * *'''<br> Көн озыны әсәрләнеп,<br> Асыл былбыл сайрады,<br> Үзен күрә алмасам да,<br> Күңел күген яулады.<br> Чишмә чыңы күк тавышы<br> Яңгырый йөрәгемдә,<br> Онытылмас моң-аһәңе<br> Күңелем түрләрендә.<br> Асыл былбыл – сандугачны<br> Мин күрә алырмынмы,<br> Аның тылсымлы тавышын<br> Җырыма салырмынмы?<br> – Хыялың чынга ашырыр<br> Сайрап туймас асыл кош.<br> Чынлыгына ышанмыйча,<br> Син әйтерсең: «Бу бит – төш!»<br> Кулыңдагы каләмең дә<br> Сайрар бер мәл кош булып.<br> Татлы күз яшьләрең тамар,<br> Күңелең моңга тулып».<br> <br> '''* * *'''<br> Мин күптәннән телсез-чукрак,<br> Ишетмим һәм берни күрмим,<br> Кояшның җылысын тоеп,<br> Яктысына гына үрлим....<br> «Шушы сүзне ишетергә<br> Өметләнгән идек күптән!<br> Аңладың безнең теләкне,<br> Бүләк алырсың син күктән.<br> Бүләгебез – кояшлы җыр,<br> Яңгыратыр аны былбыл.<br> Күңел күгеңдә яралыр,<br> Юл чыгарыр илаһи моң.<br> Янгын-утта янсаң яндың –<br> Йөрәк сүзен әйтә алдың,<br> Ил агасы хакын хаклап,<br> Бар җиһанга аваз салдың».<br> <br> Шәфкатьле зарлана дөньяга:<br> «Игелек – гел бушлай, заяга...»<br> Ә шәфкать: «Өмет тә итмимен<br> Үзем шул бүләккә, файдага».<br> <br> Яхшылык эшлимме-юкмы дип күп уйланганның яхшылык эшләргә вакыты җитми.<br> (икесе дә – Рабиндранат Тагордан)<br> <br> '''* * *'''<br> Язмам матур булсын, дисәң,<br> Җан тынычлыгы кирәк.<br> Матур җыр язарга теләп,<br> Ашкынып тибә йөрәк.<br> Илһам чишмәсенең суы,<br> Күрәмсең, челтер түгел.<br> Тик барыбер өмет өзми:<br> «Язармын!» – дия күңел.<br> Сәфәр чыгарга җыена<br> Җан-бәгырем бүгеннән –<br> Ил агасы, аксакалның<br> Шау чәчәкле эзеннән.<br> Аның күңел аклыгы да,<br> Тел-лөгате сафлыгы да<br> Гакылларга муафыйк. –<br> Чын күңелемнән мин гашыйк!<br> Ил агасы эзләрендә<br> Калкып чыга күз-чишмә,<br> Тал-тирәкләр телгә килә:<br> «Сереңне ятка чишмә!<br> Үз дигәннәрең дә, бәлки,<br> Каза-чарасыз калмас.<br> Үз телеңә хуҗа булсаң,<br> Һичберсе зыян салмас.<br> Язмам матур булсын, дисәң,<br> Сәяхәт итү кирәк.<br> Кояшлы юлдан атла!» –дип,<br> Озатып калды тирәк.<br> <br> '''* * *'''<br> Татлы бер төш ул, ахрысы, –<br> Минем бүгенге көнем:<br> Яңгыратты асыл былбыл<br> Ата-бабалар көен.<br> Моң агылды иксез-чиксез<br> Зәңгәр киңлекне иңләп:<br> Чал далада тургай сайрый,<br> Былбылның җырын көйләп.<br> Кушыла тургай җырына<br> Далада кызыл мәкләр:<br> «...Безнең дә бар иде дөрләп,<br> Учак күк янган чаклар.<br> Очкын чәчрәтеп яшәдек,<br> Сер бирмәдек беркемгә.<br> Сыгылдык, ләкин сынмадык,<br> Баш имәдек һичкемгә.<br> Бүгенге көндә укыйбыз<br> Җир-Анага мәдхия».<br> ...Табигатьнең барча гөле<br> Җир-Күкләргә баш ия.<br> <br> '''* * *'''<br> Кояш балкый күңелем күгендә,<br> Таң нурлары, иркәм, йөзеңдә.<br> Яңгырасын һәрчак шат аваз,<br> Кабатласын җырны кайтаваз.<br> Атлыйк бергә аккош юлыннан,<br> Илһам алып яшьлек языннан.<br> Кояш балкый күңелем күгендә<br> Ай нурлары, иркәм, йөзеңдә.<br> Белсәк яшәү ямен, кадерен,<br> Ходай бирер савап-әҗерен.<br> Атлыйк бергә аккош юлыннан,<br> Илһам алып яшьлек языннан.<br> Кояш балкый күңелем күгендә,<br> Иман нуры, иркәм, йөзеңдә.<br> Гомер юлы – энҗе-мәрҗәннән,<br> Чәчләребез чәчкә бәйләнгән.<br> Атлыйк бергә аккош юлыннан,<br> Илһам алып яшьлек языннан.<br> <br> '''* * *'''<br> Һәр кешенең үз хыялы,<br> Һәр кешенең үз юлы,<br> Хак Тәгалә юл күрсәтсә,<br> Бәхете була тулы.<br> Киләчәккә юллар ачык,<br> Язмыштан булмый качып;<br> Көтмәгәндә кемдер берәү<br> Иңеңнән ала кочып.<br> Кем дип, борылып карыйсың –<br> Янәшәдә юк беркем;<br> Һаваларда канат кага<br> Күгәрченнәр – бер төркем.<br> Араларыннан берәве –<br> Һай, күкләрне иңләве! –<br> Йөрәк шулчак ярсып тибә:<br> «Миңадыр сәламләве!?»<br> ...Кызык бу дөнья дигәнең:<br> Әллә ниләр уйлата,<br> Тибрәтеп күңел кылларын,<br> Хис ташкынын уйната.<br> <br> Хыял һәм Мәхәббәт бергә,<br> Шул – яшәү мәгънәсе лә...<br> Бәхет тапканның бу илдә<br> Ал гөл үскән гүренә.<br> (Рәдиф Гаташ)<br> <br> '''ИСКЕ ЙОРТ САГЫМЫ'''<br> Тылсымлы көй яңгырады,<br> Күңел күгемне айкап:<br> Су буеннан кызлар кайта,<br> Юган керләрен чайкап.<br> Шаян сүзләр әйтешәләр,<br> Беравыздан үртәшеп.<br> Беркавым тынсыз калдылар,<br> Кайткан чакта гөрләшеп.<br> Сукмакта ялтырап ята<br> Җиздән борынгы тотка:<br> Кем ишеген бизәр икән,<br> Җан кертер кайсы йортка?<br> Авыл очына җитәрәк,<br> Ачылды иске капка.<br> Ишек алды – бәбкә үлән...<br> Читтә йөреп кем кайткан?<br> Исән-саулыкмы, хуҗа, дип,<br> Каршы алды тузган йорт.<br> «Йа Ходаем, салам түбә –<br> Безнең өй ич, туган йорт!»<br> Кызлар биргән җиз тотканы<br> Беркеттем мин ишеккә.<br> Салам түбәле иске өй –<br> Тере суы йөрәккә.<br> Сөенечле күз яшьләрем<br> Агадыр яңак буйлап...<br> Тирәк мамыгы очына<br> Күбәләк кунган уйнап.<br> Табигатьнең асыл кошы<br> Сайрый үзәгем өзеп.<br> Ерак яшьлегемә кайттым,<br> Гәүһәрдән мәрҗән тезеп.<br> <br> '''* * *'''<br> Юлдан тигез тәгәрәми<br> Сүтеп чорналган йомгак.<br> ...Нинди хикмәт: яр буенда –<br> Салам сибелгән сукмак.<br> Кошлар килеп җим эзлиләр,<br> Сары саламны күреп,<br> Сөенешеп сәламлиләр,<br> Тапкан орлыкны үбеп.<br> Киләчәккә өмет бар дип,<br> Кадерләп, саклап кына –<br> Үз илләренә очалар,<br> Тын калып, җайлап кына.<br> <br> '''КАЛФАКЛЫ ЯЗ'''<br> Язлар җиткәч, сайрар кош булып<br> Кайтырмын мин газиз ватанга,<br> Таң суларын җыеп эчәрмен,<br> Сихәт алып сагышлы җанга.<br> Кушымта:<br> Җил тузгыта чал чәчләремне,<br> Тарап үрәм – җаным яңарган:<br> Күңел кояшымны балкытып,<br> Калфаклы яз кайткан яңадан.<br> <br> Чәчәк җыеп барам даладан,<br> Кайтам кабат туган төбәккә.<br> Күңел күгем айкап, гөрләде<br> Ак күгәрчен, кунып беләккә.<br> Кушымта.<br> <br> Табигатьнең асыл кошлары<br> Кунып сайрый талга-тирәккә:<br> Былбылларның тылсым-аһәңе –<br> Җан азыгы моңсу йөрәккә.<br> Кушымта.<br> <br> '''* * *'''<br> Гүя яшьлегемә кайттым –<br> Онытып булмаслык мизгел:<br> Болын-тугай шау чәчәктә,<br> Шунда омтыла күңел.<br> Тургайлар болын-тугайда<br> Берсен-берсе уздырып,<br> Гаҗәп матур көй көйлиләр,<br> Йөрәк маен сыздырып.<br> Әйтерсең, мин канатлы ат,<br> Ашкынам чиксезлеккә,<br> Ак күгәрченнәр янына,<br> Зәңгәр күк – биеклеккә.<br> Очышларына сокланып,<br> Сүзсез-тынсыз мин калам,<br> Күңелемдә хис ташкыны,<br> Учак күк дөрләп янам.<br> <br> '''ЙӨРӘК СЕРЕ'''<br> Посып яши, ди, сәмруг тау түрендә,<br> Яшер син дә, сереңне ачма бер дә;<br> Кабырчыкта гаҗәп энҗе ярала, –<br> Тирән диңгез яшергәнгә төбендә. <br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> <br> Күңелем кояшка карый,<br> Кочып җиһан гөлләрен.<br> Таң атканда кошлар сайрый,<br> Ачып йөрәк серләрен.<br> Таң җилләре алып китә<br> Тавышларын еракка,<br> Йөрәк серен булмыйдыр шул<br> Бикләп куеп йозакка.<br> Йөрәк сере, әверелеп<br> Моң-сагышлы җырларга,<br> Юллар сала гомер язы –<br> Онытылмас елларга.<br> Җыр агыла, күңел гөлен<br> Йолдызларга үрләтә, <br> Зар-сагышлы йөрәкләргә<br> Тере суын юнәлтә.<br> Кояш нуры биләп ала,<br> Күңел күгемне айкап,<br> Мәдхия! дип яшәгәнгә,<br> Җиһан гөлләрен данлап.<br> <br> '''БЕЗ ҮЗЕБЕЗ ЮЛ ЙӨРМИБЕЗ...'''<br> Без үзебез юл йөрмибез,<br> Безне язмыш юл йөртә,<br> Сынау арты сынау биреп,<br> Ут йоттырып йөгертә.<br> Уй хыялың изгелектә –<br> Ходай бирер ярдәмен.<br> Хис ташкының ургып ташыр,<br> Күреп Актаныш ямен.<br> Актанышта онытылмас<br> Якты эз калдырырсың,<br> Тормыш китабы битендә<br> Сүнмәс шәм кабызырсың.<br> Йөрәк сүзе канат кагар,<br> Зәңгәр киңлеккә ашып,<br> Кояш алтын нурын сибәр,<br> Киләчәккә юл ачып.<br> Без үзебез юл йөрмибез,<br> Безне язмыш юл йөртә,<br> Көч-куәт һәм дәрман биреп,<br> Олы юлдан йөгертә.<br> <br> '''* * *'''<br> Ярамир Низаметдиневкә<br> Укытучың* асыл затлардан,<br> Бу – Ходайның тиңсез бүләге.<br> Очар канатларың сынмасын –<br> Җанымның иң изге теләге.<br> Авырлыклар килсә, түзем бул,<br> Язмыш җиле кайчак рәхимсез.<br> Үз юлыңнан читкә тайпылма,<br> Халык җыры – бары үлемсез. <br> * Ярамир Низаметдинев – Фердинанд Сәлахов шәкерте.<br> <br> '''* * *'''<br> Чүкеч сугуы түгел, су биюе чуерташны шомарта.<br> (Рабиндранат Тагор)<br> <br> Сусаганда су эчертә,<br> Арыганда көч-дәрт бирә<br> Күк гөмбәзе чишмәсенең җырулары.<br> Күңелемнең нәзек кылын,<br> Йөрәгемнең яшерен уен<br> Сизеп тора сихри-серле йолдызлары.<br> Тылсымлы көй җилкендерә,<br> Алгысытып тибрәндерә,<br> Гаҗизлектән йөрәк кайчак әрнеп куя.<br> Ак болытка әверелеп,<br> Зарлы җаным, телгә килеп,<br> Энҗе-мәрҗән эзләп табып, сүзләр уя.<br> Сүзләрдән ул җөмлә тезә,<br> Юллар салып, илләр гизә.<br> Мәгърур кыя Чал бөркеткә сәлам бирә.<br> Су шомарткан чуерташны<br> Учыма салып, ул сүз башлый:<br> «Әманәтемне сакла, һич җуя күрмә!»<br> «Утлар сүнә...» –<br> Өмет җуелгач,<br> Аваз килде Бөек Учактан:<br> «Инеш төбендәге чуерташ<br> Гасыр уты белән тоташкан».<br> <br> '''ШАУ ЧӘЧӘКЛЕ ЯЗЛАР КИЛӘ!'''<br> Шау чәчәкле яз килә, ди<br> Күңел кошым, сөенеп,<br> Гаҗәп матур бер көй көйли,<br> Татлы хискә бирелеп.<br> Үз кануны Табигатьнең,<br> Тәкъдир-язмышның – үзгә.<br> Илһам бирә, яшәү дәртен –<br> Илаһи көчләр безгә.<br> Кояшка карап елмайган –<br> Мәңгелекне данлаган,<br> Сүзгә мәдхия җырлаган –<br> Дөнья йөзен аклаган.<br> Шау чәчәкле язлар килә! –<br> Кояш нуры исбатлый,<br> Караңгылыкка мәрсия<br> Укыласын ул хаклый.<br> <br> '''* * *'''<br> Уйларыма канат куя<br> Җылы җил, таңда исеп.<br> Чәнечкеле гөләпләрне<br> Кочам, барысын үз итеп.<br> Чәнечкеләре кадала –<br> Ә мин гел елмаямын,<br> Йомшак бәрхет таҗларына<br> Сак кына кагыламын.<br> Хушбуй исләре аңкыткан<br> Гөләпләр шулчак дәшә:<br> «Иркәләп үстердең безне –<br> Кояш күк балкып яшә!»<br> Ихлас җылы сүзләреннән<br> Күңел кыллары чыңлый,<br> Яшәү көче, дәрман биреп,<br> Йөрәк кушылып җырлый.<br> <br> '''УТ КҮРШЕЛӘРГӘ'''<br> «Сал бөркөттәр оса һауаларҙа...»<br> (Зөләйха Ғималетдинова) <br> Гашыйк итеп, ут күршеләр җырлый,<br> Тавышлары – йөрәккә дәва:<br> Әйтерсең лә, зәңгәр чиксезлектән<br> Җиргә йолдыз яңгыры ява.<br> Ашказарлар, Зөлхиҗҗәләр җыры,<br> Сокландыра курай моңнары.<br> Сәхнәләргә бию булып кайткан<br> Чал Уралның батыр уллары.<br> Чал бөркетләр оча һаваларда,<br> Барысына гүя унсигез;<br> Май кояшы кебек нурын сибә,<br> Башкорт бөркетләре, йөзегез.<br> '''* * *'''<br> Энҗе белән бизәлгәндер ука чуклы,<br> Күз алгысыз беләгемдәге беләзек.<br> Гаҗәеп бер төскә ия – ахак кашлы:<br> Бармагымда көмеш йөгергән ак йөзек.<br> Бу күренеш – бер төш кебек, гел әкият:<br> Үтеп китте күз алдымнан алкынланып.<br> Башкаема уй салынды – бу ни хикмәт! –<br> Йөрәк-бәгырь дөрләп янды ялкынланып.87<br> Үз-үземә сорау бирәм мин яңадан,<br> Җавап тапмыйм: бу, ахрысы, тылсым эше.<br> Сыныйлармы юк-бар белән мине һаман,<br> Җитәр микән моның, диеп, түзем көче?<br> Бер мизгелдә, елмаюлы караш ташлап,<br> Азат булып шөбһәле уй-фикеремнән,<br> Саубуллаштым үткән белән, рәхмәт юллап,<br> Кояшлы җыр көйли-көйли күңелемнән.<br> '''* * *'''<br> Кояш нурына төренеп,<br> Тургай сайрый өзелеп,<br> Күл суларын дулкынлатып,<br> Казлар йөзә тезелеп.<br> Тирәкә кунган сандугач<br> Дәртле матур көй көйли,<br> Тибрәтеп гөләп куагын,<br> Җылы җил нидер сөйли.<br> Ә еракта карурманның<br> Кәккүге еллар саный.<br> Юлаучы сәламен бирде:<br> «Исән-саулыкмы, җаный!»<br> Таныш тавышны ишетеп,<br> Ашып гүя күкләргә,<br> Хәтер җепселен чукладым,<br> Рәхмәт әйтеп үткәнгә.<br> <br> '''* * *'''<br> Бәргәләнеп сугылганда<br> Язмыш җиле тарафыннан,<br> Нурлар сибеп, кояш чыкты<br> Кара болыт арасыннан.<br> Кояш белән бергә торып,<br> Гөлләремә су сибәмен,<br> Үткән гомер хатирәсен<br> Яд җебенә мин тезәмен.<br> '''* * *'''<br> Кояш баеп, ай калыккач,<br> Гаҗәп көйләр яңгырады,<br> Ни хикмәттер, шулчак җаным,<br> Уйга калып, моңсулады.<br> Сабыр төбе саф алтын дип,<br> Күңел күген ямьләндереп,<br> Ак күгәрчен иңгә кунды,<br> Уй-зиһенне пакьләндереп.<br> – Таң атканда син кабаттан<br> Ишетерсең шул көйләрне,<br> Җир теленә тәрҗемә кыл,<br> Рухландырып кешеләрне.<br> <br> '''* * *'''<br> Күңелемнең төпкелендә<br> Елмая яшьлек язы,<br> Шат рухымны хозурлыкта<br> Иркәли аның назы.<br> Әйтерсең лә, чиксезлеккә<br> Иркенләп аша җаным,<br> Шәфәкъ нурына төренеп,<br> Каршылый бәхет таңын.<br> Җан халәтен аңламыйча<br> Йөргән чакта боегып,<br> Йөрәгемнән ташып аккан<br> Иде хисләр ургылып.<br> Рушан йолдыз яктысында<br> Кайттым гомер язына,<br> Күңел кошым хозурланып,<br> Җырлап канат кагына.<br> <br> '''ЕРАКТАГЫ КӨЛӘЧ ЙӨЗЛЕ ДУСТЫМ'''<br> Ерактагы көләч йөзле дустым,<br> Искә алып яшьлек елларын,<br> Урап кайтыйк авыл урамыннан,<br> Тыңлап тальян гармун моңнарын.<br> Бәллүр чишмә суын эчеп, дустым,<br> Әверелеп каурый болытка,<br> Юл алыйк мәһабәт Тау иленә –<br> Һич югында, тик бер минутка.<br> Ерактагы көләч йөзле дустым,<br> Сиңа сагыну хаты язамын,<br> Йөрәгемнән ургып чыккан моңны<br> Гөлбакчаңа илтеп барамын.<br> Асыл кош күк өзелеп сайра, дустым,<br> Нурландырып авыл өйләрен,<br> Әсәрләнеп, хозурланып сайра,<br> Яңгырат илнең йөрәк көйләрен.<br> Ерактагы көләч йөзле дустым,<br> Җыр багышлый сиңа каләмем,<br> Көнчыгышның җылы җиле булып<br> Ирешер бу кайнар сәламем.<br> <br> '''САНДУГАЧ БУЛЫП ТУМАДЫМ'''<br> Кемдер колакка пышылдый:<br> «Сайра сандугач булып!»<br> Ни әйтергә дә белмәдем<br> Шулчак, күңелем тулып...<br> Сандугач булып тумадым,<br> Һәм туалмас беркем дә.<br> Һәр кешенең үз язмышы,<br> Тәкъдир – Ходай иркендә.<br> Язмыш сынауларын үтәм,<br> Матурлыкка сокланып,<br> Табигатьтән сүз байлыгы,<br> Көч-куәт – дәрман алып.<br> <br> '''* * *'''<br> Күңелдә ялкынлы, җылы хис<br> Мөлаем йолдызлы, айлы кич.<br> Офыкта кояшның яктысы,<br> Таңнарның тылсымлы балкышы.<br> Уйларым тоташа күкләргә,<br> Теләмим хисләрне чикләргә,<br> Ачылып күңелем бөресе,<br> Бар әле хисләрнең дөрлисе.<br> Яралды Мәхәббәт гөлләре,<br> Шатланып, күгәрчен гөрләде.<br> Яңгырый йөрәктә матур җыр:<br> «Чәчәкле гөлбакча – туган җир!»<br> <br> '''* * *'''<br> Тел очымнан эреп төште<br> Татлы-баллы сүзләрем,<br> Җир өстенә калкып чыкты<br> Назлы, нәфис гөлләрем.<br> Гөлләремне сәламләдем,<br> Сөенеп чын күңелдән.<br> Гөлләремнең һәрбер таҗы<br> Энҗе чыкка төренгән.<br> Күңел чишмәм чыңлап акты,<br> Кояш нуры уйнатып,<br> Күңел кылларым тибрәнде,<br> Якты хисләр уятып.<br> Гүя яшьлегемә кайттым<br> Юл алганда ак кышка,<br> Йөрәгемне әверелдереп<br> Гайрәтле очкыр кошка.<br> <br> '''* * *'''<br> Күккә аштым, былбылым сайравыннан,<br> Җан халәтемне гаҗәп аңлавыннан.<br> Чал тауларның җиле булып – ягымлы,<br> Җырлаттылар, данлап туган ягымны.<br> Күңел күген яктыртып, кояш дәште:<br> «Күрәмсең, раушан йолдыз нурын чәчте».<br> Шатлыгымнан әверелеп гөлгә, мин<br> Чын күңелдән яшәешне сәламлим.<br> Яңгыравык аваз килде үткәннән,<br> Чәч толымым таң җилендә сүткәннән:<br> «Хәтер кайта, гасыр, чор-дәвер үтеп,<br> Кылдан үргән язмыш йомгагын сүтеп».<br> === '''IV. МӘХӘББӘТ ТАҢЫ АТТЫ!''' === '''МӘХӘББӘТ ГӨЛЕ<br>''' (Көнчыгыштан ривая)<br> Мәхәббәтсез яши алыр кем генә?<br> Мәхәббәтле, татлы телле үр менә.<br> Кояш безгә иман нуры, көч бирә,<br> Кояш үзе Мәңгелектә юл сөрә.<br> ...Бар булганга разый булып яшәгән,<br> Арыш ипиен дә тәмләп ашаган,<br> «Зуррак» бәхет эзләп, дөнья гизгәннәр –<br> Хәсрәт елгасы суларын эчкәннәр...<br> Сусыз дала, ком чүлләрен үткәндә,<br> Мәхәббәт гөле* үскәнен күргәннәр.<br> Гашыйк булып тере телле бу гөлгә,<br> Берәм-берәм бер үк сорау биргәннәр.<br> Бер сорауга мең төрле җавап килгәч,<br> Мосафирларның йөзенә нур иңгәч...<br> «Ашыкмыйча фикер йөртегез!» – диеп,<br> Очып киткән гөл – аккошка әверелеп.<br> * Һибискус – Көнчыгышта «мәхәббәт гөле» дип санала. Бу <br> чәчәк турында сүзләр Корея Җөмһүрияте дәүләт гимнында да бар:<br> Өч мең ли һибискуслы тау, гүзәл елгалар −<br> Туры юлдан тайпылма, Корея милләте!<br> <br> '''ЯШЬ АРГАМАК РИВАЯСЕ'''<br> Җан җылыңны салдың минем китабыма,<br> Яшибез, дип, Аллаһының хисабына.<br> Күңелеңнең аклыгына хәйран калып,<br> Сукмагымнан атлыйм, яңа эзләр салып.<br> ...Тирә-ягым сахра-дала, яшел болын,<br> Чабып уйный – әй, кинәнә! – нәни колын.<br> Ә әнкәсе, ак аргамак, йөри утлап,<br> Нарасыен күз алмасы кебек саклап.<br> Күк йөзендә карчыгалар пәйда булды,<br> Ак аргамак, күп уйламый, хәйлә корды:<br> Аякларын сузып ятты, үлгән кебек,<br> Карчыгалар ябырылды: «Ризык!» –диеп.<br> Нәни колын томырылып чабып килде,<br> Әнкәсенең хәйләсен ул ачык күрде.<br> Ак аргамак торып басты аягына –<br> Карчыгалар исән калды аздан гына.<br> Ни булганын аңлый алмый гаҗиз булып,<br> Бер-берсенә ташландылар каркылдашып.<br> Ак аргамак, колынында куәт күреп,<br> Үгет-нәсихәтен бирде, ялын үреп.<br> ...Яшь аргамак, тормыш тәҗрибәсе туплап,<br> Кояш чыгышына бара уртлап-утлап.<br> <br> Үз даның булса тоныграк хак сүзеңнән,<br> Шиксез, ярлыкаулы булырсың Тәңреңнән.<br> (Рабиндранат Тагор)<br> '''* * *'''<br> Берәүне, бел, күккә дәштем мин кичә;<br> Җәберсенеп, җырны читкә этәрде...<br>(Рәдиф Гаташ)<br> Мактау сүзе килешмидер кешегә,<br> Әйләнсә гәр сүзе артык төчегә.<br> Ярлыкармы Ходай безнең хатаны?<br> Укырлармы йөрәк сүзе – хатларны?<br> Гыйшкың төшсә күз алгысыз гүзәлгә,<br> Әверелер шигъри юллар газәлгә.<br> Матурлыкка юл алганга күңелләр,<br> Языладыр сокландыргыч шигырьләр.<br> Шигырь илтә саф Мәхәббәт иленә,<br> Мәхәббәттә күз яшьләре түгелә...<br> Уттан алып суга салган Мәхәббәт,<br> Рухи ныклык биргән өчен – мең рәхмәт!<br> <br> '''СӨЮЕҢ ЙӨГӘНЛӘ!''' *<br> Гашыйк булып, син кешене көлдермә,<br> Гомереңне әмма ялгыз уздырма.<br> Вакытлыча яратулар – ул давыл,<br> Давылларга каршы тору бик авыр!<br> Эч сереңне сыгып алыр юләрләр,<br> Ә соңыннан, юләр син, дип көләрләр.<br> Гашыйк булып, кешелегең җуйма син,<br> Биекләргә кулларыңны сузма син!..<br> * Бу юлларны «кайтаваз шигырь» дип тә атап була. Ул узган гасырның туксанынчы еллары башында язылган иде. Ягъни Гөлнәфидә әле үзенең бүгенге табигый һәм күркәм «күк халәте» белән ризалашып бетмәгән һәм хәтта аңа каршы торырга да тырышкан вакытта.<br> <br> '''ОСТУДИ ПЫЛ ЛЮБВИ!''' <br> (югарыдагының тәрҗемәсе)<br> Остуди пыл любви,<br> Не смеши людей,<br> Бобылём не живи –<br> Будь в кругу друзей!<br> Нашей пылкой любви<br> Ветры – ураган,<br> Устоять против них<br> Способ нам не дан.<br> Хитрецы твой секрет<br> Выжмут – и потом<br> Уж поднимут на смех,<br> Назовут глупцом.<br> Остуди любви пыл,<br> Разум не теряй,<br> В небесах и без крыл<br> В мыслях не летай!<br> <br> '''ХЫЯЛЛАР...'''<br> Күпме хата ясаганмын,<br> Юлдан кыеш барылган;<br> Байтак хәреф төшеп калган,<br> Кайчак артык язылган.<br> Кайсы берен барлыйсы соң –<br> Өтеренме, ноктасын?<br> Билгеләргә онытылган<br> Кушма җөмлә уртасын.<br> Баш ватамын, уйланамын,<br> Күз ташласам үткәнгә;<br> Хаталарны төзәтсәм, дим,<br> Исем китмәс бүтәнгә.<br> Ашыкмыйча, ипләп кенә,<br> Авызга бал-май кабып,<br> Ак кәгазьгә өр-яңадан<br> Язармын, юлын табып.<br> Бер-бер артлы сүзләр басар,<br> Энҗе кебек тезелеп,<br> Тулыланып, камилләшеп –<br> Таң нуры күк сызылып.<br> Шулчагында, кичерелеп<br> Хаталарым, ялгышым,<br> Үзгәрер күк уңай якка,<br> Аныкланып, язмышым.<br> ...Бакый дөньяда – төгәллек,<br> Фанилыкта – хыяллар...<br> Үз күгемдә каршы ала<br> Чал таулар, таш кыялар.<br> <br> '''ҺӘР КЕШЕНЕҢ ҮТКӘНЕ БАР'''<br> Һәр кешенең үткәне бар –<br> Гыйбрәтле бер язмышы,<br> Үкенечле күз яшьләре,<br> Җан әрнеткеч сагышы.<br> Һәр кешенең үткәне бар,<br> Теләкләре, хыялы;<br> Тормыш юлы тик барыбер<br> Сикәлтәле, кыялы.<br> Һәр кешенең үткәне бар:<br> Яман тел – теш сындыра,<br> Уйламыйча сүз сөйләсәң,<br> Ходай башка кундыра.<br> Һәр кешенең үткәне бар:<br> Татлы тел тау мендерә,<br> Ходай мул куллы кешене<br> Балда-майда йөздерә.<br> <br> '''КҮРӘМСЕҢ?'''<br> Кичке шәфәкъ сүнә, күрәмсең?<br> Озакламый яңа ай калкыр,<br> Яңа айның сихри нурында<br> Миллион йолдыз елмаеп балкыр.<br> Канат ярып очар кош кебек,<br> Күтәрелеп зәңгәр киңлеккә,<br> Син кочарсың кояш нурларын,<br> Мәдхияләр укып хөрлеккә.<br> Күңелеңдә туар ул көйләр.<br> Йөрәккә хуш килгән сүзләрне<br> Отып алып, җырлар сеңелләр,<br> Елмайттырып моңсу йөзләрне.<br> Күперенке каурый болытлар<br> Кыйбла якка карап агылыр.<br> «Сагындым!» – дип, яшен яшьнәтеп,<br> Чал тауларга җаның сарылыр.<br> Иртәнге шәфәкъне күрәмсең?<br> Сихри кояш сибә нурларын,<br> Акчарлаклар оча һавага,<br> Дулкынлатып дәрья суларын.<br> Бәхет таңы атты, күрәмсең?<br> Күңел күген били хозурлык. –<br> Бу көннәрнең һәрбер мизгеле<br> Гомер елларына торырлык!!!<br> <br> '''КҮҢЕЛ КҮГЕ'''<br> Күңел күге ае тотылса,<br> Күңел кылы чыңлап өзелер,<br> Йөрәк сүзе... әрнеп, зар елап,<br> Канатсыз бер кошка әверелер.<br> Күңел күген кояш балкытса,<br> Күңел кылы чыңлар туктаусыз,<br> Йөрәк сүзе күккә ашырса,<br> Җырлар яралуы – тоткарсыз!<br> Күңел күге – барча кешенең –<br> Кояшлы булуын телимен.<br> Мәңгелеккә мәдхия укып,<br> Чор-гасыр авазын тыңлыймын,<br> Бәхет йолдызлыгын күзлимен.<br> <br> '''МӘХӘББӘТ ТАҢЫ'''<br> Вакытсыз килгән язларның<br> Кояшы җылы түгел,<br> Иртәнге таң җилләрен дә<br> Өнәп бетерми күңел.<br> Күңел нәрсәдер сизенә:<br> Явар күк карлы яңгыр...<br> «Тапкансың кайгырыр нәрсә:<br> Боз яуды ничә тапкыр!<br> Ник бүген синең җаныңда<br> Шик-шөбһә, уйчанлылык?..» –<br> Гаҗәеп бер тавыш килде<br> Таңнарда уйландырып:<br> «Яңа көнне каршыларсың,<br> Күңел кошын сайратып.<br> Әсәрләнеп җыр язарсың,<br> Сагышыңны таратып».<br> Күңел күген биләп алып,<br> Кояш кочты җанымны,<br> Саф кояшның җылысыннан<br> Җуя яздым аңымны.<br> Кулымдагы каурый каләм<br> Көлемсерәп сүз катты:<br> «Сизәсеңме, йөрәгеңдә<br> Мәхәббәт таңы атты!»<br> <br> '''СӨЙГӘНЕМ ТАВЫШЫ'''<br> Сөйгәнем китерә миңа<br> Бары тик газап кына!<br> Сөйгәнем китергән газап –<br> Бер баллы шәраб кына...<br> Сөйгәнемнең тавышы да<br> Тоела миңа җыр булып,<br> Шул тавышны ишетүгә,<br> Бәхетем таша тулып!<br> <br> '''НИГӘ ҺАМАН СИН САГЫШТА?'''<br> Нигә һаман син сагышта,<br> Кем соң сине рәнҗетте?<br> Әллә язмыш алдадымы,<br> Берәү хыянәт итте?<br> Ходай җибәрә бер җанны<br> Ике кешегә бүлеп.<br> Ашыккансың, сөюеңне<br> Башка кешегә биреп.<br> Ярты җаның ул «мин»дер лә,<br> Ник соң һаман күрмисең?<br> Күрүен бик күрәсеңдер,<br> Бу «ул» диеп белмисең!<br> Еллар узгач, син аңларсың<br> Минем кем булуымны,<br> Синең өчен җиргә килеп,<br> Яңадан тууымны.<br> <br> '''БӘЛЗӘМНӘР ДӘ БАРЫ СИНДӘДЕР'''<br> Шафталулар тәме иренеңдә,<br> Хуш исләре тәнеңә сеңгәндер.<br> Йөрәк яраларын төзәтә алган<br> Бәлзәмнәр дә бары синдәдер.<br> Чал чәчләрең, ак болытлар булып,<br> Үзенә дәшә: «Кил син, тарсынма!<br> Үз җаныңны үзең газаплама,<br> Юк сәбәпләр табып ярсыма!»<br> Кәүсәр суларыннан авыз итик,<br> Татып хозур җәннәт җимешен.<br> Җиде яттан куркып ятсынсаң да,<br> Мин – өлешең инде, көмешем.<br> <br> '''* * *'''<br> Дулкын шаулап бәрелгәндә<br> Диңгезнең ярларына,<br> Өзелеп сайрады бер кошчык:<br> «Гөләпләр чәчәк атты, чык<br> Урманым аланына!»<br> Өзелеп сайраган бу кошчык,<br> Күрәм, затлы сандугач:<br> «Гомереңнең ак кышында<br> Хыялларың аша чынга,<br> Күңелең ишекләрен ач!<br> Ал таңнарны каршы алыйк<br> Сайрашып бергә-бергә:<br> Чын күңелдән саф сөюнең<br> Иңдерербез моңлы көен<br> Җиһанга – туган җиргә!»<br> <br> '''* * *'''<br> Мәхәббәт гөле ачты, дип,<br> Тылсымлы сихри таҗын,<br> Хәбәр килде Изге Күктән,<br> Эретеп күңел ташын.<br> Күккә ашты җаным шулчак,<br> Сандугач кебек сайрап,<br> Һәм яңадан юл алды ул,<br> Чал тау ягына карап.<br> Чал тауларга багышладым<br> Йөрәк назы – җырымны.<br> Чал тауларның шоңкарлары<br> Кочак җәеп каршылады:<br> «Үз иттек бу моңыңны!<br> Бүген бездә олуг бәйрәм:<br> Ниһаять, кайттың илгә!»<br> Җырыма мәдхия итеп,<br> Чал тауларның Чал бөркете<br> Сарылды шулчак иңгә.<br> <br> '''* * *'''<br> Ишек алды – хур бакчасы:<br> Шау чәчәктә алмагач,<br> Һушны алып былбыл сайрый,<br> Алсуланып таң тугач.<br> Канатланып аштым күккә,<br> Җырыннан эреп китеп,<br> Гүя шушы җырны күңел<br> Зарыгып алган көтеп.<br> Әсир итте йөрәгемне<br> Сандугачның моңнары:<br> Мин кабаттан – Яз илендә,<br> Җанда – кояш нурлары!<br> Өзелеп сайрый асыл кошым,<br> Тавышы – җанга дәва.<br> Табигатькә илһам биреп,<br> Кояшлы яңгыр ява.<br> <br> '''* * *'''<br> Тылсымлы-серле таң атты,<br> Җиһанны нурга төреп,<br> Күңел чишмәм чыңлап акты,<br> Офык яктысын күреп.<br> Чиксезлектә – сихри балкыш,<br> Мең төсләр җыелмасы,<br> Мәңгелектәндер нурланыш – <br> Күңелгә уеласы.<br> Шул төсләрдән чәчәк ярыр<br> Шигъри гүзәл тәлгәшләр,<br> Бәлки әле көйгә салыр<br> Сайрар кошлар – тиңдәшләр.<br> Кояш сибәр сихри нурын,<br> Җиһан гөлләрен назлап.<br> Дуслык кошы алыр юлын,<br> Кыйбла ягына карап.<br> <br> '''* * *'''<br> Җил искәндә чәчләремне тараттым,<br> Үткән гомер хатирәсен яңарттым...<br> Күз алдымда тау итәге, үзәнлек,<br> Кошлар сайрый – үзәкләрне өзәрлек.<br> Кызалаклы үзәннәрдә калган эз,<br> Алкын сулы елга шавы – бар да үз!<br> Тау өстендә – ялкынлап учак яна,<br> Җан иркендә – кояшлы яңгыр ява.<br> <br> '''* * *'''<br> Хатларыңны укыймын да уйга калам,<br> Үткән гомер агышларын җырга салам,<br> Күреп күктә Зөһрә йолдыз балкыганын,<br> Көйрәп-көйрәп, сүзсез генә утта янам.<br> Мин, ахрысы, тиле гашыйк бу дөньяда,<br> Барып кердем дөрләп янган утларга да.<br> Дөньялыкта гыйшык хәлен гашыйк белер,<br> Җан халәтен Ай-йолдызлар, Кояш күрер.<br> Күңел күге гөлләренә былбыл кунса,<br> Сөйгән ярың җан җылыңны кабул кылса,<br> Ачып шулчак күңелеңнең тәрәзәсен,<br> Сиземләрсең ташкын сулы яз киләсен.<br> <br> '''ҖАННАР ӘҢГӘМӘСЕ'''<br> Язып та карагансыз! Йә Аллам, мондый <br> Мәхәббәт өчен үләргә дә риза булырсың...*<br> <br> Таң калып, йотлыгып укыдым<br> Сез язган әйтелеш китабын.<br> Бу китап, дастанга тиң булып,<br> Саната вакытның хисабын.<br> Мәңгелек мәхәббәт тавышын<br> Ишеттем чал чәчле Шагыйрьдән,<br> Юл чыктым еракка-еракка,<br> Көч алып бар затлы шигырьдән.<br> Шагыйрә сүзләре зиннәтле,<br> Нур сибә йөрәгем түрендә.<br> «Синең җан, минем җан сөйләшә» –<br> Мәхәббәт дастаны<br> Җыр булып яңгырый күңелдә. <br> <br> * Бу шигырьне Гөлнәфидә, Рәдиф абый Гаташ белән Әлфия Ситдыйкованың 2025 елда басылып чыккан «Синең җан, минем җан сөйләшә» исемле шигъри әйтеш китабы кулга кергәч, ике олы Мәхәббәт шагыйренең күркәм бердәмлегенә сокланып язган иде. Илаһи, рухи һәм дөньяви мәхәббәтне бергә чәчәк бәйләме итеп үрә белгән Әлфия ханым Рәдиф абыйның еллар дәвамында иҗат ителгән тиңдәшсез мәхәббәт шигъриятенә шундый ук «кайтаваз» өстәгән. Китапны укымый калмагыз! Әлфия ханым аны Чаллы китапханәләренә үзе өләшеп чыкты. Берсе Гөлнәфидәнең «өстәл китабы» булып китте.<br> <br> '''ҮЗ КҮГЕМДӘ'''<br> Яшимен мин үз күгемдә<br> Уй-хыялларым белән:<br> Авызны бөрештерсә дә,<br> Өлгереп җиткән күгән.<br> Алмаларның хуш исләре<br> Нәфесемне котырта;<br> «Харап буласың, кызый...» – дип,<br> Күңел кошым ут йота.<br> Ничек инде кызыкмыйсың<br> Тулып пешкән алмага? –<br> Балыклар да эләгә ич,<br> Шыгрым тулып, мурдага*!<br> Яшимен мин үз күгемдә<br> Уй-хыялларым белән,<br> Әхлаклы булырга теләп...<br> Рухи газабым белән.<br> Хозурланып яшәр өчен,<br> Кирәк күңел аклыгы,<br> Күңел кошын сайратырга –<br> Уй-фикернең сафлыгы.<br> <br> * Мурда – тал чыбыгыннан яки камыштан үреп эшләнгән балык авы, сөкә.<br> <br> '''* * *'''<br> Нинди халәттә яшисең,<br> Күңел күгем күркәме?<br> Саф мәхәббәт, саулык телим<br> Сиңа, тормышым яме.<br> Бүләк итәр өчен сиңа,<br> Җыям гөлнең матурын,<br> Җаныңа ял бирә торган<br> Кояш төсле алтынын.<br> Гөл бәйләменә кушамын<br> Йөрәгемнең назларын,<br> Күңелемне яулап алып,<br> Чыңлаттырдың сазларын.<br> <br> '''* * *'''<br> Бүген сине төштә күрдем,<br> Балкып торды синең йөзең,<br> Күзләремә туры карап,<br> Әйттең шулчак татлы сүзең:<br> «Бу төш түгел – чынлык! – диеп,<br> Яңгыравык тавыш килде. –<br> Күңел күгеңнең йолдызы<br> Җан халәтеңне ич күрде».<br> Ни хикмәт бу, аңлый алмыйм:<br> Кояш назлап иңнән кочты,<br> Күңел кошым, хозурланып,<br> Сахраларга сайрап очты.<br> ...Таң аттымы – бер яңалык,<br> Көн тудымы – бер могҗиза...<br> «Җырлап яшә, – дип, – хәятта!» –<br> Кемдер җылы кулын суза.<br> <br> '''БӘХЕТНАМӘ'''<br> Үлчәп булмый бәхетләрне <br> Бизмәннәргә салып һич тә. <br> Минем бәхет миндә яши, <br> Үз җанымда булган көчтә. <br> (Әлфия Ситдыйкова)<br> <br> Гомернең юлларын узганда<br> Кирәктер җан дустың табарга,<br> Ялкынлы Мәхәббәт утында<br> Бергәләп дөрләргә-янарга.<br> Күңелнең аклыгы, пакьлеге,<br> Йөрәкнең киң сулыш алуы –<br> Дәрьялар кичкәндә, җилкәннең<br> Гайрәтле, какшамас булуы.<br> Эзеңдә чишмәләр чыңлатсаң,<br> Иңеңдә былбыллар сайратсаң,<br> Табарсың Мәхәббәт ачкычын,<br> Үрләргә менәрлек баскычын.<br> Диңгезләр күрке ул – ак кораб.<br> Юл алсаң кыйбла якка карап,<br> Күрерсең Ай-Кояшның йөзен,<br> Язарсың «БӘХЕТНАМӘ» сүзен.<br> <br> '''МӘХӘББӘТ ТЕЛЕ'''<br> Мәхәббәткә илтер юллар<br> Матур сүздән башлана.<br> Матур сүздән, баш әйләнеп,<br> Йөрәк утка ташлана.<br> Мәхәббәт – сихри Бөек Көч:<br> Ачарсың аның серен,<br> Мәңгелек Илаһиятнең<br> Аңлый алалсаң телен.<br> Мәхәббәт телен беләдер<br> Сайрап туймас сандугач.<br> Кояшка тартыла күңел,<br> Сандугачлы таң тугач.<br> Күңел гөлләре һәрвакыт<br> Тереклек суы сорый,<br> Вакытында су эчмәсә,<br> Гөлнең тамыры корый.<br> Күңел күге гөлләрендә –<br> Күз алгысыз бизәлеш,<br> Мәхәббәткә мәдхиядер –<br> Кыйбла якка юнәлеш.<br> <br> '''* * *'''<br> Гүзәллек – Игелекнең иң камил чагылышы ул. Һәм Игелек үзе – Гүзәллекнең иң камил чагылышы.<br>(Рабиндранат Тагор)<br> «Мин бер җансыз күләгәле,<br> Мәхәббәтем юк...» – дисең,<br> Үзең матур гөләпләргә<br> Карашыңны биклисең.<br> Ничек шулай камил итеп<br> Ярата алган Ходай:<br> Уйлар дулкынын күңелеңдә<br> Уйнатадыр тулган ай.<br> Мәхәббәтсез татлы су да<br> Булмас иде тәмләткеч,<br> Мәхәббәт безне яшәтә,<br> Биреп кодрәт, сәләт, көч.<br> Мәхәббәтең ташып ашкан,<br> Дускаем, яшәештә.<br> Хис ташкынын ник тыясың,<br> Ачылмыйча һәр эштә?<br> Ярдәм кулын суза белгән –<br> Мәхәббәттә көчледер.<br> Күңелең матурлыгына<br> Куйган билгем «бишле»дер –<br> Хисапсыз күп ишледер!<br> Мәхәббәт уты яндырып,<br> Күзләрең чыланмасын,<br> Керфектән тамчы тамса да,<br> Зиһенең чуалмасын.<br> <br> '''ЙӨРӘКЛӘРНЕ ЯУЛАП АЛЫР ӨЧЕН'''<br> Йөрәкләрне яулап алыр өчен, дуслар,<br> Татлы тел һәм елмаюлы караш җитәр. –<br> Тыңла, ишет: таң атканда асыл кошлар<br> Мәңгелекнең илаһи бер җырын җырлар,<br> Табигатькә үз аһәңен бүләк итәр.<br> Йөрәкләрне яулап алыр өчен, дуслар,<br> Шат күңелле, ихтирамлы булу җитә. –<br> Күрәсең ич: һәр иртәдә ал таң ата,<br> Җан тынычлыгы иңсен дип, нур тарата,<br> Кыйбла яктан искән җилләр сәлам әйтә.<br> <br> '''* * *'''<br> Кем ярасын кем дәвалар,<br> Җанга тоташ моң тулгач?<br> Җиргә килгән һәрбер кеше<br> Ул – яралы сандугач.<br>(Әлфия Ситдыйкова)<br> Бүген никтер йөрәгемдә сагыш-моң...<br> Үз-үземнән кача алмыйм – нишлим соң?<br> Йөрәк нидер сизенгән күк, ярсыйдыр.<br> Күңел күгем гөлләре тик – алсудыр.<br> Ник ул чакта җан халәтен аңламыйм,<br> Ни сәбәпле алга карап атламыйм?<br> Кем тоткарлый мине юлга чыгудан?<br> Әллә саклый кара елан чагудан!?<br> «Бүгенге көн, җанкисәгем, хикмәтле, –<br> Дәшкән кеше тәгаен бик хөрмәтле. –<br> Шик-шөбһәңнән азат бул, – дип сүз ката,<br> Иртәләрен сихри-серле таң ата!<br> Таң атканда барысын да аңларсың,<br> Җан ярасын кысып бәйләп куярсың.<br> Яңа якты юллар сиңа ачылыр,<br> Күңелеңдә моң чишмәсе агылыр».<br> Хис ташкыны ургып ташты йөрәктән...<br> Тагын кемдер, тотып алып беләктән:<br> «Җыйдым сиңа менә җаның нигъмәтен –<br> Гөләпләрнең тел йотарлык ширбәтен».<br> <br> '''* * *'''<br> Үз юлымнан атлыйм хозурланып,<br> Уй-хыялым чынга ашырып.<br> Дусларыма бүләк – далаларда<br> Гөлчәчәкләр җыям, ашкынып.<br> Дала гөлләрендә – кояш нуры,<br> Саба җиле җәя хуш исен.<br> Язмыш җиле сорау биреп дәште:<br> «Әйтеп бирче кояшның төсен!»<br> Сибә икән кояш алтын төсен,<br> Ул үзе дә гашыйк шул төскә.<br> Айның көмеш яктысында мин дә<br> Багам күккә, бирелеп хискә.<br> Ак болытлар, гүя очкыр кошлар,<br> Бер-бересен узып очалар;<br> Зәңгәр чиксезлекнең йолдызларын<br> Шаяртыпмы әллә кочалар?<br> Уйлар дулкынында тирбәлгәндә<br> Бөреләнгән күңелем гөлләре,<br> Яшәү көче, дәрт һәм илһам биреп,<br> Яңгырый милли халык көйләре.<br> <br> '''СИН ҖАНЫМДА МӘҢГЕЛЕКНЕҢ НУРЫДЫР...'''<br> Син җанымда күктән иңгән якты нур,<br> Күңел кылын тибрәлдергән бер хозур,<br> Юл алдырган ай-йолдызым, кояшым,<br> Язгы гөлдәй көләч йөзле сердәшем.<br> Тормыш юлын үткән чакта, кадерлем,<br> Күккә ашырып җыр җырлаттың, бәгырем.<br> Саф хисләрем, керсез сөю – тик сиңа,<br> Кабат килдем менә синең каршыңа.<br> Таң кызы күк тормышымны бизәдең,<br> Ай калыккач, йолдызыңны күзләдең,<br> Сәлам бирдең чын күңелдән аңарга,<br> Теләк теләп мәңге балкып янарга.<br> Син – җанымда Мәңгелекнең нурыдыр,<br> Йөрәгемнең иң-иң нәзек кылыдыр...<br> <br> '''МИН ХОДАЙНЫҢ МӘҖНҮНЕМЕ?..'''<br> Еш кыйналган – күңелендә үпкә тотмас.<br>(Рабиндранат Тагор)<br> Син Ходайның Мәҗнүнеме? дигәндә,<br> Әдәп саклап, көлемсерәп үтәмен,<br> Киләчәкнең якты нурын күргәнгә,<br> Кәеф сөреп, гөлләрдән таҗ үрәмен.<br> Язмыш мине, ни хикмәттер, кыйнады,<br> Шүрәле күк кети-кети уйнады,<br> Судан алып салды янгын утларга,<br> Җәя тартып, алды кайчак укларга.<br> Көйләп-чөйләп юл чыгарды еракка,<br> Каршы җилләр үткән чакта үзәккә,<br> Тавыш килде. Кем булыр дип, күзләдем,<br> Тирә-якта җан иясе күрмәдем. –<br> «Даладагы маҗаралы сәфәрдә<br> Дәрвишләргә юлыксагыз әгәр дә,<br> Сәламләгез, һич хилафлык кылмагыз,<br> Үҗәтләнеп, көч-куәтсез калмагыз.<br> Сынауларны үтегез сабыр булып,<br> Елмаеп, елаганда – күңел тулып.<br> Һәр инешнең үз агымы, үз көче,<br> Зилзиләдә – ярсулы диңгез төсе».<br> Син Ходайның Мәҗнүнеме? дигәндә,<br> Элеккечә көлемсерәп үтәмен,<br> Киләчәкнең якты нурын күргәнгә,<br> Кәеф сөреп, гөлләрдән таҗ үрәмен.<br> <br> '''* * *'''<br> Кемгә багышлап язасың<br> Язмаларыңны, диеп,<br> Кайберәүләр сорау бирә...<br> Әллә шаяртып-көлеп?<br> Яшерен гыйшык тотасыңдыр,<br> Бичаракай, син, диләр.<br> «Әйе, – димен, – мин Ходайның<br> Бер мәҗнүнедер – юләр.<br> Анык әйтәм: мин чынлыкта<br> Яшим Мәхәббәт белән,<br> Мәхәббәт үзе тоттырды<br> Кулыма каурый каләм.<br> Аннан башка, башка беркем<br> Хуҗа түгел җаныма:<br> Яшәү сүлеп, биреп тора<br> Җаным аша каныма.<br> Шуңа күрә йөрәк җырлый<br> Һәрчак сөю турында,<br> Бәхет гөле чәчәк ата<br> Күңелемнең түрендә».<br> Ходай кушса, гомерем буе<br> Якты хисләр кичереп,<br> Яшәр идем айнымыйча,<br> Мәхәббәттән исереп.<br> <br> '''* * *'''<br> Ниндидер көч, дер селкетеп мине,<br> Борма юлдан алга этәрә,<br> Иңнәремә авыр йөк сала да<br> Хәл җитмәслек сынау үткәрә. <br> Сыгылсам да, бөгелмәмен әле,<br> Янгын утта дөрләп янсам да,<br> Сорауларга җавап таба алмый,<br> Сарыларга сабып кайтсам да.<br> ...Көтмәгәндә, төн пәрдәсен ачып,<br> Бер-бер артлы йолдыз атылды,<br> Сары көзләремә ләйсән явып,<br> Сөмбелләрнең таҗы ачылды.<br> <br> Дөнья һәвәс балкыганны тапларга,<br> Биектәгене тузанга ташларга.<br> Курыкма! Гел бөеклеккә әйдәкләр<br> Дөрләп янган һәм намуслы йөрәкләр!<br>(Фридрих Шиллердан)<br> <br> '''* * *'''<br> Сүз әҗере тотты мине, ахрысы:<br> Тигез җирдә сөрлегеп, егылып калдым;<br> Күңел күген кара болыт каплады,<br> Уянмас бер йокыга гүя талдым.<br> Көчле авырту кичереп уяндым,<br> Фикер асылын, ниһаять, аңладым:<br> Арынырмын, дип, җан әрнүләреннән,<br> Кыйбла якка карап, янә атладым.<br> Хәлем сорап, таныш «Ак кул» сузыла,<br> Офык яктыртып алсу таң сызыла,<br> Гаҗәп гүзәл бер манзара ачыла,<br> Кояш нурлары җаныма сарыла.<br> <br> '''АЛКА ТҮГЕЛ, ЧИКЛӘВЕК'''<br> (Рөстәм Хәсәневкә багышлап һәм аңа ияреп)<br> <br> Тәүге мәхәббәтем Мәйсәнәгә үпкәләдем әле. Туган көнен зурлап үткәреп («зурлап» дип әйтмәсәм, хәтере калыр), «Менә мине күрегез!» дип мактанасы килгән микән, бу хакта хәбәрне интернетка куйган. Видеога төшереп барган юбилей кичәсен.<br> “Мияубикә! Кил, чүмәш яныма, йомшагым. Бергәләп дөньяда ниләр барын, чибәр апаңның ни хәлләрдә яшәгәнен иркенләп карыйк әле. Без бит чибәр апаң белән бер авылдан. Бер чишмә суын эчеп, бер елгада коенып үстек”.<br> Мәйсәнәгә булган гыйшкым йөрәгемдә ут булып дөрләсә дә, мәхәббәтемне телдән аңлатырга көч таба алмадым. Ничарадан бичара булып, кытыклап та караганым булды. Кеткелдәп көлде генә. Мәңге айнымас кызыл борын Илдус, яшь аермалары шактый зур булуга карамастан:<br> “Син – минеке, мин – синеке,<br> Ярат мине, ярат,<br> Үзең теләп ярат!<br> Үзең теләп яратсаң,<br> Баллы чык булып таңнарда<br> Тел очыңа тамармын”, –<br> дип җырлап, чибәр апаңның җанын чәйгә салган шикәр сыман җебетеп, үзенә караткан булып чыкты.<br> Илдус мөртәтне әйтәм. Бәләкәй чагында Мәйсәнә белән икебезнең капка төбендәге эскәмиядә утырганын күрсә, йөгереп чыгар иде дә: «Тәти апа, Шакирҗан абый, кесәгездә кәнфит бармы?» – дип, үрмәләп матур апа алдына менеп утырыр иде. Үсә төшкәч, мәктәпкә укырга кергәч, каядыр барганын күрсә, артыннан куып җитеп: «Кая ашыгып юл тотасың, апа җаным?» – дип дәшә торган булды. «Апа җаным» колхоз рәисенең сәркятибе булып эшли башлагач, “җанкай-җанаш” дигән иркә сүзләрне сиптерергә тотынды. Уналты яшендә бик тә ярдәмчел егет булып китте ул. Кибет тирәсендә “Натуральная пшеничная водка” дип язылган минерал шешәле ике кешене күрсә, икесенә генә күтәрергә авыр булыр диеп, «ярдәмгә ашыга». Ярдәмчелегеннән борынында аллергия барлыкка килеп, шул сулыш алу органы көннән-көн ныграк кызара барды һәм соңрак тәмам шәмәхә төскә керде. Кайдандыр ниндидер дару табып эчкәч, кызыл төсе генә, инде мәңге бетмәслек булып, борынына ябышып калды.<br> Унсигез яше тулыр көне җиткәндә, хәрби комиссариаттан армиягә чакыру кәгазе килгәч, җирле идарә рәисе кайгысыннан утырып елаган, ди. Әгәр солдатка алсалар, авылда ямь калмаячак, ничек тә авылда калдырырга кирәк дип, хәрби комиссарга язылып кереп, рекрутлыктан бер елга булса да кичектереп торуын сорап гариза язган. Матур, уңай якларын да санап күрсәткән Илдусның. Авылыбызның күркәм малбагары, чыбыркыны ут чыгарып шартлата, имеш. Итагатьле, тәмле телле үзе: унсигезгә җитеп, борчагыңны шыттырыйм, дөгеңне бүрттерим, арышыңны урып ташлыйм дип тә сүгенгәне булмады.<br> Саз каены кебек төрле якка чайкалып йөрсә дә, егылып, имгәнеп, җирдә аунап ятмады, дип, ялынып-ялварып авылда калдыру бәхетенә ирешкәч, рәисебез, ни сәбәпледер, аны тиз генә Мәйсәнәгә өйләндереп, икесен дә шәһәргә озатып җибәрде. Бер урамда яшибез. Озак та үтми Мәйсәнә белән мәңге айнымас кызыл борын Илдусның тупырдап торган уллары туды: буе җитмеш бер сантиметр, авырлыгы алты кило ярым, ди, бәләкәчнең.<br> Шуны әйтергә онытып торам әле: мине генә түгел, инде ир-егет булып киткән сөекле улын да катнаштырмаган Мәйсәнә үзенең туган көнен зурлап уздыру чарасында! Улын, ун-унбиш кило балык тотмыйча өйгә кайтып кереп, күземә чалынасы булма, дип, Исемсез күл буена илтеп ыргыткан. Бичара бала, күл буенда берьялгызы утыра-утыра, нурлы йөзләре саргаерлык булып беткәч, ачыргаланып: «Әни, болай яратмый торган булгач, ник мине бу дөньяга ту-дыр-дың?..» –дип елап яткан.<br> Аның каравы, мәңге шиңмәс кызыл борынлы Илдус хәзер дөньяның арт ягына тибеп яши. Мәйсәнәнең туган көненә, миннән сиңа бүләк булсын дип, «Гөрләп яшә!» дигән җырны җырлатыр өчен, Рәфис Кәлимуллинны чакырткан.<br> Мәйсәнә минем үземә: «Шакирҗан, туган көнемне зурлап уздырырга җыенам, мәҗлесне алып баручы белән берәр җырчы тап әле», – дип гозер әйткән булса, «Мунча ташы» театрының һәм Татарстанның атказанган артисты Рөстәм Хәсәневне эзләп табып, аны алып баручы итеп алып килергә тырышкан булыр идем. Һәм, әлбәттә, заманында Буа дәүләт драма театрында артист һөнәрен үзләштереп, бүгенге көндә шәхси (чакыртулы-түләүле, димәк) җырчы буларак халыкка хезмәт күрсәткән Шәрәпҗанны да. Бусы инде, Мәйсәнәне... кочагына алып, «Моя Красопетка... не волновайся!» – дип назлап-иркәләп, йөрәген (һәм, мөгаен, гәүдәсен дә) сикертә-сикертә котлап җырлаган булыр иде. Бүләк дигәннән, чакырылган дусларының «һәдияләре» ташка үлчим генә булган. Синтетик арка япмасы (анысы да, җитмәсә, сары төстә), синтепоннан ике мендәр, бер юрган, тагын ниндидер вак-төяк һәм бер әчмуха чәй. Бәйрәмен Рөстәм Хәсәнев алып барган булса, ул Мәйсәнәне чәчәк бәйләмнәренә күмдерткән булыр иде. <br> Юбилярның «тантана»сын социаль челтәрдә караганда, шул мәңге айнымас кызыл борын Илдустан көнләп, чүт шартламадым. Тәслимә Низами сүзләренә язылган бер җырны тыңлый-тыңлый:<br> Әйләнә яфраклар,<br> Әйләнә, әйләнә,<br> Офыкта инде көз шәйләнә.<br> Без икәү янәшә<br> Булганда, булганда,<br> Көзләрем язларга<br> Әйләнә, әйләнә.<br> Язмышлар язмышка бәйләнә,<br> Сөюдән башларым әйләнә,<br> Әйләнә, әйләнә...<br> Тормыш бит – кәмит күк әйләнә.<br> Балалар мәйданчыгы каруселендә бөтерелгәндә, икесенең дә йөзләре май кояшы кебек балкып торды. Ярсып, җен ачуым чыгып: «Бу салмышлар егылып кына төшсәләр иде!» – дип уйлавым булды, шул мизгелдә үк теләгем кабул булды: очып-мәтәлеп төштеләр икесе дә. Баксам, Мәйсәнә, юлдан үтеп бара торган бензовоз мичкәсенең капкачын кочаклап, таҗын ачкан гөл сыман сөенеп-елмаеп, юкка чыкты. Ярый әле, шунда ук сикереп төшеп, озакламый кире кайтырга акылы җитте...<br> Туган көн бәйрәменең ямен җибәреп, бик эре кыяфәтле бер погонлы ир затының теләсә кемгә бәйләнеп, кеше сүзенә тыкшынып торганы күзгә чалынган иде башта ук видеода. Мәйсәнәнең бер-ике минутка гаиб булуын күргәч үк, ул Илдусны бәлзәмләгән чүпрәк-чапраккамы, әллә кәгазьгәме төреп, мумиягә әйләндереп тә куйды. Мәйсәнәнең шушы погонлы тирәсендә балерина Волочкова кебек бөтерелеп, шпагат ясый-ясый, җирдә ауный-ауный биегәнен күргәч, бу нинди әкәмәт тагын, дип шиккә калуым тикмәгә булмаган икән. Яңа «сөйгән яры» шатлыклы, бәхет-сәгадәтле озын гомер алып килсен, дип теләк теләдем видеоны караганда.<br> Шуннан соң күпмедер вакыт үтте. Туган көне күптән узган һәм мин үзем чакырылмаган булсам да, торт белән берәр төрле кәнфит алып, Мәйсәнә өендә теге погонлы зат булмаган вакытта барып, котлап кайтыйм әле, мәйтәм.<br> «Мәйсәнә! Тәүге мәхәббәтем, сәлам! Туган көнеңә чакырмаганга үпкәм зур булды. Ләкин ачу тотмыйм, үзең беләсең, андый гадәтем юк. Син нинди җыр җырлап утыра идең, бер дә ишеткәнем булмады аны?»<br> Агыйделнең аръягында болыт тора,<br> Яңа ярлар иске ярны оныттыра...<br> Искеләре табак белән аш китерә,<br> Ә яңасы ике күздән яшь китерә...<br> Җавап ала алмадым соравыма. Әллә елый да инде үзе. Мәңге айнымас кызыл борын Илдусны сагынып моңаямы? Бер сүз сөйләшми утырдык. Ихтыярсыз чыгып китүдән башка чарам калмады...<br> Көн артыннан көн уза, таң ата да кич була. Кичкырын Мәйсәнәнең күршесендә генә торган танышым Илгиз очрады урамда. Балконнары янәшә аларның. «Яшьләр» ничек яшәп ята анда?» – дим. «Мәйсәнәнең хәле хөрти...», – диде Илгиз.<br> Йортка кергән погонлы кеше аферист-альфонс булып чыккан. Мәйсәнәнең акчаларын, запас-тупланмасын суырып алып, үзен шыр-шәрә калдырып, Каф таулары артына качып киткән. Хәзер Мәйсәнә, үзен танытмас өчен, урысча гына сөйләшкән булып, киң кырлы эшләпәләр һәм кара күзлек киеп, барахолкадан сатып алган «импортный» киемнәрдән, колхоз базарындагы әрмәннәрнең чүплеккә чыгарып ыргыткан черек яшелчәләрен юып-чистартып, болар үз бакчамныкы, хәләл көчем белән, чишмә-яңгыр суы гына сибеп үстердем, дип мактый-мактый, бу “тауар”ны кибет ишек төбендә сатып көн күрә икән.<br> Төнлә йоклый алмавына, башы авыртканга зарлана башлады Илгиз. «Чәркә күтәрсәң, баш авыртуы бетә», – дидем дә: «Күтәрәмгә калгач, үтми инде...» – диде. «Илгиз, миннән Мәчтүрәгә күп итеп кайнар сәлам тапшыр», – дидем саубуллашканда. Ә ул: «Нинди Мәчтүрәгә?» – дип гаҗәпләнде. Мәйсәнәнең мулла кушкан чын исеме Мәчтүрә булуын белми икән ул. «Зиректә алка түгел, чикләвек...» – дип, бот чабып китеп барды ул.<br> <br> === '''V. БУЛСЫН ТЕЛЕҢ ЭНӘЛЕ!''' === '''АКЫЛ ЯГЫМ ЧАМАЛЫДЫР'''...<br> '''''Йа Ходаем, нәтиҗәсез, күрәсең,'''''<br> '''''Безнең җүләрлеккә каршы көрәшең...'''''<br> (Фридрих Шиллердан)<br> Акыл ягым чамалырак бугай,<br> Яраклаша алмыйм тормышка.<br> Акыл эзләп, җаным дөнья гизә –<br> Уңай тәэсир, карап торышка.<br> Акыл ягым чамалырак булгач,<br> Берни алып булмый бурычка.<br> Тау-таш актаргалап, энҗе җыям...<br> Үз холкымны тиңләп корычка.<br> Акыл ягым чамалырак, беләм.<br> Ни хәл итмәк – тәкъдир бүләге.<br> Акылым табып, асылыма кайту –<br> Җанымның иң изге теләге.<br> '''''«Мин акыллы!» димәс акыллы бәндә,'''''<br> '''''Шулай ук «мин җүләр» димәс җүләр дә.'''''<br>(Нури Арсланов)<br> '''МӘШҺҮР ДИВАНАЛАР ТУРЫНДА'''<br> '''''«Күзләремдә йолдыз яши минем,'''''<br> '''''Минем өчен йолдыз уйлана.'''''<br> '''''Шуңа күрә мин дә балкып торам,'''''<br> '''''Шуңа күрә мин дә – Дивана!»'''''<br> (Зөлфәт)<br> Остаз әдип ачык таныганның<br> «Мөһер»еннән күздә ут яна:<br> Тилемен дип, юкка борчылганмын,<br> Хәтта Зөлфәт булган дивана*...<br> '''''«Безне – сәер яшәп киткәннәрне –'''''<br> '''''Искә алмас, бәлки, беркем дә, –'''''<br> '''''Җырлаган җыр, тере шигырь калыр'''''<br> '''''Дөньядагы җилләр иркендә...»'''''<br> (Зөлфәт)<br> * «Дивана булмаган бөек шагыйрьләр бар микән бу дөньяда?» – Каләм тибрәткән мәшһүр «сәер» әдипләрнең байтагын шундый фикер бимазалаган. Сигез гасыр элек Кол Шәриф үзен «дивана» дип атаган булган. Унтугызынчы гасырда өч тугандаш халыкның шагыйре Акмулла болай язып калдырган:<br> '''''«Мин үзем бер дәрдемәнд диванамын,'''''<br> '''''Кайда бер тәхкыйк күрсәм, куанамын».'''''<br> Ун ел элек нәшер ителгән өч томлык «Миллият сүзлеге» әлеге сүзнең борынгы заманнарда күренекле шәхесләргә мактаулы һәм дәрәҗәле кушамат буларак кулланылганын хәбәр итә. Әйтик, 1221 елда көнчыгыштан килгән баскынчылар Шәйх Гаттар дивана исемле 110 яшьлек фарсы шагыйрен җәзалап үтергәннәр. Чыңгыз ханга мәдхия язудан баш тарткан өчен. Соңрак, урта гасырларда халыкта Шәйх Боһлул дивана дип аталган, үзен дөнья рәхәтлекләреннән ваз кичә белүе белән таныткан дәрвиш яшәгән. Узган гасырда шагыйрь Нури Арсланов та үзе турында шул ук «диваналы» фикердә булган. Ә Кадыйр Сибгатуллинның шул калыптагы сүзләре – китапның «Йомгаклау сүзе»ндә.<br> Телебез сөйләшләрендә «дивана»ның тагын бер мәгънәсе бар: «шешә куеп яки тотып йөртү өчен үреп ясалган кәрзин».<br> Әлеге «тема»ны, әлбәттә, Гомәр Хәйям да читләтеп үтмәгән. Менә аның «нокта куя торган» бер робагые:<br> '''''Юлың булмас – чыгып юл ярмый ташка,'''''<br> '''''Бәхет кунмас – коенмый канлы яшькә;'''''<br> '''''Эшең уңмас – тәмам булмый дивана,'''''<br> '''''Гашыйклардай акылны җуймый башта.'''''<br> '''* * *'''<br> '''''Үзең бит инде туфрактан яраттың,'''''<br> '''''Миңа әзер язмышны тактың;'''''<br> '''''Синең хөкемең белән бит бар гөнаһым,'''''<br> '''''Нигә мине газапларга, ди, Раббым?'''''<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> Нигә күкләр укка тота:<br> Көн дә күңелем утлар йота?<br> Ук кадала – җан-тәнемдә,<br> Ут кабына – бәгыремдә...<br> Аһ! дип куя шулчак йөрәк:<br> «Сызлануга түзмәк кирәк,<br> Тәкъдир-язмыш сынауларын<br> Зарланмыйча үтмәк кирәк».<br> Нигә миңа бу сынаулар,<br> Мин бит гади бер кешемен?.. –<br> «Рухи яктан, дип син уйла,<br> Мөкәммәлмен һәм көчлемен!»<br> Күтәралмам йөгегезне...<br> Андый уйлар миннән ерак... –<br> «Ник мәҗбүр итәсең безне<br> Дәштерергә, әй, син елак!?<br> Безнең тарафтан бирелгән<br> Каурый каләмең ал кулга,<br> Мәхәббәт җырларын көйлә,<br> Карамыйча җил-давылга!»<br> '''''Савыттагы сулар – үтә күренмәле,'''''<br> '''''Диңгез суы – гел каралҗым һәм дә тонык.'''''<br> '''''Хаклыкларның аермачык бар сүзләре,'''''<br> '''''Бөек Хакыйкатькә хастыр бөек тынлык.'''''<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> '''* * *'''<br> Кыр казлары очып үтте<br> Кыйгачлап, һава ярып:<br> «Ут капкан Кыя ташка!» – дип,<br> Ямансу оран салып.<br> Монысы тагын нинди хикмәт,<br> Каба диме ут ташка?<br> «Үз сүзеңә киселмә!» – дип,<br> Кемдер уй салды башка.<br> Бер мизгелдә нидер булды<br> Күңелемнең кылына:<br> Җан-бәгырьне утка тотып,<br> Чыңлагандай кылана...<br> Әверелдереп җан-тәнемне<br> Дөрләп янган учакка,<br> Ялкынлы сөю сүзләре<br> Тезелделәр бер сафка.<br> '''''«Саф әле күңелең синең, һичбер бозык уй кермәгән,'''''<br> '''''Пакь телең дә һич яраусыз сүзләр әйтеп күрмәгән».'''''<br> (Габдулла Тукай, «Таян Аллага» шигыреннән)<br> '''* * *'''<br> '''''Гашыйк дивана илчесе – җыр кошым'''''<br> '''''Күңел талыгызга ялгыш кундымы?'''''<br> (Рәдиф Гаташ)<br> Ялгыш куна дип, фаразлап<br> Уйлану – үзе ялгыш.<br> Хаталану мөмкин әмма...<br> Булсаң печтеки салмыш.<br> Шәхсән күңелем талларына<br> Җыр кошы белеп кунган.<br> Гашыйк җаным – тиле мәҗнүн:<br> Күңел хис белән тулган.<br> Кодрәтләнеп, йөрәк сүзен<br> Җил очырта еракка,<br> Йөрәк сүзе – җан авазы<br> Тарала тирә-якка.<br> Гүяки яңадан кайтып<br> Шау чәчәкле язларга,<br> Күңел кошым җыр багышлый<br> Мәгърур Кыя тауларга.<br> <br> '''''Башкалары инде кабатланмас,'''''<br> '''''Тик аерма син бер ялгыштан.'''''<br> (Кадыйр Сибгатуллин)<br> '''* * *'''<br> Үз-үземә кайчак үпкәлимен,<br> Үзем белән үзем сөйләшәм.<br> Кыюлыгым җитсә, сабыр гына<br> Йөрәгемнең хәлен сорашам.<br> Йөрәк бәгырь ничек көн итәдер...<br> Тирә-ягын сырган ялагай,<br> Якындагы дус-ишләре исә –<br> Үзе кебек ярлы-ябагай.<br> Яраклашып яшиләрдер инде,<br> Күләгәдән артык чыкмыйча.<br> Йөрәккәем тынычлана алмас,<br> Бал корты күк берсен чакмыйча...<br> '''''Ни диярсең, бозлы күкрәгеңдә'''''<br> '''''Хисләр типсә җылы каныңнан!'''''<br> '''''Хәл итсеннәр аны күктәгеләр –'''''<br> '''''Ваз кич насыйп булмаганыңнан.'''''<br> (Фридрих Шиллердан)<br> '''* * *'''<br> Нәфесләрем бигрәк четерекле:<br> Буярга телим каш-керфекне,<br> Чәч, иренне... кызыл, яшелгә. –<br> Яшьлегемә кайтам, яшәүгә,<br> Илтифат юк еллар агышына!<br> ...Килеп бастым көзге каршына:<br> Маңгайда – сыр, биттә – җыерчык...<br> Йөрәк – унҗидедә, чукынчык!<br> Өзелергә торган кыл сыман мин,<br> Кагылмагыз, дисәм, – ялгышам:<br> Өзелмичә, һич ялгану булмас,<br> Арыну да булмас ялгыштан!<br> Өзелеп ялгандым да, ашыкмыйча,<br> Нәкыш салып нәкъ шул урынга,<br> Үз тамгамны куйдым зәвык белән...<br> Илтифатсыз калып уенга.<br> '''КИЕК КАЗЛАР КАҢГЫЛДАША'''<br> Җил-җил атлап арттан килә<br> Ялгызлык дигән адым...<br> «Елгабыз суын буганнар,<br> Тукталып калган агым...» –<br> Кем каршы килә ала соң<br> Табигатьнең көченә?<br> «Буабыз әкертен генә,<br> Сиздермичә ишелә...» –<br> Казлар каңгылдап кычкыра:<br> «Буа суы ерылган!..»<br> ...Берчак чишмә бәреп чыкты<br> Җир-Ана куеныннан.<br> Хәйранга калып тыңладык<br> Челтер чишмәнең чыңын:<br> Буа дәрьяга кушылды,<br> Уйнаклатып дулкынын.<br> Табигать ул мәрхәмәтле.<br> Каңгылдасын казларым,<br> Кайтырлар кабат елгага,<br> Көтеп алып язларын.<br> '''ТУГАНЛЫК ҖЕПЛӘРЕ'''<br> '''''Туганлык җепләрен өзүдән сакланыгыз.'''''<br> (Коръән Кәрим, «Ниса» сүрәсе) <br> Күңелләр түрендә<br> Аллаһы сүземе,<br> Илаһи бәйләнеш –<br> Туганлык җебеме?<br> Бабалар эндәшә<br> Дәверләр, чор аша:<br> «Түзем бул, җавап сүз<br> Инде якынлаша.<br> Борынгыдан килә<br> Туганлык җепләре:<br> Туганнар идегез<br> Күп гасыр элгәре.<br> Язмышның сынавы<br> Булмый гел җиңелчә,<br> Җавап сүз барыбер<br> Булыр – тик үзенчә».<br> Күңелләр түрендә<br> Аллаһы сүземе,<br> Заманча бәйләнеш –<br> Туганлык җебеме?<br> '''ТУГАНЛЫК ҖЕБЕ ӨЗЕЛМӘС'''<br> Туганлык җебе өзелмәс<br> Хәбәрләшеп яшәсәк,<br> Гомеребез озын булыр,<br> Яшен кебек яшьнәсәк.<br> Тел байлыгы алыйм дисәң,<br> Табигать белән сөйләш,<br> Һәм кояшны сәламлә дә<br> Чәчәкләр белән серләш.<br> Йөрәгең белән тыңласаң<br> Чишмә суы агышын,<br> Чишмә чыңы хәтерләтер<br> Чәчән-акын тавышын.<br> Җыр яралыр күңелеңдә,<br> Якты хисләр уятып,<br> Җылы яңгыр клеп явар,<br> Кояш нурын уйнатып.<br> Туганлык җебе өзелмәс<br> Хәбәрләшеп яшәсәк,<br> Гомеребез озын булыр,<br> Яшен кебек яшьнәсәк.<br> '''ӨННЕ-ТӨШНЕ АЕРМЫЙ...'''<br> ...Катып калдым мин, шомланып:<br> Тирә-як төтен, упкын...<br> Кемдер тез астына типте:<br> «Алдыңда чиркәү, чукын!»<br> Өн белән төшне аермый,<br> Җәфаландым төн буе...<br> Уянгач, бисмилла әйтеп,<br> Дога кылдым көн буе.<br> Шәфәкъ сүнгәч, хәбәр килде,<br> Хәбәр иде кайгылы:<br> Ябык табутта кайта, дип,<br> Дустыңның газиз улы...<br> Йа Аллаһым, сабырлык бир,<br> Тозлы яшем тамдырма,<br> Җан-бәгырьне әрнеттереп,<br> Башыма кан саудырма...<br> Медале килде, дип әйтте<br> Дустым, бик өзгәләнеп.<br> Кайгылы тавышы аның<br> Йөрәкне алды чәнчеп.<br> Кадерләп үстергән улы<br> Аның шатлыгы иде...<br> Ил өчен җанын биргәннәр,<br> Ил өчен шәһит киткәннәр<br> Оҗмах кошыдыр инде...<br> '''''Басса әгәр, дивар булып,'''''<br> '''''тузып беткән хорафатлар,'''''<br> '''''Битарафлык һәм торгынлык'''''<br> '''''бөтен илнең йөзен каплар...'''''<br> '''''Йөз мәртәбә булыр Алла каргышлы –'''''<br> '''''Туганына туган булса сугышлы.'''''<br> (икесе дә – Рабиндранат Тагордан)<br> '''ӘҢГӘМӘ'''<br> '''''Җиһан серен фәкать күңелеңдә сакла,<br> '''''Ачып аны, бәла-казага капма;'''''<br> '''''Әрәм итмә кадерле сүзләреңне,'''''<br> '''''Наданнар аймагыннан тор еракта.'''''<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> – Ышанып, серең сөйләмә,<br> Янымда, дип, дус-ишләр,<br> Дуслар дошманга әйләнеп,<br> Эт булып үзең тешләр.<br> Үкенерсең, тик соң булыр,<br> Гаеп ташлап китсәләр,<br> Көтмәгәндә куш аяктан<br> Арт ягыңа типсәләр.<br> – Ике аяк миндә дә бар,<br> Энә телем «тимгелле».<br> Әллә кем күк йөргәннәрнең<br> Өрәчәге билгеле.<br> Өрсеннәр, өрә бирсеннәр...<br> Эт өрер, бүре йөрер.<br> Кояш барыбер күңелемнең<br> Кылларын нурга төрер.<br> '''''Ике шәйне адәм нык белсә яхшы:'''''<br> '''''Ни җитте ашамый, ач йөрсә яхшы;'''''<br> '''''Теләсә кем белән дус булганыннан'''''<br> '''''Япа-ялгыз гына көн күрсә яхшы.'''''<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> '''* * *'''<br> Эзли торгач үз-үземдә җүләрлек,<br> Күңел күген яулап алды – гүзәллек.<br> Уйга салып, килде бер мәл өн-аваз:<br> «Җан-бәгъреңне сөендереп, килә яз!»<br> Биләп алды дөньямны пакьлек, аклык –<br> Табигатьне чорнап алган шат сафлык.<br> Чиксезлеккә юл тоттым таң атканда,<br> Ак хыялым канатларын какканда.<br> Җир, яшәреп, яшеллеккә күмелгән,<br> Алмагачлар шау чәчәккә төренгән.<br> Ут уйнатып, дала иңли Акбүз ат –<br> Нинди хикмәт! – җанга таныш гали зат.<br> Тояк эзе җирдә кала уелып:<br> Акбүз атта – көч-куәт вә кыюлык.<br> Горурланып, далаларның гөләбе:<br> «Акбүз ат, – ди, – далада иң күркәме!<br> Сөт анасы булып аның, Ак юрга<br> Юл алдыра хәерхаһлы Чал тауга».<br> '''КАЛФАК СУРӘТЛӘРЕ'''<br> Кояш, сиңа нурларыңнан<br> Калфак чиктем бүләккә –<br> Асыл былбыл сайраганда,<br> Моңын салып йөрәккә.<br> Чәчәк таҗларын бизәде<br> Гәүһәрләр, асылташлар,<br> Ярымай ябынчасының<br> Нәкышендә – йолдызлар.<br> Күз алгысыз яфраклар да –<br> Чигү җепләре мулдан.<br> Кояш үзең – яралган күк<br> Тылсымлы сихри моңнан!<br> «Нигә мине оныттың?» – дип,<br> Саба җиле сүз кушты.<br> «Сурәтең бар, тик күренми...» –<br> (Кояш иңемнән кочты!).<br> Көмеш ялын җилфердәтә<br> Ак аргамак болында... –<br> Әйтерсең лә, бүген бәйрәм<br> Гөрли калфак уңында!<br> '''* * *'''<br> Җан тынлыгына ирештем, дисәм,<br> Тереклек суы салынган касәм<br> Чәлпәрәмәләр килеп ватылды.<br> Күңел күгемдә Кояш тотылды...<br> Тереклек суын кайдан алырга?<br> Кай тарафларга эзләп барырга?<br> Ишетегезче, Күкләр, зарымны,<br> Яктыртыгызчы зиһен-аңымны...<br> Хатадан хали булмас мәгыйшәт.<br> Киңәш бирегез, үгет-нәсихәт,<br> Ышанычымны Сезгә аклагыз,<br> Җаным әрнетер ташлар атмагыз...<br> '''''«Бер таҗ койдым...» – дип белгертә'''''<br> '''''Чәчкә иртән күккә зарын.'''''<br> '''''Аяз күк тә барын әйтә:'''''<br> '''''«Сүнде бөтен йолдызларым...»'''''<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> '''ДӨНЬЯ МАЛЫ – БЕР КӨНЛЕК...'''<br> '''''Гавамда байлык дип санала'''''<br> '''''Читтәге мал-мөлкәт.'''''<br> '''''Чын байлык җанымда ярала –'''''<br> '''''Хәерхаһлык-шәфкать.'''''<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> Матди байлыкка кызыгып,<br> Бәхетлеме булырсыз?<br> Бер көн, танып хатагызны,<br> Үкереп сыгылырсыз.<br> Дөнья малы бер көнлек ул,<br> Фани дөнья – өч көнлек.<br> Кешене ни харап итә? –<br> Тынгы бирмәс көнчелек!<br> Бар көчеңне сарыф итеп,<br> Мал җыюдан ни файда?<br> Киңәш-үгетләрен биргән<br> Ил агалары кайда?<br> Борынгылар белеп әйткән:<br> «Баш бирмәгән – ил тоткан,<br> Ил-көненә хезмәт иткән,<br> Ипи ашап, су йоткан».<br> '''''Берәү күкрәк кага: «Бу – мин!» – ди,'''''<br> '''''Берәү байлыкка мактана: «Бу – мин!» – ди.'''''<br> '''''Дәрәҗә, мал вә дан булды дигәндә...'''''<br> '''''Кинәт үлем килеп таба: «Бу – мин!» – ди.'''''<br> (Гомәр Хәйам/Нури Арсланов)<br> '''МИН – БЕР НӘНИ КОШЧЫК'''<br> Бүгенгедә мин бер нәни кошчык,<br> Талпынамын канат кагарга,<br> Зәңгәр чиксезлеккә күтәрелеп,<br> Каурый болыт булып агарга.<br> Бүгенгедә мин бер нәни кошчык,<br> Өметләнәм тавыш ярырга,<br> Бәхет йолдызлыгын таптым диеп,<br> Дусларыма яран салырга.<br> Бүгенгедә мин бер нәни кошчык,<br> Ялгышамдыр, бәлки: мин – матдә...<br> Әхлак әдәбе – ул ирештерә<br> Хыялларны чынга, әлбәттә!<br> '''КӨЗГЕ МИЗГЕЛ'''<br> Маңгайга буразна сызып,<br> Бер-бер артлы еллар үткән,<br> Ә күңелем ташкын сулы<br> Яз аһәңен саклап йөрткән.<br> Көз аеның гөләпләре<br> Орлык биреп сулган чакта,<br> Кыр казлары, каңгылдашып,<br> Очып китте җылы якка.<br> Төсләргә бай көзге мизгел,<br> Бөтерелә алтын яфрак.<br> Тереклеккә мәдхия укыр,<br> Шытым биреп, язгы туфрак.<br> Чәчемне көмешләндереп<br> Искән чакта гомер җиле,<br> Күңелемнең төпкелендә<br> Таҗын ача җиһан гөле.<br> '''ҖЫРЛАП КИТЕП БАРАМ'''<br> '''''Без, ыштансыз килсәк тә дөньяга,'''''<br> '''''Җырлы-моңлы булып туганбыз.'''''<br> (Кадыйр Сибгатуллин)<br> Елап килсәм дә тормышка,<br> Җыр җырлап китеп барам,<br> Җан-бәгъремне нурландырган<br> Йолдызлыкка юл ярам.<br> «Тәвәккәл икәнсең!» – диеп,<br> Кемдер дәште ерактан:<br> Шатлык яше мөлдерәде...<br> Күздән түгел, йөрәктән.<br> '''* * *'''<br> Сагышлы газап утында<br> Көймәсен, дисәң, йөрәк,<br> Табигатьтән өстен көчкә<br> Сыена белү кирәк.<br> Сокланып яшәсәң әгәр<br> Җиһанның гөлләренә,<br> Кояш нуры үтеп керер,<br> Һичшиксез, йөрәгеңә.<br> Матурлыкка юл алдырыр,<br> Күңел күзең ачылып.<br> Әйткән сүздә хакыйкать бар,<br> Сүзне булмый качырып.<br> Уй-хыяллар чынга аша,<br> Күңел аклыгы булса,<br> Йөрәк сүзе – татлы бәлзәм,<br> Рәхмәт яңгыры яуса.<br> Сүнмәс Мәхәббәт утында<br> Балкысын, дисәң, йөрәк,<br> Табигатьтән өстен көчкә<br> Сыенып яшәү кирәк.<br> '''* * *'''<br> Утта янмый, суда батмый<br> «Сөю» дигән илаһ сүз.<br> Хата-ялгышлар, чуалып,<br> Үкенечле уйга салып,<br> Елаттырмасын дип, – түз!<br> '''''Хата-ялгыш ишекләрен куй бикләп –'''''<br> '''''Һәм кералмас күңелеңә хакыйкать…'''''<br> (Рабиндранат Тагордан)<br> '''* * *'''<br> '''''Өрә белмәгән эт өреп оясына бүре китерә.''''' (Марсель Бакиров)<br> Тавыш-тының да чыкмаганлыктан,<br> Уйлаган идем «беткәнсеңдер» дип.<br> Кимсетү сүзе, мыскыллы караш,<br> Әйтерсең, үзе – бәясез әдип.<br> Алдан кычкырган күкенең башы<br> Ярыла, дигән әйтем сүзләр бар.<br> Мин-минлеклелек упкынга илтә,<br> Алда – кайтым сүз, текә биек яр.<br> Уйлап әйт сүзең, булсаң син кеше,<br> Кеше булганның күңеле кече.<br> '''КИСКЕН БУЛМА, ЙОМШАК БУЛ!'''<br> Кискен булма, йомшак бул:<br> Елмайсыннар күзләрең,<br> Йөрәк ташын эретерлек<br> Татлы булсын сүзләрең.<br> Кискен булма, йомшак бул:<br> Иркәләп зарлы җанны,<br> Күкләргә ашыра бел,<br> Яктыртып зиһен-аңны.<br> Кискен булма, йомшак бул:<br> Язмышка тел тидермә,<br> Нинди халәттә булсаң да,<br> Артыңда эт өрдермә.<br> ==== '''УЕНЫ-ЧЫНЫ БЕРГӘ''' ==== '''ҖЫРЧЫ БУЛАМ'''<br> Ни хикмәттер, балачактан ук җырчы булырга хыялландым. Әле хәзер дә, гомер узуга карамастан, хыялымнан ваз кичеп, өмет утын сүндергәнем юк. Чөнки күңел бакчама мәңгелек мәхәббәт орлыгы чәчелгән. Ә инде Чаллыга килгәч, мәхәббәт ялкынын күрше подъездда яшәүче Рәхимҗан беренче булып кабат йөрәгемдә кабызган иде. Көннәрдән беркөнне, «Мин сине үлгәч тә онытмам!» дигән аһәңле мәхәббәт шигырен, күзләремә кыенсынып кына туры карап, кесәмә тыгып киткән иде ул. Шул вакыттагы дәртле чагы исемә төште дә аның, «ул бит миңа продюсер була ала» дип уйлап, тәкъдим ясарга булдым.<br> Дөрес, уйландыра торган сәер гадәтләре дә бар инде Рәхимҗанның. Ләкин бу дөньяда кем генә сәер түгел соң бүген – бигрәк тә күңелендә иҗат чаткылары сүрелмәгән булса?<br> Мин үзем дә, дөресен әйткәндә, күпкә сәеррәк инде Рәхимҗаннан. Ә бит аның сокландыра торган матур, күркәм гадәтләре дә юк түгел! Иртән иртүк һәркөнне бер сәгатьтә күгәрченнәргә җим бирергә чыга ул. «Ник син аларны подъезд төбенә ияләштерәсең, алар бит чир тарата!» – дип, күршеләренең балкон аша үзен чи тавык күкәе белән сыйлаганнары булды. Кинә тота торган гадәте булмагач, Рәхимҗанның бер генә мәртәбә дә тавыш күтәргәне булмады.<br> Күгәрченнәрне ашаткач иркен сулыш алып, чишмә суына китә ул. Холык-гадәте тыныч, бик уңай кеше үзе. Кием-салым ягыннан талымсыз. Аякларым оемасын, массаж ясалып торсын дип, ел буе кәлүш, әби әйтмешли, эрҗинкә киеп йөри. Рәхимҗанның судан кайтканын көтеп, сагалап торам әлегә. Әнә, күренде дә инде. Күренми ни, буе ике метр, өс киемнәренең үлчәме 58-60 тирәсе. Рәхимҗанның күңел кылларын тартып карыйм әле: продюсерым булырга ризалашмас микән. «Син ялгыз, мин ялгыз» дип, – алай түгел лә инде, – «син – минеке, мин – синеке» дип, җырлый-җырлый йөрәгенә юл ярмаммы. Якты чырай күрсәтсә, чишмә юлын бергәләп таптарбыз, кирәк икән, ярты җанымны бүлеп бирермен дип, тәмле-матур сүзләремне әйтермен. Яшьлек хыялын бергәләп чынга ашырыйк, дисәм, бәлки каршы килмәс. Әгәр дә аңа аркалансам, җырчы булам да булам инде. Ничәмә еллар язу-сызу эшендә: кешеләрнең эчке дөньясы матурлыгын чагылдырган язмалар язып, аларга рухи көч биреп яшәгән журналист ул. Шуңа күрә аңа хөрмәтем зур булды. Әллә Рәхимҗанда сиземләү, күрү сәләте бармы? Әнә кара су сукмагын яктыртып, яңгыратып: «Челтер чишмә – көмеш су, котлы булсын безнең туй!» – дип җырлап кайта түгелме? Димәк, борчак пешәчәк! Ахыры хәерле булсын.<br> Җырчы буларак таныласың килсә, үзеңә төркем хупларга кирәклеген беләм. Аннары, бүген бит гаилә концертлары чәчәктә. Миңа ул яктан кайгырасы юк: һәрьяклап ярдәмгә килергә әзер торучы дүрт оныгым бар. <br> Җырлаганда көч-куәт, дәрт биреп торырлык, сәхнәдә тузан туздырып йөгереп йөрүчеләр эзләп җәфаланмам бит инде, алар булганда. Бигрәк тә ике олы оныгым барысын да эшли, теләсә кемне алыштыра ала. Беренче оныгым спорт мәктәбенең «Бөгәрләп-бөтереп сал!» дигән классында, икенчесе төрле милләт балалары белән бергә «Бей-дөмбәслә!» дигәнендә укып-чыныгып үсә.<br> Ә менә өченче оныгым – интеллигент! Зыялы, ягымлы, тавышын күтәреп сүз сөйләмәс. Гадәттә, дияр идем. Үзе шаян телле, сүз сорап кесәгә керә торган түгел. «Звёздный час» дәресләре төгәлләнгәч өйгә кайта да, ипләп кенә чишенеп, зур төгәллек белән киемнәрен элгечкә элеп куя. Аннары ниндидер тимер таяклар өстенә сузып салынган торба эченнән сыңар күзе белән генә карап, нәрсәдер эзли башлый. Беркөнне түзмәдем: «Кулың гәүдәңә караганда озынрак, нигә югалткан әйбереңне кулыңны торба тишегенә тыгып эзләмисең? Һич югында, уклау тыгып шөшкенлә!»– дип сорадым. Тыныч кына тыңлап торды да: «Әби, әллә сиңа бераз «җитмиме»? – дип, җиңелчә генә күрсәткеч бармагын чигәсенә терәде оныгым. – «И балакаем, җитмәгәнне тутырып була, артыгын кая куярга, кем белән бүлешергә белеп булмый...» – дим. Ә ул миңа: «Син менә хыялыңда йолдызларга очып йөрисең, ә мин аларны шушы торба аша күзәтеп торам. Бу көпшә – күк җисемнәрен төрле яктан, төрле ераклыктан күрсәтә торган торба», – ди. Тагын «баллистик-каббалистик» дигән сүз дә өстәде, ишетеп тә, аңлап та җиткермәдем. Чамалап кына шәйлим нәрсә икәнен. «Ярар, торбаңны өскә караткач, йолдызларны күрәсең инде, күләгәләренең нинди төстә булуы турында тәмләп, тәфсилләп сөйләрсең миңа, алайса. Торбаңны җиргә таба боргач, кешеләрне күзәтәсеңме? Күзәтеп, нинди нәтиҗәләргә киләсең?» – дип сорарга авызымны ачкан гына идем дә... Кече оныгым, диван башына менеп басып, ике йодрыгын төйнәп, күкрәгенә шап та шоп сугып: «Мин бөек Русиядә яшим, ә син һаман җимерелеп беткән Союзда утырасың!» – дип, чырыйлап кычкырмасынмы! Булса да булыр икән. Тез буыннарым калтырап, шык итеп идәнгә утырдым. Шөкер, оча сөягем сынмады... «Кеше сүзен ишетмисең, ишетеп тә – аңламыйсың!» – дип тә әрләп ташлады ул мине тагын.<br> Бер мәлне, интернетны ачтырып, ниндидер тапшыру эзләтергә маташкан иде оныгым. Шулчакта: «Компьютерны кабыза белмим, минем аңа күңелем дә ятмый. Мин элеккечә Советлар Союзында яшим», – дигән идем шул үзем дә. «Союз» сүзе миңа гаиләдә кушамат булып ябышты.<br> Тавышы шәп, чыңлап тора бу оныгымның. Сөбханалла! дип әйтерлек. Шаян телле, наянлыгы чиктән ашкан. Әнә, анда берәвесе: «Балалардагы наянлыкны үтерсәгез, алардан гакыл ияләре үстерә алмассыз!» – дип язып калдырган бит.<br> Ул бит абыйларыннан теле белән генә түгел, чәчләре белән дә аерылып тора. Тегеләре чем-кара, ә монысы җирән җиз чәчле. Бәлки ерак бабаларымның берсе шундый булгандыр.<br> Шулай фаразлап утырганда, ике оныгым (кушаматлары «Спортсмен»), кызып-кызып бәхәсләшеп, өйгә кайтып керде. Бездә һәркемнең үз кушаматы бар. Минеке, балаларның кәефенә карап, гел үзгәреп тора. Өченчесенеке – «Астролог». Кечесенеке беренче көненнән үк «Граммофон» булды. Балалар бакчасында да шул ук кушаматны биргәннәр аңа. Әтиләре «МЧС», әниләре «Скорая помощь» кушаматына лаек инде.<br> Тиздән «Астролог», буран кубасын сизенеп, тиз-тиз киенеп урамга чыгып шылды. Буран чыннан да кузгалды. «Граммофон» мине, күлмәк итәгемнән йомарлап тотып, җил-давылдан саклану чарасын күрик дип, үз бүлмәсенә өстерәде. Телефон аша тиз генә «МЧС» белән «Скорая помощь»ка язып җибәрде. Өйдә һава торышы бозылды, синоптиклардан сорагыз әле, озакка сузылырмы икән бу, дип.<br> «Бәбекәччәем! Буран тынганчы, икәүләп кочаклашыйк та, бераз черем итеп алыйк», – дигән идем дә, ул һушымны алып: «Шушы яшемнән әби-чәби кочагына керәсем юк!» – дип, баш тартты. «Бәләкәчем, без бит бер каннан...» – дидем мин. «Әле син яшертен генә ДНК ясатып ятасыңмыни? Әткәй белән әнкәйгә әйтеп, комыңны койдыртам!» – дип, миңа йодрыгын төйнәп күрсәтте. Аннары, күңел кояшымны балкытып... кочагыма йомарланым кереп ятты да, авызын чәпелдәтә-чәпелдәтә, йокыга китте.<br> Тормыш мәшәкатьләре белән үзем турында уйларга бөтенләй оныта язганмын. Җырчы буласым килеп, янып көеп йөрим бит инде. Сәхнәгә үрмәли калсам, берәр кыллы уен коралында уйнаучыны каян табармын икән, дип борчылып торам. Күршем Фатыйма хәл белергә кергәч, киңәш сорап та, зарланып та караган идем. Бәхете арткыры, Фатыйма тиз тынычландырды мине: «Ә син Илсөя Бәдретдиневага мөрәҗәгать ит. Ул киң күңелле һәм акыллы кеше, ярдәм итми калмас. Әнә, күр, ишет, нәрсә диеп җырлаганын: «Бик матур да кирәк түгел, Путин кебек ир кирәк», – ди. Димәк, нәфселле түгел ул.<br> – И күршекәем, – дидем мин аңа, – мин аның юмарт, җылы куллы булуы турында үзем дә ишеткән идем инде. Шулай бер мәлне бер әби, Илсөянең өеннән сирәк-мирәк кенә чыгып йөрүен белгәч, хәл белешергә дип килгән булган. Ә Илсөя аңа хөрмәт йөзеннән үзе ятып йоклый торган диванын бүләк итеп биргән, ди.<br> Хәйләсез – дөнья файдасыз. Үзе белән күрешеп танышу чарасын күрә башларга кирәктер. Ул бит әле кешеләргә рух күтәренкелеге бирә торган киңәшләрен дә читкә ыргытмый:<br> «Бар көчеңне җыеп, торып бас!<br> Бер егылып торган – егылмас!»<br> Бу җыры белән үзем килешеп бетмим, анысы. Бер егылгач, торып баскан идем инде. Өч көн дә үтмәде, биш мәртәбә абынып егылып, кабыргаларымны, аягымны сындырып, бүлнистә ел буе ятып чыгарга туры килде.<br> Илсөяне кайчакта аңлап та бетереп булмый аны. Әллә нинди җырлар җырлый да, оңыннан үкенеп, гафу үтенеп аклана башлый. «Юри генә шаярттым, юри генә шаяртам», – дигән була. Ну, бер җыры үзәкне өзә инде. Аның өчен ике җиңемне сызганып, үкси-үкси елыйсым килә:<br> '''''«Булмый инде булмагач,'''''<br> '''''Актанышта тумагач,'''''<br> '''''Ярдәм биреп, кулын сузар'''''<br> '''''Агай-энең булмагач...»'''''<br> Нигә алай диеп җырлый икән? Туганнары юк микәнни? Акчага мохтаҗлык кичерәме? Кызыл катык алырлык тиене дә юк микән? Менә шулай була ул, йорт җиһазыңны бушка таратып ятсаң...»<br> «Ул барыбер югалып кала торганнардан түгел. Үз фикере, әйтер сүзе, тәмле теле бар, – диде Фатыйма. – Барыбер ярдәмне аңардан сора инде. Беләсеңме, аның төркемендә Илнур исемле, бөтен уен коралларында уйный белә торган бер шәп егет бар. Малайкаем, син аның, ут күршеләребезнең милли киемнәрен киеп, курайда уйнап, җырлап биегәнен күрсәң, «Әттәгенәсе!» диеп әйтәчәксең.<br> «Нинди «Әттәгенәсе!» тагын? Минем аны бер генә мәртәбә дә күргәнем булмады».<br> «Күрше, сиңа оныгың «Союз» дигән кушаматны тикмәгә бирмәгән икән. Әттәгенәсе – сокланудан тел шартлатып әйтә торган сүз ул. Син, күрше, вакытлыча гына диеп, ялынып-ялварып, ничек кенә булса да шул Илнурны прокатка сорап ал (исән-имин кайтару шарты белән инде). Ярдәм итми калмас. Хәер, кем белә. Ризалашмый икән – шәһәр тулы гастролёр һәм гастарбайтер: шулар тирәсендә бөтерел, аларның исәнлегенә дога кылырга да онытма. Думбрада иң шәп чиртүчеләр – казахлар. Саз кирәксә, фарсылар кырында чуал».<br> «Анысын үзем дә беләм инде, Фатыйма: хәзер безнең завод-фабрикалар шулар хисабына яши диярлек: үзебезнекеләрне очратып та булмый. Очрасалар да, җитмеш яшьлек карт-коры...»<br> «Күрше, авызыңны чамалап ач! Җитмеш яшь ир-ат өчен картлык билгесе түгел».<br> «Бабай дип эндәшәбез ич...»<br> «Эндәшсәк соң. Юкка гына: «Җитмеш яшь ул – егет чак: бабай йөри танцыга», – дип җырламыйлардыр».<br> «Шулаен шулай инде, анысы...»<br> «Әгәр үзеңә берәр бабай кирәк булса («Авызыңнан җил алсын, миңа бабай нигә: әле кырык бишь яшемдә генә ич мин!» – дип уйлап куйдым үзем), сәпидкә атланасың да, урамда йөрештергәлисең. Күрми калмаслар. Бабай кирәкмәсә, өйләнмәгән ир-егетләр, буйдаклар да буа буарлык. Син шуларның артыннан күзәтештер».<br> «Мин аларның буйдакмы-түгелме икәнен каян белим?»<br> «Сер итеп әйтәм: алар яңа гына энә-җептән төшкән кәчтүм-чалбардан булырлар. Пеләш булмасалар, чәчләреннән татлы хушбуй исләре аңкып торыр. Кулларында кыйммәтле телефон, айфон булыр. Шым гына кем белән, нәрсә турында сөйләшкәннәрен тыңлаштыргала. Күңелеңә хуш килгәнен күрсәң, сәпитеңә утырып, артыннан барып, аяк астына мәтәлергә тырыш. Тибеп очырмыйча, ярдәм кулын суза икән, ычкындырма. «Син – минеке, мин – синеке» дигән тылсымлы сүзләрне әйтеп калырга өлгер. <br> Әнә, синнән күп яшькә өлкәнрәк бер түтәй, бер бабайның артыннан көч-хәл белән бара-бара куып җитеп, сәпитенең тизлеген югалткан булып кыланып, бабайга чүт кенә бәрелмичә, җиргә тәгәрәгән булды. Бабай мәрхәмәтлеләрдән булды, ахры. Ипләп кенә торгызып бастырды да, бәхет кошы тоткандай җитәкләп, сөенеп-куанып өенә алып кайтып китте. Бабай үзе дә разведкага чыккан булган, күрәсең».<br> «Булган хәлне сөйлисеңме, әллә кешедән ишеткәннеме?» – дидем.<br> «Кешедән ишеткәнне сөйләсәм, өенә алып кайтып китте, димәс идем».<br> «Кайда күрдең, кайсы тирәдә?»<br> «Телевизордан күрсәттеләр. Әле шунысын да әйтергә онытып торам: яшьләрнең дә байтагы үз парын сәпиттән егылып төшкәч таба. Моның өчен иң кулай, уңдырышлы ай – август. Аннары, бәхет кояшы елмайды дип, болын-кырлар тирәсенә юл тотып, печән-салам түкләре тапсалар, шуның өстенә менеп, бии-бии җырлап, сөенечләрен табигать белән уртаклашалар. Ялкаулары сельхоз, МТС ягына мәтәвеклиләр. «Беларусь» тракторын үз күрәләр бугай. Трактор түбәсе генә чыдасын: өстенә менеп, сикерә-сикерә биеп-җырлап, ваемсыз көннәре белән хушлашуны хуп күрәләр, ахрысы».<br> Тавышы-тыны чыкмагач, бәләкәчем йоклый әле дигән идем, ә ул мыштым гына безнең сөйләшкәнне тыңлап яткан икән. Җил уйнатып, яныбызга килеп басты да: «Син, карт пәри (күргән диярсең!), безне әбисез калдырырга җыенасыңмы? – дип, күршемнең кирәген бирергә тотынды. – Нигә аның күңелен аздырасың? Болай да өйдән чыгып сызарга җай эзләп кенә йөри. Әнә, бишенчегә сеңелкәш аваз салырга тора. Әллә аны минем җилкәгә утыртып, муеныма атландырырга телисеңме? Барып чыкмас! Бүтән бездә эзең булмасын», дип, ишеккә төртеп күрсәтте. Яшелле-зәңгәрле тавышын чырылдатып, куып та чыгарды. Булса да булыр икән...<br> Биш минут та үтмәгәндер, күршем яңадан, аһ та ваһ итә-итә, баш даруы сорап килеп керде. Күршене күрү белән, оныгым: «Әбекәй, сагынып көткән матур апа керде», – дип, «сөенеченнән» кычкырып та җибәрде. Күрше, оныгымның «җылы карашы»на эреп китеп, тупсага лып итеп утырды. «Бу малаегыз чынлап та үзегезнекеме, бүлнистә алыштырмаганнармы?» – дигән иде дә, оныгым аңа: «Үзләренеке, үзләренеке: ДНК ясатканнар инде», – дип, сикерә-атлый бүлмәсенә кереп китте. Күршемнең, дару бирсәң, чаяныгыз чыгып чакканчы, өйгә кайтып китәр идем, диюе булды, – онык яңадан: «Матур апа, кая ашыгасың, үзем озата чыгам», – дип, күршене телсез-өнсез калдырып, бүлмәсеннән атылып килеп тә чыкты. <br> Икенче көнне иртән иртүк шыпырт кына, «җиз кыңгыравыгыз» йокыдан уянганчы дип, күршем кабат кереп җитте. «Төне буе, күршемнең яраткан җырчылары бар микән, булса, кемнәр, дип уйланып яттым,» – дип зарланырга кергән. Юк-бар уйлар уйлап, ник башын катырадыр инде. Табиблар күп уйланырга кушмыйлар ич. «Күп уйланган кеше – куркыныч», – диделәр алар миңа бервакыт. Ә мин: «Уйлый белгән кеше түгел, уйланмаган – куркыныч», – дип каршы төшкән идем дә: «Күп сөйләнеп утырсаң, пропискага алырбыз!» – диделәр. <br> Шул көннән бирле үземне телсез-чукрак итеп тоям.<br> Ник булмасын, бар минем яраткан җырчыларым. «От души» җырлый торган җырчының сөйгән ярлары белән урам буйлатып, гармун уйнатып, җырлап йөргәнен яратам. Хәзер андыйлар сирәк инде: авызга тыгып, кесәгә салып булмый торган нәрсәләр белән шөгыльләнми замананың «матди кайгылы» бәндәләре.<br> Ә менә Винарисның очкын чәчрәтеп, бии-бии җырлаганы чыннан да күңелемә хуш килә. «Хәмдүнә тангосы» исә бөтенләй җанны эретә һәм күккә ашыра. Гөнаһ шомлыгына каршы, сугыша торган гадәте бар икән. Беркөнне Ләйсән Мәхмүтеваны мендәр белән «ишкәнен» телевизордан күрсәттеләр. Тегесе дә кимен куймый, кара-каршы сугыша. Винарис әзмәвердәй гәүдәсе белән Ләйсәнгә ничек кул күтәрә алды икән? Ә бит, бер елны Ләйсән Винарисны суга батып үлүдән коткарды шикелле. Әле шунысын әйтәм: ул сугыш чукмарына Лилия Хәмитева ничек курыкмыйча кияүгә чыкты, дим. Байлыгына, яшьлегенә кызыккандыр инде. Олыгая-олыгая җилкәсе төшә башлагач, Винариска да акыл керер, сугышмый башлар. Бәлки. Чөнки, алай дисәм, Марат Кәбиревнең: «Кешегә беркайчан да акыл керми, олыгая-олыгая акылсызлык эшләргә көч-куәте, хәле калмый», – дигәнрәк сүзләрен «Ватаным Татарстан» гәҗитеннән укыган идем. Фәйләсүф сүзләре бу, шәп яза! <br> Туктале, ишекне кем кыштырдата анда?<br> «Бу мин, күрше! – әле генә чыгып киткән иде, яңадан Фатыйма икән. – Сиңа китап алып кердем. Җырчы булам дип хыялланасың ич. Укы, файдасы тими калмас».<br> Рәхмәт яусын күршемә. Ренат Харис китабы икән. Бер битеннән фал ачкан кебек укыдым:<br> '''''«Тел белмәгән бүген шигырь яза,'''''<br> '''''Нота танымаучы көй яза,'''''<br> '''''Тавышсызлар шуны мөгериләр,'''''<br> '''''Укый-укый җырга җеназа...»'''''<br> Кирәк бит: җырчы булам дия-дия, инде төпле фикергә килдем, үз төркемемне туплый башлыйм дигәндә генә... аксакал шагыйрьнең сүзләре йөрәгемне чәнчеде, әй, чәнчеде...<br> Кайсыдыр шагыйрьнең: «Ә җырларга кирәк ничек тә!» – дигән сүзләрен укыгач, киләчәкнең сихри нуры күренеп киткәндәй булган иде. Уйландыра. Уйланмас җиреңнән уйланырсың.<br> Көтмәгәндә, тагы да тирәнрәк уйга салып, ерактан яңгырап торган тавыш ишетелде:<br> – Җырчы булалмам дип, күңелеңдә шик туган икән, – шигырь язып кара!<br> Булдырып булмас. Гади кешеләрнең шигырь язганын өнәп бетермиләр хәзер. Гавамда матурлык бөреләре уяныр һәм гүзәллеккә мәхәббәт хисләре туар дип куркалар, ахры. Шигърият аша кеше шуңа омтыла, дигән фаразым юкка чыгар, мөгаен. Шигыреңне язарсың да, сине гөнаһсыздан гөнаһлы итеп: «Сүзләремне урлап язгансың!» – дип бәла таксалар?<br> – Мин сиңа үземә ышанган кебек ышанам! – яңадан шул ерактагы «стерео» авазы инде. – Син булдырырсың. Сүз башын үзем әйтәм. Яз!<br> '''БУЛДЫРАБЫЗ!'''<br> Булдырабыз, булдырабыз!<br> Азау тешләрен ярабыз,<br> Рәхмәт әйтеп Илбашына,<br> Күрергә дип түр башында,<br> Биштәр салып иңбашына,<br> Яңа юл салып барабыз.<br> Төренеп һинд киеменә,<br> Халык җырларын җырларбыз.<br> Кирәксә, яһүд өненә,<br> «Кырык саескан» көенә<br> Нәкъ татарча, чын күңелдән<br> Ут чәчрәтеп тыпырдарбыз.<br> Булдырабыз, булдырабыз!<br> Берничек тә хур булмабыз,<br> Горурлыкны һич җуймабыз,<br> Егылсак, торып басарбыз,<br> Әверелеп Сәмруг кошка,<br> Зәңгәр киңлектә очарбыз.<br> «Йолдыз»ларны бергә туплап,<br> Кайсыберен сыйлап, сыйпап,<br> Күңелләрен күтәрербез.<br> Гомерләрне – шулай үткәрербез.<br> Әвәскә шау-шу, тавышка<br> Пар атларны җиктерербез,<br> Саба, Буа, Актанышка<br> Озатып «ял иттерербез».<br> Булдырабыз, булдырабыз!<br> Баш бирмәбез, юл куймабыз,<br> «Без ‒ татар!» дип, күкрәк кагып,<br> Кирәк сүзне әйтә алып,<br> Биек үрләргә менәрбез,<br> Ай-кояшны сәламләрбез.<br> – Брависсимо, Алтынай!<br> – Минем исемемне каян беләсең? Мин бит сине белмим...<br> – Озакламый белерсең. Һич югында, төшләреңдә күрерсең.<br> ...Күрше белән бер атна чамасы күрешмәдек. Кичә кичке сәгать уннарда, төнге ябалак кебек кычкырып: «Ишеттеңме? – дип, ишеккә бәрелә-сугыла килеп керде. – Әзрәк хәл алам да яңалык сөйлим», – дип, бер минутка тын калды. Шуннан соң аның озын монологы башланды:<br> «Син бит инде үзең беләсең, мәрхүм Илфак Шиһаповның малае кебек, минем дә озын колаклы икәнлегемне. Менә кибеткә барган идем, шуннан ишетеп кайттым. Шул инде, тагын кем булсын, И. Бәдретдинева турында. «Без булдырабыз» дигән яңа концерт программасы төзеп, шуның аша (тамашачыларга файдагамы-зыянгамы, анысын аңлап бетерә алмадым) ниндидер мәгълүмат тараткан ул. «Татлы тел» программасы җанатары буларак якты хисләргә бирелеп, телевизор карап утырганда, сәхнә тикле сәхнәне дөбер-шатыр китереп, – бер өер дип әйтимме, бер төркемме, – әзмәвердәй ир-егет, кыз-кыркын ияртеп килеп чыкмасынмы яраткан җырчыбыз! Бөтенесе кап-кара киемнән. Нәрсә генә кыланмыйлар тагын: берсе өстеннән берсе сикерәләр, мәтәлчек аталар. Барабан кагалар, кылыч уйнатып, елан сызгыртып, аю биетеп, эчләрендәге бүреләрен улаталар. Котым очып, тынсыз калдым.<br> Араларында бер явызбикә аеруча күзгә чалынып тора. Сабантуйга гына әзерли торган чабышкы атның көмеш ялын, койрык кылларын кисеп алып, чыбыркы итеп үреп, баш түбәсенә беркетеп куйган. Ул-бу була калса, янәсе, тынычландыру чарасы – «тәртип бавы» әзер. <br> Әле шунысын әйтәм: сәхнәгә чыккан җырчыларның кәчтүм-күлмәкләрендә ник бер җиң юк дисәм, аларны, җаен китереп, Илсөя җанатарлары умырып алган икән. Кайберләренең болай да җиңсез күлмәк итәкләрен кендекләренә кадәр ертканнар, ди. Рәфис Кәлимуллинның да кәчтүменнән бер җиңне өзгәләп бетереп, Болак буенамы, Кабан күленәме ыргытканнар икән. Икенчесен дә йолкып алмасыннар дип, сәхнә артында качып басып торганын күргәннәр. Шулхәтле дә кызгандым аны, дип, бер җырчының сер итеп кенә икенчесенә сөйләгәнен тагын бер җырчы ишетеп торган, ди. <br> Ярый, күрше! Сөйләнә-сөйләнә, төн уртасы җиткәнне сизми дә калганбыз. Бер-беребезгә тыныч йокы теләп, хушлашыйк».<br> === '''VI. ФИКЕР ИЯЛӘРЕ ИҖАТЫННАН''' === '''ТОРМЫШ'''<br> Бар дөньяны көн-төн иңли<br> Талгын тормыш хәрәкәте;<br> Кан тамырларымда бии –<br> Шул ук агым бәрәкәте.<br> Тормыш яме шатлык белән<br> Үтеп чыга туфрак аша:<br> Сан-исәпсез агач-үлән<br> Яфрак яра, чәчәк ата.<br> Шул ук тормыш, туу-үлем,<br> Ярсый дөнья океанында: <br> Күтәрелеп чигенүе –<br> Суларының агымында.<br> Кальбем нурлана – шул тормыш<br> Дулкыннары кагылып китә,<br> Горурланам – чор алкыны<br> Йөрәк аша ургып үтә.<br> Үзенең бенгал телендә язылган «Тормыш» шигырен Рабиндранат Тагор, Gitanjali (Гитандҗали – Корбан җырлары) җыентыгына кертү өчен, «The same stream of life» (Шул ук тормыш агымы) исемен куеп, үзе инглиз теленә тәрҗемә иткән булган. Шушы 157 шигырь тупланган китап һәм инглиз телендә нәшер ителгән башка күренекле әсәрләре өчен Рабиндранат Тагорга 1913 елда әдәбият буенча Нобель бүләге биргәннәр. Аның әсәрләре арасында дөньякүләм тиңдәшсез дип санала торганнары да бар. Әйтик, «Го́ра» исемлесе хикәя жанрындагы иң зур һәм саллы язма дип танылган (Го́ра – Гоурмоһа́н дигән кеше исеменнән ясалган кушамат). Бөтен дөньяда яратып укыла торган хикәядә шәхес, милләтчелек һәм традицияләрнең заманчалык белән бәрелеше кебек актуаль тема яктыртыла.<br> '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык <br> Илаһият нурында, <br> Низагтан туеп, сыендык <br> Аллабыз хозурында! <br> Берләшә рухи нигездә <br> Элек аерылганнар, <br> Ходай канат җәйгән җирдә <br> Без бәндәләр − туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә, <br> Шатлыкка җирне күмсен! <br> Һәм туганнар Чиксезлектә <br> Әл-Вәдүд барын белсен! <br> Тормышта туры юл тоткан, <br> Иңдәшен дус дип тойган, <br> Гомер юлдашын яраткан − <br> Булсын ул безнең туган!<br> «Шатлыкка мәдхия» (алманча – '''Ode an die Freude''') – алман шагыйре '''Фридрих фон Шиллер'''ның ике гасыр элек язылган күләмле әсәре. Бүген аның сигезәр юллык ике куплеты '''Европа Берлеге гимны''' буларак кулланыла. Берлеккә кергән илләрдәге эчке чараларда аны, милли гимннары белән бергә, үз дәүләт телләрендә башкаралар. Гомумберлек күләмендә бары тик '''Людвиг ван Бетһовен''' иҗат иткән көе генә уйнала (ул көйязарның '''Тугызынчы симфония'''сенә кертелгән). Бу очракта сүзләре, бер генә телгә дә өстенлек бирмәс өчен, кулланылмый.<br> * * *<br> Без татарлар – Азиядә дә, Европада да чит-ят түгел, '''ИКЕ КЫЙТГАНЫҢ ДА ҮЗ ХАЛКЫ'''. Шуңа күрә китапның шигъри һәм «уенлы-чынлы» өлеше шушы «тигезләнеш бүлеге» белән тәмамлана.<br> === '''VII. УРТАКЛЫК БҮЛЕГЕ''' === Бу бүлектәге беренче өч шигырь 1993 елда язылган иде. Аларны Гөлнәфидәнең бүгенге иҗат җимешләре белән бергә китапка кертү мөмкинлеге «санак хезмәтчәне» өчен бөтен акчалата яки матди табышлардан да өстенрәк! Язмыш кушуы буенча ихтыяри рәвештә иңдәш булып киткән ике һәвәскәр хезмәтчәннең уртаклык бүлеге китапны тәмам-тәгаен итәр дип өметләнәбез.<br> '''ТОРМЫШ ЮЛЫ'''<br> Аллаһ каршына илтүче изгелек юлы бик тар.<br> Иблис-мәлгуньне җиңүнең бер генә ысулы бар:<br> Көчең җитсә, һич юл бирмә, аяк терәп каршы тор,<br> Тарафдарларны, халкыңны аңа таба каршы бор.<br> Иман нуры яктысында иблис дәрманы китәр,<br> Авызлыклап тота белсәң, ул сиңа хезмәт итәр.<br> Хәлдән тайса көрәштәшләр һәм сирәгәйсә сафлар,<br> Вәсвәсәләргә бирелеп, хыянәт итсә дуслар,<br> Комачаулама аларга, намусыңны гел сакла,<br> Булачак кискен көрәшкә яңа тарафлар тупла.<br> Акылсызлык, башбаштаклык теләгәнен эшләсен,<br> Чистартсын синең мохитне, мөртәтләрне чүпләсен.<br> Фани булгач ошбу дөнья, Хак Тәгалә юлында<br> Була алмый һич мәңгелек хөррият тә, золым да.<br> Яралгысында золымның бар һәлакәт орлыгы:<br> Гайрәтлерәк була барса, якыная хурлыгы.<br> Золым белән көрәшкәндә юк фетнәнең кирәге –<br> Һәркемнең үз яссылыгы, һәркемнең үз мәсләге.<br> Узалмассың явызлыкта явызлыкны син һич тә –<br> Утын өстәп торсаң утка, өстәлә аңа көч тә.<br> Шайтаннарның таянычы – күпчелек белән тизлек,<br> Эзлеклелек һәм затлылык – Тәңре яраткан үзлек.<br> Тормыш һәрчак дәвам итәр, Җирдән иман китмәсә,<br> Юк аның үлем ноктасы, Кыямәт көн җитмәсә.<br> Изге-явыз комарында без ирешкән нәтиҗә –<br> Мәңгелеккә юл алганда хаклы дәлил, тәҗрибә.<br> Дөнья өчен дип тапканың бу дөньяда кала бит,<br> Фидаиләр мәңгелектә үлемсезлек ала бит.<br> Булмый тормыш тәгәрмәчен туктатып йә тизләтеп,<br> Һичберкем Галәм Канунын яза алмый үзгәртеп!<br> Һәм иблисне авызлыклап булмый һич канун белән –<br> Туена икейөзле хаин-мәлгунь каны белән.<br> Иблиснең бөтен гәүдәсе тирәндә, җәһәннәмдә,<br> Суыргыч-капшавычлары бар гөнаһлы адәмдә.<br> Яшидер ул азык итеп бәндә кылган шомлыкны;<br> Чыгар тамчы-тамчы кысып җаныңдагы бушлыкны,<br> Корыт тамырын иблиснең һәм киптер бозык канын –<br> Хак Тәгалә хозурында ясарсың тугры адым.<br> Кыл изге гамәл, дөньядан киткәнче уйлан, эзлән,<br> Җиңү-җиңелү мәгънәсен дөрес аңларга өйрән.<br> '''5-8 август, 1993 ел'''<br> '''ДОРОГА ЖИЗНИ'''<br> К Престолу Бога путь всегда тернист:<br> К Нему отыщет узкую тропинку<br> Тот, кто душой и помыслами чист,<br> Кто бережёт в себе Творца искринку.<br> Наскоки сатаны прочь отвергай<br> И в меру сил одолевай невзгоды,<br> К души порывам ближних убеждай<br> Во имя Бога, Истины, Свободы.<br> Единство, лад, согласие в делах –<br> Вот средства против сатанинской скверны,<br> Покуда держишь крепко в удилах,<br> И сатана – слуга, но лицемерный!<br> Ничто не вечно: выбьются из сил –<br> Соратников шеренги поредеют,<br> Изменят те, кто клятву приносил, –<br> Соблазны жизни краткой одолеют.<br> Невмочь сдержать зло – отступи, терпи,<br> Но сбереги в самом себе ты Бога,<br> К борьбе за Веру падших подними –<br> Вновь предстоит нелёгкая дорога!<br> Неверные средь мутных сгинут волн – <br> Очистится Земля от зыбкой скверны;<br> Поток безумия и произвол<br> Вреда не причинят нам, правоверным.<br> Восстанем мы – как скалы средь пучин,<br> Как маяки под сенью небосвода,<br> Нам с Богом для унынья нет причин:<br> Ярмо не вечно – так же, как свобода.<br> Никто Величья Бога не оспорит!<br> И тёмной силе не объять всего –<br> Зерно погибели в зародыше её:<br> Лихая удаль только крах ускорит.<br> Без помощи Творца успехи мнимы,<br> В борьбе со злом нужды в интригах нет;<br> Дорога Жизни широка, но след<br> У каждого здесь свой, неповторимый.<br> Навал и суета – удел лишь сатаны:<br> Обета лживого торопит бренность;<br> Идущим к Вечности, как факелы, даны<br> Надёжность, качество и постепенность!<br> Пока на Вере зиждется наш Дом,<br> Любовь Творца укроет нас как прежде;<br> Господь свершит наш путь Страшным Судом...<br> Лишь если в душах гаснет луч Надежды.<br> Истории и судеб колесо<br> Ускорить иль замедлить невозможно,<br> Закон Творца священен и весом –<br> Не заменить его обетом ложным!<br> И тьмы со светом в той борьбе вотще<br> Победы миг – мираж, пусть кровью добыт!<br> Земных страданий оттиски в душе –<br> Для вечной жизни обретённый опыт.<br> И всё, что в мире бренном раб достиг,<br> Его наследникам лишь для услады;<br> Ценою жизни – тот счастливый миг<br> Преодоленья Вечности преграды.<br> Лишь праведный богоугодный труд<br> Вернёт покой душе и счастье Дому,<br> Скитания земного каждый круг –<br> Дорогой Жизни верный шаг к Престолу.<br> Твори добро и путь свой отыщи,<br> В раздумьях о Творце найди отраду;<br> Потерь и обретений труд души –<br> Итог всей жизни и залог Награды.<br> '''8-10 августа 1993 года'''<br> '''ЗАМАНАЛАР КИЛӘ!'''<br> Үз вакыты таш атуның,<br> Үз вакыты таш җыюның,<br> Кылганга җавап тотуның –<br> Заманасы хәзер шуның.<br> Хак динебез Китабыннан<br> Ошбу күчеш галәмәте:<br> Галәмнәрнең бугазыннан<br> Үтеп бара Җир хәяты.<br> Әйләнерләр таяк йоткан<br> Тәкәбберләр тораташка,<br> Бәндәләргә ыргытылган<br> Чуерташлар явар башка.<br> Дәгъва булмас даһилеккә,<br> Пәйгамбәрләр ризыгына,<br> Күп гамәлләр китәр чүпкә,<br> Хак булыр тик азы гына.<br> Кайсыбыз бу йөккә чыдар?<br> Булмас әйдәп баручылар,<br> Булмас качып калучылар,<br> Азлар барыр, күпләр елар.<br> «Халкым!» дигән тавышлысы<br> Алыр Бөек Галәм моңын,<br> «Үзем!» дигән «табышлы»сы –<br> Комга күчкән алтын «чыңын»...<br> Беркем алдан хәбәр бирмәс,<br> Ни буласын Алла белә.<br> Асыл-рәвешен һичкем күрмәс<br> Заманалар ләкин килә.<br> Килә!<br> '''1993'''<br> '''* * *'''<br> Сабырлыкны каян алдың, дисез...<br> Ходай тарафыннан бирелгән:<br> Кура җиләк белән янәшәдә<br> Мөмрәп пешкән кара бөрлегән.<br> Тәлгәшләрдә – күз алгысыз җиләк.<br> Йа Ходаем, нинди хозурлык!<br> Ходаемның татлы җимешләрен<br> Авыз итү – үзе горурлык!<br> Нинди хикмәт, йөрәк, телгә килеп,<br> Сорау арты сорау яудырды,<br> Җавапларым ишетеп, әйтеп куйды:<br> «Хак юлдасың, рәхмәт яугыры!»<br> Төш күргән күк булдым шул мизгелдә,<br> Чынлык белән хыял тоташты.<br> Күңел күгем гөле яфрак яра –<br> Моңсу көннәр белән хушлашты.<br> Җан-бәгырьне чиксез сөендергән<br> Тавыш килде, күңелемә ашып:<br> «Гөләпләрдән таҗлар үрәсең бар,<br> Аң-зиһенең торсын юл ачып!»<br> Могҗизалы мәһабәт тавышны,<br> Күңел төпкелендә саклыймын;<br> Уй-фикерләр югалмасын өчен,<br> Кыйбла якка карап атлыймын.<br> '''ЙА ХОДАЕМ!..'''<br> Юл алганда Мәңгелеккә,<br> Карамабыз алга-артка...<br> Йа Ходаем, кичерә күр:<br> Бүленгәнбез кара-акка.<br> Югыйсә ич, без кешеләр –<br> Мең төсләрнең җыелмасы –<br> Кояш нурында яралган<br> Табигатьнең гәүһәр ташы.<br> Котыртадыр җенне шайтан,<br> Ә шайтанны – дәҗҗал-иблис...<br> Йа Ходаем, ярдәмең бир,<br> Аздырмасын безне нәфес.<br> Син безләрне сакла, зинһар,<br> Хөсетлек һәм азгынлыктан,<br> Күңел күзебез ачылсын,<br> Мәхрүм итмә яктылыктан.<br> Саба җиле, исеп таңда,<br> Иркәләсен гөләпләрне,<br> Кояш нурларына төреп,<br> Сөендерсен тирәкләрне.<br> Асыл кошлар рәхәтләнеп,<br> Берөзлексез сайрасыннар,<br> Ата-бабалар моңнары<br> Йөрәкләрдә саклансыннар.<br> Бердәм булып яшәү өчен,<br> Туганлыкны саклау кирәк,<br> Мәңгелеккә юл алганда,<br> Чит-ят булмас безгә терәк...<br> '''ЙОМГАКЛАУ СҮЗЕ'''<br> Атналар-айлар буе башкарылган һәм байтак чордашларыбыз әле кирәк санамаган («Ни авызга тыгып, ни кесәгә салып булмый ич моны!» дип) күмәк хезмәтебезнең «Йомгаклау сүзе» кыскарсын өчен, без (бу китаптагы шигырьләрнең һәм юмористик язмаларның авторы һәм «санак хезмәтчәне» дип аталган комментатор-мөхәррир-тәрҗемәче) аңарга керерлек сүзләрне дөньяның күренекле фикер ияләре мирасыннан алынган эпиграфлар һәм постскриптумнар рәвешендә аерым бүлекләргә һәм шигырьләргә өстәдек. Берничәсенә урын табылмады.<br> '''''1. «Илаһи инануның мәгънәсе һәм максаты күкләргә күчеп китеп яшәү түгел, күкләрне үз күңелеңдә урнаштыру».'''''<br> (Томас Һарди, XIX-XX гасырлар арасында яшәгән һәм тарихта «Виктория чоры» дип атала торган заманда иҗат иткән күренекле инглиз язучысы һәм шагыйре)<br> '''''2. Һәрбер җан иясе бу дөньяга үз алдына билгеле бер максат куелган хәлдә килә. Һәм бу максатның нурлары – шул җанда кабызылган уттан.'''''<br> '''''3. Шагыйрь изгелеге – гүзәллектә, лирик шагыйрьнеке – мәхәббәттә дә.'''''<br> (Сәгъди Ширази, бөек фарсы шагыйре)<br> '''''4. Икебез дә изгелеккә инанабыз.'''''<br> '''''Без бертөсле, булсак та без җиде яттан,'''''<br> '''''Без бик көчле, ИКЕБЕЗ – БЕР дивана без.'''''<br> (Кадыйр Сибгатуллин, «Дуслар турында» шигыреннән)<br> '''''5. Арып-талып кичәр хәсрәт даласын,'''''<br> '''''Диелгән алдан ук, син – бичарасың;'''''<br> '''''Бүген язганча үтте, иртәгә дә,'''''<br> '''''Кая язмыш куа – шунда барасың.'''''<br> (Гомәр Хәйям/Нури Арсланов)<br> '''''6. Әшәкелегеңне, начар сыйфатларыңны, күңелеңнең пычраклыкларын күрсеннәр өчен, күп нәрсә кирәкми. Бары тик соры халык төркеменнән өскәрәк калку мәслихәт. Һәм меңләгән адәм актыгы сине: «Адәм актыгы!» – диячәк.'''''<br> (Зөлфәт Хәким)<br> '''КИТАП БАСМАХАНӘГӘ ТАПШЫРЫЛГАЧ...'''<br> '''...60 нчы биттәге “Халык җырчыларына – мәдхия!” исемле язмага өстәмә “кайтаваз” туды:'''<br> * * *<br> Алып куеп бер читкә<br> Чит-ятлар җамаягын,<br> Тезеп куйдым өстәлгә<br> Бабалар “кош табагын”.<br> Коштабакларга салдым<br> Алмаларның яркасын:<br> Яркалар, тамыр җәеп,<br> Кояш кебек балкысын.<br> Татар халык җырлары<br> Дөнья йөзен иңләсен,<br> Иллә дә матур җыр! дип,<br> Галәм кошы көйләсен.<br> Һәр кеше күңелендә<br> Тылсымлы ал таң атсын,<br> Ата-баба җырлары<br> Күңел күген нурлатсын.<br> Теләкләрнең изгесе<br> Барча сайрар кошларга:<br> Асыл кош каурыйлары<br> Җыелсын бер учламга!<br> [[Category:Wq/tt]] kspskzsx9n3pqqshpbewkk0t8rvn4fa Wp/ngi/California 0 3629743 7290028 7009129 2026-08-19T21:47:59Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290028 wikitext text/x-wiki '''California''' daã ê kokunu lardi zigar Latin Amirkan. ==Daa== *Latin amirkan ==Marni Rama e kokunu California== *Marni turanci latin *Marni silayzin *Marni faransi == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 2rbcoltpm3pbth7f0fca5psmwapvymg Wp/ngi/Casablanca 0 3631327 7290029 7009131 2026-08-19T21:48:34Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290029 wikitext text/x-wiki Casablanca marun kunidda nikka kokunu daã Morocco. == Daa == * Morocco == Gagai == * Casablanca marun kunidda nikka e daa Morocco ==geefe== * Diikima zigar daa Afrikan == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] gxoghz5exkb8txsw9drx1eakkwytzh1 Wp/ngi/Bitcoin 0 3631337 7290020 7009155 2026-08-19T21:43:17Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290020 wikitext text/x-wiki [[File:Bitcoin crypto currency 8K wallpaper.jpg|thumb]] '''Bitcoin''' Dadda kirimto ē ko kunu marun dadda na digital karansis e duniya. ==sum geri== *Bitcoin ==wana geri== Dadda digital karansis. == Amman == Amman wana mining Bitcoin amman dubu (2009) == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] aw7gnp5w46v4h3gkajrbnfym4sn7z64 Wp/ngi/Binishek 0 3631494 7290018 7009152 2026-08-19T21:42:01Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290018 wikitext text/x-wiki Binishek gagga marun hukuma ë kokunu diikima daa borno maiduguri lanjeeriya. Gagai kanuri ==Daa== *borno *diikima daa maiduguri. ==Gagai== *binishek ==Marni Rama e kokunu binishek== *kanuri *fulatamari *babur *shuwa arab. == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 58t1jqdk8xtqxlgfqdglh6vf1y1q07z Wp/ngi/Bole 0 3632864 7290021 7009157 2026-08-19T21:44:14Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290021 wikitext text/x-wiki [[File:Welcome to Bole - geograph.org.uk - 5138162.jpg|thumb]] '''Bole''' Marni bole ê Marni daa kokunu fika gaggan hukuma chat e chat daa jihar yobe zigar lanjeeriya. ==Daa== * Daa Jihar yobe zigar lanjeeriya == Gagai == * Fika * Gadaka * Ngalda * Gombe * Akko * Nafada == Geefe lardi == * Chat e chat daa jihar yobe == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 94ujwjphivfn2a3bcga8izcvqhq4r7q Wp/ngi/Congo 0 3634565 7290032 7009138 2026-08-19T21:50:13Z Bin Hassaini 2645890 /* */ 7290032 wikitext text/x-wiki '''Congo''' burazabil daa dama karadiya Congo ê kokunu niika daa diikima afrikan. ==Daa== * Diikima afrikan * Gagai Congo == Marni Rama == == Wana == * Ruuwai == Geefe == * Diikima daa Afrika == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 96ajzlt7z1nsp133l4gfkksfr9cwvu0 7290035 7290032 2026-08-19T21:50:35Z Bin Hassaini 2645890 7290035 wikitext text/x-wiki '''Congo''' burazabil daa dama karadiya Congo ê kokunu niika dãã diikima afrikan. ==Daa== * Diikima afrikan * Gagai Congo == Marni Rama == == Wana == * Ruuwai == Geefe == * Diikima daa Afrika == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 0waca0qs9eoz76d04j8z8ujvlhsnjzi User talk:Hemerocallis nana 3 3662030 7289956 6897673 2026-08-19T19:13:14Z מקף 2572872 מקף moved page [[User talk:Just In AR]] to [[User talk:Hemerocallis nana]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Just In AR|Just In AR]]" to "[[Special:CentralAuth/Hemerocallis nana|Hemerocallis nana]]" 6897673 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 00:43, 23 November 2025 (UTC) 61elznc8xw5u1odl9g2srl81tczygl8 User talk:Vinay2168 3 3671516 7289771 6930099 2026-08-19T13:49:27Z Vinay2168 2630397 /* 1984 bhopal gas leak */ new section 7289771 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 01:56, 12 December 2025 (UTC) == 1984 bhopal gas leak == i want to know who is real culprits [[User:Vinay2168|Vinay2168]] ([[User talk:Vinay2168|talk]]) 13:49, 19 August 2026 (UTC) mbcdzlb03yvjhyt4iwnrgr50n5ubdl6 Wt/jax/kaki 0 3685278 7289666 6971937 2026-08-19T12:10:59Z Zaireeku 2700185 7289666 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-n-|id}} # kaki [[Category:Wt/jax]] 0328nprmve33t3v1vyex7flr4zkstpd Wq/tt/Фәһим бабай 0 3687776 7290071 7276879 2026-08-20T01:40:56Z LiebSinger 2661050 /* AZ IGAZÁN SZÉP IDŐ */ 7290071 wikitext text/x-wiki == '''ГИМННАР ТӘРҖЕМӘЛӘРЕ''' == СЫЛТАМА:<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Гимннар_тәрҗемәләре == '''ИГОРЬ ГУБЕРМАН “ГАРИКЛАРЫ”''' == СЫЛТАМА:<br> https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wq/tt/Игорь_Губерман == '''ГӨЛНӘФИДӘ''' == СЫЛТАМА:<br> https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wq/tt/Гөлнәфидә_Лопанова == '''КАРПАТ-ДУНАЙ МОҢНАРЫ – УРАЛ-ИДЕЛ ШАҢДАВЫ''' == '''''Бу сәхифәнең башлангыч өлешенә Маҗарстанның “Карпатия” исемле вокаль-инструменталь ансамбле репертуарыннан һәм башка маҗар чыганакларыннан алынган җыр-шигырь тәрҗемәләре керде. Башка телләрдән тәрҗемәләр һәм авторның үз язмалары – сәхифә азагында.''''' Маҗарлар – тарихи яктан татарларга тугандаш халык: аларның борынгы бабалары Көнбатыш Себердән Дунай елгасы буйларына таба бер мең елга  сузылган “Ватан эзләү сәяхәте” вакытында  бүгенге Татарстан һәм Башкортстан җирләре аша да үткәннәр. Маҗар эзләрен тарихчылар, әйтик, Минзәлә һәм Актаныш якларында тапканнар. Соңрак маҗарлар төрки телле  башка халыклар белән дә аралашканнар. Галимнәр сүзе буенча, бүгенге маҗар телендә дә 800 ләп төрки-кыпчак алынмасы булуы менә шул борынгы тарихи мөнәсәбәтләр белән аңлатыла. Шул сәбәпле бу шигъри тупланманың сәхифәдә беренче өлеш һәм аерым бер бүлек рәвешендә кертелүе дә урынсыз булмастыр: телләребез үзгә булса да – фонетик һәм грамматик аваздашлар, милли исем-атамаларыбыз да – рифмадаш. Борынгы һәм бүгенге Урал-Идел топонимнарының “җисми һәм тарихи игезәкләрен” Карпат-Дунай  буйларында да, димәк, биредәге тәрҗемәләрдә дә эзләп табып була.  Байракларыбызда да –  бер үк кызыл-ак-яшел төсләр. Татарча текстлар маҗар телендәге шигырьләрнең үлчәмнәренә тәңгәл китереп тәрҗемә ителде. === '''ISTEN UJJA MEGÉRINTETT (Ходай кулы тиде безгә)''' === Volt valamikor egy régi világ<br> Akkor élt apám, dédapám, nagyapám<br> Tették a dolgukat, nem kérdeztek semmit<br> Tudták az életet, jó volt magyarnak lenni!<br> Jött valamikor egy másik világ<br> Jött a zöld szemű Rózsa, s jött a Kormorán.<br> Lett egy nagy család, lesz mit elmesélni<br> Volt valahol egy hely, hol jó volt magyarnak lenni!<br> Van nekünk egy zászlónk, mit nem téphetnek szét<br> A színek maradnak, akármilyen a szél<br> Álmaimban álmodtam, jó lenne szeretni<br> Legyen olyan hely, hol jó magyarnak lenni!<br> Legyen végre egy ország, hol a szavakat kimondhatják!<br> Legyen végre egy nép, mely elmondhatja kínját!<br> Legyen végre sok ember, kik tudják, hol a mennyország!<br> Az lesz az a hely, mit úgy hívnak Magyarország!<br> A csillagok messze a Föld szívébe látnak<br> Kik hosszú úton vándoroltak, itt hazát találtak<br> Ha elvették, mi Tiéd volt, vissza kell azt venni!<br> Isten ujja megérintett: jó lesz magyarnak lenni!<br> Na-na-na-na-na, na-na-na-na-na…<br> '''ХОДАЙ КУЛЫ ТИДЕ БЕЗГӘ'''<br> '''Ходай кулы тиде безгә...''' Насара Инҗилендә шундый бер җөмлә бар (Иов 19:21): '''”Гафу итегез, гафу итегез мине, дусларым, Ходай кулы миңа кагылды”'''. Бу җырның исеме шуннан алынган.<br> Аудио сылтамалары:<br> https://my.mail.ru/music/songs/kormoran-isten-ujja-megerintett-378ec3a2d9f62a97c26f38b468250cab https://my.mail.ru/music/songs/kormoran-isten-ujja-megerintett-2-0259becade0deb757f60be998f8cef51 Беләм элек шундый дөнья булган-барын:<br> Аңарда яшәгән ата-бабаларым<br> Эшләгән үз эшен, сорамый ялварып,<br> Тормышны белгәннәр, күркәм дип маҗарлык!<br> Кайчандыр башка бер дөнья пәйда булган,<br> Яшел күз гөлчәчәк*, очар кош Корморан**.<br> Зур гаилә туган, сөйләп тә мактарлык,<br> Булган күркәмлектә анда да маҗарлык!<br> Ту-байрагыбызны ертып-өзеп булмас,<br> Нинди җил иссә дә, төсләре һич уңмас.<br> Төштә күргән хыял – яратып уйларлык:<br> Булса иде күркәм илемдә маҗарлык!<br> Киләчәктә булсын бер ил – сүзең әйтеп булган бер!<br> Киләчәктә булсын халык – зарын сөйли алган бер!<br> Киләчәк оҗмах дип илне телгә алсын!<br> Булсын шундый урын – Маҗарстан аталсын!<br> Йолдыз күрә ул ерактан, Җир күңеленә баккан.<br> Озак сәфәр кылган бабам үз җирен-илен тапкан.<br> Элек тартып алынганны куй син кире кайтарып!<br> Ходай кулы тиде безгә: күркәм Җирдә маҗарлык!<br> На-на-на-на-на, на-на-на-на-на...<br> * Яшел күзле гөлчәчәк сорты Нидерландта барлыкка килгән. Бик нәзберекле гөл, карап-күзәтеп үстерергә кирәк, диләр.<br> ** Корморан – бакланнар гаиләсендәге бер кош. Бу җырны беренче булып башкарган маҗар ансамбленең исеме дә ул. Әлеге кош шулай ук Нидерландтагы бер автомобильләр җитештерүче фирманың рәсми символы булып тора.<br> === '''PIROS SZÍV, FEHÉR HÓ, ZÖLD LEVÉL (КЫЗЫЛ ҖАН, АК КАРЛАР, ЯШЕЛ УТ)''' === Piros szív, fehér hó, zöld levél.<br> Piros hajnal, fehér álom, zöld remény.<br> Új tavasz jön, s új remény, hogy visszatér még a fény.<br> Piros szív, fehér hó, zöld levél<br> Nagyszőlős, Beregszász, Ilosva,<br> Munkácsnak megcsúfolt várfoka...<br> Új tavasz jön, s új határ, és a szép turulmadár<br> Vissza száll, újra száll, haza száll.<br> Új tavasz jön, s új határ, és a szép turulmadár<br> Vissza száll, újra száll, haza száll.<br> Piros szív, fehér hó, zöld levél.<br> Piros hajnal, fehér álom, zöld remény.<br> Új tavasz jön, s új remény, hogy visszatér még a fény<br> Piros szív, fehér hó, zöld levél.<br> Esküvők, katonák, ünnepek,<br> Ősi föld, sok vidám kisgyerek.<br> Kárpátalján szól a dal, jaj lesz e még elég magyar,<br> Száll a dal, zeng a dal, hív a dal.<br> Kárpátalján szól a dal, jaj lesz e még elég magyar,<br> Száll a dal, zeng a dal, hív a dal.<br> Piros szív, fehér hó, zöld levél.<br> Piros hajnal, fehér álom, zöld remény.<br> Új tavasz jön, s új remény, hogy visszatér még a fény.<br> Piros szív, fehér hó, zöld levél.<br> Hogy ha kell, megesküszöm, ott leszek.<br> Hogy ha kell, еsküszöm, elmegyek.<br> Nyílik majd még sok virág, s az árnyas Ungvári fák<br> Nе sárgulj, maradj zöld, fűzfaág!<br> Nyílik majd még sok virág, s az árnyas Ungvári fák<br> Ne sárgulj, maradj zöld, fűzfaág!<br> https://rutube.ru/video/2dd960e0db64bb48ceea178c8b2c98f3/ https://get-tune.net/song/256810-k-rp-tia/195545703-piros-sz-v-feh-r-h-z-ld-lev-l/ '''КЫЗЫЛ ҖАН, АК КАРЛАР, ЯШЕЛ УТ'''<br> Кызыл җан, ак карлар, яшел ут:<br> Таң, хыял, өметтә – төс шул ук. <br> Яңа яз һәм өмет безне алга дәшер:<br> Җан – кызыл, карлар – ак, ут – яшел*.<br> Надьсөлөш, Бәрәгсас, Илошва…<br> Мункачның** кирмәне – хурлыкта...<br> Яңа яз, яңа чик – әй, гүзәлем, кош Турул***,<br> Кайт туган җиреңә, илдә бул.<br> Яңа яз, яңа чик – әй, гүзәлем, кош Турул,<br> Кайт туган җиреңә, илдә бул.<br> Кызыл җан, ак карлар, яшел ут:<br> Таң, хыял, өметтә – төс шул ук. <br> Яңа яз һәм өмет безне алга дәшер:<br> Җан – кызыл, карлар – ак, ут – яшел.<br> Бәйрәмнәр, яучылар һәм туйлар,<br> Тәүге җир, күңелле балалар.<br> Җыр яңгырый Карпатта, өн сала ул маҗарга,<br> Җыр оча, җыр өнди ул алга.<br> Җыр яңгырый Карпатта, өн сала ул маҗарга,<br> Җыр оча, җыр өнди ул алга.<br> Кызыл җан, ак карлар, яшел ут:<br> Таң, хыял, өметтә – төс шул ук. <br> Яңа яз һәм өмет безне алга дәшер:<br> Җан – кызыл, карлар – ак, ут – яшел.<br> Ант итәм: мин анда булырмын.<br> Ант итәм: кирәксә, барырмын.<br> Саргаймый чәчәкләр, агач-тал – Уңварда****,<br> Кызыл, ак, яшел төс – аларда!<br> Саргаймый чәчәкләр, агач-тал – Уңварда,<br> Кызыл, ак, яшел төс – аларда!<br> * Кызыл, ак, яшел – Маҗарстан байрагы төсләре. Яшел ут – биредә “ яшел үлән” мәгънәсендә. ** Надьсөлөш, Бәрәгсас, Илошва, Мункач – Карпат арты өлкәсендәге шәһәрчекләрнең маҗарча исемнәре. 1944 елга кадәр алар Маҗарстан карамагында булганнар. Икенче бөтендөнья сугышыннан соң Карпат артын ашыга-ашыга украинлаштыру башланган. Бу урыннарның бүгенге славянча исемнәре – Виноградов, Берегово, Иршава, Мукачево. *** Турул – маҗарларның милли-риваяти кошы. **** Уңвар – Карпат арты өлкәсе үзәге Ужгород шәһәренең маҗарча исеме. === '''CIVITAS FORTISSIMA (Иң кыю шәһәр)''' === '''''Recitativ:'''''<br> Tudjátok meg emberek, hogy jövőtök felől ti magatok, nem pedig mások döntenek.<br> S hogy volt egy város, ki kezébe vette sorsát.<br> Fegyverek ordító hangján szólt az igazság,<br> Nem hajtott fejet a nagyhatalmak előtt,<br> saját földjéért vitézül küzdött.<br> Hogy mi lehetett volna, ha követőkre talál és minden város bátran sarkára áll.<br> Hát csak szolgáljon példaként, hirdessük tettüket, hegyeket mozdít el a hazaszeretet.<br> Letűnt idők, beszédes tanúja Civitas Fortissima.<br> Volt egy szép ország, ahogy apáink álmodták,<br> De most idegen csizmák súlyos léptei földünk tapossák,<br> De most idegen csizmák súlyos léptei földünk tapossák.<br> A halál amerre kaszál, fogy a nép szűkül a határ.<br> És a reggeli napfény más országok karmai közt talál.<br> És a reggeli napfény más országok karmai közt talál.<br> Megtör vagy ellenáll, csak biztató jelre vár,<br> S az Ipoly partján egy város népe bátran harcba száll,<br> S az Ipoly partján egy város népe bátran harcba száll.<br> Szemükben elszántság, céljuk a szabadság<br> és a padlásokról előkerülnek az elrejtett puskák,<br> és a padlásokról előkerülnek az elrejtett puskák.<br> Civil, vasutas, katona maroknyi lelkes hada.<br> Bátran küzdött, s vérrel írta Civitas Fortissima.<br> Bátran küzdött, s vérrel írta Civitas Fortissima.<br> Bátran küzdött, s vérrel írta Civitas Fortissima.<br> Bátran küzdött, s vérrel írta Civitas Fortissima.<br> '''ИҢ КЫЮ ШӘҺӘР'''<br> Аудио сылтамалары: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-civitas-fortissima-b6f21071b8923e01b015edab86d35bc2 https://zvyki.com/song/174903949/Karpatia_-_Civitas_fortissima/ '''''Речитатив:'''''<br> Әй кешеләр, киләчәкне хәл итәсез үзегез,<br> Читтән килеп булышмаслар, дуслар, шуны белегез.<br> Шәһәр булган, үз язмышын алган ул үз кулына.<br> Хакыйкать әйткән үз сүзен, кушылып туп тавышына.<br> “Бөекләр” алдында халкы имәгән газиз башын,<br> Тәвәккәл булып яклаган үз җирен, үз дөньясын.<br> Ни булыр иде, ил буйлап тарафдарлар ул тапса,<br> Бөтен шәһәрләр дә бергә шулай аякка басса?<br> Ватанга мәхәббәт таулар күчерә – хак сүз сиңа:<br> Узган заманнардан шаһит – Civitas Fortissima!<br> 1. Гүзәл иде бу ил элек, ата-баба хыялы,<br> '''||:''' Ләкин хәзер, авыр атлап, чит-ятлар таптый аны. ''':||'''<br> 2. Үлем туе: халык кырыла һәм кискәләнә Ватан,<br> '''||:''' Башка илләр тырнагында туа аңарда ал таң. ''':||''' 3. Каршы торма, ди хакимнәр, туган җиреңне ташла.<br> '''||:''' Ипой ярында бер шәһәр халкы аякка баса. ''':||''' 4. Һәм күзләре яна уттай – азат тормыш хакына,<br> '''||:''' Чардакта яткан мылтыгын ала һәркем кулына. ''':||''' 5. Тимер юлчы, эшче, солдат – бер бөртек гаскәр.<br> '''||||:''' Канга манып язды куллар – “Иң кыю шәһәр”. ''':||||''' ''Бу җыр Маҗарстанның '''Балашадьярмат''' шәһәре тарихына багышлап язылган. 1919 елда, Австрия-Венгрия империясен таркатып бетерү йөзеннән, Антанта гаскәрләре элек маҗарлар күчеп килеп яшәгән җирләрне яңадан төзелә яки торгызыла торган дәүләтләргә өләшә башлыйлар. “Бөекләр” әмере буенча Балашадьярмат шәһәре Чехословакия карамагына керергә тиеш була. Моның төп сәбәбе: Көнчыгышка, Украинага һәм Антантага каршы сугышкан Советлар Русиясенә таба тимер юл шул шәһәр аша үтә.'' ''Ләкин әлеге елның 29 гыйнварында Ипой (Ипел) елгасы буенда урнашкан шәһәр кешеләре, Маҗарстанда бердәнбер булган килеш, баскыннарга каршы баш күтәрә. Маҗарстанның дәүләт гаскәрләреннән бу төбәктә туып үскән 95 солдат та килеп кушыла. Каршы як гаскәре тар-мар ителә. Антанта бүтән бу шәһәргә кул сузмый, ул бүген дә Маҗарстан дәүләте карамагында. Шушы батырлык өчен шәһәргә “Civitas Fortissima” дигән өстәмә атама бирелгән. Латин сүзләрен “Иң кыю өммәт” дип тә тәрҗемә итеп була.'' ''Бүген 14 меңләп  кеше яшәгән Балашадьярматта бу тарихи вакыйгага багышланган һәйкәл бар.'' === '''IGAZÁN SZERETNI (Ихластан ярату)''' === '''''Recitativ:'''''<br> Amit erő és hatalom elvesz, azt idő és kedvező szerencse ismét visszahozhatják. De miről a nemzet, félve a szenvedésektől, önmaga lemondott, annak visszaszerzése mindig nehéz, s mindig kétsége. Mert aki hazáját igazán szereti,<br> Oltárán gyönyörű életét szenteli.<br> Piros-fehér-zöld lesz áldott szemfedője,<br> De Isten úgy segítsen, száz lép majd helyébe.<br> Akinek fáj Erdély rabláncon tartása,<br> S eljut a szívéig súlyos sóhajtása.<br> Meghallja konduló harang hívó szavát,<br> Nem hagyja magára szegény Kárpátalját.<br> Kinyújtja segítő két kezét népének,<br> Ezer sebből vérző Tátra-Felvidéknek.<br> És ha harci sípját a nyugati szél fújja,<br> Őr vidék keresztjét erős vállán hordja.<br> Látja szolga sorba hajtott magyarságát,<br> Eke szarván síró Bánságot és Bácskát.<br> Ráncot szánt az idő ifjú homlokára,<br> De szemében csillog a szabadságnak lángja.<br> Mert aki hazáját igazán szereti,<br> Oltárán gyönyörű életét szenteli.<br> Piros-fehér-zöld lesz áldott szemfedője,<br> De Isten úgy segítsen, én lépek helyébe. <br> '''ИХЛАСТАН ЯРАТУ'''<br> Аудио сылтамалары: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-igazan-szeretni-747c20ace0ccfe57c0ca289df2cbcdba <br> https://zvyki.com/song/154544161/K_rp_tia_-_Igaz_n_szeretni/<br> '''''Речитатив:'''''<br> Көч-куәт белән тартып алынганны заман һәм уңыш кайтарырга мөмкин. Әмма милләтнең, газаплардан шүрләп, үзе баш тарткан байлыгын кайтаруы һәрчак кыен һәм икеле. Яратса бер кеше ихластан Ватанын,<br> Багышлар тормышын аның хозурында.<br> Кызыл-ак-яшел төс кәфенендә аның,<br> Йөз басар ур(ы)нына, ярдәм бирсен Хода.<br> Җан сыкрана, күреп Әрдей богауларын,<br> Тоеп илнең ыңгырашу-иңрәүләрен;<br> Хак Тәгалә, иш(е)теп кыңгырау чаңнарын,<br> Калдырмас бәладә Карпатия җирләрен.<br> Сузар ярдәм кулын Ходай үз халкына,<br> Канга баткан Татра һәм Тау өлкәсенә.<br> Өрсә мәгъриб җиле яу сыбызгысына,<br> Чик ташларын батыр салыр җилкәсенә.<br> Газиз халкы дучар коллык сөргененә,<br> Сабан тоткан Банат һәм Бачка сагышлы;<br> Җыерчыклар салса да вакыт йөзенә,<br> Азатлыкка сүнмәс күзләр омтылышлы.<br> Яратса бер кеше ихластан Ватанын,<br> Багышлар тормышын аның хозурында.<br> Кызыл-ак-яшел төс кәфенендә аның,<br> Мин басам ур(ы)нына, ярдәм бирсен Хода.<br> '''''Кызыл-ак-яшел''''' ''– Маҗарстан байрагы төсләре.''<br> '''''Әрдей''''' ''(Erdély, Трансильвания) – 1920 елда Румыниягә кереп калган саф маҗар телле төбәк; биредә яшәүче сейкәй кавеменең ата-бабалары – көнчыгыштан Карпат таулары артына IX гасырда ук килеп урнашкан беренче маҗар токымы.''<br> '''''Карпатия''''' ''– Украинаның үзәге Уңвар (Ужгород) булган маҗар телле Карпат арты төбәге һәм Молдованың чаңгош маҗарлары яшәгән җирләр.''<br> '''''Татра''''' ''һәм '''Тау өлкәсе''' – бүгенге Словакиядә маҗарларның словаклар белән аралашып яшәгән җирләре.''<br> '''''Банат''''' ''һәм '''Бачка''' – Дунай һәм Тиса елгалары арасындагы, элек, Австрия-Венгрия мәмләкәте таркалганчы, Маҗар кыйраллыгы составына кергән маҗар телле төбәкләр. Бүген алар Сербия һәм Румыния карамагында.''<br> === '''MAGYAR ÉNEK (Маҗар җыры)''' === Mint egykor Erdély meghajszolt határán<br> A fölriasztott utolsó bölény.<br> Úgy állsz most népem, oly riadtan, árván,<br> Búd vadonának reszkető ölén. <br> És én, mint véred lüktető zenéje,<br> Ahogy most lázas ajkadon liheg.<br> A hang vagyok, mely belesír az éjbe<br> és sorsod gyászát így zendíti meg: <br> A mindenségbe annyi jaj kiáltson,<br> Ahány magyar rög innen elszakad.<br> A tíz körmömmel kelljen bár kiásnom,<br> Kikaparom a földből a holtakat. <br> Meredjen égnek, körül a határon<br> Irtó karjuknak végtelen sora.<br> S az égboltján fönt lángbetűkkel álljon<br> Egy égő, elszánt, zordon szó: soha <br> Uram, tudd meg, hogy nem akarok élni<br> Csak magyar földön és csak magyarul.<br> Ha bűn, hogy lelket nem tudok cserélni,<br> Jobb is, ha szárnyam mármost porba hull.<br> De ezt a lelket itt hagyom örökbe,<br> S ez ott vijjog majd Kárpát havasán.<br> És belesírom minden ősi rögbe,<br> El innen rablók, ez az én hazám.<br> És leszek szégyen és legyek gyalázat,<br> és ott égek majd minden homlokon.<br> S mint bujdosó gyász az én szép hazámat<br> A Jóistentől visszazokogom.<br> És megfúvom majd hitem harsonáit,<br> Bölcsővé lesz még minden ravatal.<br> Havas Kárpáttól kéklő Adriáig<br> Egy ország lesz itt, egyetlen, s magyar.<br> '''МАҖАР ҖЫРЫ'''<br> Аудио сылтамалары: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-magyar-enek-58e77008c056989798d2abc02e3b6e9f <br> https://zvyki.com/search/q/magyar+ének/ Әрдейләрдә эзәрлекләнгән берчак,<br> Бүген, соңгы үгез күк калтырап,<br> Өркетелгән халкым тора ялгызак,<br> Буда карурманында аптырап.<br> Иреннәреңдә кызышып саташкан<br> Канның дөп-дөп типкән көе кебек,<br> Язмышыңның фаҗигасен тараткан<br> Сөрән салып дәшәм, сиңа килеп.<br> Таудан купкан кантарлар өне белән<br> Галәмгә ачы тавышым иңсен.<br> Ун бармагым тырмашсын, кабат гүрдән<br> Яугир шәһитләр, дип, илгә килсен.<br> Тәмугка ашсын, канлы кулын уып,<br> Чик буенда посышкан бар дошман.<br> Күк йөзендә утлы хәрефләр булып<br> Язылсын катгый бер сүз: “Һичкайчан!”<br> Йа Ходай, кирәк түгел миңа яшәү<br> Туган җиргә, телгә чит тарафта.<br> Гөнаһ булса җан алмаштыра белмәү,<br> Юкка чыксын бу хыял-канат та.<br> Калдырырмын мин җанымны мираска,<br> Яңгырасын Карпат-тау иңендә,<br> Инәлүем язылыр һәрбер ташка:<br> “Юкка чыксын талаучы Илемдә!”<br> Оят булып йөзенә ягылырмын,<br> Сатса берәр бәндә үз намусын.<br> Бер Ходайдан мин ялварып алырмын<br> Ватан дигән бу йөрәк сагышын.<br> Сулыш өрәм инану торбасына:<br> Бишек ясарбыз әле табуттан.<br> Чал Карпаттан күк Әдрән дәрьясына<br> Кабат җәелер ул – уртак Ватан.<br> === '''MAGYARNAK SZÜLETTEM! (Маҗар булып яшим!)''' === Nem hajlok semmi szélnek,<br> Pusztító jégverésnek,<br> Úgy állok rendületlen,<br> Magyarnak születtem!<br> Hiába ütnek, rúgnak,<br> Kemény fából faragtak.<br> Az ég ítél felettem,<br> Magyarnak születtem!<br> Lágy eső arcom mossa,<br> Vállamon népem sorsa.<br> Teszem mit meg kell tennem,<br> Magyarnak születtem!<br> Vadászhat énrám bárki,<br> Van erőm bosszút állni.<br> Én soha nem felejtem,<br> Magyarnak születtem!<br> Ha egyszer megtagadnám,<br> Édes jó szülőhazám.<br> Sújtson le rám az Isten<br>! Magyarnak születtem!<br> Rab madár, hogy ha voltam,<br> Kitéptem minden tollam.<br> Áruló sosem lettem,<br> Magyarnak születtem!<br> '''МАҖАР БУЛЫП ЯШИМ!'''<br> Аудио сылтамалары:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-magyarnak-szulettem-44d1709ef7038e59fb0d3a40427e3a3e https://zvyki.com/song/20207573/Karpatia_-_Magyarnak_szulettem/ Баш имим җил каршында,<br> Үтәмен кар-бозын да,<br> Нык торамын, бирешмим:<br> Маҗар булып гел яшим!<br> Кыйнасалар да качмам,<br> Имән күк мин агачтан.<br> Күкләр миңа тик хаким,<br> Маҗар булып гел яшим! <br> Ләйсән юа йөземне,<br> Мин кадерлим илемне.<br> Кирәк булганны эшлим,<br> Маҗар булып гел яшим! <br> Теләсә кем ауласын –<br> Аллаһым ярлыкасын!<br> Онытмыйм, бәхәсләшмим:<br> Маҗар булып гел яшим! <br> Әгәр дә мин ваз кичсәм<br> Изге туган җиремнән,<br> Аллаһым кичермәс, дим.<br> Маҗар булып гел яшим! <br> Читлектә кош булыйммы?! –<br> Йолкыгыз каурыемны!<br> Һәр сатлыкка көндәш мин,<br> Маҗар булып гел яшим!<br> === '''NEMZETI DAL (Милләт җыры)''' === Talpra magyar, hí a haza!<br> Itt az idő, most vagy soha!<br> Rabok legyünk vagy szabadok?<br> Ez a kérdés, válasszatok!<br> A magyarok Istenére esküszünk,<br> Esküszünk, hogy rabok tovább<br> Nem leszünk! <br> Rabok voltunk mostanáig,<br> Kárhozottak ősapáink,<br> Kik szabadon éltek-haltak,<br> Szolgaföldben nem nyughatnak.<br> A magyarok Istenére esküszünk,<br> Esküszünk, hogy rabok tovább<br> Nem leszünk! <br> Sehonnai bitang ember,<br> Ki most, ha kell, halni nem mer,<br> Kinek drágább rongy élete,<br> Mint a haza becsülete.<br> A magyarok Istenére esküszünk,<br> Esküszünk, hogy rabok tovább<br> Nem leszünk!<br> Fényesebb a láncnál a kard,<br> Jobban ékesíti a kart,<br> És mi mégis láncot hordtunk!<br> Ide veled, régi kardunk!<br> A magyarok Istenére esküszünk,<br> Esküszünk, hogy rabok tovább<br> Nem leszünk!<br> A magyar név megint szép lesz,<br> Méltó régi nagy hiréhez;<br> Mit rákentek a századok,<br> Lemossuk a gyalázatot!<br> A magyarok Istenére esküszünk,<br> Esküszünk, hogy rabok tovább<br> Nem leszünk!<br> Hol sírjaink domborulnak,<br> Unokáink leborulnak,<br> És áldó imádság mellett<br> Mondják el szent neveinket.<br> A magyarok Istenére esküszünk,<br> Esküszünk, hogy rabok tovább<br> Nem leszünk!<br> '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> '''''(авторы – Шандор Пәтөфи, 1848 елда язылган)'''''<br> Аудиолары:<br> '''Kormorán''' ансамбле башкаруында<br> https://muzjam.org/search/nemzeti%20dal https://my.mail.ru/music/songs/fonograf-nemzeti-dal-4c11dd22b9efe4ca75d7f368b58e2658 Кузгал, маҗар, чакыра Ватан!<br> Йә бүген үк, йә һичкайчан!<br> Коллар булып калыргамы,<br> Әллә азат булыргамы?<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Коллар булдык... Ата-баба<br> Каберләрдән сөрән сала:<br> Азат яшәгәннәр җирдә<br> Таба алмый тынлык гүрдә!<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Ләгънәтем – язмыш кушканда,<br> Үлемнән куркып качканга,<br> Учлап тотып кабих җанын,<br> Сатып намусын, Ватанын.<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Кылыч – балкышлы чылбырдан,<br> Төшмәсен ул безнең кулдан.<br> Күпме йөрергә богауда?<br> Тот коралың, ирек яула!<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Маҗар ис(е)ме горур, шанлы,<br> Кайтарыйк борынгы данны;<br> Кире как шайтан әгъвасын,<br> Юып ташла йөз карасын!<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> Гүр өстендә тау өярләр,<br> Һәм оныклар баш иярләр,<br> Дога кылып, әйтер һәркем<br> Изгеләрнең исемнәрен.<br> Әй маҗарлар, Хак каршында ихластан<br> Ант итәбез: “Кол булмабыз һичкайчан!”<br> === '''EGY AZ ISTEN, EGY A NEMZET (Бер үк Алла, бер үк милләт)''' === Egy az Isten, egy a nemzet,<br> Bármily gyenge, bármily sebzett.<br> Ahol a fák égig nőnek,<br> Állnak még a határkövek.<br> ||: Szent koronánk<br> Óvd, vigyázd Hazánk,<br> Hajnal csillag szép keresztünk,<br> Ragyogj fel reánk. :||<br> Zúgó erdők, kéklő sziklák<br> Esőverte árva kopják<br> Visszhangozzák, mennydörögnek<br> Egy az Isten, egy a nemzet.<br> ||: Szent koronánk<br> Óvd, vigyázd Hazánk,<br> Hajnal csillag szép keresztünk,<br> Ragyogj fel reánk. :||<br> Elvérzett a nemzet nagy Magyarországért<br> Most sír, zokog a lelkünk hegyekért, rónákért.<br> Aki azt majd egyszer újra feltámasztja,<br> Áldja meg az Isten és minden magyar ajka. <br> Most hát okulásul figyelj a szavamra,<br> Figyelj, s kezed merítsd a hűs patakba,<br> Érzed a pataknak sebes rohanását,<br> Az ország szívének minden dobbanását.<br> Hallgasd a köveket, hallgasd, amint mondják,<br> Idegen hatalmak őket összezúzták.<br> Kőnek és embernek ugyanaz volt sorsa,<br> Mostoha gyermekét egy világ taposta.<br> ||: Szent koronánk<br> Óvd, vigyázd Hazán<br>k, Hajnal csillag szép keresztünk,<br> Ragyogj fel reánk. :||<br> '''БЕР ҮК АЛЛА, БЕР ҮК МИЛЛӘТ'''<br> Аудио сылтамалары: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-egy-az-isten-egy-a-nemzet-828e0c8836a6210242e2c68e3cf01f7f <br> https://zvyki.com/song/23793729/K_rp_tia_-_Egy_az_isten_egy_a_nemzet/ Бер үк Алла, бер үк милләт,<br> Бер шәфәгать, бер үк гыйльләт;<br> Анда агач үсә күккә,<br> Ә ташлар куелган чиккә.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Ил гамендә – изге таҗыбыз;<br> Таң йолдызы һәм гүзәл хач,<br> Бергә балкыгыз!<br> Зәңгәр кыя, кара урман –<br> Бер яңгырдан сугарылган,<br> Яшен яшьнәп һәм күк күкрәп:<br> “Бер үк Алла, бер үк милләт”.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''''Речитатив:'''''<br> Кан койды халкыбыз Бөек Маҗарстан дип,<br> Ә хәзер кайгырта елга-тау тотам дип.<br> Һәм кемсә бу илгә кабат нигез салыр –<br> Алланың, маҗарның рәхмәтен казаныр. <br> Дикъкатьләп сүземне күңелгә алыгыз<br> Һәм салкын елгага кулларны салыгыз;<br> Сиз(е)ләме елганың ярсулы агышы –<br> Илемнең ул йөрәк тибеше, сагышы.<br> Тыңлагыз ташларны, аңлагыз сүзләрен,<br> Чит-ятның куллары җимерде үзләрен.<br> Ташлар да, халык та тәкъдиргә тап булган:<br> Үксезлек улларын кимсетеп таптаган.<br> '''''Кушымта (4):'''''<br> Ил гамендә – изге таҗыбыз;<br> Таң йолдызы һәм гүзәл хач,<br> Бергә балкыгыз!<br> === '''HA LÁTOK CSILLAGOT (Күрәм якты йолдызымны)''' === Ha látok csillagot ragyogni az égen<br> Látom, amit láttak őseink is régen<br> Látom az Alföldről hajnalpirkadatkor<br> Eltűnnni fényüket a látóhatárról<br> Látom, ha felnézek fenyőrengetegből<br> Göncölszekér rúdját, Erdély szegletéből<br> Apró gyertyalángként mutatják az utat<br> S hazáig vezetik kóborló fiukat<br> Látom a Tiszának s Murának vizében<br> Tükröződni fényük vajdasági éjben<br> Halászok hálóján gyöngysorként csillognak<br> Mint akik az égről búsan aláhulltak<br> Látom nagy hegyekről, oly, de oly közelről<br> Kéznyújtásra vannak palócok földjéről<br> Mint ezernyi mécses pislákoló fénye<br> Kigyúl, majd elalszik, estéről estére<br> Látom tündöklésük Kárpátok aljáról<br> Ott tekintenek le sötét égboltjáról<br> Hol szabad tűz mellett vadászok regélne<br>k S míg egymást hallgatják, ők is fel-felnéznek<br> Látom sugarukat megtörni a Rábán<br> Rég kiszolgált malmok korbácsolta fodrán<br> Őrségi házaknak kicsiny ablakán át<br> Figyelik a csillag örök vándorlását<br> '''КҮРӘМ ЯКТЫ ЙОЛДЫЗЫМНЫ'''<br> Берничә илдә таралып яшәүче маҗарлар күңелендәге уртак күк җисеме турында “Карпатия” төркеменең җыры.<br> Аудио сылтамалары:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-ha-latok-csillagot-53ae43449852defad9d65fb49d53577c https://zvyki.com/song/154544120/K_rp_tia_-_Ha_l_tok_csillagot/ Күрәм, йолдыз балкып тора аяз күктән,<br> Аны шулай бабаларым да күзәткән.<br> Моңсуланам, Альфөлдләрдә таң атканда,<br> Сүнгән йолдызымны күздән югалтканда.<br> Күрәм аны, йөрсәм Әрдей урманында,<br> Зур Җидегән чүмеченең кыл янында:<br> Елтыр уты шәмдәй миңа юл күрсәтә,<br> Кайт илеңә, балам, диеп, ул юнәлтә.<br> Күрәм, чаг(ы)ла Тиса, Мура суларында,<br> Яктыра ул төнлә Вайда асманында,<br> Балыкчылар ятьмәсендә энҗе-мәрҗән<br> Ялтыр-йолтыр – йолдыз нуры җиргә иңгән.<br> Күрәм якты йолдызымны мин якыннан –<br> Кул сузып тот аны палоцлар тавыннан:<br> Меңләгән ут җемелдәвендә күренә,<br> Кичен балкый йолдыз, иртән ул сүрелә.<br> Күрәм балкыганын Карпат итәгендә<br> Йолдызымның караңгы төн күкрәгендә,<br> Аучы халкы учак янында җыйнаулап<br> Имеш-мимешләрен сөйли, аңа карап.<br> Күрәм, балкышыннан Раба да нурлана,<br> Тирмән чарыгыннан елга дулкынлана.<br> Өршейг өйләренең тәрәзләре аша<br> Хыял йолдыз сәяхәтенә тоташа.<br> '''Альфөлд''' – Бөек маҗар тигезлегенең җирле исеме. '''Мура''' – Австриядәге таулардан агып чыккан елга, Драваның сул кушылдыгы, бүгенге Маҗарстанның чик сызыгы шул елга буйлап аның тамагына кадәр. '''Тиса''' – Дунайның сул яктагы һәм иң озын кушылдыгы, елганың урта өлеше Маҗарстан аша үтә. '''Вайда''' – Сербиянең Воеводина мохтарияте, илнең 26 милләт вәкиле яшәүче иң зур төбәге, анда маҗарлар сан буенча, серблардан кала, икенче урында. '''Палоцлар''' – Маҗарстанның төньягындагы милли төркем, бер өлеше Словакиядәге Татра тауларында яши. Русия тарихчылары палоцларны күптән маҗарлашкан кыпчаклар дип тә саный. '''Раба''' – Дунай елгасының уң кушылдыгы. '''Өршейг''' – Маҗарстанның көнбатышындагы милли парк, Раба елгасыннан көньяктарак урнашкан. === '''A HAZA MINDEN ELŐTT! (Барыннан өстен Ватан!)''' === “Kell, hogy történjenek olyan csodák, amiket tíz nemzedék megemlegessen. Példákat kell adni ennek a nemzetnek, amik a szíveket megerősíték. Hóhérpallost a futó rabszolgahadnak! Addig nem fog győzni a szabadság ügye, amíg a magyar nemzet saját áruló korcsivadékának hulláiból olyan hegyet nem rak, Mint a Mátra, s a döghalom tetején az utolsó áruló apát a saját fia le nem nyakazza!”<br> ('''Jókai Mór''') Háromszínű zászlóm kibontom,<br> Vérem alatta bátran kiontom,<br> Láncra vert rab hazám.<br> Széttárom sebzett két karom,<br> Életem egykönnyen nem adom,<br> Törhetnek bárhonnan rám.<br> Refrén:<br> Ha elhagy is minden remény,<br> Akkor sem változhat vízzé a vér.<br> Legyek inkább üldözött,<br> Mint áruló latrok között.<br> A haza minden előtt!<br> Vessen a sors bárhova,<br> Nem koptat idő vasfoga,<br> Dacolva megyek tovább.<br> Szememben nincs félelem,<br> Tudom, hogy kell leküzdenem,<br> Hitem sziklaszilárd.<br> Refrén.<br> Háromszínű zászlóm kibontom,<br> Vérem alatta bátran kiontom,<br> Láncra vert rab hazám.<br> Széttárom sebzett két karom,<br> Életem egykönnyen nem adom,<br> Törhetnek bárhonnan rám.<br> Refrén.<br> A haza minden előtt!<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-a-haza-minden-elott-c37c28300f040a26bdaac42e6ae4d4fa '''БАРЫННАН ӨСТЕН ВАТАН!'''<br> “Ун буын искә алырлык могҗизалар булырга тиеш әле. Халкыбызга кеше йөрәкләрен ныгытырлык үрнәкләр бирергә кирәк. Качкын коллар гаскәренә баш чапкыч тумраннар бирергә! Азатлык эше җиңә алмаячак – маҗар халкы үз сатлыклары-мөртәтләре мәетләрен тау итеп өеп куйганчы һәм бу тау башында соңгы сатлык атаның башын аның улы чабып өзгәнче!”<br> ('''Йокаи Мор''')<br> Җилфердә өч төс байрагым,<br> Түг(е)лер сине яклап каным,<br> Әй, богауланган Ватан.<br> Җәеп яралы кулларны,<br> Җиңел генә бирмәм җанны,<br> Ниләр кылса да дошман.<br> Кушымта:<br> Чыкса да бар өмет юкка,<br> Әйләнмәс кызыл кан төссез суга.<br> Бул эзәрләп куылган,<br> Ләкин булма сатлык җан.<br> Барыннан өстен Ватан!<br> Язмыш кайларга юнәлтмәс,<br> Вакыт гамәлне югалтмас,<br> Алга мин ыргыламын.<br> Курку кермәс һич күзләргә,<br> Беләм тиешем үтәргә,<br> Таш кыядай иманым.<br> Кушымта.<br> Җилфердә өч төс байрагым,<br> Түг(е)лер сине яклап каным,<br> Әй, богауланган Ватан.<br> Җәеп яралы кулларны,<br> Җиңел генә бирмәм җанны,<br> Ниләр кылса да дошман.<br> Кушымта.<br> Барыннан өстен Ватан!<br> === '''A BÁNAT KOVÁCSA''' '''(Сагыш тимерчесе)''' === ||: Ha a bánat arany lenne,<br> Gazdag ember lennék,<br> Pénzzé tenném valamennyit,<br> Árán mosolyt vennék.<br> Ingyen adnám a magyarnak,<br> Legyen boldog újra,<br> Csak ne hulljon több magyar könny,<br> Veszendőn a porba!<br> De a bánat acél penge,'''<br>''' Sorsom a kovácsa,<br> Keserűség vas üllőjén,<br> Fröccsen a szikrája!<br> Ha tüzet gyújt ez a szikra,<br> Lángba borít mindent,<br> Égbenyúló szent máglyája,<br> Szabadságot hirdet.<br> Szabadságot hirdet! :||'''<br> '''САГЫШ ТИМЕРЧЕСЕ'''<br> Аудиосы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-a-banat-kovacsa-cf6e7d36d99cb71a97d45278bc4cd9ea ||: Сагыш, алтын булып, баю<br> Итсә әгәр насыйп,<br> Бар акчага бер елмаю<br> Алыр идем сатып.<br> Тигенгә биреп, маҗарга<br> Бүләк итәм бәхет:<br> Язмасын бүтән еларга,<br> Югал, милли ләхет!<br> Сагыш – корыч кылыч, әмма<br> Тимерче – язмышым:<br> Әрнүемнән чүкеч-сандал<br> Очкыннар очырсын!<br> Чаткылардан ут кабызсак,<br> Ялкын күккә җитәр,<br> Балкып торган изге учак<br> Ирек насыйп итәр.<br> Ирек насыйп итәр! :||<br> === '''BALLADA (Баллада)''' === Kettő madár száll az égen,<br> Egyik nappal, másik éjjel,<br> A lány fecske verőfényben,<br> Fiú karvaly éjsötétben.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na<br> Elátkozott két madárka,<br> Egymást csak egy percig látja,<br> Amint Hold a Napot váltja,<br> Átváltozik Ő, s a párja.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na<br> Fecske suhan szelek hátán,<br> Aranygyűrű csillog lábán,<br> Irigy varjak megtámadják,<br> Szép gyűrűjét elragadják.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na<br> Zuhan, szárnya eget szántja,<br> Szalad kedvese utána,<br> Egy-egy tollát elhullajtva,<br> Párjának utat mutatja.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na<br> A legény nyomát követi,<br> Rába vizében megleli,<br> Reszkető testét kiveszi,<br> Fehér ingébe tekeri.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na<br> Nap szárítja csapzott tollát,<br> Nézi szíve választottját,<br> Megesküszik földre-égre,<br> Halálba is elmegy érte.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na<br> Borostyánok és vadrózsák,<br> Lassan testük körbefonják,<br> A szerelmük mégsem halott,<br> Tiszta lelkük szárnyra kapott.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na <br> Az eszéki harang hangja,<br> Azóta is azt kongatja,<br> Egymásé lett két madárka,<br> Nem fog rajtuk senki átka.<br> Na-na-na-na-na-na-na-na<br> '''БАЛЛАДА'''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-ballada-fd9e767bb2ac157a24ba25b4f94979fa Ике гашыйк күккә менә,<br> Берсе көндез, берсе төнлә:<br> Кыз-карлыгач – ал таң атса,<br> Егет-тилгән – шәфәкъ батса.<br> На-на-на-на-на-на-на-на...<br> Очрашалар ике кошчык<br> Бер мизгелгә – гүя Сак-Сок<br>: Ай Кояшны алмаштыргач,<br> Күрми тилгәнне карлыгач.<br> На-на-на-на-на-на-на-на...<br> Сылу кош җил куенында,<br> Алтын балдак аягында,<br> Комсыз козгын һөҗүм итә<br> Һәм алканы урлап китә.<br> На-на-на-на-на-на-на-на...<br> Гашыйк егет күрә ярын:<br> Кыз, каерып канатларын,<br> Оча, каурый җуя-җуя.<br> Егет аңа иңен куя.<br> На-на-на-на-на-на-на-на<br> Сөйгәнен ул озата бара<br> Раба* суларына таба,<br> Тетрәүләгән тәнен күрә,<br> Ак күлмәккә аны төрә.<br> На-на-на-на-на-на-на-на<br> Җил корыта каурыйларын.<br> Егет, үбеп сөйгән ярын,<br> Ант итә күккә һәм җиргә:<br> “Ахирәттә дә без – бергә...”<br> На-на-на-на-на-на-на-наа…<br> “Мәхәббәтебез – үлемсез;<br> Яшәү нигә миңа – синсез?”<br> Гәрәбә, гөләп һәм әрем<br> Сырып ала җәсәдләрен...<br> На-на-на-на-на-на-на-на…<br> …Шул заманнан Уэска чаңы**<br> Һаман кага – тыңла аны:<br> “Уртак кошлар язмышлары,<br> Төшмәс һичкем каргышлары”.<br> На-на-на-на-на-на-на-на…<br> * '''Раба''' – Дунай елгасының уң кушылдыгы.<br> ** “'''Уэска чаңы'''” дип атала торган кыңгырау тәүге кат XII гасырга караган испан риваятендә телгә алына. Соңрак аны Европаның башка халыклары да үз иҗатында куллана башлаган.<br> === '''ABBÓL A FÁBÓL (Шул агачтан кисеп ал)''' === Abból a fából vágjátok az én keresztem,<br> Amit akkor ültettek, amikor születtem,<br> Abból a fából legyen majd az én koporsóm,<br> Amelynek árnyéka alatt írták meg a sorsom.<br> Gallyaiból rakjatok egy olyan nagy tüzet,<br> Ami még egyszer táplálja kihűlő szívemet.<br> Földbe’ nyugvó gyökeréből faragjatok pipát,<br> Szabad lelkem az égbe szálljon mint a füstkarikák.<br> Sudár ágai jók lesznek vaskaszák nyelének,<br> Mely arat, de fegyver is a Magyar kezének,<br> Fának apró forgácsát vessétek a szélnek,<br> Viszik messze majd hírünket ahol földet érnek.<br> Egy árva szűz rügyéből új élet sarjadjon,<br> Ne hagyjátok soha, soha, hogy nemzetetek kihaljon,<br> Legszebbik részéből végül bölcsőt készítsetek,<br> Hogy szebb jövőről álmodjon minden magyar gyermek!<br> '''ШУЛ АГАЧТАН КИСЕП АЛ'''<br> Аудио сылтамалары: https://new.zvuch.com/artists/karpatia-44072 https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-abbol-a-fabol-612a9bc3b95f709aeb06d61cbb71eb27 https://zvyki.com/song/166579777/Kárpátia_-_Abból_a_fából/ Шул агачтан каберемә кисеп сал таҗны* –<br> Мин туганда утыртканнар бит ул агачны.<br> Шул агачтан уеп яса табутымны син –<br> Аның астында кичердем язмышымны мин.<br> Агач ботакларын кисеп, ут сал учакка –<br> Соңгы тапкыр иңсен җылы сүнгән йөрәккә.<br> Тамырыннан уеп алып, көпшә хәстәрлә,<br> Азат җаным төтен сыман ашыр күкләргә.<br> Агач кулай чалгы белән кылыч сабына –<br> Эш һәм яу коралы керсен маҗар кулына.<br> Вак йомычка итеп тура, тапшыр җилләргә –<br> Ирештерсен даныбызны ерак илләргә.<br> Яңа тормышны үстерер сафлык бөресе,<br> Һичкайчан җуелмас җирдә милләт өлгесе.<br> Иң күркәм тармакларыннан – бишек үрергә,<br> Һәр маҗар баласы лаек якты килергә!<br> * '''''Кисеп сал таҗны –''' маҗар телендәге текстта '''“ кисеп куй хачны”''' дип язылган.''<br> === '''JÓ LENNE! (Сизәсе иде!)''' === Jó lenne megfogni apám erős kezét,<br> mégegyszer látni csak szigorú szemét,<br> jó lenne hallgatni bölcs szavait,<br> megfogadni mindent amit tanít.<br> Jó lenne anyámnak ölelő karjában,<br> őszinte gyermekként hinni a világban,<br> Jó lenne érezni tiszta illatát,<br> aggódó arcának lágy mosolyát.<br> '''СИЗӘСЕ ИДЕ!'''<br> Аудио сылтамасы: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-jo-lenne-fb9467510f49f12b80f5924702282225 <br>https://zvyki.com/song/89106103/K_rp_tia_-_J_lenne/ ||: Көчле әти кулын кысасы иде,<br> Катгый карашын да тоясы иде,<br> Акыллы сүзләрен тыңлыйсы иде,<br> Тормыш сабакларын аңлыйсы иде.<br> Әнием куенына керәсе иде,<br> Гамьле йөзе нурын күрәсе иде,<br> Хуш исле битен бер үбәсе иде.<br> Дөньяны сабый күк сизәсе иде! :||<br> === '''KALANDRA FEL (Маҗара-өн)''' === Nagy terveket szövögettek odafönt az égben<br> Megteremtik a magyart valamikor régen<br> Telik múlik az idő, és szépen éldegélnek<br> Vadászgatnak a mezőn, keveset beszélnek<br> Történt egyszer, hogy valaki egy nagyot kiáltott<br> Nézünk kicsit nyugatra, mit csinálnak mások<br> Így történhetett meg aztán, hogy egy nyári este<br> Kopogtatott a magyar Európa szerte<br> Ez volt a jel, (indulni kell)<br> A dicsőséget mindenki magának éri el<br> Repít a szél, (gyerünk testvér)<br> Sötét az éj, (nem baj, ne félj)<br> Napkelettől napnyugatig nincsen ellenfél<br> Hej! Hej! Hej! Hej!<br> Hej! Hej! Hej! Hej!<br> Portyáznak a hegyek között, portyáznak a völgyben<br> Begyűjtenek mindent amit találnak útközben<br> St. Gallen-től, Modenáig arra kérik Istent<br> A Magyarok nyilaitól ments meg Uram minket<br> |||: Ez volt a jel, (indulni kell)<br> A dicsőséget mindenki magának éri el<br> Repít a szél, (gyerünk testvér)<br> Sötét az éj, (nem baj, ne félj)<br> Napkelettől napnyugatig nincsen ellenfél<br> Hej! Hej! Hej! Hej!<br> Hej! Hej! Hej! Hej! :|||<br> '''МАҖАРА-ӨН'''<br> Сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-kalandra-fel-e439a050f2c35d1cab1710f5e34cb91d Бөек ният корып, безне иңдергәннәр күктән:<br> Маҗарлар бар ителгәннәр бу дөньяда күптән.<br> Вакыт уза барган, алар мул тормыш корганнар,<br> Тын-гаугасыз кырда җәнлек, кош-корт аулаганнар.<br> Берчак берәү таң калдырган, гавамга өн салып:<br> “Карап карыйк, нишләп ята көнбаешта халык?!”<br> Шулай кояш чыгышыннан бер өер яу кылган:<br> Маҗар бөтен Европаның ишеген шакыган.<br> Кушымта:<br> Маҗара-өн: “Иярлә, мен!<br> Әйдә, юлга! Алга, алга!<br> Һәркем үзе эзләп таба данын-шөһрәтен!”<br> Җилләр өрә: “Бергә, бергә!”<br> Караңгы төн: “Курыкма гел!<br> Иртә таңнан кичкә кадәр булмас көндәшең!”<br> Һәй! Һәй! Һәй! Һәй!<br> Һәй! Һәй! Һәй! Һәй!<br> Яу кыласы таулар кичеп, үзәннәрне үтеп,<br> Күзең нәрсә күрсә шуны ганимәт мал итеп.<br> Санкт-Галлен да, Модена да ял(ы)нып дога кылган:<br> “Йа Ходаем, коткар безне маҗар укларыннан!”<br> |||: Маҗара-өн: “Иярлә, мен!<br> Әйдә, юлга! Алга, алга!<br> Һәркем үзе эзләп таба данын-шөһрәтен!”<br> Җилләр өрә: “Бергә, бергә!”<br> Караңгы төн: “Курыкма гел!<br> Иртә таңнан кичкә кадәр булмас көндәшең!”<br> Һәй! Һәй! Һәй! Һәй!<br> Һәй! Һәй! Һәй! Һәй! :|||<br> === '''HINTALÓ (Таган-ат)''' === Alattam billeg a hintaló,<br> Zsebemben csúzli, üveggolyó,<br> Várakat húzok homokból,<br> Megvédem minden gonosztól!<br> Refrén (2):<br> Kezemben kard, kard,<br> Szívemben tűz,<br> Ember bízz, és küzdve küzdj!<br> Sodorjon szél,<br> Mit bánom én,<br> Aki hitvány mit sem ér!<br> ||||: Lá-lá-lá-lá-lá :||||<br> Rossz iskolába kerültem,<br> Puskák lapultak a zsebemben,<br> Hittem, hogy minden szép és jó,<br> De az élet ennél durvább tanító!<br> Refrén.<br> Dolgozom, a törvényt tisztelem,<br> De zsebemben csúsztatva ott van bokszerem,<br> Bár a dolgok jó oldalát kell nézni,<br> Azért a rossz arcokra jobb felkészülni!<br> Refrén.<br> ||||: Lá-lá-lá-lá-lá :||||<br> Tisztességben megvénültem,<br> De a csúzli és bokszer még mindig a zsebemben,<br> Alattam, billeg a hintaszék,<br> És ha újra kezdhetném, ugyanígy élnék!<br> Refrén (2):<br> Kezemben kard, kard,<br> Szívemben tűz,<br> Ember bízz, és küzdve küzdj!<br> Sodorjon szél,<br> Mit bánom én,<br> Aki hitvány mit sem ér!<br> ||||: Lá-lá-lá-lá-lá :||||<br> '''ТАГАН-АТ'''<br> Аудиосы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-hintalo-c43b4fbd3cf41f981028fcb2d6faab2b Таган-атта уйныйм идәндә,<br> Пыяла шар, аткыч – кесәмдә.<br> Кирмәннәрне комнан мин корам,<br> Явызлардан сакта гел торам!<br> Кушымта (2):<br> Кылыч – кулда,<br> Ялкын – җанда.<br> Кеше, көрәш һәм ышан!<br> Җил ал(ы)п китсен,<br> Бетсен, бетсен –<br> Вак җан бит ул дошман!<br> ||||: Ла-ла-ла-ла-ла :||||<br> Укыдым начар мәдрәсәдә,<br> Шпаргалкам булды кесәмдә.<br> Бар да яхшы, дип йөрдем уйлап,<br> Тормыш булды күпкә кырысрак!<br> Кушымта (2).<br> Кануннарны хөрмәт итсәм дә,<br> Аткыч белән кастет әле һаман кесәмдә.<br> Яхшылыкка багла өмет, тик бул сак,<br> Явызларга әзер булып тор һәрчак!<br> Кушымта (2).<br> ||||: Ла-ла-ла-ла-ла :||||<br> Инде лә картаеп бетсәм дә,<br> Аткыч белән кастет әле гелән кесәмдә,<br> Ә таган-ат һаман идәндә;<br> Шулай яшәрмен, үлеп кабат терелсәм дә!<br> Кушымта (2):<br> Кылыч – кулда,<br> Ялкын – җанда.<br> Кеше, көрәш һәм ышан!<br> Җил ал(ы)п китсен,<br> Бетсен, бетсен,<br> Вак җан бит ул дошман!<br> ||||: Ла-ла-ла-ла-ла :||||<br> === '''EGY SZÖKÖTT HADIFOGOLY ÉNEKE (Качып кайтучы әсир җыры)''' === Havas fenyvesek mellett lépkedek,<br> Lábam elfagyott, mindenem remeg,<br> Ruhám rongyai tetvek otthona,<br> Szőrös arcomon háborúk nyoma.<br> Előttem folyók, mögöttem hegyek,<br> Nyomomban veszett kutyák lihegnek,<br> Sár levét iszom, fák kérgét eszem,<br> A hideg holdsugár terít meg nekem.<br> ||: A magasban elszáll egy madár,<br> Ő talán tudja, merre jár,<br> De én, akit üldöz a keleti szél,<br> Csak lába viszi, míg haza nem ér. :||<br> Láttam őrjöngő, csonttörő halált,<br> Vitt magával nőt és katonát,<br> Bomló testüket jégvirág lepi,<br> Kezük görcsösen egymást öleli.<br> A domb túloldalán géppisztoly kaszál,<br> Hangja szaggatott, gyilkos táncot jár,<br> Földhöz lapulok, lassan kúszom,<br> Egy kőhajításnyira már csak az otthon.<br> ||: A magasban elszáll egy madár,<br> Ő talán tudja, merre jár,<br> De én, akit üldöz a keleti szél,<br> Csak lába viszi, míg haza nem ér. :|| '''КАЧЫП КАЙТУЧЫ ӘСИР ҖЫРЫ'''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-egy-szokott-hadifogoly-eneke-e872c4f4fabb0d3d19e9326b485f5497 Барам кар баскан чыршылар аша,<br> Аяклар туңа, тәнем тырмаша.<br> Сәләмә кием – бетләр оясы,<br> Сакаллы яңак – сугыш тамгасы.<br> Артымда таулар, алда елгалар,<br> Этләр эземне иснәп чабалар.<br> Ризык – пычрак су, агач кайрысы,<br> Юлны күрсәтә айның яктысы.<br> ||: Канатлы кошлар гизә асманны,<br> Белеп торалар кая очканны.<br> Ә мин буйсынам көнчыгыш җилгә,<br> Атлар аяклар, кайтканчы өйгә. :||<br> Күрдем үлемне – сөяк сындыра,<br> Солдатларны ул өтә дә кыра,<br> Мәетләр череп каткан, бәс каплый,<br> Бер-берсен алар үлеп кочаклый.<br> Таудан пулемёт ата да тетә,<br> Үтергәнче ул сине биетә.<br> Сыешып җиргә, шуышам алга,<br> Туп-туры туган өемә таба.<br> ||: Канатлы кошлар гизә асманны,<br> Белеп торалар кая очканны.<br> Ә мин буйсынам көнчыгыш җилгә,<br> Атлар аяклар, кайтканчы өйгә. :||<br> === '''MÁR NEM EMBER, MÉG NEM ÁLLAT (Хайван түгел, элек – кеше)''' === Már nem ember, még nem állat<br> Ösztön hajtja, és a vágyak<br> Nincsen múltja, nincs jövője<br> Nem az Isten teremtménye<br> Már nem ember, még nem állat<br> Akárkinek nekitámad<br> Harap jobbra, harap balra<br> Saját magát is megmarja <br> Nem ismer Istent, sem embert<br> A soha meg nem keresztelt<br> Üvölt ahogy kifér a torkán<br> Szemében mindenki bárány <br> Nem ismer Istent, sem embert<br> A soha meg nem keresztelt<br> Üvölt ahogy kifér a torkán<br> Szemében mindenki bárány<br> Már nem ember, még nem állat<br> Nem épít magának házat<br> Földön alszik, nincs barátja<br> Sötét titkot őriz álma<br> Már nem ember, még nem állat<br> Elvesz mindent önmagának<br> Tűz előtte, tűz mögötte<br> Pusztul minden körülötte<br> Nem ismer Istent, sem embert<br> A soha meg nem keresztelt<br> Üvölt ahogy kifér a torkán<br> Szemében mindenki bárány.(4)<br> '''ХАЙВАН ТҮГЕЛ, ЭЛЕК – КЕШЕ'''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-mar-nem-ember-meg-nem-allat-7985d011195bd4f202fa6373f06cfa6c Хайван түгел, элек – кеше:<br> Юк әвәс-теләк, тартымы<br> Һәм кичәге-иртәгесе –<br> Бу Хак Тәгалә затымы?<br> Хайван түгел, элек – кеше:<br> Һәрбарчага һөҗүм итә,<br> Һәрнәрсәне умыра теше,<br> Үзен тешләсәң дә – тетә.<br> Алла, адәм – тик чүп кенә:<br> Чукынмас ул, хачлар алып,<br> Бугаз ертып улый-үкерә,<br> Аның өчен һәркем – сарык.<br> Кешелектән – ерткычлыкка:<br> Барысын бүксәсенә тыга.<br> Алды-арты аның утта,<br> Дөньясы да юкка чыга.<br> Алла, адәм – тик чүп кенә:<br> Чукынмас ул, хачлар алып,<br> Бугаз ертып улый-үкерә,<br> Аның өчен һәркем – сарык.<br> Хайван түгел, элек – кеше:<br> Юк каралтысы, йортлары,<br> Караңгыда – күргән төше,<br> Юк туганы, юк дуслары.<br> Кешелектән – ерткычлыкка:<br> Барысын бүксәсенә тыга.<br> Алды-арты аның утта,<br> Дөньясы да юкка чыга.<br> Алла, адәм – тик чүп кенә:<br> Чукынмас ул, хачлар алып,<br> Бугаз ертып улый-үкерә,<br> Аның өчен һәркем – сарык.(4)<br> === '''VAJÁKOS (ИМ-ТОМЧЫ)''' === Betegség, vagy kórság gyötör?<br> Ezerféle nyavalya tör?<br> Mindegy, kinek mi a kínja<br> Javasasszony meggyógyítja!<br> A vajákos Kati néni<br> Öreg üstjét kevergeti<br> Ég a tűz, a főzet rotyog<br> Ez is, az is belepotyog<br> Galagonya vérnyomásra<br> Szegfűszeg a fogfájásra<br> Körömvirág a fekélyre<br> Gyermekláncfű vesekőre<br> Édeskömény kólikára<br> Bodzabogyó szorulásra<br> Aki magát így kúrálja<br> Nem költ pénzt a patikára<br> Ide tipeg, oda tipeg<br> Ebből abból egy-két csipet<br> Amit talál a kamrában<br> Belekerül a mozsárba<br> Vadgesztenye aranyérre<br> Csalán levél kiütésre<br> Körömvirág zúzódásra<br> Macskagyökér fejfájásra<br> Kamilla a viszketésre<br> Cickafark a gyulladt bőrrе<br> Aki magát ezzel keni<br> Mindеn baját elfelejti<br> Kötényzsebében rejteget<br> Százhúsz éves recepteket<br> Innen a sok tudománya<br> Minek mi a gyógyhatása<br> Kígyó zsírja a köszvényre<br> Kőrisbogár veszettségre<br> Disznózsír a mellhártyára<br> Kilenc tetű sárgaságra<br> Pióca a szélütésre<br> Feketeszén hasmenésre<br> Aki magát így kezeli<br> A halál is elkerüli<br> (Na még egyszer)<br> Galagonya vérnyomásra<br> Szegfűszeg a fogfájásra<br> Körömvirág a fekélyre<br> Gyermekláncfű vesekőre<br> Édeskömény kólikára<br> Bodzabogyó szorulásra<br> Aki magát így kúrálja<br> Nem költ pénzt a patikára<br> (Van még, há-há)<br> Vadgesztenye aranyérre<br> Csalán levél kiütésre<br> Körömvirág zúzódásra<br> Macskagyökér fejfájásra<br> Kamilla a viszketésre<br> Cickafark a gyulladt bőrre<br> Aki magát ezzel keni<br> Minden baját elfelejti.<br> '''ИМ-ТОМЧЫ'''<br> Аудиосы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-vajakos-889b41a081c236c15d67ab0c8ffbfcae<br> Авыру-чир интектерәме?<br> Мең төр сырхау йөдәтәме?<br> Күпме авыру җәфаласын –<br> Им-томчы табар дәвасын!<br> Убыр Кати белә санын,<br> Кайната иске казанын,<br> Төнәтмәсен гел болгата,<br> Анысын-монысын шуңа ата:<br> Дүләнә – кан басымыннан,<br> Канәфер – теш сызлавыннан,<br> Тырнак гөл – ялкынсынудан,<br> Тузганак – бөер ташыннан,<br> Шөет – эчәк авыртудан,<br> Аю балан – эч катудан.<br> Нәкъ шулай дәваланганга,<br> Дару хакы кала янга.<br> Бер чеметем – һәрберсеннән<br> (Куәте арта әфсеннән!):<br> Нәрсә табылса чоланда,<br> Ур(ы)нын таба шул казанда.<br> Кычыткан – кутыр-тимгелдән,<br> Календула – күгәректән;<br> Кәстәнә – күтәнең чыкса,<br> Акчәчәк – тән кымырҗыса,<br> Песи үлән – баш сызласа,<br> Акбаш – тире ялкынсынса.<br> Адәм эчеп-сөртеп торыр,<br> Бар бәлаләр онытылыр.<br> Күкрәк кесәсендә саклый<br> Йөз еллык гыйлем-сабакны;<br> Им-томнары шуннан бар да,<br> Нәрсә ничек дәваларга.<br> Елан ите – тоз утырса,<br> Коңгызныкы – котырынса,<br> Дуңгыз маен сүрүгә сөрт,<br> Сары авырудан – тугыз бет,<br> Инсультка дәва – сөлектә,<br> Эч китүгә – күмерлектә.<br> Кем болардан һич тартынмас –<br> Үлем аңарга кагылмас.<br> (Йә, тагын бер кат)<br> Дүләнә – кан басымыннан,<br> Канәфер – теш сызлавыннан,<br> Тырнак гөл – ялкынсынудан,<br> Тузганак – бөер ташыннан,<br> Шөет – эчәк авыртудан,<br> Аю балан – эч катудан.<br> Нәкъ шулай дәваланганга,<br> Дару хакы кала янга.<br> (Эһем-эһем, кабаттан)<br> Кычыткан – кутыр-тимгелдән,<br> Календула – күгәректән;<br> Кәстәнә – күтәнең чыкса,<br> Акчәчәк – тән кымырҗыса,<br> Песи үлән – баш сызласа,<br> Акбаш – тире ялкынсынса.<br> Адәм эчеп-сөртеп торыр,<br> Бар бәлаләр онытылыр.<br> === '''HALLOTTAM NAGY HÍRÉT (Беләм бөек данын)''' === Mikoron a hegyek újra megremeknek,<br> morajló hangjától a magyar seregnek<br> ||: Akkor lesz majd szép, akkor lesz majd jó,<br> Ó-ó-ó-ó-ó-ó :||<br> Hallottam nagy hírét pattogó tüzeknek<br> Pusztákon száguldó vad harci méneknek<br> Hallottam nagy hírét jurták tengerének<br> Nyeregbe született szilaj gyermekének<br> Hallottam nagy hírét pengő szablyáknak<br> Lándzsát hajító jó acélos karjának<br> Mikoron a hegyek újra megremeknek,<br> morajló hangjától a magyar seregnek<br> ||: Akkor lesz majd szép, akkor lesz majd jó,<br> Ó-ó-ó-ó-ó-ó :||<br> Hallottam nagy hírét táltos doboknak<br> Erőtől duzzadó, felajzott íjaknak<br> Hallottam nagy hírét kalandozásoknak<br> Bizáncnak, Rómának megsarcolásának<br> Hallottam nagy hírét fényes győzelmének<br> Pozsonynál elhulló rút ellenségének<br> Mikoron a hegyek újra megremeknek,<br> morajló hangjától a magyar seregnek<br> ||: Akkor lesz majd szép, akkor lesz majd jó,<br> Ó-ó-ó-ó-ó-ó :||<br> Mikoron a hegyek újra megremeknek,<br> morajló hangjától a magyar seregnek<br> ||: Akkor lesz majd szép, akkor lesz majd jó,<br> Ó-ó-ó-ó-ó-ó :||<br> '''БЕЛӘМ БӨЕК ДАНЫН'''<br> Аудиосы: <br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-hallottam-nagy-hiret-243f828bbdf2397dcc23f740611918ee Яңадан тетрәнсә үзәне һәм тавы,<br> Яңгыратса җирне яугир маҗар шавы,<br> ||: Булыр иде шәп,<br> бик шәп бер үрнәк.<br> Ә-ә-ә-ә-ә-әй! :||<br> Беләм бөек данын янган учакларның,<br> Дала буйлап яуга җилдерткән атларның;<br> Беләм бөек данын күчмә тирмәләрнең,<br> Иярләрдә туган кыргый бәбәйләрнең;<br> Беләм бөек данын чыңлы кылычларның,<br> Сөңге аткан көчле, корычтай кулларның.<br> Яңадан тетрәнсә үзәне һәм тавы,<br> Яңгыратса җирне яугир маҗар шавы,<br> ||: Булыр иде шәп,<br> бик шәп бер үрнәк.<br> Ә-ә-ә-ә-ә-әй! :||<br> Беләм бөек данын шаман шөлдеренең,<br> Атуга тартылган уклар керешенең;<br> Беләм бөек данын яу чапкан бабаның,<br> Византия-Румны ничек талаганын,<br> Беләм бөек данын, җиңү яулаганын,<br> Пожонь* кирмәнендә дошманны кырганын.<br> Яңадан тетрәнсә үзәне һәм тавы,<br> Яңгыратса җирне яугир маҗар шавы,<br> ||: Булыр иде шәп,<br> бик шәп бер үрнәк.<br> Ә-ә-ә-ә-ә-әй! :||<br> * Пожонь – бүген Словакия башкаласы булган һәм Дунай елгасының сул ягында урнашкан Братислава шәһәренең маҗарча исеме. Маҗар тарихының зур өлеше шушы, элек Прессбург дип аталган күпмилләтле шәһәр белән бәйләнгән. Маҗарлар аны 907 елның 4 июлендә, Байар Иле (Бавария) кыйраллыгы гаскәрен тар-мар итеп, яулап алганнар. 1536-1784 елларда ул Маҗарстанның башкаласы булган, бу чорда маҗар кыйраллары нәкъ шунда таҗ киеп тәхеткә утыра торган булганнар. Маҗарлар Габсбург империясендә яу чукмарлары булып яшәгән чорда милләтара ызгыш-талашлар да еш булган. 1919 елда, Австрия-Маҗарстан мәмләкәте таркалгач, шәһәрне чех легионерлары басып алган. Шуннан соң Пожонь Чехословакия дәүләте карамагына эләккән, аның исемен Братислава дип үзгәрткәннәр. === '''TURUL (Турул)''' === Hordozzák a véres kardot,<br> Apáink vére hullott,<br> A múltunk újra megkísért!<br> Ki most szívét máshol hordja,<br> Árulók szekértolója,<br> Rút testét a kutyáknak vessék!<br> '''''Refrén:'''''<br> ||: Jöjj, jöjj, Turulmadár,<br> Magyarország rossz úton jár!<br> Édes Turulmadár,<br> Téged Hazád visszavár! :||<br> Ősi földünk, hozzád szólunk,<br> Gyönyörű Magyarországunk,<br> Ébredj, pusztákon vágtató vad szél!<br> Medrükből a folyók kilépnek,<br> Utat tör újra az élet,<br> Felnyög a Föld, s nyílik az Ég!<br> '''''Refrén:'''''<br> ||: Jöjj, jöjj, Turulmadár,<br> Magyarország rossz úton jár!<br> Édes Turulmadár,<br> Téged Hazád visszavár! :||<br> '''''Előadói beszéd:'''''<br> Őrvény fonta arany haját,<br> Hegyek ránca zord homlokát!<br> Mohos kő az öregapja,<br> Minden ősét elsiratja!<br> Két tűz szeme lángolása,<br> Vihart kavar szárnycsapása!<br> Csillagos ég lepedője,<br> Legszebb lány a szeretője!<br> Égzengése komor hangja,<br> Holdsarlója éles karma!<br> Lába nyomán forrás fakad,<br> Előle a szél is szalad!<br> '''''Refrén:'''''<br> ||: Jöjj, jöjj, Turulmadár,<br> Magyarország rossz úton jár!<br> Édes Turulmadár,<br> Téged Hazád visszavár! :||<br> '''ТУРУЛ'''<br> Турул – маҗар мифологиясендә маҗарларга үз Ватанын табарга ярдәм иткән дип тасвирлана торган кош. 2004 елда бу халыкның борынгы Рум мәмләкәтендәге Паннония төбәгенә килеп урнашуына 1100 ел тулды. Бу җыр шул вакытта, риваяти кошка Маҗарстанның Татабанья шәһәрендә һәйкәл куелгач, иҗат ителгән иде. Һәйкәлнең биеклеге 15 метр, ул Европада милли җанварларга яки кошларга багышланган иң зур истәлек дип санала.<br> Борынгы риваятьләрнең милли тормышта ныгыту һәм берләштерү коралы булуын онытырга ярамый.<br> Аудио сылтамалары: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-turul-9c5b1a4be202019472d005e2755b3e0f https://web.ligaudio.ru/mp3/karpatia (Turul аудиосына керергә) <br>https://zvyki.com/song/176298239/K_rp_tia_-_Turul/ Кылыч ник ал төскә канган? –<br> Ата-баба каны тамган,<br> Эзәрли хәзер дә шул үткән!<br> Йөрәген күкрәктән куган –<br> Сатлык йомышчысы булган:<br> Җәсәден аның ташла эткә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Талпын, оч, Турул кош,<br> Маҗарстан юлдан язмасын!<br> Халкың, әй, Турул кош,<br> Кодрәтең онытмасын! :||<br> Баба җире, Ватаныбыз –<br> Бу гүзәл Маҗарстаныбыз!<br> Сызгырып үт, җил, даладан,<br> Елга, ашып ак ярлардан!<br> Тормыш үзенә юл салыр,<br> Күк ачылыр, Җир сыкраныр!<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Талпын, оч, Турул кош,<br> Маҗарстан юлдан язмасын!<br> Халкың, әй, Турул кош,<br> Кодрәтең онытмасын! :||<br> '''''Речитатив:'''''<br> Өермә үргән алтын чәчен,<br> Баш очында – тау түбәсе!<br> Мүкле таш – аның бабасы,<br> Борынгыны – сагынасы!<br> Ике күзе очкын чәчә,<br> Канат кагып, давыл дәшә!<br> Йолдызлы күк – туган ягы,<br> Иң гүзәл кыз – сөйгән яры!<br> Күк күкрәү – тав(ы)шы шаңдавы,<br> Ай-урак – очлы тырнагы!<br> Басса – чишмә ургып чыга,<br> Аласа – алдан җил чаба!<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Талпын, оч, Турул кош,<br> Маҗарстан юлдан язмасын!<br> Халкың, әй, Турул кош,<br> Кодрәтең онытмасын! :||<br> === '''KÖLTÖZŐ MADÁR (Сәйяр кошым)''' === Az, aki megy, elköszön,<br> Marad utána néhány könny.<br> Ami ma fáj, holnapután,<br> A múlt csupán.<br> Mert jön, az az egy, aki helyett,<br> Senki más már nem jöhet.<br> S, csak az az egy, aki szeret,<br> Marad veled.<br> '''''Refrén:'''''<br> Ágrólszakadt költöző madár,<br> Egyik fészekről másikra jár.<br> Egy földre szállt angyal, ha rád talál,<br> Szíve szép kalitkájába zár.<br> Hol az a nyár, hol az a tél,<br> Mennyit adtál az álmokért.<br> De az a perc, hogy nem kellesz,<br> Nem ereszt.<br> Hát ilyen a sors, van, hogy kifoszt,<br> Aztán megint új lapot oszt.<br> És majd lesz, akihez,<br> Te is jó lehetsz.<br> '''''Refrén:'''''<br> Ágrólszakadt költöző madár,<br> Egyik fészekről másikra jár.<br> Egy földre szállt angyal, ha rád talál,<br> Szíve szép kalitkájába zár.<br> '''''(Solo)'''''<br> Az, aki megy, elköszön,<br> Marad utána néhány könny.<br> Ami ma fáj, holnapután,<br> A múlt csupán.<br> Mert jön, az az egy, aki helyett,<br> Senki más már nem jöhet.<br> S, csak az az egy, aki szeret,<br> Marad veled.<br> '''''Refrén:'''''<br> ||: Ágrólszakadt költöző madár,<br> Egyik fészekről másikra jár.<br> Egy földre szállt angyal, ha rád talál,<br> Szíve szép kalitkájába zár. :||<br> '''СӘЙЯР КОШЫМ'''<br> Аудио сылтамалары: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-koltozo-madar-e98faffe2e4738d0ee2ca0f465e4045f<br> https://zvyki.com/song/154544111/K_rp_tia_-_K_lt_z_mad_r/ Мәңгегә дип хушлашканнан<br> Күз яшьләре инде тамган.<br> Булыр бүген авырттырган –<br> Үткән заман.<br> Һичкем алыштыра алмас<br> Бердәнберең килми калмас,<br> Булыр сөйгән шул бер генәң<br> Синең белән.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Сәйяр кошым канатын кага,<br> Очып китә башка ояга.<br> Мәләк, иңеп күктән күң(е)леңә,<br> Урын бирер йөрәк түрендә.<br> Ничәмә җәй, ничәмә кыш<br> Йөртте сине хыял-сагыш.<br> Әйе, кирәк тапмасалар,<br> Йөрәк сызлар…<br> Язмыш сыный ул, телгәли,<br> Яңа бәхет тә бирәм, ди.<br> Килер кемдер, сине сөяр,<br> Җаным! дияр.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Сәйяр кошым канатын кага,<br> Очып китә башка ояга.<br> Мәләк, иңеп күктән күң(е)леңә,<br> Урын бирер йөрәк түрендә.<br> '''''(Аккомп.)'''''<br> Мәңгегә дип хушлашканнан<br> Күз яшьләре инде тамган.<br> Булыр бүген авырттырган –<br> Үткән заман.<br> Һичкем алыштыра алмас<br> Бердәнберең килми калмас,<br> Булыр сөйгән шул бер генәң<br> Синең белән.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Сәйяр кошым канатын кага,<br> Очып китә башка ояга.<br> Мәләк, иңеп синең күңелеңә,<br> Урын бирер йөрәк түрендә. :||<br> === '''SOK A HORGÁSZ, KEVÉS A HAL (Балыкчы күп, балык бик аз)''' === Állok a stégen a szúnyogok csípnek,<br> A halak meg lentről nagyokat néznek,<br> Ki ez a pofa ilyen hosszú bottal,<br> Meg egy krómozott nyelű sörnyitóval?<br> Héé! Csak az a baj, sok a horgász kevés a hal!<br> Héé! Csak az a baj, sok a horgász kevés a hal!<br> Csónakba szállunk és űzöm a halat,<br> Hátha valami a horgomra akad.<br> A nap már az égen magasan jár,<br> Látod semmi sem biztos, csak a halál.<br> Héé! Csak az a baj, sok a horgász kevés a hal!<br> Héé! Csak az a baj, sok a horgász kevés a hal!<br> Izzad a tenyerem, száraz a torkom,<br> Az utolsó megmaradt sörömet bontom.<br> Tágas a nádas, szökik a hal,<br> Itt van a vége, jön a vihar.<br> Héé! Csak az a baj, sok a horgász kevés a hal!<br> '''БАЛЫКЧЫ КҮП, БАЛЫК БИК АЗ'''<br> Аудио сылтамасы: <br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-sok-a-horgasz-keves-a-hal-75a71cce339fbef72ed4b8a1d2b7d3aa Бастым мин басмага, черки тешли, талый,<br> Балык судан миңа чекерәеп карый.<br> Кем ул иңбашына озын кармак аскан,<br> Сыра тулы шешә һәм ачкычын тоткан?<br> ||: Әй! Тотып булмас:<br> Балыкчы күп,<br> Балык бик аз! :||<br> Салдым кармагымны, утырып каекка, <br> Эләксәнә! дигән әфсенем – балыкка. <br> Кояш күтәрелә күкләр гөмбәзенә, <br> Өлгер бу дөньяда бары үлем генә... <br> ||: Әй! Тотып булмас:<br> Балыкчы күп,<br> Балык бик аз! :||<br> Тирли уч, бармаклар, кибекте тамагым,<br> Ә шешәдә сыра – нибары бер кабым.<br> Яшенле болытлар асман йөзен басты,<br> Балыклар камышның төбенә үк качты.<br> ||||||: Әй! Тотып булмас:<br> Балыкчы күп,<br> Балык бик аз! :||||||<br> === '''BÁNYÁSZ HIMNUSZ (Шахтёрлар гимны)''' === БЕЗНЕҢ БОРЫНГЫ “ШАХТА” КӨЕН БАШКА ХАЛЫКЛАР НИЧЕГРӘК ҖЫРЛЫЙ ИКӘН? Менә ничек: Szerencse fel! Szerencse fel!<br> Ilyen a bányász élete.<br> Váratlan vész rohanja meg,<br> Mint bérctetőt a fergeteg.<br> Nem kincs után sóvárgok én,<br> Bányász kislányt óhajtok én.<br> Bányász kislányt óhajt szívem,<br> Ki szívében bányász legyen.<br> És hogyha majd a föld ölében végóránkat éljük,<br> Isten kezében életünk,<br> Ő megsegít reméljük!<br> S te kisleány, ne bánkódjál,<br> Bányásznak halni szép halál,<br> Egekbe szállani fel, fel!<br> Szerencse fel!<br> Szerencse fel!<br> Szerencse fel!<br> Чынбарлыкта биредәге Bányász himnusz – “Бәхетле бул” исемле алман халык көе, алман шахтачылары җыры (сылтамасы:<br> https://music.yandex.ru/artist/9369974 – Glück auf! Das Steigerlied). Маҗарстан шахтачылары аны, текстын үзгәртеп-кыскартып һәм эчтәлеген “җиңеләйтеп”, үзләренчә җырлыйлар. Австрия чигендә урнашкан Чолнок шәһәренең катнаш маҗар-алман халык хоры җырны дәүләт телендә дә башкара: https://music.yandex.ru/album/11012386/track/67160514 Бәхетле бул! Бәхетле бул!<br> Шахтёр язмышы шундый ул:<br> Бәла көтмәгәндә килә,<br> Гүя тауга давыл иңә.<br> Көмеш-алтын кирәк түгел,<br> Шахтёр кызда – минем күңел,<br> Шул гүзәлкәй – җан ялкыным,<br> Булсын ул шахтёр хатыным.<br> Һәммәбез җир кочагында –<br> Торабыз Күкләр алдында;<br> Хак Тәгалә хөкем кылыр,<br> Инанам, ярлыкау булыр!<br> Шахтёр җаны ул – хөрмәтле,<br> Күктә дә булыр нигъмәтле!<br> Кайгырма, дус, өметле бул,<br> Бәхетле бул!<br> Бәхетле бул!<br> Бәхетле бул!<br> === '''CSENDES A DON (Тын Дон)''' === Álmos a táj, nem muzsikál<br> Mint, amikor egy szív, ha megáll<br> Búsul a vén őszi levél<br> Vissza talán már sose tér<br> De még mielőtt a földbe teszik<br> Mesélj milyen volt, mondd el nekik<br> Hogy csendes a Don egy halk sírhalom<br> És fázik a jéghideg földben a csont<br> De mind hazavágy, mint a madár<br> Várja őket az otthoni táj<br> Hallgat a tábor, nincs csatazaj<br> Sírnak az ágak, néma a dal.<br> '''ТЫН ДОН'''<br> Дон елгасы исеменең бик борынгы заманнарда ук төрки-кыпчаклардан алынганлыгын, ә “Тын Дон” сүзләренең безнең телләрдә “майлы май” гына булуын аңлатып та торырга кирәкмидер. Ә нигә соң биредә бу сабыр холыклы елга турында бүгенге маҗарлар шулай сагышланып-моңаеп җырлый? Югыйсә, аларның бабалары, “Ватан эзли-эзли” көнбатышка таба барганда, бу җирләр аша бер мең ярым ел элек үк үткәннәр бит. Юк шул, әле 83 ел элек кенә маҗарлар, һитлерчыларга ияреп, 1943 елның үтә дә салкын кышында Сталинград янындагы канкойгыч сугышларда катнашканнар. Бик күбесе шунда һәм Идел буенда тар-мар ителгәннән соң Донга таба чигенгәндә йә башын салган, йә суыкта туңып үлгән. Җыр текстында бу хакта бер генә сүз дә юк. Ләкин барысы да... ветераннарга гына түгел, яшь замандашларга да аңлашыла. https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-csendes-a-don-5a8cf8bf3b30666fa4dbcb6e505e3ea6 ||: Йоклый гына ул, моңланмый,<br> Сүнгән йөрәк тавышланмый.<br> Сары яфрак барысын белә:<br> Кайтмас җан дустың иленә...<br> Сөйлә, җиргә күмелгәнче,<br> Кем соң булган ул үлгәнче...<br> Донда тып-тын тик курганнар<br> Һәм җирдә ятып калганнар.<br> Кошлар кебек, җан талпына,<br> Кайтам диеп Ватаныма. :||<br> Бәр(е)леш беткән, табыр тынган,<br> Елый агач, җыр он(ы)тылган...<br> === '''HÓPEHELY (Кар бөртеге)''' === Egyetlen hópehelyben is<br> látom a fehér Hargitát,<br> Egy hópehely elég ahhoz,<br> hogy érezd száz év bánatát,<br> Egyetlen hópehely,<br> A széllel útra kel,<br> S kezemben boldogan olvad el.<br> Egyetlen esőcseppben is<br> érzem a folyók illatát,<br> Egy esőcseppben benne van,<br> a viharvert Kárpát-hazánk,<br> Egyetlen esőcsepp,<br> Új életet teremt,<br> S a föld beissza a könnyeket.<br> Egyetlen homokszemben is,<br> látom a hatalmas sziklát,<br> Egy homokszem dúdolja el<br> a legendás idők dalát,<br> Egyetlen homokszem,<br> Egész történelem,<br> Hallgatom ahogy a múlt üzen.<br> ||: Szikrázó hópelyhek,<br> Csillogó vízcseppek,<br> Gördülő apró homokszemek. :||<br> '''КАР БӨРТЕГЕ'''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-hopehely-73364e9f128fb373916c4a77564a8e2b Күрәм бер кар бөртегендә<br> Һаргитаның* чал тауларын,<br> Бер кар бөртеге туплаган<br> узган гасыр сагышларын.<br> Шул бер бөртек карны<br> Җил озата юлга –<br> Бер тамчы су тама кулга.<br> Тоям бер кар бөртегендә<br> хуш исләрен үз елгамның,<br> Бер тамчы яңгырда – Карпат,<br> давыл йөдәткән ватаным.<br> Бер тамчы яңгырдан<br> Яңа тормыш иңә,<br> Күз яшьләре җиргә сеңә.<br> Күрәм бер кар бөртегендә<br> күккә ашкан ил тауларын,<br> Бер кар бөртеге дә көйли<br> бөек чорларның җырларын.<br> Бер кар бөртегеннән<br> Аңгара аласың<br> Үткән заман юлламасын.<br> ||: Су тамчысы тама,<br> Ябалак кар ява,<br> Бөртекләре кулны яга... :||<br> * Һаргита – Румыйния карамагындагы маҗар телле Әрдей мохтариятенең бер өязе (румыйнча атамасы – жудец, маҗарчасы – һәдьә).<br> === '''ÉDES KISFIAM (Нәни татлым)''' === Itt vagy velem, mint egy új remény<br> Az éjszakát felváltja a fény<br> Csak egy perce élsz, nézlek boldogan<br> Úgy vártam rád, édes kisfiam.<br> A régi vágy újra szárnyra kél<br> Míg dalt susog kinn az esti szél<br> Minden bánatom eltűnt nyomtalan<br> Mosolyogj rám, édes kisfiam.<br> Egy rózsakert hinti árnyait<br> Nincs fontosabb, mint az álmaid<br> Még egy szót se tudsz, mégis annyian<br> Hisznek neked, édes kisfiam.<br> '''''Recitativ:'''''<br> Tudom, mindenütt így van ez a nagyvilágon. Ha egy kisgyerek megszületik, mert a kisgyerek egyszer felnő s talán sikerül neki, hogy a könnyeket nevetéssé a gyűlöletet szeretetté, az ellenségeket barátokká változtassa.<br> Ezt érzem én, ahogy nézek rád<br> Más lesz a föld, más lesz a világ.<br> Sírnod sose kell, élsz majd gondtalan<br> Boldog leszel, édes kisfiam.<br> '''НӘНИ ТАТЛЫМ'''<br> '''''(маҗар бишек җыры,  сылтамада -- берничә аудио бергә, Жужа Чәрһати һәм Дора Синәтар җырлавы матур)'''''<br> Аудиолар сылтамасы:<br> https://web.ligaudio.ru/mp3/édes%20kisfiam Балам минем – яңа өметем,<br> Син бәләкәй, ә мин бәхетле,<br> Төнгә алмашка килгән нур-яктым,<br> Көтеп алган, әй, нәни татлым.<br> Кичке җилләр талгын искәндә,<br> Изге теләкләрем – бәбкәмә.<br> Эзсез югалсын бу сагышларым, –<br> Елмай әле, әй, нәни татлым.<br> Гөлбакчага төшкән күләгә,<br> Хыялларым – сиңа күрәзә,<br> Игелекле бул, минем акыллым,<br> Ышанычым, әй, нәни татлым.<br> '''''Речитатив:'''''<br> Беләм, бөтен дөньяда да шулай була ул, нәни бала тугач. Чөнки бала бер тапкыр гына үсә, һәм ул үсеп җитеп уңышка ирешкәч, күз яшьләрен – шатлыкка, нәфрәтне – мәхәббәткә, дошманнарны дуска әйләндерер. Текәлгәннәр сиңа күзләрем,<br> Күрәм, дөнья әле үзгәрер.<br> Күз яше кибәр, булмас һич кайгың,<br> Сәгадәтлем, әй, нәни татлым.<br> === '''ÉGI KIRÁLY (Күк Патшасы)''' === Az idő már későre jár,<br> a madár is fészkére száll,<br> csak a Szent Szűz jár hiába,<br> Betlehemnek városába.<br> ||: Legalább ti jó emberek<br> fogadjátok a kisdedet.<br> Házatokra boldogság száll,<br> ha betér az Égi Király. :||<br> Égi Király…<br> Ne sírj tovább Szűz Mária,<br> ne menjetek már sehova,<br> szállásunkat mi megosztjuk,<br> kis Jézuskát béfogadjuk.<br> Legalább ti jó emberek<br> fogadjátok a kisdedet.<br> Házatokra boldogság száll,<br> ha betér az Égi Király.<br> Égi Király…<br> Égi Király…<br> Égi Király…<br> |||: Legalább ti jó emberek<br> fogadjátok a kisdedet.<br> Házatokra boldogság száll,<br> ha betér az Égi Király. :||| <br> '''КҮК ПАТШАСЫ'''<br> Бу дини җыр Раштуа бәйрәме йолаларын үтәгәндә төрлечә җырлана. Биредә Маҗарстанның халык җырчысы '''Нори Ковач''' башкаруындагы җырдан тәрҗемә.<br> Аудио сылтамасы ('''Égi Király''' җыры -- №7):<br> https://music.yandex.ru/album/25374216/track/112662916 1. Кояш иңде тау артына,<br> Сайрар кошлар – оясында,<br> Йөри Мәрьям Ана гына<br> Бәйтәл-Ләхәм каласында.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Ихлас күңелле кешеләр<br> Изгеләргә ярдәм кылса,<br> Тормышка да бәхет иңәр,<br> Күк Патшасы ярлыкаса.<br> Күк Патшасы... <br> 2. Мәрьям Ана, син елама,<br> Сыену эзләп, ятка барма.<br> Урын бездә киң сиңа да,<br> Бәләкәчең Гайсага да.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Күк Патшасы...<br> Күк Патшасы...<br> Күк Патшасы...<br> '''''Кушымта (3).'''''<br> === '''SZERELEM, SZERELEM... (Мәхәббәт, мәхәббәт...)''' === Piros pántlikamát fújdogálja a szél,<br> köszönöm galambom, hogy eddig szerettél.<br> Arról sem tehetek, ha már megvetettél,<br> nálamnál szebbeket, s jobbakat kerestél.<br> ||:Szerelem szerelem átkozott szerelem,<br> Mér nem termettél meg minden falevelen.:|| <br> A piros rózsának elhajlik az ága,<br> én is elhajlottam egy hűtlen szavára.<br> Mit ér a rózsafa piros bimbó nélkül?<br> Mit ér a szerelem igaz hűség nélkül?<br> ||:Szerelem szerelem átkozott szerelem,<br> Mér nem termettél meg minden falevelen.:|<br> '''МӘХӘББӘТ, МӘХӘББӘТ...'''<br> '''''(Нори Ковач репертуарыннан, маҗар халык җыры; аудиода Норига кушылып аның бабасы Йожеф Ковач (1936-2023) җырлый)'''''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://vk.com/audio-2001636777_59636777 Минем кызыл тасмам җилферди җилләрдә,<br> Рәхмәт, күгәрченем, моңарчы сөйгәнгә.<br> Мине ташлап, аңлыйм, һич тә кимсетмисең,<br> Миннән яхшыракны син бары эзлисең.<br> ||:''' Мәхәббәт, мәхәббәт... аяусыз хисләре,<br> '''Һәр ботакта үсми сөю җимешләре.''' ''':||<br> Гөлчәчәкнең кызыл ботагы иелә,<br> Мин шулай баш идем ​​хыянәт сүзенә.<br> Тугрылыксыз сөю... бармы соң мәгънәсе?<br> Яфраксыз гөлчәчәк – ничек ул яшәсен?..<br> ||:''' Мәхәббәт, мәхәббәт... каһәрле хисләре,<br> '''Һәр ботакта үсми сөю җимешләре.''' ''':||<br> === '''ÉN AZ ÉJJEL NEM ALUDTAM EGY ÓRÁT (Бүген төне буе йоклый алмадым)''' === Én az éjjel nem aludtam egy órát,<br> Hallgattam a régi babám panaszát.<br> Éjfél után sejehaj,<br> kezdtem elszenderedni,<br> Jaj de bajos ki egymást nem szereti.<br> Úgy meguntam ezt a legényt szeretni,<br> De mégjobban a gyűrűjét viselni.<br> Csütörtökön sejehaj,<br> megmondom az anyának:<br> Köszönöm a jóságát a fiának.<br> De szeretnék az erdőben fa lenni.<br> Ha engem meg meggyújtana valaki,<br> Elégetném sejehaj<br> ezt a cudar világot,<br> Ne szeresse senki az én babámat.<br> Széles a víz, keskeny a híd felette.<br> Rólad babám minden gondom levettem.<br> Úgy levettem sejehaj,<br> Hogy még eszembe se juss,<br> Jóságodér fizessen meg a Jézus.<br> Úgy levettem sejehaj,<br> Hogy még eszembe se juss,<br> Jóságodér fizessen meg a Jézus.<br> '''БҮГЕН ТӨНЕ БУЕ ЙОКЛЫЙ АЛМАДЫМ'''<br> '''''(Маҗар эстрада җырчылары репертуарыннан)'''''<br> Аудио сылтамалары: https://web.ligaudio.ru/mp3/én%20az%20éjjel%20nem%20aludtam%20egy%20órát (Holdviola, Magonc Együttes яки Sebestyén Márta башкаруындагы файлларны ачарга) <br>https://zvyki.com/song/73543067/Holdviola_-_n_Az_jjel_Nem_Aludtam_Egy_r_t/ Бүген төне буе йоклый алмадым,<br> Карт баламның үпкә-зарын тыңладым.<br> Төн уртасы, мин әле<br> Китә алмыйм йокыга…<br> Әй, яратып булмый ыгы-зыгыда…<br> Яшь картлачның “сөю”еннән мин туйдым<br> Һәм балдагын кию мәгънәсен җуйдым...<br> Атна кич соң кат рәхмәт<br> Әйтермен анасына,<br> Гашыйк бит ул үзе карт баласына...<br> Үсәр идем урманда агач булып...<br> Ут төртсәләр һәм китсәм шунда янып,<br> Дөрләтер идем ялган,<br> Мәкер тулы дөньяны,<br> Назламас өчен бу картлач баланы...<br> Киң судагы тар басма аша үттем.<br> Бу “сабый”ның “гыйшык” йомгагын сүттем...<br> Һәм баш тарттым Гайсәне<br> Аңлый алмаганнардан,<br> Игелеген танымый торганнардан...<br> === '''ÖRÖKSÉGEM (Мирасым)''' === Anyám ajkáról minden szó,<br> Úgy száll, mint könnyű pillangó.<br> Apám hangja menydörgő ég,<br> Őszintén, keményen beszélt.<br> Ha éjjel ébren álmodom,<br> A csendben őket hallgatom.<br> Hallom, hogy suttogják nekem,<br> Légy büszke magyar, gyermekem.<br> '''''Refrén:'''''<br> Apám szíve zúgó harang,<br> Anyám lelke fehér galamb,<br> Amit kaptam, viszem tovább,<br> Örökségem a szabadság. <br> Anyám keze az irgalom,<br> Tíz ujja tíz virágszirom.<br> Apám ökle az igazság,<br> Ütötte mások asztalát.<br> Érintésük arcomon,<br> A halálomig hordozom.<br> Ha egyszer fegyvert markolok,<br> Az ő kezükkel harcolok.<br> '''''Refrén.'''''<br> Anyám szeme kék tiszta tó,<br> Tükrében minden látható.<br> Apám komor tekintete,<br> Mély ráncok sűrű erdeje.<br> A sötét háztetők felett,<br> Ezernyi csillag lépeget.<br> Nézem az elfolyó időt,<br> A múltat görgető jövőt.<br> '''''Refrén.'''''<br> '''МИРАСЫМ'''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-oroksegem-c20308b1c07c9a0bd1421357717b027c Әнкәемнең һәрбер сүзе –<br> Очар күбәләк ул үзе,<br> Әткәй тавышының чаңы –<br> Катгый күк күкрәү вөҗданы.<br> Уяу хыялый һәр төнем<br> Уза тыңлап күкләр өнен;<br> Өндәп дәшә бакый җаннар:<br> “Балакай, бул горур маҗар”.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әткәй йөрәге – рухы шаны,<br> Ак күгәрчен – әнкәй җаны.<br> Изге, кадерләп йөртерлек<br> Мирас алдым: ирек, хөрлек.<br> Әткәй йодрыгы – ихласлап<br> Торыр чит-ят әрдән саклап;<br> Әнкәй куллары – аклыкта,<br> Ун аерча – ун бармакта:<br> Йөзем сыйпап салган эзләр<br> Гомер буе мине бизәр.<br> Әткәй коралын алырмын<br> Һәм дүрт куллап яу кылырмын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Әнкәй күзе – саф сулы күл:<br> Дөнья чаг(ы)ла – кара һәм күр.<br> Кырыс әткәй карашлары,<br> Ерганаклы бит сырлары.<br> ...Өй өстендә, бик биектә –<br> Мең-мең йолдыз йөзә күктә.<br> Күзаллыйм узган гомерне:<br> Үткән этәрә килерне.<br> '''''Кушымта''''' (2).<br> === '''EGY NAP AZ ÉLET (Тормыш ул – бер көн)''' === Csak egy nap az élet fiúk,<br> Csak egy nap és nincsen tovább!<br> De azért a napért megszületni,<br> Érdemes volt cimborák. <br> Még csontunkon mozdul a hús,<br> De vérünket issza már a föld,<br> És látni a távoli fényt,<br> Ahogy elfedi lágyan a köd.<br> Ha dob helyett harsona szól,<br> És nyitják a menny kapuját,<br> Ott menetel seregünk,<br> A csillagösvényen tovább.<br> Nem számít honnan jöttél,<br> Csak az számít, hogy merre mész,<br> És a zászlód, mit magasra tart,<br> Egy ökölbe szorított kéz.<br> Csak egy nap az élet fiúk,<br> Csak egy nap és nincsen tovább!<br> De azért a napért megszületni,<br> Érdemes volt cimborák.<br> Ezer meg ezer év edzett apát és fiát,<br> Elfogadni ha kell, a hősies halált.<br> Ezer meg ezer év tanított anyát és leányt,<br> Szívében viselni, fekete gyászruhát.<br> '''ТОРМЫШ УЛ – БЕР КӨН'''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-egy-nap-az-elet-f15319dabce5b5b7cc2a9aa3d708feba Бер генә көн кебек тормыш,<br> Һәм юк, дуслар, юллар артка.<br> Кабул итик, бу бит язмыш –<br> Бирелмәгән һич тә юкка!<br> Бәдән әле – гел сөяктә,<br> Туфрак инде суыра канны.<br> Бер яктылык ачыла күктә,<br> Төсмерләре тик томанлы.<br> Тамтам тынып, сур яңгырар,<br> Ачылып китәр күк капусы,<br> Безнең гаскәр юлга чыгар –<br> Йолдызлы юл булыр бусы!<br> Игътибарсыз үз сукмагың,<br> Мөһим бергә барган юлың,<br> Югарыдагы байрагың –<br> Йодрыклатып тоткан кулың.<br> Бер генә көн кебек тормыш,<br> Һәм юк, дуслар, юллар артка.<br> Кабул итик, бу бит язмыш –<br> Бирелмәгән һич тә юкка!<br> '''Мең еллар ата-улларны өйрәттеләр,'''<br> '''Кирәксә, керергә үлем элмәгенә.'''<br> '''Мең еллар ана-кызларны яшәттеләр,'''<br> '''Йөрәкләрен төреп матәм күлмәгенә…'''<br> === '''VENDÉGSÉG (Кунакчыллык)''' === Üdvözöllek magyarhonban, messziről jött idegen,<br> Hogyha jó szándék vezérel, pihenj annyit, amit kell,<br> De ha földünkre fáj fogad, vagy csak asszonyt vinnél el,<br> ||: Fordulj sarkon, s gyorsan kotródj innen Isten hírével. :||<br> Ne szomjazzon más nép fia a mi javaink után,<br> Mi sem kérünk semmit abból, ami nem nekünk dukál,<br> Nem keressük mi a bajt, de el sem futunk előle,<br> ||: Aki fogát feni ránk, az pórul jár egy-kettőre. :||<br> Szívesen látunk mi bárkit, ha utána hazamegy,<br> Nem időzik a kamrában, hogy a zsebét tömje meg.<br> Mert a világ ezen felén csak az él meg száz évet,<br> ||: Aki tiszteletben tartja mifelénk az illemet. :||<br> Üdvözöllek magyarhonban, messziről jött idegen,<br> Hogyha jó szándék vezérel, pihenj annyit, amit kell,<br> De ha földünkre fáj fogad, vagy csak asszonyt vinnél el,<br> ||: Fordulj sarkon, s gyorsan kotródj innen Isten hírével. :||<br> '''КУНАКЧЫЛЛЫК'''<br> Аудиосы:<br> https://zvyki.com/song/89106040/K_rp_tia_-_Vend_gs_g/ Хуш киләсең Маҗарстанга, ерактан якын юлчы,<br> Ниятләрең изге булса, утыр, ял ит туйганчы.<br> Ымсынсаң безнең җирләргә яисә берәр кызга,<br> ||: Борыл да тиз элдерт моннан, Ходай сиңа юл сызган. :||<br> Күз атмасын чит-ят халык уллары безнең малга,<br> Кызыкмыйбыз үзебез дә безнеке булмаганга.<br> Күңелсезлек эзләмибез, курыкмыйбыз яманнан,<br> ||: Кемсә безгә теш кайраса, бик үкенер соңыннан. :||<br> Кунак булгач, тиеш юлчы кабат өйгә кайтырга,<br> Казынмасын сандыкларда – кесә калынайтырга.<br> Дөньяның бу төбәгендә йөз еллап яшәр бары<br> ||: Хөрмәт иткән маҗарларга кадерле йолаларны. :||<br> Хуш киләсең Маҗарстанга, ерактан якын юлчы,<br> Ниятләрең изге булса, утыр, ял ит туйганчы.<br> Ымсынсаң безнең җирләргә яисә берәр кызга,<br> ||: Борыл да тиз элдерт моннан, Ходай сиңа юл сызган. :||<br> === '''AZ ÉN HITEM (Моны мин әйтәм)''' === Hogy sokasodjon szép nemzetem,<br> Elmondom, hogy mit tegyen.<br> Az Úr segít, hogy így legyen! Így legyen!<br> ||: Magyar leány be az ágyba,<br> Magyar legény a karjába.<br> Ez az én hitem! :||<br> Ez az én hitem!<br> Hogy okosodjon szép nemzetem,<br> Elmondom, hogy mit tegyen.<br> Az Úr segít, hogy így legyen! Így legyen!<br> Magyar tanárt katedrára,<br> A tudomány oltárára.<br> Ez az én hitem!<br> Ez az én hitem!<br> Hogy gyarapodjon szép nemzetem,<br> Elmondom, hogy mit tegyen.<br> Az Úr segít, hogy így legyen! Így legyen!<br> Magyar szántson magyar földön,<br> Magyar vízzel ő öntözzön.<br> Ez az én hitem!<br> Ez az én hitem!<br> Hogy boldog legyen szép nemzetem,<br> Elmondom, hogy mit tegyen.<br> Az Úr segít, hogy így legyen! Így legyen!<br> Bölcsőnknél anyánk daloljon,<br> Apánk víg nótája szóljon.<br> Ez az én hitem!<br> Ez az én hitem!<br> Ha meghalok majd, szép nemzetem,<br> Elmondom, hogy mit tegyen.<br> Az Úr segít, hogy így legyen! Így legyen!<br> Temessetek magyar földön,<br> Belőlem új élet nőjön.<br> Ez az én hitem!<br> Ez az én hitem!<br> Magyar vagyok, szabad vagyok,<br> Magyar földön itthon vagyok!<br> Ez az én hitem!<br> Ez az én hitem!<br> '''МОНЫ МИН ӘЙТӘМ'''<br> Аудиосы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-az-en-hitem-2b57f3427a766a9076bf731957d9db0d Халкым саны артсын дисәм,<br> Нишләргә кирәкне беләм,<br> Тәңрем, Үзең “Булсын!” диеп, хуп күрсәң!<br> ||: Маҗар туташы – ятакта,<br> Маҗар егете – кочакта.<br> Моны мин әйтәм! :||<br> Моны мин әйтәм!<br> Аң-белемле булыйк дисәм,<br> Нишләргә кирәкне беләм,<br> Тәңрем, Үзең “Булсын!” диеп, хуп күрсәң!<br> ||: Галимнәрне – остазлыкка,<br> Шәкертләрне – абызлыкка.<br> Моны мин әйтәм! :||<br> Моны мин әйтәм!<br> Мул тормышта яшик дисәм,<br> Нишләргә кирәкне беләм,<br> Тәңрем, Үзең “Булсын!” диеп, хуп күрсәң!<br> ||: Маҗар җирен маҗар сөрсен,<br> Сугарсын, иген үстерсен.<br> Моны мин әйтәм! :||<br> Моны мин әйтәм!<br> Сәгадәтле булыйк дисәм,<br> Нишләргә кирәкне беләм,<br> Тәңрем, Үзең “Булсын!” диеп, хуп күрсәң!<br> ||: Ана бишекне тибрәтсен,<br> Ата угланын өйрәтсен.<br> Моны мин әйтәм! :||<br> Моны мин әйтәм!<br> Гүзәл халкым, үлеп китсәм,<br> Нишләргә кирәкне беләм,<br> Тәңрем, Үзең “Булсын!” диеп, хуп күрсәң!<br> ||: Җәсәд – үз җиремдә ятсын,<br> Өстә – хәят чәчәк атсын.<br> Моны мин әйтәм! :||<br> Моны мин әйтәм!<br> ||: Маҗармын һәм иреклемен,<br> Маҗар җирендә үз өем!<br> Моны мин әйтәм! :||<br> Моны мин әйтәм!<br> === '''HUNOK UNOKÁJA (Һуннар оныклары)''' === Szabad Magyar vagyok, élek ahogy élek,<br> Én csak az Úr Isten előtt hajtok térdet.<br> Ő adta hazánkul ezt a darab földet<br> Ránk bízva a fákkal suttogó hegyeket.<br> Nemzedékek sora vérveríték árán<br> Kardal és kaszával ott állt kint a vártán<br> Ma sem törhetnek meg közülünk egyet sem<br> Szerencse kísérjen, bátorság vezessen!<br> ||||: Bátorság vezessen! :||||<br> Vad vihar torkában, zúgó jeges árban,<br> Sziklaként állunk mi szép Magyarországban.<br> S míg a csillagösvény ragyog fejünk fölött,<br> Körmünk szakadtáig védünk minden rögöt.<br> Üzenjük a világ mind a négy sarkába,<br> Hogy a büszke magyar, hunok unokája!<br> Üzenjük a világ ezer szegletébe,<br> Voltunk, vagyunk, s leszünk! Él Attila népe!<br> ||||: Él Attila népe! :||||<br> '''ҺУННАР ОНЫКЛАРЫ'''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-hunok-unokaja-341e6826a34d3cb22a59da562522387d + “слушать” тамгасы Мин азат маҗармын, беләм яшәү тәмен,<br> Бер Алла каршында бары тез чүгәмен:<br> Ул бу җир кисәген Ватан итеп биргән,<br> Тауларны иңдереп, урманга җан өргән.<br> Ватаным! дип, халкым кан койган, тир түккән,<br> Чалгы, кылыч тотып, илне имин иткән.<br> Һичкем югалтмаган җан һәм тән куәсен,<br> Уңыш юлдаш булсын, батырлык әйдәсен!<br> ||||: Батырлык әйдәсен! :||||<br> Гарасат ав(ы)зында үк(е)реп боз яуганда,<br> Таш кыя күк бастык гүзәл Маҗарстанда.<br> Йолдызлы юл балкып тора ил күгендә,<br> Саклап тотыйк җирнең һәрбер кисәген дә.<br> Белеп торсын фани дөнья тарафлары:<br> Без горур маҗарлар – һуннар оныклары!<br> Бар дөньяга хәбәр бирсен меңнәр өне:<br> Булды, бар ул, булыр – Аттила кавеме!<br> ||||: Аттила кавеме! :||||<br> === '''DICSŐSÉG ISTENNEK! (Аллага шөкер!)''' === ||||||: Még áll a Kárpátok határa<br> Él még a hazaszeretet<br> Angyalok szárnyai<br> Óvják e nemzetet<br> Dicsőség Istennek! :||||||<br> '''АЛЛАГА ШӨКЕР!''' Сылтамалары: https://yandex.ru/video/preview/203329528523511779 https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-dicsoseg-istennek-481fa55a4622f60cf77b10d62b04d11e ||||||: Карпат-тау әле калкып тора –<br> Ватанны сөюгә зикер.<br> Фәрештә канаты<br> Саклап тота аны,<br> Аллага шөкер! :||||||<br> === '''A VILÁGTÓL ELZÁRVA (Дөньядан еракта)''' === A világtól elzárva, égi tisztaságban<br> Hegyektől ölelve, a remény sugára<br> Született asszonytól, született embertől<br> Lelke hófehére az egy igaz Istentől<br> Míg künn a fenyveseket tépi a vad nemere<br> Bent pattogó tűznek simogat melege<br> Hol apáról fiúra száll a titkok titka<br> Kárpátok őrzője imígyen tanítja<br> Ha mész hegygerincen, ha mész patakvölgyben<br> Lábad alatt az út könnyű sosem legyen<br> Menj sűrű erdőkön, menj a hómezőkön<br> Hagyd ott nyomod minden drága magyar rögön<br> Hallasz majd beszédet, hangosat, csendeset<br> Keserűt kárognak, az igazság édesebb<br> Édesebb a nyelvnek az őszinte szó íze<br> Varjú károgása ne zavarjon össze<br> Kutass a végtelenben, a sorsod két kezedben<br> Nyisd ki, olvasd bátran, ott rejlik benne minden<br> Ott rejlik boldogságod, ott rejlik minden álmod<br> Tövisek közt nyíló, szép mártírhalálod<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-a-vilagtol-elzarva-619038082f64edec2a374b1b866b87bf '''Дөньядан еракта'''<br> Дөньядан еракта, күкләр сафлыгында,<br> Таулар кочагында, өмет нурларында –<br> Анадан туган ул, атадан туган ул,<br> Бер Ходайдан иңгән, кар кебек ак җан ул.<br> Тышта – чыршыларны кыргый җил битәрли,<br> Эчтә – янган учак җылысы иркәли.<br> Карпат сакчысының сабагы-гозере:<br> Атадан угылга күчә яшәү сере.<br> Бар тау сырты буйлап, иңлә үзәннәрне –<br> Аяк астыңда юл булыр сикәлтәле.<br> Карурманнарыңда, карлы кырларыңда –<br> Калдыр эзләреңне маҗар туфрагында.<br> Сөйләрләр сүзләрен – мактап йә каһәрләп:<br> Авырын – аһ-зарлап, рәхәтрәген – тәмләп.<br> Сөйләш үз телеңдә, татып һәр хак сүзне,<br> Карга каркылдавы борчымасын сине.<br> Эзлән Мәңгелектә, язмыш үз кулыңда,<br> Укы ачып аны, бөтен серләр шунда.<br> Анда хыялларың, яшерен сәгадәтең,<br> Гөлләр арасында – ахыргы сәгатең.<br> === '''ISTEN VELED, SZÜLŐI HÁZ (Иминлектә бул, туган йорт)''' === Kicsi ház a szőke Tisza partján,<br> Ott lakott az én édesanyám.<br> S a nyitott ablakon kihallott<br> Apám zongorája,<br> Dalára a tücsök elhallgatott.<br> Édesanyám, ha ebédhez terített,<br> Sürgött-forgott az egész család.<br> S ha ebéd után a kémény<br> felett elszállott a gólya,<br> a tornácról néztük az útját.<br> Refrén:<br> Isten veled szülői ház,<br> Mától kezdve rád más vigyáz.<br> Emlékszem a szépre, jóra,<br> Húsvétra, karácsonyra,<br> Emlék, mely örökre bennem él.<br> Elrepültek hónapok és évek,<br> hajlott hátú édes jó apám.<br> Székén ülve, a szeme alatt<br> Elmorzsolt egy könnyet:<br> Milyen szép az én kis unokám!<br> Szőke Tisza, mesélj nekem róluk,<br> Milyen lehet egy igaz szerelem.<br> Hogyan lehet egy életen át<br> Egymást úgy szeretni,<br> Tisztelni sok hosszú éven át.<br> Refrén.<br> De jött az este, és sötét lett minden,<br> Rózsa nőtte be az ablakot.<br> Az ablak alatt, ha este megállok,<br> Hallom a hangokat:<br> A zongorán a régi dallamot.<br> Refrén.<br> '''ИМИНЛЕКТӘ БУЛ, ТУГАН ЙОРТ'''<br> Аудиосы:<br> https://vk.com/wall-78485741_1042 Якты Тиса буйларында өем.<br> Әнкәй тәрәз аша җырлады,<br> Әткәй фортепианосында<br> Яңгыратты көен –<br> Шөрчекләр дә тынып тыңлады.<br> Әнкәй табын җәйгәч, тәгам итте<br> Ыгы-зыгы килеп гаилә.<br> Өй өстеннән, канат җәеп,<br> Ләкләк очып үтте,<br> Карап калдык аңа, кул изәп.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Туган йорт, бул иминлектә,<br> Булсын хуҗаң изгелектә.<br> Күңел баглыйм һуш кылганга –<br> Гайдел-Әдхә, Рамазанга*,<br> Калды алар мәңгегә истә.<br> Үтеп китте бик тиз айлар, еллар,<br> Әткәем дә инде картайды.<br> Күз яшьләрен сөртә-сөртә:<br> “Нинди соң матурлар<br> Оныкларым...” – диеп моңайды.<br> Якты Тиса гүя сөйләп тора:<br> “Менә шундый ул – саф мәхәббәт!<br> Бер-береңне гомер буе<br> Мөмкин яратырга,<br> Кылып игелек һәм мәрхәмәт”.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Туган йорт, бул иминлектә,<br> Булсын хуҗаң изгелектә.<br> Күңел баглыйм һуш кылганга –<br> Гайдел-Әдхә, Рамазанга,<br> Калды алар мәңгегә истә. <br> Кич тә җитте. Тәрәз канатларын<br> Урап алган гүзәл гөлчәчәк.<br> Әткәй фортепианосы урамга<br> Тарата моңнарын;<br> Көе күңелләргә иңәчәк.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Туган йорт, бул иминлектә,<br> Булсын хуҗаң изгелектә.<br> Күңел баглыйм һуш кылганга –<br> Гайдел-Әдхә, Рамазанга,<br> Калды алар мәңгегә истә.<br> * '''''Гайдел-Әдхә, Рамазанга: “Карпатия” текстында – “Олы Көнгә, Раштуага”.'''''<br> === '''ERDÉLY HIMNUSZ (Әрдей гимны)''' === Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrain''''':<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborít<br>ja, Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrain''''':<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk! <br> '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Аудио сылтамалары:<br> https://my.mail.ru/music/songs/himnusz-szйkely-himnusz-99ee478c566fdfd54708534b0da13e5f https://zvyki.com/song/154544099/K_rp_tia_-_Sz_kely_Himnusz/ Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сейкәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә. <br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Дөньяның кайсы җирендә тусак та,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сейкәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> ''Беренче бөтендөнья сугышыннан соң Трианон халыкара килешүе буенча (1920 елда) Румыниягә кереп калган Әрдей (Трансильвания) маҗарлары (үзатамалары – сейкәйләр) бу җырны шул елларда милли гимн буларак куллана башлаганнар. Аны сейкәйләрнең милли бәйрәмнәрендә һәм җыеннарында башкаралар. Гимн шулай ук Әрдей спорт такымнары Румыния беренчелегендә катнашканда да илнең үз дәүләт гимны белән бергә оркестр язмасында уйнатыла.''<br> === '''BIZALMAM AZ ŐSI ERÉNYBEN (Изгелеккә мин ышанам)''' === Bizalmam az ősi erényben<br> Hiszem, hogy vélünk az Isten<br> Hiszem, hogy lesz feltámadás<br> Az idő kezdete óta<br> Regéket mesélnek róla<br> Milyen szép is az én hazám<br> Ha látsz útmenti keresztet<br> Vándor, állj meg egy percet! <br> Olvasd a hősök névsorát! <br> Voltak kik előttünk jártak<br> Erősek, ifjak s bátrak<br> Hitték egy szebb kor hajnalát<br> Bizalmam az ősi erényben<br> Hiszem, hogy vélünk az Isten<br> Hiszem, hogy lesz feltámadás<br> Jegyezd szavam, históriás! <br> Lesznek kik utánunk jönnek<br> Szótlanul helyünkbe lépnek<br> Vitézül harcolnak tovább<br> S egyszer majd arról mesélnek<br> Hogy valahol volt egy nemzet<br> Ki visszaszerezte hazáját<br> Bizalmam az ősi erényben<br> Hiszem, hogy vélünk az Isten<br> Hiszem, hogy lesz feltámadás<br> Jegyezd szavam, históriás! <br> '''ИЗГЕЛЕККӘ МИН ЫШАНАМ'''<br> Аудио сылтамасы: https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-bizalmam-az-os-erenyben-88cdac565f316aad49da3af60e61dbf5<br> https://zvyki.com/song/94165942/Karpatia_-_Bizalmam_az_os_erenyben/ Изгелеккә мин ышанам,<br> Аллаһ безнең белән һаман,<br> Мәсих иңәчәк кабаттан.<br> Языладыр Әлмисактан<br> Риваятьләр аның хакта, –<br> Нинди гүзәл безнең Ватан!<br> Күрсәң һәйкәл, хәтер ташын,<br> Туктап дога кыл, юлдашым!<br> Укы батырларның атын!<br> Ышанган безнең элгәрләр,<br> Куәтлеләр, кыю, яшьләр:<br> Изге чорлар таңы иңәр!<br> Изгелеккә мин ышанам,<br> Аллаһ безнең белән һаман,<br> Мәсих кабаттан иңәчәк.<br> Елъязмачы, бу – киләчәк! Бездән соң да килер буын,<br> Әзерләек аңа урын,<br> Дәвам итсен элгәр явын.<br> Үрнәк итеп сөйләр дөньяң: <br> Шундый бер халык, ди, булган –<br> Үз илен кире кайтарган.<br> |||: Изгелеккә мин ышанам,<br> Аллаһ безнең белән һаман,<br> Мәсих кабаттан иңәчәк.<br> Елъязмачы, бу – киләчәк! :|||<br> === '''HAJDANÁN (Бик күптән)''' === Hajdanán egy székely kiment az erdőbe,<br> Csalta egyre beljebb tündérek meséje,<br> Arra sétált, hol madár se járt,<br> Erdő mélyén hazára talált,<br> S így szólt:<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből<br> Véletek egy vagyok!<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből,<br> Egy törzsből fakadok!<br> Hajdanán egy kun lány zöld mezőre tévedt,<br> Szép hosszú hajából levágott egy tincset,<br> Vitte szárnyán könnyű fuvallat,<br> Mezők selyme hazája maradt,<br> S így szólt:<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből<br> Véletek egy vagyok!<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből,<br> Egy törzsből fakadok!<br> Hajdanán egy csángó kiült a nagy hegyre,<br> Szíve messze szállt, mint a költöző fecske,<br> Hallgatta a fenyők zúgását,<br> Fentről nézte kedves hazáját,<br> S így szólt:<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből<br> Véletek egy vagyok!<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből,<br> Egy törzsből fakadok!<br> Hajdanán egy vén jász szikes pusztát járta,<br> Lelkét melengette tücsökmuzsikája,<br> Száraz kórót kergetett a szél,<br> Napnyugtára ő is hazatér<br> S így szólt:<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből<br> Véletek egy vagyok!<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből,<br> Egy törzsből fakadok!<br> Hajdanán egy palóc dombok alját rótta,<br> Hűs patak vizével a szomját oltotta,<br> Vándorbotját földbe leszúrta,<br> Szép hazában rügy fakadt rajta<br> S így szólt:<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből<br> Véletek egy vagyok!<br> Halljátok magyarok,<br> Szkíták, hunok, avarok,<br> Egy húsból, egy vérből,<br> Egy törzsből fakadok!<br> '''БИК КҮПТӘН'''<br> Тарихи эчтәлекле җыр. Бер маҗарларның гына түгел, борынгы заманнарда Урал үрләреннән алып Карпат тауларына кадәрге Бөек Далада иңгә-иң яшәгән халыкларның уртак тарихы турында да. Аудиосы:<br>https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-hajdanan-0c33fea2ebd586f4f26f07d5aa08c4c8 Бик күптән бер сейкәй керде карурманга,<br> Серле риваятьләр рухы чакырганга,<br> Кош очмаган җиргә ул басты,<br> Чытырманда ватанын тапты.<br> Әйтте:<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә шул кавемнән!<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә сезнең белән!<br> Бик күптән бер кыпчак кыз яшел болында,<br> Кисеп бер тотам чәч озын толымында,<br> Бирде аны талгын җилләргә –<br> Ефәк итеп кырга җәяргә.<br> Әйтте:<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә шул кавемнән!<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә сезнең белән!<br> Бик күптән бер чаңго менде тау башына –<br> Карлыгачтай, йөрәк күкләргә ашкына;<br> Тыңлый-тыңлый наратлар шавын,<br> Бу җир, диде, газиз ватаным.<br> Әйтте:<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә шул кавемнән!<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә сезнең белән!<br> Бик күптән бер карт яс гизде тозлы чүлне,<br> Чикерткәләр көе назлады күңелне.<br> Калды сахра җилләр иркенә,<br> Бабай кире кайтты өенә.<br> Әйтте:<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә шул кавемнән!<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә сезнең белән!<br> Бик күптән бер палоц үз итте чал тауны,<br> Инеш суын эчеп, басты ул сусауны.<br> Һәм туфракка таягын төртте – <br> Бөреләнеп ватаны үсте.<br> Әйтте:<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә шул кавемнән!<br> Иш(е)тәсезме, маҗарлар,<br> Скифлар, һуннар, аварлар –<br> Бер каннан, бер җисемнән,<br> Мин дә сезнең белән!<br> Җырда телгә алынган кавемнәрнең бер өлеше, маҗарларга ияреп, Дунай буйларына кадәр барган һәм мең бер йөз ел дәвамында маҗарлашып та киткән инде. Әйтик, Трансильвания (латинча – “урман арты иле”, маҗарча – Әрдей) җиренә беренче булып килеп урнашкан маҗарлар арасында төрки теллеләр да булган. Бүген Будапешттан көнчыгыштарак яшәүче яслар чыгышы белән Кавказдагы осетиннарга тугандаш, алар борынгы телләрен онытканнар инде. “Кыпчак кызы” маҗарча — kun lány (кун лань). Төрки чыгышлылар бүгенге Маҗарстанның Куншаг (Кун иле) төбәгендә яшиләр. Биредә һәм күршедәге Токай (!) төбәгендә илнең иң татлы йөземнәрен үстерәләр һәм кызыл шәрабларын ясыйлар. Җирле сөйләштә кыпчак сүзләре әдәби тел белән чагыштырганда күбрәк сакланып калган.<br> === '''HIMNUSZ (Гимн)''' === 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,'''<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> '''ГИМН'''<br> ''Тарихи әһәмияткә дә ия булган '''Маҗарстан дәүләт гимны''' тәрҗемәсе. XIX гасырның беренче яртысында шигъри текстын ''' Фәрәнц Көлчәй''' (Kölcsey Ferenc), көен '''Фәрәнц Әркәл''' (Erkel Ferenc) иҗат иткән.''<br> Аудио сылтамасы:<br> https://web.ligaudio.ru/mp3/himnusz<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын. <br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган,<br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> '''Аңлатмалар''' 1. '''Бәндәгуз''' (Bendegúz) – ''IV-V гасырларда яшәгән кеше. Маҗарлар аны үзләренең нәсел башы дип саный. Риваятьләр буенча, ул һун патшасы Аттиланың атасы булган.''<br> 2. '''Арпад''' (Árpád) – ''IX-X гасырлар чигендә бүгенге Ватаннарына килеп урнашкан маҗарларның юлбашчысы (икенче бөек кенәзе), беренчесе булган Альмошның улы. 895-907 елларда маҗар кабиләләрен җитәкләгән.''<br> 3. '''Кун иле''' (Kunság) – ''бүгенге Маҗарстанның уртасында, Дунай, Тиса һәм Көрөш елгалары арасында урнашкан тарихи-географик өлкә. XIII гасыр башында, бу урынга көнчыгыштан килеп, кыпчаклар яши башлаганнар. Бүген алар маҗарлашып беткән инде, ләкин телләрендә берничә дистә кыпчак сүзе сакланып калган, алар маҗар әдәби теленә дә кереп киткән.''<br> 4. '''Токай''' (Tokaj) – ''Маҗарстанның шәрабчылык сәнәгате төбәге.''<br> 5. '''Матьяш I''' (I. Mátyás) – ''XV гасырның икенче яртысында Маҗарстан короле. Госманлылар мәмләкәте һәм Рум империясе белән Австрия җирендә сугышкан.'''<br> === '''AZ IGAZÁN SZÉP IDŐ'''=== Az volt, kérem szépen, az igazán szép idő,<br> Mikor férfi volt a férfi és nő volt a nő.<br> A pimasz rágalmakat másnap párbaj követte,<br> És a sértést vérrel mosták le.<br> Akkor, kérem szépen, rend volt még a rend,<br> Az utcát csendőr járta, a tolvaj reszketett,<br> A börtön nem hotel volt, és a bíró nem haver,<br> Megfizetett minden gazember.<br> Az újságíró, kérem, az igazságról írt,<br> Nem kellett keresni a sorok közt a hírt,<br> Magyar zenét sugárzott a magyar rádió.<br> Harsogott az Erdély induló.<br> Csak tessék, csak tessék!<br> Itt látható a világ egyetlen országa,<br> Ami hihetetlen módon határos önmagával.<br> Itt lakik az a nép,<br> Melyet ezer éve óta próbálnak betörni és idomítani,<br> De mindhiába.<br> Az ütlegeléstől megedződtek,<br> És a nélkülözések közepette is feltalálták magukat.<br> Vigyázat!<br> Ha a láncaiktól és a szájkosártól megszabadítanánk őket,<br> Beláthatatlan következmények elé nézne a világ!<br> Az volt, kérem szépen, az igazán szép idő,<br> Mikor férfi volt a férfi és nő volt a nő.<br> A pimasz rágalmakat másnap párbaj követte,<br> És a sértést vérrel mosták le.<br> https://my.mail.ru/music/songs/karpatia-az-igazan-szep-idok-7488e96241836170ed74ef35a7e3d1e6 '''ИХЛАСТАН ШӘП ЗАМАН'''<br> Гафу, элек ихластан да шәп заман иде,<br> Ирләр – ир-ат, хатын – хатын-кыз булган иде.<br> Яла якканнар дуэльгә юлыга иде,<br> Бар үпкәне кан юа иде.<br> Ул заманда, гафу, тәртип даим сакланды,<br> Жандарм йөрде урамнарда, бур калтыранды,<br> Мәхкәмә – дус, төрмә кунакханә булмады, <br> Һәр кабахәт җәзасын алды.<br> Журналистлар яза иде гел дөреслекне,<br> Катыштырмыйча яшерен мәгънә-этлекне,<br> Маҗар радиосы маҗар көен уйнатты,<br> Әрдей җырларын ул яңг(ы)ратты.<br> Речитатив:<br> Карап багыгызчы!<br> Гаҗәеп хәл: бу дөньяда бар бер әкәмәт –<br> Үзе белән үзе чиктәш бердәнбер дәүләт. <br> Маташалар мең ел буе халкын кырырга,<br> Рух куәтен сындырырга, буйсындырырга.<br> Әмма файдасыз:<br> Чыныгабыз тик, кыйналган саен,<br> Кыерсытылган мәхрүмнәр таба үз җаен.<br> Сак булыйк!<br> Намуссызның алып кына ташла йөгәнен –<br> Күрерсең дөньяңның асты өскә килгәнен!<br> Гафу, элек ихластан да шәп заман иде,<br> Ирләр – ир-ат, хатын – хатын-кыз булган иде.<br> Яла якканнар дуэльгә юлыга иде,<br> Бар үпкәне кан юа иде.<br> == '''АЛМАН ТЕЛЕННӘН ТӘРҖЕМӘЛӘР''' == === '''DAS MÄDCHEN AUS DER FREMDE (Чит җир сылуы)''' === In einem Tal bei armen Hirten<br> Ersehien mit jedem jungen Jahr.<br> Sobald die ersten Lerchen schwirrten,<br> Ein Mädchen schön und wunderbar.<br> Sie war nicht in dem Tal geboren,<br> Man wusste nicht, woher sie kam,<br> Und sehnell war ihre Spur verloren,<br> Sobald das Mädchen Abschied nahm.<br> Beseligend war ihre Nähe,<br> Und alle Herzen wurden weit,<br> Doch eine Würde, eine Höhe<br> Entfernte die Vertraulichkeit.<br> Sie brachte Blumen mit und Früchte<br> Gereift auf einer andern Flur,<br> In einem andern Sonnenlichte,<br> In einer glüchlichern Natur.<br> Und teilte jedem eine Gabe,<br> Dem Früchte, jenem Blumen aus;<br> Der Jungling und der Greis am Stabe,<br> Ein jeder ging beschenkt nach Haus.<br> Willkommen waren alle Gäste,<br> Doch nahte sich ein liebend Paar,<br> Dem reichte sie der Gaben beste,<br> Der Blumen allerschönste dar.<br> '''ЧИТ ҖИР СЫЛУЫ'''<br> (шигыре Фридрих Шиллердан, көе Франц Шубертныкы)<br> Аудио сылтамасы:<br> https://www.schubertlied.de/die-lieder/das-maedchen-aus-der-fremde-d117-erste-bearbeitung Пәйда була Сылу язлар килеп,<br> Карлыгачлар канат какканда;<br> Сокланалар, нурлы йөзен күреп,<br> Ярлы көтүчеләр яланда.<br> Чит төбәктә туган бу Сылуның<br> Кайдан килгәнлеген кем белсен;<br> Соң мизгеле саубуллашуының –<br> Табалмассың шуннан соң эзен.<br> Карашыннан гүя нур сибелә,<br> Җан җылына, күңел ачыла;<br> Затлылык, бөеклегеннән генә<br> Гади бәндә азрак ятсына.<br> Җиләк-җимеш, чәчәк кулларында –<br> Үстергәннәр барысын читләрдә,<br> Ягымлырак кояш нурларында,<br> Бәхетлерәк, мулрак җирләрдә.<br> Һәркайсына таба ул бүләген –<br> Җиләк-җимешме йә чәчәкме;<br> Култаяклы карт, яшь җилкенчәген –<br> Һәрбарчасын итә бүләкле.<br> Ул кадерли үзенең һәр кунагын;<br> Ә гашыйклар килсә аңарга,<br> Чәчәк бәйләменең матуррагын<br> Сайлап ала Сылу аларга.<br> === '''ABENDLIED (Кичке җыр)''' === Von '''Franz Schubert''' und '''Matthias Claudius'''<br> Der Mond ist aufgegangen,<br> Die gold’nen Sternlein prangen<br> Am Himmel hell und klar.<br> Der Wald steht schwarz und schweiget,<br> Und aus den Wiesen steiget<br> Der weisse Nebel wunderbar.<br> Wie ist die Welt so stille,<br> Und in der Dämm’rung Hülle<br> So traulich und so hold!<br> Als eine stille Kammer,<br> Wo ihr des Tages Jammer<br> Verschlafen und vergessen sollt.<br> Seht ihr den Mond dort stehen? –<br> Er ist nur halb zu sehen,<br> Und ist doch rund und schön!<br> So sind wohl manche Sachen,<br> Die wir getrost belachen,<br> Weil uns’re Augen sie nicht seh’n.<br> Wir stolze Menschenkinder<br> Sind eitel arme Sünder,<br> Und wissen gar nicht viel.<br> Wir spinnen Luftgespinnste<br> Und suchen viele Künste,<br> Und kommen weiter von dem Ziel.<br> Gott, lass uns dein Heil schauen,<br> Auf nichts Vergänglich’s trauen,<br> Nicht Eitelkeit uns freu’n!<br> Lass uns einfältig werden,<br> Und vor Dir hier auf Erden<br> Wie Kinder fromm und fröhlich sein!<br> So legt euch denn, ihr Brüder,<br> In Gottes Namen nieder!<br> Kalt ist der Abendhauch.<br> Verschon’ uns Gott mit Strafen,<br> Und lass uns ruhig schlafen,<br> Und unser’n kranken Nachbar auch!<br> '''КИЧКЕ ҖЫР'''<br> Аудио-видео сылтамалары:<br> https://my.mail.ru/music/songs/mireille-mathieu-der-mond-ist-aufgegangen-209720acb3028056df0b777150e60f66 https://yandex.ru/video/preview/3841230331664325034 (икесе дә – Мирей Матйө башкаруында)<br> https://www.schubertlied.de/en/die-lieder/abendlied-d499 Калыкты да Ай, йолдызлар,<br> Яуды гүзәл алтын нурлар<br> Аяз күк йөзенә.<br> Дөм караңгылыкта урман,<br> Һәм сихерле ап-ак томан<br> Иңә болыннар түренә.<br> Кичке тынлык тарафы да,<br> Эңгер-меңгер япмасы да<br> Күңелгә ятышлы!<br> Булса дөнья имин-тымык,<br> Ял иттерер, оныттырып <br> Бөтен көндәлек сагышны.<br> Тулган Ай йөзе – пар колач,<br> Күрәбез бары яртылаш<br> Йомры, гүзәл санын!<br> Дөнья шундый: без белгәннең,<br> Кечкентәй ул! дип көлгәннең<br> Күрми күзләр арткы данын.<br> 4. Күр горур адәми затны –<br> Нибары мескен, гөнаһлы,<br> Аз белемле, кайчак надан.<br> Күк кирмәннәре төзибез<br> Һәм сәнгатьтә ни эзлибез,<br> Тайпылып хак, туры юлдан?<br> 5. Ышанмыйк без фани малга,<br> Тәкъва булыйк бер Ходайга,<br> Масайтмыйк күңелне!<br> Эчкерсез игелек кылып,<br> Гомерләрне үтик, булып<br> Балалар күк шат күңелле!<br> Хак Тәгаләбез хакына,<br> Тез чүк Аның тарафына!<br> Кич салкын җил өне...<br> Ярлыка безне, йа Аллам,<br> Йолып ал бәла-казадан,<br> Исән кыл хаста күршене!<br> == '''РАБИНДРАНАТ ТАГОРДАН ТӘРҖЕМӘЛӘР''' == === '''ЯРСЫ, ДАВЫЛ, АЯМА!..''' === '''Һиндстанның мәшһүр язучысы, шагыйре һәм сәнгатькәре Рабиндранат Тагорның 1941 елда язган иң соңгы поэмасыннан бер өзек.'''<br> Ярсы, давыл, коры ботак-чатаклыкны аяма,<br> Куер, яңа болыт, яусын койма яңгырлар аңа.<br> Гүзәл төндә өермә су күз яшедәй коелсын,<br> Узган чорның сулган төсе җәһәт кенә җуелсын.<br> Язмыш “бакыйлыкка” дигән – китсен дөньядан, китсен!..<br> Яңа чыпта җәйдем – өйне ямьле, күрекле итсен. Салып ташладым өс-башны, күшеккәч юешләнеп.<br> Күр, елга ташып, үзәнне су баскан үҗәтләнеп.<br> Тавышым – ясмин аерчасы, очып китеп югалды,<br> Гүя ахири җанымда яңа тормыш уянды.<br> === '''АТЛА ЯЛГЫЗ!''' === '''Рабиндранат Тагорның 1905 елда, Һиндстанда бәйсезлек өчен көрәш башланган вакытта язылган шигыре. Маһатма Ганди аны бик яратып укыган.'''<br> Атла ялгыз, чакыруыңа “Юк!” дип җавап бирсәләр,<br> Йә куркудан, дәшми-нитми, синнән йөз чөерсәләр, –<br> Әй бичара, гакылыңны җик эшкә һәм әйт сүзең!<br> Борылып китсә барчасы да, калсаң чүлдә берүзең,<br> Күгән куакларын ерып, дәвам ит син юлыңны,<br> Әй бичара, хак эздән бар, тамызып ал каныңны!<br> Төнлә давыл котырганда, һичкем ут кабызмаса,<br> Яшен сугып, авыртудан йөрәкләре сызласа,<br> Каһарманнар алган юлын гел тотсын –<br> Янган йөрәкләр дөньяны балкытсын!<br> === '''* * *''' === Килдем – якты өмет баглап, теләк итеп,<br> Киттем – җиргә мәхәббәтем бүләк итеп.<br> ('''Рабиндранат Тагор''')<br> === '''* * *''' === Җилләр гөлне өзә<br> юкка, моң-зар итеп:<br> тузанда үлемгә<br> аны дучар итеп.<br> Ал син ул чәчәкне,<br> кушып үр бәйләмгә,<br> хәзинә-бизәкне<br> җибәрмә әрәмгә.<br> Мин җыр итәм бүләк –<br> җырым аңлаганга,<br> гөлләрне кадерләп<br> тузаннан алганга.<br> ('''Рабиндранат Тагор''')<br> == '''УРЫС ТЕЛЕННӘН ҺӘМ УРЫС ТЕЛЕНӘ ТӘРҖЕМӘЛӘР''' == === '''БОГ (Аллаһ)''' === '''(Авторы – Гавриил Державин, 1784 елда язылган)'''<br> О Ты, пространством бесконечный,<br> Живый в движеньи вещества,<br> Теченьем времени предвечный,<br> Без лиц, в Трёх Лицах Божества!<br> Дух всюду Сущий и Единый,<br> Кому нет места и причины,<br> Кого никто постичь не мог,<br> Кто всё Собою наполняет,<br> Объемлет, зиждет, сохраняет,<br> Кого мы нарицаем — Бог!<br> Измерить океан глубокий,<br> Сочесть пески, лучи планет<br> Хотя и мог бы ум высокий, —<br> Тебе числа и меры нет!<br> Не могут духи просвещенны,<br> От света Твоего рожденны,<br> Исследовать судеб Твоих:<br> Лишь мысль к Тебе взнестись дерзает,<br> В Твоем величьи исчезает,<br> Как в вечности прошедший миг.<br> Хаоса бытность довременну<br> Из бездн Ты вечности воззвал,<br> А вечность, прежде век рожденну,<br> В Себе Самом Ты основал:<br> Себя Собою составляя,<br> Собою из Себя сияя,<br> Ты Свет, откуда свет истек.<br> Создавый всё единым словом,<br> В твореньи простираясь новом,<br> Ты был, Ты есть, Ты будешь ввек!<br> Ты цепь существ в Себе вмещаешь,<br> Её содержишь и живишь;<br> Конец с началом сопрягаешь<br> И смертию живот даришь.<br> Как искры сыплются, стремятся,<br> Так солнцы от Тебя родятся;<br> Как в мразный, ясный день зимой<br> Пылинки инея сверкают,<br> Вратятся, зыблются, сияют,<br> Так звёзды в безднах под Тобой.<br> Светил возженных миллионы<br> В неизмеримости текут,<br> Твои они творят законы,<br> Лучи животворящи льют.<br> Но огненны сии лампады,<br> Иль рдяных кристалей громады,<br> Иль волн златых кипящий сонм,<br> Или горящие эфиры,<br> Иль вкупе все светящи миры —<br> Перед Тобой – как ночь пред днём.<br> Как капля, в море опущенна,<br> Вся твердь перед Тобой сия.<br> Но что мной зримая вселенна?<br> И что перед Тобою я?<br> В воздушном океане оном,<br> Миры умножа миллионом<br> Стократ других миров, – и то,<br> Когда дерзну сравнить с Тобою,<br> Лишь будет точкою одною:<br> А я перед Тобой – ничто.<br> Ничто! – Но Ты во мне сияешь<br> Величеством Твоих доброт;<br> Во мне Себя изображаешь,<br> Как солнце в малой капле вод.<br> Ничто! – Но жизнь я ощущаю,<br> Несытым некаким летаю<br> Всегда пареньем в высоты;<br> Тебя душа моя быть чает,<br> Вникает, мыслит, рассуждает:<br> Я есмь – конечно, есть и Ты!<br> Ты есть! – природы чин вещает,<br> Гласит моё мне сердце то,<br> Меня мой разум уверяет,<br> Ты есть – и я уж не ничто!<br> Частица целой я Вселенной,<br> Поставлен, мнится мне, в почтенной<br> Средине естества я той,<br> Где кончил тварей Ты телесных,<br> Где начал Ты духов небесных<br> И цепь существ связал всех мной.<br> Я связь миров, повсюду сущих,<br> Я крайня степень вещества;<br> Я средоточие живущих,<br> Черта начальна Божества;<br> Я телом в прахе истлеваю,<br> Умом громам повелеваю,<br> Я царь – я раб – я червь – я бог!<br> Но, будучи я столь чудесен,<br> Отколе происшел? – безвестен;<br> А сам собой я быть не мог.<br> Твое созданье я, Создатель!<br> Твоей премудрости я тварь,<br> Источник жизни, благ Податель,<br> Душа души моей и Царь!<br> Твоей то правде нужно было,<br> Чтоб смертну бездну преходило<br> Мое бессмертно бытие;<br> Чтоб дух мой в смертность облачился<br> И чтоб чрез смерть я возвратился,<br> Отец! – в бессмертие Твое.<br> Неизъяснимый, Непостижный!<br> Я знаю, что души моей<br> Воображении бессильны<br> И тени начертать Твоей;<br> Но если славословить должно,<br> То слабым смертным невозможно<br> Тебя ничем иным почтить,<br> Как им к Тебе лишь возвышаться,<br> В безмерной разности теряться<br> И благодарны слёзы лить.<br> '''АЛЛАҺ'''<br> '''(Гавриил Державиннан)'''<br> Иксез-чиксез иркенлектә,<br> Тереклегең − хәрәкәттә,<br> Яшәешең − мәңгелектә,<br> Илаһи зат күп халәттә, −<br> Һәр җирдә хәй һәм бердәмсең,<br> Урын-сәбәпсез күркәмсең,<br> Һичкем түгел Сиңа тиң-таман,<br> Барысын да Үзең иңлисең,<br> Урап, саклап, кадерлисең,<br> Аллаһ – Синең бөек атамаң!<br> Океаннар тирәнлеген,<br> Комнар санын, нур күләмен<br> Барлый ала акыл бүген, −<br> Ә Синең юк бер үлчәмең!<br> Синең нурыңнан туганнар,<br> Рухыңнан гариф булганнар –<br> Гамәлләрең кятибе түгел:<br> Уй-хыяллар Сиңа аша,<br> Бөеклегеңә яраша −<br> Мәңгелектә эри һәр мизгел.<br> Хаосны, вакыт элгәрен,<br> Бакый төпкеленнән алдың;<br> Мәңгелекне итеп җәлеп,<br> Син үзеңдә нигез салдың.<br> Үзең белән үзең кордың,<br> Үз нурыңнан балкып тордың,<br> Нур чишмәсе Син иң-иң элек.<br> Бер сүз белән яралдырып,<br> Бар яңаны иҗат кылып,<br> Булдың, бар бүген, Син – мәңгелек!<br> Тереклек чылбырын ипләп,<br> Асрап тәрбия итәсең;<br> Башын-очын тәгаенләп,<br> Мәрттән яшәү җиткерәсең.<br> Очкын очкыннарны куа −<br> Һәм кояшлар Синнән туа.<br> Аяз суык көндә боз һәм кар,<br> Бәс тузаны сыман елгыр −<br> Җемелдәшә ялтыр-йолтыр<br> Синең хозурыңда йолдызлар.<br> Үлчәмсезлектә бер агым:<br> Миллион якты җисем бара,<br> Кануннарың хаклылыгын<br> Терек нурында сугара.<br> Якты утлы лампадалар<br> Гүя алсу кристалл таулар −<br> Алтын дулкын чөйгән бер күбек.<br> Ургып-дөрләп янган эфир,<br> Нурга чумган Галәм һәм Җир −<br> Көн каршында бары төн кебек.<br> Диңгезгә тамган тамчы күк,<br> Каты катлам алларыңда;<br> Ни ул – мин күргән галәм-күк,<br> Һәм мин үзем – Син барында?<br> Яулап һава-океаннарны,<br> Миллионлап дөньяларны,<br> Иш итмәмен Сиңа барысын да:<br> Тиң булмаслар Синең белән,<br> Бөтенесе – нокта, беләм,<br> Мин дә бер юк нәрсә каршыңда.<br> Әмма миндә Синең агыла<br> Игелегеңнең гыйззәте,<br> Бер тамчы суда күк чагыла<br> Кояшлы йөзең сурәте.<br> Һәм дә мин тормышны тоям,<br> Канат кагып туймый очам,<br> Татып күк гөмбәзе тарлыгын.<br> Минем җаным Сине сөя,<br> Уйлана ул, фикер чөя:<br> Мин – бар! Шиксез Синең барлыгың!<br> “Син бар!” − диеп, хаклый хакың<br> Йөрәк тибешемнән күңел,<br> Раслый төпченүле акыл:<br> “Син бар – мин юк нәрсә түгел!”<br> Мин – Галәмнең бер өлеше,<br> Синең сайлау миңа төште –<br> Изге чиккә Син мине куйдың:<br> Монда бетә җанварларың<br> Һәм башлана рух-җаннарың,<br> Миннән шунда Син ялгау койдың.<br> Һәр төштә мин җир терәге,<br> Матдәнең җитлеккән очы,<br> Тормыш мәгънәсе үзәге,<br> Илаһилык башлангычы.<br> Тәнем чери, көлгә китә,<br> Акыл яшеннәргә әйтә:<br> “Мин патша – кол,<br> Мин корт – алламын!”<br> Булсам да шундый могҗиза,<br> “Кайдан мин?” – дип, чигәм иза;<br> Үзлегемнән ич булалмамын!<br> Син бар иткән җимешеңмен,<br> Акыл, кодрәт йөзек кашы,<br> Яшәү көчем, Игелеклем,<br> Җаным җаны һәм Патшасы!<br> Хакың хаклауга ирешкән,<br> Үлем төпсезлеген кичкән<br> Үлемсез яшәү үзлегем дә;<br> Фани киеме кисәмче,<br> Үлем аша ирешсәмче,<br> Аллаһым! үлемсезлегеңә.<br> Аңлатып-төшенеп булмас!<br> Беләм җаным теләгәнне −<br> Күз алдына китералмас<br> Ул да Синең күләгәңне.<br> Ләкин Сине данлар өчен,<br> Фаниларның хакы, көче,<br> Ирешү әмәле дә юк түгел:<br> Синең катка юл аласы,<br> Тарафыңда югаласы,<br> Рәхмәтле күз яшьләре түгеп...<br> '''Гавриил Роман улы Державин – урыс халкының бөек әдибе, хәзерге заман урыс теленә һәм әдәбиятына нигез салучыларның берсе, Александр Пушкинга олы иҗат фатихасы биргән, нәселендә татар каны да булган остаз. Аның “Бог” исемле мәдхиясен татар теленә Ренат Харис тәрҗемә иткән иде. Әлбәттә, тиңдәшсез төгәл итеп, тирәннән-тирән эчтәлеген һәм бөтен илаһи мәгънәләрен саклап калган монументаль әсәр рәвешендә. Моның өчен күренекле халык шагыйребез шигырь үлчәмен 12х12 итеп зурайтырга мәҗбүр булган.'''<br> '''Биредә бу шигырьнең сәхнәдән уку өчен бераз “җиңеләйтелгән”, Гавриил Державинның үз шигъри үлчәменә якынайтылган (8х8 һәм 8х9) һәм “дога кебек укыла торган” тәрҗемәсе.'''<br> === '''СӨЙЛӘШИК МӘХӘББӘТ ХАКЫНДА''' === (Гөлнәфидә шигыре)<br> Сөйләшик Мәхәббәт хакында<br> Туачак ал таңнар хакына.<br> Сүзләрдән мәрҗәннәр тезсәк тә,<br> Калдырыйк моң итеп йөрәктә.<br> Чәчәкләр патшасы гөленнән<br> Таҗ үреп кигерттең башыма,<br> Чәчләрне чәчләргә бәйләгән<br> Саф кояш нурлары каршында.<br> Бу төстә – яшәүнең, тормышның<br> Иң бөек югары ноктасы.<br> Моң булып сарылдың җаныма<br> Җиткәндә гомернең уртасы.<br> '''ГОВОРИТЬ О ЛЮБВИ ВПОРУ ВНОВЬ'''<br> Говорить о любви впору вновь<br> Ради будущей нашей зари.<br> Так построим жемчужины слов,<br> Для мелодий сердца отворив.<br> Из царя ты цветов сплёл виток<br> И на голову мне возложил,<br> Чтоб из солнца лучей тот венок<br> Нам единую долю сложил.<br> В той короне – клубок наших сил<br> В середине земного бытья.<br> Ты мелодией душу обвил,<br> Озарив благозвучьем меня.<br> === '''БОГА НЕ ВИДНО, НО Я ЕГО ВИЖУ (Күз уңында булмаса да...)''' === '''(Дмитрий Кравченко)'''<br> Бога не видно, но я его вижу:<br> в зрелости яблок, в спелости вишен,<br> в ливне и стуже и в красках заката.<br> Бога не видно – он где-то за кадром:<br> в детской улыбке и в маминых фразах,<br> и рассыпаясь любовью по вазам,<br> Бог говорит с нашим миром цветами.<br> Бога не видно, и видно не станет.<br> В дальних поездках и командировках,<br> в легких касаниях, нежных и робких,<br> в боли, в надежде и в маленьком шансе<br> Бога не видно? О, не соглашайтесь!<br> Бог открывает для каждого двери.<br> Те, кто не верил – однажды поверят.<br> Даже сейчас, атеистам в отместку,<br> ставленным голосом с этого места<br> Бог говорит с вами мной через вирши.<br> Бога не видно, но я его вижу. <br> '''КҮЗ УҢЫНДА БУЛМАСА ДА...'''<br> '''(Дмитрий Кравченкодан)'''<br> Күз уңында булмаса да, мин Аллаһым белән:<br> Аның алма-чияләрне өлгерткәнен беләм;<br> Ул – коеп яуган яңгырда, зәмһәрир суыкта,<br> Ул, алсу төсләргә кереп, балкыйдыр офыкта.<br> Аллаһ күзгә һич күренми – чынбарлык эчендә:<br> Ул бала елмаюында, әниең сүзендә,<br> Сөю гөле күк утыра чүлмәк өсләрендә,<br> Чәчәк итеп тарата Ул сөю хисләрен дә.<br> Ул күренми, күз талдырып баксаң, пәйда булмас,<br> Читтә йөрсәң әмма, үзен һич сиздерми калмас.<br> Ул кыюсыз бер гашыйкның сөеп назлавында,<br> Әрнү-сызланулар катыш өмет баглавында.<br> Аллаһ күренмиме? Юк-юк, һич ризалашмагыз! –<br> Аның әмереннән ачык бар ишек-капкагыз.<br> Элек ышанмаганнар да читтә калмас инде:<br> Менә хәзер дә Аллаһым, әр итеп дәһрине,<br> Үз тарафына чакыра шигырь аша мине.<br> Барлыгына мин инанам, берлеген мин беләм,<br> Күз уңында булмаса да, Аллаһымны күрәм!<br> '''Дмитрий Кравченко – урыс телендә иҗат итүче, 2026 елда 35 яшен тутырган шагыйрь, язучы, драматург, театр һәм кино актёры.'''<br> === '''КҮПМЕ СУЛАР АККАН... (Веками дули ветры и струились воды…)''' === '''(Гөлнәфидә Лопанова-Миңнәхмәтева)'''<br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Җирдә яшәп, күккә күпме җаннар ашкан...<br> Килеп бер көн, без дә шунда юнәлербез,<br> Киек Каз юлында күздән югалырбыз.<br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Безгә кадәр дә бит гөлләр чәчәк аткан,<br> Көзен киткән кошлар язын кабат кайткан,<br> Соңгы кырау төшеп, җиргә ак кар яткан.<br> Дәвер җиле исеп, күпме сулар аккан,<br> Исәпләсәң, кеше күпме учак яккан.<br> Бездән соң да тормыш җырын дәвам итәр<br>, Мәңгелеккә йөрәк бәхилләшеп китәр.<br> '''ВЕКАМИ ДУЛИ ВЕТРЫ И СТРУИЛИСЬ ВОДЫ…'''<br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Пройдя свой путь, шли в вечность люди и народы…<br> Настанет день и наш ‒ в лазурь небес взойти,<br> Чтоб скрыться в мириадах Млечного Пути.<br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Цвели всегда тюльпаны, незабудки, розы,<br> Извечен был возврат всех перелётных птиц,<br> И после холодов снег первый падал вниз.<br> Веками дули ветры и струились воды,<br> Шли предки сквозь своей судьбы стремнины, броды.<br> Пусть песня мира не прервётся после нас,<br> И в вечности звучит Творца нетленный глас.<br> === '''КҮК ГӨМБӘЗЕН ЯҢГЫРАТТЫ ҖАН АВАЗЫҢ''' === '''(Под сводом неба прозвучал твой глас души)'''><br> ('''Гөлнәфидә Лопанова-Миңнәхмәтева''')<br> – Күк гөмбәзен яңгыратты җан авазың,<br> Сагыш уты җанны телә ямансулап.<br> Соңга калып килгән булсам, кичерә күр:<br> Юлым узды язмыш кырын кабат урап.<br> ¬Бар җиһанның мал-мөлкәтен бергә җыеп,<br> Алтын таулар вәгъдә итеп, җанны кыеп...<br> Каршы җилләр иссәләр дә, бер мизгелгә<br> Мин барыбер сиңа киләм: “Саумы!” – диеп.<br> Йөрәк нечкә-нәзек кылдан үрелгәндер,<br> Күзләремнән энҗе яшьләр түгеләдер.<br> Гасыр үтеп, килдем, иркәм, яннарыңа,<br> Күңел кошың булып калыйм яннарыңда.<br> '''ПОД СВОДОМ НЕБА ПРОЗВУЧАЛ ТВОЙ ГЛАС ДУШИ...'''<br> – Под сводом неба прозвучал твой глас души…<br> О, если с опозданием пришёл, прости….<br> Огонь тоски терзает душу смурью мне<br> В попытках тщетных обойти судьбу извне...<br> Собрав всё скопом состояние вселенной,<br> О золотых горах терзаясь скорбью бренной…<br> В одно мгновенье, хоть дуют ветры встреч,<br> Я всё равно приду к тебе – Любовь сберечь!<br> Из струн тончайших наши сотканы сердца…<br> Скатилась по щеке жемчужиной слеза…<br> Прошёл весь век, я рядом, у судьбы своей, –<br> Чтоб пташка райская жила в душе твоей.<br> === '''АК КҮГӘРЧЕН (Белый голубь)''' === ('''Гөлнәфидә Лопанова-Миңнәхмәтева''')<br> Йөргән юлым борма-сырмалы,<br> Ай һәм Кояш яктырта аны.<br> …Ак күгәрчен, кунып иңемә,<br> Тартты колактагы алканы.<br> ‒ Ошый икән, бүләк итәрмен,<br> Тик йолкыма колак итләрем!<br> ‒ Шаярттым ич!.. ‒ дип ул гөрләде,<br> Очып китте, бүләк көтмәде:<br> ‒ Җырың булсын бүләк, ялгышма,<br> Дусларыңа аны багышла! ‒<br> Гаип булды кинәт күгәрчен<br> Ай-йолдызлы зәңгәр балкышта.<br> Бер йолдызлык сипте нурларын ‒<br> Күрдем күктә пәйда булганын!<br> Бар барлыгым биләп, сихри нур<br> Чыңлаттырды күңелем кылларын.<br> Күңел төпкелемне моң били ‒<br> Чишмә суы кебек челтери.<br> Ак күгәрчен кайтты кабаттан,<br> Хикмәт илә гөр-гөр гөрелди:<br> ‒ Йөрәк сүзең көйгә салынды! ‒<br> Тавышы назлы аның, ягымлы. ‒<br> Әйдә минем белән күкләргә,<br> Күр тереклек иткән ягымны!<br> ‒ Ак күгәрчен! Мең-мең рәхмәтем:<br> Күңел гөлләремә җан өрдең!<br> Табигатьтән өстен көчләрдән<br> Рух көрлеген миңа җиткердең.<br> ...Олы юллар ‒ килер иркенә.<br> Гөләпләрдән хуш ис бөркелә,<br> Таҗларыннан күңелем түренә<br> Илаһи нур балкып сирпелә.<br> '''БЕЛЫЙ ГОЛУБЬ'''<br> Извилиста судьбы моей стезя,<br> Луна и Солнце дарят ей свой свет.<br> …Вот белый голубь, на плечо склонясь,<br> Вдруг клюнул на моих ушах бусет.<br> ‒ Понравилась серьга? Бери, дарю,<br> Не дёргай только мочку уха, вот!<br> ‒ Так в шутку ж я!.. Ведь красоту храню<br> В душе моей! ‒ Взлетел он, и с высот:<br> ‒ Пусть песня станет даром, и воспой<br> Её ты, посвятив друзьям и мне! ‒<br> Воскликнул голубь, скрывшись за Луной,<br> Средь звёзд в сияющей голубизне.<br> Вот в небесах зажглась созвездий новь ‒<br> Любви и Вечности напев звучит.<br> Волшебный свет проник мне в плоть и кровь,<br> Звенят во мне и струны всей души.<br> И в песне той ‒ суть, вся моя любовь,<br> Родник из сердца глубины она.<br> Вернулся белый голубь мой, и вновь ‒<br> Елеем для души вся речь полна:<br> ‒ Твой сердца зов мелодию обрёл,<br> И песней нежной я её спою!<br> Взлети со мной ты в небо, как орёл,<br> Узри обитель красоты мою!<br> ‒ О голубь мой! Как благодарна я:<br> Цветы души моей ты оживил!<br> От Высших сил природы всей в меня<br> Живительную воду духа влил.<br> …Во власти будущего ‒ все пути.<br> Тюльпанов ароматом дышит лес,<br> Из лепестков цветы льют в глубь души <br> Божественные промени* Небес.<br> * '''промени ‒ лучи'''<br> === '''ТОРМЫШ ЮЛЫ (Дорога жизни)''' === ('''АкКойрык''') Аллаһ каршына илтүче изгелек юлы бик тар.<br> Иблис-мәлгуньне җиңүнең бер генә ысулы бар:<br> Көчең җитсә, һич юл бирмә, аяк терәп каршы тор,<br> Тарафдарларны, халкыңны аңа таба каршы бор.<br> Иман нуры яктысында иблис дәрманы китәр,<br> Авызлыклап тота белсәң, ул сиңа хезмәт итәр.<br> Хәлдән тайса көрәштәшләр һәм сирәгәйсә сафлар,<br> Вәсвәсәләргә бирелеп, хыянәт итсә дуслар,<br> Комачаулама аларга, намусыңны гел сакла,<br> Булачак кискен көрәшкә яңа тарафлар тупла.<br> Акылсызлык, башбаштаклык теләгәнен эшләсен,<br> Чистартсын синең мохитне, мөртәтләрне чүпләсен.<br> Фани булгач ошбу дөнья, Хак тәгалә юлында<br> Була алмый һич мәңгелек хөррият тә, золым да.<br> Яралгысында золымның бар һәлакәт орлыгы:<br> Гайрәтлерәк була барса, якыная хурлыгы.<br> Золым белән көрәшкәндә юк фетнәнең кирәге –<br> Һәркемнең үз яссылыгы, һәркемнең үз мәсләге.<br> Узалмассың явызлыкта явызлыкны син һич тә –<br> Утын өстәп торсаң утка, өстәлә аңа көч тә.<br> Шайтаннарның таянычы — күпчелек белән тизлек,<br> Эзлеклелек һәм затлылык — Тәңре яраткан үзлек.<br> Тормыш һәрчак дәвам итәр, Җирдән иман китмәсә,<br> Юк аның үлем ноктасы, Кыямәт көн җитмәсә.<br> Изге-явыз комарында без ирешкән нәтиҗә –<br> Мәңгелеккә юл алганда хаклы дәлил, тәҗрибә.<br> Дөнья өчен дип тапканың бу дөньяда кала бит,<br> Фидаиләр мәңгелектә үлемсезлек ала бит.<br> Булмый тормыш тәгәрмәчен туктатып йә тизләтеп,<br> Һичберкем Галәм Канунын яза алмый үзгәртеп!<br> Һәм иблисне авызлыклап булмый һич канун белән –<br> Туена икейөзле хаин-мәлгунь каны белән.<br> Иблиснең бөтен гәүдәсе тирәндә, җәһәннәмдә,<br> Суыргыч-капшавычлары без гөнаһлы адәмдә.<br> Яшидер ул азык итеп безләр кылган шомлыкны;<br> Чыгар тамчы-тамчы кысып җаныңдагы бушлыкны,<br> Корыт тамырын иблиснең һәм киптер бозык канын –<br> Хак Тәгалә хозурында ясарсың тугры адым.<br> Кыл изге гамәл, дөньядан киткәнче уйлан, эзлән,<br> Җиңү-җиңелү мәгънәсен дөрес аңларга өйрән.<br> '''5-8 август, 1993 ел'''<br> '''ДОРОГА ЖИЗНИ'''<br> К Престолу Бога путь всегда тернист:<br> К Нему отыщет узкую тропинку<br> Лишь кто душой и помыслами чист,<br> Кто бережёт в себе Творца искринку.<br> Наскоки сатаны прочь отвергай<br> И в меру сил одолевай невзгоды,<br> К души порывам ближних убеждай<br> Во имя Бога, Истины, Свободы.<br> Единство, лад, согласие в делах –<br> Вот средства против сатанинской скверны,<br> Покуда держишь крепко в удилах,<br> И сатана — слуга, но лицемерный!<br> Ничто не вечно: выбьются из сил –<br> Соратников шеренги поредеют,<br> Изменят те, кто клятву приносил, –<br> Соблазны жизни краткой одолеют.<br> Невмочь сдержать зло — отступи, терпи,<br> Но сбереги в самом себе ты Бога,<br> К борьбе за Веру падших подними –<br> Вновь предстоит нелёгкая дорога!<br> Неверные средь мутных сгинут волн — <br> Очистится Земля от зыбкой скверны;<br> Поток безумия и произвол<br> Вреда не причинят нам, правоверным.<br> Восстанем мы — как скалы средь пучин,<br> Как маяки под сенью небосвода,<br> Нам с Богом для унынья нет причин:<br> Ярмо не вечно — так же, как свобода.<br> Никто Величья Бога не оспорит!<br> И тёмной силе не объять всего –<br> Зерно погибели в зародыше её:<br> Лихая удаль только крах ускорит.<br> Без помощи Творца успехи мнимы,<br> В борьбе со злом нужды в интригах нет;<br> Дорога Жизни широка, но след<br> У каждого здесь свой, неповторимый.<br> Навал и суета — удел лишь сатаны:<br> Обета лживого торопит бренность;<br> Идущим к вечности, как факелы, даны<br> Надёжность, качество и постепенность!<br> Пока на Вере зиждется наш Дом,<br> Любовь Творца укроет нас как прежде;<br> Господь свершит наш путь Страшным Судом,<br> Когда погаснет в душах луч Надежды.<br> Истории и судеб колесо<br> Ускорить иль замедлить невозможно,<br> Закон Творца священен и весом –<br> Не заменить его обетом ложным!<br> И Тьмы со Светом в той борьбе вотще<br> Победы миг — мираж, пусть кровью добыт!<br> Земных страданий оттиски в душе –<br> Для вечной жизни обретенный опыт.<br> И всё, что в мире бренном раб достиг,<br> Его наследникам лишь для услады;<br> Ценою жизни — тот счастливый миг<br> Преодоленья вечности преграды.<br> Лишь праведный богоугодный труд<br> Вернет покой душе и счастье Дому,<br> Скитания земного каждый круг –<br> Дорогой Жизни верный шаг к Престолу.<br> Твори добро и путь свой отыщи,<br> В раздумьях о Творце найди отраду;<br> Потерь и обретений труд души –<br> Итог всей жизни и залог Награды.<br> '''8-10 августа 1993 года'''<br> === '''ЯҢА ДУМА ТАКМАКЛАРЫ (Новая Дума)''' === ('''АкКойрык''')<br> Тәрәзәләргә ут капса,<br> ачып җибәр ишекне;<br> юньле Дума, гадел патша –<br> хыял назлый мужикны.<br> Сүз боткасы ашатырга<br> булды Мәскәү Думалы;<br> җиңел куып таратырга –<br> вәкаләте чамалы.<br> Бик күпләрең Себер китәр,<br> “либерал”ны котыртсаң,<br> алтын богаулар киярсең,<br> муеныңа утыртсаң.<br> Әнә килә Жириновский –<br> бөек дәүләт батыры,<br> тавышы яңа, җыры иске –<br> хурлык булыр ахыры.<br> Патша йөри урам буйлап,<br> нигә ачык изүе? –<br> Йә тагын бер кат “җиңүе”,<br> йә тәхеттән төшүе!...<br> Арзан Дума – очсыз халык,<br> хуҗасызлык дәүләте...<br> Кайчан бетәр аңгыралык,<br> мисезлек галәмәте?<br> '''март, 1994 ел''' '''НОВАЯ ДУМА'''<br> ('''частушки, вольный перевод с добавлениями''')<br> В Думе-думушке престольной<br> подают к обеду рис,<br> трижды крикнут “Смирно!”, “Вольно!”,<br> а потом и – “Разойдись!”<br> Наша Дума мировая,<br> на деревне как плетень:<br> руки-ноги обдирая,<br> лезут все, кому не лень.<br> Двадцать пять – и депутат! –<br> Вот дешёвенький мандат.<br> Ни к чему нам крупный счёт,<br> если с гулькин хер почёт...<br> Что-то дымом потянуло,<br> вдруг пожар, будь начеку!<br> ...Добрый царь с путёвой Думой<br> всё же снятся мужику.<br> Жириновский безоглядно<br> обещания всем даёт,<br> хриплым голосом надсадно<br> и “по Геббельсу” поёт:<br> “Наклони головку низко,<br> чтоб златых цепей надеть,<br> даль Чукотки станет близкой,<br> коль посадишь на хребет”.<br> Против мира в одиночку,<br> ты куда, Володя, прёшь?<br> Впрочем, ты и с дёгтем в бочке<br> от стыда ведь не помрёшь...<br> Лихо правит “демократ”:<br> до базара и назад.<br> Нету больше сил бежать,<br> остается “побеждать”.<br> Победили на равнине,<br> победим мы и в горах,<br> сохраним Чечню, всех прочих<br> мы разгоним в пух и прах!<br> Кто-то пользуется всласть<br> благами всевластия;<br> катастрофой может стать<br> эта катавасия!<br> '''март 1994 года'''<br> === '''ФАТИХАСЫЗ КЕШЕ ЮЛГА ЧЫКМАС''' === ('''Гөлнәфидә шигыре, “Мәхәббәт гөлләре яралсын!” китабыннан''')<br> Хак-дөреслек көтмәгәндә килеп,<br> Җанны салып ялкынлы утка,<br> Көлдәй коеп, җилдә ул тузгыта<br> Йә булмаса күккә очырта.<br> Сынарга дип тәкъдир-язмышыңны,<br> Вәсвәсәләндермә җаныңны.<br> Хәсрәтеңнән сөрлегеп егылсаң,<br> Күрсәтмәскә тырыш яшеңне.<br> Бәхет кошы таң аттырып сайрый,<br> Җан иркендә курку булмаса.<br> Газапланырсың тик, каурый каләм<br> Әйтер сүзең аңлый алмаса.<br> Фатихасыз кеше юлга чыкмас,<br> Хөсетлегә Ходай юл салмас.<br> Мөстәкыйльлек фикере булмаган<br> Авыз ачып сүзен әйталмас!<br> '''БЕЗ БЛАГОСЛОВЕНЬЯ НЕТ ДОРОГИ'''<br> Истина, придя внезапно, мельком<br> Бросив душу в огненный бедлам,<br> Сеет пепел, развевая ветром,<br> Или же возносит к небесам.<br> Нет, не искушай ты душу сгорбив,<br> Испытав судьбу во власти грёз.<br> А споткнувшись, ниц упав от скорби,<br> Попытайся не пролить и слёз.<br> Птица счастья песней будит зори,<br> Если страха нет в душе твоей.<br> Избежишь ли мук, душевной хвори,<br> Коль перо отвергнет смысл речей?<br> Без Благословенья нет дороги,<br> Бог завистливым не явит путь.<br> Вольной мысли же презрев, двуногий<br> Не откроет рта – вот жизни суть!<br> == '''ХӘТЕРДӘН ҖУЕЛМАС МИЗГЕЛЛӘР''' == ('''Бу язма 2024 елда аерым китап буларак басылып чыкты һәм бүләк итеп таратылды''')<br> '''''Бармы шундый бәрәкәтле, тирән,'''''<br> '''''затлы бүләк – Ходай шәфкатедәй –'''''<br> '''''үз эченә язмышым сеңдергән'''''<br> '''''ике тар һәм көчсез уч төбедәй?'''''<br> '''''Не знаю благодатней и бездонней''''',<br> '''''дарованных как Божеская милость,'''''<br> '''''двух узких и беспомощных ладоней,'''''<br> '''''в которые судьба моя вместилась.'''''<br> (Игорь Губерман)<br> '''''Ни мәгънә эч сереңнән – аны кем дә белмәсә?'''''<br> (Равил Фәйзуллин)<br> '''''«Яши-яши һичкем булмадың,'''''<br> '''''ник көлдердең?!» – диеп Алла сорар.'''''<br> '''''«Юаттым ич гаҗиз колларың...», –'''''<br> '''''дип әйтермен Аңа. Һәм Ул... елар.'''''<br> '''''И спросит Бог: никем не ставший,'''''<br> '''''зачем ты жил? Что смех твой значит?'''''<br> '''''«Я утешал рабов уставших…», –'''''<br> '''''отвечу я. И Бог… заплачет.'''''<br> (Игорь Губерман)<br> === '''ГОМЕР УВЕРТЮРАСЫ'''<br> === ==== '''Туган авылым...'''<br> ==== '''''...Зөя буйларында, шунда үтте минем балачак...'''''<br> Адав-Толымбай авылы Татарстанда шартлы рәвештә «әдәби телле Тау ягы» дип аталырлык төбәкнең көньяктагы чигендә урнашкан, аннан ары көндезге кояшка карап китсәң, табигый «Мишәрстан» кочагына барып керәсең. Хәер, бу чик хәзерге заманда бөтенләй ашалып бетте, дисәң дә була. Хәзер инде минем ише, гомерен читтә үткәргән бер кире-беткән «нугай» (казакълар Казан телле татарларны шулай атыйлар) соңгы тапкыр туган-үскән җирләремне әйләнеп чыгыйм әле, дип кайтып төшсә, аның турында... «Бу бабай әле хәзер дә казанца сүләшә», дип әйтәчәкләр.<br> Моның сәбәбе гади: Толымбай кызлары, мәктәп сабагын тәмамлауга ук, тизрәк Буага, Казанга яки «ябага» (чит җирләргә) ашыга, шуңа күрә авылда калам дигән егеткә күрше Карлыдан яки Иске Суыксудан цыкылдап торган бер чибәрне ияртеп кайтудан башка чара калмый. Мишәрләр бит алар матдичел тормышлы, консерватив карашлы һәм җиргә ябышып яши торган кешеләр. Берсе дә берьялгызы гына, күктәге торналарга ияреп, туган төбәген бер сәбәпсез ташлап, теләсә кая китеп бармас аларның. Югары белемле булырга теләгәннәр һәм сәләтлеләр генә, туган-тумачасы төпләнгән шәһәрләр булса, шунда юл тотар. Шуңа Буа районының үзәк хакимияте хәзер тулысынча мишәрләр кулында. Һәм «Мишәрстан» халкының табигый үрчеме беркайчан да, бернинди кризис шартларында да аска тәгәрәми. Адав-Толымбай авылын өч яктан урман чолгап алган. Көнбатышта һәм төньякта – узган гасырның утызынчы елларында утыртылган нарат урманы, көнчыгышта, Зөя буенда – табигый катнаш урман. Зөя елгасын авыл халкы үзе генә белгән кичү аркылы чыксаң – Кырлаңгы таулары. Җәй уртасында тауның көнбатышка караган итәгендә кып-кызыл җиләкләр өлгерә, нәкъ Кырлайдагы кебек. Зөя буендагы урман аланында ел саен май аеның соңгы ике һәм июньнең беренче якшәмбесендә «Май уны» дип атала торган авыл бәйрәме үткәрәләр иде. Хәзер бу урман эченә үтеп кереп тә булмый инде, бөтен юлларга-сукмакларга – һәм минемчә, йөрәкләргә дә! – чытырман ябышкан...Анда яз көне... энцефалит талпаннары хуҗа. Ә без илленче-алтмышынчы елларда бу бөҗәкне бар дип тә белми идек. Мин ул «клещ» турында 1975 елда Ерак Көнчыгышта армия хезмәтен үткәндә генә ишетем. Ләкин, телефончы буларак шактый еш урман эченә керергә туры килсә дә, бер тапкыр да очратмадым һәм «эләктермәдем» дә. Шулай да талпаннан һәлак булган тимер юлчы солдат мәетләрен күрергә туры килде.  '''ФОТО''': Адав-Толымбай авылы. Урта урам. Туган авылыбызга багышланган бер «көйсез җыр» мәгълүм, аны Себер татарлары шагыйре Булат Сөләйманов язган. Әдип Толымбайдан Себергә ягага киткән бер кызга өйләнгән булган һәм Казанда белем алган елларда җәй көне тормыш юлдашы белән бергә ялга кайтып-китеп йөргән. Бу шигырьне мин узган елларда Буа районының «Байрак» газетасына юллаган идем, авылдашлар, басылып чыкты, диделәр. '''Толымбай җыры'''<br> Күктән йолдыз тотмыйм, бу җырыма<br> Мин тормышчан сүзләр сайладым,<br> Толымчак күк газиз авылыма,<br> Толымбаем, сиңа багладым.<br> Ялгыз калсам күңелем буранында,<br> Уйларымны сүтәм, яңартам.<br> Дөнья буйлап чабып хәлдән тайсам,<br> И Толымбай, сиңа мин кайтам.<br> Толымыңда – урман-болыннарың,<br> Зөя сөеклесе Толымбай,<br> Йөрәгем дә кушып үрелгән бит,<br> Ни хәл итим соң мин, йа Ходай!<br> Кемнәр үрә бүген толымнарың?<br> Сорасалар миннән, ни әйтим...<br> Син булмасаң, улың илсез, җирсез,<br> И Толымбай! синсез мин ятим.<br> Толымсызлар тол хатын күк ялгыз,<br> Көзге таллар кебек шәп-шәрә.<br> Син булмасаң илдә, Толымбаем,<br> Булыр идем, шиксез, мәсхәрә.<br> Чал чәчләрне җилләр йолкыганда<br> Каеннарың толымын сагынам,<br> Бер Аллага инанган ир-егет,<br> И Толымбай! сиңа табынам.<br> ==== '''Авылым өлкәннәре'''<br> ==== '''ФОТО''': Авылда 2015 елда төзелеп беткән «Хәтер комплексы». Арткы планда урнашкан һәйкәл янындагы ятма такталарга 1941-1945 елларда Бөек Ватан сугышында катнашкан барлык толымбайлыларның исемнәре язылган. Мин ишетеп белгән һәм хәтерләгән өлкән туганнарымның һәм авылдашларымның берсен дә онытмаганнар! Комплекс капкасыннан уң якта – авыл мәдәният йорты, сул якта Буа драма театры директоры Раил Садриев төзеткән «Театраль кунакханә» һәм «Тамак» кафесы.<br> Ә Толымбайның үзендә нинди танылган шәхесләр бар иде соң без яшәгән дәвердә? Бу сорауга җавап биргәндә, рәсми чыганаклар беренче бишлеккә Татарстанда күпләргә билгеле булган кешеләрне кертәләр. Ләкин аларның «күләгә»сендә калган лаеклы шәхесләр дә байтак.<br> '''Гомәр Толымбай''' (Шаһиәхмәтев Габделхак Җәләлетдин улы, 1900-1938) – язучы. '''Александра Николаева''' (1924-2015) – Социалистик Хезмәт Каһарманы. '''Равил Рахмани''' (Кукушкин Равил Фәйзерахман улы, 1949) – язучы, шагыйрь, әдәбият белгече, әдәби тәнкыйтьче, филология фәннәре кандидаты. '''Раил Садриев''' (1966) – Буа татар драма театры директоры, Татарстанның халык артисты. '''Рафаэль Латыйпов''' (1956) – җырчы, Татарстанның атказанган артисты. Раил һәм Рафаэль икесе дә миннән шактый яшьрәк, алар турында һәркемгә мәгълүм булганны гына беләм. Алар белән шәхси аралашуларым кыска вакытлы гына, ләкин истә калырлык булды. Толымбайда туганнан туган өч кардәшем яши иде бу хатирәләр язылганда: Фәһимә апа Галимҗанова, Әнвәр абый Кукушкин һәм Рифкать абый Бакиров. Өчесе дә унынчы дистәсен ваклаган кешеләр. Узган гасыр хәтере булып кала алар безнең өчен. 2025 елның җәендә Рифкать абый бакый дөньяга күчте... '''ФОТО''': Гомәр Толымбай Гомәр Толымбай авылыбызда туып-үскән иң күренекле татар әдибе генә түгел, Сталин исеме белән атала торган сәяси эзәрлекләү елларындагы какшамас рух һәм шәхси батырлык үрнәге дә ул. Казан «тәнкыйтьчеләре» аңа егерменче еллар азагында ук чокыр казый башлыйлар. Габделхакның иң зур «гаебе»: «Ул үз иҗатында җәмгыятебездә барган сыйнфый көрәшне тулысынча чагылдырмый». Язучы 1937 елның 8 июнендә кулга алына. Пләтән төрмәсендә, 11 ай буе көннең көнендә җәзалап, аңардан сорау алалар, акылдан язарлык хәлгә җиткерәләр. Ләкин атаклы толымбайлы бернинди «гаепләү кәгазьләре»нә дә кул куймый, күпме генә мәҗбүриләсәләр дә, каләмдәшләренең берсенә дә тел-теш тидерми. 1938 елның 8 маенда аны атып үтерәләр. Җәмәгатен дә, уйдырма статья чәпәп, сөргенгә озаталар. Хәнҗәр исемле сабыйлары балалар йортында кала... '''ФОТО''': Александра Иван кызы Николаева – Адав-Толымбай авылның илкүләм танылган Сания апасы. Александра Николаева – авыл исеменең «Адав» (ягъни Атау – чуашча Атав дип языла, Адав дип укыла) өлешен биргән чуаш башы» кызы. Сания апаның исеме илгә сугыштан соңгы беренче елларда мәгълүм була. 1946 елдагы корылыктан соң совет хөкүмәте илдә социалистик ярыш игълан итә: иген үстерү, урып-җыю һәм терлек үрчетүдә алдынгылыкка чыккан бригадирларга Социалистик Хезмәт Каһарманы дигән мактаулы исем вәгъдә ителә. Бригада кешеләренә – орденнар һәм медальләр. Чама чамадан артмый: район саен бер генә кеше Хезмәт Каһарманы булырга тиеш. Буа түрәләре алдан ук дөрес фаразлыйлар: җиңүчеләр Толымбайдан булачак. Күрше Кыят совхозында җирләр тагын да уңдырышлырак, ләкин анда толымбайлылар кебек тырыш халык юк. «Коминтерн» колхозында ике удар бригада оештырыла: комсомол яшендәгеләрнекен Александра Николаева җитәкли, ә җәмәгате-балалары булган яки сугыштан соң тол калганнарныкын – минем булачак әнием, 35 яшьлек Сәйделбанат әпти (авылда кечерәк яшьтәгеләр аны шулай атый иде). Ике бригаданың кырлары янәшәдә, ярыш шартлары бертигез. Якындагы күлдән көянтәләп-чиләкләп су ташыганнар һәм яңгырлар башланганчы үсемлекләргә су сибеп торганнар, дип тә шаярткан халык. Яз-җәй буе тырышып эшләүләре һәм хезмәт нәтиҗәләре – бердәй һәм үрнәк булырлык. Һәр гектардан уртача 23 центнер чамасы, диелә хәзерге заман чыганакларында. Ләкин... Мәскәү төшергән «каһарманлык квотасы» бер урынлы гына: икесен дә хезмәт батырына һәм орден-медальләргә тәкъдим итсәң, шунда ук сине «эшне оештыра белмәү»дә гаепләячәкләр. Нишләргә? Комиссия килеп йомгак ясар алдыннан, район хакимиятенең үз кешеләре, төнлә кырга чыгып, хатыннар басуындагы көлтәләрнең бер өлешен кызларныкына күчереп утырталар. Казан комиссиясе килә, барысын да үз күзе белән күрә һәм раслый. Яшьләр бүләкле булып китә, Мәскәүгә юлланган тәкъдим кәгазендә, гектарыннан 27 центнер уңыш алдылар, дип язалар. Өлкәннәр рәсми 20 центнер белән бармак суырып кала. Каршы сүз әйтеп булмый, шунда ук «загремишь под фанфары». Әнә 22 яшьлек Фәүзияне кырдан тавыкларга бер-ике уч бодай алып кайткан өчен дә бер елга төрмәгә утыртканнар бит... Бу әле «тарих»ның башы гына, аның дәвамы Толымбай авылындагы уңган, батыр һәм игелекле кешеләрнең шул замандагы асыл сыйфатларына һәйкәл сыман. Ике бригада кызлары-хатыннары да элеккеге дустанә мөнәсәбәтләрдә кала, алар арасында бернинди низаг тумый. Бу очракта шайтани хакимнәрнең «Разделяй и властвуй!» шигаре буш куык булып шартлый. Әлеге хәлләрне бөтен авыл халкы белеп тора, без бәләкәчләр өчен генә озак еллар буе сер булып калды алар. Әйтик, миңа бу хакта авыл кешеләре әнкәем 51 яшендә үлем түшәгендә ятканда гына сөйләделәр. Ә моңа кадәр берни белмәдем. Әнкәемнең һәм Сания апаның дуслыгы минем өчен табигый күренеш иде. Икесе дә уңганнар, киң күңеллеләр, ярдәмчелләр. Күл буе урамыннан үткәндә Сания апа һәм аның җәмәгате Сәгыйть абый (мәктәп укытучысы!) мине чакырып алалар иде. Ел саен Әлфия һәм Алсу исемле кызларының туган көннәрен дә бергә үткәрдек. Сания апа озын гомерле булды. Колхоз һәм авыл, аның исеме артына ышыкланып, еллар буе һәрнәсәне бүлеп бирүгә күнеккән, әмма үтә саран хөкүмәттән үзе өчен күпмедер өлеш чыгарып килде. Әйтик, Адав-Толымбай авылының гомер бакый баткаклыктан интеккән урамнарындагы таш һәм асфальт юллар – Сания апа абруеның шул җөмләдәге казанышы. Аларның һәркайсын авыл халкы «Сания апа юлы» дип атый. '''ФОТО''': Әнием Сәйделбанат Җиһаншина (Бакирова). 1940 нчы еллар. Әнием 1956 елда яңа өй өлгерткәч үк чирләп китте һәм колхоз эшенә йөрми башлады. Баштарак табиблар гастрит дип кенә диагноз куялар иде. Соңрак, Казанга барып-күренеп кайткач, моның ул заманда дәвалап та булмый торган үлем чире икәнлеге ачыкланды. Сәламәт вакытта, әлеге «каһарманлык эпопеясы»ннан соң, әнкәемне колхозда ашлык амбарлары мөдире итеп куйганнар. Нибары өч класс белемле генә, егерменче еллар башында кешедә белем алу түгел, яшәп калу кайгысы гына булган. Бернигә карамастан, Сәйделбанат өч төрле татар язуын (гарәп имласын, яңалифне һәм кирилл әлифбасын) үзлегеннән өйрәнгән, арифметиканың төп дүрт гамәлен башкара белә. Әлбәттә, тиңдәшсез тырышлыгы, берни дә урламавы һәм беркемнән дә урлатмавы аркасында, аның авыл хөрәсәннәре арасында дошманнары да байтак булгандыр. '''ФОТО''': Миңа ике яшь ярым тирәсе. 1951 ел. Әнкәем үзе миңа беркайчан да андый нәрсәләр турында сөйләмәде. Мин аны дөньяның бөтенләй караңгы якларын томалап, тоныграгын яктыртып торучы дип кенә хәтерлим. Аның вафатына кадәр алты ел буе без икәү, дөресен әйткәндә, ачлы-туклы яшәдек. Бигрәк тә бәрәңге базыбызны язгы ташу суы басып киткән булса. Байтак бәрәңгебез әрәм була иде шул елларда. Колхоз безгә ай саен бер пот бодай оны биреп торды (хәзерге заман кешеләренең кайберсе инде потның 16 килограмм икәнлеген дә оныткан икән). Ун көнгә бер мәртәбә фермага яки җәйләүгә барып, биш литр сөт алып кайта идем. Баштарак сарыклар-тавыклар да асрадык. Җәй җиткәч, бәрәңге бакчабыз артындагы Алмакай болыныннан урак белән урып, көн саен берәр капчык үлән алып кайта идем. Каенсар болыны һәм утызынчы елларда утыртылган нарат урманы аша «Гайшә юлы»ннан туп-туры Буага барып, шәһәр халкына бер дистәсен 70-80 тиеннән күкәй сатып, ипи-тоз-шикәр алам. Җәйге каникулда кырда каравыл торып, аз-маз хезмәт көне эшлим. Шуннан артыгына көче җитми көне буе ашыйсы килеп йөргән һәм чыра сыман ябык баланың. '''ФОТО''': Минем апам Гөлфия Солтан кызы Зиннәтуллина (Жиһаншина) кызы Рузалия белән. 1960 еллар. Ашарга яраганның барысы да ризык иде безнең өчен. Үзем эшләп тапкан беренче өч сум акчаны 1960 елның 1 гыйнварында алдым. Бер малай белән икәү авыл кибетенә кайткан тозны бушаттык. Яшерен девальвацияле акча реформасы тәмам булгач, 30 тиен булып калды ул. Кинога билет 5 тиен тора иде, ипи – 15-20 тиен. Аннары, Ватан сугышы алдыннан туган апам Гөлфия Солтан кызы 1958 елда Югары Лашчыга фельдшер булып киткәч, йомыркадан-иттән дә мәхрүм калдык. Әнкәемә бернинди ризык үтми башлады, ашказаны авыртуын бернинди дару да баса алмады аның. Ел саен апрель-май-июнь айларындагы кытлыкта һәм соңрак терлек-туарсыз гына түгел, кош-кортсыз да калгач, безне ачлыктан Сания апа һәм Йосыф абый коткара иде. Күрше Сания апа да тумыштан Александра исемле, «чуаш башы»ннан безнең очка кияүгә чыккан чуаш кызы. Бу изге җаннарны искә алганда әле хәзер дә күзләрем яшьләнеп китә... Ә авыл мәктәбе директоры, Ватан сугышы ветераны '''Гарифҗан абый Хәйруллин''' белән аның җәмәгате, рус теле укытучысы '''Антонина Георгиевна'''ны хәтер түреннән мин нинди рәвештә чакырырга тиешмен? Алар бит, һичшиксез, ахырзаман кануныдай бүгенге дөньяда да кешечә яшәү үрнәге булып калырлар иде! Икесе дә озын һәм тату гомер кичерделәр, туганнарының һәм авылдашларның кадер-хөрмәтен күреп, җиде ел элек әүлиялардай бер-бер артлы мәңгелеккә күчтеләр. Аларның үз балалары булмады. Айга бер-ике мәртәбә мине өйләренә алып кайталар, сыйлыйлар иде, әнкәйгә дә ул үзе ашый алырлык күчтәнәч ризык биреп җибәрәләр, әлбәттә. Гомумән, ул вакытта бөтен Татарстанда да үрнәк булырлык авыл мәктәбенең кайгыртучан укытучылары мине сигезенче сыйныфны тәмамлаганчы озата бардылар. Ике елга бер мәртәбә мәктәп миңа һәм ярдәмгә мохтаҗ булган тагын бер балага бүрек, пальто һәм кышкы аяк киеме кайтарта иде. Ничек кенә авыр тоелмасын гомер сөрү ул вакытта, безнең янда һәрвакыт хәерхаһлы һәм игелекле кешеләр гел булып торды. Шуңа без, бөтен дөньяга ачу саклап, хәшәрәт булып китмәдек тә! '''ФОТО''': Мәктәп директоры Гарифҗан абый Хәйруллин ==== '''Ивашев, Кукушкин, Рыбаков һәм «Мишәрстан»...''' ==== Юк, Адав-Толымбай авылы әле бүген генә, татар телендә белем бирү «Тыелган!» дип танылгач кына урыслаша башлады. Безнең үз теләгебез белән «тыелгач»! Югыйсә, моны, без «булдыручылар»дан гайре, кем булдыра алыр иде? Без кичергән инкыйразда алпавыт-декабрист һәм рәссам '''Василий Пётр улы Ивашев''' та, җитмеш һөнәр остасы '''Җәләлетдин Әхмәр улы Кукушкин''' да, минем хәтергә «бакчачы галим» булып кереп калган һәм урыс фамилиясен нәкъ Җәләлетдин бабабызныкына охшаш рәвештә юнәткән '''Йосыф абый Рыбаков''' та гаепле түгел. Алар XIX-XX гасырларда яшәгәннәр. Һәм Толымбай халкына, татарларга бернинди зыян китермәгәннәр. Гел файда гына! Әле бүген генә Толымбайда бала-чага «бөек тел»дә уйнарга һәм аралашырга тотынды. Моның алга таба ни бетеп тәмамланасын бүген туклыкта һәм муллыкта яшәгән авыл кешеләре... урамнар буйлап чабып йөрүче ташландык һәм ач этләрдән сорасын... Мин белгәндә, совет заманында, авыл әле милли-мәдәни кирмән сыман иде. Һәм шул ук вакытта чын халыклар дуслыгының тоткасы да. Авылдан көньяктарак бүген Җуашау дип аталган иске Ивашевка авылы бар. Хәзер анда башлыча авыл җирлеге үзәгеннән күчеп килгән татарлар яши, урыслар бөтенләй диярлек Буага һәм Казанга китеп беткән. Авылга Ивашев фамилияле бер алпавыт нигез салган. Төп йортын ул Зөя буендагы Кыят авылында тоткан, ә Җуашауга үзенең «беркетелгән» урысларын китерткән. Бүген зур урыс авылы булып калган Кыятта, киресенчә, башта утрак тормышка төпләнгән төрки күчмәннәр яшәгән. Унтугызынчы гасыр башында Ивашевлар нәселеннән хакимлек иткән бер алпавытның декабристларга якын булуы, аларның хәрәкәтен хуплавы һәм шуның өчен сөргенгә җибәрелүе билгеле. Һәм бу гасыр азагында толымбайлы мөселман Җәләлетдин шул «гыйсъянчы» алпавыт варисыннан һич көтмәгәндә... урыс фамилиясе юнәткән. Җәләлетдин бабай, үз элгәрләре кебек үк, ихлас күңелдән дин әһеле булган, ләкин дөнья малыннан ваз кичеп яшәүче суфи-дәрвиш түгел. Ягада акча эшләп йөргәндә ул үзенчәлекле һөнәрләр үзләштергән. Бу хакта белеп алгач, алпавыт бабайны Кыятка чакырткан һәм аңа ватык күкеле сәгатен төзәтергә кушкан. Җәләлетдин бабай исә, эшне башкарып чыккач... Кукушкин фамилиясен бүләк итеп алган. Ул заманнарда империячел фамилия эш рәтен белгән кешегә зур өстенлек биргән икән. Бабай, яңа мөмкинлекләрдән файдаланып, баеп та киткән. Үзе дә, балалары-оныклары да хак мөселман һәм уңган татар кешесе булып калган. Һәм зирәк алпавыт чукынуны таләп итеп куймаган да, ул үзенең декабрист бабасы кебек, заманына күрә алдынгы фикерле зат булган. Югарыда әйтелгәннәр хакында Кукушкиннар нәселенең бүгенге дәвамчысы булган шагыйрь, әдәбият белгече һәм тәнкыйтьчесе Равил Рахмани иҗатыннан да белә аласыз. Әйтик, аның «Мең чакрымга мең чакрым» исемле китабын укып чыккач. «Мишәрстан» чигендә дигәннән... Хәтеремдә ки, илленче елларда Буа районы Сабан туйларында Иске Суыксу авылыннан Сәет исемле бер көрәшче гел баш батыр булып кала иде. Бу хакта безнең авыл халкы: «Сәетне кыш көне үк ашата-симертә башлыйлар һәм беркайда да эшләтмиләр, Сабан туена әзерлиләр...» – дип сөйли иде. Шулай да, бер елны башка авыл кешесе Сәет-батырны финал көрәшендә еккан иде бит. Озак та үтми хәбәр таралды: «Иске Суыксу егетләре, җыйнау шул авылга барып, Сабан туе батырын кыйнап кайтканнар...» Әйе шул, Илсөя Бәдретдинева дөрес җырлый: «Үзебезнекен бирмибез, читнекенә кызыкмыйбыз, начарлыкны кичермибез, яхшылыкны онытмыйбыз...» Яхшылык белән начарлыкка билгеләмә тәгъбир иткәндә генә карашларыбыз азрак аерымланып китә. «КАМАЗ»да Автомобильләр заводын җитәкләгән һәм соңрак генераль директор урынбасары булып киткән Исламгәрәй Шиһапов шул Иске Суыксу авылында туып-үскән, укымышлы, белдекле һәм кешелекле кеше иде. Чаллыдагы Буа якташлыгының бер җыелышында ул безгә шундый вәгъдә бирде: «Иске Суыксудагы һәм тирә-яктагы артык һәм эшсез ятучы яшьләрне «КАМАЗ»га алып килеп эшкә урнаштырырга тырышырмын!» Ләкин Исламгәрәй Солтан улы хыялын тормышка ашырып өлгермәде, илле җиденче яшендә арабыздан китте... '''ФОТО''': Равил Рахмани белән уртак бабабызның бабасы – Әхмәр ибне Юныс әл-Толымбай хәзрәтләре. 1763-1819 елларда яшәгән. XIX гасыр башында авылның беренче җәмигъ мәчетен төзеткән. Бу портретны Толымбайга килгән һөнәри рәссамнарның берсе бабайның борынгы китаплары һәм кулъязмалары арасында сакланып калган рәсеме буенча ясаган. Толымбайда 2015 елда «Әхмәр хәзрәт укуларын» оештырган Раил Садриевнең тырышлыгы һәм иганәчелеге белән. '''ФОТО''': Әхмәр бабайның иске зираттагы кабере. ==== '''Тәгәрәшеп үстекме?..''' ==== Үз яшьтәшләремнән һәм бер яшькә олырак яки кечерәк булганнардан хәтеремә җуелмаслык итеп кереп урнашкан кешеләрнең берничәсе: '''Гөлфирә Җаббарова''' (Гәрәева), '''Равил Кукушкин''' (әдәби дөнья аны '''Равил Рахмани''' дип белә), '''Фоат Хәйсаров''', '''Гөлҗиһан Шәмгунова''', '''Назыйм Әхмәтҗанов'''. Гөлфирәбез быел кыш көне, 74 яшен тутыргач, бакыйлыкка күчте. Без ерак туганнар идек. Гөлфирәнең ире Илсун белән бергә яшәгән йорты гомер буе авылга теләсә кайсы вакытта кайтып керерлек урыным булды. Былтыр, Толымбайны һәм аның кешеләрен инде соңгы тапкыр күрүемдер дигән сәяхәттә генә, мине Раил Садриев үзенең «театр кунакханәсе»нә урнаштырды. Фоат, Равил һәм мин фәкыйрь – күршеләр, Урта урамның Иркүлгә һәм Алмакай болынына караган ягында үстек. Авыл халкы, өчебезне бергә күргәндә яки үзара әңгәмәдә телгә алганда, гел ярым шаяртулы-ярым җитди сүзләр әйтә торган иде. Мин аларны бераз киңәйтебрәк, тиешле аңлатмалар биреп язам биредә. Авыл өлкәннәренә төшендереп торасы юк, барысын беләләр болай да: «Фоат – беренче сортлы, ул атбакат булачак. Равил – икенче сортлы, язучы булачак: аның әнисенең абыйсы – Гомәр Толымбай үзе. Бик сәләтле малай ул: мәктәп дәреслекләренә өземтә итеп кертелә торган шигырьләрне ун яшьтә үк яза башлады. Мәктәптә укый-укый, үз шигырьләрен яңадан ятлый. Ә Фәһим... өченче сорт: әтисен, үзе туганчы ук, кулак малае һәм «халык дошманы» дип, кабат, икенче тапкыр инде, авылдан куганнар; әнисе, бүген-иртәгә үләм дип, чирләп ята. Башка, сугышта хәбәрсез югалган атадан туган апасы, шәһәр тормышына кызыгып, җәһәннәм тишегендә яшәүче бер кешегә тормышка чыкты. Фәһим беркем дә була алмас, ахры...» '''ФОТО''': Фоат Хәйсаров '''ФОТО''': Равил Кукушкин (Равил Рахмани) Лыгырдый-лыгырдый, тәки чынбарлык китереп чыгардылар бит, ә... Фоат гомер буе күрше авылда колхоз рәисе булып эшләде, адвокат та, мин балачакта уйлаганча, «ат багучы» да булмады. Хәзер пенсия яшендә инде, иркен, бәхетле һәм тату тормышлы гаиләдә гомер сөрә: Буада үз йорты бар, авылдагы утарны да ташламый. Бөтен «критерий» буенча да беренче сортлы! Равилгә ясалган «күрәзә» тулысы белән рас килде. Танылган язучы, үз стиле, беркем кабатламаслык тирән фикере булган шагыйрь, дистә гасырлык әдәбиятны колачлый алган белгеч, туры сүзле әдәби тәнкыйтьче ул. Бәхетенә каршы, үсмер чакта ук аңа Хәсән Туфан үзе юл ачты. Гомәр Толымбай кебек үк, сәяси эзәрлекләү корбаны булган һәм илаһи кодрәт аша гына исән калган әдибебез, Толымбайда булып киткәндә үк, Равилдә үз дустының һәм көрәштәшенең дәвамчысын күреп алган. Ләкин... «Рәсәй тарихына иң кыска юл элмәк белән пуля аша үтә» – Равилнең дә, минем дә яраткан шагыйребез Игорь Губерман «гаригы»ннан алынган сүзләр бу. Гөлҗиһан, кем соң ул минем өчен? Юк, мәктәптәге гади сыйныфташым гына түгел... Толымбайдан китеп биш ел үткәч, 1968 елның июнендә беренче кат авылга җәйге ялга кайттым. Башта биш көн буе Мәскәү белән танышып йөргәннән соң. Гөлҗиһан Каенсар урамындагы туган өендә «ял итеп арыган» һәм эшләгән-яшәгән җиренә, Түбән Камага китәргә җыена. «Фәһим, мин синең әтиеңне беләм, теләсәң, аның янына алып барам!» – ди ул миңа. Язмыш диген инде: юри эзләп йөрмәгән бит Гөлҗиһан дөнья буйлап... Мөхәммәтһади Кукушкин дигән һәм мине тормышка китергән кешене. Ярый, икәү бергә, Тәтештә теплоходка утырып, киттек... тарихи-географик чынбарлыкта Түбән Агыйдел дип аталырга тиешле шәһәргә. Барып кердек Кояшлы урамдагы бер «хрущёвка»га. Мин башта Гөлҗиһанның җирле дусты булып танышырга тиеш идем әтиемнең яңа гаиләсе белән. Ләкин... серле йомгак берничә секундтан соң ук таралып китте. Мине танып алдылар: зәңгәр күзле «бледнолицый» чәһрәм – әтиемнең копиясе икән. Бердәнбер аерма: әтием баһадир гәүдәле, Сабан туе батыры шикелле, ә минем тәндә... тире астында сөяк кенә. Бер атна кунак булдым. Әтиемнең хатыны бик зирәк һәм ягымлы кеше иде, аның сүзләре минем бәхетле мизгелләремне көчәйтте генә. Һәм мин әтием бәяны аша нәселебезнең соңгы гасырлардагы тарихын һәм аның башыннан үткәннәр турында да белдем. 1936 елда, булачак әтиемә 18 яшь тулгач, аны, Магниткага сөрелгән ата-анасыннан аерып алып һәм бер гаепсез килеш махсус «статья» чәпәп, 10 елга Магаданга озатканнар. Ул 1946 елга кадәр шунда советларга алтын юдырткан. Ниһаять, туган авылына кайтып, минем булачак әнкәемә йортка кергән. Ерак Көнчыгышка сөрген аны чыныктырган гына, ул инде бернинди авыр эштән дә курыкмаган. Буа белән Толымбай арасындагы Карлы елгасы аша салынган күпер төзүдә катнашкан. Ләкин авыл куштаннары моның белән килешмәгәннәр һәм аны, мин дөньяга килгәнче үк, яңадан авылдан кудыртканнар... Биш яшем тулган 1953 ел азагында, инде кыш башлангач, әтием яңадан авылга кайткан булган. Бүген бу кадәресе һәркемгә билгеле инде: Сталинның үлеменнән соң Мәскәү хакимиятендә төп рольне бөтен көч-куәт министрлыкларына хуҗа булып киткән Лаврентий Берия үз кулына алгач, ике миллионлап мәхбүсне төрмәләрдән чыгарганнар, сөргеннән кайтара һәм әкренләп реабилитацияли башлаганнар. Совет режимының «йомшаруы» әтиемдә кабат авылга кайтып төпләнү өметен уяткан булган. Мин шул елны ниндидер озын буйлы, таза гәүдәле һәм көчле бер ир-атның мине өебезнең түшәменә кадәр күтәрүен һәм аннары, урамга алып чыгып, каядыр алып баруын, безнең анда кичкә кадәр кунак булуыбызны гына хәтерлим. Миңа бу кешенең дөньяга китерүче әтием булуын беркем, хәтта әнием дә әйтмәде ул вакытта. Соңрак, берничә ел үткәч кенә авылдашлар аның кемлеген, авылга кайтырга теләге булуын һәм ни өчен бу юлы да авылда кала алмаганын белгерттеләр. Гаилә тормышын яңартырга әзер булган әтием һәм әнием каршында тагын бер кат, һич көтелмәгән, һичкем алдан фаразлый алмаган киртә үсеп чыккан... Үзем ул вакытта күрмәгән һәм аңламаган нәрсә турында бүген сүз йөртү гайбәт булыр иде. Аннары, хәзер моның бернинди әһәмияте юк бит инде. Язмыш барыбер үз юлын алган, кемнеңдер гөнаһлары безнең тарафтан гафу ителгән һәм, бәлки, бакый дөнья хөкеме өчен дә юылгандыр. Әниемнең бу фаҗигале хәлләрне миннән яшерүен дөрес гамәл булган дип саныйм. Югыйсә, мин Фәһим булып кала алмаган һәм бар дөньяга ачу саклап яшәгән булыр идем... Туганнан туган апамның улы Назыйм Әхмәтҗановның исеме дә хәтер түрендә саклана. Миннән ай ярымга гына соңрак, декабрь азагында туган малай иде ул. Биш яшьлек чакта безне туганнан туган Мансур абыйның туена алып бардылар. Мич артында урын әзерләп, аерым утырттылар безне, ашарга-эчәргә китерделәр. Кызыл аракы да салып бирделәр. Назыйм хәмерне эчте дә... берни булмаган кебек йокыга китте. Ә мин бөтен ашаганымны-эчкәнемне косып чыгардым. «Юк, бу «ә-әй»гә бүтән кагылмаячакмын!» – дип сүз бирдем үземә. Һәм эчмәдем дә, хәтта кырык елдан соң «КАМАЗ»ның җәмәгатьчелек белән элемтәләр департаментында эшли башлагач та. Журналистларны җыеп, төрле чаралар үткәрә идек, соңыннан, әлбәттә, мәҗлес. Эчкән кеше эчә, ә мин сиздермичә генә бокалыма су өстәп торам. Белгән кеше дәшми, шыпырт кына көлеп утыра, белмәгәне гаҗәпләнә: «Карале, эчә-эчә дә гел исерми бу!» Бер сыйныфта укыдык без Назыйм белән. Күршедәге Рәшит Камалов исемле малай белән бергә мәктәпкә йөрер дип, аны җиде яше тулмаган килеш укуга озатканнар. Башлангыч сыйныфларда ул, үзе таза һәм көчле малай булса да, нигәдер үпкәләүчән һәм елак иде. Ләкин бик тырыш, яхшы укучы һәм, советча әйтсәк, «максатка омтылучан» булды. Без еш кына, аларның колхоз яшелчә бакчасы янындагы өенә кайтып, бергә дәрес әзерли идек. Беренче сыйныфта мин аның өйрәнчеге булдым, соңрак без тигезләндек. Әмма бишенче сыйныфта Назыймның характеры һәм үз-үзен тотышы нык үзгәрде. Укытучыларның һәм бигрәк тә мәктәбебезнең директоры Гарифҗан абый Хәйруллинның «махсус операциясе» булмады микән бу? Назыймны безнең сыйныфның старостасы иттеләр. Һәм яшүсмер малай 25 балалык төркемнең һәм рәсми, һәм чынбарлыктагы лидеры булып китте. Беркемне дә җәберләмәде, ләкин беркемгә дә тәртип бозуга, әшәкелеккә юл куймый башлады. Үрнәк булырлык сыйныфта укыдык. Хәлбуки, укуны тәмамлап зур тормышка чыккач та, Назыймның юлы гел өскә үрмәли торган булды. Буада зур гына бер оешманы җитәкләде. Ләкин... 27 яшендә арабыздан китте. Мин 1976 елның маенда армия хезмәтен тәмамлап кайтканда, Назыйм гүр иясе иде инде... Шулай да, минем чын мәгнәсендә «антиалкоголик» булып китүемә төп сәбәпче – балачакта биргән «вәгъдәм» һәм ниндидер «ихтыяр көчем» түгелдер. Әниемнең өлкән бертуганы, миңа әти һәм бабай тәрбиясен хәленнән килгән кадәр биргән Габделкәбир Бакиров үрнәге барысыннан да өстенрәк булды, минемчә. Яшь чакта абый (әнкәй дә, мин дә аны шулай атый идек) Ленинградка барып акча эшләп кайткан булган. Һәм аны шунда аракы эчәргә өйрәткәннәр, Коллективтан төшеп каласы килмәгәндер инде абыйның. Аның иң еш сөйли торган сүзе... «жмодяк» иде. Үгет-нәсихәт биргәндә нәкъ шушы алынма сүзне кыстырып җибәреп, ул мине саранланмаска, киресенчә – юмарт һәм киң күңелле булырга өндәде. Ленинградта аны шулай «гаепләгәннәр» һәм бергәләп аракы эчәргә күндергәннәр икән булачак шешәдәшләре. Авылга кайткач та, баштарак шул «импортлы» гадәтен дәвам иткән абыебыз. Һәм аңа... «Бутылка Кәбир» кушаматын биргәннәр. Бик гарьләнгән абыебыз моңа. Һәм – эчүен бер көндә ташлаган да. Тора-бара аның авылда үрнәк булырлык мөселман һәм гадел кеше абруе урын алган. Менә кемдә бар иде ул иман ныклыгы һәм ихтыяр көче дигән асыл сыйфатлар! Габделкәбир абый «медале»нең тагын бер ракурсы бар. Губерманча әйтсәк:<br> '''''Кайчак адашкан, кимсенгән''''',<br> '''''юньсез саналган инсаннар'''''<br> '''''була Хак тынын иңдергән'''''<br> '''''иң лаеклы изге җаннар.'''''<br> ==== '''«Тимәгез Фәһимгә!»''' ==== Дөресен әйткәндә, мин бу бүлектә аталган яшьтәшләремнең берсе белән дә «физик яктан» тәгәрәшмәдем. Урамда мине бөтенләй башка малайлар аунатты. «Сине тормыш менә шулай изәчәк!» – дия-дия: әти-әниләре сүзләрен кабатлаптыр инде, үзләре уйлап чыгара алмаслар иде мондый «күрәзә»не. Бу тәгәрәшүләрдән соң мин гадәттә пычранып кына кайта идем. Яклаучысы юк икән, түзә инде бала. Ләкин шундый әвәләүләрнең берсендә... гомерем өзелеп китү ихтималы да булды. Инде кабыргаларым сынып җан тәслим кылам дип уйлаган вакытта, минем аркама аслы-өсле менеп утырган малайлар өерен кемдер төртеп аударды. «Тимәгез Фәһимгә!» – Фоат булган икән ул! Аның үзенә кем тисен соң: абыйсы – колхоз рәисе. Әтисе Гаязетдин абый да исән-сау – сугыш ветераны. Өйгә кайткач, әнкәемә сиздермичә генә, беренче тапкыр үземнең үксезлегемә гарьләнеп еладым. «Тәгәрәтүче» малайларның исемнәрен хәтерләмим инде. Былтыр авылга кайткач, миңа: «Алар барысы да гүр иясе», – дип нокта куйдылар. «Өч төрле сорт» иясе булган яшьтәшләр – Фоат, Равил һәм мин торып калганбыз. Дөресен әйткәндә, мин моны бик тетрәндергеч вакыйга дип санамыйм да. Бер җирем дә имгәнмәде ич. Теге малайлар белән уйнамый башладым – шул гына. Авыл китапханәсеннән китаплар алып кайта, шуларны укып юана идем. Аннары, унбер яшем туларак, Равил белән икәү Буага, «Байрак» газетасындагы әдәби түгәрәккә йөри башладык. Равил ул вакытта зурлар кебек саллы-саллы шигырьләр яза иде инде. Хәтта бер шигырендә... киләчәктә туачак улы турында да «хәбәр биргән» иде. Минем язганнарым күбрәк гади рифмалаштыруга гына кайтып кала инде. Шулай да өйрәнергә тырышам, редакция кешеләренең сүзләрен «йотып барам». Бәлки кайчан да булса кирәге чыгар бу сабакның да дип. Газетага авыл хәлләре турында мәкаләләр яки үземнең рифмалаштырылган нәрсәләрне илтеп бирсәм, басылып чыккач, 60-70 тиен гонорар җибәрәләр. Анысы да өч кирпеч ипи инде безнең өчен. Татар, рус һәм чуаш телләрендә чыга торган «Байрак» редакциясенә барып керсәм, мине сәркатип туташ каршы ала иде. Чибәр һәм мөлаем бер чуаш кызы, татарчасы чамалы гына. Гадәттә сорый торган иде ул миннән: «Акься алдынмы?» Хәтеремдә гомерлек тирән эз калдырган күренеш бер елны җәй буе дәвам итте. Берзаман, Хәнҗәр авылга кайткан, дигән хәбәр таралды. 1938 елда атып үтерелгән Гомәр Толымбайның ятим калган баласы икәнен без балалар да белә идек: авылда мондый исем йөртүче башка бер кеше дә юк. Хәнҗәр абыйны Зөя буендагы умарталыкка эшкә җибәрделәр. Ул бөтенләй йомылган, беркем белән дә аралашмый. Эчүгә сабышкан, без аны айнык килеш күрмәдек тә. Аның ата-анадан соң бушап калган йорты «чуаш башы»нда иде. Умарталыкка барып-кайтып йөрер өчен, ат-арба биргәннәр. Иртә таңнан ук Хәнҗәр абый сузылып яткан килеш бара һәм кояш баер алдыннан исереп ауган хәлдә кайта иде. Аты элек үк өйрәтелгән булган икән: барасы-кайтасы юлны белә, ләкин кыскарак юлдан, безнең күрше Мөнир абый Борһанов өе янындагы тыкрыктан түгел, ә авыл очына чыгып, әллә кайлардан әйләнеп бара Зөя буендагы урманга. Һәм кичен шул ук юлдан кире кайта. Икенче елны Хәнҗәр абый югалды, тагын каядыр китеп барды, ахры... '''ФОТО:'''Безнең күршебез Мөнир абый Борһанов – университетлар тәмамлап түгел, үзлегеннән, үз иҗтиһады һәм тырышлыгы белән дәрәҗәле урыннарда эшләгән, күренекле язучы, дин әһеле һәм галиме, тарихчы булып киткән үрнәк шәхес. Мөнир абыйның пөхтәлеге һәм һәрнәрсәгә сакчыл карашы бар гамәлендә дә чагыла. Хәтта Буадан эштән кайтканда да ул, мотоциклы йөрткечен безнең өй каршында сүндерә дә, үз капка төбенә килеп җиткәнче, тормозга басмыйча, инерция буенча бара иде. ==== '''Стандартсыз калыплар «кыскычы»''' ==== Авыл мәктәбенә әнкәй мине 1956 елның 11 гыйнварында, кышкы каникул үткәч илтте. «Бар, нишләргә белмичә, зыян эшләп ятма!» – диде. Кружка белән тәрәзәнең аскы пыяласына суккалап, «ватылучанлык сынавы» үткәрә торган гадәтем бар иде. Инде җыеп-җыеп укырга һәм китаптагыча басма хәрефләр белән сүзләр язарга да өйрәнгән чагым. Каюм Насыйриның Әбүгалисина турындагы китабы һәм апамнан калган «Әлифба» беренче дәреслекләрем булган. Беренчесенең исемен төгәл белмим: мин аның тышлыгын, алдагы һәм соңгы битләрен аны-моны белештерми торган чакта ук ертып ташлаганмын. Биш яшьлек чакта, кайбер сүзләрне шуннан күчереп алып, карандаш белән кәгазьгә яза башладым. 1953 елның бер көне истә калган. Алтынчы март булгандыр ул, күрәсең. Радиодан Сталинның үлеме турында хәбәр ишеткәч, күрше хатыннар бергә җыелып, бездә елашып утырдылар. Мин дә нәрсә булганын бераз аңлаганмындыр. Әнкәем әйтүенчә, шул көнне кәгазьгә ЛИЛИН БАБАЙ һәм ЫСТАЛИН БАБАЙ дип язып куйганмын. Мәктәпкә йөри башлаганчы ук булган бер мәзәкле вакыйга – авылга килгән халык җырчыбыз Рәшит абый Ваһапов концертына билетсыз килеш керүем. Нишлим соң инде, кесәмдә бер тиен акчам булмагач? Озын буйлы бер апаны ялвара-ялвара күндердем дә, аның озын күлмәге астына яшеренеп, бергә атладым. Билет тикшерүчеләр, әлбәттә, мине күреп алдылар, ләкин куып чыгармадылар, көлештеләр генә. Ул вакытта микрофон һәм тавыш колонкалары дигән нәрсәләр юк иде. Рәшит абыйның тавышы бик матур һәм көчле булуы, тамаша залының арткы рәтләрендә дә яхшы ишетелеп торуы һәм мәшһүр җырчының ике кулын күкрәгенә куеп җырлавы истә калган. Авыл мәктәбендә укыганда, минем шактый сәер һәм «стандарт калыпларга сыешмаган» характерлы булып үсүем ачыкланды. Башлангыч сыйныфларда безне Оркыя апа укытты. Бик таләпчән, катгый, әмма һәр баланың тумыштан килгән үзенчәлеген һәм халәтен аңлап, аңа ныклы белем бирүче остаз иде ул. Өлкәнрәк сыйныфларда «утырып калып», безгә килеп кушылган балалар да (1946-1947 нче елгылар), Оркыя апа сабагын алганнан соң, һич югында «өчле»гә укый торган булып китә иде. Кайберәүләре хәтта, вакыты җитеп һәм «икенче сулышлары» ачылыптыр инде, соңрак укымышлы һәм дәрәҗәле кеше булдылар. '''ФОТО''': 1959 ел язы. Дүртенчене тәмамлыйбыз. Уртада башлангыч сыйныфлар укытучысы Оркыя апа. Оркыя апа мине, балаларны укуда куып җитәргә тырыш дип, үз өстәле каршындагы партага, уң якка утыртты. Соңрак бу «позиция» минем өчен гадәти булып китте. Кайда гына укысам да, укытучы каршындагы партаны сорап ала идем. Сигезенче сыйныфта гына мине кырыйдагы рәтнең алгы партасына, ике яшькә олырак һәм ике ел беррәттән «утырып калган» малай янына күчерделәр. Аны ничек булса да «тартып чыгарырга» кирәк булгангадыр инде. Хәлдән килгәнчә булыштым. Ләкин рус теленнән чыгарылыш имтиханын тотканда, үземнән күчереп язарга мөмкинлек бирмәдем: «Ничек булса да үзең ерып чык!» – дидем. Сыпырып утырмасын өчен, иншаның (изложениенең) караламасын... латин хәрефләре белән яздым. Һәм латин язуын танымаган Фәрит иншаны үзлегеннән язып, имтиханны «өчле»гә тапшырды бит! Сигезьеллык мәктәпне дә тәмамлады. Әлбәттә, Антонина Георгиевна барысын да күреп торган һәм имтихан тәмамланыр алдыннан минем караламаны сиздермичә генә «хосусыйлаштырган». Соңрак, авылга кайткан саен, шул кәгазьне күрсәтеп көлдерәләр иде укытучылар. Антонина апага Толымбай мәктәбендә белем алганнар гомер буе рәхмәтле булганнардыр: аның хәзерге заманда да алдынгы дип саналырлык методикасы буенча урыс телен өйрәнгән укучылар Казан-Мәскәү институтларына имтиханны тоткарлыксыз биреп керә иде. '''ФОТО''': Адав-Толымбай сигезьеллык мәктәбендә чыгарылыш имтиханы. Сул яктагы беренче партада – Фәрит һәм Фәһим. Арткы планда укытучыбыз Антонина Георгиевна басып тора. Минем «гадәти урын»да, уртадагы рәтнең беренче партасында – төпле «хорошистлар» Мәүлет Сафиуллин белән Эльбрус Камәретдинев. Икенче партада – Рәшит Камалов белән Назыйм Әхмәтҗанов. Аннары булачак отличниклар – Роза Гайнанова һәм Җәвидә Әхмәтҗанова. Урта рәтнең иң арткы партасында Ленза Габделхәев һәм безнең белән бергә сигезьелык татар мәктәбен тәмамлаган... украин малае Лёня Добрыдень! Латин әлифбасын үзләштерүем үзе бер мавыктыргыч «сәерлек» булды. Ул заманда чит телләрне бишенче сыйныфта гына укыта башлыйлар иде. Ләкин, без бишенчегә күчкәч, алман теле укытучыбыз (әсирлектән кайткан сугыш ветераны) пенсиягә чыкты. Шулай итеп, без һәм бездән соңгы сыйныфлар чит тел дәресләреннән... күбесе «азат», берничәсе генә мәхрүм булды. Соңгыларына, институтларга укырга кергәч, чит телне «нульдән башлап» өйрәнергә туры килгәндер инде. «Азатлыкка ирешкәннәр»нең кайсыберсе алдан сатып алынган дәреслекләрен куана-куана мәктәп ишегалдына чыгарып ташлады. Мин дә бик шат булдым, чөнки... чүплектән тышлыгына DEUTSCH дип язылган дүрт китап күтәреп кайттым өйгә: «Үзем өйрәнәм!» Латин хәрефләрен таныган әнкәй дә хуплады моны: «И улым, «дәү тешле» булгансың ич!» Бер елдан соң ук, алман телен үзлегемнән кимерүемнең «кирәге чыкты». Авыл сәхнәсендә мәктәп балалары куйган спектакльдә миңа кыска гына роль уйнарга насыйп булды. Ярослав Һашекның җитез солдат Швейк турындагы әсәренә ияреп һәм бик көлкеле итеп эшләнгән инсценировка иде ул. Алман офицеры булып чыктым да сәхнәгә... алман генералы пәйда булгач, үз йомышын үтәп утырган чех солдатларына (аларны, әлбәттә, урындыклар артына яшереп һәм томалап куйганнар, башлары гына күренеп тора иде) команда бирдем: «Auf! Stillgestanden! Links schaut!» (Торып басыгыз! Үрә катып! Сулга карагыз!) Солдатлар тиз генә ыштаннарын күтәрәләр дә сафка басалар. Залдагы тамашачылар шаркылдап көлеп җибәрәләр. Ун яшьлек чактагы бер «язмышлы вакыйга» истә калган. Кышкы каникул вакытында Буага балалар сәнгате бәйгесенә алып бардылар безне. Мин анда шигырь сөйләргә тиеш идем. Миннән алдарак бер мишәр кызы «Өч кыз бала» исемле шигырь укыды. Яңгыравыклы һәм бик матур тавыш белән, ләкин... «А», «Ө», «Җ», «Ч», «Къ» һәм «Гъ» авазларын мишәрчәләтеп һәм өч бармагын баш өстенә күтәреп сөйләде ул: «Эц кыз бала, эц кыз бала – әллә шатлык, әллә артык бер анага?..» Сәхнә артында күзәтеп торган килеш тыңлап, мин бу тамашадан соң идәндә тәгәри-тәгәри көлдем һәм «Казан телле» иптәшләремә үзем шунда ук чыгарган шигырьне дә сөйләп бирдем: «...СуыкЬсудан ТинЦәлегә кАдәр бЕтен-бЕтен дЕнья минеке!» ...Минем өченче кызым шул көннән соң егерме тугыз елга якын вакыт үткәч туды... Шуннан соң һәм авылдан киткәч тә озак вакыт алман теленең хаҗәте бөтенләй булмады. Ләкин мин барыбер шул «файдасыз эш» белән мавыктым: дәреслекләрне башыннан ахырына кадәр укып чыктым, тел грамматикасы нигезләрен үзләштердем, берничә йөз алман сүзен отып калдым. Гарәп имласы һәм Яңалиф турында әнкәйдән ишетеп кенә белгән хәлдә, татарча «шәхси рун язуын» да булдырган идем. Хәзер ул онытылган инде. Zamanälif-2012 гамәлдә, Мәскәү тарафыннан «тыелган» булса да. Апама ияреп шәһәргә күчеп киткәч, совет алманнары өчен нәшер ителә торган Neues Leben (Яңа тормыш) атналык газетасын укып бардым. Якшәмбе көннәрне балалар өчен Берлиннан алына торган тапшыру карый идем – Mach mit! Bleib fit! (Бергә эшлә! Уң бул!) Кайвакыт Eulenspiegel (Ябалак көзгесе) журналын да ала идем – алман юмор-сатира һәм идиоматикасын үзләштерү өчен. Бишенче сыйныфта '''Гарифҗан абый Хәйруллин''' йогынтысында тагын география белән дә мавыгып киттем. Гарифҗан абый бик яхшы психолог булгандыр дип уйлыйм: ярым ятим бала боегып китмәсен һәм үзен яшьтәшләре арасында тигез күрсен өчендер инде, ул миңа даими йомыш тапшырды. Атна буе һава торышын күзәтеп барырга һәм атна азагында классташлар алдында хисап тотарга тиеш булдым: һава температурасының көн саен төнлә-көндез билгеле бер сәгатьтә ничек үзгәргәне, күкнең кайчан аяз яки болытлы булганы, «җилләр гөлчәчәге» турында. Алтынчы сыйныфта тагын '''Җәүдәт абый Рәхмәтуллин''' укыткан математикага «гашыйк булдым». Җәүдәт абый һәр дәресне... биш минутлык мәзәк сөйләүдән башлый иде. Шуңа да карамастан, укучыларны сораштырып, тиешле билгеләрен куеп өлгерә, яңа дәресне дә аңлатып бирә. Алгебрасы миңа ничектер ялыктыргычрак тоелды, шуңа кайбер чирекләрдә «дүртле» дә эләктерә идем. Ә менә геометриядән һәр чиректә, дәрестә һәм контроль эшләрдә гел «бишле» чыгып барды. Сигезенчене безнең сыйныфтан дүрт бала «отличник» дигән таныклык алып тәмамлады: Җәвидә, Роза, Мәдинә һәм мин. Дөресен әйткәндә, алдынгылар өчәү генә булырга тиеш иде. Физкультура һәм хезмәт дәресләрендә мин беркайчан да стандарт таләпләр»не үти алмадым: хәлсез-көчсез баланы ни йөгертеп, ни сикертеп, ни такта-агач ышкып эшкәртүгә тиешенчә җигеп булмый. Рәсем ясау үзе минем өчен бер бәла булды: «өчле» чыгарга тиеш иде бу нәрсәдән. Сызымнан – киресенчә, гел «бишле» генә. Чөнки сызым ясауның серләре – минем яраткан һәм төгәллек сөюче фәнем булган геометриядә. Ләкин Гарифҗан абый бу предметлардан да «бишле» куйдыртты таныклыкка: «Фәһимгә үз тормышына үзе юл ярасы, аз булса да ярдәмебез тисен». Шулай булып чыкты да: «алтын таныклыклы» малайны Саров (Сарыкылыч) шәһәренең һөнәри-техник көллиятендә дә, кичке укулы техникумында да, кичке урта мәктәбендә дә колач җәеп каршыладылар. Хушлашулары гына төрлечә булды аның... === '''ТАТЫП БАКСАҢ, МӨМКИНДЕР АҢЛАРГА...''' === ==== '''Атом шәһәренә!'''<br> ==== Саров (Сарыкылыч) – Мордовия урманнары эчендә урнашкан, административ яктан Горький (Түбән Новгород) өлкәсенә беркетелгән, ләкин тулысынча Мәскәү тарафыннан тәэмин һәм идарә ителә торган шәһәр. Рәсми чыганакларда ул ЗАТО – «автономияле ябык территориаль оешма» дип атала. '''ФОТО''': Саров шәһәренең символы – «Очламлы йорт»ның фасады, ул безнең заманда гашыйк парларның гадәти очрашу урыны иде. Моңа охшаш торак йортлар башка «ябык шәһәрләр»дә дә бар. Алтын Урда заманында биредә ханның ясак җыючылары яшәгән. Борынгы исеме Сарыкылыч XV гасырга кадәр сакланып калган. Урда таркалгач, Мәскәү явы килеп җиткән. XIX гасыр башында биредә Серафим Саровский – православларның изгесе яшәгән. Саров тирәсендәге урман эчендә аның «Ближняя пустынь» һәм «Дальняя пустынь» дип атала торган ике гыйбадәтханәсе булган. 1903 елда патша Николай II җәмәгате белән бергә биредәге «изге чишмәләр» суын эчеп дәваланырга килгән. Шуннан соң 1904 елда аның бердәнбер ир баласы Алексей туган. Элек аның дүрт кызы гына булган икән. Утызынчы елларда Саровта ятим балалар (беспризорниклар) колониясе оештырганнар. Үсмер балалар тар колеялы тимер юл төзегәннәр. Соңрак биредә шул турыда «Путёвка в жизнь» исемле кинофильм да төшергәннәр. 1945 елдан башлап, анда Советлар Берлегенең атом һәм сукуар (водород) бомбалары эшләнгән. Апам мине анда, әнкәем 1963 елның 12 июлендә вафат булгач, алып китте. Ул үзе, Югары Лашчы авылында фельдшер булып эшләгәндә, армия хезмәтеннән соң Саровта төпләнеп калган бер кешегә тормышка чыгып, ягага киткән иде. Җитмеш биш чакрымлык тимер чыбык белән әйләндереп алынган «зона» чигенә 31 июль көнне иртә белән килеп җиттек. Документларны тикшерүче хәрбиләр мине, аңлашыла ки, поезддан төшереп калдырдылар. Апа мине шул КП янында урнашкан алачыкка илтеп, тимер юл хезмәткәре карамагына тапшырды: «Борчылма, мин бүген үк сине шәһәргә кертергә сорап гариза язам. Эшләр тиз генә барып чыкмаса, янәшәдәге авылга фатирга урнаштырырмын, кертергә рөхсәт алганчы шунда яшәрсең». Гаризалар язып, документларны тапшыргач, дүрт ай көтәргә кирәк иде гадәттә. Бу хакта бик яхшы белсә дә, апам мине Толымбайда калдырырга теләмәде. Саровка китәргә әзерләнгән ике атна эчендә... Казанда мине уллыкка алырга теләүчеләр барлыкка килде. Каян белеп алганнар диң. Апам исә мине, ике дә уйлап тормыйча, ихтимал булган «тукайча ятимлек»тән азат итте: «Бирмим Фәһимне!» Бәлки шул сәбәпле шагыйрь дә, язучы да, фәлсәфәче дә була алмаганмындыр, гади графоман булып яшим хәзер дә... '''ФОТО''': Минем Гөлфия апам Ә апам, «советкүләм рекорд» куеп, ябык шәһәргә кертү рөхсәтен өч көннән соң ук алды! Шәһәр башлыгы Музруковка язылып кергән, хәлне аңлатып биргән. Генерал каршы килмәгән! Өченче август кичен мин инде Саровта үткәрдем. Урамда мине аунатучы-тәгәрәтүче булмады. «Лыс башка, дай пирожка!» – дип кенә үртәде малайлар. ==== '''Көндәшләрем! дип «чирли»''' ==== Тагын берничә көннән соң, пропискасын да ясаткач, җизнәм мине әле яңа гына ачыла торган һөнәри-техник көллияткә укырга кертте. Беренче сентябрьдә, көллият биргән ак майка, зәңгәр күлмәк, кара кәчтүм-чалбар киеп, слесарь-җыючылар әзерләүче төркем классына барып кердем. Укытучы өстәле каршындагы парта буш иде, анда соңрак та беркем утырмады, ике ел буе берүзем рәхәтләнеп сабак алдым. Төркемебезнең һөнәри остазы һәм теория буенча да мөгаллиме – '''Владимир Краснов'''. Теорияне яхшы үзләштерүемне, ләкин һөнәри осталыкта аксавымны күреп, ул миңа беренче курстан соң ук, көллияттә уку белән беррәттән, шул ук бинада урнашкан кичке техникумда да белем ала башларга тәкъдим итте. Иртән – көллияттә, кич техникумда укый башладым 1964 елның сентябрендә. Ул вакытта миңа уналты яшь тә тулмаган әле. Техникумдагы укучыларның күбесе инде өлгергән егетләр, хәтта гомер уртасына җиткәннәр да бар иде. Маңка малайның яхшы укуы бер пеләш башлы абзыйны аеруча борчыды: «Да чтоб этот молокос стал моим начальником! Не бывать этому!» Кеше үзе нинди булса, башкаларны да шундый итеп күрә инде. Ә мин кемнең дә булса башлыгы һәм залиме булырга җыена идемме соң? Һәм минем андый «сәләтләрем» бар идеме? Һич югында, конструктор булып китәр идем, техникум тәмамласам. Башка укучыларны, мөгаллимнәрне миңа каршы котырта башлады ул. Тора-бара абзыйның тарафдарлары да барлыкка килде. Урыс теле дәресендә тактага чыккач, Пушкинның «Анчар» шигырендәге ике юлны, мәгънәсен дөрес аңламыйча, «И умер бедный раб Унок (Пушкинда – «у ног») непобедимого владыки» дип язган идем. Шуннан соң... «чурка» булып киттем. Укытучы марҗа дәрес саен искә төшереп торды минем... «өченче сортлы» һәм «чүчмәк» булуымны. Заводтан килеп сызым дәресләрен бирүче бер мөһәндиснең кыланмышлары минем техникумда укуыма чик куйды. Ул дөрес, тел-теш тидергесез итеп эшләнгән сызымнарыма билге куймый («өчле» булса да), кат-кат ясарга мәҗбүр итә башлады. Ә мин инде өлгерә алмыйм, заводка практикага йөрим, көллияттә чыгарылыш эшен язасым бар. «Бәхетле булыгыз!» дидем дә ташладым мине сөймәгән һәм, дөресе, үзем дә яратып бетермәгән техникумны. Һөнәр көллиятен 1965 елның июнендә тәмамлагач, мине «Авангард» заводының инструментлар цехына эшкә җибәрделәр. Слесарь-җыючылар кирәк түгел иде анда, шуңа күрә мине, инструментчы квалификациясенә күчү өчен, беренче һөнәри остазым '''Владимир Афонин'''га беркеттеләр. Владимир абый өч ай дәвамында унбишәр сум өстәмә хак алып торды сабак өчен. Остазлык вакыты үткәч тә ул мине ташламады, гел киңәш-табыш бирер иде. Ул вакытта бит завод остазлары яшьләрне һөнәргә генә түгел, гомумән, үзләренчә тормышка да әзерлиләр иде. Хәтта кайвакыт түләүсез дә! Бу очракта нәкъ шулай булды да. Владимир абый үзе эштән соң шашка уены, футбол һәм авыр атлетика белән дә шөгыльләнде. Мине, чыбыксыман ябык бер малайны, штанга күтәртеп интектермәде ул, шашкачы һәм футбол уенында капкачы итеп кенә күнектерде. Һәм ахыр чиктә ул миңа менә шундый төгәл «диагноз» куйды: «Син, Фәһим, көчле шашкачы да, уңышлы капкачы да була алмыйсың, чөнки уен барышында... үзеңнең көндәшләрең өчен «чирли» башлыйсың. Ләкин борчылма: тырышлыгың бар, акыллы да булсаң, югалып калмассың». ==== '''Олы тормышка – тырай тибеп!''' ==== Техникумны ташлаганнан соң... белем алуга гайрәтем чикте. Вакытлыча. Башка, шәһәргә якынрак урнашкан заводка күчтем. 1968 елга кадәр, урта белем алырга дип, кичке мәктәпкә кермәдем. Эшкә генә йөрдем, кичләрен шәһәрдә үткәрелә торган бөтен спорт ярышларын карап бардым. Футбол, һоккей, волейбол, баскетбол, авыр һәм җиңел атлетика, көрәш төрләре, бокс, бура уены – берсен дә калдырмадым. Утыз елга якын вакыт үтеп, «КАМАЗ»да чыгарыла торган «Нур» һәм «Вести КАМАЗа» газеталарында хәбәрче булып эшли башлагач кына, әлеге «урам университеты»нда тырай тибеп алган «файдасыз тәҗрибә-белем-мәгълүмат»ның кирәге чыкты. Җәй көннәрендә «зона»дан читтәрәк булган Линейка белән Митрәле авылларына барып йөрдем. Ул заманда «ябык шәһәр» яшьләрен армиягә алмыйлар иде, шуңа безнең өчен буш вакыттагы тормыш бик иркен, «гуляй-поле» сыман булды. Тәртипсезләрне һәм җинаятьчеләрне генә шәһәрдән сөрәләр иде. '''Линейка''' – Түбән Новгород өлкәсенең Вознесенск районындагы авыл. Безне анда җирле малайлар белән футбол уйнарга дип алып барганнар иде. Чынбарлыкта – җирле кызлар белән таныштырыр өчен. Шәһәргә яңа эшче хатын-кыз куллары кирәк – талымсызлары һәм азып-тузып өлгермәгәннәре. Җитәкчелек кушканны үтәмичә булмый: шуннан соң мин анда бер кыз янына ял көннәрендә барып йөри башладым. Велосипедка утырам да шимбә көнне иртүк, юл буйлап кырык чакрым элдертәм генә. «Гыйшык»ны сылтау итеп кенә тотам: мине урыслашып киткән мокша авылы кешеләренең теле, табигате, тормышы, йолалары күбрәк кызыксындыра. Аннары, мин бит иртәме-соңмы Татарстанга әйләнеп кайтасы кеше. Ләкин... марҗа ияртеп түгел бит инде. Ә Мордовиянең Темников районындагы '''Митрәле авылы'''на мине заводтагы башка хезмәттәшем – мокша кешесе Пётр Яков улы Бисяев юнәлтте. Кичке мәктәпкә тугызынчы сыйныфка укырга керер алдыннан, мин цех җитәкчелегеннән бер сменалы эшкә күчерүне үтендем. Каршы килмәделәр. Пётр абый белән шунда таныштым. 1923 елда туган, сугыш ветераны, кешелеклелеге, ярдәмчеллеге һәм юмор хисе ташып тора торган, кояштай көләч йөзле бер абзый. Ул миңа икенче – тудыручы түгел, тормышка якыннан торып өйрәтүче! – әтием кебек булып китте. Мин аны еллар буе сагынып, күрәсем килеп яшәдем. Озын гомерле булган: 2016 елга кадәр куандырган аны язмыш. Саров сайтларында аның турында мәгълүмат бар. Митрәле – бик үзенчәлекле авыл, анда асыл затлы мишәрләр һәм ихласлы мөселманнар яши иде 1960 нчы елларда. Совет дәһриләре заманында да мәчетләрен җимерттермәгәннәр, карты-яше, атна саен җыелышып, җомга намазын укый. Мин беренче тапкыр авыл кырыена килеп җиткәндә, балалар туп тибеп уйный иде. Алим исемле бер бала белән сөйләшеп киттем. Ул миңа: «Әдә, абый, мин сине үгә апкатям, әтием-әнием янына!» – ди. Ә миңа шул гына кирәк тә! «Бу абый казанца сүләшә, Саровтан килгән!» – дип таныштырды ул мине гаиләсе белән. Иркенләп гәпләштек, авыл турында сораштырып белештем, үз хәлләремне дә сөйләп бирдем. Аннары Алим белән бергә бормаланып-сырмаланып агучы Мокша елгасы буена киттек. Тугайлары – нәкъ безнең Ык елгасыныкы кебек! Берсендә – сарык көтүе, икенчесендә – сыерлар. Түмгәк өстендә көтүчесе... үзе ясаган курайда уйнап утыра! Әкияти бер күренеш инде хәзерге заман өчен... Шулай бер елда Линейкага, икенчесендә Митрәлегә барып йөрдем ике җәй буе. Аннары... тормышта яңа үрләр яулар вакыт җитте. Кичке мәктәпнең тугызынчы сыйныфына йөри башладым. Июнь аенда классташым Гөлҗиһан белән бергә әтием Мөхәммәтһадины Түбән Камада эзләп табуымнан соң, белем алуны яңарту минем өчен котылгысыз булып китте. Гаҗәеп хәл: өч еллык ялдан соң уку бик җиңел булып күренде миңа. Урыс телен инде үзләштердем шикелле, техникумдагы кебек «чурка» түгелмен. Унынчы-унберенче сыйныфларда хәтта, математика һәм урыс теле укытучылары чирләп китсә, миңа класста алар урынына дәрес үткәрергә дә рөхсәт иттеләр. Башкаларны өйрәтү – үз белемеңне ныгыту да бит ул, аңардан баш тартырга ярамый. Биргәнең үзеңдә кала, яшергәнең югала – җан һәм рух хаким булган дөньяда. ==== '''Саровский дневник'''<br> ==== (29 октября, 2012 г.) '''Отгремело с той поры полвека…<br> '''Но покуда жив я и здоров''',<br> '''Возвращает память в тот далёкий'''<br> '''Город юности моей – Саров.<br>''' <nowiki>*</nowiki> * *<br> С поезда у самой «зоны» сброшен,<br> Без бумаги я не человек.<br> На КП смотритель ошарашен:<br> «Здесь таких я не видал вовек…»<br> И смотритель в хате деревянной<br> Поневоле мне кормильцем стал:<br> Супом потчевал и кашей манной<br> И, как мог, мальчишку утешал.<br> Да, какой бы ни было напасти,<br> Не без добрых божий свет людей:<br> И сестра пробивчива у власти,<br> И начальник вовсе не злодей.<br> Стал судьбой своей не опечален,<br> Хоть в свои пятнадцать сирота:<br> Уж на третий день я – саровчанин.<br> Что за град, однако?! – Лепота!<br> Серафим тут в пустыни укромной<br> К благочестью призывал весь мир.<br> Телебашня звонницы церковной,<br> Дом со шпилем – нынче ориентир.<br> Мастера сноровкою природной<br> И науки всей советской знать,<br> Чтоб тушить пожар войны холодной,<br> Породили Кузькину ту мать.<br> Нестыковки в паспорте хоть броски,<br> Их я без нытья перенесу:<br> На лугах прописан нижгородских,<br> Обитал я у мордвы в лесу.<br> Юным светлым думам, может статься,<br> Даст Саров и нынче свой приют.<br> Профтехшкола с номером семнадцать<br> Мне открыла двери жизни тут.<br> * * *<br> Потянулись дни мои, как лента,<br> День-деньской трудился я, как вол:<br> На заводе – чинка инструмента,<br> На досуге – шашки и футбол.<br> И Владимир сын Петра Афонин<br> Жить учил меня, не забавлял,<br> Мастер был мужик в слесарной доле<br> И любитель в шашках. Наставлял:<br> «В уголки, как трус, не забивайся,<br> Середину верно занимай,<br> Но и там не сильно зарывайся,<br> И во всяком деле меру знай!<br> Всё старайся делать ты исправно.<br> Верь: всему приходит в жизни срок». –<br> Вынес свой вердикт тогда наставник,<br> В годы заглянувший, как пророк:<br> «Прилежаньем на ноги ты встанешь<br> И добьёшься нужных в жизни благ.<br> Вратарём, Фагим, увы, не станешь,<br> Да и в шашках вряд ли будешь маг».<br> * * *<br> …Вьётся пыльная «узкоколейка»,<br> Велик оседлав, я мчусь опять:<br> Сорок вёрст всего-то до Линейки,<br> До Митрял – и вовсе тридцать пять!<br> Бодро я несусь по жизни юной,<br> Отмеряя всё, отсель досель:<br> Там, в Линейке, ждёт красотка Дуня,<br> Здесь, в Митрялах, – милая Гузель!<br> Не всерьёз те юности забавы,<br> В мыслях я витал в стезе иной,<br> И в Сарове прелести Любавы<br> Мне не заслонили путь домой.<br> '''Я связал свой узел в Автограде<br> '''До загробной вековой тиши,'''<br> '''Но в далёком том Наукограде'''<br> '''Всё ж осталась часть моей души.<br>''' ==== '''«Алманлык чире» һәм Бүре билеты''' ==== Һәм мин әле балачакта, Толымбайда укыганда, үземнең «алман булырга тырышулар»ымны да искә төшердем. Кичке мәктәптә чит телне өйрәнү мәҗбүри түгел иде. Уку елы башлангач төзелгән инглиз һәм алман төркемнәре ике ай эчендә таралып бетте. Ташладылар, факультатив булгач, кирәге дә юк, дип. Берүзем утырып калдым башка фәннәрдән азат булган көннәрдәге өстәмә дәресләрдә! Бу хакта мәктәп директоры белән сөйләшкәндә, ачыктан-ачык әйттем: «Мин ни өчен чит телне өйрәнүдән баш тартырга тиешмен?!» Шуннан соң булган хәлләр мине әле бүген дә һәм торган саен ныграк гаҗәпләндерә. Өч ел дәвамында Галина Иван кызы Мхитарьян миңа – берьялгызыма! – алман теленнән сабак бирде. Гадәти балалар урта мәктәбендәге эштән азат вакытта килеп йөри иде ул безнең кичке мәктәпкә. Һәм аңа моның өчен ярты ставкалык хезмәт хакы түләп тордылар! Чәршәмбе һәм шимбә көннәрне үткәргән икешәр дәрес өчен. Хәзерге заманда моны күз алдына да китереп булмый: әйтик, һәр сыйныфта җидешәр балаң булмаса, авыл мәктәбен шапылдатып ябып куярга да мөмкиннәр! Йөрт әнә сабыеңны җиде чакрым ераклыктагы башка авылга зәмһәрир суыкларда да...<br> Нәтиҗәдә мин, кичке мәктәпне тәмамлаганда, көмеш медаль алырга тиеш идем. Физика белән химияне, укытучыларга аңлатып һәм гафу үтенеп, «дүртле»гә төшерергә туры килде: «Вакытым җитми, һәм мин барыбер һуманитар белгечлек алачакмын!» – дип. Ләкин... җәмгыять белеме буенча май ае уртасында үткән соңгы дәресләрнең берсе минем планнарымны чәлпәрәмә китерде. Аңсызлыгым сәбәпле, органнар күзәтчесе дип саналган укытучы Александр Амосовка үзем шаяртулы дип уйлаган, ләкин чынбарлыкта «сәяси яктан дөрес булмаган» сораулар биргәнмен: «Ни өчен хәзерге эра «безнең» дигән сүз белән тамгалана? Христос туганчы вакыт безнеке булмаганмыни?» Мөгаллим Амосовның йөзе үтә җитди булып китте. Яшь комсомол булган килеш, кем соң белсен тарихның җитди көрәш мәйданы икәнлеген, бу көрәшнең һич кенә дә дөреслек-гаделлек өчен булмавын һәм, боларны исәпкә алганда, минем беркатлы соравымның «сәяси провокация» дип аңлатылу ихтималын? Вакыт беркемнеке дә түгел, ул бер Алладан иңдерелә, ләкин аны хосусыйлаштырырга теләүче бәндәләр беркайчан да бетеп тормый...<br> '''ФОТО''': Галина Иван кызы Мхитарьян<br> Шулай итеп, җәмгыять белеменнән дә «бишле» урынына «дүртле» чыкты. Өченче «дүртлесе» булган аттестат – совет чынбарлыгында өлгергәнлекне белгертүче документ түгел, ә тормышка бүре билеты, кешегә шиклелек тамгасы инде ул. Озакламый, дөньямның асты өскә килә башлагач, моны үзем дә аңладым...<br> Саров турында истәлекләрне мин 2012 елда әлеге шәһәрнең шашка уены буенча җыелма такымы Чаллыга килер алдыннан рифмалаштырып та куйган идем. Бер ел элек без үзебез дә Саровка барып, иптәшләрчә матч уйнап кайттык. Югарыда урнаштырылган «шигырьсыман хатирәләр»емне ерактагы дусларыбызга тапшырдык. Эш шунда ки, безнең Чаллыдагы рәсми булмаган «шашка юлбашчыбыз», спорт остасы Язкәр абый Ганиев армия хезмәтен Саровта уздырган һәм, шәһәрдә төпләнеп калгач, саровлыларга шашка түгәрәге оештырып биргән. Бу секция бүген дә гөрләтеп эшләп килә. Апам һәм җизнәм яшәгән урамдагы «Яшьләр үзәге»нең зур өлеше чынбарлыкта шахмат-шашка клубына карый. Шашка уены дәресләре күп кенә мәктәпләрдә укыту программасына кертелгән. Шахмат дәресләре – юк!<br> '''ФОТО''': Газдал улы Язкәр абый<br> Язкәр абыйны шәһәр шашкачылары ел саен үзләре үткәргән турнирларга чакыралар иде. Ниһаять, 2011 елда Чаллы җыелма такымына да, Язкәр абыйга ияреп, Саровка барырга чират җитте. Безгә, әлбәттә, бу шәһәр турында ишетеп кенә белгән өч иптәшебезне (берсе яһүди, икесе православ) андагы истәлекле урыннар белән таныштыручы ролен дә үтәргә туры килде. Серафим атакай зур бер таш өстенә менеп гыйбадәт кыла торган булган, ул ташны зиярәт кылучылар, XX гасыр башында ватып, сувенир итеп алып бетергәннәр. Совет дәһрилеге беткәч, 1990 нчы елларда яңасын куйганнар. Шунда алып бардык иптәшләребезне, шул ташны һәм Серафим атакайның «якындагы» дип аталган шәхси гыйбадәтханәсен күрсәттек. «Ерактагысы» урман эчендә һәм «зона» чиге янында. Атом бомбасы музеена бармадык, ул төзекләндерүгә ябылган иде. Миңа төпле белем белән бергә тормышка «бүре билеты» да биргән мәктәпне «Укытучылар йорты» итеп үзгәрткәннәр, ә кичке мәктәпне башка районга, стадион янына күчергәннәр иде. «Сәлам бирү өчен» анда хәтле барып йөрергә вакыт булмады.<br> Тормыш остазым Пётр абый Бисяевны бик күреп сөйләшәсем килгән иде, әлбәттә. Җирле шашкачыларга әйтеп караган идем дә бу хакта, алар арасында аның кайсы урамда һәм йортта яшәгәнен беркем дә белми иде. Яшьтәшем һәм яшьлек дустым Николай Майоров исән булса, бәлки, эзләп тә тапкан булыр иде ул Пётр абыйны. Чөнки ул, «Авангард» заводы такымының элеккеге хоккейчысы, футболчысы һәм баскетболчысы да, остазымның үзе белән бергә уйнаган энесен белә иде. Ләкин 61 яшьлек Николай 2010 елдагы җәйге корылыкта, Мордовия урманнары янган көннәрдә якты дөнья белән хушлашкан...<br> * * *<br> Күрәчәгең тәкъдир тактасына язылган, диләр. Хак сүзләр. Кайчак язмышның бәндәләр тормышын никадәр аңлы рәвештә, ләкин үзенчә кырыс ярату аша, зирәк һәм төгәл уйнатуына шаккатасың.<br> Язкәр Газдал улы Ганиев 2016 елда Чаллыда 81 яшенә җитеп мәңгелек хозурга ия булды. Ә бит без 1967 елның җәеннән үк таныш идек! Җәйге спорт сезоны ачылган көнне ул Саров шәһәре стадионында үз тиңдәше белән бергә шашка буенча күмәкләп уйнау сеансы үткәрде. Без уйнаган партия аеруча мавыктыргыч булды, осталык дәрәҗәләребез тиңләштерерлек булмаса да. Мин, заводтагы остазым Владимир абый Афонин өйрәткәнчә, уен тактасының үзәген басып алдым. Ә Язкәр абый мине, үзе яраткан «чолгап алу» ысулын кулланып һәм беррәттән берничә төгәл йөреш ясап, җиңде. Шуннан соң без икәү янәшәдәге шәһәр паркында да уйнадык, икебезгә дә тансык булып киткән татар телендә сөйләшеп утырдык. Кем уйлаган ул вакытта, тугыз елдан соң Чаллыда кабат очрашырбыз һәм тагын кырык ел бергә туганнардай яшәрбез дип!..<br> ==== '''Корсакмы, йөрәкме?..''' ==== Ә мин инде 1970 ел азагында ук, кичке мәктәпне тәмамлаганнан соң Мәскәү университеты карамагындагы Көнчыгыш телләр институтына (рәсемдә аның Моховая урамындагы төп бинасы) укырга керәм, дип шарт куйган идем үземә үзем. Әллә мин юкка гына еллар буе башта үзлегемнән, соңрак Галина апа белән бергә алман телен өйрәндемме? Мин бит туган илемә һәм газиз халкыма хезмәт итәргә телим. Һәм слесарь яки мөһәндис булып кына түгел, әзерлекле зур белгеч рәвешендә. Ул заманда Мәскәүнең Карл Маркс проспектында (аның бер өлеше булган бүгенге Моховая урамында) урнашкан институт турында мин 1968 елның июнь аеннан бирле ишетеп һәм күреп беләм. Авылга һәм Түбән Камага әтием янына кайтып килер алдыннан, мин җәйге ялымны совет башкаласына биш көнлек сәяхәттән башлап җибәргән идем. Мәскәү кешеләрен сораштырганда билгеле булды: элек, Ломоносов заманында, биредә һәм янәшәдә урнашкан журналистлар факультетында Мәскәү университетының төп бинасы булган икән. Бүген МДУ үзәге Чыпчык (Ленин) тауларында. Ә менә Сокольники паркында мин элек ишетеп тә белмәгән бер шагыйрь турында беренче мәгълүмат алдым. Бер төркем кеше паркта эскәмиядә ниндидер язманы көлешә-көлешә укып утыра. Шыпырт кына арттан килеп басып, мин дә укый башладым. Куып җибәрмәделәр һәм хәтта биргән сорауларыма да җавап кайтардылар. Әлеге язма... Игорь Губерман иҗатының «самиздаты» икән. Шуннан бер дүртьюллыкны («гарик»ны) отып калдым һәм өйгә кайткач тәрҗемә итеп тә куйдым: '''''«Изнасилована временем<br> '''''и помята как перина''''', –<br> '''''власть немножечко беременна''''',<br> '''''но по-прежнему невинна'''''».<br> Тарих тарафыннан көчләнде,<br> хәтерләтә талкыш түшәкне, –<br> хакимият азрак көмәнле,<br> әмма элеккечә гыйффәтле.<br> Бүген татар теленә тәрҗемә ителгән «гариклар»ның саны күптән максат итеп куелган 1001гә җитеп килә инде. Аларны Викимедиянең «инкубаторы»на урнаштырып, яңа тәрҗемәләрне гел өстәп торам. Бу хәлне мин очраклы күренеш кенә булгандыр дип уйлыйм ул вакытта. Бу һәм аннан соң да еш булып торган «очраклы вакыйгалар»ны кемнең алдан ук әзерләгәнен, бәлки, теге дөньяда белә алырмын. Гомер буе миңа ярдәм кулы сузып, хәтта үзем кереп баткан сазлыклардан да тартып чыгарып торган бер дистә кешене дә кабат очратырга теләр идем, гүр иясе булгач. Ул вакытта чын совет патриоты идем мин. Мине әнкәем шулай тәрбияләде. Ә инде бу дәүләткә саф йөрәкле ватанпәрвәрләр түгел, корсак кыйммәтле җан-тән сәүдәгәрләре генә кирәклеген мин өч елдан соң Мәскәүгә укырга киткәч аңлый башладым. Миндә моның өчен тиешле «сәләтләр», «кыйммәтләр» һәм хәтта теләк тә юк иде. Шуңа беркем дә булып китмәдем, «булдыручылар» уйлаганча, «өченче сорт»та калдым. '''ФОТО''': Азия-Африка институты бинасы. Ярый, хуш, муеныннан ук тотып чәйник әле без ул елларның башын. Институтка укырга керәм дигәч, Саров (ул вакытта әле Арзамас-16 дип аталган шәһәр) комсомолы миңа яхшы характеристика язып бирде. «Коммунист» заводының инструментлар цехы турында сүз дә юк: кичке мәктәптән ярты елга бер тапкыр рәхмәт хаты җибәреп торалар иде җитәкчелеккә, яхшы укучы тәрбияләгән өчен. Мин инде «эшчеләр интеллигенты» дип саналган винт ырмаулаучы (винт сырларын шомартучы, урысчасы – резьбошлифовщик) һөнәрен үзләштердем һәм өлкәнрәк бер татар егете, кичке техникумны тәмамлап, мөһәндислеккә күчкәч, аның урынында эшләп калдым. Характеристикасын да матур итеп яздылар, хушлашканда коллектив исеменнән затлы бер свитер бүләк иттеләр. Мин ул свитерны еллар буе, тәмам тетелеп беткәнче кидем. Шулай итеп, җыйнаулашып Мәскәүгә озаттылар мине. Сине Төркиядә илче булып күрергә телибез, дип. Эш һәм намус кешесенең кадерен беләләр иде «Коммунист» заводында ул вакытта!<br> ==== '''Азия белән Африка арасында...''' ==== Әйе, институтка керергә дип язган гаризада мин чыннан да, төрек телен өйрәнергә телим, дигән идем шул. Имтиханнар алдыннан була торган хәлиткеч сораштыруда (аны уңышлы үтә алмасаң, имтихан биреп азаплануның кирәге дә калмый) төрек теле мөгаллиме миңа «В этой комнате много людей» дигән җөмләне татарча әйтеп бирергә кушкан иде. Нык дулкынланудандыр инде, мин, өстәл артында утырган галимнәрне күзәтеп-барлап чыктым да... җөмләне «Бу бүлмәдә күп кешеЛӘР бар» дип тәрҗемә иттем. Һәм... шунда ук, тупас ялгышымны аңлап алып, тәмам оялып һәм кызарынып киттем. Комиссия әгъзалары, минем балаларча самимилегемне күреп, көлештеләр генә. Ә үзем инде егерме өченче яшемне тутырып барам. Туган телемне оныта башлаганмын ич... Беренче имтихан – рус әдәбиятыннан инша. Темасы таныш иде, кичке мәктәптә чыгарылыш имтиханына әзерләнгәндә каралама рәвешендә язган идем мин аны. Бу юлы иншаны өземтәләр белән тагын да күбрәк баетып, үз фикерләремне дә өстәп яздым. «Бишле» куйдылар. Икенче көнне институт ишеге алдында җыйнаулашып имтихан нәтиҗәләрен көтеп тордык. «Икеле» алганнар төшеп кала һәм шунда ук документларын кереп алып китсә дә була, диделәр. Иң элек шуларның исемлеген чыгарып ябыштырдылар элмә тактага. Бәхетсезләр шактый күп җыелган икән. Шулвакыт берничә кеше безнең төркемне икегә аера башлады: «Юл бирегез! Юл бирегез!» – дип. Алар артыннан барган һәм бик ыспай киенгән кеше имтихан комиссиясе бүлмәсенә кереп китте. Гади генә эшче-хезмәткәр булмавы күренеп тора. Алдагылары тән сакчылары булгандыр инде. Мәскәүлеләр хәтта түрәнең фамилиясен дә әйткәннәр иде. Ләкин алар атаган кешенең 1971 елда институтта укырлык балалары да, оныклары да юк иде. Кемнең баласын «төртеп кертергә» теләгәндер ул, булдыра алганмы-юкмы – без, читтән килгәннәр, белми калдык. Дүрт төр имтиханда 20 мөмкинлектән 18 балл җыйдым. Уналтысы да җитеп тора иде аның ике еллык хезмәт стажы булган абитуриентларга. Кайберәүләр хәтта унбиш балл җыеп та үтте. Ләкин мине үзем теләгәнчә төрек төркеменә түгел, вьетнамныкына билгеләделәр. Төрек төркеменә инглиз теленнән имтиханны уңышлы биргәннәрне генә алдылар: шул телне икенче тел рәвешендә ныгытыбрак өйрәнүне дәвам иттеләр алар институтта укыганда да. Ә вьетнам төркемендә безгә француз телен «нульдән башлап» укыттылар. Мин бу «музыкаль тел»не дә беренче курс дәвамында бик яратып өйрәндем. Француз теле мөгаллимәсе бик ягымлы ханым һәм һичшиксез сәләтле остаз иде. Исеме генә онытылган аның. Ә менә вьет теленнән икенче мөгаллимә булган Ирина Шмелёваны бүген дә хәтерлим. Миннән ике яшькә генә олырак, кияүгә чыкмаган иде ул вакытта. Аның төп белгечлеге кһмер теле иде, ләкин бу елларда институтта кһмер төркемнәрен тупламадылар. Гаҗәеп матур һәм бик тә үзенчәлекле бу телне без «вьетнамлылар» өченче курстан башлап икенче көнчыгыш теле буларак өйрәнергә тиеш идек. Вьет телен Ирина үзе дә өстәмә тел буларак өйрәнгән. Кампучиядә практика үткәннән соң, 1970 елда институтта мөгаллимә булып эшли башлаган. Ул минем «тәрҗемәи хәлләр»дән хәбәрдар, тулай торакта нинди авыр шартларда яшәвем турында белә иде. Ирина туташ мине институтны ташлап китмәскә, өченче курска кадәр ничек булса да түзәргә үгетләде. Өченче курстан соң беркемне дә кумыйлар инде һәм шәкертләрне Мәскәү университетының төп бинасына күчерәләр иде. Ә Ломоносов проспектында мин 12 метрлык бүлмәдә бишенче кеше булып яшәдем, йокларга үз караватым да булмады. Бүлмә уртасында, раскладушка дип аталган һәм гадәти матрасы да булмаган нәрсәдә төн үткәрә идем. Башка бүлмәләрдә буш урыннар байтак, икешәр генә шәкерт яшәгән бүлмәләр дә бар иде. Ләкин күпме генә үтенеп сорасам да, мине анда урнаштырудан баш тартып килде тулай торак мөдире. Фарсы төркемендә укучы бер малайның, көн саен төп-төгәл төн уртасында йокыдан торып, помидор ашый торган гадәте бар иде. Баш өстемдә ут янып торганга күрә, мин дә уянам һәм малайның чамасыз аппетитын күзәтеп, селәгәй йотып ятам инде. Ике ай укыганнан соң «перспективасыз» дип танылгач һәм мин үзем Казанга күчеп китүдән баш тарткач, миңа шундый «йокысызлык сабагы» да насыйп булды. Башта минем дә, әлбәттә, үз урыным бар иде. Институтта иң уңышлылар һәм перспективалылар дип һинди яки япон телләре төркеменә эләккән «элита» санала иде. Гади кеше балалары түгел инде берсе дә. Ике гарәп төркеме исә «түбәнрәк сортлылар» өчен дә үтемле булды. Дөньяда ике дистәдән артык гарәп халкы яшәгән ил яки гарәп теле рәсми статуска ия булган дәүләт бар, димәк, институтны тәмамлагач, эшкә урнашу проблемасы булмаячак. Кытай теле кирәкле дә, перспективалы да. Ләкин өйрәнеп кара син бу телне һәм бигрәк тә – аның ун мең иероглифлы язуын. Иң җиңеле... һиндонезия-малайя теле икән, ләкин бу төркемгә эләгү карьерага ирешү ягыннан перспективалы дип саналмады ул вакытта. Сукарно Һиндонезиясе социализм төзи алмый интегә, Малайзия әле «икътисад юлбарысы» булып күтәрелмәгән, күп телле, берничә динле, чуар милләтле Сингапурда Ли Куан Ю реформалары да башланган гына иде. Африканың амхар, суаһили яки һауса төркемнәренә кергәннәр турында, болар «бәхетсезләр», диделәр. Хәзер генә ул Африка безнең төп сәяси партнёрыбыз һәм иктисадый таянычыбыз булып китте. Ләкин, аңа карап кына, имтиханнарны уңышлы биргән бер генә абитуриент та укудан баш тартмады. Элек тә шулай булган икән. Бу институтны тәмамлаган һәм исемнәре һәркемгә мәгълүм булган күренекле кешеләр һәм алар өйрәнгән төп телләр: сәясәтчеләр Евгений Примаков (кытай теле), Владимир Жириновский һәм Дмитрий Песков (икесе дә – төрек теле); язучы Борис Акунин (үз исем-фамилиясе Григорий Чхартишвили, япон теле), журналист Евгений Киселёв (фарсы теле). '''ФОТО''': Күренекле тел галиме һәм институт шәкертләренең яраткан остазы Владислав Василий улы Ремарчук (1942-2019). Мондый кешеләр турында хатирәләр – гомерлек... Башта без вьетнам төркемендә унау идек, ләкин бер-ике атнадан соң дүрт кеше китте, алар органнардан килгән күзәтчеләр генә булган икән. Алтау язмышның чырай сытуыннан кайгыга батып утырдык: Вьетнамда сугыш бара иде әле. Безне шартлы рәвештә ике төркемчеккә бүлделәр: беришебез «тарихчы», башкалары «тел белгече» булырга тиеш икән. Ләкин мөгаллим һәм вьет телендә, вьетнамлылар әйтмешли, «гади авыл карты кебек сөйләшә» торган Владислав Ремарчук беренче дәрестә үк безне канатландырырга тырышты: «Кайгырмагыз, сез укып чыкканчы сугыш бетә, һәм сез әле куана-куана эшләячәксез, яңа мөмкинлекләр ачылгач!» Владислав Василий улы безгә ун пар дәрестә генә сабак бирде. Аның бурычы һәм вазифасы вьет теле фонетикасын һәм «музыкасын» безнең хәтергә һәм күңелләргә иңдерү булган икән. Калганын башка мөгаллимнәр эшләргә тиеш. Шушы ун көн эчендә мин бу искиткеч сәләтле мөгаллимгә, белдекле галимгә һәм үтә дә кешелекле кешегә... чын-чынлап гашыйк булдым. Ул бит әле филология фәннәре кандидаты да түгел иде. Диссертациясен 1975 елда гына яклаган икән. Сентябрь азагында алты шәкертнең бишесе латин имласындагы вьет язуын дөрес, ягъни авазларын, тоннарын, кыска җөмләләр интонациясен тиешенчә «артикуляцияләп» укый белә иде. Бары Виктор Хреков кына моның серләренә тиз генә төшенә алмады, сыер кебек мөгрәп утырды. Аның каравы, ул КПСС тарихын һәм «марксистик фәннәр»не бик яхшы белә, хәтта үзе белмәгән нәрсәләр турында да интуитив рәвештә дөрес аңлатма бирә иде. Һәм – яңадан язмыш шаяртуы! – нәкъ шул азәрбайҗан яһүде малае ахыр чиктә вьет төркемендә иң уңышлы шәкерт булып киткән! Монысы инде өченче курста, ягъни мин укуны ташлап китәргә мәҗбүр булгач кына, ачыкланган. Тырышкан табар, ташка кадак кагар. Ә Виктор чыннан да бик тырыш һәм үҗәтле иде. Көнчыгыш телләре институты (1972 елдан – Азия һәм Африка илләре институты) сайтындагы хәбәрләргә караганда, Виктор институтны гел «бишле»гә бетергән, Вьетнамда ТАСС хәбәрчесе дә булган, агентлыкның Һанойдагы вәкиллеген дә җитәкләгән, Франциядә дә эшләгән. Ә яңа гасырда РФ президенты аппаратының сүзчесе булып киткән ул. Соңгы вазифаны башкарганда, 61 яшендә вафат булган. Викторның улы Антон берзаман НТВ каналында эшләде. Ике ай буе мин дә рәхәтләнеп укыдым институтта. Хәтта вьет төркеменең старостасы да булып тордым. Шуннан соң проблемалар башланды. Досьелар, сораштыру-тикшерү кәгазьләре килеп җиткәндер, күрәсең, вәкаләтле органнарыбызга. Ә синең күңелеңә, җаныңа кем кереп баксын, ди, ул заманнарда да, хәзер дә. Миңа бит анда бер тонна компромат бар, гәрчә бөтен «гаеп» бабама, әтиемә һәм әниемә ягылган тупас яла булса да! Җентекләп, вагын вакка тураклап язып тормыйм. Кабахәт дәүләтнең үзе ошатмаган һәм үзенә рәсми кәгазьләр буенча шикле булып тоелган кешеләрне ничек кысрыклавын, изүен, җәберләвен һәм хәтта юкка чыгаруын хәзер инде һәркем белә. Мин дә боларның бер өлешен үз җилкәмдә татыдым. Иблис мәмләкәтендә башкача була да алмыйдыр ул... Тагын бер айдан соң турыдан-туры әйттеләр: «Синең монда бернинди перспективаң юк, әйдә, Казан университетына күч!» – Ә мин ачыктан-ачык аңлатып бирдем: «Йә монда укыйм, йә бүтән беркайда да, беркайчан да укымаячакмын! Аннары, минем кышка таба кайтып китәргә урыным да юк: Арзамас-16 га мине кертмиләр, мин аннан, бүтән кайтмыйм, дип язып һәм кул куеп киттем. Киләсе җәйгә кадәр кусагыз да китә алмыйм!» Мине ачыктан-ачык кумадылар да. Хәтта стипендия дә түләп тордылар беренче курс азагына кадәр. Түләмәсәләр дә, барып ялынмас идем: алты ел заводларда эшли-эшли, кимендә бер елга җитәрлек мая тупладым. Өстәвенә, миңа деканатта сәркатип булып эшләгән бер татар хатыны да ярдәм итеп торды. Мин аның татарча исемен белми идем, сораштырмадым да, татар хатыны булуын гына хәтерлим. Хәзер ул сиксәннән узгандыр инде. Ул миңа ике мәртәбә – 1971 елның көзендә һәм 1972 елның язында – университет бинасындагы профилакторийга юллама юнәтте. Кыскасы, мин Мәскәүдә бернинди матди кытлык кичермәдем. Иң авыры Мәскәүнең бер генә җирендә дә үзгәрми-алмашынмый торган тынчу һавасы булды. Һәм туры, һәм күчмә мәгънәләрдә.<br> ==== '''Ни бар дуслар бүләгеннән кадерлерәк?''' ==== Беренче семестрны тиешенчә тәмамладым. Аннары, Яңа елдан соң, институтка барып та йөрмәдем. Үзем кирәк дип тапканны тулай торакта укып утырдым. Барыбер китәсемне аңлаганга күрә, деканаттан үземнең «тарихчы» статусымны Сергей Топорищев атлы малайга бирүне үтендем. Зур өстенлек иде ул карьера ясарга теләгән кеше өчен. Аннары Сергейны староста итеп тә куйдылар. Намуслы һәм тырыш егет булып тоелды ул миңа. Ул үзе дә «тарихчылык»ка күчәргә тели иде баштарак. Ләкин соңрак ул яңадан «лингвистлык»ка кире кайткан: әллә түрә яки шымчы булып китәсе килмәгән, әллә дөнья телләренә җан тартуы көчлерәк булган аның... Вьетнамнан килгән шәкертләр белән дуслашып киттем. Яз көне мин инде вьетча башка төркемдәшләремнән яхшырак та аңлаша идем. Вьетнамлыларның дусларча мөгамәләсе, алар биргән вьет теле сабаклары кирәгрәк тоелды миңа. Һәм гомумән: корсак түгел, күңел һәм йөрәк идарә итәргә тиеш бит кеше белән. Намуслы булып тугансың икән, намуслы булып яшә һәм үл дә. Намуссызларга исә бернинди үгетләү, киңәш һәм кагыйдә-канун да булышмаска мөмкин... 1972 елның җәен дә миңа Мәскәүдә, институтның Ломоносов проспектында урнашкан тулай торагында үткәрергә туры килде. Кайтып китәсе кеше булгач, мине студентларның төзелеш отрядына алмадылар. Саровта калган апам миңа: «Мөмкин булса, тагын бераз сабыр ит, мин монда сине шәһәргә кертүләрен үтенеп гариза язармын», – дигән иде бер хатта. Август урталарында ападан җавап килде: «Юк, әлегә кертмәячәкләр. Арзамаска кайтып, эшкә урнаш. Синең бит әле хәрби хезмәтне дә үтәсең бар. Армиядән кайткач, күз күрер...» Курсташларым белән хушлаштым да юлга чыктым. Вьетнамлылар миңа 1961 елда нәшер ителгән калын гына бер сүзлек бүләк иттеләр. Кәгазьләре саргаеп, битләре таушалып беткән инде хәзер «62 яшьлек» ядкәрнең. Сүзлек байлыгы да үзгәреп беткән вьет теленең. Вьетнамлылар элеккеге кытай алынмаларын туган телләреннән гел куып кына торалар. Мөмкин булган очракта. Байтак кына сүз кытай, корея, вьет һәм япон телләре өчен уртак булып киткән, аларга кагылмыйлар. Ә мин әле һаман да шул сүзлекнең бер битенә вьетнамлы Ңуен Чын Һао ('''Nguyễn Trần Hào''' – ул укуын тәмамлап, туган иленә кайтып китәргә җыена иде) язып калдырган «васыять»кә турылыклы: '''«Đồng chí nào xem quyển này cần giữ cẩn thận cho»''' – Бу китапны ачкан иптәш аны игътибар белән карасын һәм саклап тотсын. Китапны аңа әтисе Лыоң (Bố Lưỡng) бүләк иткән булган. Аның улын алты ел элек Мәскәүгә озатканда язган сүзләре: '''«Con thân yêu không ngừng phấn khởi nỗ lực học tối... hành tối!..»''' – Кадерле балам, рухлана-рухлана, бар көчеңне куеп укудан һәм камилләшүдән туктама... Югары стильдә чын вьетча язылган нәсихәт бу, аны Google тәрҗемә итә алмый, миңа да мәгънәсен Һао үзе аңлатып биргән иде. Вьетнамлылар аерым сүзләрне гадәттә синонимнары яки аларның эчтәлеген тулыландыра торган башка сүзләр белән бергә парлап кулланалар, мондый кыска сүзтезмәләрнең мәгънәсе кайвакыт тирән булырга мөмкин. Шуның белән «Мәскәү чоры» тәмам булды. Һәм Азия-Африка илләре институты белән бәйле хәлләр дә әкренләп хәтернең аулак почмагына күчә башлады. Ләкин... 47 ел вакыт үткәч, һич көтмәгәндә «Мәскәү чорын» кабат искә төшерергә туры килде. 2020 елга керер алдыннан, интернетта шундый хәбәргә тап булдым: «25 декабря 2019 года после тяжёлой и продолжительной болезни скончался… декан ИСАА Владислав Васильевич Ремарчук…» Институтның сайтына кереп карасам... аның турында дистәләгән һәм берсеннән-берсе дулкынландыргыч истәлек... Мин дә хәтеремдә калганны язарга булдым. Минем пост әле хәзер дә... «воспоминания выпускника» (!) дигән сылтама астында ИСАА сайтында сакланып калган: «В начале 1970-х годов в стране ещё шла война. Вьетнамские студенты, обучавшиеся в СССР, отзывались о Владиславе Васильевиче Ремарчуке так: «Он разговаривает по-вьетнамски как простой крестьянин!» Сначала это вызвало у нас смех, но потом мы узнали, что лучше и образнее всех изъясняются по-вьетнамски именно деревенские старики». Төркемдәшем Александр Сурмава белән Мәскәүнең Казан вокзалында Бухаресттан Вьетнамга каникулга кайтып килүче шәкертләрне Комсомол проспектының аргы ягындагы күрше вокзалга күчерүебез турындагы язмам да бар иде. Аны соңрак сөртеп ташлаганнар, ахры, быел инде табалмадым. Ханкалага (Пекинга) поезд нәкъ Ярославль вокзалыннан китә иде бит, ә русча бер авыз сүз белмәгән «румын вьетнамлылары» ялгыш Казан вокзалына килгәннәр иде. Өстәвенә, берсе кунакханәдә паспортын да онытып калдырган, ә анда барыр-кайтыр юлны белми. Анысын да кунакханәгә алып барып, яңадан вокзалга кайтарып куярга туры килде. Беренче курс азагында ук без вьет телендә аз-маз аралаша ала идек инде. Бу телнең «музыкасы» бигрәк тә йөрәккә ятышлы. Хәзер мин бары тик вьетча укый һәм сүзлек кулланып тәрҗемә итә генә беләм инде. Шуңа да карамастан, берзаман Википедиягә «Вьет теле» дигән шактый күләмле һәм күңелле мәкалә язып элгән идем. Аны хәтта... «айның иң яхшы мәкаләсе» дип тә атадылар шул елда. Гомер буе вьет теле беренче «тел мәхәббәтем», ә вьет сүзлеге Мәскәүдән үз теләгем белән алып кайткан бердәнбер өстәмә мирас булып калды. Институтны тәмамламасам да, аның турында онытылмаслык хатирәләрем бар... ==== '''Төрмә күрми – гүргә керми...''' ==== Ачык Арзамаска барып урнашу алдыннан Саровтан ун-унбиш чакрымда гына урнашкан һәм район үзәге булган Дивеево авылына юл тоттым – апа белән җизнәмне күреп сөйләшү өчен. Хәзерге замандагы кебек кесә телефоннары юк инде ул вакытта, апалар белән хат язышып яисә күрешеп-сөйләшеп кенә хәбәрдә торып була. Дивеевода бер карчык йортында фатирга урнашырга туры килде. Матрёна әбинең хәтердән җуелмаслык табигате – ул татар җырларын тыңларга ярата иде! Җырладым инде, җырладым! Тавышым әле карлыкмаган килеш: «Су буйлап»ны да онытмыйм, алтмышынчы елларда гына иҗат ителгән «Туган ягым»ны да өйрәнгән идем инде. Туганнарым исә... мине кабат өметләндерделәр: «Сине шәһәргә алу мөмкинлеге бар әле. Ләкин сиңа моның өчен, яңадан Мәскәүгә барып, институттан һәм МДУ поликлиникасыннан белешмәләр алып кайтырга кирәк булачак», – диделәр. Киттем яңадан башкалага. Моның минем өчен нинди тозак булып китү ихтималы турында уйлап та карамаганбыз беребез дә. Ни әйтсәң дә, без бит дөньяның камил социализм төзүгә ирешкән иң гадел, кайгыртучан һәм алга киткән илендә һәм җәмгыятендә яшибез. Каян белик соң без аның шуңа өстәп бик астыртын да булуын... Институттан белешмә алу җиңел булды: «Укуны үз теләге белән тәмамлады», – дип яздылар. Ә менә Чыпчык тауларындагы поликлиникада мине сюрприз көтеп торган икән. Гомер уртасын инде күптән узган табибә ханымның сүзе бик кыска булды: «Хәзер булдырырбыз, ишек төбендә утырып көтеп тор!» – Бераз торгач, ике «ягымлы санитар» килеп җитеп, мине култыклап урамга алып чыктылар да, машинага утыртып, каядыр алып киттеләр. Барасы җиребез... Мәскәү психиатрия хастаханәләренең берсе икән. Теге табибә ханым үзе генә тиешле белешмәне бирә алмый, тәҗрибәле белгечләр генә башкара ала бу эшне, дип аңлаттылар миңа. Каршы килергә ярамавын, үземне мөмкин кадәр тынычрак һәм хәтта ваемсыз тотарга кирәклеген шунда ук чамаладым. Беренче төнне миңа «дуамаллар» арасында үткәрергә туры килде. Беркемгә бер сүз әйтмәдем, эндәшүчеләргә җавап бирмәдем, телсез-колаксыз булып китеп, одеялымны ябындым да, икенче якка борылып, йокыга китәргә тырыштым. Үзара сугышып та алдылар бугай «дуамаллар», миңа кагылучы булмады. Берсенең икенчесен «Дерсу Узала!» дип үртәве генә хәтердә калган. Иртә белән «тыныч палата»га күчерделәр. Шунда ук шәфкать туташыннан кәгазь-авторучка һәм конверт сорап алып, апага барысын да аңлатып хат яздым. Урыс телендә. Көндез мине чакыртып алдылар, язган кәгаземне һәм институттан алган белешмәне конверт эченә тыгып, ачык килеш табибка тапшырдым. Барысын да тыныч кына аңлатып бирдем аңа да. Табиб мине тегеләй-болай тикшергән итте, ләкин бернинди «дәва» билгеләмәде. Соңрак та мине артык борчымадылар.<br> Ун-унике көнләп вакыт үткәндер, «җавап» та килеп иреште: мине... җизнәмнең Мәскәүдә яшәүче туганы очрашу бүлмәсенә чакыртып алды. Институтта укыганда мин аның Чертановода урнашкан фатирына сирәк булса да барып йөри идем. Саровтагы апам белән җизнәм кичекмәстән аңа хәбәр иткәннәр, һәм ул миңа ярдәмгә ашыккан. Табиблар белән дә сөйләшеп алган икән. Шуннан соң мин хастаханәдә... бөтенләй игътибарсыз калдым. Шәфкать туташлары гына килеп хәлемне белеп китәләр иде ара-тирә. Төп-төгәл кырык көн үткәч кенә табиб чакыртып алды: «Ну что, парень, здоровеешь день ото дня на казённых харчах?» – дип каршылады. – «С Вашего позволения, товарищ доктор. Спасибо Вам!» – дип җавап кайтардым мин аңа, хәлемнән килгән кадәр елмаерга тырышып. Миңа Арзамаска кадәр кайтырга тимер юл билеты тоттырдылар: «Больше так не болей!» – дип. Ике санитар мине Казан вокзалына кадәр озата барып, поездга утыртып җибәрде. Мин, әлбәттә, «ябык шәһәр»гә керергә дип белешмә-мазар сорап тормадым табиблардан. Иң мөһиме – мин, тумыштан ук һәм әнкәем тәрбиясе буенча совет патриоты, үземнең нинди кыргый золым дәүләтендә яшәвемне бу хакта һичкем белән бәхәсләшмәслек итеп аңладым. Игорь Губерманның ике гаригы моңа «пичәт сугып тора»: Киң колачлы төзелешләр түгел,<br> минем илнең иң төп терәге –<br> коткы җепселләрен җыеп тоткан<br> шыксыз бер «контора» кисәге.<br> '''''Страны моей главнейшая опора –<br> '''''не стройки сумасшедшего размаха,'''''<br> '''''а серая стандартная контора,'''''<br> '''''владеющая ниточками страха.'''''<br> Кырыс, әмма гадел хөкем –<br> бер Алла эше;<br> төрмә күрми, гүргә керми<br> Рәсәйдә кеше.<br> '''''«И я сказал себе: держись,<br> '''''Господь суров, но прав;'''''<br> '''''нельзя прожить в России жизнь,'''''<br> '''''тюрьмы не повидав».'''''<br> Мәскәү «кайгыртучылар»ыннан исән-имин котылып кайтып киткәч, Арзамас заводларында һәм оешмаларында эшләдем. Ике тапкыр, 1973 елның яз һәм көз көннәрендә, мине армиягә алган булып, Дзержинскидагы туплау пунктына кадәр илттеләр дә... кире кайтардылар. Әйләнеп кайткан саен тагын ярты ел көтәргә туры килә. Әллә мине килеш-килбәтемә карап кызгандылар да, стройбатка җибәрәселәре килмәде хәрби түрәләрнең, әллә башка сәбәпләр булды. Фатирларда яшәдем, аена 10-12 сум түләп. Соңгы торагым бигрәк тә җайлы булды. Хлебодаровлар өенең подвалында – берүземә бер зур, аерым, җылы һәм бөтен уңайлыклары булган бүлмә. Аны миңа, 1973 елның ноябрендә тагын бер кат армиягә китми калгач, Арзамас ликёр-аракы заводында эшләүче хатыннар табып бирде. Мин шунда эшкә кергән идем. Заводта эшләүче фатир хуҗам белән бәхәсләшкән идем. Ул миңа: «Минем янга эшкә керсәң, мин сине аракы эчәргә өйрәтәм», – диде. Ә мин аңа: «Һе, өйрәтерсең менә!» Юк, эчәргә өйрәтә алмады ул мине. Һәрхәлдә, минем стакан тутырып чөмереп утырганымны күрүче булмады. Ләкин... мин бит намус кешесе, дөресен әйтергә тиешмен: шул заманда эшләп чыгарыла торган теләсә кайсы маркалы һәм сортлы хәмернең тәмен-татын белә идем, спиртлылык процентларын һ.б. күрсәткечләрен дә яшерен дегустация аша ярыйсы гына өйрәндем шул ярты елда. Әнкәем бит мине кызыксынучан итеп тудырган һәм тәрбияләгән иде шул. === '''ИЛ «УНИВЕРСИТЕТЛАРЫ»''' === ==== '''БАМ, Тында, Беркакит...''' ==== '''''Тәкъдир дәфтәреңдә «маҗаралы» дип язылган булса, төрле көтелмәгән хәлләрдән һәм сынаулардан берничек тә котыла алмыйсың.''''' Ниһаять, 1974 елны (25 яшем тулгач!) май урталарында мине армиягә, Сарытаудагы өйрәнү-өйрәтү частена алып киттеләр. Авиация өчен элемтәчеләр әзерлиләр иде андагы ярты еллык укуда һәм күнегүләрдә. Стройбат түгел инде. Сарытауда мин радиотелеграфчылар әзерләнә торган беренче взводка эләктем. Беренче көннән үк безгә телеграф әлифбасын (морзены) өйрәтергә тотындылар, озынлы-кыскалы пипылдауларны тыңлап, хәрефләр-саннар язып барырга күнектерделәр. Шунда ук үзебез дә әкренләп пипылдата башладык. Өлкән сержант Валерий Соловей исемле белорус егете безнең взвод командиры һәм бердәнбер остазыбыз булды. Беренче класслы радиотелеграфчы булыр өчен, минутына 20 «төркем» кабул итә һәм тапшыра алырга тиешсең. Бер «төркем» – телеграф әлифбасының биш тамгасы ул. Минем күрсәткечләр 14-15 «төркем»нән артмады. Ниһаять, июнь урталарында хәрби ант кабул итү көне дә килеп җитте. Башта без полигонга барып, өч тапкыр винтовкадан атарга тиеш идек, соңыннан присягасын кабул итәргә. Ләкин, иртә белән ашханәдә тукланып чыккач, чыдап та булмаслык итеп эчем авырта башлады. Мине шунда ук һоспитальгә озаттылар. Хәрби табиб тикшереп бакты да... елмаеп куйды: «Мин сиңа йоклаткыч дару бирәм, уянгач килерсең!» – Изрәп йоклаганмын, хәтта төшке ашка да соңга калдым. Йокыдан торсам... эчем бөтенләй авыртмый һәм бернәрсә дә борчымый. Тизрәк докторга чаптым: «Иптәш майор, мине кире озатыгыз, зинһар: хәрби ант кабул итәсем бар!» Ә доктор миңа: «Юк инде, монда эләктеңме, өч атна карантинда утырачаксың! Эчең пошмасын һәм бүтән авыртмасын өчен, без сине операция ясау бүлмәсенә санитар итеп куябыз. Бар, өйрәнә тор үз вазифаларыңны». Икенче көнне иртүк торып эшкә керештем. Җиһазларны сөртеп, идәннәрне юып чыгардым, операцияләр ясар өчен кирәк-яракны әзерләп куйдым. Һәм тагын егерме көн дә нәкъ шулай үтте. Операция ясаганда хирургка кирәк әйберләрне биреп торам, кичкырын приборларны, операция ясау коралларын, бүлмәне юып чыгарам. Аппендиксны кисеп ташлау – берни дә түгел хирурглар өчен: дүрт-биш көннән соң авыру тәпи йөреп китә. Ә менә геморрой дигәнеңне... Алла сакласын... Шулай итеп, мин ике еллык армия хезмәтемдә винтовканы яки автоматны тотып та карамадым, Советлар Берлегенә мәңге тугрылыклы булам дигән хәрби ант та кабул итмәдем. Әлбәттә, шушы өч атна эчендә радиотелеграфчы иптәшләремнән хәрби-һөнәри осталык буенча нык артта калдым. Һоспитальдән кайткач, мине телефончылар взводына күчерделәр. Бу взводның командиры булган сержант «Р» авазын әйтә белми иде: «Взвод гъавняйсь! Смигъно! Гъавнение напгъаво!» – дип команда бирә иде ул. Шунысы гына истә калган. Телеграф ачкычыннан мәхрүм булгач, ничек телефон кәтүген өстерәгәнмендер – хәтерләмим. Бөтенләй булмаган кебек тоела миңа бу «катлаулы күнегүләр»... Ноябрьнең 12 сендә мине, армиягә Брянск өлкәсеннән алынган Николай Козлов исемле бер малай белән бергә, Хабаровск каласына юлладылар. Җиде көн бардык, бер поезддан икенчесенә күчеп утырып. Сарытаудан чыгып киткәндә җып-җылы көз көне иде әле. Бишенче көнне иртән йокыдан торып вагон тәрәзәсе аша баксак... шаккаттык: Иркутск өлкәсендәге Зима станциясе, һәм бөтен дөньяны ап-ак кар күмгән. Байкал күлен көньяктан әйләнеп үткәндә ачылган мәһабәт панорама һич онытырлык түгел. Тагын Сквородино торак пункты янындагы шыр ялангач дала һәм үзәкләрне өзә торган көчле җил истә калган. Соңрак җирле халыктан ишетеп белдек: «Бог создал Крым и Сочи, а чёрт – Сквородино и Могочи». Ә менә Биробиджан безгә бик ошады: нарат-чыршы урманы аланында күркәм шәһәрчек төзеп куйганнар. Бернинди җил исми, саф һава һәм искитәрлек манзара. «Карале, нинди матур җиргә урнаштырганнар бит яһүдләрне!» Хабаровск исә безне океан ягыннан әкрен генә искән, ләкин җаныңны актарып ташлый торган салкын һәм дымлы җиле белән каршы алды. Без эзләп тапкан хәрби часть Байкал-Амур магистрале төзелешенә озату өчен әзерлек урыны икән. 1975 елның 31 гыйнварында поездга утырып кире якка, Чегдомын шәһәрчегенә киттек, 1 февральдә килеп тә җиттек БАМ җирлегенә. Урамда – 40 градус салкын, ләкин көн аяз, һава тыныч, җил исми. Кыш көне дә кыздыра торган кояшка туп-туры карап җәһәт кенә атласаң яки гел хәрәкәтләнеп торсаң – туңмыйсың. Тимер юл гаскәрләре төзүчеләре анда безнең боралак отряды өчен өч казарма төзеп куйганнар, боралаклар урнаштыруга аэродром әзерләгәннәр. Безнең бәләкәй генә (200 кешелек – бер рота солдат, калганнары очучы-офицерлар һәм аэродромда хезмәт итүче белгечләр) хәрби частебыз еллар буе БАМ төзелешенең көнчыгыш өлешен бөтен кирәк-ярак белән тәэмин итеп торырга, төзүчеләрне һәм гаскәриләрне бер урыннан икенчесенә күчереп йөртергә тиеш. Февральскидан алып Комсомольск-Амур шәһәренә кадәр. Барысы да алдан уйланылган, тиешенчә әзерләп куелган иде безнең өчен. Әлбәттә, халык авыз иҗаты Ерак Көнчыгыштагы кырыс табигатьле җирләрнең оҗмах булмавын дөрес чагылдырадыр. Хәтта шундый икеюллык та ишеттек: «БАМ, Тында, Беркакит – голубые дали, мы такие дали... кое-где видали...» ==== '''Саф погоннар – саф намус''' ==== Чегдомынга килгәннең икенче көнендә үк мине, Анатолий Таболин исемле бер чын белорус малае белән бергә, хәрби частьне дөнья белән тоташтырырга тиешле телефон линияләрен сузарга җибәрделәр. Сарытауда беренче взводта өйрәнгән һәм минем белән бергә Хабаровскига озатылган Николай Козловны радиостанциягә билгеләделәр. Ачык җирләрдә электр баганаларына, урман эчендә агач ботакларына эләктереп һәм беркетеп куябыз тимерчыбыкны. Төннәрне коммутатор кырында үткәрәбез, алмаш-тилмәш дежур торып. Көндез анда офицер хатыннары утыра, ә без планда каралганны һәм командирлар боерганны башкарабыз. Кайвакыт Анатолий белән бергә боерык ирешкәнне көтеп тә тормыйбыз: берәр «нокта» белән элемтә өзелә икән, шунда ук – иртәме, кичме, төн уртасымы – часть дежурына хәбәр биреп, линия буйлап чабабыз, төзәтергә ашыгабыз. Командирлар еш кына белми кала. Телефончы хезмәттәшем тәмәке тартучы иде. Ләкин ике-өч көнгә бер кап тәмәке сатып алыр өчен иптәшемнең акчасы җитми. Бик интегә иде ул тартырга бернәрсәсе булмаганда. Урманда эшләгәндә агач төбенә утыра да чын белорусча: «Курыть хачу!» – дип өзгәләнә. Кайбер солдатларга исә әти-әнисе гел акча җибәреп тора. Менә алар инде сигаретларын бер-ике суыра да ташлый торган иде. Ә мин шыпырт кына шул төпчекләрнең «симезрәк»ләрен кесәгә салып барам. Һәм Анатолий тәмәке тартасы килеп сыкрана башлагач, чыгарып та бирәм аңа. Коммутаторда төнлә дежур торганда үткәрелгән бер «элемтә сеансы» истә калган. Күршедәге тимер юлчылар ротасыннан бер маҗар милләтле солдат килгән иде. Украинаның Ужгород каласыннан икән. «Әтием-әнием белән сөйләшеп аласы иде, – диде Иштван, – ләкин безнең телефончылар тоташтыра алмыйлар: аппаратуралары иске һәм бик начар. Бәлки син булдыра алырсың». Ә мине, үз тиңдәшемә ярдәм итү теләге генә түгел, маҗарча сөйләшкәнне тыңлау мөмкинлеге дә кызыксындыра. Элемтәне бик озын «чылбыр» буенча урнаштырасы: башта Чегдомыннан Хабаровскины сорыйсың, аннары край башкаласы аша Мәскәүгә чыгасың. Бу кадәресе зур проблемалар тудырмый, без бу юлны ким дигәндә атнага бер тапкыр үтә идек. Маҗаралар Киевка кергәч башлана: җавап тавышы... Кытайдагы кебек кенә ишетелә. Ә инде Украина башкаласыннан Ужгородка төшкәч, бөтенләй берни ишетми башлыйсың. Маҗарча Уңвар дип аталган телефон станциясендәге телефончы кызга егет үзенең өй телефоны номерын аңлатып бирә алды әле. Ә аннан соң... кемнеңдер нәрсәдер лыгырдаганын сиземлисең, ләкин мәгънәсенә һич төшенерлек түгел. Ә теге якта безне ишетәләр дә, аңлыйлар да, ә без... интегәбез. Маҗар егете адым саен бөтен штабта ишетерлек итеп кычкыра: «Hogy? Hogy?» (Нәрсә? Ничек?) Сөйләштеләр, азмы-күпме аңлаштылар. Ә мин сүзлексез дә төшенерлек беренче маҗар сүзен отып калдым. Күп еллар үткәч, Маҗарстан дәүләт гимнының сигез куплеты да татар теленә шактый төгәл һәм җырланырлык шигырь рәвешендә тәрҗемә ителде. Бик гыйбрәтле монументаль гимн. Аңарда – маҗарларның, Көнбатыш Себердән чыгып китеп, мең ел буе «Ватан эзләп» кылган сәяхәтенең кыскача тарихы. Алар бабаларыбыз яшәгән җирләр аша үткәндә чын «телләр әңгәмәсе» булган, күрәсең: хәзерге заман маҗар телендә дә 800 дән артык төрки-кыпчак сүзе сакланып калган. Угыз кавеме төркиләреннән алынган сүзләр азрак та әле. * * *<br> Элемтә взводын әле егерме бер яшен генә тутырган лейтенант Топалов җитәкли. Кырымда туып үскән, милләте буенча болгар. Ярты еллап вакыт үткәч, 1975 елның көзендә ул мине сержант итеп күтәрергә һәм казармаларыбыз янында гына урнашкан радиостанциягә өлкән итеп күчерергә теләде. Мин исә, ни булса шул булыр дип, офицерга турыдан-туры әйттем: «Иптәш лейтенант, миннән бернинди командир чыкмаячак, чөнки мин, кемнедер мәҗбүр итүгә караганда, барысын да үзем эшләп ташлауны артыграк күрәм. Аннары, мин радиостанцияләрне бөтенләй белмим. Мине телефончы һәм рядовой итеп калдырсагыз, хәерлерәк булыр иде, минемчә...» – дидем. Армиядә боерыкка буйсынмаган кешене катгый җәза көтә. Әмма, ни хикмәт, бу очракта алай булмады. Күк йөзе кебек ачык зәңгәр төстәге погоннарым да, хәрби намусым да саф килеш калды. Ә менә рота старшинасы... мин аның шул еллардагы йөзен һәм гәүдәсен бүген дә күз алдыма китерә алам әле. Яртылаш татар канлы (әнисе ягыннан) прапорщик Иван Бякин иде ул. Баһадир гәүдәле, казакларча кыйгачланып киткән мыек үстергән. Кырыс та, таләпчән дә була ала, ләкин искиткеч кешелекле һәм гадел командир. Үзең дә шундый була белсәң. Нәкъ менә прапорщик Бякинның көчле рухы һәм ихтыяры белән безнең ротада «бабайлык» дигән галәмәт булмады: «салагасы-карты» бергә эшләде, бертигез ашады, чиратлап каравылда яки дежур торды, нарядка йөрде. Ризасызларны шунда ук тимер юлчылар карамагына «хезмәт тәрбиясе»нә озаталар иде. Җир тәмугына – таулар-сопкалар астында тоннельләр ерырга. Һәм тора-бара Совет Армиясе өчен «яңалык» булган тәртипне солдатлар да хуплый башлады. Берзаман ротага дүрт әрмән малаен китерделәр. Беришесе пахан булып китәргә ниятләгәндер, күрәсең. Беркөнне төнлә шуларның өчесе йоклаган солдатларны урыннарыннан торгызып җәберләргә тотынды. Дүртенчесе, кып-кызыл чәчлесе, Мужикян фамилиялесе, катнашмады: ул бик чандыр гәүдәле һәм көчсез малай иде. Шуннан бөтен рота күтәрелеп, теге җитешеп бетмәгән өч «пахан»ны эт итеп кыйнады. Командир аларның өчесен дә иртә белән БАМга тоннель казырга озатты. Мужикян исә безнең белән калды. Баштарак безнең БАМдагы тормышыбыз бик сикәлтәле сукмаклар буйлап дыңгырдады. Штабта һәм солдатлар казармасында тәртип урнашты, ә менә офицерлар казармасында... пычракта, көн саен аракы эчеп, исерешеп яталар. Боралакларда очучы һәм техникага хезмәт күрсәтүче офицерлар ризасызлык белдерә: аларның гаиләләре шәһәрдә фатирларда яши, ә үзләрен монда казармада тоталар, чөнки ашыгыч рәвештә – иртәме, кичме, төнләме – БАМга очып чыгып китү ихтыяҗы гел булып тора. Мондый киеренкелек яхшыга илтә торган нәрсә түгел инде ул. «Маҗаралар»... солдатлар казармасында башланып китте. 18 февраль көнне кичкырын ротабызга үз теләге белән... «наташа» килде (шулай тукайча атыйк инде без бу персонажны, гәрчә безнең арада маташырга ашкынып торган Казан байлары булмаса да). Солдатлар кочегар бүлмәсен «уйнаш йорты» иткәннәр, һәм «наташа» үзенә 18 яшь тулган тәүлектә төн чыгып 18 солдатка «хезмәт күрсәткән». Мин коммутаторда утырдым бу төнне, барысын да ишетеп-белеп тордым, ләкин дежур офицерга хәбәр итмәдем. Һәм аннан соң да, 14 ай хезмәт итеп, кемне булса да әләкләгәнебез булмады. Мин дә, иптәшем Анатолий Таболин да.<br> * * *<br> Намуслы булып хезмәт иттек, «лычка» өчен анасын да сата торганнар булмадык! БАМдагы боралак отрядында хәрби хезмәт көне-төне эштә үтә, монда һәр кешенең намусы һәм аңлы җаваплылыгы алга чыга, «службаны аңлата торган» мәгънәсез армия уеннарына вакыт та, мөмкинлек тә калмый. Боралак бит ул – уенчык түгел, ә мондый кырыс климат һәм бөтен рельеф төрләре булган урын-җир шартларында бик тә хәвефле бер очкыч аппарат. Тора-бара командирлар нәкъ шундый психология һәм чынбарлык урнаштырдылар хәрби частьта. Башкача мөмкин идеме соң? Бездә дә булды бит шундый бер хәл соңрак: боралакларыбызның берсе, моторы эшләми башлап, төнлә 30 метр биеклектән мәтәлеп төшкән. Бәхетебез: төп пилот – хәрби частебыз командиры капитан Филимонов үзе! – чын һөнәри осталык иясе булган икән. Экипаждан бер генә кеше дә зыян күрмәгән. Боралакны ремонтка озаттылар. '''ФОТО:''' МИ-8 боралагы Кыска вакытлы, ләкин «чын тәртип урнаштыручы маҗаралар»ның дәвамы ике көннән соң, 20 февральдә, якшәмбе көнне булды. Офицерлар казармасы янып бетте. Казарма бүлмәләренең берсендә булган газ баллоннары шартлады. Ләкин ут безнең 20 метр ераклыкта торган казармабызга күчмәде, Ходай саклады безне бу бәладән. Шуннан соң офицерларны Чегдомынга гаиләләре янына күчерделәр, фатирларына кичекмәстән телефон үткәрделәр. Кирәк вакытта бик тиз генә чакыртып алып була иде теләсә кайсысын. Частьның подполковник дәрәҗәсендәге командирын алмаштырдылар, аның урынына алдарак телгә алынган капитан Филимоновны куйдылар. Атна-ун көн дигәндә частьта чын тәртип урнашты. Рәхәтләнеп хезмәт иттек без БАМдагы боралак отрядында! Һәм мине, телефончы рәвешендә частьтагы эчке тормыш турында шактый хәбәрдар булып торсам да, командирлар беркайчан да әләкчелеккә мәҗбүр итмәделәр. Боралак отрядында нәкъ киресенчә булды. Бер «стукач» (украин малае) бар иде безнең ротада, ләкин аны бик тиз акылга утырттылар. Чөнки – гаҗәеп хәл! – әләкчеләрне офицерлар да яратмый иде. ==== '''Шәхси Буреябыз ташымады''' ==== Җәй көне, боралак отрядындагы хезмәтебез урнашып-җайланып беткәч, солдатлар өчен дә Чегдомынга чыгып йөрү мөмкинлеге ачылды. Халык белән аралаша, шахтачылар тормышы белән кызыксына башлады иптәшләребез. Кайберләре хәтта кызлар белән дә танышып китте, алар янына барып йөри башлады. Анатолий белән минем ирек чиклерәк булды, безнең эшебез бик тыгыз иде. Линияләрне төзәтеп йөргәндә генә очрашып сөйләшә алдык җирле кешеләр белән. Бервакыт без тайгада... ял итәргә чыккан татар гаиләсен очраттык. Кунакка да чакырганнар иде мине... тәки бер тапкыр да бара алмадым. Телефон аша гына сөйләшә идем кичләрен алар белән үзем коммутаторда дежур торганда... Урманда телефон линияләрен караштырып-төзәтеп йөргәндә безне Төньяк Кореядан килгән һәм физик яктан бик куәтле урман кисүчеләр гаҗәпләндерде: метр ярымнан аз гына калкурак ике кореялы, киселгән һәм чистартылган бүрәнәләрне ыргаклы таяклар белән ике яктан эләктереп алып, трап буйлап йөк машинасының әрҗәсе өстенә эһ дигәндә менгезеп тә куя! Безнекеләр бу эшкә дүртәү җигелә... БАМдагы хезмәтнең беренче елында тагын ике вакыйга һәм берничә хезмәттәшем турында хатирәләр дә күңелдә җуелмаслык булып саклана. Үз хәрби хезмәтен бик оста, әмма гадәти булмаган ысул белән тәмамлаган бер Мәскәү малаеннан башларга кирәктер. Исем-фамилиясен хәтерләмим аның. Һәр абзарда бер буклы сарык була, диләр бит. Бусы нәкъ шул «токым»нан. Үтә дә ялкау һәм җавапсызлыкка һәвәс иде ул. Урысча әйтсәк, «пофигист» инде. Офицерлар аны боралакларга якын да җибәрми, егетне күбрәк каравылга һәм нарядларга йөрттеләр. Һәм иркә мәскәүлегә монысы да туйдыргандыр, күрәсең. «Офицерлар да гарык булып бетмәгән микән моңардан?» – дигән сорау урынсыз булмагандыр, әлбәттә. Берзаман бу малай... акылдан язган һәм аны Хабаровск психиатрлары карамагына озатканнар, дигән сүз чыкты. Край башкаласында аны төрлечә тикшереп караганнар: симулянт түгелме, янәсе. Һәм ахыр чиктә чыннан да... «ычкынган» дип таныганнар да Мәскәүгә кайтарып җибәргәннәр. Озак та үтми, малайдан хат килеп төште. Сүзләрен шул еллардагы популяр җырдан алып: «Вы служите, мы вас подождём!» – дип язган бу «псих» үз взводташларына. Безнең ротада миннән кала тагын бер татар малае бар иде. Фидаил исемле, Башкортстанның Бүздәк районыннан. Аның хезмәте бик җайлы иде: офицерлар ашханәсендә эшләде ул. Буш вакытта без икәү шахмат уйный һәм татарча сөйләшә идек. Рота старшинасы прапорщик Иван Бякин моны күреп-белеп торды, ул бездән бермә-бер яхшырак уйный иде. Үрнәк хезмәте өчен Фидаилгә ике атналык ял бирделәр, туган авылына барып кайтты ул. «Сөйгән кызым мине көтеп тормаган, кияүгә чыккан...» – ди, чак кына еламый үзе. Язмыш бу, аңардан узып булмый, дип юатырга тырыштым милләттәшемне. Истә калырлык вакыйгаларның беренчесе июнь башында Чегдомын аэропортында булды. Анатолий белән икәү анда... энцефалит талпаны тешләүдән тайгада һәлак булган тимер юлчы солдатларның үле гәүдәләрен күрдек. Табутлар таба алмаганнардыр инде ул вакытта, мәетләрне өске киемнәренә һәм шинельләренә төреп китергәннәр иде. Йөзләре ачык килеш... һәм сап-сары. Безнең отрядта талпаннан зыян күрүчеләр булмады. Командирлар безне бу хакта язга чыкканда ук кисәтеп-өйрәтеп куйганнар иде. Икенче вакыйга – август башында өч көн бертуктаусыз яуган яңгырдан соң Амур кушылдыгы булган Бурея елгасының ярларыннан ташып чыгуы. Җирле халык өчен гадәти, ел саен кабатлана торган күренеш. Су бит анда тирә яктагы бихисап сопкалардан бик тиз агып төшә, һәм шактый киң бассейнлы елга чын Идел кебек җәелеп китә. Чегдомын тирәсендә кеше яши торган торак пунктлар күп түгел. Иң зурысы – Урта Ургал дип атала. Су бу авылга кадәр үк менеп җитмәгән иде, ул, безнең казармалар һәм Чегдомынның өске өлеше кебек үк, калкулык өстендә урнашкан. Чегдомынны ике яктан уратып алган Бурея кушылдыклары шәһәрнең аскы өлешенә дә зыян китермәде, болынны гына су баскан иде. Елга агызып бара торган йорт хайваннары үләксәләре һәм хәтта агач корылмалар, бәләкәйрәк йортлар да югарыдан, төньяктан килгән булса кирәк. Бу «туфан» озакка бармады: ике-өч көннән соң кызу характерлы, бик тиз агымлы һәм елның елында кат-кат су астында кала торган мең тугайлы Бурея үзенең табигый ярларына кереп урнашты. Бу елдагы соңгы «маҗара»ның Ерак Көнчыгыштагы кырыс климатка һәм кыргый табигатькә бернинди кагылышы юк. Ул күбрәк... минем 26 яшьлек «шәхси Буреям»ның үзе күнеккән гадәти ярларыннан ташып чыкмавы турында сөйли. Яңа ел алды киче, 1975 елның 31 декабре. Армия хезмәтенең соңгы ярты елына керәбез, дип куана боралак отрядындагы солдатларның төгәл яртысы (безнең «хәрби чакырылыш» шундый зур күпчелектә иде). Минем өчен гадәти көннәрнең берсе: кичке ашны ашаганнан соң, көндез коммутаторда эшләгән офицер хатынын алмаштырырга дип штаб казармасына киттем. Унсигез яшьлек кенә, Л. исемле, теләсә кемне гашыйк итәрлек чибәр. Туташкаем инде ярым исерек, һәм аның нигәдер тиз генә өенә кайтып китәсе дә килми. Шулвакыт ул, юбкасын бераз күтәрә төште дә, болай ди: «Фәһим, кара әле, минем аякларым нинди төз һәм матур!» Сүз дә юк, төз дә, матур да, ләкин... «Юк, Л., мин моңа әзер түгел...», – дидем дә чыгып киттем. Әйләнеп килгәндә, Л. юкка чыккан иде инде. Ул хәрби частьтән читтәрәк урнашкан радиостанциягә киткән һәм төне буе зифа буйлы гәүдәсе белән анда дежур торган сержантның күңелен күргән икән. Һәм бу хакта часть командиры беренче булып белеп алган. Кем хәбәр иткәндер, белми калдык. Яңа 1976 елның беренче көнне иртүк өлкән командирыбыз әлеге сержантны якасыннан тотып алып... тимер юл гаскәрләренә озаткан. Туташның 30 яшьлек ире (боралак йөртүче) килеп җиткәнче үк. Сержант соңрак ротадагы дусларына хат та язып җибәргән иде: «Нигә мин шул фахишәгә кул суздым соң?..» – дип. Ерак Көнчыгыш кызларының һәм хатыннарының җенси активлыгы, дәртле табигате һәм «һөнәри осталыгы» турында без төннәрен Урта Ургалга самоволкага йөри торган солдатлардан ишетеп белә идек инде. Кемнең кая йөргәнен командирлар беләләр, ләкин солдат теләсә кайсы вакытта да үз вазифаларын төгәл һәм тырышлык күрсәтеп үти торган булса, моңа игътибар итмиләр иде. Ялкаулансаң – тоталар да «хезмәт тәрбиясе»нә – тоннельләр казырга озаталар. Боралак отряды армия төрмәсе түгел, тырыш хезмәт, аңлы тәртип һәм дисциплина мәктәбе булды безнең өчен. Дөресен әйткәндә, бу хәл минем шул җөмләдәге беренче «куркаклыгым» һәм «җебегәнлегем» булмады. Советлар Берлегендә ирекле секс юк, дигән рәсми караш яши иде. Ә мин – «законопослушный гражданин»! Әле Мәскәүдә укыганда да шундый бер «канәгатьләнү» мөмкинлегеннән баш тарткан идем. Бусы инде институтны ташлап, Арзамаска кайтып китәр алдыннан булды. Яңа абитуриентлар килгәч, безнең тулай торакта аларның беренче имтиханда ук «икеле» алганнары белән үткәрелгән «очрашу кичәсе»ндә миңа ап-ак кашлы, бик чибәр һәм күңелле бер блондинка белән бергә утырырга туры килде. Ләкин эшнең тагын бер урыс җырындагыча тәмамланачагын сиземләгәч («Все подружки по парам в тишине разбрелися...»), мин шыпырт кына ычкыну җаен таптым. Соңрак егетләр мине моның өчен нык орыштылар... Әтисез үскән ир кеше тормышның мондый четерекле вазгыятьләрендә йә дуамал, тотнаксыз һәм пырдымсыз булып китә, йә үтә дә сак һәм тыйнак буладыр ул. Моңа нигез сала торган табигатьне исә аның канына, алдарак әйткәнемчә, бала чакта ук үз яшьтәшләре сеңдерә... БАМдагы телефончы хезмәттәшем Анатолий да бу тарафтан миңа «теләктәш» иде. Гәрчә ул инде, үзе әйтмешли, «саф егет» булмаса да. Ул баштарак, төнлә коммутаторда дежур торганда Чегдомын кызлары килеп, бүлмә тәрәзәсенә бармак чиертәләр, үзләре янына чыгарга чакыралар, дип сөйли иде. Һәм мин аңа «файдалы киңәш» бирдем: «Ә син минем кебек, тәрәзәне менә шушы катыргы кәгазь белән томалап куй да, тегеләргә игътибар итмә!» Тора-бара Чегдомынның актив кызлары аны борчымый башладылар. Безнең «шәхси Буреябыз» тәртипле һәм инсафлы булды. ==== '''«Сез анда, Русиядә, аңламыйсыз...»''' ==== Берзаман, инде дембель булып өйгә кайтып китәр алдыннан, Чегдомынның шахмат беренчелегендә уйнаганда, җирле шахтачылардан сораштыра башлаган идем: «Ничек мондый авыр хезмәткә, кырыс климатка, тормыш уңайсызлыкларына түзәсез?» – дип. «Сез анда, Русиядә (!), безнең нинди иркен тормышта рәхәтләнеп яшәвезне белмисез. Сез кол булып гомер сөрергә өйрәнеп беткәнсез, күнеккәнсез инде!..» – диделәр. Ерак Көнчыгышның рухи ирек эстәгән халкы ярты гасыр элек тә үзен нигездә русияле дип санамый иде инде. Шуңа күрә соңгы елларда Хабаровск крае губернаторы Сергей Фургал белән булган «катавасия» һич кенә дә очраклы хәл түгел, минемчә. Ерак Көнчыгыш халкы үзен күрсәтми калмас әле алга таба да, инде котылгысыз булып китә башлаган тетрәнүләрдә һәм үзгәрешләрдә... Чегдомынның шахмат беренчелегендә уйнавым – үзе бер хатирә. 1976 елның апрель ае азагында без «дембель аккорды» дип аталган эшкә керешергә тиеш идек. Элегрәк янган казарманы бездән алдарак өйләренә кайтып киткән солдатлар сүтеп бетергән һәм аның урынын тигезләп куйган иде. Безгә исә шунда, Бурея елгасы буендагы болыннан куптарып алып, чирәм утыртырга кирәк булды. Бурея болыннарын ел саен язын һәм август аенда, берничә көн барган көчле яңгырлардан соң, су баса. Һәм бер елдан соң анда яңадан чирәм үсеп чыга. Кырыс климат шартларында үсемлекләр дә, бөтен табигать тә әрсезләнеп китә икән. Ләкин «дембель аккорды» мине читләтеп үтте. Старшинабыз Бякин һич көтмәгәндә миңа болай диде: «Син инде үзеңә тиешлесен эшләдең монда. Әйдә, киттек шахмат уйнарга...» Унөч көн бергә Чегдомын беренчелегендә катнаштык. Минем элемтә взводындагы урыныма алмаш килеп җиткән иде инде: бер азәрбайҗан малае телефончы булып калды миннән соң. Старшинабыз, турнирда өченче урынны алып, бакыр медальле булды. Минем өчен алтынчы урын да зур казаныш һәм гомер буе онытылмаслык истәлек иде. Уникенче майда, армиядә тапкан яңа дусларым белән мәңгегә саубуллашып, командирларыма рәхмәт әйтеп... Ерак Көнчыгыштан Русиягә кайтып киттем. Хезмәттәшем Анатолийны, яңа телефончыларны эшкә өйрәтү өчен, тагын бер айдан артык тотканнар. Мин әле тагын ярты ел бездән соңрак килгән солдатлар белән ара-тирә хат язышып тордым. Әлбәттә, үзем дә бик теләп риза булган булыр идем яңа телефончыларны эшкә күнектерергә, командирлар кушкан булса. ==== '''Саха егете Баһылай''' ==== Кемнәрдер үзенең армия хезмәтен, аның азагында «бабай» булып китеп, тырай типкәне, кәеф-сафа корганы өчен генә искә ала. Ә мин Ерак Көнчыгышны... иркенләп, ихлас күңелдән хезмәт итүем һәм башка бер җирдә дә очрата алмаслык нәрсәләрне күреп-ишетеп белүем өчен бүген дә онытмадым әле. Әйтик, Баһылай исемле (урысчасы – Василий) бер саха-якут малаеннан отып алган сүзләрне һәм җөмләләрне ничек хәтердән җуясың, ди?! Мәсәлән: «Эн миигиттэн тугу ылаары кинэҕийн? Хата харахха биэрэбиний!» (Син миннән нәрсә алырга ымсынасың? Күз төбеңә берне тондырырмын менә!). Яки: «Тыаҕа хааман, биир тииҥ көрөн баран куоттаран кэбистим» (Урманда йөргәндә, бер тиенне күреп алып, куып барып тота алмадым). Баһылай белән аралашу минем өчен, утыз еллап вакыт үткәч... саха әлифбасын һәм фонетикасын өйрәнүгә этәргеч булды. Чөнки саха җырчылары арасында яртылаш татар канлы, тиңдәшсез матур тавышлы Ангелина Фәйрушина булуы үзе бер искиткеч ачыш иде минем өчен. 2010 елдан соң мәрхүмәнең иҗатын аның ике кызы дәвам итте. Саха җире Татарстанныкыннан кырык дүрт тапкыр зуррак. Һәм анда нибары ярты миллион саха кешесе яши. Төбәк халкының яртысы гына. Татарлар саны – бер проценттан да түбәнрәк. Оймяконда (суыклык котыбында!) туып үскән, үзе орчык буйлы гына, ләкин курку белмәс саха-якут малае Баһылай, кызганычка каршы, бик аз хезмәт итте боралак jтрядында. Җиңелрәк климат шартларында аның туберкулёзы ачылды. Туган якларына кайтарып җибәрделәр егетне. Ә мин... саха телендә аз булса да сөйләшергә өйрәнә алмый калдым. Саха-Якутия Җөмһүриятенең мәһабәт һәм горур гимны текстын, ниһаять, 2026 ел башында тәрҗемә иттем:<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!<br> 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> ==== '''«Белдекле дә, гадел дә!»''' ==== «Ачык һәм ирекле» Арзамаска барып, хәрби комисариатта калган документларымны алгач, Хлебодаровларга кереп, аларда калган китапларымны чемоданга төяп, хуҗалар белән хушлашкач, Татарстанга ашыктым. Туп-туры авылга кайттым, «КАМАЗ»га түгел әле. Колхоз рәисе Фаяз абый Хәйсаров: «Әлегә авылда кал, ял ит, көзгә таба Чаллыга китәрсең, – диде. – Син инде авыл кешесе түгелсең, монда тамыр җәя алмассың...» – дип, бик дөрес акыл бирде миңа. Спорт оештыручысы итеп эшкә алып, аена 70 сум түләп тордылар, өстәвенә комсомол эшләрен дә җайга салырга тиеш идем. Соңгысын булдыра алмадым, «оештыру сәләтем» юк иде. Ә күрше авыллар белән спорт чараларын рәхәтләнеп үткәрдек.<br> '''ФОТО:''' '''''«Коминтерн» колхозын 26 ел буе җитәкләгән Фаяз абый Хәйсаров (уртада, түбәтәй кигән) 2019 елда 85 яшьлек юбилеен үткәрә; уң ягында – җәмәгате Равия апа.''''' Июнь аенда Буа районына концертлар куярга килгән Илһам абый Шакировның Толымбайга килүе хәтергә сеңеп кала торган бер вакыйга булды. Авыл җитәкчеләре һәм сәнгать һәвәскәрләре, аның белән очрашып сөйләшкәндә, мине дә, комсомол сәркатибе булганга, чакырдылар. Үзем сүз катмадым, тыңлап кына тордым, ул вакытта мин бик тыйнак идем әле. Концерт кичке сигездә башланырга тиеш иде. Бу хакта алдан ук хәбәр тараткан булсалар да, халык тиз генә җыелмады. Илһам абыйның моңа исе дә китмәде: «Гадәти күренеш бу, колхоз кырларында эшнең кызган чагы, – диде. – Тагын бер-ике сәгать көтәбез». Клубка җыелган малайларга-кызларга: «Барыгыз, авылны «уятып чыгыгыз!» – дип йомыш куштылар. Кичке сәгать унда тамаша залы шыгрым тулы иде инде. Илһам абый ике сәгать ярымнан артык җырлады. Инде гадәттә концертларны тәмамлый торган Батырҗан ариясе дә башкарылды, ә халык мәшһүр җырчы белән хушлашырга уйламый да: алкышлый-алкышлый өч мәртәбә җырлаттылар. Өченче тапкыр сәхнәгә чыккач, Илһам абый шаяртып: «Ярар, җәмәгать, чөгендер сирәкләтергә туп-туры моннан китәрсез, өйгә кайтып тормассыз инде», – диде. Август башында Түбән Камага киттем, әтием һәм аның гаиләсе белән кабат күрешергә. Комсомол билетымны, Казанга хәтле поездга утырып барганда, вагон тәрәзәсе аша... Апас районы кырларына тондырдым. Дүрт айдан соң барыбер комсомол яшеннән чыгам ич. Һәм 1976 елның 6 августында «КАМАЗ»ның ремонт һәм инструментлар заводындагы дүртенче цехка беренче тапкыр эшкә чыктым. Сырлар шомартучы итеп алдылар, бер разрядымны киметеп: «Хезмәт практикаң күптән юк, тәҗрибәлерәкләр белән тиңләшә алмассың...» – дип. Беркем каршында ким-хур булмасам да, разрядымны ике елдан соң гына кире кайтардылар. Һичкемнән бернәрсә сорамадым, беркайчан да, бернидән дә, беркемнән дә зарланмадым. Алга таба җитәкчелек барысын да – бәлки кайчак соңарыбрактыр да, ләкин инде һичсүзсез «килеп терәлгәч» – үзе биреп торды. Бу язмада – алдагы бүлекләрдә дә, моннан соңгыларында да – кайбер вакыйгаларны санап кына үтәм, аларны оештырган «персонажлар»ны телгә алмыйм... Ел ярым вакыт үткәч, гаиләле булдым. Цехта кияүгә чыкмыйча да рәхәтләнеп һәм иркен яшәгән яки ирдән аерылган хатыннар байтак иде. Минем күз шуларның иң күрексез дип санала торганына төште: миннән бер яшькә кечерәк Асиягә. Ул 28 яшен тутырып килә. Намуслы һәм гыйффәтле булуы моңсу йөзендә үк чагылып тора. Шәһәрдә туып-үсеп, урыс мәктәбендә укыган булса да, татарча иркен сөйләшә һәм укый-яза белә. Ә миңа нәкъ шундый пар кирәк тә. 1979 елның августында мин аны Мәскәүгә алып барып, совет башкаласы һәм үземнең «истәлекле урыннарым» белән таныштырдым. Биш көн буе җизнәмнең Чертановода яшәүче һәм мине җиде ел элек «медицина» кочагыннан йолып алган туганында кунак булдык. Бер-бер артлы Зөһрә белән Гөлнарабыз туды. Башта бер, аннары ике бүлмәле «малосемейка» алдык. Хатынымның профкомда «үз кешесе» бар иде, Равил безгә һәрвакыт ярдәм итеп торды. Шуннан соң, озак та үтми... винт ырмаулаучы булып эшли алмаслык хәлгә килдем. Кулларымда терсәккә кадәр тире бозыла башлады. Станогымның суыткыч маена... селте өстәгән булганнар. Смена буенча алмашчымны, аның да кулларына зыян китермәс өчен, башка станокта эшләтеп торганнар. Соңрак станокның маен тулысынча түгеп алмаштырдылар «Махсус операция» үзе дә, аны оештыручыларның һәм «каплап торучылар»ның исемнәре дә сер булмады, бөтен хезмәттәшләр белеп торды. Мин «коры эш»кә күчәргә мәҗбүр булдым. Фатир алганчы түзәргә, заводтан китмәскә кирәк иде...<br> '''ФОТО:''' '''''КАМАЗның Ремонт-инструмент заводы, 1983 елга кадәр бергә эшләгән хезмәттәшләрем: кырдыручылар, фрезерчылар, шомартучылар һәм эш бүлеп бирүче кыз. Арттагы рәтнең сул кырыенда Фәһим – винт ырмаулаучылардан берьялгызы. Башка һөнәрдәшләр «түбән сортлы» кешеләр сафына басарга теләмәделәр...''''' Гомумән алганда, участок һәм цех эшчеләре белән мөнәсәбәтем яхшы иде. Бары тик тырышып, эш рәтен белеп эшләвем һәм математикага нигезләнгән барлык исәп-хисапларны, технологларга мөрәҗәгать итеп тормыйча, мөстәкыйль башкаруым аркасында «тәкәбберлек зыяны» күргән югарырак разрядлы һөнәрдәшләр генә мине өнәп бетермәде. Бигрәк тә тагын яшьләргә – үз теләгем белән, беркем кушмыйча – ярдәм итә башлагач. Өстәвенә мине Чаллы янындагы авылдан килгән бер татар малаена остаз итеп тә беркеттеләр бит әле. Өйрәттем аны да: Әхмәтнур икенче разрядлы сыр шомартучы булып китте. Бер сменада эшләдек, гадирәк операцияләрне үзе башкара башлады, катлаулыраклары булса, ярдәмгә килеп тордым. Хезмәттәшләрем мине профсоюз утырышларының берсендә шәһәр мәхкәмәсенә халык утырышчысы итеп җибәрергә тәкъдим иттеләр. Белдекле дә, гадел дә ул, диделәр. Цех җитәкчелеге алдан билгеләгән кеше һич көтмәгәндә бу өстәмә, әмма мактаулы эштән баш тартты. Ярты елга бер тапкыр, дүрт мәртәбә икешәр атна мәхкәмәдә утырдым. Елга ике мәртәбә айның иң яхшы винт ырмаулаучысы була идем: үзебезнең мастер ханым җәйге ялга киткәч һәм кыш көне чирдән дәвалануга чыккач. Моның өчен өстәмә премия бирәләр иде. Һәм тагын бер кызыклы хәл истә калган. Берзаман мин, ни сәбәпледер чыгырымнан чыгып, бер кеше белән ызгышып киткән идем. Ләкин цехтагы хезмәттәшләр, сорашып һәм ике дә уйлап тормыйча, миннән «зыян күргән» кешене гаепләделәр: «Это как же надо дрочить Фагима, чтобы он с тобой поссорился?!» – дип. ==== '''«Г» хәрефе сыман...''' ==== 1983 елның 6 августында («КАМАЗ»да эшли башлавыма төп-төгәл җиде ел тулгач!) өч бүлмәле аерым фатирга күчтек. Ләкин моның өчен мин... эштән китәргә мәҗбүр булдым. Чөнки миңа ике бүлмәле «малосемейка»да ремонт ясап калдырыр өчен эшләгән өч отгулымны бирмәделәр, гәрчә ай башында әле бернинди кичектергесез эш-аврал яки башка сәбәп булмаса да. Балаларыбыз ике-өч яшьлек кенә, аларны калдырып торырга урын да юк. Ә хатыныма эшләгән отгулларын бирделәр, каршылык булмады. Нишләргә? Өч «прогул» ясарга туры килде миңа. Цех башлыгына хәлне аңлатып биргәч, мине җәзага тартмадылар, эштән киткәндә гаризада һәм хезмәт кенәгәсендә «үз теләге белән» дип яздырттылар. Озакламый, мин заводтан киткәч, элеккеге «үзтеләкле көн дәшләрем» Әхмәтнурны да кысрыклап чыгарганнар. Ничек соң инде түзеп торасың, ди, 1980 нче, шовинизмның шайтан таягы әле гөрләп чәчәк аткан елларда бу «татарва»га! Участокта татарлардан булган «эшче интеллигентлар» (винт ырмаулаучылар) калмады. Үткер һәм чая малай иде ул Әхмәтнур: фатир алырга чираты җиткән татар кызына өйләнеп өлгерде шушы ике ел эчендә. Заводтан киткәч, шәһәрдә шофёр булып эшләде ул мин белгән вакытта. Балалары да бар иде аның. Яңа урында хезмәт хакым шактый кимеде, ләкин бу кадәресе генә инде түзеп торырлык иде. Һо Ши Мин әйтмешли, «Азатлык һәм бәйсзлек барыннан да кадерлерәк». Ә 1994 елда, заводка журналист буларак мәкалә язарга килгәндә, элеккеге «кайгыртучыларым» дөньядан китеп беткән иде инде... Котлов фамилияле һәм әлеге «махсус операция»дә бернинди катнашы булмаган сыр шомартучы бүген дә исән-сау. Тумыштан Алабуга районы керәшене, бик күңелле, сүзгә оста һәм мәзәкчән кеше. Мин аны еш кына базарга чыкканда очратам. Ул үзе партия әгъзасы иде 1980 нче елларда. Ләкин туры сүзле, үз фикерен, беркемнән-бернидән дә курыкмыйча, шартлатып әйтеп бирә белә – җыелышларда да, үзара әңгәмәдә дә. Ул вакытта 20 апрель тирәләрендәге шимбә көнендә «Ленинский субботник» дигән өстәмә эш көне була торган иде. Гел Пасхага туры китерәләр иде бу «хезмәт бәйрәмен». Эшкә чыгасың, азмаз эшләгән булып кыланасың да кайтып китәсең. Һәм синең бер көнлек хезмәт хакыңны тотып калалар. Котлов исә бу партиячел калыптагы, ләкин халык өнәп бетермәгән «комбинация» турында бер такмак та сөйли иде:<br> '''''«Спасибо партии родной<br> '''''за доброту и ласку!<br> '''''...Отобрали выходной'''''<br> '''''и обосрали Пасху...»'''''<br> Мин селте каезлаган кулларымны тиз генә дәвалап бетерә алмадым. 1987 ел җәендә «КАМАЗ» заводларыннан киттем, чөнки инде аларның һавасы да аллергия китереп чыгара башлады минем типтагы организмда. Махсус белеме һәм эшмәкәрлек яки башка алдау-йолдау сәләте булмаган кешегә шәһәрдә берничә генә эш бар. Мин кибеттә йөк ташучы булып киттем – ике кызымны янәшәдә урнашкан татар гимназиясенә йөртер өчен. Җәмәгатем дә шунда җыештыручы булып эшкә керде. Иртәдән кичкә кадәр көн аралаш эшләдек: беребез алып бара балаларны татар мәктәбенә, икенчебез өйгә алып кайта. Өченче кызыбызның әле тәпи йөри башлаган чагы гына. Җиде елдан соң, 1994 елның 1 сентябреннән башлап, зурлары аны да көн саен шул ук татар гимназиясенә укырга ияртеп алып бара һәм алып кайта башладылар. Мин бу вакытта инде кибеттә эшләми идем: 1993 ел җәе башыннан, авыр эштән тәмам билсез калгач, «Г» хәрефе сыман йөреп киттем. Инде 45 яшемне тутырып килсәм дә, гәүдә төзелешем һаман балачактагы кебек калды бит: тал чыбыгы сыман. Мине өйдә утырган килеш остеохондроздан дәвалануга чыгардылар. Өч ай буе хаста хакы түләп тордылар. Поликлиникага процедураларга, массажларга йөрдем. Аннары, 1993 елның 1 сентябрендә, эштән үз теләгем белән китәргә туры килде. Бүтән барыбер хаста хакы түли алмыйбыз, һәм син инде йөк ташучы булып эшли дә алмаячаксың, диделәр. * * *<br> Бу хатирәләрнең беренче ике өлешенә шушы урында нокта куярга кирәктер. Чөнки алга таба бөтенләй башка, вакыйгаларга элеккечә бай, ләкин һич көтелмәгән, берничек тә фаразланмаган тормыш башланды. Биредә ачыктан-ачык бәян ителгәннәр каләм тибрәтүчеләргә «иҗат чималы» булсын. «Самореклама» түгел бу! Башкача әйтеп булмаганны әйтергә теләү генә. Барысы да – малың да, серләрең дә – бу дөньяда кала, төяп-тыгып алып китәр өчен, гүрдә – арба, кәфендә кесә юк... Һәм гомумән, фани дөньяда гомер сөрүче кешенең дә төп максаты үз ихтыяҗларыңны һәм мәнфәгатьләреңне канәгатьләндерү белән чикләнү түгел, ә үзеңә Хак Тәгалә биргән сәләтләрне ачыклау һәм аларны тормышка ашыру. Куллану өчен генә яшәү – мәгънәсезлек һәм аңсыз рәвештә гөнаһка бату ул, ә илаһи һәм иҗади максатларга йөз тотып яшәү – чын бәхет.<br> '''''Була яшәп, җанны батырмыйча'''''<br> '''''хайванлыкка, рух-намусны саклап,'''''<br> '''''бер икмәккә генә табынмыйча –'''''<br> '''''икмәк үстереп һәм аны хаклап.'''''<br> (Игорь Губерманнан тәрҗемә)<br> === '''«БАР МИНЕМ ХӨР, БӘЙСЕЗ ҮЗ ГАЛӘМЕМ...»''' === Кайдадыр, ерак, серле һәм томанлы<br> танып белү киңлегенең артында,<br> соңрак «очраклы рәвештә» булганны<br> алдан ук әзерли кемдер барын да...<br> '''''Где-то там, за пределом познания,<br> '''''где загадка, туманность и тайна,<br> '''''некто скрытый готовит заранее'''''<br> '''''всё, что позже случится случайно.<br>''''' (Игорь Губерман)<br> Дистә еллар буе дәвам иткән гаҗәеп бер күренеш инде бу: тормышта ничәмә тапкыр һәм нинди генә авыр хәлләргә юлыксам да, ара-тирә очрый торган «сазлык»ларга муеннан кереп батсам да, минем янда элек күрмәгән-белмәгән бер кеше пәйда була да мине «якамнан тотып» тартып чыгара иде. Күп тапкыр кабатлана торган очраклылык «система» дип атала. Бу хакта урыс һәм яһүд халыкларының исеме эпиграфта аталган олы шагыйре болай ди: '''''Аллаһ фәрманыннан гайре юк бер эш,'''''<br> '''''дим мин, карап дөнья матавыгына;'''''<br> '''''очраклы хәл чыгып тору ифрат еш –'''''<br> '''''исбат моның тәкъдирсез булмавына.''''' <br> «Хәтердән җуелмас мизгелләр»нең «яңа тормыш»ка караган бу өлешендә дә байтак булды «очраклы хәлләр» һәм алардан һич көтелмәгәнчә йолып алучылар! ==== '''Графоманлык аша – сәламәтлеккә''' ==== Алдарак әйткәнемчә, мине 1993 елда коточкыч остеохондроз егып салгач, җәй буе «Г» хәрефе булып хәрәкәт иттем, массажлар ясатып, дарулар эчеп йөрдем. Ләкин нигәдер башны ташка бәрмәдем, җаным тыныч иде: «Әй, шахмат уенында атлар да бит гел «Г» хәрефе дип йөриләр!». Хатыным да бер каршы сүз әйтмәде. Ә бит ул үзе һич кенә дә артык сабыр түгел һәм матди тормышка нык бәйләнгән кеше! Нинди серле көч аны тынычландырып торды икән айлар дәвамында? Әллә ул көч изге күкләргә ашып фәрештәгә әверелгән газиз әнкәем булдымы... Шул җөмләдән, җиде ай буе хатыным берүзе эшләп тапканны ашап һәм... графоманлык белән шөгыльләнеп яттым. Яздым да яздым шунда ми тармасына кайдандыр нидер килеп кергәнне. Башка «файдасыз» мавыгуларым булса да, алар белән шөгыльләнергә физик мөмкинлегем юк иде. Мәкаләләр, рифмалаштырылган нәрсәләр сырлыйм, барысын да Казанга яки Чаллы басмаларына почта аша җибәрәм, соңрак, сентябрь аенда үзем инде савыгуга таба авышкач, җирле газеталарга илтеп бирә башладым. Бастыралар, каршы сүз ишетмәдем беркайда да. Тиенләп булса да гонорар җибәрәләр. Кем син, кайда эшлисең, дип сораштыручы да юк, ә минем исә зарлана торган гадәтем булмады әле ул вакытта. Хәзер генә ул сыкрана башлыйм, берәр борчулы нәрсә килеп чыкса... Бер генә язманы да чүп савытына ташламадылар, ахры. Советлар Берлеге таркалса да, илдә әле һаман да «демократия», ачыклык-хәбәрдарлык хөкем сөрә, Татарстанда милли күтәрелеш дәвам итә. Еллар ябык булса да, юллар ачык иде. Чаллыда Татар иҗтимагый үзәге дөрләп эшләп тора, аның дүшәмбе көнне була торган утырышлары минем өчен җомга намазы күк булып китте. Мөселман булып тууымны да онытмыйм, әлбәттә. Шушы ун ай эчендә гарәп язуын һәм грамматикасы нигезләрен өйрәнеп, Ислам дине хәрефләрен таный башладым. Кирәкле китапларны, сүзлекләрне, белешмәләрне һәм дәреслекләрне «элеккеге тормыш»та, физик яктан исән-имин чакта, җитмешенче-сиксәненче елларда туплаган идем. Хезмәт хакы алган саен китап кибетенә чаба торган гадәтем бар иде КАМАЗда эшли башлаган елларда ук. «Ногман тәфсирен» һәм гарәп сүзлеген кулланып, Коръәни Кәримне укып чыктым. Шуның нәтиҗәсендә берничә шигырь дә язылды, менә шуларның берсе: '''Ихлас догам'''<br> Иксез-чиксез, камил Синең<br> Рәхмәтең вә Мәрхәмәтең,<br> Һәрдаим тәрбия иттең,<br> Юктан бар итеп һәммәсен,<br> Бөек исемең белән, Аллам, <br> Башлый эшен бөтен Галәм, <br> Сиңа гына мин сыенам, <br> Газиз Тәңрем, Хак Тәгаләм!<br> Хәмед-сәна гыйбадәтем<br> Галәмнәрнең Раббысына! <br> Олы рәхмәтең-шәфкатең <br> Колларыңның затлысына. <br> Юк көндәшең вә охшашың, <br> Бер ялгызың бар Галәмдә, <br> Бәндәләрнең Син патшасы, <br> Синең колың барча бәндә. <br> Һичкем Сине тудырмады <br> Һәм тумады Синнән кемсә, <br> Синнән гайре бар булмады <br> Галәмнәрдә һичбер нәрсә. <br> Нә шәй булсын, нә бер мәхлук – <br> Ихтыяҗың аңарда юк: <br> Гафу итеп бар әҗәтне, <br> Үтәүче Син һәр хаҗәтне. <br> Һичкем Сине бар кылмады, <br> Һичкем Сиңа тиң булмады, <br> Һичкемгә Син буйсынмыйсың, <br> Мәңге булдың һәм булырсың. <br> Бар мәхлукка мәрхәмәтле – <br> Иттең дөньяда нигъмәтле <br> Мөэминен дә, кяферен дә: <br> Хөкемең Кыямәт көнендә. <br> Бер Син безнең тәрбияче, <br> Бер Син хакыйкать иясе, <br> Сиңа багышлана догам – <br> Син хаклаган телдә кылам. <br> Хак Тәгаләм, Бөек Акыл! <br> Гыйбадәтемне кабул кыл, <br> Ә ялгышсам, мине кичер; <br> Туры юлга Үзең күндер. <br> Син саклаган намусыма <br> Хөкем кылмас җирдә һичкем; <br> Җаным Синең хозурыңда, <br> Синдә генә гадел хөкем. <br> Хасталык вакытындагы иң беренче зур графоманлык күнегүем шул 1993 елның августында булды. Аны үзенә күрә «алдагы тормыш программасы» дип кабул иттем. Шигырьне соңрак «Ватаным Татарстан» да бастырган иде. Төп нөсхәне беркадәр тулыландырып тора торган тәрҗемәсен беркая да юлламадым, беркемгә дә укытмадым. Мин бу программаларны тәки үтәп бетерә алмадым инде. «Мин генә түгел, бөтен халыклар һәм җәмгыять үзе үтәмәде, үтәргә теләмәде һәм бүген дә теләми!» дигән «сылтау» берничек тә аклый алмый: шигырьләрдә әйтелгәнчә, «һәркемнең үз яссылыгы, һәркемнең үз мәсләге». Һәркем үз урынында тырышып тырмашырга бурычлы, дип саныйм. Һәм «ашкынулы сабырсыздан гомердә көнләшмәгез!» '''Тормыш юлы'''<br> Аллаһ каршына илтүче изгелек юлы бик тар.<br> Иблис-мәлгуньне җиңүнең бер генә ысулы бар:<br> Көчең җитсә, һич юл бирмә, аяк терәп каршы тор,<br> Тарафдарларны, халкыңны шул иблискә каршы бор.<br> Иман нуры яктысында иблис дәрманы китәр,<br> Буйсындырып тота белсәң, ул сиңа хезмәт итәр.<br> Хәлдән тайса көрәштәшләр һәм сирәгәйсә сафлар,<br> Вәсвәсәләргә бирелеп, хыянәт итсә дуслар,<br> Комачаулама аларга, үз иманыңны сакла,<br> Булачак кискен көрәшкә яңа тарафлар тупла.<br> Акылсызлык, башбаштаклык теләгәнен эшләсен,<br> Чистартсын синең мохитне, мөртәтләрне чүпләсен.<br> Фани булгач ошбу дөнья, Хак Тәгалә юлында<br> Була алмый һич мәңгелек хөррият тә, золым да.<br> Яралгысында золымның бар һәлакәт орлыгы:<br> Гайрәтлерәк була барса, якыная хурлыгы.<br> Золым белән көрәшкәндә юк фетнәнең кирәге –<br> Һәркемнең үз яссылыгы, һәркемнең үз мәсләге.<br> Узалмассың явызлыкта явызлыкны син һич тә –<br> Утын өстәп торсаң утка, өстәлә аңа көч тә.<br> Шайтаннарның таянычы – күпчелек белән тизлек,<br> Күңел нуры, изге иман – Тәңре яраткан үзлек.<br> Тормыш һәрчак дәвам итәр, Җирдән иман китмәсә,<br> Юк аның үлем ноктасы, Кыямәт көн җитмәсә.<br> Изге-явыз комарында без ирешкән нәтиҗә –<br> Мәңгелеккә юл алганда хаклы дәлил, тәҗрибә.<br> Дөнья өчен дип тапканың бу дөньяда кала бит,<br> Фидаиләр мәңгелектә үлемсезлек ала бит.<br> Булмый тормыш тәгәрмәчен туктатып йә тизләтеп,<br> Иблисләр Галәм Канунын яза алмый үзгәртеп.<br> Һәм иблисне авызлыклап булмый һич канун белән –<br> Туклана икейөзле хаин-мәлгунь каны белән.<br> Иблиснең бөтен гәүдәсе тирәндә, җәһәннәмдә,<br> Суыргыч-капшавычлары без гөнаһлы адәмдә.<br> Куллана ул азык итеп безләр кылган шомлыкны;<br> Чыгар тамчы-тамчы кысып җаныңдагы бушлыкны,<br> Корыт тамырын иблиснең һәм киптер бозык канын –<br> Хак Тәгалә хозурында ясарсың тугры адым.<br> Кыл изге гамәл, дөньядан киткәнче уйлан, эзлән,<br> Җиңү-җиңелү мәгънәсен дөрес аңларга өйрән.<br> '''''5-8 август, 1993 ел.'''''<br> '''Дорога жизни'''<br> К Престолу Бога путь всегда тернист:<br> К Нему отыщет узкую тропинку <br> Лишь кто душой и помыслами чист,<br> Кто бережёт в себе Творца искринку. <br> Наскоки сатаны прочь отвергай <br> И в меру сил одолевай невзгоды, <br> К души порывам ближних убеждай <br> Во имя Бога, Истины, Свободы. <br> Единство, лад, согласие в делах – <br> Вот средства против сатанинской скверны, <br> Покуда держишь крепко в удилах, <br> И сатана – слуга, но лицемерный! <br> Ничто не вечно: выбьются из сил – <br> Соратников шеренги поредеют, <br> Изменят те, кто клятву приносил, – <br> Соблазны жизни краткой одолеют. <br> Невмочь сдержать зло – отступи, терпи,<br> Но сбереги в самом себе ты Бога, <br> К борьбе за Веру падших подними – <br> Вновь предстоит нелёгкая дорога! <br> Неверные средь мутных сгинут волн – <br> Очистится Земля от зыбкой скверны; <br> Поток безумия и произвол <br> Вреда не причинят нам, правоверным. <br> Восстанем мы – как скалы средь пучин, <br> Как маяки под сенью небосвода, <br> Нам с Богом для унынья нет причин: <br> Ярмо не вечно – так же, как свобода. <br> Никто Величья Бога не оспорит! <br> И тёмной силе не объять всего – <br> Зерно погибели в зародыше её: <br> Лихая удаль только крах ускорит. <br> Без помощи Творца успехи мнимы, <br> В борьбе со злом нужды в интригах нет; <br> Дорога Жизни широка, но след <br> У каждого здесь свой, неповторимый. <br> Навал и суета – удел лишь сатаны: <br> Обета лживого торопит бренность; <br> Идущим к Вечности, как факелы, даны <br> Надёжность, качество и постепенность! <br> Пока на Вере зиждется наш Дом, <br> Любовь Творца укроет нас как прежде; <br> Господь свершит наш путь Страшным Судом, <br> Когда погаснет в душах луч Надежды. <br> Истории и судеб колесо <br> Ускорить иль замедлить невозможно, <br> Закон Творца священен и весом – <br> Не заменить его обетом ложным! <br> И Тьмы со Светом в той борьбе вотще <br> Победы миг – мираж, пусть кровью добыт! <br> Земных страданий оттиски в душе – <br> Для вечной жизни обретённый опыт. <br> И всё, что в мире бренном раб достиг, <br> Его наследникам лишь для услады; <br> Ценою жизни – тот счастливый миг <br> Преодоленья Вечности преграды. <br> Лишь праведный богоугодный труд <br> Вернёт покой душе и счастье Дому, <br> Скитания земного каждый круг – <br> Дорогой Жизни верный шаг к Престолу. <br> Твори добро и путь свой отыщи, <br> В раздумьях о Творце найди отраду; <br> Потерь и обретений труд души – <br> Итог всей жизни и залог Награды. <br> '''''8-10 августа 1993 года.'''''<br> Тагын бер зур графоманлык күнегүем 3-4 октябрь көннәрендә, Русиянең яңа «демократик» хакимияте Мәскәүдә иске «коммунистик оппозиция» терәге булган Югары Шураны (Ак йортны) аттырган чакта булды. Ике көн буе телевизордан күргәнне кәгазьгә төшереп утырдым. Бернинди «иҗат газаплары» кичермичә, үзеннән-үзе язылды бу шигырь. Кемдер шыпырт кына колагыма әйтеп-сөйләп торган кебек булды. Татар теленә тәрҗемә итмәдем. '''Страна'''<br> Страна – как коридор:<br> Жандармов жадный взор, <br> Дубинок дробный строй <br> И барабанный бой. <br> Здесь, как нигде, свои – <br> Без тягот и забот – <br> Мерзавцы, палачи, <br> Чужой здесь лишь народ. <br> Здесь тот, кто создаёт, <br> Убог, бесправен, слаб; <br> Как избавленья ждёт <br> Своей кончины раб. <br> Здесь «сникерсы» жуёт <br> Проныра-спекулянт, <br> В почёте идиот, <br> Нахлебник, симулянт.<br> И наглухо, как встарь, <br> Закрыл весь белый свет <br> Политикан-звонарь, <br> Мафиози-мироед. <br> Обшарит КГБ <br> Все уголки души <br> И волчий даст билет: <br> Живи, но не дыши! <br> Во сто пудов кулак – <br> Цензуры удила; <br> Лубянка и ГУЛАГ <br> Венчают все «дела». <br> Всегда здесь клином – клин; <br> И словно хамелеон – <br> Продажный властелин, <br> Услужливый шпион. <br> Здесь страх рулит везде,<br> Чинуша прав во всём: <br> Закатит в лоб тебе <br> И мент, и управдом. <br> Народам здесь – тюрьма:<br> «Держать и не пущать! <br> Накажем чурбана, <br> Раз так туда их мать!» <br> Страна плохих дорог, <br> Обилия дураков, <br> Несёт её злой рок <br> На свалку всех веков. <br> И много дней-ночей <br> Ещё у нас пройдёт, <br> Но поворот в судьбе, <br> В сердцах произойдёт! <br> Сойдутся в ближний круг <br> Адамов сын и внук: <br> Какой ни есть челом, <br> Искра Творца – и в нём! <br> Но не надейся враз, <br> Без внутренней борьбы <br> Преодолеть соблазн <br> Пороков сатаны. <br> Избавься от оков,<br> И ближнего любя, <br> Ты уважай его <br> Как самого себя. <br> И в человеке том <br> Ты брата разгляди, <br> Согрей своим теплом, <br> Тревоги раздели. <br> '''Если всех людей'''<br> '''мира хочешь вмиг''' <br> '''обратить в друзей, –'''<br> '''знай ты их язык!''' <br> Страна – не коридор, <br> Страна – цветущий сад, <br> Когда в ней каждый взор<br> Слит в общий дружбы взгляд. <br> Страна людьми сильна, <br> Свободой велика. <br> Свободная страна <br> Будет жить века!<br> '''''3-4 октября, 1993 года.'''''<br> Шул ук туксанынчы елларда язылган тагын берничә шигырь:<br> '''Сүз турында сүз'''<br> Иң элек Сүз яратылган, бу – шиксез.<br> Фикер-фөкра туып торган өзлексез,<br> Изге Рухтан канат иңеп бер мәлдә,<br> Бөтен киңлеккә таралган Галәмдә.<br> Сүз яңарта һәм җимерә дөньяны,<br> Сүз белән бәндә хөкем итә җанны:<br> Йә фәрештә куенында сакланыр,<br> Йә вәсвәсәгә бирелеп газапланыр.<br> Сүз яраткан җимешләр – зәгыйфь, фани,<br> Тарттырыр аларны чор тегермәне;<br> Бәндә генә гомерлек дип әмәлләр<br> Кайвакыт уй-фикерләр һәм гамәлләр.<br> Аермачык сүзләр белән юл ярып,<br> Төзик гүзәл фикер-фөкра сафларын;<br> Сырлы сафсатаның юктыр кирәге –<br> Гади вә гүзәл тормышның зияге.<br> Галәм бакчасында һаман сабый без,<br> Язмыш тәсбих төймәләрен саныйбыз;<br> Безнең гомер – сандал-чүкеч арасы,<br> Мәңгелеккә шуннан үтеп барасы.<br> Эзләмә урын Галәмнәр читеннән,<br> Чүкелмәккә бәндә тәкъдир ителгән;<br> Фикер-гамәл белән язмышың уйнат,<br> Чыныксын җаның – күбрәк аны кыйнат!<br> '''Заманча вәгазь'''<br> Һәр гамәлнең Җир йөзендә нигезе бар,<br> Бар гыйбрәте, куанычы, аянычы.<br> Илаһиның фанилектә гел эзе бар,<br> Бәндә гамәленең Күктә – таянычы.<br> Изгелектән бәндә нигез әзерләсә,<br> Күкләр аңа бирми калмас үз ярдәмен;<br> Бу дөньяда кеше үзе ниләр чәчсә,<br> Мәңгелектә торыр татып шуның тәмен.<br> Соңгы сүзне Аллаһ биргән изгелеккә,<br> Сынауларның азагында бар хозурлык;<br> Төсле гөлләр булып үсәр ахыр чиктә<br> Бер күреге дә булмаган шыксыз орлык.<br> Чүп ыргытсаң, үз башыңа явар уклар,<br> Терәксез эш вә нигезсез гамәл калмас;<br> Күкләрдә хәл ителгәнне корсакбашлар<br> Фетнәләре белән генә үзгәрталмас!<br> Изге гамәл, Аллаһ кушса, гел мөкәммәл,<br> Әмер килсә, хәл итәрсең барысын үзең;<br> Ниятләрең керсез булса, табылыр әмәл,<br> Фәрештәләр дә иңдерер «амин» сүзен.<br> '''Заманалар килә!'''<br> Үз вакыты таш атуның,<br> Үз вакыты таш җыюның;<br> Кылганга җавап тотуның –<br> Заманасы хәзер шуның.<br> Вәхи ителмеш Китапта<br> Ошбу күчеш галәмәте:<br> Галәмнәрнең бугазыннан<br> Үтеп бара Җир хәяте.<br> Әйләнерләр таяк йоткан<br> Тәкәбберләр тораташка,<br> Кешелеккә ыргытылган<br> Чуерташлар явар башка.<br> Дәгъва булмас даһилеккә,<br> Пәйгамбәрләр ризыгына,<br> Күп гамәлләр китәр чүпкә,<br> Хак булыр тик азы гына.<br> Кайсыбыз бу йөккә чыдар?<br> Булмас әйдәп баручылар,<br> Булмас качып калучылар,<br> Азлар атлар, күпләр елар.<br> «Халкым!» дигән тавышлысы<br> Алыр Бөек Галәм моңын,<br> «Үзем!» дигән табышлысы –<br> Комга күчкән алтын чыңын...<br> Беркем алдан хәбәр бирмәс,<br> Ни буласын Алла белә.<br> Асыл-рәвешен һичкем белмәс<br> Заманалар ләкин килә.<br> Килә!<br> '''Киләчәк буыннар авазы'''<br> '''''(төзелмәгән фирка манифесты)'''''<br> Ашкынулы сабырсыздан<br> Гомердә көнләшмәгез;<br> Бердәм булыгыз, фиркаләп<br> Әлегә берләшмәгез.<br> Аллаһыбыз хозурында<br> Бәндә ялгыз һәрвакыт;<br> Хак Тәгалә бирер әмер,<br> Килер ул – сезнең вакыт!<br> Иҗтиһат кыл сабырлыкта,<br> Кырыкка берне ярып;<br> Без әле тумаганбыз бит –<br> Эзләмә һич шәм алып.<br> Иман нуры белән һәрчак<br> Яктырт фани дөньяны;<br> Бәлки син дә безнекедер –<br> Кем дә булса бит тергезер<br> Төзелмәгән фиркане!<br> '''Жизнь – лишь суета...'''<br> Фундамент мирозданья тем и крепок,<br> Что качеством и простотой отмечен;<br> Его тайник же строго засекречен,<br> Чтоб отыскать, в мозгу не хватит клеток.<br> Не первый век убогий разум тщится<br> Прогрызть гранит наук, стену учений,<br> И тянется за ним борьбы, мучений,<br> Потерь и катастроф всех вереница.<br> И все просторы наших «достижений»,<br> Наукой покорённые «высоты» –<br> Лишь тупики, ловушки и пустоты<br> Земного лабиринта приключений.<br> Деяния подвижников «свершений»<br> Наперекор гармонии небесной<br> Потомкам нашим разве что уместны<br> Как маяки трагедий и крушений.<br> И перепробовав всего земного,<br> Правнуки скажут на краю «прогресса»:<br> «Количество и скорость любят беса,<br> Умеренность и качество – суть Бога».<br> Поймут они, сполна себя исхлёстав,<br> У бренности на самой той границе:<br> Толкли лишь воду мы в земной ступице,<br> А ларчик открывался очень просто...<br> * * *<br> А ведь за тем же Бог людьми нас создал,<br> Чтоб мы, никчёмность суеты поняв,<br> И мёртвый груз страстей, пороков роздав,<br> К Нему вернулись, лик Его прияв!<br> '''Приговор злодею'''<br> Аршином измерив, умом не понять:<br> Завязла в болоте державная мощь,<br> «Спецов» и «радетелей» тёмная рать<br> Тусуется в думах и тщится «помочь».<br> Набит гениальностью как кошелёк,<br> Горохом отскочат из уст словеса –<br> Хоть в чувствах сыновьих к Отчизне убог,<br> Страну норовит он поднять в небеса.<br> И дух реформаторства в нём, словно бес,<br> Потрогать, подвигать, порушить зовёт;<br> Мерилом величья – крутой «Мерседес»<br> И в цюрихах собственный банковский счёт.<br> Имперский Иуда себе на уме,<br> Попробуй продажным назвать – миль пардон!<br> Хозяин работой доволен вполне:<br> Текут миллиарды к нему за кордон.<br> «Россия безгласна, хоть выжми весь сок, –<br> Прибавит «наставник» злодею ума, –<br> По пузе и мозгу – за шоком шок,<br> Не выйти «колоссу» сто лет из дерьма»!<br> Кишит у престолов иудин помёт,<br> Кровавую бойню готовит в стране,<br> Химеру плечом подпереть он зовёт<br> И в жертву народ принести сатане.<br> Столетий уроки злодею не впрок.<br> Небес приговор безгласен, но строг:<br> «Уж карма твоя полна – вышел срок,<br> Пора преступить преисподней порог!»<br> Инде яңа гасырда оештырылган бер «рифма» туксанынчы еллардагы графоманлык күнегүләремә менә шундый йомгак ясады: '''Заметки графомана'''<br> И всё и вся послушны звону злата,<br> Когда судьбу не раскуёшь иначе:<br> Писатель нынче – графоман удачи,<br> А графоман – писатель, но без блата.<br> Слыть графоманом суждено поэту,<br> Коль не снискал официальных лавров:<br> Пусть затыкал за пояс «динозавров»,<br> Но не устроил их апологетов.<br> А потому и ныне в обществе обмана,<br> Склонив главу, когда венок вручают,<br> Одним глазком поэты примечают...<br> Чтоб не накинули хомутик графомана.<br> ==== '''Такмак язып – журналистлыкка?''' ==== Ахыр чиктә бу «файдасыз эшләр» мине... КАМАЗ нәшер итә торган «Нур» газетасы редакциясенә эшкә алынуга илтеп җиткерде. Беркөнне, инде тураеп, ләкин саклык белән генә тәпи йөри башлагач, 1994 елның март аендагы сайлаулардан соң «Яңа Дума такмаларын» язып, элеккеге кебек, гадәттәгечә, ул вакытта газетада мөхәррир урынбасары булып эшләгән Зәки абый Хәнәфиевкә илтеп бирдем. Ул моны укып чыкты да... инде әзер газетаның соңгы битенә куелган бер материал урынына минем язманы кертеп урнаштырды: '''Яңа Дума такмаклары'''<br> Тәрәзәләргә ут капса,<br> ачып җибәр ишекне;<br> юньле Дума, гадел патша –<br> хыял назлый мужикны.<br> Сүз боткасы ашатырга<br> булды Мәскәү Думалы;<br> җиңел куып таратырга –<br> вәкаләте чамалы.<br> Бик күпләрең Себер китәр,<br> «либерал»ны котыртсаң,<br> алтын богаулар киярсең,<br> муеныңа утыртсаң.<br> Әнә килә Жириновский –<br> бөек дәүләт батыры,<br> тавышы яңа, җыры иске –<br> хурлык булыр ахыры.<br> Патша йөри урам буйлап,<br> нигә ачык изүе? –<br> Йә тагын бер кат «җиңүе»,<br> йә тәхеттән төшүе!..<br> Арзан Дума – очсыз халык,<br> хуҗасызлык дәүләте...<br> Кайчан бетәр аңгыралык,<br> мисезлек галәмәте?<br> Бу такмакларның урысчасын да язган идем, ләкин мин аны «Вести КАМАЗа»га тәкъдим итмәдем. Биредә яңа «демократик» кануннарның ике сәер маддәсенә ишарә ясала: беренчесе – әгәр дә Дәүләт Думасы РФ президентының хөкүмәт башлыгын билгеләү буенча өч тәкъдимен кире кага икән, президент бу парламентны куып тарата ала (беренче куплет); икенчесе – сайлаучыларның 25 проценты катнашкан булса, сайлаулар үткән дип санала (өченче куплет). '''Новая Дума'''<br> В Думе-думушке престольной<br> подают к обеду рис,<br> трижды крикнут<br> «Смирно!», «Вольно!»,<br> а потом и – «Разойдись!»<br> Наша Дума мировая,<br> на деревне как плетень:<br> руки-ноги обдирая,<br> лезут все, кому не лень.<br> Двадцать пять – и депутат! –<br> Вот дешёвенький мандат.<br> Ни к чему нам крупный счёт,<br> если с гулькин хер почёт...<br> Что-то дымом потянуло,<br> вдруг пожар, будь начеку!<br> ...Добрый царь с путёвой Думой<br> всё же снятся мужику.<br> Жириновский безоглядно<br> обещания всем даёт,<br> хриплым голосом надсадно<br> и «по Геббельсу» поёт:<br> «Наклони головку низко,<br> чтоб златых цепей надеть,<br> даль Чукотки станет близкой,<br> коль посадишь на хребет».<br> Против мира в одиночку,<br> ты куда, Володя, прёшь?<br> Впрочем, ты и с дёгтем в бочке<br> от стыда ведь не помрёшь...<br> Лихо правит «демократ»:<br> до базара и назад.<br> Нету больше сил бежать,<br> остается «побеждать».<br> Победили на равнине,<br> победим мы и в горах,<br> сохраним Чечню, всех прочих<br> мы разгоним в пух и прах!<br> ...Кто-то пользуется всласть<br> благами всевластия;<br> катастрофой может стать<br> эта катавасия!<br> Һәм бу такмакларны укып чыккач, Зәки абый «Нур» газетасы белән шушы ярты еллык хезмәттәшлек чорымда миңа беренче тапкыр сорау бирде: «Фәһим, син кайда эшлисең?» Барысын да чәчми-түкми сөйләп бирдем: «Авыр эштә эшләп, тәмам имгәнеп беткән идем. Ярты ел өйдә дәваланып утырдым, хәзер терелеп җиттем шикелле». Ә Зәки абый: «Мин сине «Нур»га хәбәрче итеп алырга тәкъдим итеп карыйм әле», – дип шаккатырды. Махсус югары белемем һәм эш тәҗрибәм булмавы комачау түгел икән инде. Илдә капитализмга күчү кризисы бара, җитмәсә, КАМАЗның йөрткечләр заводын янгын харап итте. Бөтен җирдә кадрлар табышлырак һәм, һич югында, хезмәт хакы тотрыклы түләнә торган урын эзли. Кеше бөлгенлеккә төшеп баручы КАМАЗдан гел читкә китеп тора, бигрәк тә матбугат кебек бюджетка бәйле бүлемтекләрдә. Буш вакансияләр күп. Вакытын туры китереп, КАМАЗның Җәмәгатьчелек белән элемтәләр үзәге (ҖЭҮ) директоры Наил Фатих улы Галиуллинга кердек икәү Зәки абый белән. Атна-ун көннән соң мин, тормышның төбенә төшеп баручы «урам малае», рәсми рәвештә интеллигент булып киттем. КАМАЗ заводларына кереп эшләү өчен пропуск юнәтү ни сәбәпледер шактый озакка сузылды: берничә ай буе «язар тәгам»ымны шәһәрдә генә эзләргә туры килде. ==== '''Гөлнәфидә юлыннан''' ==== Сиксәненче еллар азагында, нәкъ шәһәрдә йөк ташучы булып эшли башлаган вакытта, язмыш мине Гөлнәфидә исемле һәм гаилә җәмәгатемнең дусты булган бер ханым белән очраштырды. 1984 елда клиник үлем кичергән, димәк, «теге дөньядан кире кайткан» һәм шуннан соң билгеле бер дәрәҗәдә күрәзәлеккә дә ия булып алган кеше. Миннән җиде яшькә кечерәк, ләкин акылы, сабырлыгы, дөньяга, тормышка илаһи карашы һәм кешелеклелеге буенча мин берничек тә тиңләшерлек булмаган югарылыктагы кеше ул. Үзе минем кебек үк графоман. Ләкин аның иҗатында кешене рухландыра һәм халыкка юл яра торган шигырьләр дә байтак. Менә бусы, аны укыганнан һәм күчереп алганнан соң егерме еллап вакыт үткәч, минем tt.forvo.com халыкара әйтелешләр һәм аудиосүзлекләр сайтында эшли башлавыма этәргечләрнең берсе булды:<br> '''Татар теле илләр гизәчәк!'''<br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә,<br> Үз телеңне яклап, иң башта,<br> Теле барны көтә киләчәк –<br> Бу көн безгә барыбер киләчәк:<br> Татар теле илләр гизәчәк!<br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә –<br> Теле бардан курка палач та!<br> Телсез, динсез була тик маңкорт,<br> Кеше канын эчкән соры корт.<br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә,<br> Татар исеме белән җыр башла.<br> Муса Җәлил, Гайнан Кормашлар<br> Безне яклап, яклап сүз башлар.<br> Сөембикә, Сафагәрәйләр –<br> Изге күктән җиргә иңгәннәр.<br> Безне көтә алда яктылык,<br> Дөнья китсен өчен яктырып.<br> Изгелек җирдә эзсез югалмас,<br> Тынчыган күл генә юл алмас.<br> Курыкма син денсез каргыштан –<br> Безнең ризык бодай-арыштан;<br> Шул башаклар булып, бер символ<br> Безгә эндәшә: «Татар, горур бул!»<br> Күтәрел син, халкым, көрәшкә,<br> Үз телеңне яклап, иң башта!<br> Теле барны көтә киләчәк –<br> Бу көн безгә барыбер киләчәк:<br> Татар теле илләр гизәчәк.<br> Татар теле илләр гизәчәк!<br> '''ФОТО:''' Зәки Хәнәфи улы Хәнәфиев.<br> '''ФОТО:''' 1998 ел. Терелеп һәм араңгыдан чыгып, «нурлы» булып киткән вакыт.<br> '''ФОТО:''' Остазларымның остазы – Наил Фатих улы Галиуллин (1941-2020). Узган гасырның җитмешенче елларында «Советская Татария» газетасының КАМАЗдагы хәбәрчесе, соңрак КАМАЗ партия комитеты рәисе һәм КАМАЗ профсоюз комитеты рәисе. Җәмәгатьчелек белән элемтәләр үзәген җитәкләгәнче, берничә ел КАМАЗның Маҗарстандагы вәкиле булган.<br> «Нур»да эшли башлагач, Гөлнәфидәнең сүзләренә колак салып, кеше белән аралашырга азмы-күпме өйрәндем, дип әйтә алам. «Кеше бармаган җиргә бар, кеше эшләмәгәнне, эшләүдән баш тартканны, бөтенләй файдалы һәм кирәкле дип тапмаганны эшлә! Һәм туры сүз әйтүдән курыкма!» – дигән «сәер» киңәшләр биргән иде ул миңа. Хәзер генә әле, күп еллар үткәч, мин үземә үзем шундый сорау-җавап куям: «Гомер буе «Гөлнәфидәчә тырай тибеп», кесәгә салырлык яки авызга кабарлык шәхси файда һәм, гомумән, дәрәҗә турында уйлап та карамыйча, дөнья кудым түгелме соң?» Шулай да, туксанынчы елларда «Гөлнәфидә сызган юл» иң турысы һәм дөресе булды бит! Башкача яра алыр идеме соң «өченче сортлы» кеше үз юлын?<br> «Нур»дагы беренче зур күләмле язмам май аенда пәйда булды. Чаллы татар иҗтимагый үзәге Шәһри Болгарга сәяхәт оештырган иде, Нәсих абый Таҗиев мине шунда җибәрде. Бу тетрәндергеч сәфәрдән кайткач, менә шундый шигырь яздым:<br> '''Шәһри Болгар'''<br> '''''Пока гром не грянет, мужик не перекрестится...'''''<br> 1. Бар аның чиркәве, бу изге урында<br> Каберташ өстенә салынган,<br> Атасы, бабасы, патшасы да шунда<br> Гасырлар буена чукынган.<br> Ул хәзер чукынмый, үзгә уй башында,<br> Юк тәре тактасы түрендә.<br> Күкрәми күкләр дә, яшьнәми яшен дә<br> Борынгы бабалар җирендә...<br> 2. Оныткан Алланы, курыкмый һичкемнән,<br> Ятса да нигездә сөякләр.<br> Тик үзен төннәрен йоклаган җиреннән<br> Өстерәп торгыза өрәкләр.<br> Аңламас һичкайчан күргәнен төшендә,<br> Эшләми сәрхушның башы да.<br> Күкрәми күкләр дә, яшьнәми яшен дә,<br> Тотмый шул каберләр ташы да!<br> 3. Айныгач, җимерә чиркәве нигезен,<br> Тарихның җуймакчы хәтерен.<br> Чукынса чукыныр бу бәндә, тик үзе<br> Гел үтәр иблиснең әмерен.<br> Мәскәүдә патшасы һаман үз эшендә,<br> Чамалый безне кол итәргә.<br> Күкрәми күкләр дә, яшьнәми яшен дә,<br> Ашыкмый әҗәле җитәргә.<br> 4. Тапшырган ул илне, кул селтәп, бурларга<br> Һәм йөри корытып Җир шарын,<br> Гасырлар буена ябышкан Болгарга,<br> Бүген дә нәҗесли диварын.<br> Вәхшилек һәйкәле булып Җир түшендә<br> Калырга нияте тарихта.<br> Күкрәми күкләр дә, яшьнәми яшен дә,<br> Шуңа бит чукынмый мужик та!<br> '''ФОТО:''' Шәһри Болгар. Изге җирләребезгә тәүге сәяхәт. Идел буенда.<br> Июнь аенда исә мине Мансур атлы һәм урыс телендә язучы бер хәбәрче белән бергә КАМАЗның үзәк җыю конвейерына эшкә җибәрделәр. Бер ай дәвамында икенче позициядә эшләдек, җыела торган машиналарга реактив штангалар куеп тордык. Шуннан соң гына миңа «вездеход пропускы» бирделәр. Иң беренче зур интервьюымны әзерләү өчен, элек эшләгән җиремә – Ремонт-инструмент заводына (РИЗ) юнәлдем. Әңгәмәдәшем – туган телендә иркен сөйләшүче татар кешесе, завод директорының икътисад буенча урынбасары Илдус Ильяс улы Баянов. Аны соңрак автомобильләр заводына директор итеп тә куйганнар иде. Башка заводлар белән мин өстән-өстән генә таныш идем, шуңа күрә башлангыч чорда, КАМАЗны һәм аның бөтен аулак җирләрен әйләнеп чыкканчы, мин күбрәк «Вести КАМАЗа» газетасы хәбәрчеләре белән бергә йөрдем. КАМАЗ тормышында һәм эшчәнлегендә өйрәнәсе-төшенәсе «маддәләр» хәттин ашкан иде әле. Урыс телендә язучылар Эльвира Мөхәммәтдинева, Эльмира Яковлева һәм Раил Галләмев (ул вакытта «Вести КАМАЗа» мөхәррире урынбасары) бер елдан артык минем заводлардагы һәм җитәкчелек оешмаларындагы остазларым булдылар. Үз язмаларымны алар белән килештерә идем, чөнки КАМАЗда татар телен яхшы белүче җитәкчеләр бик аз иде ул вакытта да. Ә редакциядә Зәки Хәнәфи улы үзе өйрәтте мине яңа һөнәр алымнарына һәм серләренә. Урыс телендә дә яза башлагач, мине «иң югарыдагы» кабинетларга Наил Фатих улы үзе ияртеп йөрде. Бу очракта мин урыс телендә язылган мәкаләне, Наил абый төзәткәннән соң, татар теленә дә тәрҗемә итеп бирә идем. Бары 1996 елда гына мин «тулы мөстәкыйльлек»кә чыктым. Наил Фатих улы гына – һәм «бик җаваплы очракларда», әйтик, иң югарыдагы җитәкчеләр белән әңгәмә үткәргәндә – мине элеккечә ияртеп йөрде. 2002 елга кадәр, ул үзе пенсиягә чыкканчы. «Вести КАМАЗа» хәбәрчеләре язган һәм автогигант тормышының мөһим күренешләрен яктырткан материаллар тәрҗемәсе дә өлешчә минем өстә булды. «Репертуар киңлегем» торган саен үсә барды. Ә шәһәрдә мин баштан ук гел үзем генә эшләдем. Спорт, милли хәрәкәт, мәдәният, мэриянең милли оешмалар бүлеге җитәкчесе Галимҗан Зарипов карамагындагы милләтара багланышлар, сәнгать чаралары – берсе дә читтә калмады. Шәхси табышлы булмаганга күрә, «Нур» газетасының хәбәрчеләре бу «вак-төяк нәрсәләр»гә игътибар итмәделәр. Ул вакытта милли хәрәкәтнең акча туплана торган бер юнәлеше ныграк җәлеп итә иде аларны. Аны соңрак рәсми Казан Мәскәү басымы астында «экстремистик» дип игълан итте. Минзәлә аракы заводындагы хәлләрдән соң ТИҮнең бу тармагы бөтенләй тыелды дисәң дә була. «Корсак тәмугка илтә» дигән кисәтүне санга сукмады милләтчеләребез ул вакытта. КАМАЗ җитәкчелеге исә бу «ультра» төркемен әле гендиректор Николай Бех заманында ук өнәп бетерми иде. Иван Костин чорында да мөнәсәбәт үзгәрмәде. «Миңа бу эш өчен түлиләрме-юкмы, түләсәләр – күпме?» дигән сорау мине бөтенләй кызыксындырмады. Шушы коточкыч елларда да КАМАЗ өчен артык кеше булып китмәвем үзе бер галәмәт һәм юаныч иде. Яңалыкларның бер өлешен, үзем тәрҗемә итеп, «Вести КАМАЗа»га биреп бардым. Газета мөхәррире, озын-озак еллар дәвам иткән журналистлык тәҗрибәсенә ия булган кеше, ике ел Әл-Җәзаирдә эшләгән һәм француз телендә иркен сөйләшүче Валерий Леонид улы Аракчеевның ярдәме һәм сабагы да зур терәк булды минем өчен туксанынчы елларда. Аннары ул шәһәргә, «тагын да җаваплырак эш»кә күчте һәм хәтта күпмедер вакыт Русия күләмендә таратыла торган журналны да җитәкләде. Һәм мин КАМАЗның урыс телле газетасында баштан ук һәм ахыргача чит кеше булмадым. Валерий абый урынына калган Раил Шәфигулла улы Галләмев исә (хәзер гүр иясе инде, авыр туфрагы җиңел булсын аның) үзе дә татарча иркен сөйләшә һәм укый-яза торган кеше иде. Кызганычка каршы, аның һәм Зәки Хәнәфи улының, «Вести КАМАЗа» белән «Нур» газеталарын берләштерү, татар телле мөстәкыйль басманы КАМАЗга юнәлтү һәм, шул рәвешле, татар теленең үзен дә заводларда саклап калу хыяллары тормышка аша алмый иде. Татар телендә язучылар цехларга кереп эшләргә, димәк, ике телдә дә язарга һәм хезмәт коллективларында татар теленең урынын хакларга теләмәделәр. Һәм «Гөлнәфидә юлын» да татар журналистлары хупламады. «Нур» сүнде: 2003 елда «КАМАЗ хәбәрләре» исеме астында «Вести КАМАЗа»ның тулы тәрҗемәле дубляжы булып китте, ә 2008 ел башында юкка чыкты. КАМАЗ татар телен онытты инде...<br> '''Тирән кризистан – яшәүгә!'''<br> '''ФОТО:''' Нурлылар 1990 нчы еллар уртасында. Арткы рәттә (сулдан уңга): фотохәбәрче Николай Брик, Өлфәт абый Гыйлаев, мин үзем, мөхәррир Зәки абый Хәнәфиев, «Вести КАМАЗа» газетасында мөхәррир булып калган Раил абый Галләмев. Алгы рәттә (сулдан уңга): рәссам Фаил Исламов, Резидә Гасимова (хәзерге вакытта «Мәйдан» журналының баш мөхәррире), уң якта – Резидә Йосыпова (бүген «Шәһри Чаллы»ның баш мөхәррире). '''ФОТО:''' Бер өйрәнчеккә – өч остаз! Арттагы рәттә, уңнан сулга: «Рабочий КАМАЗа» газетасына нигез салган Валерий Леонид улы Аракчеев, «Нур» һәм «КАМАЗ хәбәрләре» газеталарының баш мөхәррире Мөхәммәтзәки Хәнәфи улы Хәнәфиев, «Вести КАМАЗа» газетасының 1990 нчы кризис елларындагы мөхәррире Раил Шәфигулла улы Галләмев. Узган гасыр азагы һәм хәзергесенең беренче еллары чыннан да иң авыр чор булды КАМАЗның 56 еллык гомерендә. Миллиардлаган бурычка һәм бөлгенлеккә төшкән олы ширкәт кем кулына эләгер? Чит ил «туристлары»ның тугыз ай буе эшсез утырган заводларга ара-тирә килеп-китеп йөрүе үзе бер сигнал булды. Минем үземә, әйтик, Япониядән һәм Швейцариядән килгән сәяхәтчеләрне бушап калган заводлар һәм шәһәр буйлап озатып йөрергә туры килде. Безгә Альп таулары итәгеннән җибәрелгән ирле-хатынлы бер пар белән аралашу, танып белү җәһәтеннән караганда, бик гыйбрәтле булды минем өчен. Туган телләре алман теле иде аларның, башлыча шул телдә сөйләштеләр үзара. Бик күңелле һәм юмор хисле, холыкларында тәкәбберлекнең эзе дә булмаган кешеләр иде. Француз, итальян һәм инглиз телләрен дә беләләр, ләкин аларны кулланмадылар бу очракта. Урыс телен дә аңлыйлар һәм гадирәк итеп булса да гәпләшә алалар. Ә инде минем алман сөйләшен чамалавымны сиземләгәч, алар, миңа карап елмаеп алдылар да... бөтенләй таныш булмаган башка телгә күчтеләр. Мин дә сүз сорап күршегә керә торганнардан түгел, алардан шаяртып сорадым: «Бусы нинди торналар торкылдавы тагын?» – дип. «Бу безнең ретороман телләренең алман теленә нигезләнгәне!» – диделәр. Төрле кантоннарда берничәшәр мең кеше генә сөйләшә торган җирле телләрнең икенчесе француз теленнән үсеп чыккан. Икесе дә атаклы идиш теленең Швейцариядә «пешкән» һәм җитлеккән үзенчәлекле «игезәкләре». Икесе дә кайбер төбәкләрдә рәсми статуска ия икән. Швейцариялеләр белән аралашкач, минем «графоманлык тупланмасы», башка телләрне белүнең әһәмиятен хаклап, ассоциатив бәйләнешле ике шигырьчек белән тулыланды:<br> '''Мономах малахае'''<br> «Картайдың, Мономах туган:<br> «Яшел елан» зиһенең буган,<br> Фикерең таркау, сүзең тупас...<br> Булмас, ахры, синнән булмас! –<br> Диде Әхмәт. – Бир, агайне!» –<br> Кабат киде малахайны.<br> '''Шапка Мономаха'''<br> Постарел Мономах: говорит невпопад,<br> Вечно пьян и ленив, грубоват,<br> Чувство меры ему изменяет;<br> И былого величья уж нет...<br> А в коротких штанишках Ахмет<br> Его шапку тайком примеряет.<br> Агымдагы сәясәт тә читтә калмады. Әйтик, «Бердәм Русия» фиркасен төзүнең башлангыч чоры минем графоманлыкта менә шундый чагылыш тапты: '''Хмельной коктейль'''<br> «Отечеством» разбавили «Единство»,<br> «Вся Россия» закусью пошла;<br> От избытка чести всмесь со свинством<br> Дурь в стране бурьяном проросла...<br> Безнең Җәмәгатьчелек белән элемтәләр үзәгендә дә «кыскартулар» булмый калмады. Күп кеше эштән үз теләге белән китте. Китми калган хезмәткәрләргә алны-ялны белмичә һәм хезмәт кенәгәсе буенча биләгән урыннарына карамыйча эшләргә туры килде. Төп юнәлешебез КАМАЗны... Мәскәү һәм аның җирле табак ялаучылары һөҗүмнәреннән саклау булды. 1998 елның гыйнварында Наил Фатих улы мине «Нур»дан алып үз карамагына күчерде. Яңа вазифамны хезмәт кенәгәсенә «әйдәп баручы белгеч» дип яздылар. КАМАЗ турында хәбәрләрне җыю һәм язу, бергә туплау, бер телдән икенчесенә тәрҗемә итеп, Чаллының, Татарстанның һәм бөтен илнең матбугат чараларына тапшыру, аларда эшләүче журналистларны мөһим вакыйгаларга, матбугат конференцияләренә чакыру, аларның КАМАЗга кагылышлы язмаларын һәм тапшыруларын күзәтеп бару – төп эшем шул булды. Бервакыт «КАМАЗ» акционерлык җәмгыятен... тулысынча Татарстан кулына тапшырдылар. Казаннан «булдырабызлар» төркеме килеп утырды идарә кәнәфиләренә. Вакытлыча инде, чөнки бу «комбинация»нең асылын махсус аңлатып торасы юк иде: соңрак КАМАЗ йә тулысынча Мәскәү кулына, йә өлешчә чит ил компанияләре карамагына да төшәчәк. Һәм ул шулай булып чыкты да. «Всем сёстрам по серьгам» принцибына туры китереп башкарылды милек бүлешү. Моны алдан ук яхшы аңлаган хәлдә, «булдырабызлар» бик тартынып тормадылар. Бу хакта менә шундый шигырьчек язылды: Мы КАМАЗом управляли –<br> Как хотели и без фальши:<br> Влево-вправо руль крутили<br> И карманы набивали;<br> Кой-кому «звезды» вставляли,<br> Кой-кого там задавили…<br> Вот поели и попили<br> И пошли по кругу дальше.<br> Ләкин Татарстанның Түбән Кама районы авылында туып үскән һәм җаны да, тәне дә КАМАЗныкы булган генераль директор Иван Михаил улы Костин үз эш өстәленә куйган трафареттагы девиз үзгәрешсез калды – '''«Прорвёмся!»''' Чөнки ул барыбызның да уртак өндәмәсе иде. Юк, КАМАЗны болай тиз генә сатып эчеп бетереп булмый иде шул, моны читтән торып һәм ныгытып эстәүчеләр хәттин ашкан булса да. Тугыз ай буе баш конвейер эшләмәде, ә бер тиенне икенчесенә ялгап көн күрүче эшчеләр һәм хезмәткәрләр кыш буе эшләгән урыннарына җәяү барып (трамвайлар йөрми иде), цехларны һәм территорияне җыештырып, бөтен җиһазларны карап-тикшереп, ремонтлап тордылар. Бушлай, түләүсез! Шулай да КАМАЗда зур үзгәрешләр котылгысыз булып китә иде инде. Чөнки Иван Михаил улы Костин белән кулга кул тотынып эшләгән патриотлар һәм технократлар заводларны берүзләре генә сазлыктан тартып чыгара алмый иде. Җитәкчелек мөмкин булганның барысын да эшләде, КАМАЗны аякка бастыру өчен, сүз дә юк. Ләкин... ничә гасыр инде Русия белән икътисад һәм иҗтимагый зарурият түгел, ә кансыз-җансыз сәясәт һәм комсыз хосусый мәнфәгатьләр идарә итә бит! Кискен үзгәрешләрнең «беренче карлыгачы» безнең ҖЭҮгә 2001 елның декабрендә килеп кунды. КАМАЗның гаять уяу җитәкчелеге директорыбызны Казанга ул вакытта ТР икътисад министры һәм хөкүмәт рәисе урынбасары Сергей Анатолий улы Когогин белән әңгәмә үткәрергә юллады. Әлбәттә, бу гамәлнең инициативасы Татарстанның иң югары даирәләреннән булгандыр, дигән фикер калды. Чөнки КАМАЗның инде батмаячагы аермачык иде – камазлылар үзләре аны батырмаячаклар бит. Ләкин Татарстанның акционерлык җәмгыятендәге өлешен бөтенләй югалтмау мәсьәләсе өскә калкып чыкты. Интервьюны, аңлашыла ки, Наил Фатих улы үзе үткәрде, ә үз газеталарыбыз һәм тышкы матбугат чаралары өчен язмаларны мин әзерләдем. Министрның үз сүзләрен һәм сорауларга җавапларын түкми-чәчми кәгазьгә төшердек, фикерләрне тиешенчә тулыландырып һәм мөмкин булганча камилләштереп, язманы саллы интервью калыбына керттек. Ләкин мәкаләне Казан белән килештерүгә озатып төзәттергәннән соң, без аны... бөтенләй үзебезнеке дип танымадык та. Аңарда өстән-өстән генә сыпыручы «телевизион» сорауларга шундыйларның да асылына төшендерми торган җаваплар гына калган иде. Укыган кешедә «ә бу лыгырдашу кемгә һәм нәрсәгә кирәк булды икән?» дигән сорау туа. Без әзерләгән язманы министрның матбугат сәркатибе Ирина Быстрова «эшкәрткән» булып чыкты. Бу хәсрәт «интервью»ны үз газеталарыбызда урнаштырдык һәм тышкы матбугатка да бирдек инде, ни хәл итмәк. Ә үзебез әзерләгән тулы канлы язманы генераль дирекциягә тапшырдык. Шулай да Сергей Анатолий улының КАМАЗ җитәкчелегенә киләчәген алдан чамалау безне куандырды гына. Ул бит сәясәт кешесе, «уен кагыйдәләрен» белә, Мәскәү коридорлары аша үтеп, кабинетлар ишеген төртеп кенә ача торган кеше. Апрельнең соңгы декадасында Сергей Анатолий улын КАМАЗ идарәчеләренә генераль директор дип тәкъдим иттеләр. Иван Михаил улы Костин Пермьгә китте, андагы хәрби заводны сазлыктан тартып чыгарырга, Чаллыда КАМАЗны исән калдырган шикелле коткарырга дип. Ләкин...<br> ==== '''«Совсем не важно, что делается?»''' ==== Ләкин без... сәяси белдексез һәм алдан күрә алмаучы беркатлы бәндәләр булганбыз. Без әле ул вакытта үзебезнең, Җәмәгатьчелек белән элемтәләр үзәгенең, нинди мәгънәсез һәм акылга сыймаслык «реформалар»га дучар булачагын күз алдына да китерә алмый идек... Июнь аеның дүртенче көне. Мин гадәттәгечә эшкә бөтен хезмәттәшләремнән дә алданрак килеп җиттем. Көндәлек эшкә фикерләр туплау өчен. Казаннан шалтыраттылар: «Мы вас поздравляем: к вам едет...» – «Ревизор? Удивили! Ревизоры на нас тут каждую неделю наезжают!» – «Но вашего «ревизора» зовут... Ирина Быстрова! И она будет рулить вами». – «Да, это, пожалуй, меняет дело...» Наил Фатих улы бу хакта элек үк хәбәрдар булган икән, аны бу «яңалык» гаҗәпләндермәде. Ике атнадан соң, эшләрне Ирина туташка тапшыргач, олыгайган директорыбызны пенсиягә озаттылар. Беренче мөстәкыйль планёркада Быстрова сүзен болай башлады: «Не важно – что делается, важно – кто делает!» Һәм озакламый... КУБ үсә башлады. КУБ – «Клуб Уволенных Быстровой» инде ул. Хезмәттәшләребезнең беришесе шунда ук «үз теләге белән» читкә тайды, кайсыберсе «үгетләгәч» кенә. Икенче төркемгә хәтта минем турыдан-туры җитәкчем Алексей Николай улы Шилободин да эләкте. Дөньяга үзенчәлекле һәм фәлсәфи карашы, җитди нәрсәләр турында беркем кабатламый торган төпле һәм тирәнтен фикере булган язучы, үтә сәләтле шагыйрь, журналист, кешене бер сүздән аңлап ала торган һәм аңа ярдәм кулы суза белгән шәхес. Ул кризис елларында күпмедер вакыт «Вести КАМАЗа» газетасын да җитәкләде әле. Һәр елның беренче көннәрендә, бөтен КАМАЗ кышкы каникулларда булган вакытта, «КАМАЗ-Мастер» автоузышчылар такымының «Париж-Дакар» ярышларында трассадан хәбәрләр биреп торучысы да булды ул. 1999 елдан башлап 2007 елга кадәр мин үзем аның хәбәрләрен башта «галәм телефоны» аша, аннары электрон почтадан кабул итеп, бөтен илгә таратып тордым. Мәскәү ул вакытта илнең КАМАЗ карамагындагы җыелма такымын бар дип тә белми иде әле. Һәм әле бит эш рәтен белә торган кадрлар китүеннән генә безнең ҖЭҮдә штатлар кыскармады: бер куылган кеше урынына Казаннан ике танышын чакыртып алдылар. Дөрес, озакка чыдамадылар тегеләре, чөнки – гаҗәеп күренеш! – алар башлыча намусын җуймаган һәм белдекле телевидение журналистлары иде. Ничек соң, мәйтәм, Казанда рәхәтләнеп эшләп утырган урыннарын ташлап, Чаллыга килә алганнар? Барысы да китеп беттеләр озакламый, берсе (татар кызы, минемчә, килмешәкләр арасында иң сәләтлесе һәм булдыклысы) еллар буе Мәскәүдә НТВ каналының менә дигән алып баручысы булып эшләде. Хәзер аны «оппозиция»гә чыгардылар, «чит ил агенты» дип игълан иттеләр, һәм ул чыннан да чит илгә китеп котылырга мәҗбүр булды. Шулай итеп, бүген бөтен ил күләмендә «гадәти» булып киткән (һәм элек тә, хәзер дә бернинди төзек мәгънәсе булмаган!) «сәясәт» белән без КАМАЗда 2002-2003 елларда ук таныштык. КУБка керү чираты минем каршыма 2002 елның сентябрендә килеп басты. Турыдан-туры әйттем Ирина туташка: «Мине шәһәрдә эшсез калдырмаслар шәт. Ләкин үзем эшли белгән һәм яратып башкарган эштән үз теләгем белән китмәячәкмен!» Шуннан соң булган хәлләрнең миңа бер өлеше генә мәгълүм. Быстрова мине эштән куу турында кәгазьне кадрларга илтеп биргәч, тегеннән кемдер бу хакта Чаллы журналистларының рәсми булмаган лидеры Илисә Ганеевага шалтыраткан. Илисә мине яклап Когогин исеменә хат язган, һәм бер тәүлек дигәндә бу хат астына Чаллы журналистларының егермесеннән артыгы имза салган. Шулай итеп, мин ҖЭҮдә КУБка керүдән котылып калган беренче кеше булдым. ==== '''Җитди сынау. Соңгысымы?''' ==== Әйе, маҗаралар моның белән генә тәмам булмады әле. 2003 елның 21-22 апрель көннәрендә (дүшәмбе һәм сишәмбе) мине КАМАЗның Баулыдагы сервис үзәгендә Фәнни-техник үзәк белгечләре белән бергә үткәрелгән чарада катнашырга җибәрделәр. Бу хактагы язманы, җомга көнне чыга торган газеталарда урнаштырыр өчен, бер көн эчендә язып бетереп, ФТҮ мөһәндисләре белән килештеререргә һәм, ихтыяҗ булса, төзәтергә кирәк иде. Шуңа күрә мин, Чаллыга әйләнеп кайткач, мәкаләне һәм аның татар теленә тәрҗемәсен кич һәм төне буе диярлек утырып әзерләдем. Шуннан соңгы черем итеп алуым озаккарак сузылган булып чыкты, һәм мин, иртәнге ашны ашап та тормыйча, тизрәк Фәнни-техник үзәккә ашыктым. Иртәнге сигезгә кадәр барып җитәргә кирәк, чөнки ФТҮ җитәкчеләренең һәм конструкторларының көндәлек планёркадан соң таралышып бетүе дә ихтимал. Заводка илтә торган автобуслар китеп беткән иде инде. Трамвай ярты шәһәрне әйләнеп үтеп бара. Хәсән Туфан проспекты буйлап туп-туры җәяүләп чапсаң, тизрәк барып җитәсең. Ул вакытта зур урамнарның уртасында хәзерге кебек киртәләр юк иде. Сөембикә проспекты аша турыдан чыгып җитәм дигәндә генә мине... зур тизлектә кире якка таба, юл хәрәкәтенә каршы баручы (!) «алтынчы Жигули» бәрдерде, һәм мин тротуарга, автобус тукталышына барып төштем. Юл аша чыкканда ул машина миңа бөтенләй юл читендә туктап торган кебек тоелган иде. Туп-туры өстемә килүче автомобильне соңгы мизгелдә генә күреп алдым һәм, инстинтив рәвештәдер инде, алга-өскә сикердем. Шул сәбәпле көпчәкләр астында калмаганмын, «Жигули»нең капотына һәм сул як тәрәзә пыяласына бәрелгәнмен. Югыйсә, ныграк та җәрәхәтләнгән булыр идем, дип уйлыйм. Аяк балтырым – бамперга, маңгаем алгы тәрәзәгә орынып кына киткән булган, тәрәзә пыяласы чатнамаган да. Баш мием селкенмәгән, аяк балтыры тырналган гына. Ә төп «контакт» иңбашыма туры килгән. Сул кулымның очы сынган, ләкин умрау сөягенә зыян килмәгән. Менә шундый сәер траектория буенча очып китеп, машина белән гәүдәмнең берьюлы өч җире «үбешкән» булып чыкты. Аңым бер мизгелгә генә томаланып китте. Тротуарга килеп төшкәч үк торып та бастым. Моның очраклы хәл булмавын шунда ук аңлап алдым. Беренчедән, әйткәнемчә, «Жигули» юл хәрәкәтенә каршы һәм юлның иң кырыеннан килгән иде. Каршы йөгерүче машиналар белән юл уртасында бәрелешмәс өчендер инде. Икенчедән, мин торып басканда, бәрдергән машина... 20 метр артка чигенеп, яңадан элеккеге урынына барып туктаган иде. Хәтта кире якка да борылмаган. Өченчедән, минем янга килеп хәлемне белгән кеше (Флүс исемле татар)... машинаның уң яктагы ишегеннән чыкты. Һәм ул миңа, күптәнге танышым кебек... татарча эндәште. Минем татар икәнлегем маңгаема язылмаган бит! Күзләрем зәңгәр, борыным яһүднеке кебек, югыйсә. Ә «Жигули» Флүснең үз машинасы икән. Сул якта, руль артында утырган кеше бөтенләй пәйда булмады. Бәлки ул, җен-пәригә әйләнеп, шунда ук күккә очып киткәндер? Машинаны йөрткән кешенең кем булуын белми калдым һәм беркемнән сорамадым да. Миңа «стандарт булмаган рәвештә», берни аңламаган булып кыланырга кирәк, дидем үземә үзем. Бер әҗәлдән котылып, икенче җир тәмугына барып керәсе түгел бит инде. «Һәм бу «очраклы хәл»не болай тупас итеп кем оештыра алды икән?» дигән сорау да ярым җавапсыз калды. Бөтенләй акылын җуйган, бар дөньяга ачуы чиктән ашкан, үзенең теләсә кайсы вазгыятьтә дә аклана алачагына һәм җәзасыз калачагына ышанган, кешелек сыйфатларын тәмам югалта башлаган бәндә генә моны эшләргә сәләтле, дип уйладым. Нигә бер сәбәпсез кылдылар соң бу җинаятьне? Кемнең юлын шулкадәр гафу итмәслек итеп кистем соң мин үз гомеремдә?! Күпмедер вакыт үткәч, мине Ашыгыч медицина ярдәме хастаханәсенә алып киттеләр. Соңрак юл автоинспекциясе сораштыра башлагач, мин гаепне үз өстемә алдым: «Үзем дә бик ашыктым шул. Флүскә каршы бернинди дәгъвам юк, ләкин операция ясаган өчен түләргә акчам җитми, булышса иде ул миңа», – дидем инспекторга. Югарыда бәян ителгән нәрсәләрне телгә дә алмадым. Инспектор үзе дә төшенгәндер инде моның планга кертелгән «бәхетсезлек» булуына һәм минем ни өчен күзгә бәрелеп торган фактларны яшерүемә. Сул кулымның очын ялгар өчен операцияне БСМПда... 8 май көнне генә, «очраклы бәхетсезлек»тән соң төп-төгәл ике атна үткәч ясадылар. Миннән соң килгән хасталарны гадәттә кичекмәстән савыктыра башлыйлар иде. Минем өчен нигәдер «искәрмә» ясалды. Хезмәттәшләрем һәм шәһәр журналистлары көн саен килеп, хәлемне белешеп тордылар. Бу хакта белеп алган Наил Фатих улы Галиуллин көн аралаш үз җәмәгатенең сөяк салып пешергән ашларын китерә иде. Минем андый тәмле ашларны гомердә ашаганым булмады! «Бу синең сөякләрең тизрәк үссен өчен», – дип аңлатты ул миңа. Ә мин: «Наил абый, миңа бит әле операция ясамадылар...» – дидем. Нәтиҗәдә 8 майга кадәр минем кулым, очы кыегаеп калган килеш, тоташып та өлгерде. Кулны өскә күтәрә алмый башладым. Хирургларга аны... яңадан сындырырга туры килде. Сөякне турайтып, металл энәләр белән беркетеп куйдылар. Июнь аенда, шул энәләрне алып ташлатыр өчен, тагын бер операция кичердем. Флүс бу ике операция өчен дүрт мең сум акча түләде. Кулбашымның ялганган кисәге йодрык кадәр булып үсеп китте. Егерме ел инде тырпаеп тора. «Ярый әле, расходка чыгармадылар, ни сәбәпледер кызгандылар», – дип губерманча куандым. Сәбәпләре, бәлки, чыннан да булгандыр аның. Бу хакта беркемнән дә сораштырмадым: вакыйганың үзем аңлаган «серләр»ен ачып салырга ярамый, дип уйладым. Җан биргәндә дә башыңны ташка бәрәсе булма! Хастаханәдә, күрше палатада бер гимнаст кыз операциядән соң дәваланып ята иде. Спорт залында күнегүләр ясаганда «бүрәнә»дән егылып төшеп, умыртка баганасын һәм оча сөяген сындырган булган. Мин сөяк ялганганны көтеп ятканда ул бөтенләй хәрәкәтсез булды, аны әнисе карады. Гимнаст кыз янына тренерлары һәм иптәшләре дә килеп йөри. Һич кенә дә төшенкелеккә бирелми: «Барыбер тереләчәкмен. Гимнастика белән генә шөгыльләнә алмам инде...» – дип юата иде үзен үзе. Ә минем бары тик кулым гына сынган. Һәм гомерлеккә инвалид булып та калмадым. Егерме ел инде сул кулымны баш түбәсеннән өскәрәк күтәрә алмыйм – шул гына! Тышкы яралар төзәлеп беткәч, өйгә кайтарып җибәрделәр. Июль аенда яңадан эшкә чыктым. Шуннан соң мине иң гаҗәпләндергәне... Ирина туташ минем белән бер генә тупас сүз дә әйтмичә, берничек тә куркытырга тырышмыйча, бик ягымлы итеп сөйләшә башлады. Җитәкче белән эш башкаручы арасында гадәти дип саналган нормаль мөнәсәбәттә булдык моннан ары. «Баштан ук шундый булсаң, мин бит сине яратып та туя алмас идем!» – дидем үземә үзем шаяртып. «Әллә бу бәндәләр, КАМАЗ белән канга кан, үлемгә үлем сугышырга туры килер, дип төштеләрме Казаннан Чаллыга?» – дигән фаразым да бар иде. Мин Быстрованың бу могҗизалы үзгәрешенә әле хәзер дә ахыргача төшенеп бетә алмыйм. Без бит инде аны бөтенләй өметсез дип саный башлаган идек... Шулай да, үзе үк XX гасырның иң явыз залимнәреннән берсе булган совет юлбашчысының сүзләре бүген дә үз көчендә кала: '''«Хакимлек кешеләрне бозмый, киресенчә – иң бозык кешеләр үзләре хакимлеккә омтылучан».''' Үткән-беткән инде. Үтергеч булмаган һәрбер нәрсә безне куәтлеләндерә генә бит. Бу «очраклы вакыйга»дан соңгы иң зур югалтуым – шигырьләр язмый башладым. Тугыз ел элек сирпелгән иҗат нуры сүнде: хәзер бары тик башка телләрдән тәрҗемә белән генә шөгыльләнә алам... ==== '''Картайган ат буразнаны бозамы?''' ==== Көзгә таба, мин инде югарыда бәян ителгән бәхетсезлектән соң терелеп яңадан эшкә чыккач, мәскәүле Владимир Александр улы Самойлов безгә яңа җитәкче булып килде. Тагын берничә ай үткәч, Быстрованы читкәрәк тибәрделәр, безнең эшләргә тыкшына алмаслык итеп. Соңрак ул бөтенләй Мәскәүгә китеп тайды. Үз эченә кырыклап кешене бикләгән КУБ ябылды, бүтән беркемне дә эштән куарга тырышмадылар. Самойлов карамагында без үзебезне иркенрәк хис итә башладык. ҖЭҮ департамент итеп үзгәртелде (ДСО яки ҖЭД), хәзер ул «КАМАЗ матбугат хезмәте» рәвешендә эшен дәвам итә. Яңа һәм кешелекле мөнәсәбәтләрнең нәтиҗәсе шунда ук куандыра башлады: Ольга Ерашова-Жигульская, Татьяна Белоножкина, Татьяна Гыйматдинева кебек журналистлар элеккеге сәләтләрен дә уздырып эшли башладылар һәм чын мәгънәсендә КАМАЗ патриотлары булып киттеләр. '''ФОТОЛАР:''' 1. '''Ольга Авенир кызы Жигульская''' – җәмәгате белән бергә; мәрхүм Владимир Михаил улы «Республика Татарстан» газетасының Чаллыдагы үз хәбәрчесе иде. Хәзерге вакытта Ольга лаеклы ялда, ләкин КАМАЗ матбугат хезмәтенең бик мөһим эшләрен әле хәзер дә башкарып тора. Әйтик, ул «Рабочий КАМАЗа» («Вести КАМАЗа») газетасының 2023 ел сентябрь аенда билгеләп үтелгән 50 еллыгына багышланган китапның авторы булды. 2. '''Татьяна Белоножкина''' – бүген дә «Вести КАМАЗа»ның әйдәп баручы журналисты һәм безнең буынның «Вести КАМАЗа» газетасындагы «соңгы могиканы». Татьяна Гыйматдинова бүгенге ветераннар төркемендә иң яшь камазлы. Ул бүген шәһәр төзүчеләренең «матбугат һәм мәгълүмат алиһәсе» булып китте. Аның мәдәнияткә һәм сәнгатькә багышланган язмалары бигрәк тә күркәм, аларны укыган саен кабат укыйсы гына килеп тора. Бу күпкырлы сәләт иясенең бөтен җирдә дә, шул исәптән чит илләрдә дә, ким-хур булмаячагын аңлаган хәлдә, аның чит илгә китәргә теләгән бер кеше турындагы бик күңелле язмасы белән танышкач, гасыр башында Татьянага багышлап шундый дүртьюллык язган идем: '''Таланты в землю не зарыты,'''<br> '''И от культуры мы в экстазе.'''<br> '''Пути в Америку закрыты –'''<br> '''Куём мы СШАстье на КАМАЗе!'''<br> '''Талант җирдә аунап ятмас, диләр,'''<br> '''Җаннарыбыз – мәдәни экстазда.'''<br> '''Америкаларга, ди, кертмиләр –'''<br> '''Бәхет АкКоШларыбыз КАМАЗда!'''<br> '''ФОТО:''' '''Татьяна Әльянис кызы Гыйматдинова:''' тел һәм фикер байлыгы – әнисеннән, ягымлылыгы һәм татар җаны – әтисеннән. Иҗади табигате – үзенеке. Уңай якка үзгәрешләр урынлашып беткәч, яңа вазгыять минем шаяртулы графоманлыгымда да үз эзен калдырды. Менә шундый рифма рәвешендә: '''Монолог старого коня'''<br> ('''закавыченные и «жирные» строки – из «гариков» Игоря Губермана''')<br> '''''«Быть может, зря я так спокойно'''''<br> '''''своим призванием горжусь?»'''''<br> Мне дал понять и сам Самойлов,<br> Что я в герои не гожусь.<br> '''''«Но окрылён надеждой снова,'''''<br> '''''я сам к себе отнёсся строже».'''''<br> И что же скажет нам Быстрова:<br> Корыстный интерес – дороже!?<br> Ведь не дарёный я лошак,<br> Чтоб мне заглядывали в рот;<br> Не попадёт мустанг впросак:<br> Федот – по-прежнему, всё тот!<br> '''''«Во мне смеркаться стал огонь;'''''<br> '''''сорвав постылую узду,'''''<br> '''''теперь я снова старый конь,'''''<br> '''''пославший к чёрту борозду».'''''<br> Чынбарлыкта исә без – мин дә, хезмәттәшләрем дә – «буразна»дан тайпылмадык. Бер сәбәпсез аяк чалып торучылар булмагач, эшебез торган саен тыгызрак һәм күңеллерәк була барды. Бәлки әле нәтиҗәлерәктер дә. Быстровадан соңгы чорда сигез ел буе рәхәтләнеп эшләдем, дисәм дә, артык булмас. Рәсми хезмәт вазифаларымны үз теләгем белән, түләүсез башкарыла торган эшләр тулыландыра башлады. Әйтик, КАМАЗдагы мөһим вакыйлардан соң Чаллының татар телендә эшләүче «Күңел» радиосына барып, яңалыклар турында тәфсилләп сөйләп бирә идем. '''ФОТО:''' Гафиулла Газиз Турыдан-туры эфирга чыккан очраклар да булды. Татар телендә эшләүче «Азатлык» радиосының Кама аръягындагы үз хәбәрчесе Гафиулла Газиз (рәсемдә) белән даими аралашып тору да минем өчен мәҗбүри түгел, җан таләбе генә иде. Гафиулла бакый дөнья хозурында инде. Гомумән, беркемне дә читкә тибәрмәдек, «безнекеләр» белән дә, чит-ят дип саналырлыкларга карата да мөгамәләбез бердәй булды. Җае чыккан саен КАМАЗга таш ыргытудан баш тартмый торган «Челны ЛТД» газетасын да без... аш белән сыйладык. Кемнәрдер үзләренең сәбәпсез-нисез гөнаһ кылырга теләген баса алмый икән, аларга... комачауламаска кирәк: эшләсеннәр, күрсеннәр үз гамәлләренең үзләре өчен файдасызлыгын һәм котылгысыз казасын. Мин эшләгәндә «Челны ЛТД» шәһәрнең иң популяр басмаларыннан берсе иде. Пенсиягә чыкканнан соң күпмедер вакыт үткәч, «җаваплылыгы чикле» булган газетаны ирексезләп банкротлыкка олактырдылар, дигән хәбәр ишеттем.<br> * * *<br> Буразнам бозылганмы-юкмы – монысын «беркемгә дә кирәкмәгән язма»ны укучылар хәл итсен. Үзем «бозылмады» дигән фикердә калам. 2011 елның августына кадәр эшләдем КАМАЗның җәмәгатьчелек белән элемтәләр департаментында һәм үз теләгем белән пенсиягә чыктым. Тагын ике елга, 65 яшем тулганчы да калдырырга риза иде җитәкчелек. КАМАЗда шундый традиция: гади халык – 65 яшькә кадәр, җитәкчеләр җитмешен тутырганчы «берьюлы ике сыер сөтен имә ала». Ләкин минем, ярты ел элек үк, интернетта түләүсез һәм күпкә мавыктыргычрак эшләрем башланган иде инде. '''Намуслы «намуссызлык»'''<br> Бу елларда гадәттән тыш хәлләр булмады. Ләкин шулай да «гадәтиләр»нең берсе – башкалар өстендә калкып тора торган. Сүз инде онытыла да башлаган «Рухнамә» әсәре турында. Бу хакта Википедиядә болай диелә: «Төркмәнбашы Сапармурат Ниязов язган дип саналучы «Рухнамә» китабының татар теленә тәрҗемәсен һәм тәүге кат бастырылуын Татарстанның Төркмәнстан белән тыгыз икътисадый мөнәсәбәтләре булган «КАМАЗ» АҖ белгечләре башкарды». Әйе, нәкъ шулай булды ул. Ләкин тәфсилләбрәк аңлата башласаң, эш башкачарак килеп чыккан иде. 2006 елның апрелендә КАМАЗ Ашгабаттан шундый «ультиматум» алды: «2007 елга Төркмәнстаннан зур заказ аласыгыз килсә, «Рухнамә»не татар теленә тәрҗемә итеп бирегез». Казанда автогигант җитәкчелегенең бу хактагы үтенечен башта кискен кире какканнар: «Ул-бу булмагае, Мәскәү нәрсә әйтер, төркиләрнең бөтен тарихын урлаган булып, «Бу бары тик төркмәннеке генә!» дигән уйдырмага төрки халыкларның мөнәсәбәте нинди булыр?» Әйе, «отмазка» чыннан да беренче карашка хакыйкый дип кабул ителерлек. Ләкин... бу вакытта «Рухнамә» һәм урыс, һәм инглиз, һәм алман, һәм хәтта төрек телләренә дә тәрҗемә ителгән иде бит инде. Ашгабатның нәкъ шундый «ультиматумы» аркасында! Дөрес, азрак кыскартканнар да, үзгәрткәннәр дә. Татарның кайсы җире ким ялганга корылган бу дөньяда? Шулай да, яраткан шагыйребез Игорь Губерман Казан әһелләренең «намуслылыгын», бәлки, болай аклар иде: «Юынтык суга ташланган һәрнәрсә әйләнә юынтык суга». Ничек кенә бизәсәң дә, ялган – ялган, фальсификация фальсификация булып кала. Бәхәсле мәсьәлә, сүз дә юк. Тегеләй уйласаң да, болай да, үзеңне хаклы дип күрсәтә алмыйсың... «КАМАЗ хәбәрләре» тәрҗемәчеләре дә тәрҗемә эшенә алынмаганнар: эш болай да муеннан, дубляжны туктатып торып булмый бит. Соңгы өмет мин фәкыйрегезгә килеп терәлде. «Туктале, ә нигә соң Казан шулхәтле астына җибәреп тора бу очракта? Күпмегә чыдар ул «Рухнамә» тарихи перспективага күчереп исәпләгәндә? КАМАЗ өчен 2007 елга зур заказ алу әһәмиятлерәк түгелме соң?» – дип акладым да үземне, эшкә керешергә булдым. Вакытны әрәм итмәс өчен, өйдә утырып эшләдем. Интернеттан «Рухнамә»нең төркмән телендәге тулы текстын, урыс, инглиз, алман телләренә тәрҗемәләрен күчереп алдым. Тиешле сүзлекләрне һәм белешмәләрне элегрәк, «бернигә дә кирәкмәгән нәрсәләр белән шөгыльләнү» елларында сатып алган яки соңрак электрон нөсхәләрен интернеттан күчереп алып туплаган идем. Урыс телендәгесеннән тәрҗемә итү берни дә түгел, әлбәттә, ләкин... аны «цензура» нык каезлаган булып чыкты: бите-бите белән төшереп калдырганнар яки үзгәртеп бетергәннәр бу «изге китап»ны. Төркмән теленнән төгәл тәрҗемә итү өчен, интернетта урнаштырылган төркмән-урыс сүзлеге күләмле дә, камил дә, куллану өчен җайлы да түгел. Гарәп-фарсы алынмалары да татар телендәгедән бермә-бер күбрәк сакланып калган хәзерге заман төркмән телендә. Инглиз телендәгесен нигез итеп алыр идем дә, мин ул телне махсус өйрәнмәдем бит, интернет текстлары аша гына азрак чамалый башладым. Алман телен балачактан ук үзләштереп килдем, әдәби текстларны сүзлексез дә аңлый идем инде. Ләкин биредә мин белмәгән фәнни-тарихи сүзләр һәм атамалар байтак. Менә шулай, дүрт телдәге текстларны чагыштыра-чагыштыра, иртә таңнан төн уртасына кадәр эшләп, өч атнада тәрҗемәне түгәрәкли алдым. 21 май көнне татарча «Рухнамә» каралама рәвешендә әзер иде инде. Аны Казанга алып барып тикшерттеләр. Төркмәнстан җитәкчелегенә бүләк итү өчен, татарча «Рухнамә» китабының ике варианты эшләнде – алтын йөгертелгән һәм гадәти тышлысы. Алар Казанда бастырылды. Икесе дә 2006 елның сентябрендә Ашгабатта тантаналы рәвештә Төркмәнстан җитәкчелегенә тапшырылды. Бу тамашаны видеога төшереп алганнар иде, безгә дә күрсәттеләр. Нәтиҗәдә КАМАЗ, тимерне кызу чакта сугып, Төркмәнстаннан 2007 елда 4 мең данә йөк автомобиле җитештереп тапшырырга заказ алды. Бу шул елдагы тулаем экспортның өчтән бер өлешеннән артыграк иде. Алдагы елларда Ашгабатта КАМАЗның сервис үзәген төзеделәр. Рәсми чыганаклар тарафыннан бу «махсус операция» турында бернинди мәгълүмат бирелмәде. Мин дә әлеге «сер»не 2013 елга кадәр сакладым. Тәрҗемә эше өчен миңа 20 мең сумлык премия бирделәр. Мин ул акчага үземә яңа компьютер, ә гаиләмә кер юу машинасы сатып алдым. Компьютер әле бүген дә «исән», ләкин мин аны текстлар җыю һәм музыка уйнату өчен генә кулланам. Истәлекле электрон җайланма миннән соң да оныкларыма бераз хезмәт итсә иде дип. Ләкин «тарих» моның белән генә бетмәде. Ниһаять, Татарстан хөкүмәте дә, бер ел да дүрт ай вакыт үткәч, үзенең сәяси куркаклыгын җиңә алды. 2008 елның гыйнварында Ашгабатта «Рухнамә»нең татар теленә тәрҗемәсе… кабат тапшырылды. «Татарстан мәдәнияте көннәре» дип аталган рәсми чара кысаларында. Бу эшне Казан белгечләре ике атна эчендә башкарып чыкты, диелә «Татар-информ» агентлыгының 2008 ел 14 гыйнварда таратылган хәбәрендә. «Булдырганнар икән, маладислар!» дип куандым, хәбәрне укыгач. Китапны 20 данәлек тираж белән бастырганнар. Әмма бу «гамәл»… янгын беткәч ут сүндерү генә иде инде. Чөнки Төркмәнстанның яңа президенты, Аркадаг атамалы Гурбангулы Бердымөхәммәдев «Рухнамә»не әкренләп архивка озату турындагы боерыгын 2007 ел башында ук биргән иде. Сапармурат Ниязовның 2006 ел 21 декабрендәге һич уйланмаган вафатыннан соң төркмән тормышында «Рухнамә»не башка җитәкчеләрнең казанышларына дан җырлаучы хезмәтләр алмаштырды. 2013 елның 1 сентябреннән башлап элеккеге «изге китап» Төркмәнстан институтларында һәм мәктәпләрендә бөтенләй өйрәнелми башлады. Бүген Чаллыда яшәүче яшь төркмәннәрдән сораштырган идем дә бу хакта, алар «Рухнамә»нең нәрсә икәнен дә белмиләр. Өлкәнрәкләре генә аз-маз хәтерли әле. Ә безнең күмәк тәрҗемәләр, бәлки, бүген Ашгабат архивларында тузан җыеп ятадыр… ==== '''«Кадерлә сакланып калганны!»''' ==== '''''(Дуслар иҗаты)'''''<br> '''Коллеге'''<br> (авторы – Ольга Жигульская, 2023 елда язылган)<br> «Удобней мне инкогнито писать –<br> Привык за годы беспорочной службы.<br> Хотя всегда мне есть о чём сказать<br> На языках, своей известных дружбой.<br> Судьба моя – мать-мачеха, не мать<br> (Не красного словца, не ради смеха):<br> Труд журналиста начал постигать<br> С позиции рабочего из цеха.<br> Пытался даже гимны сочинять –<br> На конкурс посылал, но не был понят.<br> И до сих пор, как слушаешь, опять<br> Душа патриотическая стонет...<br> Есть у меня мой суверенный мир –<br> Гораздо суверенней Татарстана.<br> Меня бы понял, верно, мой кумир...<br> Ведь кое-что роднит нас с Губерманом.<br> Могу хоть чем – хоть прозой, хоть стихом,<br> Или крутой сценарий забабахать...<br> Но сколько можно, будучи спецом,<br> Пресс-служиваться, дусларыбыз, так ведь?!<br> Оно такое, горе от ума-с:<br> И Чацкому прислуживаться тошно...<br> Когда ушёл я, сразу на КАМАЗ<br> Троих начальство взяло – это точно.<br> Да, я ушёл с КАМАЗа – в виртуал.<br> И в интернете вы ищите имя,<br> Где я уже немало напахал...<br> Признайтесь: вы забыли о Фагиме?»<br> '''Хезмәттәшемә'''<br> '''''(тәрҗемәсе)'''''<br> «Имза куймый язсам – хәерлерәк,<br> Тырышып эшли-эшли күнегелгән...<br> Аңлатасым килә әмма төбәп<br> Миңа таныш дуслык телләреннән.<br> Язмышларым – гүя үги ана<br> (Татып баксаң, мөмкиндер аңларга):<br> Журналистлык насыйп булды миңа<br> Чирек гасыр бил бөккәч цехларда.<br> Гимннар тыңлап күңел канатлана,<br> Үзем яздым – юк игътибар аңа.<br> Бүген дә бит, калсам хыяллана,<br> Ватанпәрвәр җаным гел сыкрана...<br> Бар минем хөр, бәйсез үз галәмем –<br> Татарстаннан күпкә мөстәкыйльрәк!<br> Аңлар, бәлки... тиң түгел каләмем...<br> Бер Губерман… аңа тартым йөрәк.<br> Бар шигырьләп, рифмасыз язганым,<br> Кереп кыргый урман-болын-кырга...<br> Күпме мөмкин әмма, әй дусларым,<br> Хезмәтчәнләп ялагайланырга?!<br> Михнәт-хәсрәт – гел юлдаш акылга:<br> Чацкий моны һич аңламый калмас...<br> Мин калдырып киткән бер урынга<br> Өч кешене алган икән КАМАЗ.<br> КАМАЗлардан «виртуал»га киттем.<br> Тарихларда исемем язарсызмы?<br> Интернетта аз-маз хезмәт иттем...<br> Фәһим булып калдым – аңларсызмы?»<br> '''Ноябрь'''<br> (авторы – Тамара Бравина, 2023 елда язылган)<br> Улеглись страсти знойного лета,<br> скинул краски осенний закат.<br> Как предвестники новых сюжетов,<br> за окошком снежинки летят.<br> Правит бал госпожа Непогода,<br> но лучом сквозь ненастную грусть<br> серый цвет на мольберте природы<br> оживляет рябиновый куст.<br> У предзимья задача благая –<br> без иллюзий, обмана, прикрас<br> оценить то, что в жизни теряем,<br> и сберечь, что осталось при нас.<br> '''Ноябрь'''<br> (тәрҗемәсе)<br> Басылды эссе җәй хөрлеге,<br> ямьләде җирне көз балкышы.<br> Уйнаклый тәүге кар бөртеге –<br> өр-яңа гүзәллек нәкыше.<br> Үтсә дә һаваның чуагы,<br> дикъкатьсез ямансу зарына –<br> гамь өсти гел миләш куагы<br> табигый буяулар кабына.<br> Кыш алды игелек гөманы:<br> күпертмә хыялый ялганны,<br> хакла син тормышта узганны,<br> кадерлә сакланып калганны.<br> '''Посвящение к юбилею'''<br> (авторы – Тамара Бравина, 2003)<br> Обидели? Иди к Фагиму:<br> Он яд прольёт на боль твоей души.<br> Глядишь занозу из сердечка вынул,<br> Проблему философски разложив.<br> По-скорпионски ядовит и честен.<br> Пройдёт сквозь многотемья бурелом.<br> Слова и мысли – здесь всё на месте,<br> И… тапочки под письменным столом.<br> === '''ЭПИЛОГ''' === Йомгаклау сүзен минем «тәрҗемәи хәл»не үземнән дә яхшырак белүче фикер иясе булган Ольга Жигульскаяның югарыдагы сүзләреннән башлыйк: «...И в интернете вы ищите имя, где я уже немало напахал...» Чыннан да, китапның мөхәррире Илисә ханым хаклы: моңа кадәрге йөз битнең ни өчен язылганы турында аңлатма бирмичә булмый. Үзреклама өчен булмады бит инде бу хезмәт! Әйе, интернеттагы эшләрем 2011 елның августында, бөтенләй пенсиягә чыккач, чын-чынлап активлашып китте. Гәрчә аның төп өч юнәлеше күптән инде билгеләнгән булса да: 1) tt.forvo.com халыкара әйтелешләр һәм аудиосүзлекләр сайты аша татар телендәге гади һәм «канатлы» сүзләрнең, сүзтезмәләрнең, гыйбарәләрнең, халык авыз иҗаты үрнәкләренең, борынгы һәм хәзерге заман әдәби әсәрләре өземтәләренең аудиотупланмасын дөньякүләм дәрәҗәгә күтәрү. 2) Җир шарындагы милләт һәм дәүләт гимннарының мөмкин булганын татар теленә тәрҗемә кылу – газиз Ватаныбыз тулы бәйсезлеккә ирешеп, киләчәктә Рөстәм Яхинның галәм музыкасына бөтен татар аягүрә торып басып җырларлык чын гимн сүзләре иҗат ителсә иде дип. 3) урыс телендә язучы яһүд шагыйре Игорь Губерманның дөнья әдәбиятында тиңдәше булмаган шигърият жанры җәүһәрләрен («гарикларын»), аларның – әлбәттә, мөмкин булганын – татар теленә дә тәрҗемә итеп, милләттәшләребезгә туган телебез аша җиткерү; татарда Тукай мирасы булып калган һәм Гамил Афзал белән Әхмәт Исхак дәвам иткән тәнкыйди фикерләүне югалтмаска тырышу. Тагын берничә халыкара тел белеме проектында да эшли башлаган идем гасыр башында ук (әйтик, tatoeba.org һәм rhinospike.com интернет сәхифәләрендә). Боларның беренчесендә киң кулланыла торган бер үк җөмләләр һәм өземтәләр дөньяның төрле телләрендә бирелә, икенчесендә теге яки бу халык әдәбиятыңдагы кыска, әмма популяр һәм җыйнак әсәрләрнең аудиоязмалары тәкъдим ителә. Ләкин бу сайтларда бер-ике кеше генә, күпме тырышса-тырмашса да, сизелерлек нәтиҗәгә ирешә алмый. Һәм өстәвенә татарларда үзебезне дәррәү кубып дөньякүләм биеклекләргә менгезергә дигән – юк, мөмкинлек түгел! – теләк тә булмавы бик тиз ачыкланды. Шуңа күрә бу проектлар хәзер «туңдырылган» хәлдә. Без хәтта аларның интерфейсын (эчке аңлатмалы язуларын) татар телендә булдыру зарурлыгына да администраторларны күндерә алмыйбыз. Ә wikipedia.org сайтлар тармагында исә эшләр татарның үз корткычлыгына кадәр үк барып җитте инде: Казаннан бер бәндә кисәге башкалар язганны бозып һәм махсус программалар ярдәмендә хәреф хаталары өстәп утыра! Беренче ике юнәлеш турында гаять тәфсилле һәм кызыклы мәгълүматлар «Мәдәни җомга» газетасының 2022 елгы 16 һәм 30 сентябрь, 7 октябрь көннәрендә чыккан 36 нчы, 38 нче һәм 39 нчы саннарында (һәркайсының 14-15 битләрендә) бар. 2021-2022 елларда җыйнаграк язмалар шулай ук «Челнинские известия», «Ватаным Татарстан» һәм «Ирек мәйданы» газеталарында да басылды. Аларның авторлары – журналистлар Илисә Ганеева, Фәния Әхмәтҗанова, Зилә Нигъмәтҗанова. Forvo.com сайты – санап үтелгән проектларның иң әһәмиятлесе һәм популяры. Иртәме-соңмы, бүгенге шайтанча ашкынып глобальләшү чорында үз телен саклап калырга һәм аны лаеклы урынга күтәрергә теләмәгән аз санлы халыкларны көчләп ассимиляцияләү дә башланырга мөмкин. Һәм инкыйразга илтүче ассимиляция телне югалту гына түгел ул. Югалган телне өлешчә кайтарып була әле. Ә менә чит-ятларның үзең өчен гел зарарлы булган гадәтләрен үзләштерү тагын да яманрак. Җимергеч «сәясәт» күптән инде әзерләнеп килә, ә 2017 елдан башлап ул гасырлар буе дөньякүләм шайтани сынау полигоны булган Русиядә бар көченә тормышка ашырыла башлады. Соңрак бу «тәҗрибә»не бар дөньяга тарату өчен. Әйтик, урыс булмаган телләрдә белем бирү чынлыкта тыелды да инде. Шул сәбәпле империянең кайбер халыкларын бүген үк «сызып ташларга» да була. Үзебез иҗтиһат кылырга теләмәсәк, бу фаҗига без татарларны да читләтеп үтмәячәк. Һәм «булдырабызлар» кыл да кыймылдатмыйлар бүген, алга таба да берни эшләмәсләр, бөтен дөнья өчен әһәмияте булган татар телен саклап калыйк дип! «Спасение утопающих – дело рук самих утопающих!» Forvo сайтының татар тупланмасында бүген миннән кала тагын бер генә кеше эшли. Казан пенсионеры Шамил Нәҗипев ул. Элегрәк Миләүшә исемле, һәрьяклы төпле белемле һәм дөньяның берничә телен белә торган татар җанлы яшь туташыбыз да булыша иде безгә. Төрек лицеенда урта белем алган ул гасыр башында (юкка гына бу мәктәпләрне шапылдатып ябып куймадылар бит инде Татарстанда!). Югары белгечлеге буенча юрист. Ләкин хәзер инде аңа – намусын югалтмыйча – бу һөнәр буенча лаеклы эш табу, бәлки, мөмкин дә түгелдер. Русиядә дә, Татарстанда да. Шуңа күрә ул «пандемия» оештырылган елда чит илгә күчеп китәргә мәҗбүр булды. Үзе кебек үк киң күңелле тормыш юлдашын табу да читен булгандыр аңа. Чит илдә ул инглиз, урыс, татар һәм төрек телләренә тәрҗемә итү белән таба үз ризыгын. Былтыр көз көне Казанга һәм Чаллыга кайтып, безнең белән күрешеп-сөйләшеп һәм... мәңгегә дип хушлашып киткән иде. Шуннан соң ул кияүгә чыкты. Иренең исеме-фамилиясе һәм кем икәне дә билгеле. Кайда яшәгәннәре дә сер түгел безнең өчен. Бәлки балалары да бардыр инде. Кайчан туган илебезгә әйләнеп кайтасыларын гына фаразлап булмый... Сайтның төп офисы Испаниянең Басклар Илендә, Сан-Себастьян шәһәрендә урнашкан, дөньяның дистәләгән илендә аның үз серверлары эшли. Мәскәүдә һәм Петербургта да бар иде алар. Ләкин 2013-2014 елларда әлеге «башкалалар» һакерлары Forvo сайтына каршы көчле һөҗүмнәр оештырдылар. Кайвакыт сайтны атна буе төзәтеп утырдылар басклар һәм испаннар. Әйтик, корткычлар 2014 ел башында татар тупланмасының 100 меңләп сүзен – башлыча топонимиканы һәм тезмә-кушма фигыльләрне – сөртеп ташладылар. Югалган тел берәмлекләренең бер өлешен торгызырга... сайтның алман милләтеннән булган кулланучылары ярдәм итте безгә! Канаданың көнбатышында яшәүче алман кешесе Вольфганг Һофмайерга аеруча рәхмәтлемен. Ул хәзер сайт эшендә катнашмый инде. Исән-сау булса, хәзер аңа 82 яшь булырга тиеш. Гомумән, без күп кенә илләр кешеләре белән тыгыз элемтәдә тора идек ул вакытта. Алманнардан кала, вьетнамлылар, инглиз телле британиялеләр, японнар, кореялылар, Төркиядә яшәүче татарлар белән хат язышып тордык сайт почтасы аша. Әмма «пандемия» чит ил дусларыбызның күбесен төшенкелеккә батырды, күбесе эшне ташлады инде, аралар да өзелде... Ә бу сайттагы беренче татар сүзләрен 2008 елда ук Чаллы педагогия институтының бер мөгаллиме яздыра башлаган, аның тәхәллүсе – pippin2k. Кем булуын чамалыйм, 1990 нчы елларда Татар иҗтимагый үзәгендә бик актив кеше иде ул. Ләкин, кызганычка каршы, исем-фамилиясен искә төшерә алмыйм инде – онытылган. Соңрак, 2011 ел башында, аңа Шамил Зарипов килеп кушылган. 2011 елның 23 апрелендә, мин Forvo’да эшли башлаган көнне, безнең тупланмада 800дән артыграк сүз бар иде. Май аенда ук админнар миңа сайт интерфейсын татар теленә дә күчерергә тәкъдим иттеләр. Бөтен эчке аңлатмаларны алман һәм инглиз телләреннән тәрҗемә итеп урнаштырдым. Сайт җитәкчеләре белән хәзер дә бик уңай мөнәсәбәттә торабыз. Баштарак, 2011-2012 елларда, сайттагы «татар һөҗүме» бик күпләрне аптырашта калдырган иде. Ләкин без берничә кат язган «дипломатия хатлары»ннан һәм Швециянең Мальмё университеты журналында урнаштырылган интервьюыбыздан соң (авторы – алман журналисты Михаэль Шетцляйн) безгә карашлар тамырдан үзгәрде, дисәң дә була. 2014 елда Кырым яңадан Русия карамагына кергәч, европалылар бөтенләй шок халәтендә булдылар. Бу вакыйга сайттагы вазгыятьне дә нык үзгәртте. Админнар рейтинг лидерларына карата өстәмә хәвефсезлек чаралары булдырдылар. Бу яңалык, әлбәттә, безнең эшне бераз әкренәйтте. Унөч елга якын эшли-эшли, бердәнбер «гонорар» алдым. 2015 елда без сайтта «күләм рейтингы» буенча беренче урынга чыктык. Шуннан соң Лондонда яшәүче бер ханым, өй адресымны сайт почтасы аша соратып алып, миңа FORVO дип язылган фирма майкасын бүләк итеп җибәрде. Хәзер дә киеп йөрим аны: төсе бераз уңган булса да, тетелеп бетмәгән әле. Без сайт эшенә илнең башка халыклары кешеләрен дә җәлеп итәргә тырышып карадык: мәсәлән, башкортларны, чуашларны, удмуртларны, мариларны, тывалыларны. Башкортлардан шундый җавап килде: «Беҙ быны кәрәк тип тапмайбыҙ, кәрәк тип тапһаҡ, ике атнала ике йөҙ мең һүҙ кертеп ултыртабыҙ!» Унбер ел вакыт үтте, башкорт тупланмасына 200 яңа сүз дә өстәлмәде әле. Калган 15 мең башкорт сүзен мин фәкыйрегез («Буа башкорты»!) үзе яздырды. Чуашлардан һәм удмуртлардан бөтенләй җавап килмәде. Тывалы бер туташ белән тыва тупланмасында матур гына эшләп киткән идек тә, аңа бу гамәлне, кияүгә чыккач, ир җәмәгате тыйды. Тывада патриархат дигәнең бик куәтле икән. Ә менә «көнчыгыш мари» диалектында сөйләшүче Елена ханым белән без ике елдан артык гөрләтеп эшләдек. Мин мари сүзләрен һәм өземтәләрен өстәп торам, мәскәүле Елена аларның әйтелешен яздыра. Нәтиҗәдә хәзер мари тупланмасында 60 меңләп тел берәмлеге бар! Эшне дәвам итүче генә юк... Ниһаять, 2023 елның 30 августында, Шамил белән икәү башкарган җәйге «аврал»дан соң, без сайтта БЕР МИЛЛИОНЫНЧЫ татар тел берәмлеген яздырдык. Муса Җәлилнең «Җырларым» шигыре юллары иде ул: «Сездә минем бөтен тойгыларым, сездә минем керсез яшьләрем». Кертемне азәрбайҗанлы Бәхтияр Ваһабзадәнең Муса Җәлилгә багышланган «Очыгыз, тулпарларым!» шигыреннән (тәрҗемәсе Ренат Харисныкы) ике өземтә белән «уратып алдык». «Ни өчен татар теле татарның үзенә һәм бөтен дөньяга да кирәк соң?» – дигән сорау да туарга мөмкин. Җавап шундый: безнең телебез, беренчедән, төрки телләрнең кыл уртасында сакланып калган һәм шуңа күрә төрки дөньяда аралашу теле булып китәргә сәләтле. Аны бары тик XX гасырда «бөек телләр»дән алынган сүзләрдән өлешчә арындыру гына мәслихәттер. Икенчедән, борынгы гасырларда Ислам дине Идел-Урал төбәгендә һәм Себердә төрки телләрне саклаучы һәм үстерүче ролен дә үтәгән булса, бүген нәкъ киресенчә: бу телләр һәм бигрәк тә татар теле бетсә, бүгенге Русия мәмләкәтендә Ислам диненә дә зур куркыныч янаячак. Соңгы биш гасыр хәтере безгә шулай ди. Өченчедән, татар теле һәм татар иҗтиһады аша урталык җирләренең һәм бөтен Евразиянең дә чынбарлыктагы тарихын торгызу җиңелрәк. Әйтик, олы кыйтга топонимикасының яртысы әле бүген дә тугандаш төрки телләрдә бит. Һәм бүген рәсми дип саналган тарих «бөек телләр»дә иҗат ителгән чеп-чи ялган тозагында. Ә ялганга корылган «цивилизация»нең бернинди перспективасы юк. Һәм илебезнең лаеклы киләчәге дә татарның актив катнашыннан гайре барлыкка килә алмый. Чирек гасырдан соң ук инде бүгенге рәсми «сәясәт» нәтиҗәләренең кешелек тәнендә яман шеш булып китүе ихтимал... «Ни өчен бу сүзләрне атказанган сәясәт, әдәбият һәм мәдәният әһелләре түгел, ә махсус югары белеме һәм университетта алынган катыргы кәгазе дә булмаган бер бәндә яза соң?» – дип сорарсызмы? Чөнки бөекләребезне җанның-тәннең бөтен күзәнәкләрен дә йомарлап тотучы коткы һәм төшенкелек баскан, алар бүген шайтани көчләр коллыгында! Бу уңайдан Игорь Губерманнан төпле «җавап»: '''''У писателей ушки в мерлушке'''''<br> '''''и остатки еды на бровях,<br>''''' '''''возле дуба им строят кормушки,'''''<br> '''''чтоб не вздумали рыться в корнях.'''''<br> Әдипләрнең колаклары илтер,<br> кашларында – азык калдыгы,<br> тамырларда казынмасын диптер,<br> имән төпләрендә утлыгы.<br> Көлке түгел бу хәл – без кичергән фаҗига ул! Ошыймы-юкмы – икенче мәсьәлә. Һәм тагын бер актуаль фикер: милли инкыйраз теге яки бу милли-иҗтимагый күренеш турында «Нәрсәгә кирәк соң бу?» дигән сораудан башлана. Ә бу сорау бүген инде ялкаулыктан интегүчеләребезне нык «борчый»... «Гариклар» турында. Сиксән җиде яшьлек урыс-яһүд шагыйренә гашыйк булдым, дисәм, дөрес булмас иде. Миңа аның үз кавемендә утыз гасырлык «кыйммәтләр» һәм максатлар өчен гап-гади көрәшче генә булуы сер түгел. Шул исәптән, ачыктан-ачык ялган-фальсификация ярдәмендә дә. Әйтик, аның адым саен кабатлана торган «татаро-монгольское иго» сафсатасы тарихи наданлыктан килеп чыкмаган бит. Белә ашкеназ Игорь Мирон улы дөнья тарихын – энәсеннән җебенә кадәр! Ләкин шул ук вакытта аның «гариклары» кебек камил һәм замананың нәкъ өстенә баса торган дүртьюллыклар язучы шагыйрьләр әле дөньяга тумаган. Татарда да юк хәзер аның тиңдәшләре. Без бу объектив гаделлекне танырга тиешбез: булдыра алмыйсың икән – тырыша-тырыша өйрән. Шул җөмләдән меңьеллык рухият көндәшләреңнән дә. Фоат Уразай боларны «дөнья тотучылар» дип атый, ә Андрей Девятов (Пётр Кваськов) – «планлаштыручылар» дип. Ә без кем бүген? Безнең бу дөньяда бик мөһим бер үзенчәлегебез һәм аермабыз бар: «шайтан сайлаган» милләт булып китәргә хакыбыз да, хәтта мөмкинлегебез дә юк. Теләгебез дә булмаса иде! Мәрхүм Рашат ага Сафин («Татар юлы», «Татар миссиясе», «Татар инануы» һәм башка китаплар авторы) һәм замандашыбыз Фоат Уразай бу хакыйкатьне дистәләрчә мәртәбә исбат иттеләр инде үз әсәрләрендә.<br> * * *<br> Тупасрак булган булсам, кичерегез, җәмәгать. Минем дә түземлегем чиксез түгел ич – газиз халкымның куркаклыгын, мәнсезлеген һәм матдичелек сазлыгына үз теләге белән кереп батканын күзәтеп торырга. Бүгенгегез имин, киләчәгегез бәхетле булсын! Һәм шуның өчен тормышның бөтен даирәләрендә дә җиң сызганып эшкә керешергә ниятегез, теләгегез, ихтыяр көчегез һәм тырышлыгыгыз барлыкка килсен. Язмышының гел үзенә генә йөкләнгән өлешен үз кулына алырга теләмәгән халык беркайчан да хөр, азат һәм бәйсез булып китмәячәк. Һәм фани дөньяда бары тик намазлыкта утырып кына бакыйлык өчен дә җәннәт әһеле булуга ирешә алмыйсың...<br> [[Category:Wq/tt]] el4t0zsc1g8v6g221lwx0h6yns593l3 Wp/nyn/Patrick Nsamba Oshabe 0 3706360 7290348 7037011 2026-08-20T10:36:06Z MEvalyn 2608615 7290348 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} Patrick Nsamba Oshabe n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu '''2021''' arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == '''Obuto bwe n'obwegyese''' == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya [[:en:Open_University|Open University]], Bungyereza.<ref name=":0" /> == '''Omurimo''' == == '''Reeba n'ebi''' == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[:en:Mathias_Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[:en:Thomas_Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[:en:Muwada_Nkunyingi|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] o5fm3t436kde4d1zv9u7c7pzv9xn2j8 7290353 7290348 2026-08-20T10:38:10Z MEvalyn 2608615 7290353 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu '''2021''' arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == '''Obuto bwe n'obwegyese''' == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya [[:en:Open_University|Open University]], Bungyereza.<ref name=":0" /> == '''Omurimo''' == == '''Reeba n'ebi''' == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[:en:Mathias_Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[:en:Thomas_Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[:en:Muwada_Nkunyingi|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] rxdjcs8hyyw6t58p6913vtk3zoqk95s 7290354 7290353 2026-08-20T10:47:16Z MEvalyn 2608615 7290354 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya [[:en:Open_University|Open University]], Bungyereza.<ref name=":0" /> == '''Omurimo''' == == '''Reeba n'ebi''' == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[:en:Mathias_Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[:en:Thomas_Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[:en:Muwada_Nkunyingi|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] 4g208adizl6agtxuwxcxr2owm5ta9uc 7290356 7290354 2026-08-20T10:58:56Z MEvalyn 2608615 Unlinked the english link 7290356 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == '''Omurimo''' == == '''Reeba n'ebi''' == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[:en:Mathias_Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[:en:Thomas_Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[:en:Muwada_Nkunyingi|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] 7bd414k4sk3znydy19icr3ntlt02c9l 7290357 7290356 2026-08-20T11:01:51Z MEvalyn 2608615 7290357 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[:en:Mathias_Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[:en:Thomas_Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[:en:Muwada_Nkunyingi|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] f6hbkmh5z72kf03ju0nnb2rfz9soo1j 7290358 7290357 2026-08-20T11:03:11Z MEvalyn 2608615 7290358 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[:en:Thomas_Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[:en:Muwada_Nkunyingi|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] 7ax78wk6qc0fkn1nzcuaucqd2k1bx3z 7290359 7290358 2026-08-20T11:04:23Z MEvalyn 2608615 7290359 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[Wp/nyn/Thomas Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[:en:Muwada_Nkunyingi|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] koalb69fm0vqkfu5ov44t039v0r8ff0 7290360 7290359 2026-08-20T11:07:17Z MEvalyn 2608615 7290360 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[Wp/nyn/Thomas Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[Wp/nyn/Nkunyingi Muwada|Muwada Nkunyingi]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] 194g6rszh14adcndzeq9tx4x9jft3ma 7290361 7290360 2026-08-20T11:09:02Z MEvalyn 2608615 7290361 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[Wp/nyn/Thomas Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[Wp/nyn/Nkunyingi Muwada|Muwada Nkunyingi]] * Eishengyero rya Uganda * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] 2vc8ixy8qzv9xfbint18mfwwjfq2vve 7290362 7290361 2026-08-20T11:09:18Z MEvalyn 2608615 7290362 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[Wp/nyn/Thomas Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[Wp/nyn/Nkunyingi Muwada|Muwada Nkunyingi]] * [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|Eishengyero rya Uganda]] * [[:en:Kassanda_District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] qryak1yyvb2u30bmcqorg14wq88puh6 7290369 7290362 2026-08-20T11:52:04Z MEvalyn 2608615 7290369 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[Wp/nyn/Thomas Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[Wp/nyn/Nkunyingi Muwada|Muwada Nkunyingi]] * [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|Eishengyero rya Uganda]] * [[Wp/nyn/Kassanda District|Kassanda district]] == '''Ebyokureberaho''' == [[Category:Wp/nyn]] cvpbkruhtpjirh3u51e4facnhwu81j5 7290371 7290369 2026-08-20T11:52:25Z MEvalyn 2608615 7290371 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu ishengyero rya Uganda arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[Wp/nyn/Thomas Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[Wp/nyn/Nkunyingi Muwada|Muwada Nkunyingi]] * [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|Eishengyero rya Uganda]] * [[Wp/nyn/Kassanda District|Kassanda district]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] 2y21vu8aqamunpm06c6yf9wq99va55d 7290372 7290371 2026-08-20T11:56:23Z MEvalyn 2608615 7290372 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q124984566}} '''Patrick Nsamba Oshabe''' n'omuny'eishengyero omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] arikujwekyera ekicweka kya [[:en:Kassanda|Kassanda]] burengyerwa eizooba.<ref>[https://parliamentwatch.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/ "Uganda MPs swear-in at Pan African Parliament – Parliament Watch]". ''parliamentwatch.ug''. Retrieved 16 December 2025.</ref><ref>watchdog (6 November 2021). "[https://www.watchdoguganda.com/news/20211106/124258/parliament-to-reconsider-bill-promoting-local-content.html Parliament to reconsider Bill promoting local content".] ''Watchdog Uganda''. Retrieved 16 December 2025.</ref> Akatooranwa omu kwezi kw'okubanza omu 2021 arikurabira omu kibiina kya [[Wp/nyn/National Unity Platform|National Unity Platform.]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549NUP's https://www.newvision.co.ug/category/politics/nups-nsamba-elected-pan-african-parliament-au-NV_137549]NUP's Nsamba elected Pan-African Parliament audit committee chair - New Vision Official <sup>[''permanent dead link'']</sup></ref><ref>Eyotaru, Olive (27 September 2017). "[https://observer.ug/news/headlines/55132-mp-nsamba-outlines-tactics-to-fight-moves-on-age-limit.html MP Nsamba outlines tactics to fight moves on age limit]". [[:en:The_Observer_(Uganda)|''The Observer (Uganda)''.]]</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/category/news/five-nominated-to-pan-african-parliament-104029 "Five nominated to Pan African parliament]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. [[Wp/nyn/Kampala|Kampala]]. 18 March 2004.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nsamba akashomera ahari Kikandwa UMEA Primary School omu [[:en:Mubende_District|Disiturikiti ya Mubende]], hamwe na Mityana Secondary School aha rurengo rwa siniya ya kaana na siniya ya mukaaga. Akatunga diguri y'okubanza omu by'entatsya hamwe n'obufirosoofo kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] kandi bwanyima akatunga diguri y'okubanza omu by'emitwarize hamwe n'obwebembezi bw'abantu.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-lines-up-five-as-lop-debate-heats-up-3357394 "NUP lines up five as LoP debate heats up"]. ''Monitor''. 10 April 2021. Retrieved 13 December 2025.</ref> Akatunga n'ekihandiiko omu kumaraho obutaikirizana hamwe n'entunguuka hamwe na dipuroma omu by'entunguuka kuruga omu itendekyero rya Open University, Bungyereza.<ref name=":0" /> == Omurimo == == Reeba n'ebi == * [[Wp/nyn/Joel Ssenyonyi|Joel Ssenyonyi]] * [[Wp/nyn/Mathias Mpuuga|Mathias Mpuuga]] * [[Wp/nyn/Thomas Tayebwa|Thomas Tayebwa]] * [[Wp/nyn/Nkunyingi Muwada|Muwada Nkunyingi]] * [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|Eishengyero rya Uganda]] * [[Wp/nyn/Kassanda District|Kassanda district]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] tm4kfljvqtielxtlzj0trbku8ddvhcg User:Francucelo 2 3708901 7289692 7289266 2026-08-19T12:21:52Z Francucelo 2653102 7289692 wikitext text/x-wiki {{#babel:zh|en-4|fr-3}}较少活跃的编辑者。中文良好。关注的内容多样，生活于法国。虽未受过汉语教育，但仍有良好的行文。文风可白话也可文白相间。 9c4hrfmvsikn8duy5t6caiim5hk987k 7289712 7289692 2026-08-19T12:25:37Z Francucelo 2653102 /* */ 7289712 wikitext text/x-wiki {{#babel:zh|en-3|fr-3}}较少活跃的编辑者。中文良好。关注的内容多样，生活于法国。虽未受过汉语教育，但仍有良好的行文。文风可白话也可文白相间。 roekkbw3oz0x509svte78v4u90ogpv5 Wp/nyn/Robinah Nabbanja 0 3712062 7290176 7179889 2026-08-20T05:11:13Z Brenda Namulinda 2608960 7290176 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.[11][12][13][14] == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] 7en9m2gw2z65ivvjdnqxspzv5gunchh 7290178 7290176 2026-08-20T05:11:42Z Brenda Namulinda 2608960 7290178 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda". Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] b13cmbhgr69air4d88iqgxygnknzgbw 7290180 7290178 2026-08-20T05:12:02Z Brenda Namulinda 2608960 7290180 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "[https://statehouse.go.ug/cabinet-list-2026-2031/ President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda"]. Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] gvr10fg5vbrzfqd0h051ja4t82jo99h 7290182 7290180 2026-08-20T05:12:47Z Brenda Namulinda 2608960 7290182 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "[https://statehouse.go.ug/cabinet-list-2026-2031/ President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda"]. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Reporter, Our (13 May 2026). "VP Alupo, PM Nabbanja Sworn In as 12th Parliament Opens". ''SoftPower News''. Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] 4x4i3gxo228eea4r0p6vks2gq0bc6x2 7290183 7290182 2026-08-20T05:13:08Z Brenda Namulinda 2608960 7290183 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "[https://statehouse.go.ug/cabinet-list-2026-2031/ President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda"]. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Reporter, Our (13 May 2026). [https://softpower.ug/vp-alupo-pm-nabbanja-sworn-in-as-12th-parliament-opens/ "VP Alupo, PM Nabbanja Sworn In as 12th Parliament Opens"]. ''SoftPower News''. Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] tilvqgmwaj44capff9jl1c8560udvck 7290184 7290183 2026-08-20T05:13:29Z Brenda Namulinda 2608960 7290184 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "[https://statehouse.go.ug/cabinet-list-2026-2031/ President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda"]. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Reporter, Our (13 May 2026). [https://softpower.ug/vp-alupo-pm-nabbanja-sworn-in-as-12th-parliament-opens/ "VP Alupo, PM Nabbanja Sworn In as 12th Parliament Opens"]. ''SoftPower News''. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Independent, The (29 May 2026). "Alupo, Nabbanja approved as Vice President and Premier, respectively". ''The Independent Uganda:''. Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] 61or3vwt0qggsidygv0y4yznbvrhk4a 7290185 7290184 2026-08-20T05:13:51Z Brenda Namulinda 2608960 7290185 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "[https://statehouse.go.ug/cabinet-list-2026-2031/ President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda"]. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Reporter, Our (13 May 2026). [https://softpower.ug/vp-alupo-pm-nabbanja-sworn-in-as-12th-parliament-opens/ "VP Alupo, PM Nabbanja Sworn In as 12th Parliament Opens"]. ''SoftPower News''. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Independent, The (29 May 2026). [https://www.independent.co.ug/alupo-nabbanja-approved-as-vice-president-and-premier-respectively/ "Alupo, Nabbanja approved as Vice President and Premier, respectively"]. ''The Independent Uganda:''. Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] n4aayy43rypazub2f1fhlnbavnh1oun 7290189 7290185 2026-08-20T05:15:43Z Brenda Namulinda 2608960 7290189 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "[https://statehouse.go.ug/cabinet-list-2026-2031/ President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda"]. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Reporter, Our (13 May 2026). [https://softpower.ug/vp-alupo-pm-nabbanja-sworn-in-as-12th-parliament-opens/ "VP Alupo, PM Nabbanja Sworn In as 12th Parliament Opens"]. ''SoftPower News''. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Independent, The (29 May 2026). [https://www.independent.co.ug/alupo-nabbanja-approved-as-vice-president-and-premier-respectively/ "Alupo, Nabbanja approved as Vice President and Premier, respectively"]. ''The Independent Uganda:''. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>"Parliament approves Alupo, Nabbanja for historic second terms". ''Monitor''. 28 May 2026. Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] m6txzh5tw682pswhi2smvniq7tmx4xq 7290191 7290189 2026-08-20T05:16:19Z Brenda Namulinda 2608960 7290191 wikitext text/x-wiki {{Wp/nyn/Databox|item=Q62481397}} '''<big>Robinah Nabbanja</big>''' (akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969) n'omwegyesa kandi omunyabyabutegyeki omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://thecapitaltimes.co.ug/the-rise-of-rt-hon-robinah-nabbanja-biography-tribe-husband-early-life-as-a-taxi-driver-and-education/ "The Rise Of Rt. Hon Robinah Nabbanja: Biography, Tribe, Husband, Early Life As a Taxi Driver and Education]". 26 June 2021.</ref> Niwe mukazi w'okubanza kandi kuba enganzi y'eihanga rya Uganda obwahati.<ref>Uganda Radio Network (9 June 2021). "[https://www.independent.co.ug/new-cabinet-museveni-drops-kutesa-10-ministers/ New Cabinet: Museveni drops Kuteesa, 10 ministers"]. ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]] (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Akahamibwa eishengyero ebiro 21 okwa mukaaga omuri 2021,<ref>[https://www.bignewsnetwork.com/news/269892971/xinhua-world--summary-at-1530-gmt-june-14 "Xinhua world news summary at 1530 GMT, June 14]".</ref> akaza omu mwanya gwa [[Wp/nyn/Ruhakana Rugunda|Ruhakana Rugunda]], owaabaire ari omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu ofiisi y'omwebembezi w'eihanga. Akazaarwa omugyenzi John kayiira owaabaire ari omuhingi kandi omubazi kandi omukazi Nzeremeri Nakato. Enyimaho, akaba ari minisita w'eby'amagara omu kakiiko ka Uganda, ahagati y'ebiro 14 Okwa ikumi nibiri omuri 2019<ref name=":0">Monitor Reporter (14 December 2019). "[https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 18 December 2019.</ref> n'ebiro 3 Okwa kataano omuri 2021.<ref>The Independent (3 May 2021). "[https://www.independent.co.ug/president-museveni-dissolves-cabinet/ President Museveni hosts cabinet farewell luncheon]". ''The Independent (Uganda)''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref> Naakora nk'omukiiki omwishengyero omukazi owa disiturikiti ya Kakumiro omu [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|ishengyero rya 11 (2021–2026)]], omurimo ogu yaabaire aine omu [[:en:Parliament_of_Uganda#:~:text=The%2011th%20Parliament%20(2021%E2%80%932026,with%20one%20seat%20per%20district.|ishengyero rya 10 (2016–2021)]].<ref name=":1">Parliament of Uganda (2016). "[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=336 Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Nabbanja Robinah]". Kampala: Parliament of Uganda. Retrieved 30 January 2020.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese == Nabbanja akazaarwa ebiro 17 Okwa ikumi na kumwe omuri 1969 omuri Disiturikiti ya Kakumiro, nk'omwana wa mushanju aha baana ikumi nomwe. Akashomera aha ishomero rya Nkooko Primary School. Bwanyima akashomera aha St. Edward's Secondary School, Bukuumi, ahu yaashomire [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|O-Level]] na A-Level, yaatunga [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] hamwe na [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education.]]<ref name=":1" /> Ahagati ya 1990 na 2000, Nabbanja akatunga satifikeeti na [[:en:Diploma|dipuroma]] omu by'obwebembezi, okwebembera hamwe n'okutunguura kuruga omu matendekyero gatari gamwe, otwariiremu Yunivasite ya [[Wp/nyn/Uganda Martyrs University|Uganda Martyrs]], Eitendekyero ry'obwebembezi erya Uganda, [[Wp/nyn/Islamic University in Uganda|Islamic University]] omuri Uganda hamwe n'ekitongore ky'obwebembezi ekya [https://opm.go.ug/over-400-leaders-in-kyankwanzi-for-a-leadership-course/ National Leadership Institute Kyankwanzi]. Diguri ye ey'okubanza omu by'obutegyeki hamwe na diguri ye ey'okubanza omu by'entunguuka zikaba ziheirwe Yunivasite ya Uganda Martyrs.<ref name=":1" /> Omu Kwaikumi omuri 2023, akajwara diguri ya kabiri omu by'okureebuuza n'okushwijuma kuruga omu [[:en:Nkumba_University|yunivasite ya Nkumba]].<ref>Simon Peter Tumwine (26 October 2023). "[https://www.newvision.co.ug/category/news/pm-nabbanja-graduates-from-nkumba-university-NV_173519 PM Nabbanja Graduates From Nkumba University]". ''New Vision''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Omurimo == Kuruga 1993 kuhisya 1996, Nabbanja akaba ari omwegyesa w'eishomero rya Uganda Martyrs Secondary School [[:en:Kakumiro|Kakumiro]]. Bwanyima akakora nka kansala wa Disiturikiti, arikujwekyera Nkooko Sub-County, omu Disiturikiti ya [[Wp/nyn/Kibaale|Kibaale]] obwire obwo, kuruga 1998 kuhisya 2001. Akakora nka omuhandiiki w'eby'amagara, ekikura ky'abantu hamwe n'obuheereza bw'abantu omu Disiturikiti omu bwire obwo.<ref name=":1" /> == Ebyafaayo by'eby'obutegyeki hamwe n'omurimo == Kuruga omu 2001 kuhisya 2010, akakora nka omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga omu disiturikiti ya [[Wp/nyn/Pallisa|Pallisa]], [[Wp/nyn/Busia|Busia]] na [[:en:Budaka_District|Budaka]]. Omuri 2011, akaza omu by'obutegyeki bwa [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] obu yaasingura entebe y'omujwekyerwa w'abakazi omu disiturikiti ya Kibaale omu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|ishengyero ry'amwenda (2011-2016)]]. Disiturikiti ya Kakumiro ku yaatandikirweho omuri 2016, akaza omu by'obutegyeki bw'abakazi omu disiturikiti ensya kandi yagaruka yaasingura. Niwe mubaka oriho obwahati.<ref name=":1" /> Omu kuhindura ba minisita okwabaireho ebiro 14 Okwaikumi na kumwe 2019, Nabbanja akatooranwa kuba minisita w'eby'amagara omu ihanga, akaza omu bigyere bya [[:en:Sarah_Achieng_Opendi|Sarah Achieng Opendi]] owaabaire ari minisita w'eby'obugaiga bw'omu itaka.<ref name=":0" /><ref>The Edge (15 December 2019). "[https://web.archive.org/web/20200501220832/http://edge.ug/2019/12/15/kafuuzi-nabbanja-adoa-made-ministers-too/ Kafuuzi, Nabbanja, Adoa Made Ministers Too]". Kampala: The Edge Uganda. Archived from the original on 1 May 2020. Retrieved 30 January 2020.</ref>Bwanyima y'okwikirizibwa eishengyero, akarahizibwa omu ofiisi ebiro 13 Okwakana 2020.<ref>New Vision (13 January 2020). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office New ministers take office]". ''[[Wp/nyn/The New Vision|New Vision]]''. Kampala. Retrieved 30 January 2020.</ref> Omu kakiiko akasya akarondwa ebiro 8 okwamukaaga 2021, Nabbanja akarondwa kuba enganzi y'eihanga omu kakiiko k'abashohi ak'abantu 82 (2021 kuhisya 2026).<ref>Daily Monitor (8 June 2021). "[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430616 Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President]". ''[[Wp/nyn/Daily Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Retrieved 9 June 2021.</ref><ref name=":1" /> Akagumizamu ari omu mwanya nigwo gumwe omu kabineti ya 2026-2031.<ref>PPU (26 May 2026). "[https://statehouse.go.ug/cabinet-list-2026-2031/ President Museveni Names New Cabinet - State House Uganda"]. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Reporter, Our (13 May 2026). [https://softpower.ug/vp-alupo-pm-nabbanja-sworn-in-as-12th-parliament-opens/ "VP Alupo, PM Nabbanja Sworn In as 12th Parliament Opens"]. ''SoftPower News''. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>Independent, The (29 May 2026). [https://www.independent.co.ug/alupo-nabbanja-approved-as-vice-president-and-premier-respectively/ "Alupo, Nabbanja approved as Vice President and Premier, respectively"]. ''The Independent Uganda:''. Retrieved 20 August 2026.</ref><ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/parliament-approves-alupo-nabbanja-for-historic-second-terms-5476912 "Parliament approves Alupo, Nabbanja for historic second terms]". ''Monitor''. 28 May 2026. Retrieved 20 August 2026.</ref> == Okuhakana == Omu kwezi kwaikumi nebiri 2021, omu karuuru k'okugarukamu aka LC5 omuri Kayunga, Robinah Nabbanja akaza kushaba akaruuru kumara ebiro bitaano kandi bamujunaana okugaba enguzi ya UGX:4,000 kuteera akaruuru k'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|NRM]] Andrew Muwonge<ref>Uganda Radio Network (17 December 2021). "[https://observer.ug/news/headlines/72208-nrm-s-muwonge-declared-winner-of-kayunga-by-election NRM's Muwonge declared winner of Kayunga by-election"]. ''The Observer (Uganda)''. Kampala, Uganda. Retrieved 28 October 2023.</ref> == Reeba na == * [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] == Ebyokureberaho == [[Category:Wp/nyn]] q4aynrtzbum6hcvunr7f2ye6dq593rb Wy/ta/Country articles 0 3733233 7290089 7073953 2026-08-20T04:05:41Z Sree1959 2594881 Deletion request submitted 7290089 wikitext text/x-wiki {{Delete|Inadvertently created in the Main namespace instead of being created under the Category namespace. Since there is already a category with the same title, this page may please be deleted.}} இந்தப் பக்கம் '''நாடு''' என்ற தலைப்பில் கட்டுரைகளைப் பட்டியலிட வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளது. {{Wy/ta/CatTOC}} [[Category:Wy/ta/Articles by type]] __HIDDENCAT__ libifcx55sztxm23v04okocp2ason83 User talk:SeeKahs2010 3 3743179 7290086 7264623 2026-08-20T03:55:23Z Mirlim 2598865 Undid revision [[Special:Diff/7264623|7264623]] by [[Special:Contributions/Mirlim|Mirlim]] ([[User talk:Mirlim|talk]]) 7290086 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 06:16, 5 April 2026 (UTC) 5tydlx7nx3h80yhl9nu0rij8z4o2vsp Wp/hnm/腌粉 0 3745729 7289774 7241323 2026-08-19T14:02:45Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289774 wikitext text/x-wiki [[File:Hainanfen at a restaurant in Sanya (20230324201859).jpg|thumb|海南省其腌粉|300px]] '''腌粉'''，抑叫'''海南粉'''，是[[Wp/hnm/海南省|海南省]]特有其[[Wp/hnm/米粉|米粉]]。口感软糯，味道酸甜可口，多味抑𪨧芳。腌粉是拿大米来作原料，掺入精盐、番薯粉、食用油这滴佐料，配上牛肉干、花生、竹笋、脆饼相俦食。米粉压制其阵时，又细又滑，是海南本地世侬定定食其特色美食。 [[Category:Wp/hnm]] cmquwyz6hsr2t6ed0fwz7e7ukp8qanx Wp/hnm/普通话 0 3746082 7289773 7241325 2026-08-19T14:02:31Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289773 wikitext text/x-wiki '''普通话'''（[[Wp/hnm/普通话拼音|普通话拼音]]：pǔ tōnɡ huà），抑叫'''现代标准[[Wp/hnm/汉话|汉话]]'''，是[[Wp/hnm/中国|中国]]法定其「国家通用话」，分侬定义作「拿北京音作标准音，拿北方话作基础方言，拿典范其现代白话文著作作话法规范其现代[[Wp/hnm/汉族|汉族]]相俦话」。「普通话」底其「普通」两字是「普遍、共通」其意思。 1923年，中华民国教育部国语统一筹备会第五次会议决定，拿现代中国北方官话其白话文话法同北京话语音作底来制定标准化汉话，叫作「中华民国国话」。1932年经过中华民国教育部颁布《国音常用字汇》去后，分侬采纳作中国其官方话。作为联合国六种官方工作话之一，变作国际世侬学习普通话其主要参照。 中华人民共和国成立去后，为着同中华民国政府所讲其「国话」作分别，1955年伫全国文字改革会议面顶将「国话」改叫作「普通话」。第九届全国人民代表大会常务委员会通过其《中华人民共和国国家通用语言文字法》，将普通话规定作国家通用话。 [[Category:Wp/hnm]] 6zlkfhhvz492vqukpj7blpu35h03fgg Wp/hnm/数学 0 3752052 7289786 7262155 2026-08-19T14:06:54Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289786 wikitext text/x-wiki '''数学'''是研究数量、变化、结构、空间，阁有模型这款概念其一门学科。数学𪨧严谨，每只符号同字词都有精确其定义，滴字多多时候会照情况有多款无平样其解法。[[Wp/hnm/数学家|数学家]]其目标是运用这款话来阐述滴关系（数量关系、结构关系、前后变化关系），阁再透过对现实[[Wp/hnm/世界|世界]]其观察、这批观察其广义化，阁有逻辑推理去产生滴新其知识。每一门其数学拢会靠滴公理（是讲许批「无证自明其真理」）来作推论。伊侬希望用这些拢总学者，拢接受其公理来证明滴新知识。数学同实证[[Wp/hnm/科学|科学]]无平样：实证科学是靠找大量其现实事例（作[[Wp/hnm/实验|实验]]抑是观察），作证据去支持，抑是否决某某理论，而数学就是靠推理其方法去证明许批真理，无用遘任何现实事例。 基础数学其知识同运用，是[[Wp/hnm/人类|人类]]社会当中无使少其一环。伊其基本概念其精炼早伫[[Wp/hnm/古埃及|古埃及]]、[[Wp/hnm/古美索不达米亚|古美索不达米亚]]，阁有[[Wp/hnm/古印度|古印度]]其数学文本内向就看会遘。由许阵时起头，数学就持续无断有稳定其进展。伫16世纪其[[Wp/hnm/文艺复兴|文艺复兴]]时期，因为伊同新其科学发现相俦作用来产生去数学上其革新，导致知识其加速发展。遘今旦，数学分侬用伫无平样其科学领域内向，包括[[Wp/hnm/物理学|物理学]]、[[Wp/hnm/工程学|工程学]]、[[Wp/hnm/医学|医学]]，同[[Wp/hnm/经济学|经济学]]这款。用伫这批领域其数学，通常分侬叫应用数学，而这批应用有阵时抑会激起滴新其数学发现。另一方面，数学家抑会研究纯粹数学，是讲对数学概念本身其研究，而无是拿任何实际应用作目的。大半数学研究拢是由纯数许块起头，过程当中偶尔就会发现滴有实用价值其数学知识，所以应用同纯粹数学，可以讲是相辅相成。 [[Category:Wp/hnm]] hu9uhkimf1ugz79ydnd3alw1uzd5do0 Wp/hnm/山 0 3752064 7289772 7241322 2026-08-19T14:02:05Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289772 wikitext text/x-wiki '''山'''是伫某枚范围内向，同周围比，地势明显突出其地形。无一定客观定义，抑有多款无平样其叫法。无是𪨧斜其山叫作丘。山尖会叫作峰。山矮会分世侬叫作细山仔，山高是[[Wp/hnm/高山|高山]]，得世侬敬拜其高山就叫作岳，比论讲有[[Wp/hnm/五岳|五岳]]。而连绵其会叫作岭。当一批山聚作一堆其阵时，就会构成[[Wp/hnm/山脉|山脉]]。 [[Category:Wp/hnm]] hi49uhfwmvmq5mg7qo4xlx2s61eha6e Wp/hnm/明日方舟：终末地 0 3753935 7289784 7241396 2026-08-19T14:05:51Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289784 wikitext text/x-wiki [[File:Arknights Endfield Zh.svg|thumb|明日方舟：终末地|300px]] 《'''明日方舟：终末地'''》是[[Wp/hnm/鹰角网络|鹰角网络]]旗下峘形山工作室开发其即时策略[[Wp/hnm/游戏|游戏]]，伊是《[[Wp/hnm/明日方舟|明日方舟]]》其衍生作品。游戏采用基本免费、内含付费内容其运营模式，伫[[Wp/hnm/Microsoft Windows|Microsoft Windows]]、[[Wp/hnm/PlayStation 5|PlayStation 5]]、[[Wp/hnm/IOS|iOS]]、[[Wp/hnm/Android|Android]]等好多平台全球发布。本作伫2022年3月首次对外公布，并同步发布概念视频同早期实机演示，2024年8月取得网络游戏出版许可，2026年1月22日开启全球公测。游戏故事发生伫一只叫「[[Wp/hnm/塔卫二|塔卫二]]」其星球面顶，玩家将作为「[[Wp/hnm/终末地工业|终末地工业]]」其「协议回收部门」其[[Wp/hnm/管理员|管理员]]，照指引沓沓仔对开拓区进行探索。 [[Category:Wp/hnm]] {{INTERWIKI|Q112049342}} h0zzgd59zztbotbwvunrgw1o97rkyci User talk:LadyDog 3 3765421 7290033 7172539 2026-08-19T21:50:20Z Mfield 465036 Mfield moved page [[User talk:Ladyofames]] to [[User talk:LadyDog]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ladyofames|Ladyofames]]" to "[[Special:CentralAuth/LadyDog|LadyDog]]" 7172539 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 07:09, 12 May 2026 (UTC) n9t7t07xmrkkfu81ybbq8kzgmcdnvhw Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach 0 3777344 7289974 7270898 2026-08-19T20:14:30Z Iliya Emelda 2686630 7289974 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/cishingini|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (Tsikimba) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] q4ev1vuy9b4bucumhkhmasc7k5ww2qm 7289976 7289974 2026-08-19T20:17:39Z Iliya Emelda 2686630 7289976 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] ot1g7xt1l41mhccxh4m00w8px3xuqts 7289978 7289976 2026-08-19T20:20:05Z Iliya Emelda 2686630 7289978 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji people|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Aza a̱ Ka̱nji/|Aza a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] gl1t4swo7evwwtag1o86f1b6iuftyub 7289983 7289978 2026-08-19T20:22:00Z Iliya Emelda 2686630 7289983 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji people|Kainji people]] || [[Wp/tsw/Aza a̱ Ka̱nji/|Aza a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] 4klfrfobrhu25uvmfsnvze3513h82ot 7289992 7289983 2026-08-19T20:35:06Z Iliya Emelda 2686630 7289992 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Kelentsu a̱ Ka̱nji|Kelentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji Languages|Kainji Languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] t3o0itsby0a3tomzeijp5jhjn8z09ni 7289994 7289992 2026-08-19T20:36:12Z Iliya Emelda 2686630 7289994 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Kelentsu a̱ Ka̱nji|Kelentsu a̱ Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji Languages|Kainji Languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (Tsishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] 804vubcyrw9v0zrh3yhh7rubbuq2g99 7289996 7289994 2026-08-19T20:38:16Z Iliya Emelda 2686630 7289996 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Kelentsu ka Ka̱nji|Kelentsu ka Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji Languages|Kainji Languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (Tsishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] jckp9po3lafy10lswf36o10rfgq5jd9 7290301 7289996 2026-08-20T08:18:23Z MATTHEW Angela 2686623 7290301 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Kelentsu ka Ka̱nji|Kelentsu ka Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji Languages|Kainji Languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (Tsishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Asula|Asula]] || ''[[Wp/tsw/[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 08:18, 20 August 2026 (UTC)|[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 08:18, 20 August 2026 (UTC)]]'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] 1bq1xpfldluevpw4kx9pzdquimcalis 7290303 7290301 2026-08-20T08:25:14Z MATTHEW Angela 2686623 7290303 wikitext text/x-wiki This page was created for the Kambari Wikipedia Outreach 2026 event. For the main landing page on Meta-Wiki, please [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Event:Kambari_Wikipedia_Outreach '''click here''']. ''Please create the articles in the English Wikipedia using the correct Kambari (Tsishingini) equivalent. Use the following steps:'' STEPS: # Click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found next to "''' Articles for creation'''" below. # Go to the article you wish to create/translate in the Kambari Category (Wp/tsw) of the Wikimedia Incubator. # Replace the "'''not assigned'''" with four tildes <code>'''<nowiki>~~~~</nowiki>'''</code> beside the word you wish to create an article for. # Publish the changes. # The article you want to translate, click on the English equivalent. You'll be redirected to the main article in the English Wikipedia. # Highlight and copy the part you wish to translate. # Return to this page. # Click on the title in Kambari (Tsishingini) you would see in <span style=background:#FF0000>red</span>. # When it opens, you'll see a blank page. # Paste what you copied. # ''' On mobile''': Click on the blue arrow at the top right corner of your screen (when using mobile) and briefly add into the Summary box what you just did or are about to do ## Click on Publish. # ''' On desktop''': Scroll down and click on "Publish page" (when using desktop). # Now, you wouldn't leave what you pasted in English without translating to Kambari (Tsishingini). To do that, on that very new page you created, click on "edit source" (when using a desktop) or the pen tool '''🖊️''' (when using a mobile), found at the top of that page. # Scroll down and begin translating and replacing the English text with the Kambari (Tsishingini) text. # Publish in bits or in whole as you translate. NB: * If an article has been <span style=background:#87BEEB>created</span>, it would be displayed in <span style=background:#87BEEB>blue</span>. If it is <span style=background:#FF0000>yet to be created</span>, it would be displayed in <span style=background:#FF0000>red</span>. * Please study [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article this (please click here)] for more insight into article creation. ==Articles for creation== This is a list of articles we hope to create during the event. ''Please search if an article already exists before creating one ̂to avoid duplication.'' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! English Wikipedia !! Kambari Wikipedia Incubator !! Sign |- | [[:w:en:Kambari languages|Kambari languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Tsishingini|Elentsu a̱ Tsishingini]] || ''[[User:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[User talk:Kambai Akau|talk]]) 14:50, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini|Tsishingini]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini language]] || [[Wp/tsw/Tsishingini/Cishingini|Tsishingini]] (Cishingini) || ''[[User:Ga,anlolo magaji|Ga,anlolo magaji]] ([[User talk:Ga,anlolo magaji|talk]]) 14:14, 13 June 2026 (UTppppC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini|A̱shingini]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 16:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shingini language|Shingini people]] || [[Wp/tsw/A̱shingini/Cishingini|A̱shingini]] (Cishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 09:56, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba|Tsikimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 11:01, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba language]] || [[Wp/tsw/Tsikimba/Tsikimba|Tsikimba]] (Cishingini) || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 18:41, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kimba language|Kimba people]] || [[Wp/tsw/Akimba|Akimba]] (Tsishingini) || ''[[User:Dorcas Philemon|Dorcas Philemon]] ([[User talk:Dorcas Philemon|talk]]) 19:10, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi|Tsuvaɗi]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:39, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi language]] || [[Wp/tsw/Tsuvaɗi/Tsikimba|Tsuvaɗi]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:35, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Vadi language|Vadi people]] || [[Wp/tsw/Avaɗi|Avaɗi]] (Tsishingini) || ''[[User:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:[[Special:Contributions/&#126;2026-34741-36|&#126;2026-34741-36]] ([[User talk:&#126;2026-34741-36|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi language]] || [[Wp/tsw/Tsubaangi|Tsubaangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 09:22, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi|A̱za̱baangi]] (Tsishingini) || ''[[User:Blessing Ayuba|Blessing Ayuba]] ([[User talk:Blessing Ayuba|talk]]) 10:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Baangi language|Baangi people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini|A̱za̱baangi]] (Cishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:17, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu language]] || [[Wp/tsw/Tsuyumu|Tsuyumu]] || ''[[User:Chigashi|Chigashi]] ([[User talk:Chigashi|talk]]) 10:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] (Tsishingini) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:26, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini|A̱za̱yumu]] (Cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 06:33, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yumu language (Nigeria)|Yumu people]] || [[Wp/tsw/A̱za̱yumu|A̱za̱yumu]] || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 15:23, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kainji languages|Kainji languages]] || [[Wp/tsw/Kelentsu ka Ka̱nji|Kelentsu ka Ka̱nji]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:11, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Kainji Languages|Kainji Languages]] || [[Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/|Elentsu a̱ Ka̱nji]] (Tsishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:46, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Lela language|Lela language]] || [[Wp/tsw/Tsuta̱bula̱|Tsuta̱bula̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lela language|Lela people]] || [[Wp/tsw/Nta̱bula̱|Nta̱bula̱]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe language|Nupe language]] || [[Wp/tsw/Tsigidi|Tsigidi]] || ''[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:21, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi|Ngidi]] (Tsishingini) || ''[[User:Yohanna Daniel|Yohanna Daniel]] ([[User talk:Yohanna Daniel|talk]]) 14:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Tsikimba|Ngidi]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:31, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nupe people|Nupe people]] || [[Wp/tsw/Ngidi/Cishingini|Ngidi]] (Cishingini) || ''[[User:Elisha Ayuba|Elisha Ayuba]] ([[User talk:Elisha Ayuba|talk]]) 14:11, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi language|Gbagyi language]] || [[Wp/tsw/Tsugwari|Tsugwari]] || ''[[Special:Contributions/&#126;2026-34897-15|&#126;2026-34897-15]] ([[User talk:&#126;2026-34897-15|talk]]) 10:02, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari|Agwari]] (Tsishingini) || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:46, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Gbagyi people|Gbagyi people]] || [[Wp/tsw/Agwari/Cishingini|Agwari]] (Cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 07:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa language|Hausa language]] || [[Wp/tsw/Tsugana|Tsugana]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:49, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hausa people|Hausa people]] || [[Wp/tsw/Agana|Agana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula language|Fula language]] || [[Wp/tsw/Tsupunlata|Tsupunlata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 06:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlata|Mpunlata]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 13:25, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fula people|Fula people]] || [[Wp/tsw/Mpunlatai|Mpunlatai]] (cishingini)|| ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 07:34, 23 July 2026 (UTC)'' |-Cisshshshshshshh | [[:w:en:Land|Land]] || [[Wp/tsw/Iɗa|Iɗa]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 01:16, 17 June 2026 (UTC)'' |- |- | [[:w:en:Niger State|Niger State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Neja|Iɗa ya Neja]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 11:04, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi|Iɗa ya Kebi]] (Tsishingini) || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:54, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kebbi State|Kebbi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kebi/Tsikimba|Iɗa ya Kebi]] (Tsikimba) || ''[[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 09:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kwara State|Kwara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kwara/Tsikimba|Iɗa ya Kwara]] (Tsikimba) || ''[[User:Yahaya S Yahaya|Yahaya S Yahaya]] ([[User talk:Yahaya S Yahaya|talk]]) 13:10, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 22:27, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (Nigeria)]] || [[Wp/tsw/Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)|Aci e Iɓolo yi Iɗa (Najeriya)((cishingini)]] || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 20:30, 1 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kaduna State|Kaduna State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kaduna|Iɗa ya Kaduna]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:40, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara|Iɗa ya Zamfara]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Zamfara/Cishingini|Iɗa ya Zamfara]] (Cishingini) || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 13:09, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Zamfara State|Zamfara State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Sokoto/Cishingini|Iɗa ya Sokoto]] (Cishingini) || ''[[User:Ishaya Ayuba|Ishaya Ayuba]] ([[User talk:Ishaya Ayuba|talk]]) 13:29, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi|Iɗa ya Kogi]] (Tsishingini) || ''[[User:Danladi Barnabas Jonah|Danladi Barnabas Jonah]] ([[User talk:Danladi Barnabas Jonah|talk]]) 13:14, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kogi State|Kogi State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Kogi/Tsishingini|Iɗa ya Kogi]] (cishingini) || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo|Iɗa ya Oyo]] (Tsishingini) || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 08:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Oyo State|Oyo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Oyo/cishingini|Iɗa ya Oyo]] (cishingini) || ''[[User:Michael Musa Dankambari|Michael Musa Dankambari]] ([[User talk:Michael Musa Dankambari|talk]]) 18:15, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato|Iɗa ya Pulato]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Plateau State|Plateau State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Pulato/Tsikimba|Iɗa ya Pulato]] (Tsikimba) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Benue State|Benue State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Benuwe|Iɗa ya Benuwe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Katsina State|Katsina State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Katsuna|Iɗa ya Katsuna]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo|Iɗa ya Edo]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Edo State|Edo State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Edo/Cishingini|Iɗa ya Edo]] (Tsishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗa ya Enugu|Iɗa ya Enugu]] (Tsishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:29, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Enugu State|Enugu State]] || [[Wp/tsw/Iɗika i Inugu/Cishingini|Iɗika i Inugu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma|Vuma]] (Tsishingini) || [[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 13:42, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Human|Human]] || [[Wp/tsw/Vuma/Tsikimba|Vuma]] (Tsikimba) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:28, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Head|Head]] || [[Wp/tsw/Aaci|Aaci]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 07:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hand|Hand]] || [[Wp/tsw/Ukere|Ukere]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mouth|Mouth]] || [[Wp/tsw/Una̱|Una̱]] || ''[[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 13:48, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tongue|Tongue]] || [[Wp/tsw/Eelentsu|Eelentsu]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 18:40, 12 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nose|Nose]] || [[Wp/tsw/Vunu|Vunu]] || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:54, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Face|Face]] || [[Wp/tsw/Urewesu|Urewesu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 17:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Body|Body]] || [[Wp/tsw/Lipu|Lipu]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:56, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Leg|Leg]] || [[Wp/tsw/Anana|Anana]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 11:45, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:God|God]] || [[Wp/tsw/A̱sula̱|A̱sula̱]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:30, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Jesus|Jesus]] || [[Wp/tsw/Yesu|Yesu]] (cishingini) || [[User:Shiprah Timothy|Shiprah Timothy]] ([[User talk:Shiprah Timothy|talk]]) 13:19, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Holy Spirit|Holy Spirit]] || [[Wp/tsw/Ayivuki a singai/Cishingini|Ayivuki a singai]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Mekerenkesu|Mekerenkesu]] (Tsishingini) || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:09, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Satan|Satan]] || [[Wp/tsw/Kalijani/Cishingini|Kalijani]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 07:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Heaven|Heaven]] || [[Wp/tsw/Zuva|Zuva]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Angel|Angel]] || [[Wp/tsw/Kalingata|Kalingata]] (cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 12:42, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Christianity|Christianity]] || [[Wp/tsw/Itoni|Itoni]] || ''[[User:Zuwemsu Happy|Zuwesu Happy]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Islam|Islam]] || [[Wp/tsw/A̱ka̱ɗa̱ta̱|A̱ka̱ɗa̱ta̱]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mohammed|Mohammed]] || [[Wp/tsw/Mahama̱du|Mahama̱du]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Nigeria|Nigeria]] || [[Wp/tsw/Najeriya/Cishingini|Najeriya]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Africa|Africa]] || [[Wp/tsw/Afirika|Afirika]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Asia|Asia]] || [[Wp/tsw/Asiya|Asiya]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:33, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Europe|Europe]] || [[Wp/tsw/Yuropa|Yuropa]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North America|North America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Ugana|Amerika vu Ugana]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:05, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South America|South America]] || [[Wp/tsw/Amerika vu Uyagi|Amerika vu Uyagi]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:46, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Australia|Australia]] || [[Wp/tsw/Asutureliya|Asutureliya]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:02, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Antarctica|Antarctica]] || [[Wp/tsw/Antatika|Antatika]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:06, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Brook|Brook]] || [[Wp/tsw/Uyene|Uyene]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 09:44, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Stream|Stream]] || [[Wp/tsw/Moɗolu|Moɗolu]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:River|River]] || [[Wp/tsw/Uɗolu|Uɗolu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 13:47, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Well|Well]] || [[Wp/tsw/Ooko'o|Ooko'o]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lake|Lake]] || [[Wp/tsw/Uɗolu gbain|Uɗolu gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pond|Pond]] || [[Wp/tsw/Abata|Abata]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sea|Sea]] || [[Wp/tsw/Mala|Mala]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ocean|Ocean]] || [[Wp/tsw/Mala ma gbain|Mala ma gbain]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:30, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Book|Book]] || [[Wp/tsw/Aatagada|Aatagada]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 12:24, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:North|North]] || [[Wp/tsw/Ugana|Ugana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:08, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:South|South]] || [[Wp/tsw/Uyagi|Uyagi]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:East|East]] || [[Wp/tsw/Asana|Asana]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:50, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:West|West]] || [[Wp/tsw/A̱livu|A̱livu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Center|Center]] || [[Wp/tsw/Memere|Memere]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Desert|Desert]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ma̱bula̱)|A̱tsumona (ma̱bula̱)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:26, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sun|Sun]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:48, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Moon|Moon]] || [[Wp/tsw/Wotoi|Wotoi]]((cishingini) || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 12:53, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Day|Day]] || [[Wp/tsw/Urana|Urana]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Night|Night]] || [[Wp/tsw/Ayin|Ayin]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:10, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Year|Year]] || [[Wp/tsw/Ka̱ya̱ꞌa̱/Cishingini|Ka̱ya̱ꞌa̱]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 15:35, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Ethnic group|Ethnic group]] || [[Wp/tsw/Elentsu (ama)|Elentsu (ama)]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:18, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dog|Dog]] || [[Wp/tsw/Musan|Musan]] (Cishingini) || ''[[User:Nanret Bulus|Nanret Bulus]] ([[User talk:Nanret Bulus|talk]]) 13:51, 13 June 2026 (UTC)'' ''̃ ̃ ̃ ̃ '' |- | [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Ugashi|Ugashi]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- || [[:w:en:Scorpion|Scorpion]] || [[Wp/tsw/Kudyaɓu/Cishingini|Kudyaɓu]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Fish|Fish]] || [[Wp/tsw/Magula|Magula]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:19, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Meat|Meat]] || [[Wp/tsw/Inama|Inama]] || [[User:Rifkay|Rifkay]] ([[User talk:Rifkay|talk]]) 12:43, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Animal|Animal]] || [[Wp/tsw/Nama|Nama]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cat|Cat]] || [[Wp/tsw/Kozoli/Cishingini|Kozoli]] (Cishingini) || ''[[User:Damveek|Damveek]] ([[User talk:Damveek|talk]]) 05:01, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cattle|Cattle]] || [[Wp/tsw/Nan|Nan]] || ''[[User:Solinya kana|Solinya kana]] ([[User talk:Solinya kana|talk]]) 12:32, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Goat|Goat]] || [[Wp/tsw/Megbele|Megbele]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 21:41, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Sheep|Sheep]] || [[Wp/tsw/Kyon|Kyon]] || ''`[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lion|Lion]] || [[Wp/tsw/Kamu|Kamu]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Pap|Pap]] || [[Wp/tsw/Una̱'a̱|Una̱'a̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 04:56, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elephant|Elephant]] || [[Wp/tsw/Agiwa|Agiwa]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Tree|Tree]] || [[Wp/tsw/Uɗanga|Uɗanga]] (Akimba) || ''[[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 11:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Bush|Bush]] || [[Wp/tsw/Ogozo|Ogozo]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:51, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Forest|Forest]] || [[Wp/tsw/A̱tsumona (ɗanga)|A̱tsumona (ɗanga)]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:53, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Selling|selling]] || [[Wp/tsw/Kudenge|Kudenge]](cishingini) || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 00:31, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Twins|Twins]] || [[Wp/tsw/Mpeshe|mpeshe]](cishingini) || ''[[User: Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk: Iliya Emelda|talk]]) 14:07, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:wrapper|wrapper]] || [[Wp/tsw/Mayaga|mayaga]] (cishingini) || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:11, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:4|4]] || [[Wp/tsw/4|4]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:13, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:5|5]] || [[Wp/tsw/5|5]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:6|6]] || [[Wp/tsw/6|6]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:7|7]] || [[Wp/tsw/7|7]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:14, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:8|8]] || [[Wp/tsw/8|8]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:16, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:9|9]] || [[Wp/tsw/9|9]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:42, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:10|10]] || [[Wp/tsw/10|10]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:43, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:11|11]] || [[Wp/tsw/11|11]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 19:46, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:12|12]] || [[Wp/tsw/12|12]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 00:34, 18 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hoe|Hoe]] || [[Wp/tsw/Eshe'en|Eshe'en]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:28, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:14|14]] || [[Wp/tsw/14|14]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:29, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:15|15]] || [[Wp/tsw/15|15]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:16|16]] || [[Wp/tsw/16|16]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:22, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:17|17]] || [[Wp/tsw/17|17]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:15, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:18|18]] || [[Wp/tsw/18|18]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 14:21, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:19|19]] || [[Wp/tsw/19|19]] || ''[[User:Asulereve Joseph|Asulereve Joseph]] ([[User talk:Asulereve Joseph|talk]]) 14:20, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:20|20]] || [[Wp/tsw/20|20]] || ''[[User:|[[Wp/tsw/[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)|[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 07:58, 25 June 2026 (UTC)]] ([[User talk:|''''talk]])(UTC)'' |- | [[:w:en:Father|Father]] || [[Wp/tsw/Dada|Dada]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC) '' |- | [[:w:en:Mother|Mother]] || [[Wp/tsw/Mma|Mma]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 16:43, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Child|Child]] || [[Wp/tsw/Mawun|Mawun]] || ''[[User:Emmanuel Jagaba|Emmanuel Jagaba]] ([[User talk:Emmanuel Jagaba|talk]]) 12:23, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Knife|Knife]] || [[Wp/tsw/Matsun|Matsun]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 20:06, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Son|Son]] || [[Wp/tsw/Ulobo|Ulobo]] || [[User:Adamu Yahaya8808|Adamu Yahaya8808]] ([[User talk:Adamu Yahaya8808|talk]]) 13:28, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Daughter|Daughter]] || [[Wp/tsw/Usheli|Usheli]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 20:39, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Mister|Mister]] || [[Wp/tsw/Dada vu u'wa|Dada vu u'wa]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 04:22, 14 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Missus|Missus]] || [[Wp/tsw/Ka va arungutsu|Ka va arungutsu]] || ''[[User:Jessicah Albarka|Jessicah Albarka]] ([[User talk:Jessicah Albarka|talk]]) 12:47, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Senior wife|Senior wife]] || [[Wp/tsw/Ka vu ufaru|Ka vu ufaru]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 12:34, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Miss|Miss]] || [[Wp/tsw/Ushe vu u'wa|Ushe vu u'wa]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 12:59, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Man|Man]] || [[Wp/tsw/Vali|Vali]] || [[User:HannyJoe|HannyJoe]] ([[User talk:HannyJoe|talk]]) 19:26, 13 June 2026 (UTC) |- | [[:w:en:Woman|Woman]] || [[Wp/tsw/Ka|Ka]] || ''[[User:Shilenkani|Shilenkani]] ([[User talk:Shilenkani|talk]]) 13:20, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Lizard|Lizard]] || [[Wp/tsw/Aagada|Aagada]] || ''[[User:Langashi|Langashi]] ([[User talk:Langashi|talk]]) 22:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Hen|hen]] || [[Wp/tsw/Moton|moton]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 19:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Riddle|Riddle]] || [[Wp/tsw/Avandaru|Avandaru]] || ''[[User:UTSURU BAWA|UTSURU BAWA]] ([[User talk:UTSURU BAWA|talk]]) 14:55, 13 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cars|Cars]] || [[Wp/tsw/Nkungulu|Nkungulu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Yam|Yam]] || [[Wp/tsw/Moron|Moron]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 15:25, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cocoyam|Cocoyam]] || [[Wp/tsw/Emele|Emele]] || ''[ZUWESU HAPPY]] ([[Wp/tsw/User ZUWESU Happy|talk]]) 22:33, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Kola nut|Kola nut]] || [[Wp/tsw/Ugoru|Ugoru]] || ''[[User:Habila Ango|Habila Ango]] ([[User talk:Habila Ango|talk]]) 12:22, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Dove|Dove]] || [[Wp/tsw/Ma̱rukuku|Ma̱rukuku]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 19:08, 15 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Money|Money]] || [[Wp/tsw/Ikebe|Ikebe]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 23:19, 16 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Farming|Farming]] || [[Wp/tsw/Vucimba|vucimba]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:50, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Calabash|Calabash]] || [[Wp/tsw/Moko'o|moko'o]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 12:27, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Kunu|kunu]] (cishingini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:24, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Room|Room]] || [[Wp/tsw/Asula|Asula]] || ''[[User:MATTHEW Angela|MATTHEW Angela]] ([[User talk:MATTHEW Angela|talk]]) 08:18, 20 August 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Axe|Axe]] || [[Wp/tsw/Kogovu|Kogovu]](cishigini) || ''[[User:Iliya Emelda|Iliya Emelda]] ([[User talk:Iliya Emelda|talk]]) 13:40, 19 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Aatan|Aatan]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:20, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Cap|Cap]] || [[Wp/tsw/Melezu|Melezu]] || ''[[User:ZUWESU HAPPY|ZUWESU HAPPY]] ([[User talk:ZUWESU HAPPY|talk]]) 21:27, 22 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Waist|Waist]] || [[Wp/tsw/Ikyun|Ikyun]] || ''[[User:Danladi Matthew Gode|Danladi Matthew Gode]] ([[User talk:Danladi Matthew Gode|talk]]) 14:19, 17 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Neck|Neck]] || [[Wp/tsw/Yinlu|Yinlu]] || '',[[User:Newesula|Newesula]] ([[User talk:Newesula|talk]]) 10:59, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Elbow|Elbow]] || [[Wp/tsw/Oobolu|oobolu]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:05, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Finger nail|Finger nail]] || [[Wp/tsw/A̱a̱kpa̱ta̱|A̱a̱kpa̱ta̱]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 10:03, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:Bone|Bone]] || [[Wp/tsw/Eetele|Eetele]] || ''[[User:Sharamu|Sharamu]] ([[User talk:Sharamu|talk]]) 09:31, 23 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en:The Lord's Prayer|The Lord's Prayer]] || [[Wp/tsw/Avasa a Zagbain|Avasa a Zagbain]] || ''Danladi Matthew Gode'' |- | [[:w:en: Stealing|Stealing]] || [[Wp/tsw/Wivu|Wivu]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- | [[:w:en: Amad Diallo|Amad Diallo]] || [[Wp/tsw/Amad Diallo|Amad Diallo]] || ''[[User:Gwazali Dominic|Gwazali Dominic]] ([[User talk:Gwazali Dominic|talk]]) 01:17, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Shoe|Shoe]] || [[Wp/tsw/Ata'an|Ata'an]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Pigeon|Pigeon 🐦]] || [[Wp/tsw/Marukuku|Marukuku]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Locust beans|Locust beans]] || [[Wp/tsw/Iciri|Iciri]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Rope|Rope]] || [[Wp/tsw/Amonga|Amonga]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en: Cassava|Cassava]] || [[Wp/tsw/Agbambara|Agbamgbara]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- |[[:w:en:Pawpaw|Pawpaw]] || [[Wp/tsw/Gbanda|Gbanda]] || ''[[User:Gbentsu|Gbentsu]] ([[User talk:Gbentsu|talk]]) 14:09, 14 June 2026 (UTC)'' |- [[Category:Wp/tsw]] nuu9mcd0prdvqitvjbxvr8fth0ujkz4 Wp/hnm/著作法益 0 3777392 7289788 7255413 2026-08-19T14:09:16Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289788 wikitext text/x-wiki '''著作法益'''（英话：Copyright）是一种[[Wp/hnm/知识财产|知识财产]]（英话：Intellectual property，简叫IP），分一项原作[[Wp/hnm/作品|作品]]其[[Wp/hnm/作者|作者]]有独有其[[Wp/hnm/法益|法益]]去控制出版、分发同改用，会用伫拢总意念抑是资讯其意图表达面顶。著作法益其目的是分作者控制许枚作品其收益，鼓励创作来增加意念其流通。 随着《[[Wp/hnm/保护文学和艺术作品伯尔尼公约|伯尔尼公约]]》受遘国际广泛承认，著作法益保护变作标准，大半[[Wp/hnm/政府|政府]]拢承认，完成作品无用登记就自动有著作法益。匿名创作抑是企业创作会享受出版去后一段时间其著作法益，而真名创作享受终身著作法益保护，另外再加荷落去后一般时间其保护。大半政府拢立法限制著作法益，容许「合理使用」同分一般使用者一滴例外许可。 侵害别侬其著作法益是[[Wp/hnm/违法行为|违法行为]]，大半拢是民事争讼，但是抑有刑事争讼。随着[[Wp/hnm/互联网|互联网]]兴时，点对点档案分享分侬广泛使用，要抓不法行为爱用𪨧多人力物力，而著作法益其哲学抑受遘重新检验。依赖著作法益其公司作出反击，推出阁多著作法益保护科技，并立法打击规避保护科技其行为。 伫[[Wp/hnm/普通话|普通话]]当中，著作法益抑叫作'''版权'''。已知「版权」一词开始伫[[Wp/hnm/宋朝|宋朝]]，遘[[Wp/hnm/明朝|明]][[Wp/hnm/清朝|清]]时期印书兴盛，许多著书其侬拢会伫书本后尾印上「版权所有，敢有翻印，千里必究」，但是伫还无[[Wp/hnm/法律|法律]]保障其许阵时，实属威吓之举。后来「版权」一词已经沓沓仔无使包揽拢总同著作物讲遘其法益内容。19世纪后半叶，[[Wp/hnm/日本|日本]]融合[[Wp/hnm/大陆法系|大陆法系]]其作者法益，阁有[[Wp/hnm/英美法系|英美法系]]当中其著作法益，制定去[[Wp/hnm/日本著作权法|日本著作权法]]，采用去「著作权」其称呼。而[[Wp/hnm/中华人民共和国|中华人民共和国]]其《[[Wp/hnm/著作权法|著作权法]]》第六十二条（2020年修正后版本）里向，就规定「本法所称的著作权即版权」。 [[Category:Wp/hnm]] 521dyhvj5n49y7lklff37knublxgmrw Wp/tsw/A̱za̱baangi 0 3780146 7289955 7212047 2026-08-19T19:12:33Z Iliya Emelda 2686630 /* */ 7289955 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Databox|item=Q3450648}} Aza a Baangi ele da a za e kalentu Ka kangi a za nageriya U ma azana ayan i kadanshi Ka kalentu ka cishingini.ka u pahi wa gar [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] [[Category:Wp/tsw]] 388pz8iphzdxhe2t6xcfi04lsixr1cn 7289961 7289955 2026-08-19T19:20:57Z Iliya Emelda 2686630 /* */ 7289961 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Databox|item=Q3450648}} Aza a Baangi ele ɗa a za e kelentsu Ka̱ kanji a za Nageriya Uma aza kadanshi Ka kelentsu ka cishingini.ka u pahi wa gar [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] [[Category:Wp/tsw]] hwm5fqliscbnju4plgyf42duzqc09ho 7289963 7289961 2026-08-19T19:26:11Z Iliya Emelda 2686630 /* */ 7289963 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Databox|item=Q3450648}} Aza a Baangi ele ɗa a za e kelentsu Ka̱ kanji a za Nageriya Uma aza kadanshi Ka kelentsu ka Tsubangi A̱shingini a ɗa ho kau ɗa i uḅon u Kanji u ɗa i ni da̱shi. [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] [[Category:Wp/tsw]] cjyamarmbzxi5sfnqsy8fk0r86njpc3 Wp/tsw/Tsuyumu 0 3780163 7289966 7210827 2026-08-19T19:50:19Z Iliya Emelda 2686630 /* */ 7289966 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Databox|item=Q16889677}} Yumu elentsu a ɗa za ke'en Ka̱nji Najeriya . E kece yi ta̱ a̱tsuma̱ elentsu ana a̱ri uyo'o a̱ tsishingini ne ɗa Roga Blinci dammai. Ma̱ lyuci ma̱ Yumu, a dama ta̱ “umatsu u le e reve ne tsi da shi", a̱tu upasu wa Ugana wa mala ma Kanji pe Ukiɗale wa Agwara, lyuci ke‘en ya Neja, ma lyuci lyuci mana ma̱ ri zuzu na̱ elentsu a Kanji ele ɗa Ureshe, Ulopa Alaru.[2] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] [[Category:Wp/tsw]] {{INTERWIKI|Q16889677}} c0dspntzibksor2tf2ur70ft4rdovrs Wp/tsw/A̱za̱yumu/Cishingini 0 3780183 7289968 7215729 2026-08-19T20:01:38Z Iliya Emelda 2686630 /* */ 7289968 wikitext text/x-wiki '''Cishingini''' a za a Yumu uma a ɗa meketeci, ana i uɓon u Ka̱nji a idika i Nageriya. I ta̱ u keci, kpamu e ta̱ n utsura na̱ a̱bunda̱i. Ele kelentsu ka̱ a̱shingini a ɗa. Za kula Roger Blench ɗa u ɗanai, kon nannai in vuma ko mogono ma̱ ka̱shingini mana e kuɗeke ba, i u ugeri ƙamba. Elikuci ya za yumu uma tsi danusa ta̱, yi tu ɗevu n ugana, uɓon u mala ma̱ kanji, elikuchi e ya agwara, iɗika i ken i Neja,wi tu ɗevu n kelentsu kana ki uɓon u kanji Alupa na Alaru. 1979 Azu yevi u kelentsu u kakau a Najeriya, e ɗeki kula ku katali. A.ẓa̱’a̱brooku, u keci yumu punu a kelentsu ka Alupa n cishingini. [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] [[Category:Wp/tsw/Cisgingini]] [[Category:Wp/tsw]] 4n6sgx2knwbtrtfyopap274cj1aygro Wp/tsw/A̱za̱yumu 0 3780188 7289970 7250486 2026-08-19T20:06:28Z Iliya Emelda 2686630 /* */ 7289970 wikitext text/x-wiki Kaletsu ka Yumu (Najeriya) Kaletsu ka Kanji Najeriya, Azayumu kaletsu ka kạri kenu a Najeriya. kaletsu ki ka̱ tạ a suva̱ kaletsu kạ shinga a kaletsu ka ashingini za kala Roger Blench ɗu u nanai, ama kaletsu ki kạ ta ni u'uwa. Maloko ma mayun u kaletsu, aza kaletsu ki. Iliyuci kenu vi u aza yumu ,adanai ɗa wari asu u kanji asu Agwara, u yambu Neja . nef68xcjfhlq455ep9zvnsvraj0u2dj Wp/tsw/A̱za̱baangi/Cishingini 0 3780205 7289964 7282081 2026-08-19T19:35:25Z Iliya Emelda 2686630 /* */ 7289964 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Databox}} Azabangi uma a ɗa ana i uɓon Kanji ni da̱shi, kelentsu ka̱ A̱shingini ka le kumaci ku le kita̱ kau punu a kpa ka̱ a̱shingini a Kanji a Najeriya [[Category:Wp/tsw]] [[Category:Wp/tsw/Cisgingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] h6fmkceob3kualkh9tp8onh8kjpzzwn Wp/hnm/劳工 0 3781674 7289781 7241294 2026-08-19T14:05:06Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289781 wikitext text/x-wiki [[File:Worker at Seagate tests drives.jpg|thumb|250px|希捷硬盘厂其劳工]] '''劳工'''（英话：Labor），抑叫'''工人'''、'''员工'''，一般是讲从事某款职业其、无是[[Wp/hnm/老板|老板]]同无是[[Wp/hnm/资本家|资本家]]阶级其拢总工作者。伫无平样其话境下底，抑会特生用来讲从事工业生产其侬。 [[Category:Wp/hnm]] 3u5q7ol1yowbbbkncrcyluosadumr2s Wp/hnm/水尾圣娘 0 3784795 7289778 7241326 2026-08-19T14:03:57Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289778 wikitext text/x-wiki [[File:Bouddha_-_Chinese_New_Year,_Paris,_2011_n2.jpg|thumb|300px|水尾圣娘神像]] '''水尾圣娘'''，抑叫'''南天夫人'''，是[[Wp/hnm/海南省|海南省]]其本土[[Wp/hnm/海神|海神]]。本名莫丽娘，[[Wp/hnm/明朝|明朝]]初年出世伫海南琼州府[[Wp/hnm/定安县|定安县]]，父亲是莫家十四代祖莫素、母亲刘妹。丽娘十二岁阵时随母亲作工，一去无归。相传伊分[[Wp/hnm/玉皇大帝|玉皇大帝]]拣中，肉身归天变作圣娘。莫氏族人尊伊作「圣旨婆祖」，起庙供奉。 [[Category:Wp/hnm]] 3io1awnuzurynpn47irtneqh8qzd37h Wp/fit/Shakira 0 3786866 7289841 7242161 2026-08-19T17:02:48Z A09 2560130 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 7289841 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Wrong language. crosswiki machine translation abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> [[File:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]] '''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (s. 2.2.1977 Barranquillassa, [[Colombia|Colombiassa]]) on colombialainen laulaja. Hän laulaa espanjaks ja englantiks.<ref name=":0">https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/</ref> Shakira on suosittu laulaja ja hän on voittanu paljo Grammy- ja Latin Grammy -palkintoja.<ref>https://www.grammy.com/artists/shakira/17393/</ref><ref>https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02</ref> Hänen tunnetuin laulu on "Hips Don't Lie" ja tunnetuin albumi on ''Laundry Service''.<ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref><ref name=":0" /> == Diskografia == === Studioalbumit === * ''Magia'' (1991) * ''Peligro'' (1993) * ''Pies Descalzos'' (1995) * ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) * ''Laundry Service'' (2001) * ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) * ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) * ''She Wolf'' (2009) * ''Sale el Sol'' (2010) * ''Shakira'' (2014) * ''El Dorado'' (2017) * ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) === Livealbumit === * ''MTV Unplugged'' (2000) * ''Live & off the Record'' (2004) * ''Oral Fixation Tour'' (2007) * ''Live from Paris'' (2011) * ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019) * ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025) == Lähteet == <references /> la7x30v36ytlbgkqgr3mvf7wa29yq9w 7290352 7289841 2026-08-20T10:37:27Z ~2026-45737-05 2700369 /* */ 7290352 wikitext text/x-wiki [[File:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]] '''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (s. 2.2.1977 Barranquillassa, [[Wp/fit/Colombia|Colombiassa]]) on colombialainen laulaja. Hän laulaa espanjaks ja englantiks.<ref name=":0">https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/</ref> Shakira on suosittu laulaja ja hän on voittanu paljo Grammy- ja Latin Grammy -palkintoja.<ref>https://www.grammy.com/artists/shakira/17393/</ref><ref>https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02</ref> Hänen tunnetuin laulu on "Hips Don't Lie" ja tunnetuin albumi on ''Laundry Service''.<ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref><ref name=":0" /> == Diskografia == === Studioalbumit === * ''Magia'' (1991) * ''Peligro'' (1993) * ''Pies Descalzos'' (1995) * ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) * ''Laundry Service'' (2001) * ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) * ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) * ''She Wolf'' (2009) * ''Sale el Sol'' (2010) * ''Shakira'' (2014) * ''El Dorado'' (2017) * ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) === Livealbumit === * ''MTV Unplugged'' (2000) * ''Live & off the Record'' (2004) * ''Oral Fixation Tour'' (2007) * ''Live from Paris'' (2011) * ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019) * ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025) == Lähteet == <references /> 5j940shp1dhlvfukkumtvqthsq7d9iu Wp/krl/Shakira 0 3786867 7289842 7242162 2026-08-19T17:02:56Z A09 2560130 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 7289842 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Wrong language. crosswiki machine translation abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> [[File:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]] '''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (s. 2. helmikuuta 1977 Barranquilla, Kolombii) on kolombiilaini laulaja. Hiän laulau enklannin ja espanjan kielillä ta hänen šuosituin laulu on "Hips Don't Lie".<ref name=":0">https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/</ref><ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref> Vuotena 1995 Shakira tuli kahdekšantoistavuotisena kuulusakši pop- ta rock-tähekši Kolombiis. Hänen enšimmäinen levy enklannin kielellä oli ''Laundry Service'' (2001) ta še tuotih Shakiralla šuuren mainehen ymbäri muailman.<ref name=":0" /> == Diskografii == === Studioalbumit === * ''Magia'' (1991) * ''Peligro'' (1993) * ''Pies Descalzos'' (1995) * ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) * ''Laundry Service'' (2001) * ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) * ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) * ''She Wolf'' (2009) * ''Sale el Sol'' (2010) * ''Shakira'' (2014) * ''El Dorado'' (2017) * ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) === Livealbumit === * ''MTV Unplugged'' (2000) * ''Live & off the Record'' (2004) * ''Oral Fixation Tour'' (2007) * ''Live from Paris'' (2011) * ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019) * ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025) == Lähtehet == <references /> inkp3ygmr4a10c3gi0x6ldli9m4324i 7290350 7289842 2026-08-20T10:36:29Z ~2026-45494-66 2700368 /* */ 7290350 wikitext text/x-wiki [[File:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]] '''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (s. 2. helmikuuta 1977 Barranquilla, Kolombii) on kolombiilaini laulaja. Hiän laulau enklannin ja espanjan kielillä ta hänen šuosituin laulu on "Hips Don't Lie".<ref name=":0">https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/</ref><ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref> Vuotena 1995 Shakira tuli kahdekšantoistavuotisena kuulusakši pop- ta rock-tähekši Kolombiis. Hänen enšimmäinen levy enklannin kielellä oli ''Laundry Service'' (2001) ta še tuotih Shakiralla šuuren mainehen ymbäri muailman.<ref name=":0" /> == Diskografii == === Studioalbumit === * ''Magia'' (1991) * ''Peligro'' (1993) * ''Pies Descalzos'' (1995) * ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) * ''Laundry Service'' (2001) * ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) * ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) * ''She Wolf'' (2009) * ''Sale el Sol'' (2010) * ''Shakira'' (2014) * ''El Dorado'' (2017) * ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) === Livealbumit === * ''MTV Unplugged'' (2000) * ''Live & off the Record'' (2004) * ''Oral Fixation Tour'' (2007) * ''Live from Paris'' (2011) * ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019) * ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025) == Lähtehet == <references /> ky5cnlxdkgzujc25sk2f7wrytlh2gwj Wp/hnm/城市 0 3788514 7289776 7244754 2026-08-19T14:03:28Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289776 wikitext text/x-wiki [[File:Haikou_skyline_6_-_2009_09_07.jpg|thumb|[[Wp/hnm/海口市|海口市]]是[[Wp/hnm/海南省|海南省]]第一大其城市]] '''城市'''（英话：city），抑叫'''市'''、'''都会'''、'''城'''、'''都市'''，是[[Wp/hnm/聚居地|聚居地]]一种，属[[Wp/hnm/经济|经济]]、[[Wp/hnm/社会|社会]]等[[Wp/hnm/人类|人类]]活动第一活跃其地方。因为侬数集中，所以城市地方侬数多、侬数密度高。一般包括住宅区、工业区同商业区等功能分区，城市内向有楼房、街路同公园等基础设施。 会用拆字来理解，「城」意味着城市有𪨧大其社会、行政影响，「市」就带有经济其意味。所以城市同[[Wp/hnm/县镇|县镇]]、[[Wp/hnm/乡村|乡村]]其区别定定伫于大细、侬数密度、重要程度、法定地位。 一般来讲，城市会有阁较完善其公共卫生设备、公用事业、土地规划、住宅及运输系统。密集其开发方便世侬其互动，抑方便商业活动其进行。伫活动顶头，城市侬数大半从事第二产业、第三产业。伫形态顶头，中心功能集中其地方叫作市区（阁较发达滴，就会伫市中心形成核心商业区），市区外头其周边叫作郊外。今旦有城市膨胀现象，是讲城市从市区蔓延遘郊区，郊区急剧城市化，归只城市无序扩张。 [[Category:Wp/hnm]] ku97eq9yflo0dcb7twtxifi5ur79iuc Wp/hnm/县镇 0 3788520 7289787 7274893 2026-08-19T14:07:14Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289787 wikitext text/x-wiki <small>・[[File:Confusion grey.svg|20px]] 讲遘[[Wp/hnm/日本|日本]]一级行政区其总称，请看「[[Wp/hnm/都道府县|都道府县]]」。</small> [[File:Ledong_Bus_Station_02.jpg|thumb|[[Wp/hnm/乐东黎族自治县|乐东黎族自治县]]其汽车站周围就是[[Wp/hnm/海南省|海南省]]一种常见其县镇]] '''县镇'''（英话：county seat），抑叫'''县'''、'''小镇'''、'''集镇'''、'''县治'''同'''县府'''，是[[Wp/hnm/聚居地|聚居地]]一种，讲侬数少过[[Wp/hnm/城市|城市]]其聚居区，有供水、供电、排污、公众设施这款其配备，有[[Wp/hnm/教育|教育]]、[[Wp/hnm/医疗|医疗]]、[[Wp/hnm/娱乐|娱乐]]、[[Wp/hnm/商业|商业]]其职能、对周边有[[Wp/hnm/经济|经济]]影响，而当地居民大半从事[[Wp/hnm/农业|农业]]以外其职业。 伫[[Wp/hnm/普通话|普通话]]当中，县镇叫'''县城'''、'''市镇'''、'''城镇'''抑是'''乡镇'''，然而伫其话境下底定定同[[Wp/hnm/城市|城市]]、[[Wp/hnm/乡村|乡村]]混淆，但这三者其涵义却完全无同。其实，[[Wp/hnm/中国|中国]]包含了乡村（[[Wp/hnm/农业社会|农业社会]]）、县镇（[[Wp/hnm/工业社会|工业社会]]）、城市（[[Wp/hnm/后现代社会|后现代社会]]）这三款无平样其社会形态，无论是[[Wp/hnm/经济|经济]]同[[Wp/hnm/价值观|价值观]]，三者都有着𪨧大其差异。比论讲无使讲一只县镇（亲像[[Wp/hnm/乐东黎族自治县|乐东黎族自治县]]）叫[[Wp/hnm/城市|城市]]，许枚就乱套去。 [[Category:Wp/hnm]] g0hp36g5ak40f89suy76r4l5tu2feom Wp/hnm/乡村 0 3788533 7289783 7244780 2026-08-19T14:05:37Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289783 wikitext text/x-wiki [[File:Lingshui hainan china by gegecircle dkh80tm.jpg|thumb|[[Wp/hnm/陵水黎族自治县|陵水黎族自治县]]其一只乡村聚落]] '''乡村'''（英话：village），抑叫'''农村'''，是一只[[Wp/hnm/聚居地|聚居地]]，规模细过[[Wp/hnm/县镇|县镇]]，侬数通常伫几百遘几千左右，通常开展[[Wp/hnm/农业|农业]]、[[Wp/hnm/林业|林业]]等生产。典型其乡村具有侬数密度低、居住范围细等特点，包括自然形成其聚落、居民住宅集中区域。一般来讲，乡村是位伫[[Wp/hnm/城市|城市]]、[[Wp/hnm/县镇|县镇]]外头其地方，但抑有例外，亲像「[[Wp/hnm/城中村|城中村]]」。 [[Category:Wp/hnm]] b16cbhqaxqw8abecx88hraw1svihui5 Wp/hnm/猪红 0 3789035 7289780 7246680 2026-08-19T14:04:43Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289780 wikitext text/x-wiki [[File:Pig_blood_jelly.jpg|thumb|300px|猪红]] '''猪红'''，抑叫'''猪血'''同'''猪旺'''，是讲[[Wp/hnm/猪|猪]]其[[Wp/hnm/红食|红食]]，即是凝结去其猪血，但是因为「血」字太凶，所以讲猪红。伫[[Wp/hnm/海南省|海南省]]，猪红定定同[[Wp/hnm/韭菜|韭菜]]、[[Wp/hnm/白萝卜|白萝卜]]相俦来煮，抑会用来作[[Wp/hnm/烧烤|烧烤]]、煮猪红粥，营养丰富，蛋白质含量多，人体容易消化吸收，阁再会使提高免疫功能。 [[Category:Wp/hnm]] jxmvmbrzbqjjdelmh4wv8vt1ksyaprf Wp/hnm/批评 0 3789125 7289777 7247089 2026-08-19T14:03:44Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289777 wikitext text/x-wiki [[File:Julio Ruelas - Criticism - Google Art Project.jpg|thumb|300px|墨西哥画家胡里奥·鲁埃拉斯伫1906年其自画像（批评分画作伏伫伊头顶其一只怪兽）]] '''批评'''（英话：criticism），抑叫'''批判'''、'''评论'''、'''评价'''、'''评估'''，一般是强调指出[[Wp/hnm/物件|物件]]其负面抑是缺点，从而作为改善事物其提议。虽讲批评定定分侬理解作挑刺同否定，抑会用包含正面认可，[[Wp/hnm/哲学|哲学]]传统顶面抑代表向疑虑作出来其实践。接受批评会帮助世侬找出错误，阁再从中得到好处。伊会是口头论述，抑会是书面陈述。 [[Category:Wp/hnm]] b3fyu445bpb7hmna48uqpon4wfmpqn3 Wp/hnm/昨晡 0 3789588 7289775 7248877 2026-08-19T14:03:03Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289775 wikitext text/x-wiki '''昨晡'''，抑叫'''昨天'''同'''昨日'''，泛指[[Wp/hnm/今旦|今旦]]以前其许一日，已经变作[[Wp/hnm/过去|过去]]，是[[Wp/hnm/历史|历史]]其一部分。 [[Category:Wp/hnm]] niiwilh8ta2jt26zcr758mcxtdgte16 Wp/hnm/明旦 0 3789594 7289779 7248887 2026-08-19T14:04:26Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289779 wikitext text/x-wiki '''明旦'''，抑叫'''明天'''同'''明日'''，泛指[[Wp/hnm/今旦|今旦]]后其后一日，是[[Wp/hnm/未来|未来]]其一部分。[[Wp/hnm/汉字|汉字]]「明」分拆是「日」同「月」，意思讲看遘一次[[Wp/hnm/太阳|日头]]同一次[[Wp/hnm/月球|月娘]]，接落遘明旦。 [[Category:Wp/hnm]] 88yv0fm0wn21qskcvvg4vvf9cxtqdwj Wp/hnm/巴扎 0 3790739 7289782 7253297 2026-08-19T14:05:22Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289782 wikitext text/x-wiki [[File:Haikou wholesale vegetable market - 06.JPG|thumb|300px|[[Wp/hnm/海南省|海南省]][[Wp/hnm/海口市|海口市]]其巴扎，叫「南北蔬菜批发市场」]] '''巴扎'''，抑叫'''农贸市场'''、'''菜市场'''、'''街市'''、'''菜市'''、'''菜场'''、'''农墟'''，是讲会使自由买卖新鲜其[[Wp/hnm/蔬菜|蔬菜]]同[[Wp/hnm/水产品|水产品]]其[[Wp/hnm/市场|市场]]。一般设立伫[[Wp/hnm/城市|城市]]、[[Wp/hnm/县镇|县镇]]同[[Wp/hnm/乡村|乡村]]，同时抑有可能具有[[Wp/hnm/餐饮店|餐饮店]]、[[Wp/hnm/杂货店|杂货店]]、[[Wp/hnm/服饰|服饰店]]这般商店座落伫里向。准许顾客家己挑选偏好、会使讲价，伫摊贩之间形成去竞争关系，价格会使随行就市。伫[[Wp/hnm/马来西亚|马来西亚]]同[[Wp/hnm/新加坡|新加坡]]，[[Wp/hnm/汉字|汉字]]写作'''巴刹'''。 [[Category:Wp/hnm]] 8s9f6ajnka678yr2oy96o6ogccbeosg Wt/ppl/tenchiltik 0 3791153 7290280 7254459 2026-08-20T07:08:55Z CommonsDelinker 992 Removing "Red_lips.png", it has been deleted from Commons by [[commons:User:Herbythyme|Herbythyme]] because: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]]. 7290280 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''TENCHILTIK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nuria Danixa Sandoval-tenchiltik.wav|embed|200px]] |} === Español === Boca roja (maquillada) María tenchiltik: María (tiene) boca roja. === English === Red lips (with makeup) María tenchiltik: María has red lips. [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 5kx5csm273l0uzs87wse65sz593jr3b Wp/hnm/申鹤 0 3791906 7289785 7256805 2026-08-19T14:06:05Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289785 wikitext text/x-wiki '''申鹤'''是[[Wp/hnm/米哈游|米哈游]]其[[Wp/hnm/游戏|游戏]]《[[Wp/hnm/原神|原神]]》同伊衍生作品其登场角色，伊是[[Wp/hnm/璃月|璃月]]其修道者，本为驱邪世家后代，后来分留云借风真君收作弟子。 伊年幼时阿妈病逝，阿爸为复活老婆，云游四海习得邪术，以召唤黑色「仙灵」献祭活人来复活死者。阿爸打算拿申鹤献祭，伫献祭现场，申鹤使用阿妈遗留其驱邪匕首，同黑色「仙灵」对峙数日。后尾有仙人留云借风真君顺着邪灵气息，找到献祭之地阁再救下申鹤。 仙人看到申鹤资质绝佳将伊收作门下弟子，又看到申鹤天煞孤星，使用法术约束伊其煞气，许枚法术抑封锁伊其情感。直遘后来同[[Wp/hnm/荧|荧]]相遇，申鹤才重新恢复部分其情感。因为长期居伫山林之间，所以不晓得人情世故，偶遇不平必定出手相助，事后又拂袖而去。璃月港一带流传申鹤其事迹，当地其戏曲家更将申鹤其故事改写成土戏曲「璃月戏」，曲名叫《[[Wp/hnm/云堇|神女劈观]]》，伫当地广为传颂。 [[Category:Wp/hnm]] nb8ncu4390skin175tflv8b5v7z2dwz Wp/hnm/厝墘 0 3792368 7289915 7273462 2026-08-19T18:27:28Z 海南深情 2661224 补充 7289915 wikitext text/x-wiki [[File:東山路一段.JPG|thumb|300px|[[Wp/hnm/台中市|台中市]]其街路户户拢是商店其厝墘关系]] <small>・[[File:Confusion grey.svg|20px]] 讲遘生物内由细胞组成其单位，请看「'''[[Wp/hnm/𪱣|𪱣]]'''」（英话：tissue）。</small> '''厝墘'''，抑叫'''群体'''、'''集体'''、'''社区'''、'''社群'''、'''厝边'''、'''邻居'''、'''共同体'''、'''组织'''、'''团体'''、'''邻里'''、'''街坊'''、'''近邻'''、'''隔壁'''，是一批同享共同[[Wp/hnm/价值观|价值观]]抑是[[Wp/hnm/文化|文化]]其侬。通常由彼此互动其两只抑是阁较多其侬构成，伊侬共享相似特征，可能包括[[Wp/hnm/兴趣|兴趣]]、[[Wp/hnm/价值观|价值观]]、[[Wp/hnm/社会环境|社会环境]]，抑具有[[Wp/hnm/集体|集体]]其凝聚力同认同感，居住伫同一[[Wp/hnm/城市|城市]]、[[Wp/hnm/县镇|县镇]]、[[Wp/hnm/乡村|乡村]]内向有地缘关系其地块，阁再从中衍生出来其互动影响，而相俦聚伫一堆其[[Wp/hnm/社会|社会]]单位。照邓巴数定义，[[Wp/hnm/人类|人类]]平均无法维持超过差不多150只侬其稳定社会关系。 [[Category:Wp/hnm]] 8cq8orioh8ooiiw517dhiji2ga21pue Category:Wp/ain/Aeywankep 14 3793916 7290270 7266083 2026-08-20T06:52:16Z トラネコマン 2597037 7290270 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Aeywankep}} [[Category:Wp/ain]] pmd49jr9zy5xou99qu2ibb5gskxa4nx Wp/hnm/流萤 0 3794197 7289789 7275654 2026-08-19T14:09:38Z 猫娘丨ねこむすめ 2684817 海南话正字修改 7289789 wikitext text/x-wiki '''流萤'''是[[Wp/hnm/米哈游|米哈游]]其[[Wp/hnm/游戏|游戏]]《[[Wp/hnm/崩坏：星穹铁道|崩坏：星穹铁道]]》同伊衍生作品其登场角色，伊是「星核猎手」其成员，化名叫萨姆，定定用机甲形态出现。伊伫用梦境出名其星球匹诺康尼当中体验三次死亡，同[[Wp/hnm/开拓者|开拓者]]伫生死同梦境交错其冒险当中结下深厚情谊。 流萤是跨星球国家格拉默创造其改造侬，是格拉默用来对抗虫群其作战兵器。流萤接受基因改造，身躯会沓沓仔消解，分侬叫「失熵症」。过后格拉默同虫群同归于尽，流萤变作唯一其幸存者，伫悲痛当中觉醒机甲其强化状态，踏上寻找家己生命意义其旅途。流萤加入星核猎手后，化名「萨姆」阁再主要用机甲形象活动。 流萤听从星核猎手下底其安排，偷渡遘用梦境出名其星球匹诺康尼，引导[[Wp/hnm/开拓者|开拓者]]探索这枚星球其真相。为着避侬耳目，伊用阿妹形态伫梦境当中展开行动，但是分治安官发觉是偷渡犯。许时开拓者过路，流萤向伊求助，伫对方帮助下底得以解围。流萤自称是本地侬，用报答开拓者恩情作理由，担任开拓者其一日导游，带开拓者游览城当中其出名景点。两人伫导赏期间偶遇开拓者其老朋情[[Wp/hnm/桑博|桑博]]，对方尾随两人一段时间，伫流萤察觉之际现身。桑博向两人推荐一只游乐景点，耍过后，桑博暗地里提醒开拓者流萤并无是本地侬。伫过后其导赏当中，流萤坦白家己确有隐瞒，邀请开拓者去伊伫梦境世界其秘密基地说明一切。伫秘密基地，流萤表示家己是偷渡客阁再患有「失熵症」，但无有向伊挑明身份。两人返回现实，桑博再次现身阁再撕下伪装，原来以前遇到其桑博，拢是另外一股势力假面愚者其成员[[Wp/hnm/花火|花火]]所假扮。花火将两人传送遘奇特其梦境，两人伫无尽循环其房间当中遇到无平样其怪物，最尾伫[[Wp/hnm/黑天鹅|黑天鹅]]其掩护下底脱身。回遘现实过后，黑天鹅感应遘流萤已经再次进入梦境，阁再正分怪物追逐，众侬前去梦境当中寻找流萤。接落，流萤同开拓者再次相聚，却遭怪物埋伏同袭击，受重伤过后伫开拓者怀当中消逝，分开拓者悲痛不已。 开拓者醒过后卷入各款事件，一时半刻伫现实当中拢找无遘流萤。遘某次战斗当中，开拓者昏迷，流萤用机甲形态出手相救。伊向开拓者表示伫上次梦境其死亡经历，分伊抵达分侬掩盖其深层梦境，抑掌握进入里向其方式。流萤带开拓者进入深层梦境，阁再同星穹列车其朋情重逢。伫深层梦境当中，开拓者伊侬得知整枚匹诺康尼其梦境即将出现危机。为着解决危机，流萤同开拓者伊侬相俦觐见匹诺康尼其当权者[[Wp/hnm/星期日|星期日]]。星期日表示家己已经叛变家族所信奉其「同谐」命途，转而投奔「秩序」命途，爱将匹诺康尼变作无始无终其美梦，同开拓者伊侬伫理念上决裂。双方展开决战，以开拓者伊侬其失败告结，众侬相俦分卷入「秩序」其美梦。流萤从美梦当中惊醒过后，通过自杀回遘现实当中，向别其醒来其侬揭露「秩序」残党情报，众侬最尾挫败星期日，美梦结束。伫游轮上面其庆功宴当中，花火突然宣称船上装有炸弹，众侬相俦拆弹。流萤找遘真正其炸弹，操纵机甲将炸弹送往高空。炸弹其实是花火安排其烟花，流萤同开拓者伫烟花当中牵手飞翔，同开拓者留下浪漫阁再珍贵其回忆。 [[Category:Wp/hnm]] egvt7ney252e0vkbwtdqbx5qlmpyzay Category:Wp/ain/Cirektep 14 3795490 7290272 7270857 2026-08-20T06:54:13Z トラネコマン 2597037 7290272 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Cirektep}} [[Category:Wp/ain]] nzdwsro62w775gaseisz0zu5q242e2r Wp/wba/Nakoro 0 3796614 7289891 7273491 2026-08-19T18:08:05Z Tirawari 1306056 7289891 wikitext text/x-wiki [[File:Troolie Palm, Régina 97390, Guyane française imported from iNaturalist photo 607977620.jpg|thumb|yawiji akwaja ]] [[File:Troolie Palm, Mustang Island, Corpus Christi, TX, US imported from iNaturalist photo 288994161.jpg|thumb|nakoro tawerawitu]] '''Nakoro'''. <ref> Barral, Basilio de. 1979. Diccionario Warao-Castellano, Catellano-Warao. Caracas: UCAB. 730 p. </ref>. [[Wp/wba/Yawiji|Yawiji]] akwaja. Nakoro jobaka, nakoro tomabaka, nakoro aibuaja<ref> Barral, Basilio de. 1979. Diccionario Warao-Castellano, Catellano-Warao. Caracas: UCAB. 730 p. </ref> (umu, umukojoko<ref> Kalka, Claudia. 1997. Eine Tochter ist ein Haus, ein Boot und ein Garten. Hamburg: LIT. Ethnologische Studien No 25: 171f. </ref>), tane ja. Nakoro taerawitu jakore kotubunoko, pelota monika ejoboya. == Naminá a sororo == <references /> [[Category:Wp/wba]] [[Category:Wp/wba/Ananoara Sanuka]] [[Category:Wp/wba/Akwaja]] dys3y9w4rc9ujqlzpc8okan97voyypt Category:Wp/ain/Somoperkep 14 3799527 7290277 7283078 2026-08-20T06:56:52Z トラネコマン 2597037 7290277 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Somoperkep}} [[Category:Wp/ain]] o0m7o4dt5kikf0zpg4f2sxge3qpqg7s Category:Wp/ain/Kane 14 3799528 7290275 7283079 2026-08-20T06:55:16Z トラネコマン 2597037 7290275 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Kane}} [[Category:Wp/ain]] dx4rrnrc1q99dsknjuxb3edatdccyii Category:Wp/ain/Somokane 14 3799529 7290276 7283080 2026-08-20T06:56:40Z トラネコマン 2597037 7290276 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Somokane}} [[Category:Wp/ain]] tajdksl8p3c46kgieutj4u4zur80pez Category:Wp/ain/Emkokane 14 3799987 7290273 7283883 2026-08-20T06:54:31Z トラネコマン 2597037 7290273 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Emkokane}} [[Category:Wp/ain]] rptqctyhbjk828uaxj0zdb6589yiwp0 Category:Wp/ain/Ipe 14 3800120 7290274 7284078 2026-08-20T06:54:52Z トラネコマン 2597037 7290274 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Ipe}} [[Category:Wp/ain]] 4cuvztmorla1s33r5jcgktvonke28r5 Template:Wp/rgn/Castel 10 3800239 7289881 7284431 2026-08-19T17:54:50Z Interlingvisto 2699896 7289881 wikitext text/x-wiki {| style="border-collapse: separate; border-spacing: 5; border-width: 2px; border-style: solid; border-color: #000; padding: 20; float:right; border-radius: 10px; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; -khtml-border-radius: 10px; -icab-border-radius: 10px; -o-border-radius: 10px; margin: 0 0 2em 2em" width=250px {{#if:{{{imaggna|}}}| align="center" valign="top" style="padding-bottom: 2em; border-style: solid; border-width: 0 0 1px 0;"|<big><big>{{{nom}}}</big></big><br>[[Image:{{{imaggna}}}|97px|border]] }}|- |'''Paeṡ:''' {{{paeṡ}}} |- |'''Superfiz:''' {{{superfiz}}} km² |- |'''Abitant:''' {{{abitant}}} |- |'''Densitè:''' {{{densitè}}} {{#if: {{{chérta|}}}|{{!}}- {{!}}align="center"{{!}}[[Image:{{{chérta}}}{{!}}197px]] |}} |}<noinclude><pre> {{Wp/rgn/Castel |nom = |imaggna = |paeṡ = |superfiz = |abitant = |densitè = |chérta = }}</pre> [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Mudell]]</noinclude> hnm2xrf8yusfnrnp8mdfd10h2b3rk7z 7289882 7289881 2026-08-19T17:55:34Z Interlingvisto 2699896 Undid revision [[Special:Diff/7289881|7289881]] by [[Special:Contributions/Interlingvisto|Interlingvisto]] ([[User talk:Interlingvisto|talk]]) 7289882 wikitext text/x-wiki {| style="border-collapse: separate; border-spacing: 5; border-width: 2px; border-style: solid; border-color: #000; padding: 20; float:right; border-radius: 10px; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; -khtml-border-radius: 10px; -icab-border-radius: 10px; -o-border-radius: 10px; margin: 0 0 2em 2em" width=250px |align="center" valign="top" style="padding-bottom: 2em; border-style: solid; border-width: 0 0 1px 0;"|<big><big>{{{nom}}}</big></big><br>[[Image:{{{imaggna|flag.gif}}}|97px|border]] |- |'''Paeṡ:''' {{{paeṡ}}} |- |'''Superfiz:''' {{{superfiz}}} km² |- |'''Abitant:''' {{{abitant}}} |- |'''Densitè:''' {{{densitè}}} {{#if: {{{chérta|}}}|{{!}}- {{!}}align="center"{{!}}[[Image:{{{chérta}}}{{!}}197px]] |}} |}<noinclude><pre> {{Wp/rgn/Castel |nom = |imaggna = |paeṡ = |superfiz = |abitant = |densitè = |chérta = }}</pre> [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Mudell]]</noinclude> ebn0dhkplj45e9hpsmkxrg7o5hgfdrw 7289883 7289882 2026-08-19T17:56:19Z Interlingvisto 2699896 7289883 wikitext text/x-wiki {| style="border-collapse: separate; border-spacing: 5; border-width: 2px; border-style: solid; border-color: #000; padding: 20; float:right; border-radius: 10px; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; -khtml-border-radius: 10px; -icab-border-radius: 10px; -o-border-radius: 10px; margin: 0 0 2em 2em" width=250px |align="center" valign="top" style="padding-bottom: 2em; border-style: solid; border-width: 0 0 1px 0;"|<big><big>{{{nom}}}</big></big><br>{{#if:{{{imaggna|}}}|[[Image:{{{imaggna}}}|97px|border]]}} |- |'''Paeṡ:''' {{{paeṡ}}} |- |'''Superfiz:''' {{{superfiz}}} km² |- |'''Abitant:''' {{{abitant}}} |- |'''Densitè:''' {{{densitè}}} {{#if: {{{chérta|}}}|{{!}}- {{!}}align="center"{{!}}[[Image:{{{chérta}}}{{!}}197px]] |}} |}<noinclude><pre> {{Wp/rgn/Castel |nom = |imaggna = |paeṡ = |superfiz = |abitant = |densitè = |chérta = }}</pre> [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Mudell]]</noinclude> ewj3sn6s597e457h3sl5wzlx8pfn1h2 Wp/rgn/Lista ad articul cla Wikipedia in Rumagnul la duvria avè 0 3800259 7289799 7287922 2026-08-19T14:52:04Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 /* San Marèin */ 7289799 wikitext text/x-wiki == San Marèin == * [[Wp/rgn/Bandira ad San Marein|Bandira ad San Marein]] * Stemma di San Marino * Terra di Libertà === Biografie === * Antonio Onofri * Domenico Maria Belzoppi * Giuliano Gozi * Gian Battista Bonelli * Gino Giacomini * Melchiorre Delfico * Federico Consolo === Storia === * San Marino (diacono) * Tesoro di Domagnano * Placito Feretrano * Malatesta * Occupazione alberoniana * [[Wp/rgn/Giuseppe Garibaldi|Giuseppe Garibaldi]] * [[Wp/rgn/Abraham Lincoln|Abraham Lincoln]] * Fascismo sammarinese ** Partito Fascista Sammarinese ** Fascio Repubblicano di San Marino * Fatti di Rovereta === Politica === * Istituzioni di San Marino ** Capitano reggente ** Consiglio Grande e Generale ** Congresso di Stato ** Collegio garante ** Consiglio dei XII ** Giunta di castello === Festività === * Anniversario dell'Arengo * Capodanno * Cerimonia di insediamento dei capitani reggenti * Corpus Domini * Epifania * Ferragosto * Festa di San Marino e della fondazione della Repubblica * Immacolata Concezione * Festa dei lavoratori * Lunedì dell'Angelo * Natale * Giorno di Santo Stefano * Tutti i Santi ==== Partiti politici ==== * Unione Democratica Sammarinese * Partito Socialista Democratico Indipendente Sammarinese * Partito Progressista Democratico Sammarinese * Partito Socialista Sammarinese * Partito dei Socialisti e dei Democratici === Architetture === * Statua della Libertà (San Marino) * Palazzo Pubblico (San Marino) * Parva Domus * Ponte di Confine * Basilica di San Marino * Chiesa di San Quirino (San Marino) * San Marino Jinja === Quotidiani sammarinesi === * Il Popolo Sammarinese * La Tribuna Sammarinese * L'Informazione di San Marino * Libertas (quotidiano) === Altri === * Demografia di San Marino * Comunità di sammarinesi all'estero * Italo-sammarinesi * Titanocetus == Romagna == * Folkrore romagnolo * S-ciucarén * Caveja * [[Wp/rgn/Lunêri di Smémbar|Lunêri di Smémbar]] * Orchestra Casadei === Biografie === * [[Wp/rgn/Secondo Casadei|Secondo Casadei]] * [[Wp/rgn/Raoul Casadei|Raoul Casadei]] * [[Wp/rgn/Mirko Casadei|Mirko Casadei]] * [[Wp/rgn/Friedrich Schürr|Friedrich Schürr]] * [[Wp/rgn/Olindo Guerrini|Olindo Guerrini]] * [[Wp/rgn/Aldo Spallicci|Aldo Spallicci]] * [[Wp/rgn/Tonino Guerra|Tonino Guerra]] * [[Wp/rgn/Federico Fellini|Federico Fellini]] * [[Wp/rgn/Antonio Morri|Antonio Morri]] === Storia === * [[Wp/rgn/Stória_dla_Rumâgna|Stória dla Rumâgna]] * Parco archeologico del Colle Garampo * Rocca di Montepoggiolo * Esarcato d'Italia * Battaglia di Forlì * Crociata contro i Forlivesi * Provincia Romandiolæ === Geografia === * Appennino tosco-romagnolo * Riviera romagnola * Clima della Romagna ==== Fiumi ==== * Montone (fiume) * Bidente-Ronco * Savio (fiume) * Santerno * Lamone (fiume) * Senio * Marecchia === Monumenti e luoghi d'interesse === * Monumenti paleocristiani di Ravenna * [[Wp/rgn/Mausoleo di Galla Placidia|Mausoleo di Galla Placidia]] (prima metà del IV secolo, post 426) * [[Wp/rgn/Battistero Neoniano|Battistero Neoniano]] (430 circa, decorato verso il 458) * [[Wp/rgn/Cappella Arcivescovile|Cappella Arcivescovile]] (500 circa) * [[Wp/rgn/Basilica di Sant'Apollinare Nuovo|Basilica di Sant'Apollinare Nuovo]] (inizio del VI secolo, con ridecorazione parziale nella seconda metà del VI secolo) * [[Wp/rgn/Mausoleo di Teodorico|Mausoleo di Teodorico]] (520 circa) * [[Wp/rgn/Battistero degli Ariani|Battistero degli Ariani]] (prima metà del VI secolo) * [[Wp/rgn/Basilica di San Vitale (Ravenna)|Basilica di San Vitale]] (prima metà del VI secolo) * [[Wp/rgn/Basilica di Sant'Apollinare in Classe|Basilica di Sant'Apollinare in Classe]] (consacrata nel 547) * [[Wp/rgn/Pieve di San Pietro in Sylvis|Pieve di San Pietro in Sylvis]] ([[Wp/rgn/Bagnacavallo|Bagnacavallo]]) * Pieve di San Giovanni Battista in Ottavo ([[Wp/rgn/Brisighella|Brisighella]]), detta anche Pieve del Thò * [[Wp/rgn/Duomo di Cesena|Basilica Cattedrale di San Giovanni Battista]] ([[Wp/rgn/Cesena|Cesena]]) *[[Wp/rgn/Chiesa di Santa Cristina (Cesena)|Chiesa di Santa Cristina]] ([[Wp/rgn/Cesena|Cesena]]) *[[Wp/rgn/Abbazia di Santa Maria del Monte|Abbazia di Santa Maria del Monte]] ([[Wp/rgn/Cesena|Cesena]]) *Pieve di Ronta (Cesena) * [[Wp/rgn/Chiesa della Commenda|Chiesa della Commenda]] ([[Wp/rgn/Faenza|Faenza]]) * [[Wp/rgn/Abbazia di San Mercuriale|Abbazia di San Mercuriale]] ([[Wp/rgn/Forlì|Forlì]]) * [[Wp/rgn/Cattedrale di San Cassiano|Cattedrale di San Cassiano]] ([[Wp/rgn/Imola|Imola]]) * [[Wp/rgn/Pieve di San Donato in Polenta|Pieve di Polenta]], (nel forlivese), la località è nota anche per essere stata l'origine dei [[Wp/rgn/Da Polenta|Da Polenta]] *[[Wp/rgn/Chiesa di Santa Maria Maggiore (Ravenna)|Chiesa di Santa Maria Maggiore]] ([[Wp/rgn/Ravenna|Ravenna]]) * [[Wp/rgn/Tempio malatestiano|Tempio malatestiano]] ([[Wp/rgn/Rimini|Rimini]]) *[[Wp/rgn/Basilica di San Vicinio|Basilica Concattedrale di san Vicinio]] ([[Wp/rgn/Sarsina|Sarsina]]) [[Category:Wp/rgn|*]] oumjc2g6lt8rfbn0kkxs7p5zl6zb790 Wt/jax/bangun 0 3800315 7289763 7285108 2026-08-19T13:27:24Z Aldiansyah waka 2663211 7289763 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|jax}} == :{{Wt/jax/suaro|jax|LL-Q3915769 (jax)-Monita Sholeha (Monitasholeha)-bangun.wav}} {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # jago dari teduk [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wp/jax/Kopdar WikiSeloka 15 Agustus 2026]] == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # bangun jhn94vhslkrv6ukm4887mihs04knjfz Template:Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction 10 3800483 7290300 7285404 2026-08-20T08:18:21Z ङघिञ 2644823 7290300 wikitext text/x-wiki {{Wp/pih/Infobox | bodyclass = vevent infobox-has-images-with-white-backgrounds | bodystyle = box-shadow: rgba(60, 64, 67, 0.3) 0px 1px 2px 0px, rgba(60, 64, 67, 0.15) 0px 2px 6px 2px; align:right; border-radius: 10px; width: 20em; line-height:1.2; background-color:#F9F9F9; border: 1px solid #D9D9D9; | abovestyle = font-size:125%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:'Bell MT'; text-align:center; | above = {{{name|}}}<br/>{{{native_name|}}}<br/><span style ="font-size:70%;">{{{state_name|}}} · [[Wp/pih/Endya|Endya]]</span> | subheaderstyle = font-size:105%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:'Calibri'; text-align:center; | subheader1 = <b>Nicknaiim:</b> <i>{{{nickname|}}}</i> | image = [[File:{{{image|}}}|{{{imagesize|100px}}}|{{{imagecaption|View o' {{{name}}}}}}|alt={{{imagealt|{{{imagcaption}}}}}}]] | image2 = {{#ifexpr: {{#if:{{{latd|}}}|1|0}}+{{#ifeq:{{{type|}}}|state|1|0}}+{{#ifeq:{{{type|}}}|union territory|1|0}} > 0| {{!}} colspan="2" {{!}}<center><div><div style="width:235px; background:transparent"> <div style="position:relative; width:235px;">[[Image: {{{base_map|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MB|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}}}}}}|235px|border|Map {{#if:{{{metro|}}}|of {{{metro|}}}&nbsp;|}}indicating the location of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}]] {{#ifeq:{{IIJ/P|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset}}|yes|<div style="position:absolute; width:55px; left:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset_map_x}}; top:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset_map_y}};"> <div style="position:relative;">[[Image:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MI|{{{state_name|}}}}}|55px|border|Thumbnail map of India with {{{state_name|}}} highlighted]]<div style="position:absolute; z-index:2; top:{{#expr:100*({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|top}}- <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}} <!-- -->}} ) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|top}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|bottom}}) round 4}}%; left:{{#expr:100*( <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{longd|00}}} <!-- -->}} -{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|left}}) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|right}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|left}}) round 4}}%; height:0; width:0; margin:0; padding:0;">{{#ifeq:{{{inset_map_marker|}}}|yes| <div style="position:relative; top:-4px; left:-4px; width:8px; text-align:center; z-index:3">[[Image:Locator Dot.svg|4x4px|Location of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}} in India]]</div>}}</div></div></div> <!-- -->|}}<!-- ---- --> {{#ifeq:{{{base_map_label|}}}|no|| <div style="position:absolute; top:{{#expr:100*({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|top}}- <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}} <!-- -->}} ) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|top}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|bottom}}) round 4}}%; left:{{#expr:100*( <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{longd|00}}} <!-- -->}} -{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|left}}) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|right}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|left}}) round 4}}%; height:0; width:0; margin:0; padding:0;"> <div style="position:relative; top:-4px; left:-4px; width:8px; text-align:center; z-index:3">[[Image:Locator Dot.svg|8x8px|Location of {{{native_name|}}}]]</div> <div style="font-size:90%; line-height:110%; position:relative; top:-1.45em; {{#switch:{{{locator_position|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|locator_position}}}}} |right = text-align:left; left: 0.50em; width:12em; |left = text-align:right; left:-12.5em; width:12em; }}"><span style="padding:1px; background:none"><span class="plainlinks">&nbsp;<b>[http://wikimapia.org/#lat=<!-- ---- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->{{#expr: {{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360) }}&lon={{#expr: {{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360) }}| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}}&lon={{{longd|00}}} <!-- -->}}<!-- -->&z=13&l=0&m=h&v=2 <span title="Detailed aerial imagery of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}} (Google Maps)">{{{capital|{{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}}}}</span>]</b>&nbsp;</span></span> </div></div>}}<!-- -->{{#if: {{{map_caption|}}}|<small>{{{map_caption|}}}</small>|}}</div></div></center> |}} | headerstyle = font-size:105%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:serif; text-align:center; | header1 = Coordinates: {{#if: {{{latm|}}}| <!-- -->{{Wp/pih/Coord|{{{latd|00}}}|{{{latm|00}}}|{{{lats|00}}}|N|{{{longd|00}}}|{{{longm|00}}}|{{{longs|00}}}|E|type:city|display=inline}}| <!-- -->{{#if: {{{latd|}}}| <!-- --><!--#then:-->{{Wp/pih/Coord|{{{latd|00}}}|N|{{{longd|00}}}|E|region:IN_type:city|display=inline}}| <!-- --><!--#else:--><span class="plainlinks">[http://www.google.com/search?safe=off&q={{urlencode: <!-- -->"{{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}" "{{{state_name|India}}}" site:wikimapia.org}} (find coordinates)]</span>[[Category:Wp/pih/{{{state_name<!--|Indian-->}}} location articles needing coordinates<!-- from {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}-->|{{SUBPAGENAME}}]]<!-- <!-- -->}}<!-- -->}} <!------------------------------------------------------------> | labelstyle = border-bottom: 2px dotted #DCDCDC; white-space:nowrap;padding-right:0.65em<!--(to ensure gap between any long/nonwrapped label and subsequent data on same line-->; | datastyle = border-bottom: 2px dotted #DCDCDC; line-height:1.3em; <!-- ===================== Time zone ====================== --> | label1 = Timesoen | data1 = [[Wp/pih/Endyan Standard Time|IST]] ([[Wp/pih/UTC+5:30|UTC+5:30]]) <!-- ===================== Geography ====================== --> | label2 = Area {{#if: {{{area_metro|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Metropolitan area|Metro]]|}} {{#if: {{{altitude|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Elevation|Elevation]]|}} {{#if: {{{coastline|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Coastline|Coastline]]|}} {{#if: {{{area_total|}}} |<br/> • Total area|}} | data2 = &nbsp; {{#if: {{{area_metro|}}} |<br/> • {{{area_metro}}}km²|}} {{#if: {{{altitude|}}} |<br/> • {{{altitude}}}|}} {{#if: {{{coastline|}}} |<br/> • {{{coastline}}}|}} {{#if: {{{area_total|}}} |<br/> • {{{area_total}}}km²|}} <!-- ====================== Weather ======================= --> | label3 = [[Wp/pih/Climates o' Endya|Climate]] {{#if: {{{precipitation|}}} |<br> • [[Wp/pih/Precipitation (meteorologii)|Precipitation]]|}} {{#if: {{{temp_annual|}}}{{{temp_winter|}}}{{{temp_summer|}}}|<br>'''[[Wp/pih/Temperature|Temperature]]'''|}} {{#if: {{{temp_summer|}}} |<br> • Summer|}} {{#if: {{{temp_winter|}}} |<br> • Winter|}} | data3 = {{{climate|}}} <small>([[Wp/pih/Köppen climate classification|Köppen]])</small> {{#if: {{{precipitation|}}} |<br> • {{{precipitation}}} |}} {{#if: {{{temp_annual|}}}|<br>{{{temp_annual}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} {{#if: {{{temp_summer|}}} |<br> • {{{temp_summer}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} {{#if: {{{temp_winter|}}} |<br> • {{{temp_winter}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} <!-- ==================== Subdivisions ==================== --> | label4 = {{#if:{{{capital|}}}|[[Wp/pih/Lyst o' Endyan stait an yoonyen teritri kapitels|Kapitel]]|}} {{#if:{{{largest_city|}}}|<br/> Largest citii|}} {{#if:{{{region|}}}|<br/> Region|}} {{#if:{{{division|}}}|<br/> Division|}} {{#if:{{{district|}}}|<br/> District|}} | data4 = {{#if:{{{capital|}}}|{{{capital}}}|}} {{#if:{{{largest_city|}}}|<br/>{{{largest_city}}}|}} {{#if:{{{region|}}}|<br/> {{{region}}}|}} {{#if:{{{division|}}}|<br/> {{{division}}}|}} {{#if:{{{district|}}}|<br/> {{{district}}}|}} <!-- ==================== Demographics ==================== --> | label5 = [[Wp/pih/Demographics o' Endya|Demographics]] {{#if:{{{population_total|}}}|<br/> Popyulayshun|}} {{#if:{{{population_metro|}}}|<br/> • Metro|}} {{#if:{{{population_urban|}}}|<br/> • Urban|}} {{#if:{{{population_density|}}}|<br/> • Density|}} {{#if:{{{population_rank|}}}|<br/> • Rank|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> Literacy|}} {{#if:{{{literacy_male|}}}|<br/> • Male|}} {{#if:{{{literacy_female|}}}|<br/> • Female|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> Literacy|}} {{#if:{{{sex_ratio|}}}|<br/> Sex Ratio|}} | data5 = &nbsp; {{#if:{{{population_total|}}}|<br/> {{{population_total}}}|}} {{#if:{{{population_metro|}}}|<br/> • {{{population_metro}}}|}} {{#if:{{{population_urban|}}}|<br/> • {{{population_urban}}}|}} {{#if:{{{population_density|}}}|<br/> • {{{population_density}}}|}} {{#if:{{{population_rank|}}}|<br/> • {{{population_rank}}}|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> {{{literacy}}}|}} {{#if:{{{literacy_male|}}}|<br/> • {{{literacy_male}}}|}} {{#if:{{{literacy_female|}}}|<br/> • {{{literacy_female}}}|}} {{#if:{{{sex_ratio|}}}|<br/> {{{sex_ratio}}}|}} <!-- ====================== Languages ===================== --> | label6 = {{#if:{{{official_languages|}}}|[[Wp/pih/Ofishol Laenghwijz o' Endya|Ofishol Laenghwijz]]|}} | data6 = {{#if:{{{official_languages|}}}|{{{official_languages}}}|}} <!-- ===================== Government ===================== --> | label7 = {{#if: {{{leader_title_1|{{{leader_title|}}}}}}|{{{leader_title_1|{{{leader_title}}}}}}}} {{#if: {{{leader_title_2|}}}|<br/> {{{leader_title_2}}}}} {{#if: {{{leader_title_3|}}}|<br/> {{{leader_title_3}}}}} {{#if: {{{established_date|}}}|<br/> {{{established_title|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|CT|established_date|{{{type|}}}}}}}}}} {{#if: {{{planning_agency|}}}|<br/> Planning Agency}} {{#if: {{{civic_agency|}}}|<br/> Civic Agency}} | data7 = {{#if: {{{leader_name_1|{{{leader_name|}}}}}}|{{{leader_name_1|{{{leader_name}}}}}}}} {{#if: {{{leader_name_2|}}}|<br/> {{{leader_name_2}}}}} {{#if: {{{leader_name_3|}}}|<br/> {{{leader_name_3}}}}} {{#if: {{{established_date|}}}|<br/> {{{established_date}}}}} {{#if: {{{planning_agency|}}}|<br/> {{{planning_agency}}}}} {{#if: {{{civic_agency|}}}|<br/> {{{civic_agency}}}}} <!-- ======================= Codes ======================== --> | label8 = Codes {{#if: {{{postal_code|}}}|<br> • [[Wp/pih/Postal Index Numma|Pincode]]|}} {{#if: {{{area_telephone|}}}|<br> • [[Wp/pih/Komyuunikayshun en Endya|Telephone]]|}} {{#if: {{{unlocode|}}}|<br> • [[UN/LOCODE]]|}} {{#if: {{{vehicle_code_range|}}}|<br> • [[Wp/pih/Endyan licence plates|Vehicle]]|}} {{#if: {{{iso_code|}}}|<br> • [[Wp/pih/ISO 3166-2|ISO abbreviation]]|}} | data8 = &nbsp; {{#if: {{{postal_code|}}}|<br> • {{{postal_code}}}|}} {{#if: {{{area_telephone|}}}|<br> • +{{{area_telephone}}}|}} {{#if: {{{unlocode|}}}|<br> • {{{unlocode}}}|}} {{#if: {{{vehicle_code_range|}}}|<br> • {{{vehicle_code_range}}}|}} {{#if: {{{iso_code|}}}|<br> • [[ISO 3166-2:IN|{{{iso_code}}}]]|}} <!------------------------------------------------------------> | header9 = Website: [http://{{{website|}}} {{{website_caption|{{{website|}}}}}}] | below = <hr/> <small>{{{footnotes|}}}</small> }}<noinclude> {{Wp/pih/documentation|Template:Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/doc}} {{INTERWIKI|Q5878841}} </noinclude> ohcyhcw3hy2ixtonam929on0ytk48at 7290302 7290300 2026-08-20T08:23:34Z ङघिञ 2644823 7290302 wikitext text/x-wiki {{Wp/pih/Infobox | bodyclass = vevent infobox-has-images-with-white-backgrounds | bodystyle = box-shadow: rgba(60, 64, 67, 0.3) 0px 1px 2px 0px, rgba(60, 64, 67, 0.15) 0px 2px 6px 2px; float:right; clear:right; border-radius: 10px; width: 20em; line-height:1.2; background-color:#F9F9F9; border: 1px solid #D9D9D9; | abovestyle = font-size:125%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:'Bell MT'; text-align:center; | above = {{{name|}}}<br/>{{{native_name|}}}<br/><span style ="font-size:70%;">{{{state_name|}}} · [[Wp/pih/Endya|Endya]]</span> | subheaderstyle = font-size:105%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:'Calibri'; text-align:center; | subheader1 = <b>Nicknaiim:</b> <i>{{{nickname|}}}</i> | image = [[File:{{{image|}}}|{{{imagesize|100px}}}|{{{imagecaption|View o' {{{name}}}}}}|alt={{{imagealt|{{{imagcaption}}}}}}]] | image2 = {{#ifexpr: {{#if:{{{latd|}}}|1|0}}+{{#ifeq:{{{type|}}}|state|1|0}}+{{#ifeq:{{{type|}}}|union territory|1|0}} > 0| {{!}} colspan="2" {{!}}<center><div><div style="width:235px; background:transparent"> <div style="position:relative; width:235px;">[[Image: {{{base_map|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MB|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}}}}}}|235px|border|Map {{#if:{{{metro|}}}|of {{{metro|}}}&nbsp;|}}indicating the location of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}]] {{#ifeq:{{IIJ/P|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset}}|yes|<div style="position:absolute; width:55px; left:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset_map_x}}; top:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset_map_y}};"> <div style="position:relative;">[[Image:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MI|{{{state_name|}}}}}|55px|border|Thumbnail map of India with {{{state_name|}}} highlighted]]<div style="position:absolute; z-index:2; top:{{#expr:100*({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|top}}- <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}} <!-- -->}} ) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|top}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|bottom}}) round 4}}%; left:{{#expr:100*( <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{longd|00}}} <!-- -->}} -{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|left}}) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|right}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|left}}) round 4}}%; height:0; width:0; margin:0; padding:0;">{{#ifeq:{{{inset_map_marker|}}}|yes| <div style="position:relative; top:-4px; left:-4px; width:8px; text-align:center; z-index:3">[[Image:Locator Dot.svg|4x4px|Location of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}} in India]]</div>}}</div></div></div> <!-- -->|}}<!-- ---- --> {{#ifeq:{{{base_map_label|}}}|no|| <div style="position:absolute; top:{{#expr:100*({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|top}}- <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}} <!-- -->}} ) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|top}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|bottom}}) round 4}}%; left:{{#expr:100*( <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{longd|00}}} <!-- -->}} -{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|left}}) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|right}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|left}}) round 4}}%; height:0; width:0; margin:0; padding:0;"> <div style="position:relative; top:-4px; left:-4px; width:8px; text-align:center; z-index:3">[[Image:Locator Dot.svg|8x8px|Location of {{{native_name|}}}]]</div> <div style="font-size:90%; line-height:110%; position:relative; top:-1.45em; {{#switch:{{{locator_position|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|locator_position}}}}} |right = text-align:left; left: 0.50em; width:12em; |left = text-align:right; left:-12.5em; width:12em; }}"><span style="padding:1px; background:none"><span class="plainlinks">&nbsp;<b>[http://wikimapia.org/#lat=<!-- ---- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->{{#expr: {{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360) }}&lon={{#expr: {{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360) }}| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}}&lon={{{longd|00}}} <!-- -->}}<!-- -->&z=13&l=0&m=h&v=2 <span title="Detailed aerial imagery of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}} (Google Maps)">{{{capital|{{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}}}}</span>]</b>&nbsp;</span></span> </div></div>}}<!-- -->{{#if: {{{map_caption|}}}|<small>{{{map_caption|}}}</small>|}}</div></div></center> |}} | headerstyle = font-size:105%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:serif; text-align:center; | header1 = Coordinates: {{#if: {{{latm|}}}| <!-- -->{{Wp/pih/Coord|{{{latd|00}}}|{{{latm|00}}}|{{{lats|00}}}|N|{{{longd|00}}}|{{{longm|00}}}|{{{longs|00}}}|E|type:city|display=inline}}| <!-- -->{{#if: {{{latd|}}}| <!-- --><!--#then:-->{{Wp/pih/Coord|{{{latd|00}}}|N|{{{longd|00}}}|E|region:IN_type:city|display=inline}}| <!-- --><!--#else:--><span class="plainlinks">[http://www.google.com/search?safe=off&q={{urlencode: <!-- -->"{{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}" "{{{state_name|India}}}" site:wikimapia.org}} (find coordinates)]</span>[[Category:Wp/pih/{{{state_name<!--|Indian-->}}} location articles needing coordinates<!-- from {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}-->|{{SUBPAGENAME}}]]<!-- <!-- -->}}<!-- -->}} <!------------------------------------------------------------> | labelstyle = border-bottom: 2px dotted #DCDCDC; white-space:nowrap;padding-right:0.65em<!--(to ensure gap between any long/nonwrapped label and subsequent data on same line-->; | datastyle = border-bottom: 2px dotted #DCDCDC; line-height:1.3em; <!-- ===================== Time zone ====================== --> | label1 = Timesoen | data1 = [[Wp/pih/Endyan Standard Time|IST]] ([[Wp/pih/UTC+5:30|UTC+5:30]]) <!-- ===================== Geography ====================== --> | label2 = Area {{#if: {{{area_metro|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Metropolitan area|Metro]]|}} {{#if: {{{altitude|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Elevation|Elevation]]|}} {{#if: {{{coastline|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Coastline|Coastline]]|}} {{#if: {{{area_total|}}} |<br/> • Total area|}} | data2 = &nbsp; {{#if: {{{area_metro|}}} |<br/> • {{{area_metro}}}km²|}} {{#if: {{{altitude|}}} |<br/> • {{{altitude}}}|}} {{#if: {{{coastline|}}} |<br/> • {{{coastline}}}|}} {{#if: {{{area_total|}}} |<br/> • {{{area_total}}}km²|}} <!-- ====================== Weather ======================= --> | label3 = [[Wp/pih/Climates o' Endya|Climate]] {{#if: {{{precipitation|}}} |<br> • [[Wp/pih/Precipitation (meteorologii)|Precipitation]]|}} {{#if: {{{temp_annual|}}}{{{temp_winter|}}}{{{temp_summer|}}}|<br>'''[[Wp/pih/Temperature|Temperature]]'''|}} {{#if: {{{temp_summer|}}} |<br> • Summer|}} {{#if: {{{temp_winter|}}} |<br> • Winter|}} | data3 = {{{climate|}}} <small>([[Wp/pih/Köppen climate classification|Köppen]])</small> {{#if: {{{precipitation|}}} |<br> • {{{precipitation}}} |}} {{#if: {{{temp_annual|}}}|<br>{{{temp_annual}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} {{#if: {{{temp_summer|}}} |<br> • {{{temp_summer}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} {{#if: {{{temp_winter|}}} |<br> • {{{temp_winter}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} <!-- ==================== Subdivisions ==================== --> | label4 = {{#if:{{{capital|}}}|[[Wp/pih/Lyst o' Endyan stait an yoonyen teritri kapitels|Kapitel]]|}} {{#if:{{{largest_city|}}}|<br/> Largest citii|}} {{#if:{{{region|}}}|<br/> Region|}} {{#if:{{{division|}}}|<br/> Division|}} {{#if:{{{district|}}}|<br/> District|}} | data4 = {{#if:{{{capital|}}}|{{{capital}}}|}} {{#if:{{{largest_city|}}}|<br/>{{{largest_city}}}|}} {{#if:{{{region|}}}|<br/> {{{region}}}|}} {{#if:{{{division|}}}|<br/> {{{division}}}|}} {{#if:{{{district|}}}|<br/> {{{district}}}|}} <!-- ==================== Demographics ==================== --> | label5 = [[Wp/pih/Demographics o' Endya|Demographics]] {{#if:{{{population_total|}}}|<br/> Popyulayshun|}} {{#if:{{{population_metro|}}}|<br/> • Metro|}} {{#if:{{{population_urban|}}}|<br/> • Urban|}} {{#if:{{{population_density|}}}|<br/> • Density|}} {{#if:{{{population_rank|}}}|<br/> • Rank|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> Literacy|}} {{#if:{{{literacy_male|}}}|<br/> • Male|}} {{#if:{{{literacy_female|}}}|<br/> • Female|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> Literacy|}} {{#if:{{{sex_ratio|}}}|<br/> Sex Ratio|}} | data5 = &nbsp; {{#if:{{{population_total|}}}|<br/> {{{population_total}}}|}} {{#if:{{{population_metro|}}}|<br/> • {{{population_metro}}}|}} {{#if:{{{population_urban|}}}|<br/> • {{{population_urban}}}|}} {{#if:{{{population_density|}}}|<br/> • {{{population_density}}}|}} {{#if:{{{population_rank|}}}|<br/> • {{{population_rank}}}|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> {{{literacy}}}|}} {{#if:{{{literacy_male|}}}|<br/> • {{{literacy_male}}}|}} {{#if:{{{literacy_female|}}}|<br/> • {{{literacy_female}}}|}} {{#if:{{{sex_ratio|}}}|<br/> {{{sex_ratio}}}|}} <!-- ====================== Languages ===================== --> | label6 = {{#if:{{{official_languages|}}}|[[Wp/pih/Ofishol Laenghwijz o' Endya|Ofishol Laenghwijz]]|}} | data6 = {{#if:{{{official_languages|}}}|{{{official_languages}}}|}} <!-- ===================== Government ===================== --> | label7 = {{#if: {{{leader_title_1|{{{leader_title|}}}}}}|{{{leader_title_1|{{{leader_title}}}}}}}} {{#if: {{{leader_title_2|}}}|<br/> {{{leader_title_2}}}}} {{#if: {{{leader_title_3|}}}|<br/> {{{leader_title_3}}}}} {{#if: {{{established_date|}}}|<br/> {{{established_title|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|CT|established_date|{{{type|}}}}}}}}}} {{#if: {{{planning_agency|}}}|<br/> Planning Agency}} {{#if: {{{civic_agency|}}}|<br/> Civic Agency}} | data7 = {{#if: {{{leader_name_1|{{{leader_name|}}}}}}|{{{leader_name_1|{{{leader_name}}}}}}}} {{#if: {{{leader_name_2|}}}|<br/> {{{leader_name_2}}}}} {{#if: {{{leader_name_3|}}}|<br/> {{{leader_name_3}}}}} {{#if: {{{established_date|}}}|<br/> {{{established_date}}}}} {{#if: {{{planning_agency|}}}|<br/> {{{planning_agency}}}}} {{#if: {{{civic_agency|}}}|<br/> {{{civic_agency}}}}} <!-- ======================= Codes ======================== --> | label8 = Codes {{#if: {{{postal_code|}}}|<br> • [[Wp/pih/Postal Index Numma|Pincode]]|}} {{#if: {{{area_telephone|}}}|<br> • [[Wp/pih/Komyuunikayshun en Endya|Telephone]]|}} {{#if: {{{unlocode|}}}|<br> • [[UN/LOCODE]]|}} {{#if: {{{vehicle_code_range|}}}|<br> • [[Wp/pih/Endyan licence plates|Vehicle]]|}} {{#if: {{{iso_code|}}}|<br> • [[Wp/pih/ISO 3166-2|ISO abbreviation]]|}} | data8 = &nbsp; {{#if: {{{postal_code|}}}|<br> • {{{postal_code}}}|}} {{#if: {{{area_telephone|}}}|<br> • +{{{area_telephone}}}|}} {{#if: {{{unlocode|}}}|<br> • {{{unlocode}}}|}} {{#if: {{{vehicle_code_range|}}}|<br> • {{{vehicle_code_range}}}|}} {{#if: {{{iso_code|}}}|<br> • [[ISO 3166-2:IN|{{{iso_code}}}]]|}} <!------------------------------------------------------------> | header9 = Website: [http://{{{website|}}} {{{website_caption|{{{website|}}}}}}] | below = <hr/> <small>{{{footnotes|}}}</small> }}<noinclude> {{Wp/pih/documentation|Template:Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/doc}} {{INTERWIKI|Q5878841}} </noinclude> mfwanfj5dn8kvlfymjrkfnno8bzfd4y 7290332 7290302 2026-08-20T09:50:23Z ङघिञ 2644823 7290332 wikitext text/x-wiki {{Wp/pih/Infobox | bodyclass = vevent infobox-has-images-with-white-backgrounds | bodystyle = box-shadow: rgba(60, 64, 67, 0.3) 0px 1px 2px 0px, rgba(60, 64, 67, 0.15) 0px 2px 6px 2px; float:right; clear:right; border-radius: 10px; width: 20em; line-height:1.2; background-color:#F9F9F9; border: 1px solid #D9D9D9; | abovestyle = font-size:125%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:'Bell MT'; text-align:center; | above = {{{name|}}}<br/>{{{native_name|}}}<br/><span style ="font-size:70%;">{{{state_name|}}} · [[Wp/pih/Endya|Endya]]</span> | subheaderstyle = font-size:105%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:'Calibri'; text-align:center; | subheader1 = <b>Nicknaiim:</b> <i>{{{nickname|}}}</i> | image = [[File:{{{image|}}}|{{{imagesize|100px}}}|{{{imagecaption|View o' {{{name}}}}}}|alt={{{imagealt|{{{imagcaption}}}}}}]] | image2 = {{#ifexpr: {{#if:{{{latd|}}}|1|0}}+{{#ifeq:{{{type|}}}|state|1|0}}+{{#ifeq:{{{type|}}}|union territory|1|0}} > 0| {{!}} colspan="2" {{!}}<center><div><div style="width:235px; background:transparent"> <div style="position:relative; width:235px;">[[Image: {{{base_map|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MB|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}}}}}}|235px|border|Map {{#if:{{{metro|}}}|of {{{metro|}}}&nbsp;|}}indicating the location of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}]] {{#ifeq:{{IIJ/P|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset}}|yes|<div style="position:absolute; width:55px; left:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset_map_x}}; top:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|inset_map_y}};"> <div style="position:relative;">[[Image:{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MI|{{{state_name|}}}}}|55px|border|Thumbnail map of India with {{{state_name|}}} highlighted]]<div style="position:absolute; z-index:2; top:{{#expr:100*({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|top}}- <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}} <!-- -->}} ) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|top}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|bottom}}) round 4}}%; left:{{#expr:100*( <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{longd|00}}} <!-- -->}} -{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|left}}) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|right}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|inset|left}}) round 4}}%; height:0; width:0; margin:0; padding:0;">{{#ifeq:{{{inset_map_marker|}}}|yes| <div style="position:relative; top:-4px; left:-4px; width:8px; text-align:center; z-index:3">[[Image:Locator Dot.svg|4x4px|Location of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}} in India]]</div>}}</div></div></div> <!-- -->|}}<!-- ---- --> {{#ifeq:{{{base_map_label|}}}|no|| <div style="position:absolute; top:{{#expr:100*({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|top}}- <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}} <!-- -->}} ) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|top}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|bottom}}) round 4}}%; left:{{#expr:100*( <!-- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->({{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360))| <!-- --><!-- -->{{{longd|00}}} <!-- -->}} -{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|left}}) / ({{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|right}}-{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|left}}) round 4}}%; height:0; width:0; margin:0; padding:0;"> <div style="position:relative; top:-4px; left:-4px; width:8px; text-align:center; z-index:3">[[Image:Locator Dot.svg|8x8px|Location of {{{native_name|}}}]]</div> <div style="font-size:90%; line-height:110%; position:relative; top:-1.45em; {{#switch:{{{locator_position|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|MC|{{{metro|{{{state_name|}}}}}}|locator_position}}}}} |right = text-align:left; left: 0.50em; width:12em; |left = text-align:right; left:-12.5em; width:12em; }}"><span style="padding:1px; background:none"><span class="plainlinks">&nbsp;<b>[http://wikimapia.org/#lat=<!-- ---- -->{{#if: {{{latm|}}}| <!-- --><!-- -->{{#expr: {{{latd|00}}}+({{{latm|00}}}/60)+({{{lats|00}}}/360) }}&lon={{#expr: {{{longd|00}}}+({{{longm|00}}}/60)+({{{longs|00}}}/360) }}| <!-- --><!-- -->{{{latd|00}}}&lon={{{longd|00}}} <!-- -->}}<!-- -->&z=13&l=0&m=h&v=2 <span title="Detailed aerial imagery of {{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}} (Google Maps)">{{{capital|{{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}}}}</span>]</b>&nbsp;</span></span> </div></div>}}<!-- -->{{#if: {{{map_caption|}}}|<small>{{{map_caption|}}}</small>|}}</div></div></center> |}} | headerstyle = font-size:105%; background-color: {{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/type|{{{type|Default}}}}}; font-family:serif; text-align:center; | header1 = Coordinates: {{#if: {{{latm|}}}| <!-- -->{{Wp/pih/Coord|{{{latd|00}}}|{{{latm|00}}}|{{{lats|00}}}|N|{{{longd|00}}}|{{{longm|00}}}|{{{longs|00}}}|E|type:city|display=inline}}| <!-- -->{{#if: {{{latd|}}}| <!-- --><!--#then:-->{{Wp/pih/Coord|{{{latd|00}}}|N|{{{longd|00}}}|E|region:IN_type:city|display=inline}}| <!-- --><!--#else:--><span class="plainlinks">[http://www.google.com/search?safe=off&q={{urlencode: <!-- -->"{{{native_name|{{SUBPAGENAME}}}}}" "{{{state_name|India}}}" site:wikimapia.org}} (find coordinates)]</span>[[Category:Wp/pih/{{{state_name<!--|Indian-->}}} location articles needing coordinates<!-- from {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}-->|{{SUBPAGENAME}}]]<!-- <!-- -->}}<!-- -->}} <!------------------------------------------------------------> | labelstyle = border-bottom: 2px dotted #DCDCDC; white-space:nowrap;padding-right:0.65em<!--(to ensure gap between any long/nonwrapped label and subsequent data on same line-->; | datastyle = border-bottom: 2px dotted #DCDCDC; line-height:1.3em; <!-- ===================== Time zone ====================== --> | label1 = Timesoen | data1 = [[Wp/pih/Endyan Standard Time|IST]] ([[Wp/pih/UTC+5:30|UTC+5:30]]) <!-- ===================== Geography ====================== --> | label2 = Area {{#if: {{{area_metro|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Metropolitan area|Metro]]|}} {{#if: {{{altitude|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Elevation|Elevation]]|}} {{#if: {{{coastline|}}} |<br/> • [[Wp/pih/Coastline|Coastline]]|}} {{#if: {{{area_total|}}} |<br/> • Total area|}} | data2 = &nbsp; {{#if: {{{area_metro|}}} |<br/> • {{{area_metro}}}km²|}} {{#if: {{{altitude|}}} |<br/> • {{{altitude}}}|}} {{#if: {{{coastline|}}} |<br/> • {{{coastline}}}|}} {{#if: {{{area_total|}}} |<br/> • {{{area_total}}}km²|}} <!-- ====================== Weather ======================= --> | label3 = [[Wp/pih/Climates o' Endya|Climate]] {{#if: {{{precipitation|}}} |<br> • [[Wp/pih/Precipitation (meteorologii)|Precipitation]]|}} {{#if: {{{temp_annual|}}}{{{temp_winter|}}}{{{temp_summer|}}}|<br>'''[[Wp/pih/Temperature|Temperature]]'''|}} {{#if: {{{temp_summer|}}} |<br> • Summer|}} {{#if: {{{temp_winter|}}} |<br> • Winter|}} | data3 = {{{climate|}}} <small>([[Wp/pih/Köppen climate classification|Köppen]])</small> {{#if: {{{precipitation|}}} |<br> • {{{precipitation}}} |}} {{#if: {{{temp_annual|}}}|<br>{{{temp_annual}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} {{#if: {{{temp_summer|}}} |<br> • {{{temp_summer}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} {{#if: {{{temp_winter|}}} |<br> • {{{temp_winter}}}&nbsp;°C ({{#expr:1.8*{{{temp_annual|}}}+32 round 0}}&nbsp;°F)|}} <!-- ==================== Subdivisions ==================== --> | label4 = {{#if:{{{capital|}}}|[[Wp/pih/Lyst o' Endyan stait an yoonyen teritri kapitels|Kapitel]]|}} {{#if:{{{largest_city|}}}|<br/> Largest citii|}} {{#if:{{{region|}}}|<br/> Region|}} {{#if:{{{division|}}}|<br/> Division|}} {{#if:{{{district|}}}|<br/> District|}} | data4 = {{#if:{{{capital|}}}|{{{capital}}}|}} {{#if:{{{largest_city|}}}|<br/>{{{largest_city}}}|}} {{#if:{{{region|}}}|<br/> {{{region}}}|}} {{#if:{{{division|}}}|<br/> {{{division}}}|}} {{#if:{{{district|}}}|<br/> {{{district}}}|}} <!-- ==================== Demographics ==================== --> | label5 = [[Wp/pih/Demographics o' Endya|Demographics]] {{#if:{{{population_total|}}}|<br/> Popyulayshun|}} {{#if:{{{population_metro|}}}|<br/> • Metro|}} {{#if:{{{population_urban|}}}|<br/> • Urban|}} {{#if:{{{population_density|}}}|<br/> • Density|}} {{#if:{{{population_rank|}}}|<br/> • Rank|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> Literacy|}} {{#if:{{{literacy_male|}}}|<br/> • Male|}} {{#if:{{{literacy_female|}}}|<br/> • Female|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> Literacy|}} {{#if:{{{sex_ratio|}}}|<br/> Sex Ratio|}} | data5 = &nbsp; {{#if:{{{population_total|}}}|<br/> {{{population_total}}}|}} {{#if:{{{population_metro|}}}|<br/> • {{{population_metro}}}|}} {{#if:{{{population_urban|}}}|<br/> • {{{population_urban}}}|}} {{#if:{{{population_density|}}}|<br/> • {{{population_density}}}|}} {{#if:{{{population_rank|}}}|<br/> • {{{population_rank}}}|}} {{#if:{{{literacy|}}}|<br/> {{{literacy}}}|}} {{#if:{{{literacy_male|}}}|<br/> • {{{literacy_male}}}|}} {{#if:{{{literacy_female|}}}|<br/> • {{{literacy_female}}}|}} {{#if:{{{sex_ratio|}}}|<br/> {{{sex_ratio}}}|}} <!-- ====================== Languages ===================== --> | label6 = {{#if:{{{official_languages|}}}|[[Wp/pih/Ofishol Laenghwijz o' Endya|Ofishol Laenghwijz]]|}} | data6 = {{#if:{{{official_languages|}}}|{{{official_languages}}}|}} <!-- ===================== Government ===================== --> | label7 = {{#if: {{{leader_title_1|{{{leader_title|}}}}}}|{{{leader_title_1|{{{leader_title}}}}}}}} {{#if: {{{leader_title_2|}}}|<br/> {{{leader_title_2}}}}} {{#if: {{{leader_title_3|}}}|<br/> {{{leader_title_3}}}}} {{#if: {{{established_date|}}}|<br/> {{{established_title|{{Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/Parameters|CT|established_date|{{{type|}}}}}}}}}} {{#if: {{{planning_agency|}}}|<br/> Planning Agency}} {{#if: {{{civic_agency|}}}|<br/> Civic Agency}} | data7 = {{#if: {{{leader_name_1|{{{leader_name|}}}}}}|{{{leader_name_1|{{{leader_name}}}}}}}} {{#if: {{{leader_name_2|}}}|<br/> {{{leader_name_2}}}}} {{#if: {{{leader_name_3|}}}|<br/> {{{leader_name_3}}}}} {{#if: {{{established_date|}}}|<br/> {{{established_date}}}}} {{#if: {{{planning_agency|}}}|<br/> {{{planning_agency}}}}} {{#if: {{{civic_agency|}}}|<br/> {{{civic_agency}}}}} <!-- ======================= Codes ======================== --> | label8 = Codes {{#if: {{{postal_code|}}}|<br> • [[Wp/pih/Postal Index Numma|Pincode]]|}} {{#if: {{{area_telephone|}}}|<br> • [[Wp/pih/Komyuunikayshun en Endya|Telephone]]|}} {{#if: {{{unlocode|}}}|<br> • [[UN/LOCODE]]|}} {{#if: {{{vehicle_code_range|}}}|<br> • [[Wp/pih/Endyan licence plates|Vehicle]]|}} {{#if: {{{iso_code|}}}|<br> • [[Wp/pih/ISO 3166-2|ISO abbreviation]]|}} | data8 = &nbsp; {{#if: {{{postal_code|}}}|<br> • {{{postal_code}}}|}} {{#if: {{{area_telephone|}}}|<br> • +{{{area_telephone}}}|}} {{#if: {{{unlocode|}}}|<br> • {{{unlocode}}}|}} {{#if: {{{vehicle_code_range|}}}|<br> • {{{vehicle_code_range}}}|}} {{#if: {{{iso_code|}}}|<br> • [[ISO 3166-2:IN|{{{iso_code}}}]]|}} <!------------------------------------------------------------> | header9 = Website: [http://{{{website|}}} {{{website_caption|{{{website|}}}}}}] | below = <hr/> <small>{{{footnotes|}}}</small> }} <table align=right width=70% cellpadding=4 cellspacing=3 style="border: 1px #ddd solid"> <tr class=mergedrow><td align=center colspan=3 bgcolor=#f0f0ff style="padding: 2px 0px;">''' Localities around {{{name}}}:'''</td></tr> <tr class="mergedrow"> <td colspan="3" style="padding: 0;"> <table class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width: 100%; background: transparent; border-collapse: collapse;"> <tr> <td align="center" width="33%" style="padding: 3px 0px;">{{{nw-of|}}}</td> <td align="center" width="33%" style="padding: 3px 0px;">{{{n-of|}}}</td> <td align="center" width="34%" style="padding: 3px 0px;">{{{ne-of|}}}</td> </tr> <tr> <td align="center" width="34%" style="vertical-align: middle; padding: 3px 0px;">{{{w-of|}}}</td> <td align="center" width="34%" style="vertical-align: middle; padding: 3px 0px;">'''{{{name}}}'''</td> <td align="center" width="34%" style="vertical-align: middle; padding: 3px 0px;">{{{e-of|}}}</td> </tr> <tr> <td align="center" width="34%" style="padding: 3px 0px;">{{{sw-of|}}}</td> <td align="center" width="34%" style="padding: 3px 0px;">{{{s-of|}}}</td> <td align="center" width="34%" style="padding: 3px 0px;">{{{se-of|}}}</td> </tr> </table> </td> </tr> </td></table><noinclude> {{Wp/pih/documentation|Template:Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/doc}} {{INTERWIKI|Q5878841}} </noinclude> awj08ukww875qbewwrv62srtbeunmui Wp/bci/Niofoin 0 3800921 7289927 7286798 2026-08-19T18:34:27Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7289927 wikitext text/x-wiki '''Niofoin''' m’ɔ o Côte d’Ivoire i nglo lɔ lika’n nun’n, m’ɔ o klɔ nga be flɛ i kɛ Boundiali nin Korhogo be afiɛn’n, m’ɔ o Poro lɔ’n, ɔ ti Senufo klɔ kun mɔ be fali sua nga be kplannin i Soudan lɔ banco’m be nun’n be kplannin’n. Afuɛ 1976 nun’n, klɔ sɔ’n yoli lika nga be yili Zan-Zaki Ana i flimu nga be flɛ i kɛ Noir et blanc en couleur (La Victoire en chantant) i flimu’n. Flimu sɔ’n kan wafa nga Alɛ dan klikli’n nun’n, France nin Allemagnefuɛ’m be kunnin alɛ’n i ndɛ Cameroun lɔ. Ɔ kan alɛ’n, nin sran’m be sielɛ’n, ɔ nin sinnzin nga be fa yo blɔfuɛ man nu lɔ alɛ’m be nun kun’n, be ndɛ tɛ. == Fluwa mu == [[Category:Wp/bci]] lte89yto25c4cz8oazt3df5w9wup07u 7289928 7289927 2026-08-19T18:35:39Z Didierwiki 2601876 /* Fluwa mu */ ajout d'une bibligraphie 7289928 wikitext text/x-wiki '''Niofoin''' m’ɔ o Côte d’Ivoire i nglo lɔ lika’n nun’n, m’ɔ o klɔ nga be flɛ i kɛ Boundiali nin Korhogo be afiɛn’n, m’ɔ o Poro lɔ’n, ɔ ti Senufo klɔ kun mɔ be fali sua nga be kplannin i Soudan lɔ banco’m be nun’n be kplannin’n. Afuɛ 1976 nun’n, klɔ sɔ’n yoli lika nga be yili Zan-Zaki Ana i flimu nga be flɛ i kɛ Noir et blanc en couleur (La Victoire en chantant) i flimu’n. Flimu sɔ’n kan wafa nga Alɛ dan klikli’n nun’n, France nin Allemagnefuɛ’m be kunnin alɛ’n i ndɛ Cameroun lɔ. Ɔ kan alɛ’n, nin sran’m be sielɛ’n, ɔ nin sinnzin nga be fa yo blɔfuɛ man nu lɔ alɛ’m be nun kun’n, be ndɛ tɛ. == Fluwa mu == * '''COULIBALY A.''', afuɛ 2003 : Socio-anthropologie des dynamiques foncières dans le Nord de la Côte d’Ivoire : droits, autorités et interventions publiques. Étude comparée des villages de Niofoin et de Korokara. Doctorat en anthropologie sociale et ethnologie, EHESS-Marseille [[Category:Wp/bci]] f1ad92lnr4o21nst1b9u32g2gv7in7h 7289929 7289928 2026-08-19T18:37:35Z Didierwiki 2601876 Ajout de liens interwiki à [[d:Q3342068]] 7289929 wikitext text/x-wiki '''Niofoin''' m’ɔ o Côte d’Ivoire i nglo lɔ lika’n nun’n, m’ɔ o klɔ nga be flɛ i kɛ Boundiali nin Korhogo be afiɛn’n, m’ɔ o Poro lɔ’n, ɔ ti Senufo klɔ kun mɔ be fali sua nga be kplannin i Soudan lɔ banco’m be nun’n be kplannin’n. Afuɛ 1976 nun’n, klɔ sɔ’n yoli lika nga be yili Zan-Zaki Ana i flimu nga be flɛ i kɛ Noir et blanc en couleur (La Victoire en chantant) i flimu’n. Flimu sɔ’n kan wafa nga Alɛ dan klikli’n nun’n, France nin Allemagnefuɛ’m be kunnin alɛ’n i ndɛ Cameroun lɔ. Ɔ kan alɛ’n, nin sran’m be sielɛ’n, ɔ nin sinnzin nga be fa yo blɔfuɛ man nu lɔ alɛ’m be nun kun’n, be ndɛ tɛ. == Fluwa mu == * '''COULIBALY A.''', afuɛ 2003 : Socio-anthropologie des dynamiques foncières dans le Nord de la Côte d’Ivoire : droits, autorités et interventions publiques. Étude comparée des villages de Niofoin et de Korokara. Doctorat en anthropologie sociale et ethnologie, EHESS-Marseille [[Category:Wp/bci]] {{INTERWIKI|Q3342068}} bgsz3low6u1jcjxg923jqe3fzl21v49 Wp/ain/Nihon 0 3800972 7290047 7287060 2026-08-19T22:16:37Z トラネコマン 2597037 借用語の表現の変更 7290047 wikitext text/x-wiki '''Nihon''' newa '''Nippon''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にほん}}}} newa {{Wp/ain/Lang|ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にっぽん}}}}) anak [[Wp/ain/Asia|Asia]] un mosir. Mosinnoski, iyotta poro kotan anak (anpe anakne) [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]]. Aynupiski anak 123,420,000<ref>{{Wp/ain/Cite web|和書|url=https://www.stat.go.jp/data/jinsui/new.html|title=人口推計（令和7年（2025年）2月確定値、令和7年（2025年）7月概算値）|publisher = 総務省統計局 |language = 日本語|date = 2024-10-21|accessdate = 2025-07-26}}</ref>. Poronru anak 377,975.37 -{km}-<sup>2</sup><ref>{{Wp/ain/Cite web |title=全国都道府県市区町村別面積調 {{!}} 国土地理院 |url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO-title.htm |website=www.gsi.go.jp |access-date=2024-07-09}}</ref>. == Iwor == Nippon kor iwor ''Tontohuken'' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都道府県|とどうふけん}}}}) a=ye wa 47 ''Tontohuken'' an kor. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |-style="white-space:nowrap;" | style="padding:0px; background-color:#dcedff;" rowspan="9" |[[File:Regions and Prefectures of Japan 2023-02-11 23.06.28.png|350px]] ![[Wp/ain/Nihon ikinnepoysir|ikinnepoysir]] !Sisserke!!Tontohuken |- |[[Wp/ain/Yaunmosir|Yaunmosir]] |[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto sisserke]]||[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto]] |- |rowspan="5"|[[Wp/ain/Samormosir|Samormosir]] |[[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]]||[[Wp/ain/Awunmosir|Aomori ken]] [[Wp/ain/Iwate ken|Iwate ken]] [[Wp/ain/Miyanki ken|Miyanki ken]] [[Wp/ain/Akita ken|Akita ken]] [[Wp/ain/Yamankata ken|Yamankata ken]] [[Wp/ain/Hukusima ken|Hukusima ken]] |- |[[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]]||[[Wp/ain/Imparaki ken|Imparaki ken]] [[Wp/ain/Tocinki ken|Tocinki ken]] [[Wp/ain/Kumma ken|Kumma ken]] [[Wp/ain/Saytama ken|Saytama ken]] [[Wp/ain/Cimpa ken|Cimpa ken]] [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]] [[Wp/ain/Kanankawa ken|Kanankawa ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]]||[[Wp/ain/Ninkata ken|Ninkata ken]] [[Wp/ain/Toyama ken|Toyama ken]] [[Wp/ain/Isikawa ken|Isikawa ken]] [[Wp/ain/Hukuy ken|Hukuy ken]] [[Wp/ain/Yamanasi ken|Yamanasi ken]] [[Wp/ain/Nankano ken|Nankano ken]] [[Wp/ain/Kihu ken|Kihu ken]] [[Wp/ain/Sincuoka ken|Sincuoka ken]] [[Wp/ain/Ayci ken|Ayci ken]] |- |[[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]]||[[Wp/ain/Mie ken|Mie ken]] [[Wp/ain/Sinka ken|Sinka ken]] [[Wp/ain/Kiyoto hu|Kiyoto hu]] [[Wp/ain/Osaka hu|Osaka hu]] [[Wp/ain/Hiyonko ken|Hiyonko ken]] [[Wp/ain/Nara ken|Nara ken]] [[Wp/ain/Wakayama ken|Wakayama ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tottori ken|Tottori ken]] [[Wp/ain/Simane ken|Simane ken]] [[Wp/ain/Okayama ken|Okayama ken]] [[Wp/ain/Hirosima ken|Hirosima ken]] [[Wp/ain/Yamankuci ken|Yamankuci ken]] |- |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku]] |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tokusima ken|Tokusima ken]] [[Wp/ain/Kankawa ken|Kankawa ken]] [[Wp/ain/Ehime ken|Ehime ken]] [[Wp/ain/Koci ken|Koci ken]] |- |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw]] |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]]||[[Wp/ain/Hukuoka ken|Hukuoka ken]] [[Wp/ain/Sanka ken|Sanka ken]] [[Wp/ain/Nankasaki ken|Nankasaki ken]] [[Wp/ain/Kumamoto ken|Kumamoto ken]] [[Wp/ain/Oyta ken|Oyta ken]] [[Wp/ain/Miyancaki ken|Miyancaki ken]] [[Wp/ain/Kankosima ken|Kankosima ken]] [[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |- |[[Wp/ain/Okinawa|Okinawa]] |[[Wp/ain/Okinawa|Okinawa sisserke]]||[[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |} == Puri == === Itak === Nippon ta [[Wp/ain/Sisam itak|Sisam itak]], [[Wp/ain/Rucu itak|Rucu itak]], [[Wp/ain/Aynu itak|Aynu itak]] a=ye. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Mosir]] {{INTERWIKI|Q17}} 698xb3mi6lisu5hkr4159nmsweg58lu 7290048 7290047 2026-08-19T22:18:13Z トラネコマン 2597037 7290048 wikitext text/x-wiki '''Nihon''' newa '''Nippon''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にほん}}}} newa {{Wp/ain/Lang|ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にっぽん}}}}) anak [[Wp/ain/Asia|Asia]] un mosir. Mosinnoski, iyotta poro kotan anak (anpe anakne) [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]]. Aynupiski anak 123,420,000<ref>{{Wp/ain/Cite web|和書|url=https://www.stat.go.jp/data/jinsui/new.html|title=人口推計（令和7年（2025年）2月確定値、令和7年（2025年）7月概算値）|publisher = 総務省統計局 |language = 日本語|date = 2024-10-21|accessdate = 2025-07-26}}</ref>. Poronru anak 377,975.37 -{km}-<sup>2</sup><ref>{{Wp/ain/Cite web |title=全国都道府県市区町村別面積調 {{!}} 国土地理院 |url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO-title.htm |website=www.gsi.go.jp |access-date=2024-07-09}}</ref>. == Iwor == Nippon kor iwor ''Tontohuken'' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都道府県|とどうふけん}}}}) a=ye wa 47 ''Tontohuken'' an kor. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |-style="white-space:nowrap;" | style="padding:0px; background-color:#dcedff;" rowspan="9" |[[File:Regions and Prefectures of Japan 2023-02-11 23.06.28.png|350px]] ![[Wp/ain/Nihon ikinnepoysir|ikinnepoysir]] !Sisserke!!Tontohuken |- |[[Wp/ain/Yaunmosir|Yaunmosir]] |[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto sisserke]]||[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto]] |- |rowspan="6"|[[Wp/ain/Samormosir|Samormosir]] |[[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]]||[[Wp/ain/Awunmosir|Aomori ken]] [[Wp/ain/Iwate ken|Iwate ken]] [[Wp/ain/Miyanki ken|Miyanki ken]] [[Wp/ain/Akita ken|Akita ken]] [[Wp/ain/Yamankata ken|Yamankata ken]] [[Wp/ain/Hukusima ken|Hukusima ken]] |- |[[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]]||[[Wp/ain/Imparaki ken|Imparaki ken]] [[Wp/ain/Tocinki ken|Tocinki ken]] [[Wp/ain/Kumma ken|Kumma ken]] [[Wp/ain/Saytama ken|Saytama ken]] [[Wp/ain/Cimpa ken|Cimpa ken]] [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]] [[Wp/ain/Kanankawa ken|Kanankawa ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]]||[[Wp/ain/Ninkata ken|Ninkata ken]] [[Wp/ain/Toyama ken|Toyama ken]] [[Wp/ain/Isikawa ken|Isikawa ken]] [[Wp/ain/Hukuy ken|Hukuy ken]] [[Wp/ain/Yamanasi ken|Yamanasi ken]] [[Wp/ain/Nankano ken|Nankano ken]] [[Wp/ain/Kihu ken|Kihu ken]] [[Wp/ain/Sincuoka ken|Sincuoka ken]] [[Wp/ain/Ayci ken|Ayci ken]] |- |[[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]]||[[Wp/ain/Mie ken|Mie ken]] [[Wp/ain/Sinka ken|Sinka ken]] [[Wp/ain/Kiyoto hu|Kiyoto hu]] [[Wp/ain/Osaka hu|Osaka hu]] [[Wp/ain/Hiyonko ken|Hiyonko ken]] [[Wp/ain/Nara ken|Nara ken]] [[Wp/ain/Wakayama ken|Wakayama ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tottori ken|Tottori ken]] [[Wp/ain/Simane ken|Simane ken]] [[Wp/ain/Okayama ken|Okayama ken]] [[Wp/ain/Hirosima ken|Hirosima ken]] [[Wp/ain/Yamankuci ken|Yamankuci ken]] |- |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku]] |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tokusima ken|Tokusima ken]] [[Wp/ain/Kankawa ken|Kankawa ken]] [[Wp/ain/Ehime ken|Ehime ken]] [[Wp/ain/Koci ken|Koci ken]] |- |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw]] |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]]||[[Wp/ain/Hukuoka ken|Hukuoka ken]] [[Wp/ain/Sanka ken|Sanka ken]] [[Wp/ain/Nankasaki ken|Nankasaki ken]] [[Wp/ain/Kumamoto ken|Kumamoto ken]] [[Wp/ain/Oyta ken|Oyta ken]] [[Wp/ain/Miyancaki ken|Miyancaki ken]] [[Wp/ain/Kankosima ken|Kankosima ken]] [[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |- |[[Wp/ain/Okinawa|Okinawa]] |[[Wp/ain/Okinawa|Okinawa sisserke]]||[[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |} == Puri == === Itak === Nippon ta [[Wp/ain/Sisam itak|Sisam itak]], [[Wp/ain/Rucu itak|Rucu itak]], [[Wp/ain/Aynu itak|Aynu itak]] a=ye. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Mosir]] {{INTERWIKI|Q17}} noj7zphcjgmkgpvor140ad6h0qvauz6 7290049 7290048 2026-08-19T22:18:53Z トラネコマン 2597037 7290049 wikitext text/x-wiki '''Nihon''' newa '''Nippon''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にほん}}}} newa {{Wp/ain/Lang|ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にっぽん}}}}) anak [[Wp/ain/Asia|Asia]] un mosir. Mosinnoski, iyotta poro kotan anak (anpe anakne) [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]]. Aynupiski anak 123,420,000<ref>{{Wp/ain/Cite web|和書|url=https://www.stat.go.jp/data/jinsui/new.html|title=人口推計（令和7年（2025年）2月確定値、令和7年（2025年）7月概算値）|publisher = 総務省統計局 |language = 日本語|date = 2024-10-21|accessdate = 2025-07-26}}</ref>. Poronru anak 377,975.37 -{km}-<sup>2</sup><ref>{{Wp/ain/Cite web |title=全国都道府県市区町村別面積調 {{!}} 国土地理院 |url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO-title.htm |website=www.gsi.go.jp |access-date=2024-07-09}}</ref>. == Iwor == Nippon kor iwor ''Tontohuken'' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都道府県|とどうふけん}}}}) a=ye wa 47 ''Tontohuken'' an kor. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |-style="white-space:nowrap;" | style="padding:0px; background-color:#dcedff;" rowspan="10" |[[File:Regions and Prefectures of Japan 2023-02-11 23.06.28.png|350px]] ![[Wp/ain/Nihon ikinnepoysir|ikinnepoysir]] !Sisserke!!Tontohuken |- |[[Wp/ain/Yaunmosir|Yaunmosir]] |[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto sisserke]]||[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto]] |- |rowspan="5"|[[Wp/ain/Samormosir|Samormosir]] |[[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]]||[[Wp/ain/Awunmosir|Aomori ken]] [[Wp/ain/Iwate ken|Iwate ken]] [[Wp/ain/Miyanki ken|Miyanki ken]] [[Wp/ain/Akita ken|Akita ken]] [[Wp/ain/Yamankata ken|Yamankata ken]] [[Wp/ain/Hukusima ken|Hukusima ken]] |- |[[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]]||[[Wp/ain/Imparaki ken|Imparaki ken]] [[Wp/ain/Tocinki ken|Tocinki ken]] [[Wp/ain/Kumma ken|Kumma ken]] [[Wp/ain/Saytama ken|Saytama ken]] [[Wp/ain/Cimpa ken|Cimpa ken]] [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]] [[Wp/ain/Kanankawa ken|Kanankawa ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]]||[[Wp/ain/Ninkata ken|Ninkata ken]] [[Wp/ain/Toyama ken|Toyama ken]] [[Wp/ain/Isikawa ken|Isikawa ken]] [[Wp/ain/Hukuy ken|Hukuy ken]] [[Wp/ain/Yamanasi ken|Yamanasi ken]] [[Wp/ain/Nankano ken|Nankano ken]] [[Wp/ain/Kihu ken|Kihu ken]] [[Wp/ain/Sincuoka ken|Sincuoka ken]] [[Wp/ain/Ayci ken|Ayci ken]] |- |[[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]]||[[Wp/ain/Mie ken|Mie ken]] [[Wp/ain/Sinka ken|Sinka ken]] [[Wp/ain/Kiyoto hu|Kiyoto hu]] [[Wp/ain/Osaka hu|Osaka hu]] [[Wp/ain/Hiyonko ken|Hiyonko ken]] [[Wp/ain/Nara ken|Nara ken]] [[Wp/ain/Wakayama ken|Wakayama ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tottori ken|Tottori ken]] [[Wp/ain/Simane ken|Simane ken]] [[Wp/ain/Okayama ken|Okayama ken]] [[Wp/ain/Hirosima ken|Hirosima ken]] [[Wp/ain/Yamankuci ken|Yamankuci ken]] |- |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku]] |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tokusima ken|Tokusima ken]] [[Wp/ain/Kankawa ken|Kankawa ken]] [[Wp/ain/Ehime ken|Ehime ken]] [[Wp/ain/Koci ken|Koci ken]] |- |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw]] |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]]||[[Wp/ain/Hukuoka ken|Hukuoka ken]] [[Wp/ain/Sanka ken|Sanka ken]] [[Wp/ain/Nankasaki ken|Nankasaki ken]] [[Wp/ain/Kumamoto ken|Kumamoto ken]] [[Wp/ain/Oyta ken|Oyta ken]] [[Wp/ain/Miyancaki ken|Miyancaki ken]] [[Wp/ain/Kankosima ken|Kankosima ken]] [[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |- |[[Wp/ain/Okinawa|Okinawa]] |[[Wp/ain/Okinawa|Okinawa sisserke]]||[[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |} == Puri == === Itak === Nippon ta [[Wp/ain/Sisam itak|Sisam itak]], [[Wp/ain/Rucu itak|Rucu itak]], [[Wp/ain/Aynu itak|Aynu itak]] a=ye. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Mosir]] {{INTERWIKI|Q17}} lzdirocnrhvq6aw3j6gaz7t3tu6v2kn 7290050 7290049 2026-08-19T22:24:06Z トラネコマン 2597037 Kiwsiw newa Okinawa 7290050 wikitext text/x-wiki '''Nihon''' newa '''Nippon''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にほん}}}} newa {{Wp/ain/Lang|ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にっぽん}}}}) anak [[Wp/ain/Asia|Asia]] un mosir. Mosinnoski, iyotta poro kotan anak (anpe anakne) [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]]. Aynupiski anak 123,420,000<ref>{{Wp/ain/Cite web|和書|url=https://www.stat.go.jp/data/jinsui/new.html|title=人口推計（令和7年（2025年）2月確定値、令和7年（2025年）7月概算値）|publisher = 総務省統計局 |language = 日本語|date = 2024-10-21|accessdate = 2025-07-26}}</ref>. Poronru anak 377,975.37 -{km}-<sup>2</sup><ref>{{Wp/ain/Cite web |title=全国都道府県市区町村別面積調 {{!}} 国土地理院 |url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO-title.htm |website=www.gsi.go.jp |access-date=2024-07-09}}</ref>. == Iwor == Nippon kor iwor ''Tontohuken'' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都道府県|とどうふけん}}}}) a=ye wa 47 ''Tontohuken'' an kor. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |-style="white-space:nowrap;" | style="padding:0px; background-color:#dcedff;" rowspan="10" |[[File:Regions and Prefectures of Japan 2023-02-11 23.06.28.png|350px]] ![[Wp/ain/Nihon ikinnepoysir|ikinnepoysir]] !Sisserke!!Tontohuken |- |[[Wp/ain/Yaunmosir|Yaunmosir]] |[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto sisserke]]||[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto]] |- |rowspan="5"|[[Wp/ain/Samormosir|Samormosir]] |[[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]]||[[Wp/ain/Awunmosir|Aomori ken]] [[Wp/ain/Iwate ken|Iwate ken]] [[Wp/ain/Miyanki ken|Miyanki ken]] [[Wp/ain/Akita ken|Akita ken]] [[Wp/ain/Yamankata ken|Yamankata ken]] [[Wp/ain/Hukusima ken|Hukusima ken]] |- |[[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]]||[[Wp/ain/Imparaki ken|Imparaki ken]] [[Wp/ain/Tocinki ken|Tocinki ken]] [[Wp/ain/Kumma ken|Kumma ken]] [[Wp/ain/Saytama ken|Saytama ken]] [[Wp/ain/Cimpa ken|Cimpa ken]] [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]] [[Wp/ain/Kanankawa ken|Kanankawa ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]]||[[Wp/ain/Ninkata ken|Ninkata ken]] [[Wp/ain/Toyama ken|Toyama ken]] [[Wp/ain/Isikawa ken|Isikawa ken]] [[Wp/ain/Hukuy ken|Hukuy ken]] [[Wp/ain/Yamanasi ken|Yamanasi ken]] [[Wp/ain/Nankano ken|Nankano ken]] [[Wp/ain/Kihu ken|Kihu ken]] [[Wp/ain/Sincuoka ken|Sincuoka ken]] [[Wp/ain/Ayci ken|Ayci ken]] |- |[[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]]||[[Wp/ain/Mie ken|Mie ken]] [[Wp/ain/Sinka ken|Sinka ken]] [[Wp/ain/Kiyoto hu|Kiyoto hu]] [[Wp/ain/Osaka hu|Osaka hu]] [[Wp/ain/Hiyonko ken|Hiyonko ken]] [[Wp/ain/Nara ken|Nara ken]] [[Wp/ain/Wakayama ken|Wakayama ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tottori ken|Tottori ken]] [[Wp/ain/Simane ken|Simane ken]] [[Wp/ain/Okayama ken|Okayama ken]] [[Wp/ain/Hirosima ken|Hirosima ken]] [[Wp/ain/Yamankuci ken|Yamankuci ken]] |- |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku]] |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tokusima ken|Tokusima ken]] [[Wp/ain/Kankawa ken|Kankawa ken]] [[Wp/ain/Ehime ken|Ehime ken]] [[Wp/ain/Koci ken|Koci ken]] |- |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw]] newa [[Wp/ain/Okinawa|Okinawa]] |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw Okinawa sisserke]]||[[Wp/ain/Hukuoka ken|Hukuoka ken]] [[Wp/ain/Sanka ken|Sanka ken]] [[Wp/ain/Nankasaki ken|Nankasaki ken]] [[Wp/ain/Kumamoto ken|Kumamoto ken]] [[Wp/ain/Oyta ken|Oyta ken]] [[Wp/ain/Miyancaki ken|Miyancaki ken]] [[Wp/ain/Kankosima ken|Kankosima ken]] [[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] [[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |} == Puri == === Itak === Nippon ta [[Wp/ain/Sisam itak|Sisam itak]], [[Wp/ain/Rucu itak|Rucu itak]], [[Wp/ain/Aynu itak|Aynu itak]] a=ye. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Mosir]] {{INTERWIKI|Q17}} 3dxz4l091axvk7gfv3a9hwmexb1gued 7290051 7290050 2026-08-19T22:24:40Z トラネコマン 2597037 7290051 wikitext text/x-wiki '''Nihon''' newa '''Nippon''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にほん}}}} newa {{Wp/ain/Lang|ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にっぽん}}}}) anak [[Wp/ain/Asia|Asia]] un mosir. Mosinnoski, iyotta poro kotan anak (anpe anakne) [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]]. Aynupiski anak 123,420,000<ref>{{Wp/ain/Cite web|和書|url=https://www.stat.go.jp/data/jinsui/new.html|title=人口推計（令和7年（2025年）2月確定値、令和7年（2025年）7月概算値）|publisher = 総務省統計局 |language = 日本語|date = 2024-10-21|accessdate = 2025-07-26}}</ref>. Poronru anak 377,975.37 -{km}-<sup>2</sup><ref>{{Wp/ain/Cite web |title=全国都道府県市区町村別面積調 {{!}} 国土地理院 |url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO-title.htm |website=www.gsi.go.jp |access-date=2024-07-09}}</ref>. == Iwor == Nippon kor iwor ''Tontohuken'' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都道府県|とどうふけん}}}}) a=ye wa 47 ''Tontohuken'' an kor. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |-style="white-space:nowrap;" | style="padding:0px; background-color:#dcedff;" rowspan="10" |[[File:Regions and Prefectures of Japan 2023-02-11 23.06.28.png|350px]] ![[Wp/ain/Nihon ikinnepoysir|ikinnepoysir]] !Sisserke!!Tontohuken |- |[[Wp/ain/Yaunmosir|Yaunmosir]] |[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto sisserke]]||[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto]] |- |rowspan="5"|[[Wp/ain/Samormosir|Samormosir]] |[[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]]||[[Wp/ain/Awunmosir|Aomori ken]] [[Wp/ain/Iwate ken|Iwate ken]] [[Wp/ain/Miyanki ken|Miyanki ken]] [[Wp/ain/Akita ken|Akita ken]] [[Wp/ain/Yamankata ken|Yamankata ken]] [[Wp/ain/Hukusima ken|Hukusima ken]] |- |[[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]]||[[Wp/ain/Imparaki ken|Imparaki ken]] [[Wp/ain/Tocinki ken|Tocinki ken]] [[Wp/ain/Kumma ken|Kumma ken]] [[Wp/ain/Saytama ken|Saytama ken]] [[Wp/ain/Cimpa ken|Cimpa ken]] [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]] [[Wp/ain/Kanankawa ken|Kanankawa ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]]||[[Wp/ain/Ninkata ken|Ninkata ken]] [[Wp/ain/Toyama ken|Toyama ken]] [[Wp/ain/Isikawa ken|Isikawa ken]] [[Wp/ain/Hukuy ken|Hukuy ken]] [[Wp/ain/Yamanasi ken|Yamanasi ken]] [[Wp/ain/Nankano ken|Nankano ken]] [[Wp/ain/Kihu ken|Kihu ken]] [[Wp/ain/Sincuoka ken|Sincuoka ken]] [[Wp/ain/Ayci ken|Ayci ken]] |- |[[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]]||[[Wp/ain/Mie ken|Mie ken]] [[Wp/ain/Sinka ken|Sinka ken]] [[Wp/ain/Kiyoto hu|Kiyoto hu]] [[Wp/ain/Osaka hu|Osaka hu]] [[Wp/ain/Hiyonko ken|Hiyonko ken]] [[Wp/ain/Nara ken|Nara ken]] [[Wp/ain/Wakayama ken|Wakayama ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tottori ken|Tottori ken]] [[Wp/ain/Simane ken|Simane ken]] [[Wp/ain/Okayama ken|Okayama ken]] [[Wp/ain/Hirosima ken|Hirosima ken]] [[Wp/ain/Yamankuci ken|Yamankuci ken]] |- |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku]] |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tokusima ken|Tokusima ken]] [[Wp/ain/Kankawa ken|Kankawa ken]] [[Wp/ain/Ehime ken|Ehime ken]] [[Wp/ain/Koci ken|Koci ken]] |- |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw]] newa [[Wp/ain/Okinawa|Okinawa]] |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw Okinawa sisserke]]||[[Wp/ain/Hukuoka ken|Hukuoka ken]] [[Wp/ain/Sanka ken|Sanka ken]] [[Wp/ain/Nankasaki ken|Nankasaki ken]] [[Wp/ain/Kumamoto ken|Kumamoto ken]] [[Wp/ain/Oyta ken|Oyta ken]] [[Wp/ain/Miyancaki ken|Miyancaki ken]] [[Wp/ain/Kankosima ken|Kankosima ken]] [[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |} == Puri == === Itak === Nippon ta [[Wp/ain/Sisam itak|Sisam itak]], [[Wp/ain/Rucu itak|Rucu itak]], [[Wp/ain/Aynu itak|Aynu itak]] a=ye. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Mosir]] {{INTERWIKI|Q17}} 5gixwa0mspqs7p4iqfjzqehsfkmvirr 7290052 7290051 2026-08-19T22:29:47Z トラネコマン 2597037 日本語版でも九州地方なのでKiwsiw sisserkeがいいかも 7290052 wikitext text/x-wiki '''Nihon''' newa '''Nippon''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にほん}}}} newa {{Wp/ain/Lang|ja|{{Wp/ain/Ruby|日本|にっぽん}}}}) anak [[Wp/ain/Asia|Asia]] un mosir. Mosinnoski, iyotta poro kotan anak (anpe anakne) [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]]. Aynupiski anak 123,420,000<ref>{{Wp/ain/Cite web|和書|url=https://www.stat.go.jp/data/jinsui/new.html|title=人口推計（令和7年（2025年）2月確定値、令和7年（2025年）7月概算値）|publisher = 総務省統計局 |language = 日本語|date = 2024-10-21|accessdate = 2025-07-26}}</ref>. Poronru anak 377,975.37 -{km}-<sup>2</sup><ref>{{Wp/ain/Cite web |title=全国都道府県市区町村別面積調 {{!}} 国土地理院 |url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO-title.htm |website=www.gsi.go.jp |access-date=2024-07-09}}</ref>. == Iwor == Nippon kor iwor ''Tontohuken'' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都道府県|とどうふけん}}}}) a=ye wa 47 ''Tontohuken'' an kor. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |-style="white-space:nowrap;" | style="padding:0px; background-color:#dcedff;" rowspan="10" |[[File:Regions and Prefectures of Japan 2023-02-11 23.06.28.png|350px]] ![[Wp/ain/Nihon ikinnepoysir|ikinnepoysir]] !Sisserke!!Tontohuken |- |[[Wp/ain/Yaunmosir|Yaunmosir]] |[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto sisserke]]||[[Wp/ain/Yaunmosir|Hokkayto]] |- |rowspan="5"|[[Wp/ain/Samormosir|Samormosir]] |[[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]]||[[Wp/ain/Awunmosir|Aomori ken]] [[Wp/ain/Iwate ken|Iwate ken]] [[Wp/ain/Miyanki ken|Miyanki ken]] [[Wp/ain/Akita ken|Akita ken]] [[Wp/ain/Yamankata ken|Yamankata ken]] [[Wp/ain/Hukusima ken|Hukusima ken]] |- |[[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]]||[[Wp/ain/Imparaki ken|Imparaki ken]] [[Wp/ain/Tocinki ken|Tocinki ken]] [[Wp/ain/Kumma ken|Kumma ken]] [[Wp/ain/Saytama ken|Saytama ken]] [[Wp/ain/Cimpa ken|Cimpa ken]] [[Wp/ain/Tokiyo to|Tokiyo to]] [[Wp/ain/Kanankawa ken|Kanankawa ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]]||[[Wp/ain/Ninkata ken|Ninkata ken]] [[Wp/ain/Toyama ken|Toyama ken]] [[Wp/ain/Isikawa ken|Isikawa ken]] [[Wp/ain/Hukuy ken|Hukuy ken]] [[Wp/ain/Yamanasi ken|Yamanasi ken]] [[Wp/ain/Nankano ken|Nankano ken]] [[Wp/ain/Kihu ken|Kihu ken]] [[Wp/ain/Sincuoka ken|Sincuoka ken]] [[Wp/ain/Ayci ken|Ayci ken]] |- |[[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]]||[[Wp/ain/Mie ken|Mie ken]] [[Wp/ain/Sinka ken|Sinka ken]] [[Wp/ain/Kiyoto hu|Kiyoto hu]] [[Wp/ain/Osaka hu|Osaka hu]] [[Wp/ain/Hiyonko ken|Hiyonko ken]] [[Wp/ain/Nara ken|Nara ken]] [[Wp/ain/Wakayama ken|Wakayama ken]] |- |[[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tottori ken|Tottori ken]] [[Wp/ain/Simane ken|Simane ken]] [[Wp/ain/Okayama ken|Okayama ken]] [[Wp/ain/Hirosima ken|Hirosima ken]] [[Wp/ain/Yamankuci ken|Yamankuci ken]] |- |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku]] |[[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]]||[[Wp/ain/Tokusima ken|Tokusima ken]] [[Wp/ain/Kankawa ken|Kankawa ken]] [[Wp/ain/Ehime ken|Ehime ken]] [[Wp/ain/Koci ken|Koci ken]] |- |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw]] |[[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]]||[[Wp/ain/Hukuoka ken|Hukuoka ken]] [[Wp/ain/Sanka ken|Sanka ken]] [[Wp/ain/Nankasaki ken|Nankasaki ken]] [[Wp/ain/Kumamoto ken|Kumamoto ken]] [[Wp/ain/Oyta ken|Oyta ken]] [[Wp/ain/Miyancaki ken|Miyancaki ken]] [[Wp/ain/Kankosima ken|Kankosima ken]] [[Wp/ain/Rucu|Okinawa ken]] |} == Puri == === Itak === Nippon ta [[Wp/ain/Sisam itak|Sisam itak]], [[Wp/ain/Rucu itak|Rucu itak]], [[Wp/ain/Aynu itak|Aynu itak]] a=ye. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Mosir]] {{INTERWIKI|Q17}} f6m2loub6rgy8osl19vi7j2zv1kpan7 Wp/xmm/Gedung Kesenian Sulsel 0 3801224 7289727 7287590 2026-08-19T12:30:18Z Supardisahabu 2557820 7289727 wikitext text/x-wiki '''Societeit de Harmonie''' atau yang biasa dibilang '''Gedung Kesenian Sulawesi Selatan''' yaitu salah satu bangunan kuno yang punya riwayat sejarah besar di kota Makassar. Gedung ini yang so jadi saksi bisu pas pentas seni-seni buatan orang Eropa mulai unjuk gigi di tanah Sulawesi.<ref>https://news.detik.com/berita/d-4304604/societeit-de-harmonie-saksi-seni-eropa-di-tanah-sulawesi</ref> Depe bentuk arsitektur ba iko model gaya Eropa klasik yang babentuk huruf L, dengan depe pintu utama ba hadap ka Jalan Riburane deng depe bagian timur sejajar deng Jalan Bonerate. Di sabalah kiri bangunan, ada menara jangkung deng depe atap runcing macam limas, sama skali deng model rumah-rumah gedung lokal tempo dulu di Makassar. Depe posisi juga gaga skali lantaran depe letak strategis skali, cuma satu kali balempar batu dari Benteng Rotterdam. == Pindahnya Akademi Kesenian Makassar == Proyek pemugaran Benteng Ujungpandang nyang juga dibilang Fort Rotterdam, dimulai pas awal taun 1970-an ama dapet dukungan dari Pangeran Bernhard asal Belanda. Di balik rencana penataan ulang benteng peninggalan Raja Gowa ke-9 seluas 2,5 hektar yang ngecekup 16 bangunan ini, timbul gejolak terkait keberadaan lembaga kesenian setempat. Alesan nyang dikeluarin ama Jawatan Kebudayaan Sulawesi Selatan yaento lantaran kondisi fisik bangunan yang udah rapuh. Peristiwa ini ngerefleksiin posisi tawar komunitas seni lokal yang acapkali kagak punya ruang kelola permanen ama cuma nggantungin idup di fasilitas pemerintah. Pas pemindahan tersebut, barang-barang seni milik AKM kaya lukisan ama patung sempat ditampung sementara di kediaman Panglima Komando Wilayah Pertahanan III, Letjen AJ Witono.<ref>https://www.kompas.id/artikel/pasang-surut-panggung-kesenian-makassar</ref> == Referensi == [[Category:Wp/xmm]] 60xqy2644rngqxxrixd0s4rjw02r3a1 7289731 7289727 2026-08-19T12:31:52Z Supardisahabu 2557820 7289731 wikitext text/x-wiki '''Societeit de Harmonie''' atau yang biasa dibilang '''Gedung Kesenian Sulawesi Selatan''' yaitu salah satu bangunan kuno yang punya riwayat sejarah besar di kota Makassar. Gedung ini yang so jadi saksi bisu pas pentas seni-seni buatan orang Eropa mulai unjuk gigi di tanah Sulawesi.<ref>https://news.detik.com/berita/d-4304604/societeit-de-harmonie-saksi-seni-eropa-di-tanah-sulawesi</ref> Depe bentuk arsitektur ba iko model gaya Eropa klasik yang babentuk huruf L, dengan depe pintu utama ba hadap ka Jalan Riburane deng depe bagian timur sejajar deng Jalan Bonerate. Di sabalah kiri bangunan, ada menara jangkung deng depe atap runcing macam limas, sama skali deng model rumah-rumah gedung lokal tempo dulu di Makassar. Depe posisi juga gaga skali lantaran depe letak strategis skali, cuma satu kali balempar batu dari Benteng Rotterdam. == Pindahnya Akademi Kesenian Makassar == Proyek pemugaran Benteng Ujungpandang yang juga dibilang Fort Rotterdam, dimulai pas awal tahun 1970-an yang dapa dukungan dari Pangeran Bernhard dari [[Wp/xmm/Belanda|Belanda]]. Di balik rencana penataan ulang benteng peninggalan Raja Gowa ke-9 seluas 2,5 hektar yang ngecekup 16 bangunan ini, timbul gejolak terkait keberadaan lembaga kesenian setempat. Alesan nyang dikeluarin ama Jawatan Kebudayaan Sulawesi Selatan yaento lantaran kondisi fisik bangunan yang udah rapuh. Peristiwa ini ngerefleksiin posisi tawar komunitas seni lokal yang acapkali kagak punya ruang kelola permanen ama cuma nggantungin idup di fasilitas pemerintah. Pas pemindahan tersebut, barang-barang seni milik AKM kaya lukisan ama patung sempat ditampung sementara di kediaman Panglima Komando Wilayah Pertahanan III, Letjen AJ Witono.<ref>https://www.kompas.id/artikel/pasang-surut-panggung-kesenian-makassar</ref> == Referensi == [[Category:Wp/xmm]] 82orgnupobj7z5nlf6itknw2t4w00lz 7289751 7289731 2026-08-19T13:05:10Z Supardisahabu 2557820 /* Pindahnya Akademi Kesenian Makassar */ 7289751 wikitext text/x-wiki '''Societeit de Harmonie''' atau yang biasa dibilang '''Gedung Kesenian Sulawesi Selatan''' yaitu salah satu bangunan kuno yang punya riwayat sejarah besar di kota Makassar. Gedung ini yang so jadi saksi bisu pas pentas seni-seni buatan orang Eropa mulai unjuk gigi di tanah Sulawesi.<ref>https://news.detik.com/berita/d-4304604/societeit-de-harmonie-saksi-seni-eropa-di-tanah-sulawesi</ref> Depe bentuk arsitektur ba iko model gaya Eropa klasik yang babentuk huruf L, dengan depe pintu utama ba hadap ka Jalan Riburane deng depe bagian timur sejajar deng Jalan Bonerate. Di sabalah kiri bangunan, ada menara jangkung deng depe atap runcing macam limas, sama skali deng model rumah-rumah gedung lokal tempo dulu di Makassar. Depe posisi juga gaga skali lantaran depe letak strategis skali, cuma satu kali balempar batu dari Benteng Rotterdam. == Pindahnya Akademi Kesenian Makassar == Proyek pemugaran Benteng Ujungpandang yang juga dibilang Fort Rotterdam, dimulai pas awal tahun 1970-an yang dapa dukungan dari Pangeran Bernhard dari [[Wp/xmm/Belanda|Belanda]]. Di balik rencana penataan ulang benteng peninggalan Raja Gowa ka-9 depe luas 2,5 hektar yang tacakup 16 bangunan ini, timbul gejolak terkait keberadaan lembaga kesenian yang ada disitu. Alasan yang bakase kaluar sama Jawatan Kebudayaan Sulawesi Selatan yaitu lantaran kondisi fisik bangunan yang so rapuh. Kejadian ini kase bukti posisi tawar komunitas seni lokal yang seringkali tidak punya ruang kelola permanen ama cuma nggantungin idup di fasilitas pemerintah. Pas pemindahan tersebut, barang-barang seni milik AKM kaya lukisan ama patung sempat ditampung sementara di kediaman Panglima Komando Wilayah Pertahanan III, Letjen AJ Witono.<ref>https://www.kompas.id/artikel/pasang-surut-panggung-kesenian-makassar</ref> == Referensi == [[Category:Wp/xmm]] jsif51faiaqiw69hqoklpf3ze41n90q 7289757 7289751 2026-08-19T13:15:04Z Supardisahabu 2557820 /* Pindahnya Akademi Kesenian Makassar */ 7289757 wikitext text/x-wiki '''Societeit de Harmonie''' atau yang biasa dibilang '''Gedung Kesenian Sulawesi Selatan''' yaitu salah satu bangunan kuno yang punya riwayat sejarah besar di kota Makassar. Gedung ini yang so jadi saksi bisu pas pentas seni-seni buatan orang Eropa mulai unjuk gigi di tanah Sulawesi.<ref>https://news.detik.com/berita/d-4304604/societeit-de-harmonie-saksi-seni-eropa-di-tanah-sulawesi</ref> Depe bentuk arsitektur ba iko model gaya Eropa klasik yang babentuk huruf L, dengan depe pintu utama ba hadap ka Jalan Riburane deng depe bagian timur sejajar deng Jalan Bonerate. Di sabalah kiri bangunan, ada menara jangkung deng depe atap runcing macam limas, sama skali deng model rumah-rumah gedung lokal tempo dulu di Makassar. Depe posisi juga gaga skali lantaran depe letak strategis skali, cuma satu kali balempar batu dari Benteng Rotterdam. == Pindahnya Akademi Kesenian Makassar == Proyek pemugaran Benteng Ujungpandang yang juga dibilang Fort Rotterdam, dimulai pas awal tahun 1970-an yang dapa dukungan dari Pangeran Bernhard dari [[Wp/xmm/Belanda|Belanda]]. Di balik rencana penataan ulang benteng peninggalan Raja Gowa ka-9 depe luas 2,5 hektar yang tacakup 16 bangunan ini, timbul gejolak terkait keberadaan lembaga kesenian yang ada disitu. Alasan yang bakase kaluar sama Jawatan Kebudayaan Sulawesi Selatan yaitu lantaran kondisi fisik bangunan yang so rapuh. Kejadian ini kase bukti posisi tawar komunitas seni lokal yang seringkali tidak punya ruang kelola permanen deng cuma bagantong idup di fasilitas pemerintah. Pas waktu pemindahan itu, barang-barang seni milik AKM seperti lukisan deng patung sempat ditampung sementara di kediaman Panglima Komando Wilayah Pertahanan III, Letjen AJ Witono.<ref>https://www.kompas.id/artikel/pasang-surut-panggung-kesenian-makassar</ref> == Referensi == [[Category:Wp/xmm]] n52a4gcvu8ett594dbhgypps51hh2g9 Wp/gdo/Ингилис мицци 0 3801263 7289820 7288189 2026-08-19T16:33:59Z Mahamadi Baza 2600896 7289820 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе={{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=ивучи|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъибечIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индо-европияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу халкъибечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] fufbjmdnfnuepmjwzh1fcgc0iqofrxi 7289825 7289820 2026-08-19T16:43:01Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289825 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<small>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br></small>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=ивучи|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъибечIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индо-европияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу халкъибечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] rh5obb79jr400p0sg6npn0d4bvc2exl 7289840 7289825 2026-08-19T17:02:35Z Mahamadi Baza 2600896 Adding interwiki links to [[d:Q1860]] 7289840 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<small>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br></small>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=ивучи|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъибечIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индо-европияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу халкъибечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q1860}} 9gilg8wyvbaevefa6g66havqko8rcx5 7289843 7289840 2026-08-19T17:03:15Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289843 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<small>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br></small>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=ивучи|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъибечIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индоевропияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу халкъибечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q1860}} 4s8es18rnfikgmv8nok43f0tczvzu5a 7289845 7289843 2026-08-19T17:07:56Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289845 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<small>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br></small>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=ивучи|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъичIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индоевропияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу халкъибечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q1860}} ibl6xphcfvrzd36482t3g4eq0jfuwjh 7289853 7289845 2026-08-19T17:19:21Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289853 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<small>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br></small>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=латин алфавит|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъичIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индоевропияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу халкъибечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q1860}} mgxw9uqpqbzm995rx54khmum7n0679r 7289854 7289853 2026-08-19T17:19:45Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289854 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<small>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br></small>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=латин алфавит|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъичIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индоевропияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу халкъичIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q1860}} ncshnmsids9t81cgb6t795p5cxvap0t 7289855 7289854 2026-08-19T17:20:06Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289855 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<small>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}<br>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}<br></small>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}<br> ва цела 56 пачалихъи|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=латин алфавит|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъичIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индоевропияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу тIорда адамикечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q1860}} atv4ufh76rwd86n98qe0sjllvsj2q0a 7290340 7289855 2026-08-20T10:13:31Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290340 wikitext text/x-wiki {{Wp/gdo/Мицци|ццери=Ингилис мицци|пачалихъабе=<!-- ТIАЛА 1 --> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|gb}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|us}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ca}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|au}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ie}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|nz}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|in}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|za}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ng}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|pk}}</div> <div>{{Wp/gdo/Байрахъи|ph}}</div> <div>ва цела 56 пачалихъи</div>|Регионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|гулататабурдуб_рикIен=380 млн. адами (щивлIи мицци циму)<br>1,077 млрд. адами (кIелъи мицци циму)<br>ТIумагьу: 1,457 млрд. адами<br>(2021)|статус=|балир-хъвардир=латин алфавит|категория=ЕвразиялIи миццибе|iso1=en|iso2=eng|iso3=eng|wals=eng|unesco=|elcat=|ethnologue=eng|ietf=en|glottolog=stan1293|Regионабе=[[Wp/gdo/БританиялIи чIинкIиллъабе|БританиялIи чIинкIиллъабе]] (никIвалъилару)|миццибелIи_хъизам=[[Wp/gdo/Индоевропиял миццибе|Индоевропияб хъизам]] :[[Wp/gdo/Германиял миццибе|Германиял миццибе]] ::[[Wp/gdo/Магърибиял германиял миццибе|Магърибиял германиял миццибе]] :::[[Wp/gdo/Ингилис-фриз миццибе|Ингилис-фриз миццибе]]|карта=Anglospeak (subnational version).svg|официалияб_мицци=67 суверенияб пачалихъалда ва 27 суверенияб ивучIибу территориялда|рейтинг=щивлIи мицци: '''3'''|инлъилIида_ццери=The English language|гост=анг 045|гьикьи_хъвардир=Ингилис миццилIи тIорда дунелла тIибитIир}}'''Ингилис мицци''' ([[Wp/gdo/Ингилис мицци|инг]]. ''English, The English language'', [[Wp/gdo/ХалкъичIу бакьусу фонетикияб алфавит|ХФА]]: ˈɪŋɡlɪʃ) — индоевропияб хъизамалIи германияб къукъалIи магърибияб германияб мицци. Ингилис мицци ида гьичIидала кIвари идабу тIорда адамикечIу бакьусу мицци. Гьоб буккида дунелла гьичIи бегъу гулататабу миццибелIи цеб. Ингилис миццилIи тIуй регъу диалектабе ва субдиалектабе рукIида. == Ццери == ГьолъилIи ццери баабу ида никIвасу герман халкъибелIи англал гьикьибу халкъибехару, жибе гучиду баабу БечIуха БританиялIи ракьалда, инлъихъи гьера Ингланд–кьу гьикьатабу. КIедала ццери баабу ида Англия гьикьибу Балтик релъахъи идабу бекъинчIинкIиллъихару. == Ссилкабе == * [http://baltoslav.eu/hulnia/eng.php?mova=ru Ингилис миццилIи рашибе] [[Category:Wp/gdo]] {{INTERWIKI|Q1860}} ndjhfyd1d3p2gge9rhhvqi2732un4h8 Wq/pa/ਬੈਲਾ ਐਬਜ਼ਗ 0 3801327 7289819 7289583 2026-08-19T16:32:27Z Mulkh Singh 2529561 /* “ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ” (17 ਮਾਰਚ 1990) */ 7289819 wikitext text/x-wiki [[File:Bella Abzug 1971-11-30.jpg|thumb|ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।]] '''ਬੈਲਾ ਸੈਵਿਟਸਕੀ ਐਬਜ਼ਗ''' (24 ਜੁਲਾਈ 1920 – 31 ਮਾਰਚ 1998) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ, ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। == ਕਥਨ == * ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਕੀਲ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤਾਂ ਟੋਪੀਆਂ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹੀ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। * ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਕੀਲ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲਾਅ ਫ਼ਰਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਤੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦੀ, “ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਮੈਂ ਫਲਾਣੀ-ਫਲਾਣੀ ਲਾਅ ਫ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬੈਲਾ ਐਬਜ਼ਗ ਹਾਂ।” ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ, “ਹਾਂ, ਠੀਕ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੈ, ਬੈਠੋ।” ਮੈਂ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਗਲਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੀ, “ਮੈਂ ਫਲਾਣੀ-ਫਲਾਣੀ ਲਾਅ ਫ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬੈਲਾ ਐਬਜ਼ਗ ਹਾਂ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, “ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਮੈਂ ਪੁੱਛਦੀ, “ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ?” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, “ਅਸੀਂ ਵਕੀਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਕੱਤਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਘਰ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਾਰਟਿਨ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਔਰਤਾਂ ਟੋਪੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਨੇ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਦਸਤਾਨੇ ਅਤੇ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨ ਲਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਕਿਤੇ ਜਾਂਦੀ, ਮੇਰੀ ਟੋਪੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਨੇ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਸਮਝ ਜਾਂਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਕੰਮ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਦਸਤਾਨੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।” ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਟੋਪੀਆਂ ਪਹਿਨਣੀਆਂ ਪਸੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਦੀ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟੋਪੀ ਬਾਰੇ ਇੰਨਾ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਸੀ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਟੋਪੀ ਉਤਾਰਾਂਗੀ ਜਾਂ ਪਹਿਨੀ ਰੱਖਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਟੋਪੀ ਉਤਾਰ ਦਿਆਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਨੀ ਰੱਖਾਂਗੀ। === Bella!: Ms. Abzug Goes to Washington (1972) === * ਜ਼ਰਾ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਕੀ ਅਜਿਹੀ ਕਾਂਗਰਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਅਨੁਭਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਹੁੰਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਵੀ ਕੌਮੀ ਸਿਹਤ-ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੀ? ਕੀ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਚੌਦਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੇ? ਕੀ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੱਚੇ ਢੁਕਵੀਂ ਦੇਖਭਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕੋਈ ਢੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਕੀ ਅਜਿਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਗੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਰਭਪਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ? ਕੀ ਉਹ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ, ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟਲ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਪੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੀ? ਕੀ ਉਹ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੀ ਉਸ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਜੰਗ ਲਈ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਜੋਂ ਸਾਡੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? * ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਰਾਈਲ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੜੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੈ। (ਪੰਨਾ 39) * ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। (ਪੰਨਾ 49) * ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮੈਂ ਜ਼ਾਇਓਨਵਾਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸਰਾਈਲ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਯਹੂਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਬਿਤਾਏ ਹਨ! ਮੈਨੂੰ ਇਸਰਾਈਲ-ਵਿਰੋਧੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਘਟੀਆ ਅਤੇ ਬਦਨੀਆਤੀ ਭਰੀ ਹਰਕਤ ਸੀ। (ਪੰਨਾ 70) * ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨੌਕਰੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। (ਪੰਨਾ 80) * ਫਿਰ ਕਾਰਲ ਐਲਬਰਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਬੋਲਿੰਗ ਦੇ ਮਤੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਪਬਲਿਕਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੀਏ। ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ! ਇੱਥੇ ਸਦਨ ਦਾ ਸਪੀਕਰ—ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਬੈਠਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ—ਸਾਨੂੰ ਅਤੀਤ ਦੀ ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੀ, ਬੇਬਸੀ ਭਰੀ ਅਤੇ ਬਾਸੀ ਸੋਚ ਪਰੋਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੈਮੋਕ੍ਰੈਟ ਅਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ “ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦੇ” ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੀ ਨਿਕਲਿਆ? ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਦੈਂਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਬੇਕਾਬੂ ਫ਼ੌਜੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੋ ਮੈਕਕਾਰਥੀ ਅਤੇ ਸਪਾਇਰੋ ਐਗਨਿਊ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਵਿਰੋਧੀ ਆਵਾਜ਼ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਫ਼ੌਜ, ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸੱਤਾ-ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੀ “ਦੋ-ਦਲੀ ਸਹਿਮਤੀ” ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੇ “ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਵਿਰੋਧ” ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। (ਪੰਨਾ 93) * ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੋਹਰੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਸੁਧਾਰਨ, ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਰੀ ਚੈਪਮੈਨ ਕੈਟ ਦੀ ਇਹ ਸੋਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਜੋਂ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਗੈਰ-ਦਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ‘ਲੀਗ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਵੋਟਰਜ਼’ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਿਆਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੈਡਿਸਨ ਐਵੇਨਿਊ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਘਰ ਦਿਆਂ ਸਜਾਵਟੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਵੇਚੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਹੇਠ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਹਾਇਕ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਡਿਸਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਜੌਨ ਐਡਮਜ਼ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲਾਭ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਬਦਲਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਉਕਤਾਈ ਹੋਈ ਮੱਧਵਰਗੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਦਰੋਹ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਉੱਭਰਿਆ ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਅੰਦੋਲਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ—ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਾਲੀ ਸੀਟ ’ਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਣ ਗਿਆ। ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨ, ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਭਰੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੰਦੋਲਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਾਰੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਕੀਕਤਨ ਅਸੀਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। (ਪੰਨਾ 202) * ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ। (ਪੰਨਾ 203) === ਭੂਮਿਕਾ === * ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਬੇਬਾਕ ਔਰਤ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼, ਮਰਦ-ਵਿਰੋਧੀ—ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਹਿ ਕੇ—ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ‘ਬੈਟਲਿੰਗ ਬੈਲਾ’, ‘ਮਦਰ ਕਰੇਜ’ ਅਤੇ ‘ਪੋਰਟਨੌਇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯਹੂਦੀ ਮਾਂ’ ਤੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬੇਸਬਰ, ਜੋਸ਼ੀਲੀ, ਬੇਬਾਕ, ਬਦਤਮੀਜ਼, ਬੇਲਿਹਾਜ਼, ਮੂੰਹਫੱਟ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਮਨਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਾਂ ਜਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ—ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਹਾਂ—ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਔਰਤ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਸਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪੈਂਟਾਗਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ। ਇਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭੇਦਭਾਵ ਸਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ, ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਰੀਬਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਖ਼ਿਆਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਤੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਕਾਇਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਹੋਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਬਿਹਤਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਂਗੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੇਹਿਸ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੰਡੋਚੀਨਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਇਦ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲੱਗਣ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿਆਂ: ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹੀ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। * ਸ਼ਾਇਦ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਡਾਇਰੀ ਲਿਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨ। ‘ਵਿਮੈਨ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਫ਼ਾਰ ਪੀਸ’ ਦੀ ਵਿਧਾਨਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਮਕਾਜ—ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀਆਂ, ਸਮਝੌਤੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਜਾਣਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਸੂਲ ਦੇ ਚਾਲਾਂ ਚੱਲਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਣਾ—ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨਗੇ। * ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਸਾਰਥਕ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਝਲਕ ਹੋਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। * ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਹ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਂ ਜੋ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੁਦ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਾਂਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਹਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਵੀ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਮੇਰਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਵੀ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕਾਂ। * ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ—ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਉਲਟ—ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ 92ਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇਜਲਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਮਾਹੌਲ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੀ ਪਾਸੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। * ਮੈਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੁੜ ਬਾਹਰ ਆਉਣ—ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਉਤਰਣ—ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। === ਉਪਸੰਹਾਰ === * ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਸਾਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਵਰਗ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲਿੰਗ, ਨਸਲ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ—ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਧੱਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਮੈਂਬਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਇਹ ਮਰਦ ਕਿਸੇ ਇਕਸਾਰ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ, ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। * ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣੇ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੀ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ SST ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਸਬੰਧੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਉਣਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੀਅਤਨਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਰ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਆਗੂ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖੁਦ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ ਹੋਣ—ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। * ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਮਰਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਸਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕੇ। * ਉਹ ਕਿਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ? ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ? * ਲੋਕ ਮਦਦ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਬੇਚੈਨ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਉਹ ਸਹੀ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸੇ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। === “ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ” (17 ਮਾਰਚ 1990) === * ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ: ਔਰਤਾਂ। * ਤਰੱਕੀ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖਾਂ—ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ—ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਾਲੀ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। * ਔਰਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰਕ, ਜਥੇਬੰਦਕ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਤੱਕ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਦੱਬਿਆ-ਕੁਚਲਿਆ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਂਝੇ ਤਜਰਬੇ, ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। * ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਸਨ ਜੋ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਟ੍ਰੋਂਸ਼ੀਅਮ-90 ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਕਿਰਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਰਚਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ—ਗ੍ਰੀਨਹੈਮ ਕਾਮਨ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ। * ਇਹ ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗਰੋ ਹਾਰਲਮ ਬਰੁੰਡਲੈਂਡ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ “ਸਾਡੇ ਸਾਂਝੇ ਭਵਿੱਖ” ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਰਹਿਣਯੋਗ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਬਰੁੰਡਲੈਂਡ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਮਿਸਾਲ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। * ਔਰਤਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੱਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਹੱਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਨਿਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰ—ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਹਨ—ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਥਾਨਕ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੰਚਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। * ਔਰਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਹੀ ਹਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਕੱਤਰੇਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਵਫ਼ਦ। * ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। * ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸ਼ਾਇਦ 1985 ਵਿੱਚ ਨੈਰੋਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ‘ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ’ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹੋਣ। ਉਹੀ ਉਹ ਮੌਕਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੇ ਇੱਕ ਪਰਿਪੱਕ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ—ਭੈਣਚਾਰੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ, ਵਧੇਰੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਆਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ। ਨੈਰੋਬੀ ਹੀ “ਭਵਿੱਖ-ਮੁਖੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ” (Forward-Looking Strategies) ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਏਜੰਡੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਮਾਨਤਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਲਹਿਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇਗੀ... ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ—ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦ ਅਤੇ ਬੱਚੇ—ਸਾਰੇ ਕੁਦਰਤ ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਅਪਮਾਨਿਤ ਅਤੇ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਔਰਤ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਿਆਨਕ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। === “ਪੂਰਨ ਅਧਿਵੇਸ਼ਨ ਭਾਸ਼ਣ” (Plenary Speech) — 1995 === ਅਬਜ਼ੁਗ, ਬੈਲਾ। 1995। “ਮਹਿਲਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (WEDO): ਬੈਲਾ ਅਬਜ਼ੁਗ, ਸਹਿ-ਅਧਿਆਕਸ਼, ਮਹਿਲਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ। ਪੂਰਨ ਅਧਿਵੇਸ਼ਨ ਭਾਸ਼ਣ।” ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ। * ਭਾਵੇਂ ਬੀਜਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਫ਼ਾਰ ਐਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ, ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਂਝਾ ਸਹਿਮਤੀ-ਬਿਆਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਜ-ਏਜੰਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਸਰਗਰਮੀ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਦਲਾਅਕਾਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। * ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਦਲੀ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਦਲੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ। ਔਰਤਾਂ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਹ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। * ਔਰਤਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਰਾਹ ਲੱਭਣੇ ਪੈਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਸਥਿਤੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। * ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਇੰਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਸੋਚ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਨਾਟੋ ਬੋਸਨੀਆ ’ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਬ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਾਰਾਏਵੋ ’ਤੇ ਗੋਲੇਬਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਰ ਗਏ ਸਨ। ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਔਰਤਾਂ ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਢਿੱਡ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ਼ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ—ਉਸ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹਾਂ। ਇੰਨੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪੀੜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਣਇਲਾਜ਼ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ ਮੈਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਹਰ ਉਸ ਸਰਕਾਰੀ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਮੈਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ—ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਸਮੁਖ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਲਈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਝਿਜਕੋ। ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਕਦੇ ਵੀ, ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨੋ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟੋ। [[Category:Wq/pa]] [[Category:Wq/pa/ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ]] [[Category:Wq/pa/ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ]] {{INTERWIKI|Q464724}} qhym8v8cwld6b2toh7zw12br8kxijq6 Wt/rgn/Bdòcc 0 3801355 7289715 7288126 2026-08-19T12:27:40Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 7289715 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-nom-}} '''bdòcc''' {{Wt/rgn/s}} {{Wt/rgn/m}} Nom populèr id ''Pediculus humanus capitis''. {{Wt/rgn/-hyph-}} - {{Wt/rgn/-pron-}} [ 'bdɔcc ] {{Wt/rgn/-etim-}} Dal {{Wt/rgn/la}}''peducŭlum'' accusativ ad {{Wt/rgn/la}}''peducŭlus''. {{Wt/rgn/-sin-}} - {{Wt/rgn/-var-}} - {{Wt/rgn/-prov-}} * Bdòcc arfàt {{Wt/rgn/-trans-}} {| border=0 width=100% :*{{Wt/rgn/it}}:: Pidocchio, ''Pediculus humanus capitis''. :*{{Wt/rgn/en}}:: Louse, ''Pediculus humanus capitis''. {{Wt/rgn/-ref-}} Masotti, Adelmo (1996), Vocabolario Romagnolo Italiano [Diziuneri Rumagnùl-Italièn] (in Italièn), Bologna: Zanichelli, page 62 |} [[Category:Wt/rgn]] [[Wt/rgn/Categurèja:Paróli rumagnôli|Categurèja:Paróli rumagnôli]] egs8a9a2sy92zbh2gp75op505ptrmij Template:Wt/rgn/-pron- 10 3801378 7289673 7288100 2026-08-19T12:12:49Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 7289673 wikitext text/x-wiki ===[[Image:Nuvola apps edu languages.svg|30px]] [[parnounzia|Parnounzia]]=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template paroli|pron]]</noinclude> gpm3g3tkkkvv7poc2ppqs0n1th6clty Wp/wlx/Ibrahim Imoro 0 3801402 7290009 7289222 2026-08-19T21:13:50Z Muhaideen Faiz Brichini 2604229 7290009 wikitext text/x-wiki '''Ibrahim Imoro''' (ba dɔgʋʋ October 2, 1999) ɩyɛ Ghana bɔlɩ ŋmɛra aŋ ŋmɛra kuro Tanzania dɛme bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ ŋa baŋ nʋɔna ka Singida Black Stars.<ref>https://www.myjoyonline.com/the-ultimate-18-team-ghana-premier-league-season-guide-2020-21/<nowiki/>myjoyonline.com. 13 November 2020. Retrieved 7 February 2021.</ref><ref>https://ghanaguardian.com/official-kotoko-announce-signing-of-defender-ibrahim-imoro<nowiki/>The Ghana Guardian News. Retrieved 10 February 2021.</ref><ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Thunder-FC-to-report-Kotoko-to-FIFA-over-unpaid-Imoro-Ibrahim-s-transfer-fee-962488<nowiki/>www.ghanaweb.com. 26 May 2020. Retrieved 10 February 2021.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221111232707/https://www.kickgh.com/ghana-premier-league/9839-shocker-asante-kotoko-defender-ibrahim-imoro-begs-for-food-to-survive-in-kumasi<nowiki/>www.kickgh.com. Archived from the original on 11 November 2022. Retrieved 10 February 2021.</ref> {| class="wikitable" |+Ibrahim Imoro ! colspan="4" |Personal information |- !Full name | colspan="3" |Ibrahim Imoro |- !Date of birth | colspan="3" |2 October 1999 (age&#x20;26) |- !Position | colspan="3" |Left-back |- ! colspan="4" |Senior career* |- !Years |'''Team''' | |'''()''' |- !2016 |Windy Professionals | | |- !2016–2019 |Bolga All Stars |23 |(1) |- !2018–2019 |→Karela United (loan) |13 |(2) |- !2019 |Thunder FC |0 |(0) |- !2019–2022 |Asante Kotoko |70 |(5) |- !2022–2023 |Al-Hilal Club |0 |(0) |- ! colspan="4" |International career<sup>‡</sup> |- !2021– |Ghana |5 |(0) |- | colspan="4" |* Club domestic league appearances and goals ‡ National team caps and goals as of 20:54, 29 March 2021 (UTC) |} == Ʋ Tuma Bɔɔ == === Ʋ Bɔlɩ Ŋmɛ Piilee === Imoro da piilee ʋ bɔkɩ ŋmɛɛbʋ bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ ŋa baŋ bʋɔna ka Windy Professionals.<ref>Association, Ghana Football.https://www.ghanafa.org/clubs-players-to-appear-at-players-status-committee<nowiki/>www.ghanafa.org. Retrieved 10 February 2021.</ref> 2017 yuoni puʋŋ da la ka bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ paalaa ŋa aŋ da kpɛ a Ghana Premier League baŋ bʋɔna Bolga All Stars la ʋŋ da de ʋ nʋ a mare ku.<ref>by (10 February 2017). https://www.ghanastar.com/sports/know-the-players-each-club-signed/<nowiki/>GhanaStar. Retrieved 10 February 2021.</ref> Ana yuoni ne la ka a Bolga All Stars da lɩʋ yi gaa bɔlɩ ŋmɛ ji bile chɩ Imoro da ɩyɛ nɩɛ aŋ da ŋmɛ bɔlɩ yɛga.<ref name=":0">https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Kotoko-linked-with-Bolga-All-Stars-left-back-Moro-Ibrahim-603640<nowiki/>www.ghanaweb.com. 24 November 2017. Retrieved 10 February 2021.</ref> Yeliyega da wʋlee ka Asante Kotoko SC da bʋɔrʋʋ,<ref>https://ghanasoccernet.com/asante-kotoko-linked-with-enterprising-left-back-moro-ibrahim<nowiki/>GhanaSoccernet. 24 November 2017. Retrieved 10 February 2021.</ref> chɩ ka Nzema dɛme bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ ŋa baŋ bʋɔna ka Karela United FC da dɩɛgʋʋ pɛmbʋ vuoŋ a 2018 bɔlɩ ŋmɛ daane puʋŋ.<ref name=":0" /><ref>Osman, Abdul Wadudu (28 December 2017).https://footballmadeinghana.com/2017/12/28/moro-ibrahim-snubs-kotoko-for-karela/<nowiki/>Football Made In Ghana. Retrieved 10 February 2021.</ref> === Hapoel Tel Aviv === Wɔgɩri ne baŋ da wa yeli ka ba ta la ŋmɛ bɔlɩ Ghana puʋŋ ne 2018 yuoni ne Imoro Ibrahim da ti maree nʋ ko Hapoel Tel Aviv.[10][11] == Tarɩjɩɩhi == d9to8f04tzziab31hym9mqzkkepoxzd 7290023 7290009 2026-08-19T21:45:10Z Muhaideen Faiz Brichini 2604229 7290023 wikitext text/x-wiki '''Ibrahim Imoro''' (ba dɔgʋʋ October 2, 1999) ɩyɛ Ghana bɔlɩ ŋmɛra aŋ ŋmɛra kuro Tanzania dɛme bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ ŋa baŋ nʋɔna ka Singida Black Stars.<ref>https://www.myjoyonline.com/the-ultimate-18-team-ghana-premier-league-season-guide-2020-21/<nowiki/>myjoyonline.com. 13 November 2020. Retrieved 7 February 2021.</ref><ref name=":1">https://ghanaguardian.com/official-kotoko-announce-signing-of-defender-ibrahim-imoro<nowiki/>The Ghana Guardian News. Retrieved 10 February 2021.</ref><ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Thunder-FC-to-report-Kotoko-to-FIFA-over-unpaid-Imoro-Ibrahim-s-transfer-fee-962488<nowiki/>www.ghanaweb.com. 26 May 2020. Retrieved 10 February 2021.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221111232707/https://www.kickgh.com/ghana-premier-league/9839-shocker-asante-kotoko-defender-ibrahim-imoro-begs-for-food-to-survive-in-kumasi<nowiki/>www.kickgh.com. Archived from the original on 11 November 2022. Retrieved 10 February 2021.</ref> {| class="wikitable" |+Ibrahim Imoro ! colspan="4" |Personal information |- !Full name | colspan="3" |Ibrahim Imoro |- !Date of birth | colspan="3" |2 October 1999 (age&#x20;26) |- !Position | colspan="3" |Left-back |- ! colspan="4" |Senior career* |- !Years |'''Team''' | |'''()''' |- !2016 |Windy Professionals | | |- !2016–2019 |Bolga All Stars |23 |(1) |- !2018–2019 |→Karela United (loan) |13 |(2) |- !2019 |Thunder FC |0 |(0) |- !2019–2022 |Asante Kotoko |70 |(5) |- !2022–2023 |Al-Hilal Club |0 |(0) |- ! colspan="4" |International career<sup>‡</sup> |- !2021– |Ghana |5 |(0) |- | colspan="4" |* Club domestic league appearances and goals ‡ National team caps and goals as of 20:54, 29 March 2021 (UTC) |} == Ʋ Tuma Bɔɔ == === Ʋ Bɔlɩ Ŋmɛ Piilee === Imoro da piilee ʋ bɔkɩ ŋmɛɛbʋ bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ ŋa baŋ bʋɔna ka Windy Professionals.<ref>Association, Ghana Football.https://www.ghanafa.org/clubs-players-to-appear-at-players-status-committee<nowiki/>www.ghanafa.org. Retrieved 10 February 2021.</ref> 2017 yuoni puʋŋ da la ka bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ paalaa ŋa aŋ da kpɛ a Ghana Premier League baŋ bʋɔna Bolga All Stars la ʋŋ da de ʋ nʋ a mare ku.<ref>by (10 February 2017). https://www.ghanastar.com/sports/know-the-players-each-club-signed/<nowiki/>GhanaStar. Retrieved 10 February 2021.</ref> Ana yuoni ne la ka a Bolga All Stars da lɩʋ yi gaa bɔlɩ ŋmɛ ji bile chɩ Imoro da ɩyɛ nɩɛ aŋ da ŋmɛ bɔlɩ yɛga.<ref name=":0">https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Kotoko-linked-with-Bolga-All-Stars-left-back-Moro-Ibrahim-603640<nowiki/>www.ghanaweb.com. 24 November 2017. Retrieved 10 February 2021.</ref> Yeliyega da wʋlee ka Asante Kotoko SC da bʋɔrʋʋ,<ref>https://ghanasoccernet.com/asante-kotoko-linked-with-enterprising-left-back-moro-ibrahim<nowiki/>GhanaSoccernet. 24 November 2017. Retrieved 10 February 2021.</ref> chɩ ka Nzema dɛme bɔlɩ ŋmɛ sʋgʋ ŋa baŋ bʋɔna ka Karela United FC da dɩɛgʋʋ pɛmbʋ vuoŋ a 2018 bɔlɩ ŋmɛ daane puʋŋ.<ref name=":0" /><ref>Osman, Abdul Wadudu (28 December 2017).https://footballmadeinghana.com/2017/12/28/moro-ibrahim-snubs-kotoko-for-karela/<nowiki/>Football Made In Ghana. Retrieved 10 February 2021.</ref> === Hapoel Tel Aviv === Wɔgɩri ne baŋ da wa yeli ka ba ta la ŋmɛ bɔlɩ Ghana puʋŋ ne 2018 yuoni ne Imoro Ibrahim da ti maree nʋ ko Hapoel Tel Aviv.<ref>Rachmani, Maor (26 May 2019).https://www.one.co.il/Article/336676.html<nowiki/>ואסקס ואימורו חתמו בהפועל ת"א (in Hebrew). Retrieved 10 February 2021.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190516020116/https://footballmadeinghana.com/2019/05/13/exclusive-imoro-signs-pre-contract-with-hapoel-tel-aviv/<nowiki/>Football Made In Ghana. 13 May 2019. Archived from the original on 16 May 2019. Retrieved 10 February 2021.</ref> === Asante Kotoko SC === Bʋrinyɛ chɩʋ puʋŋ ʋ bɛri pie nɩŋ awai daari, Asante Kotoko SC da vɛmee ka Imoro Ibrahim da mare ʋ nʋ a kubo wɔgɩri ŋa ʋ niba aŋ da ŋmɛ bɔlɩ daahi ayi. Yuomo anaahi la ʋŋ da mare nʋ ku bo.<ref>https://ghanasoccernet.com/asante-kotoko-confirm-signing-of-defender-ibrahim-imoro<nowiki/>GhanaSoccernet. 28 December 2019. Retrieved 10 February 2021.</ref><ref>Kapoor, Daraja Jr. (28 December 2019).https://web.archive.org/web/20200214051258/https://footballmadeinghana.com/2019/12/28/asante-kotoko-sign-left-back-ibrahim-imoro-from-thunder-fc/<nowiki/>Football Made In Ghana. Archived from the original on 14 February 2020. Retrieved 10 February 2021.</ref><ref name=":1" /> Ʋ da die ʋ bonsʋo fɔrɔ wɔgɩri ŋa Asante Kotoko SC aŋ da di Accra Hearts of Oak a chɩchɩ ŋa baŋ bʋɔna ka President Cup 2-1.<ref>https://ghanasoccernet.com/2019-president-cup-asante-kotoko-coach-picks-unpredictable-starting-xi-to-face-hearts-of-oak-messi-matthew-cudjoe-named-on-bench<nowiki/>GhanaSoccernet. 22 December 2019. Retrieved 20 September 2022.</ref><ref>Teye, Prince Narkortu (22 December 2019). https://www.goal.com/en-gh/news/asante-kotoko-down-hearts-of-oak-to-win-ghana-presidents-cup/5td4518rmb0f1tv652ablc6af<nowiki/>Goal. Retrieved 20 September 2022.</ref> == Tarɩjɩɩhi == l80wg93ftrf9uazvcfayonpa9q9jor7 Wp/ain/Akita ken 0 3801409 7290149 7288203 2026-08-20T04:56:21Z トラネコマン 2597037 7290149 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Akita Prefecture.svg|thumb|300px|Akita ken hata]] [[File:Map of Akita Prefecture, Ja.svg|thumb|300px|Akita ken noka]] '''Akita ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|秋田県|あきたけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Akita si|Akita si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q81863}} aofac2efnbngv79jmcexcjk13jdeny3 Category:Wp/ain/Cianup 14 3801711 7290271 7288737 2026-08-20T06:53:22Z トラネコマン 2597037 7290271 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Cianup}} [[Category:Wp/ain]] 38xsx94doow95ef4iiuqaplvpmjn0ji Wp/ain/Iwate ken 0 3801721 7290145 7288772 2026-08-20T04:54:34Z トラネコマン 2597037 7290145 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Iwate Prefecture.svg|thumb|300px|Iwate ken hata]] [[File:Map of Iwate Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Iwate ken noka]] '''Iwate ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|岩手県|いわてけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Morioka si|Morioka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q48326}} 6gx8j2wg9hikyxpu4g2cmbcz805lshy Template:Wp/gdo/Адами 10 3801819 7290310 7289216 2026-08-20T08:43:43Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290310 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width: 24em; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; text-align: left; font-size: 90%; font-family: sans-serif; border: 1px solid #aaa; background-color: #f9f9f9; padding: 5px;" cellspacing="5"> <!-- Заголовок карточки (Имя) --> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; background-color: #b0c4de; padding: 4px 2px; line-height: 0.6"> {{{ццери|{{PAGENAME}}}}} </th> </tr> <!-- Оригинал имени (Шрифт уменьшен до 80%) --> {{#if:{{{щивлIи_миццихъи_ццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; font-size: 80%; padding: 1px 0 4px 0; line-height: 0.1; color: #444;"> {{{щивлIи_миццихъи_ццери}}} </td> </tr> }} <!-- Псевдоним --> {{#if:{{{лекIуццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 85%; padding: 0 0 4px 0; color: #555;"> (лекIуццери: {{{лекIуццери}}}) </td> </tr> }} <!-- Фотография --> {{#if:{{{сурати|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 2px 0;"> [[File:{{{сурати}}}|center|220px]] <!-- Подпись под фотографией (Шрифт уменьшен до 80%) --> {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|}}}| <div style="font-size: 80%; font-weight: normal; padding: 3px 5px 0 5px; line-height: 1.2; color: #555; text-align: center;"> {{{гьикьи_хъвардир}}} </div> }} </td> </tr> }} <!-- Дата рождения --> {{#if:{{{вахаму/яхаму_зибу|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2; width:40%;">Вахаму/яхаму зибу</th> <td>{{{вахаму/яхаму_зибу}}}</td> </tr> }} <!-- Место рождения --> {{#if:{{{вахаму/яхаму_муса|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Вахаму/яхаму муса</th> <td>{{{вахаму/яхаму_муса}}}</td> </tr> }} <!-- Дата смерти --> {{#if:{{{вучIабу/йичIабу_зибу|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">ВучIабу/йичIабу зибу</th> <td>{{{вучIабу/йичIабу_зибу}}}</td> </tr> }} <!-- Место смерти --> {{#if:{{{вучIабу/йичIабу_муса|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">ВучIабу/йичIабу муса</th> <td>{{{вучIабу/йичIабу_муса}}}</td> </tr> }} <!-- Место погребения --> {{#if:{{{шубулIи муса|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">ШубулIи муса</th> <td>{{{шубулIи муса}}}</td> </tr> }} <!-- Страна / Гражданство --> {{#if:{{{пачалихъи|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Пачалихъи</th> <td>{{{пачалихъи}}}</td> </tr> }} <!-- Национальность --> {{#if:{{{миллати|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Миллати</th> <td>{{{миллати}}}</td> </tr> }} <!-- Род деятельности --> {{#if:{{{машхъил|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Машхъил</th> <td>{{{машхъил}}}</td> </tr> }} <!-- Отец --> {{#if:{{{има|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Има</th> <td>{{{има}}}</td> </tr> }} <!-- Мать --> {{#if:{{{ила|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Ила</th> <td>{{{ила}}}</td> </tr> }} <!-- Муж --> {{#if:{{{кунтIа|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">КунтIа</th> <td>{{{кунтIа}}}</td> </tr> }} <!-- Жена --> {{#if:{{{гьаркки|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Гьаркки</th> <td>{{{гьаркки}}}</td> </tr> }} <!-- Дети --> {{#if:{{{балъе|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Балъе</th> <td>{{{балъе}}}</td> </tr> }} <!-- Награды --> {{#if:{{{шапакъатабе|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Шапакъатабе</th> <td>{{{шапакъатабе}}}</td> </tr> }} <!-- Автограф --> {{#if:{{{гъулбаси|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; background: #fff; border: 1px solid #eee; padding: 5px;"> [[File:{{{гъулбаси}}}|center|150px]] <div style="font-size: 80%; color: #777;">Гъулбаси</div> </td> </tr> }} <!-- Викисклад --> {{#if:{{{викисклад|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; background-color: #e6f2ff; border-top: 1px solid #bbb; font-size: 90%; padding: 4px 0;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> <noinclude> 27fyrbn5mktwbvgg91b0nufxjhxrja6 7290311 7290310 2026-08-20T08:45:28Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290311 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width: 24em; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; text-align: left; font-size: 90%; font-family: sans-serif; border: 1px solid #aaa; background-color: #f9f9f9; padding: 5px;" cellspacing="5"> <!-- Заголовок карточки (Имя) --> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; background-color: #b0c4de; padding: 4px 2px; line-height: 0.6"> {{{ццери|{{PAGENAME}}}}} </th> </tr> <!-- Оригинал имени (Шрифт уменьшен до 80%) --> {{#if:{{{щивлIи_миццихъи_ццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 80%; padding: 1px 0 4px 0; line-height: 0.1; color: #444;"> {{{щивлIи_миццихъи_ццери}}} </td> </tr> }} <!-- Псевдоним --> {{#if:{{{лекIуццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 85%; padding: 0 0 4px 0; color: #555;"> (лекIуццери: {{{лекIуццери}}}) </td> </tr> }} <!-- Фотография --> {{#if:{{{сурати|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 2px 0;"> [[File:{{{сурати}}}|center|220px]] <!-- Подпись под фотографией (Шрифт уменьшен до 80%) --> {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|}}}| <div style="font-size: 80%; font-weight: normal; padding: 3px 5px 0 5px; line-height: 1.2; color: #555; text-align: center;"> {{{гьикьи_хъвардир}}} </div> }} </td> </tr> }} <!-- Дата рождения --> {{#if:{{{вахаму/яхаму_зибу|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2; width:40%;">Вахаму/яхаму зибу</th> <td>{{{вахаму/яхаму_зибу}}}</td> </tr> }} <!-- Место рождения --> {{#if:{{{вахаму/яхаму_муса|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Вахаму/яхаму муса</th> <td>{{{вахаму/яхаму_муса}}}</td> </tr> }} <!-- Дата смерти --> {{#if:{{{вучIабу/йичIабу_зибу|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">ВучIабу/йичIабу зибу</th> <td>{{{вучIабу/йичIабу_зибу}}}</td> </tr> }} <!-- Место смерти --> {{#if:{{{вучIабу/йичIабу_муса|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">ВучIабу/йичIабу муса</th> <td>{{{вучIабу/йичIабу_муса}}}</td> </tr> }} <!-- Место погребения --> {{#if:{{{шубулIи муса|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">ШубулIи муса</th> <td>{{{шубулIи муса}}}</td> </tr> }} <!-- Страна / Гражданство --> {{#if:{{{пачалихъи|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Пачалихъи</th> <td>{{{пачалихъи}}}</td> </tr> }} <!-- Национальность --> {{#if:{{{миллати|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Миллати</th> <td>{{{миллати}}}</td> </tr> }} <!-- Род деятельности --> {{#if:{{{машхъил|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Машхъил</th> <td>{{{машхъил}}}</td> </tr> }} <!-- Отец --> {{#if:{{{има|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Има</th> <td>{{{има}}}</td> </tr> }} <!-- Мать --> {{#if:{{{ила|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Ила</th> <td>{{{ила}}}</td> </tr> }} <!-- Муж --> {{#if:{{{кунтIа|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">КунтIа</th> <td>{{{кунтIа}}}</td> </tr> }} <!-- Жена --> {{#if:{{{гьаркки|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Гьаркки</th> <td>{{{гьаркки}}}</td> </tr> }} <!-- Дети --> {{#if:{{{балъе|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Балъе</th> <td>{{{балъе}}}</td> </tr> }} <!-- Награды --> {{#if:{{{шапакъатабе|}}}| <tr> <th style="text-align: left; background:#f2f2f2;">Шапакъатабе</th> <td>{{{шапакъатабе}}}</td> </tr> }} <!-- Автограф --> {{#if:{{{гъулбаси|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; background: #fff; border: 1px solid #eee; padding: 5px;"> [[File:{{{гъулбаси}}}|center|150px]] <div style="font-size: 80%; color: #777;">Гъулбаси</div> </td> </tr> }} <!-- Викисклад --> {{#if:{{{викисклад|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; background-color: #e6f2ff; border-top: 1px solid #bbb; font-size: 90%; padding: 4px 0;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> <noinclude> kle79vryhcea4083hdkaxuy361vyfty Template:Wp/gdo/Мицци 10 3801830 7289930 7289483 2026-08-19T18:38:05Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289930 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#afeeee;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6"> {{{ццери|{{PAGENAME}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.6;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{карта|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{карта}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{пачалихъабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">Пачалихъабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{пачалихъабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Регионабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Регионабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{Regионабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гулататабурдуб_рикIен|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Гулататабурдуб рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гулататабурдуб_рикIен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{официалияб_мицци|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Официалияб мицци</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{официалияб_мицци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{статус|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Статус</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{статус}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{бичIа|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">БичIа</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{бичIа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{рейтинг|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Рейтинг</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{рейтинг}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{институт|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Институт</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{институт}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{классификация|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Классификация:</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{классификация}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{себасу_форма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Себасу форма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{себасу_форма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{диалектабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Диалектабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{диалектабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{литературияб_норма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Литературияб норма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{литературияб_норма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{балир-хъвардир|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Балир-хъвардир</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{балир-хъвардир}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.6;"> Классификация </th> </tr> {{#if:{{{категория|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Категория</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{категория}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миццибелIи_хъизам|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">МиццибелIи хъизам</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миццибелIи_хъизам}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.6;"> МиццилIи кодабе </th> </tr> {{#if:{{{iso1|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-1</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso2|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-2</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso3|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-3</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wals|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">WALS</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{wals}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{unesco|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Atlas of the World’s Languages in Danger</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{unesco}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{elcat|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ELCat</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{elcat}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ethnologue|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Ethnologue</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ethnologue}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ietf|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">IETF</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ietf}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{glottolog|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Glottolog</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{glottolog}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гост|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГОСТ 7.75-97</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гост}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> bx3xusyfqtiknxz0yplddniuj2tx2fh 7289931 7289930 2026-08-19T18:39:28Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289931 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#afeeee;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6"> {{{ццери|{{PAGENAME}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.6;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{карта|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{карта}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{пачалихъабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">Пачалихъабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{пачалихъабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Регионабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Регионабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{Regионабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гулататабурдуб_рикIен|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Гулататабурдуб рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гулататабурдуб_рикIен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{официалияб_мицци|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Официалияб мицци</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{официалияб_мицци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{статус|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Статус</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{статус}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{бичIа|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">БичIа</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{бичIа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{рейтинг|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Рейтинг</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{рейтинг}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{институт|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Институт</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{институт}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{классификация|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Классификация:</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{классификация}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{себасу_форма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Себасу форма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{себасу_форма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{диалектабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Диалектабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{диалектабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{литературияб_норма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Литературияб норма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{литературияб_норма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{балир-хъвардир|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Балир-хъвардир</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{балир-хъвардир}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.6;"> Классификация </th> </tr> {{#if:{{{категория|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Категория</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{категория}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миццибелIи_хъизам|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">МиццибелIи хъизам</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миццибелIи_хъизам}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.6;"> МиццилIи кодабе </th> </tr> {{#if:{{{iso1|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-1</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso2|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-2</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso3|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-3</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wals|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">WALS</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{wals}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{unesco|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Atlas of the World’s Languages in Danger</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{unesco}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{elcat|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ELCat</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{elcat}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ethnologue|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Ethnologue</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ethnologue}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ietf|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">IETF</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ietf}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{glottolog|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Glottolog</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{glottolog}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гост|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГОСТ 7.75-97</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гост}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> fkfcwnt5dxn5r9rwydjyp0myoj5g4g7 7289932 7289931 2026-08-19T18:44:33Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289932 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#afeeee;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6"> {{{ццери|{{PAGENAME}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{карта|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{карта}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{пачалихъабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">Пачалихъабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{пачалихъабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Регионабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Регионабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{Regионабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гулататабурдуб_рикIен|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Гулататабурдуб рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гулататабурдуб_рикIен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{официалияб_мицци|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Официалияб мицци</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{официалияб_мицци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{статус|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Статус</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{статус}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{бичIа|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">БичIа</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{бичIа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{рейтинг|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Рейтинг</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{рейтинг}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{институт|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Институт</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{институт}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{классификация|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Классификация:</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{классификация}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{себасу_форма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Себасу форма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{себасу_форма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{диалектабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Диалектабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{диалектабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{литературияб_норма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Литературияб норма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{литературияб_норма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{балир-хъвардир|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Балир-хъвардир</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{балир-хъвардир}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.4;"> Классификация </th> </tr> {{#if:{{{категория|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Категория</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{категория}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миццибелIи_хъизам|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">МиццибелIи хъизам</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миццибелIи_хъизам}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.4;"> МиццилIи кодабе </th> </tr> {{#if:{{{iso1|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-1</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso2|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-2</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso3|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-3</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wals|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">WALS</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{wals}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{unesco|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Atlas of the World’s Languages in Danger</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{unesco}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{elcat|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ELCat</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{elcat}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ethnologue|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Ethnologue</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ethnologue}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ietf|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">IETF</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ietf}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{glottolog|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Glottolog</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{glottolog}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гост|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГОСТ 7.75-97</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гост}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> pfn9u1mfzofqnj3255rxpeq56f2zcvz 7290307 7289932 2026-08-20T08:32:15Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290307 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#afeeee;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6"> {{{ццери|{{PAGENAME}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{карта|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{карта}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{пачалихъабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">Пачалихъабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{пачалихъабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Регионабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Регионабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{Regионабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гулататабурдуб_рикIен|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Гулататабурдуб рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гулататабурдуб_рикIен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{официалияб_мицци|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Официалияб мицци</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{официалияб_мицци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{статус|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Статус</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{статус}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{бичIа|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">БичIа</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{бичIа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{рейтинг|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Рейтинг</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{рейтинг}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{институт|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Институт</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{институт}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{классификация|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Классификация:</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{классификация}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{себасу_форма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Себасу форма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{себасу_форма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{диалектабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Диалектабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{диалектабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{литературияб_норма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Литературияб норма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{литературияб_норма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{балир-хъвардир|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Балир-хъвардир</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{балир-хъвардир}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.1;"> Классификация </th> </tr> {{#if:{{{категория|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Категория</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{категория}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миццибелIи_хъизам|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">МиццибелIи хъизам</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миццибелIи_хъизам}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.1;"> МиццилIи кодабе </th> </tr> {{#if:{{{iso1|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-1</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso2|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-2</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso3|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-3</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wals|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">WALS</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{wals}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{unesco|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Atlas of the World’s Languages in Danger</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{unesco}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{elcat|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ELCat</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{elcat}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ethnologue|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Ethnologue</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ethnologue}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ietf|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">IETF</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ietf}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{glottolog|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Glottolog</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{glottolog}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гост|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГОСТ 7.75-97</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гост}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> 3v6a558i7millj4dfbwhsd96ym9yuqp 7290355 7290307 2026-08-20T10:54:11Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290355 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#afeeee;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6"> {{{ццери|{{PAGENAME}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> <small>{{{инлъилIида_ццери}}}</small> </td> </tr> }} {{#if:{{{карта|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{карта}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{пачалихъабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">Пачалихъабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{пачалихъабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Регионабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Регионабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{Regионабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гулататабурдуб_рикIен|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Гулататабурдуб рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гулататабурдуб_рикIен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{официалияб_мицци|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Официалияб мицци</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{официалияб_мицци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{статус|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Статус</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{статус}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{бичIа|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">БичIа</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{бичIа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{рейтинг|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Рейтинг</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{рейтинг}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{институт|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Институт</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{институт}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{классификация|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Классификация:</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{классификация}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{себасу_форма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Себасу форма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{себасу_форма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{диалектабе|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Диалектабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{диалектабе}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{литературияб_норма|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Литературияб норма</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{литературияб_норма}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{балир-хъвардир|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Балир-хъвардир</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{балир-хъвардир}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Классификация</small> </th> </tr> {{#if:{{{категория|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Категория</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{категория}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миццибелIи_хъизам|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">МиццибелIи хъизам</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миццибелIи_хъизам}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#b0c4de;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>МиццилIи кодабе</small> </th> </tr> {{#if:{{{iso1|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-1</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso2|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-2</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso3|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ISO 639-3</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{iso3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wals|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">WALS</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{wals}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{unesco|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Atlas of the World’s Languages in Danger</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{unesco}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{elcat|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ELCat</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{elcat}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ethnologue|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Ethnologue</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ethnologue}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ietf|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">IETF</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ietf}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{glottolog|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Glottolog</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{glottolog}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гост|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГОСТ 7.75-97</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гост}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> oxte1c52nt2e47h7ztxpu5ke4a8zzqt Wp/ain/Nara ken 0 3801831 7290181 7289225 2026-08-20T05:12:44Z トラネコマン 2597037 7290181 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Nara Prefecture.svg|thumb|300px|Nara ken hata]] [[File:Map of Nara Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Nara ken noka]] '''Nara ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|奈良県|ならけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Nara si|Nara si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131287}} ez5ifviujfjq8qplewi5l40tutplkli Wp/ain/Wakayama ken 0 3801847 7290186 7289308 2026-08-20T05:14:08Z トラネコマン 2597037 7290186 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Wakayama Prefecture.svg|thumb|300px|Wakayama ken hata]] [[File:Map of Wakayama Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Wakayama ken noka]] '''Wakayama ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|和歌山県|わかやまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Wakayama si|Wakayama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131314}} ogd5de4sxf578nna1xwvz5xipn5tc4d Wp/ain/Tokusima ken 0 3801849 7290194 7289315 2026-08-20T05:21:37Z トラネコマン 2597037 7290194 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Tokushima Prefecture.svg|thumb|300px|Tokusima ken hata]] [[File:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Tokusima ken noka]] '''Tokusima ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|徳島県|とくしまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Tokusima si|Tokusima si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q160734}} mvkcyb17468xopcabfk8jan0y9f36ws Wp/ain/Koci ken 0 3801850 7290197 7289313 2026-08-20T05:23:46Z トラネコマン 2597037 7290197 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kochi Prefecture.svg|thumb|300px|Koci ken hata]] [[File:Map of Kochi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Koci ken noka]] '''Koci ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|高知県|こうちけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Koci si|Koci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q134093}} k1mvyu1im8ua9qe5vihtd7v6i6y10o5 Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি 0 3801851 7289899 7289322 2026-08-19T18:17:13Z IKHazarika 628806 /* পাঠ */ 7289899 wikitext text/x-wiki বিশ্বত মানুহে বাস কৰিবলৈ প্ৰায় নিজতকৈ বহু ডাঙৰ ব্যৱস্থাৰ সৈতে সম্পৰ্কত থাকিবলগীয়া হয়। আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত আমি কি খাম, পিন্ধিম, কি চাকৰি কৰিম ইত্যাদি কেৱল আমাৰ ব্যক্তিগত নিৰ্ণয়ৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰ নকৰে, বৰং কৌটি কৌটি মানুহে গ্ৰহণ কৰা নিৰ্ণয়, চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা অৰ্থনৈতিক নীতি আদিৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষভাৱে নিৰ্ভৰ কৰে। মানুহৰ স্বাৰ্থৰ বলতেই পণ্য তথা সেৱাৰ বিশেষীকৰণ আৰু প্ৰৱাহ এনেদৰে চলে যে সাধাৰণতে আমি বিচৰা বস্তুৰ অতিশয় অভাৱো দেখা নাযায় আৰু অতিশয় উভৈনদীও দেখা নাযায়। যি বস্তুৰ যিমান প্ৰয়োজন, কোনো প্ৰকাৰে প্ৰায় সিমানেই আমাৰ সন্মুখত উপলব্ধ হয়। কোনো কেন্দ্ৰীয় সঞ্চালক নথকাকৈ, কৌটি কৌটি মানুহে আনৰ লাভালাভৰ বিষয়ে বিশেষ নভবাকৈও কিদৰে ই সম্ভৱ, সেয়া প্ৰায় এক চমৎকাৰৰ দৰেই। কল্পনা কৰক এখন বিয়া, য'ত সকলো ব্যৱস্থা সঞ্চালন কৰিবলৈ কোনো ব্যক্তি নাই। সকলোৱে নিজে যি ভাল দেখিছে তাকেই কৰিছে। কাৰিকৰে যি ভাল দেখিছে, যিমান ভাল দেখিছে সিমান ৰান্ধিছে। টেণ্ট লগোৱাই য'ত যেনেকৈ পাৰে টেণ্ট লগাইছে বিনা কাৰো আদেশত। পুৰোহিত যেতিয়া তেওঁৰ ইচ্ছা তেতিয়া আহি পাব। বিয়া খাবলৈ কিমান মানুহ আহিব, কোন কেতিয়া আহিব কোনো ঠিক নাই। যি আহিছে সি নিজ ইচ্ছাৰে য'ত চকী পাইছে বহি গৈছে, কোনো কোনোৱে আয়োজনত নিজ ইচ্ছাৰে সহায় কৰিছে আৰু যাৰ ইচ্ছা নাই কেৱল উপহাৰ দি দায়িত্ব সামৰিছে। কোনো কেন্দ্ৰীয় সঞ্চালন অবিহনেও পিচে, কেনেবাকৈ বিয়াখন সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন হৈছে। ই এক চমৎকাৰৰ দৰে কথা। কিন্তু এতিয়া কল্পনা কৰক ই মাথো এখন বিয়া নহয়, বৰং এক বিশ্বজনীন অৰ্থব্যৱস্থা। খেতিয়কক চৰকাৰে কিমান ধান উৎপাদন কৰিব লাগে, কিমান সৰিয়হ উৎপাদন কৰিব লাগে ইত্যাদি তাৰ আদেশ নিদিয়ে। আপোনাকো চৰকাৰে নকয় যে মাহত কেৱল ইমান কেজিহে চাওল কিনিব পাৰিব। দামো সাধাৰণতে তৰ্ক-বিতৰ্ক, চিনা-জনাৰ মাজেৰেহে নিৰ্ণয় হয়। কাপোৰ, টি ভি, বিজুলী আদি প্ৰায় বস্তুৰ একেই অৱস্থা। এনে নহয় যে চৰকাৰে ১০০জন গণিতজ্ঞক বহাই দেশত কিমান কি বস্তুৰ প্ৰোয়োজন হ'ব তাৰ হিচাপ কৰে আৰু তাৰ পাছত উৎপদকক বিশেষ আদেশ দিয়ে যাতে অভাৱ বা উভৈনদী নহওক। তথাপিও কেনেবাকৈ বজাৰত, সাধাৰণতে অন্ততঃ, না বিশেষ অভাৱ দেখা যায় না উভৈনদী। সেয়ে প্ৰথমে অৰ্থনীতিবিদসকলে কেৱল স্বাৰ্থপৰ মানুহে নিজে নিজৰ বাবে, কাৰো আদেশ পালন নকৰাকৈ কোটি কোটি সৰু-সুৰা নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিয়েই কিদৰে অৰ্থব্যৱস্থা সুচাৰু ৰাখিব পাৰে, তাৰ ওপৰত বিশেষ অধ্যয়ন কৰিছিল। এনে আৰ্হিক '''ধ্ৰুপদী আৰ্হি''' বোলা হয়। পিচে পাছলৈ দেখা গ'ল যে সকলো বস্তুৰ ক্ষেত্ৰতেই, সকলো সময়তে এনে দক্ষতা দেখা নাযায়। বিশেষকৈ কোনো কোনো বিশেষ সময়ত এনে অৱস্থা আহি পৰে যে প্ৰায় সকলো বস্তুৰেই একেলগে অভাৱ দেখা যায়। মানুহৰ চাকৰি নোহোৱা হয়। দৰ্মহা নথকা মানুহে বজাৰত বস্তু কিনিবলৈ টান পায়, যাৰ বাবে গোদামত বস্তু থাকিলেও বিক্ৰী নহয়, নাইবা দাম ইমান কম কৰিবলগীয়া হয় যে ব্যৱসায়ীৰ লোকচানেই হৈ পৰে। এনে অৱস্থাত আৰু অধিক কৰ্মচাৰীৰ চাকৰি বিলোপ হৈ পৰে, যাৰ বাবে পণ্যৰ চাহিদা আৰু কমি যায়, যাৰ ফলত লোকচান আৰু বৃদ্ধি পায়, যাৰ বাবে ব্যৱসায়ীয়ে আৰু মানুহৰ চাকৰি হৰণ কৰিবলগীয়াত পৰে। ই এক ভয়ংকৰ চক্ৰ। বজাৰত পণ্যৰ উপস্থিতিৰ স্বত্তেও প্ৰায় মানুহ অভাৱত ভুগিবলগীয় হয়। আধুনিক স্মৃতিত ইয়াৰ প্ৰথম বিশ্বজনীন উদাহৰণ আছিল ১৯২৯ত আৰম্ভ হোৱা '''গ্ৰে'ট ডিপ্ৰেছন'''। এনে অৱস্থাক '''মন্দাৱস্থা''' বোলা হয়। কিন্তু এনে কিয় হয়? সাধাৰণতে বজাৰ ইমান দক্ষ কেনেকৈ হয় আৰু কি কাৰণত এনে বিশেষ পৰিস্থিতিত সেই দক্ষতা বিলোপ হোৱা যেন অনুভৱ হয়? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰিয়েই ব্ৰিটিছ অৰ্থনীতিবিদ '''জন মেইনাৰ্ড কেইন্সে''' গ্ৰে'ট ডিপ্ৰেছনৰ ঠিক পাছতেই '''সামষ্টিক অৰ্থনীতি'''ক জন্ম দিছিলে। তেওঁৰ মতে, বজাৰ ব্যৱস্থাই এনে কিছু প্ৰক্ৰিয়াৰ মাধ্যমেৰে দক্ষতা লাভ কৰে যি বহু ক্ষেত্ৰত লেহেমীয়া। সেয়ে দীৰ্ঘ ম্যাদত দক্ষতা দেখা যায়, ''সাধাৰণতে'' বজাৰত অভাৱ-উভৈনদী দেখা নাযায়। পিচে বহু সময়ত হ্ৰস্বম্যাদী ব্যৱস্থাত বস্তুৰ মূল্য সময়মতে সলনি নহয় যাৰ বাবে চাহিদা আৰু যোগানৰ মেল দেখা নাযায়। এনে অৱস্থা বুজিবলৈ তেওঁ কোটি কোটি মানুহৰ নিৰ্ণয়ৰ পৰা সমগ্ৰ অৰ্থব্যৱস্থাৰ অৱস্থা জনা কঠিন জ্ঞান কৰিছিল, কাৰণ সকলোৰে সমন্বয়ৰ মাধ্যমেই যেতিয়া দুৰ্বল হৈ পৰে, তেন্তে সকলোৰে নিৰ্ণয় একে দিশলৈ যায় বুলি ধৰি বিশ্লেষণ কৰা টান হৈ পৰে। সেয়ে, তেওঁ কোনো অৰ্থব্যৱস্থাৰ মুঠ আয়, নিবনুৱাৰ হাৰ, ধনৰ কেন্দ্ৰীয় যোগান আদিৰ প্ৰত্যক্ষ অধ্যয়নেৰে সমষ্ট অৰ্থব্যৱস্থাৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াক '''কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতি''' বোলা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিবিদসকলে মন কৰিলে যে নিবনুৱাৰ হাৰ আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক, যিয়েই কাৰণ নহওক কিয়, ঋণাত্মক। সেয়ে, নিবনুৱাৰ হাৰ কম কৰিবলৈ হ'লে মুদ্ৰাস্ফীতি বঢ়াব লাগিব আৰু মুদ্ৰাস্ফীতি কম কৰিবলৈ হ'লে নিবনুৱাৰ হাৰ বঢ়াব লাগিব। দুয়োটা লক্ষ্য একেলগে লাভ কৰা অসম্ভৱ। এই সম্পৰ্ক কোটি কোটি মানুহৰ নিৰ্ণয় আৰু তাৰ বজাৰগত সমন্বয়ৰ অধ্যয়ন কৰি আৱিষ্কাৰ কৰা হোৱা নাছিল, বৰং প্ৰত্যক্ষভাৱে এই দুই সামষ্টিক সচল অধ্যয়ন কৰি কৰা হৈছিল। কেইবাদশকো এনে কেইন্সিয়ান অৰ্থনৈতিক তত্ত্বৰ আধাৰতেই প্ৰায় পশ্চিমীয়া পুঁজিবাদী চৰকাৰসমূহে নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই অধ্যয়ন আৰু নীতি কেইদশকমানৰ বাবে সফল যেন লাগিছিল। পিচে ১৯৭০ৰ দশকত কেইন্সৰ তত্ত্বৰ কেইবাটাও দাবীৰ বাস্তৱৰ সৈতে মিল নোহোৱা হ'ল। বিশেষকৈ সেই সময়ৰ কেঁচা তেলৰ যোগান আন্তৰ্জাতিকভাৱে কম হোৱাত তেনে হৈ পৰিছিল: নিবনুৱা সমস্যা আৰু মুদ্ৰাস্ফীতি দুয়োৱে তীব্ৰ গতিত বাঢ়িব ধৰিল। শীঘ্ৰেই তাত্ত্বিকভাৱে কেইন্সৰ বাবে এক বিধ্বংসক যুক্তি আহি পৰিল যাৰ নাম '''লুকাচৰ সমালোচনা'''। লুকাচে যুক্তি দাঙি ধৰিলে যে যদি আমি কেৱল সামষ্টিক সচলৰ মাজৰ সম্পৰ্কহে অধ্যয়ন কৰোঁ, যিদৰে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিবিদসকলে কৰি আহিছিল, তেন্তে সেয়া ভুল হ'ব, কাৰণ অৱশেষত যিমানেই দক্ষহীন নহওক কিয়, বজাৰ ব্যৱস্থাই ব্যক্তিগত নিৰ্ণয়ৰ আধাৰতেই কাম কৰে। যদি কেইন্সৰ অধ্যয়নৰ আধাৰত চৰকৰে কোনো নীতি গ্ৰহণ কৰে, সেই নীতিয়ে ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ সলনি কৰি পেলাব পাৰে। আৰু মানুহৰ ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ সলনি হোৱাৰ লগে লগেই সামষ্টিক সচল যেনে নিবনুৱাৰ হাৰ আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ মাজৰ সম্পৰ্কও সলনি হৈ যাব। হয়টো কেইন্সিয়ান বিশ্লেষণৰ আধাৰত চৰকাৰে কেইবদশক ধৰি যি নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল, অন্ততঃ আংশিকভাৱে তাৰ ফলস্বৰূপেই মানুহৰ ব্যৱহাৰ সলনি হৈ পৰিল আৰু কেইন্সিয়ান তত্ত্ব নিজেই ভুল হৈ পৰিল! এই সমালোচনাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ ই যে ভৌটিক পৰমাণুৰ বিপৰীতে মানুহে কেৱল নীতিৰ ফলত পূৰ্বৰ দৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰদান নকৰে, মানুহ তৰ্কসংগত আৰু মানুহে নীতিৰ মনসা, ভৱিষ্যতত হ'ব পৰা ফলাফল আদি মনত ৰাখি, নিজৰ স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সেয়ে কেৱল পুৰণা সামষ্টিক সম্পৰ্ক চোৱাৰ সলনি যিকোনো নীতিৰ মানুহৰ ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি কেনে আশংকা থাকিব, সেই কথা নীতি নিৰ্ধাৰণকৰ্তাই মনত ৰখা উচিত। ই '''যুক্তিসংগত আশংকা'''ৰ এক আধাৰ। সেয়ে ১৯৭০ৰ দশকৰ পৰাই সামষ্টিক অৰ্থনীতিবিদসকলে '''অণুভিত্তিক আৰ্হি''' তৈয়াৰ কৰা আকৌ আৰম্ভ কৰিলে: হাজাৰ হাজাৰ মানুহে গ্ৰহণ কৰা ব্যক্তিগত নিৰ্ণয়ৰ আধাৰণ সামষ্টিক সচলসমূহৰ অধ্যয়ন, প্ৰত্যক্ষভাৱে সামষ্টিক সচলৰ অধ্যয়ন নহয়। এনে আৰ্হিক '''নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হি''' বোলা হয়। পাচলৈ দেখা গ'ল যে আগৰ দৰেই এনে অণুভিত্তিক আৰ্হি সম্পূৰ্ণৰূপে সক্ষম নহয়। সেয়ে অৰ্থনীতিবিদসকলে অণুভিত্তিক, তৰ্কসংগত আৰ্হি আৰু কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ সংমিশ্ৰণেৰে '''নব্য-কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতি''' গঢ়ি তুলিলে। বৰ্তমানে প্ৰায় বিকশিত আৰু বিকাশশীল ঊৰ্ধ্বমান দেশৰ কেন্দ্ৰীয় বেংকে এনে আৰ্হিৰেই ব্যৱহাৰ কৰি নীতি গ্ৰহণ কৰে। উপৰ্যুক্ত ইতিহাস সৰলীকৃত। লুকাচৰ সমালোচনা পোণপটীয়াভাৱে কেইন্সিয়ান নীতিৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে নাছিল। ধ্ৰুপদী আৰু নব্য-ধ্ৰুপদী আদি নামৰ ভিতৰতো বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ মতবিৰোধ লুকাই আছে। আধুনিক কেন্দ্ৰীয় বেংকসমূহে তাত্ত্বিক আৰ্হিৰ উপৰিও প্ৰায়ে অৰ্থমিতিগত আৰ্হিৰো প্ৰয়োগ কৰে, যাৰ বিকাশ আমি আলোচনা কৰা নাই আৰু এই গ্ৰন্থত নকৰোঁ। পিচে এই সৰলীকৃত ইতিহাসে আমাক আধুনিক সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ কিছু মুখ্য চিন্তাৰ সৈতে অৱগত কৰে আৰু এই পাঠ্যপুথিৰ বাবে এখন দুৱাৰ মুকলি কৰি দিয়ে। এই পাঠ্যপুথিত পূৰ্বৰ ধ্ৰুপদী আৰু কেইন্সিয়ান আৰ্হিসমূহৰ আলোচনা কৰা নহয়। বৰং, ই নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নতুন নতুন নব্য-কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ আলোচনা কৰিব আৰু বৰ্তমানত কেন্দ্ৰীয় বেংকসমূহে আচলতে ব্যৱহাৰ কৰা আৰ্হিৰ এক প্ৰাৰম্ভিক সোৱাদ দিয়াৰ চেষ্টা কৰিব। ==পাঠ== * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্ব|বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্ব]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্বৰ লগ-ৰেখাকৰণ|বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্বৰ লগ-ৰেখাকৰণ]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/ব্যৱসায় চক্ৰ লেখাংকন|ব্যৱসায় চক্ৰ লেখাংকন]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হি|আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হি]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বৈষম্য আৰু ঋণ|বৈষম্য আৰু ঋণ]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/কল্যাণ আৰু মুদ্ৰা নীতি|কল্যাণ আৰু মুদ্ৰা নীতি]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/সম্পূৰ্ণ নব্য কেইন্সিয়ান ডি এছ জি ই|সম্পূৰ্ণ নব্য কেইন্সিয়ান গতিশীল সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি]] [[Category:Wb/as]] elrt7f2hwznzcadt8yv4r21jy8y96y2 7290073 7289899 2026-08-20T02:08:04Z IKHazarika 628806 /* পাঠ */ 7290073 wikitext text/x-wiki বিশ্বত মানুহে বাস কৰিবলৈ প্ৰায় নিজতকৈ বহু ডাঙৰ ব্যৱস্থাৰ সৈতে সম্পৰ্কত থাকিবলগীয়া হয়। আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত আমি কি খাম, পিন্ধিম, কি চাকৰি কৰিম ইত্যাদি কেৱল আমাৰ ব্যক্তিগত নিৰ্ণয়ৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰ নকৰে, বৰং কৌটি কৌটি মানুহে গ্ৰহণ কৰা নিৰ্ণয়, চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা অৰ্থনৈতিক নীতি আদিৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষভাৱে নিৰ্ভৰ কৰে। মানুহৰ স্বাৰ্থৰ বলতেই পণ্য তথা সেৱাৰ বিশেষীকৰণ আৰু প্ৰৱাহ এনেদৰে চলে যে সাধাৰণতে আমি বিচৰা বস্তুৰ অতিশয় অভাৱো দেখা নাযায় আৰু অতিশয় উভৈনদীও দেখা নাযায়। যি বস্তুৰ যিমান প্ৰয়োজন, কোনো প্ৰকাৰে প্ৰায় সিমানেই আমাৰ সন্মুখত উপলব্ধ হয়। কোনো কেন্দ্ৰীয় সঞ্চালক নথকাকৈ, কৌটি কৌটি মানুহে আনৰ লাভালাভৰ বিষয়ে বিশেষ নভবাকৈও কিদৰে ই সম্ভৱ, সেয়া প্ৰায় এক চমৎকাৰৰ দৰেই। কল্পনা কৰক এখন বিয়া, য'ত সকলো ব্যৱস্থা সঞ্চালন কৰিবলৈ কোনো ব্যক্তি নাই। সকলোৱে নিজে যি ভাল দেখিছে তাকেই কৰিছে। কাৰিকৰে যি ভাল দেখিছে, যিমান ভাল দেখিছে সিমান ৰান্ধিছে। টেণ্ট লগোৱাই য'ত যেনেকৈ পাৰে টেণ্ট লগাইছে বিনা কাৰো আদেশত। পুৰোহিত যেতিয়া তেওঁৰ ইচ্ছা তেতিয়া আহি পাব। বিয়া খাবলৈ কিমান মানুহ আহিব, কোন কেতিয়া আহিব কোনো ঠিক নাই। যি আহিছে সি নিজ ইচ্ছাৰে য'ত চকী পাইছে বহি গৈছে, কোনো কোনোৱে আয়োজনত নিজ ইচ্ছাৰে সহায় কৰিছে আৰু যাৰ ইচ্ছা নাই কেৱল উপহাৰ দি দায়িত্ব সামৰিছে। কোনো কেন্দ্ৰীয় সঞ্চালন অবিহনেও পিচে, কেনেবাকৈ বিয়াখন সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন হৈছে। ই এক চমৎকাৰৰ দৰে কথা। কিন্তু এতিয়া কল্পনা কৰক ই মাথো এখন বিয়া নহয়, বৰং এক বিশ্বজনীন অৰ্থব্যৱস্থা। খেতিয়কক চৰকাৰে কিমান ধান উৎপাদন কৰিব লাগে, কিমান সৰিয়হ উৎপাদন কৰিব লাগে ইত্যাদি তাৰ আদেশ নিদিয়ে। আপোনাকো চৰকাৰে নকয় যে মাহত কেৱল ইমান কেজিহে চাওল কিনিব পাৰিব। দামো সাধাৰণতে তৰ্ক-বিতৰ্ক, চিনা-জনাৰ মাজেৰেহে নিৰ্ণয় হয়। কাপোৰ, টি ভি, বিজুলী আদি প্ৰায় বস্তুৰ একেই অৱস্থা। এনে নহয় যে চৰকাৰে ১০০জন গণিতজ্ঞক বহাই দেশত কিমান কি বস্তুৰ প্ৰোয়োজন হ'ব তাৰ হিচাপ কৰে আৰু তাৰ পাছত উৎপদকক বিশেষ আদেশ দিয়ে যাতে অভাৱ বা উভৈনদী নহওক। তথাপিও কেনেবাকৈ বজাৰত, সাধাৰণতে অন্ততঃ, না বিশেষ অভাৱ দেখা যায় না উভৈনদী। সেয়ে প্ৰথমে অৰ্থনীতিবিদসকলে কেৱল স্বাৰ্থপৰ মানুহে নিজে নিজৰ বাবে, কাৰো আদেশ পালন নকৰাকৈ কোটি কোটি সৰু-সুৰা নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিয়েই কিদৰে অৰ্থব্যৱস্থা সুচাৰু ৰাখিব পাৰে, তাৰ ওপৰত বিশেষ অধ্যয়ন কৰিছিল। এনে আৰ্হিক '''ধ্ৰুপদী আৰ্হি''' বোলা হয়। পিচে পাছলৈ দেখা গ'ল যে সকলো বস্তুৰ ক্ষেত্ৰতেই, সকলো সময়তে এনে দক্ষতা দেখা নাযায়। বিশেষকৈ কোনো কোনো বিশেষ সময়ত এনে অৱস্থা আহি পৰে যে প্ৰায় সকলো বস্তুৰেই একেলগে অভাৱ দেখা যায়। মানুহৰ চাকৰি নোহোৱা হয়। দৰ্মহা নথকা মানুহে বজাৰত বস্তু কিনিবলৈ টান পায়, যাৰ বাবে গোদামত বস্তু থাকিলেও বিক্ৰী নহয়, নাইবা দাম ইমান কম কৰিবলগীয়া হয় যে ব্যৱসায়ীৰ লোকচানেই হৈ পৰে। এনে অৱস্থাত আৰু অধিক কৰ্মচাৰীৰ চাকৰি বিলোপ হৈ পৰে, যাৰ বাবে পণ্যৰ চাহিদা আৰু কমি যায়, যাৰ ফলত লোকচান আৰু বৃদ্ধি পায়, যাৰ বাবে ব্যৱসায়ীয়ে আৰু মানুহৰ চাকৰি হৰণ কৰিবলগীয়াত পৰে। ই এক ভয়ংকৰ চক্ৰ। বজাৰত পণ্যৰ উপস্থিতিৰ স্বত্তেও প্ৰায় মানুহ অভাৱত ভুগিবলগীয় হয়। আধুনিক স্মৃতিত ইয়াৰ প্ৰথম বিশ্বজনীন উদাহৰণ আছিল ১৯২৯ত আৰম্ভ হোৱা '''গ্ৰে'ট ডিপ্ৰেছন'''। এনে অৱস্থাক '''মন্দাৱস্থা''' বোলা হয়। কিন্তু এনে কিয় হয়? সাধাৰণতে বজাৰ ইমান দক্ষ কেনেকৈ হয় আৰু কি কাৰণত এনে বিশেষ পৰিস্থিতিত সেই দক্ষতা বিলোপ হোৱা যেন অনুভৱ হয়? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰিয়েই ব্ৰিটিছ অৰ্থনীতিবিদ '''জন মেইনাৰ্ড কেইন্সে''' গ্ৰে'ট ডিপ্ৰেছনৰ ঠিক পাছতেই '''সামষ্টিক অৰ্থনীতি'''ক জন্ম দিছিলে। তেওঁৰ মতে, বজাৰ ব্যৱস্থাই এনে কিছু প্ৰক্ৰিয়াৰ মাধ্যমেৰে দক্ষতা লাভ কৰে যি বহু ক্ষেত্ৰত লেহেমীয়া। সেয়ে দীৰ্ঘ ম্যাদত দক্ষতা দেখা যায়, ''সাধাৰণতে'' বজাৰত অভাৱ-উভৈনদী দেখা নাযায়। পিচে বহু সময়ত হ্ৰস্বম্যাদী ব্যৱস্থাত বস্তুৰ মূল্য সময়মতে সলনি নহয় যাৰ বাবে চাহিদা আৰু যোগানৰ মেল দেখা নাযায়। এনে অৱস্থা বুজিবলৈ তেওঁ কোটি কোটি মানুহৰ নিৰ্ণয়ৰ পৰা সমগ্ৰ অৰ্থব্যৱস্থাৰ অৱস্থা জনা কঠিন জ্ঞান কৰিছিল, কাৰণ সকলোৰে সমন্বয়ৰ মাধ্যমেই যেতিয়া দুৰ্বল হৈ পৰে, তেন্তে সকলোৰে নিৰ্ণয় একে দিশলৈ যায় বুলি ধৰি বিশ্লেষণ কৰা টান হৈ পৰে। সেয়ে, তেওঁ কোনো অৰ্থব্যৱস্থাৰ মুঠ আয়, নিবনুৱাৰ হাৰ, ধনৰ কেন্দ্ৰীয় যোগান আদিৰ প্ৰত্যক্ষ অধ্যয়নেৰে সমষ্ট অৰ্থব্যৱস্থাৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াক '''কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতি''' বোলা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিবিদসকলে মন কৰিলে যে নিবনুৱাৰ হাৰ আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক, যিয়েই কাৰণ নহওক কিয়, ঋণাত্মক। সেয়ে, নিবনুৱাৰ হাৰ কম কৰিবলৈ হ'লে মুদ্ৰাস্ফীতি বঢ়াব লাগিব আৰু মুদ্ৰাস্ফীতি কম কৰিবলৈ হ'লে নিবনুৱাৰ হাৰ বঢ়াব লাগিব। দুয়োটা লক্ষ্য একেলগে লাভ কৰা অসম্ভৱ। এই সম্পৰ্ক কোটি কোটি মানুহৰ নিৰ্ণয় আৰু তাৰ বজাৰগত সমন্বয়ৰ অধ্যয়ন কৰি আৱিষ্কাৰ কৰা হোৱা নাছিল, বৰং প্ৰত্যক্ষভাৱে এই দুই সামষ্টিক সচল অধ্যয়ন কৰি কৰা হৈছিল। কেইবাদশকো এনে কেইন্সিয়ান অৰ্থনৈতিক তত্ত্বৰ আধাৰতেই প্ৰায় পশ্চিমীয়া পুঁজিবাদী চৰকাৰসমূহে নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই অধ্যয়ন আৰু নীতি কেইদশকমানৰ বাবে সফল যেন লাগিছিল। পিচে ১৯৭০ৰ দশকত কেইন্সৰ তত্ত্বৰ কেইবাটাও দাবীৰ বাস্তৱৰ সৈতে মিল নোহোৱা হ'ল। বিশেষকৈ সেই সময়ৰ কেঁচা তেলৰ যোগান আন্তৰ্জাতিকভাৱে কম হোৱাত তেনে হৈ পৰিছিল: নিবনুৱা সমস্যা আৰু মুদ্ৰাস্ফীতি দুয়োৱে তীব্ৰ গতিত বাঢ়িব ধৰিল। শীঘ্ৰেই তাত্ত্বিকভাৱে কেইন্সৰ বাবে এক বিধ্বংসক যুক্তি আহি পৰিল যাৰ নাম '''লুকাচৰ সমালোচনা'''। লুকাচে যুক্তি দাঙি ধৰিলে যে যদি আমি কেৱল সামষ্টিক সচলৰ মাজৰ সম্পৰ্কহে অধ্যয়ন কৰোঁ, যিদৰে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিবিদসকলে কৰি আহিছিল, তেন্তে সেয়া ভুল হ'ব, কাৰণ অৱশেষত যিমানেই দক্ষহীন নহওক কিয়, বজাৰ ব্যৱস্থাই ব্যক্তিগত নিৰ্ণয়ৰ আধাৰতেই কাম কৰে। যদি কেইন্সৰ অধ্যয়নৰ আধাৰত চৰকৰে কোনো নীতি গ্ৰহণ কৰে, সেই নীতিয়ে ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ সলনি কৰি পেলাব পাৰে। আৰু মানুহৰ ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ সলনি হোৱাৰ লগে লগেই সামষ্টিক সচল যেনে নিবনুৱাৰ হাৰ আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ মাজৰ সম্পৰ্কও সলনি হৈ যাব। হয়টো কেইন্সিয়ান বিশ্লেষণৰ আধাৰত চৰকাৰে কেইবদশক ধৰি যি নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল, অন্ততঃ আংশিকভাৱে তাৰ ফলস্বৰূপেই মানুহৰ ব্যৱহাৰ সলনি হৈ পৰিল আৰু কেইন্সিয়ান তত্ত্ব নিজেই ভুল হৈ পৰিল! এই সমালোচনাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ ই যে ভৌটিক পৰমাণুৰ বিপৰীতে মানুহে কেৱল নীতিৰ ফলত পূৰ্বৰ দৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰদান নকৰে, মানুহ তৰ্কসংগত আৰু মানুহে নীতিৰ মনসা, ভৱিষ্যতত হ'ব পৰা ফলাফল আদি মনত ৰাখি, নিজৰ স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সেয়ে কেৱল পুৰণা সামষ্টিক সম্পৰ্ক চোৱাৰ সলনি যিকোনো নীতিৰ মানুহৰ ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি কেনে আশংকা থাকিব, সেই কথা নীতি নিৰ্ধাৰণকৰ্তাই মনত ৰখা উচিত। ই '''যুক্তিসংগত আশংকা'''ৰ এক আধাৰ। সেয়ে ১৯৭০ৰ দশকৰ পৰাই সামষ্টিক অৰ্থনীতিবিদসকলে '''অণুভিত্তিক আৰ্হি''' তৈয়াৰ কৰা আকৌ আৰম্ভ কৰিলে: হাজাৰ হাজাৰ মানুহে গ্ৰহণ কৰা ব্যক্তিগত নিৰ্ণয়ৰ আধাৰণ সামষ্টিক সচলসমূহৰ অধ্যয়ন, প্ৰত্যক্ষভাৱে সামষ্টিক সচলৰ অধ্যয়ন নহয়। এনে আৰ্হিক '''নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হি''' বোলা হয়। পাচলৈ দেখা গ'ল যে আগৰ দৰেই এনে অণুভিত্তিক আৰ্হি সম্পূৰ্ণৰূপে সক্ষম নহয়। সেয়ে অৰ্থনীতিবিদসকলে অণুভিত্তিক, তৰ্কসংগত আৰ্হি আৰু কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ সংমিশ্ৰণেৰে '''নব্য-কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতি''' গঢ়ি তুলিলে। বৰ্তমানে প্ৰায় বিকশিত আৰু বিকাশশীল ঊৰ্ধ্বমান দেশৰ কেন্দ্ৰীয় বেংকে এনে আৰ্হিৰেই ব্যৱহাৰ কৰি নীতি গ্ৰহণ কৰে। উপৰ্যুক্ত ইতিহাস সৰলীকৃত। লুকাচৰ সমালোচনা পোণপটীয়াভাৱে কেইন্সিয়ান নীতিৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে নাছিল। ধ্ৰুপদী আৰু নব্য-ধ্ৰুপদী আদি নামৰ ভিতৰতো বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ মতবিৰোধ লুকাই আছে। আধুনিক কেন্দ্ৰীয় বেংকসমূহে তাত্ত্বিক আৰ্হিৰ উপৰিও প্ৰায়ে অৰ্থমিতিগত আৰ্হিৰো প্ৰয়োগ কৰে, যাৰ বিকাশ আমি আলোচনা কৰা নাই আৰু এই গ্ৰন্থত নকৰোঁ। পিচে এই সৰলীকৃত ইতিহাসে আমাক আধুনিক সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ কিছু মুখ্য চিন্তাৰ সৈতে অৱগত কৰে আৰু এই পাঠ্যপুথিৰ বাবে এখন দুৱাৰ মুকলি কৰি দিয়ে। এই পাঠ্যপুথিত পূৰ্বৰ ধ্ৰুপদী আৰু কেইন্সিয়ান আৰ্হিসমূহৰ আলোচনা কৰা নহয়। বৰং, ই নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নতুন নতুন নব্য-কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ আলোচনা কৰিব আৰু বৰ্তমানত কেন্দ্ৰীয় বেংকসমূহে আচলতে ব্যৱহাৰ কৰা আৰ্হিৰ এক প্ৰাৰম্ভিক সোৱাদ দিয়াৰ চেষ্টা কৰিব। ==পাঠ== * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্ব|বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্ব]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্বৰ লগ-ৰেখাকৰণ|বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্বৰ লগ-ৰেখাকৰণ]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/ব্যৱসায় চক্ৰ লেখাংকন|ব্যৱসায় চক্ৰ লেখাংকন]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হি|আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হি]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ প্ৰয়োগ|আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ প্ৰয়োগ]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বৈষম্য আৰু ঋণ|বৈষম্য আৰু ঋণ]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/কল্যাণ আৰু মুদ্ৰা নীতি|কল্যাণ আৰু মুদ্ৰা নীতি]] * [[Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/সম্পূৰ্ণ নব্য কেইন্সিয়ান ডি এছ জি ই|সম্পূৰ্ণ নব্য কেইন্সিয়ান গতিশীল সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি]] [[Category:Wb/as]] h11ihukb4j639ihd4pqfq4aa1dq6wq5 Category talk:Wt/mnc/氏 sere hergen bisire nikan gisun 15 3801852 7289861 7289324 2026-08-19T17:29:40Z MiiCii 2522943 /* manju hala */ 7289861 wikitext text/x-wiki == manju hala == @[[User:MiiCii|MiiCii]] nikan gisun jai [https://en.wiktionary.org/wiki/%E6%84%9B%E6%96%B0%E8%A6%BA%E7%BE%85#Chinese inggiri gisun -i uiki buleku bithe de] 氏 sere hergen akū durun baitalambi. aisilara bithe cagan de "hala" bio? ({{Wt/mnc/MongolUnicode|ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᠵᠠᡳ ᡳᠩᡤᡳᡵᡳ ᡤᡳᠰᡠᠨ ‍ᡳ ᡠᡳᡴᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠪᠠᡳᡨᠠᠯᠠᠮᠪᡳ᠉ ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ ᡩᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠪᡳᠣ?}}) —— [[User:内存溢出的猫|内存溢出的猫]] ([[User talk:内存溢出的猫|talk]]) 05:27, 19 August 2026 (UTC) {{Wt/mnc/MongolUnicode-div|lang=mnc| ᠰᠠᡳᠶᡡᠨ᠉<br> 1᠈ ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ  ᡳ ᡶᡝᠵᡳᠯᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᡤᡝᠮᡠ ᠪᡳ᠉<br> ::氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ)᠄ ᡨᡝ ᠪᡳᠴᡳ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ  ᡳ ᠶᠠᡵᡤᡳᠶᠠᠨ ᡴᠣᠣᠯᡳ  ᡳ ᡳᠯᠠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ ᡩᡝ᠈ ᠨᡠᡵᡤᠠᠴᡳ 「ᠠᠪᡴᠠ ᠴᡳ ᠸᠠᠰᡳᡴᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ ᡥᠠᠯᠠ'''ᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡩᡝ ᡤᠠᠯᠠ ᡳᠰᡳᡴᠠ ᡴᠣᠣᠯᡳ ᠪᡝ ᠰᡳ ᡨᡠᠴᡳᠪᡠ」 ᠰᡝᠮᡝ ᡠᠯᠠᡳ ᠪᡠᠵᠠᠨᡨᠠᡳ ᡩᡝ ᡥᡝᠨᡩᡠᡥᡝ᠉<br> ::氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ)᠄ ᡝᡵᡝ ᠪᡳᡨᡥᡝᡳ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ ᡩᡝ᠈ ᠪᡠᡴᡡᡵᡳ ᠶᠣᠩᡧᠣᠨ ᡳᠯᠠᠨ ᡥᠠᠯᠠᡳ ᡤᡝᡵᡝᠨ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡩᡝ ᡥᡝᠨᡩᡠᠮᡝ 『ᠮᡳᠨᡳ ᡝᠮᡝ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ᠈ ᡤᡝᠪᡠ ᡶᡝᡴᡠᠯᡝᠨ᠈ ᠮᡳᠨᡳ ᡥᠠᠯᠠ ᠠᠪᡴᠠ ᠴᡳ ᠸᠠᠰᡳᡴᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ'''」᠈ ᡤᡝᠪᡠ ᠪᡠᡴᡡᡵᡳ ᠶᠣᠩᡧᠣᠨ ᠰᡝᠮᡝ ᠠᠯᠠᡥᠠ᠉ ᡝᡵᡝᠴᡳ ᡨᡠᠯᡤᡳᠶᡝᠨ᠈ ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ  ᡳ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ  ᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠰᡝᡵᡝ ᠮᡝᠶᡝᠨ  ᡳ ᡩᠣᡵᡤᡳᡩᡝ 「ᡨᠠᡳᡯᡠ ᡩᡝᡵᡤᡳ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ᠈ ᡥᠠᠯᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ'''᠈ ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᠵᠠᠯᠠᠨ ᡤᠣᠯᠮᡳᠨ ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ ᠠᠯᡳᠨ ᠴᡳ ᡥᡡᡨᡠᡵᡳ ᠪᡝ ᡩᡝᡵᡳᠪᡠᡥᡝᠪᡳ」 ᠰᡝᠮᡝ ᡝᠵᡝᡥᡝᠪᡳ᠉<br> :2᠈ ᠪᡝᡤᡳᠩ ᡥᠣᡨᠣᠨ  ᡳ ᠸᠠᡵᡤᡳ ᡥᡝᠴᡝᠨ ᠣᡵᠣᠨ  ᡳ ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡠᡴᠰᡠᡵᠠᡳ ᠪᡳᡨᡥᡝᡳ ᡴᡠᡵᡝᠨ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠵᠠᡴᡡᠨ ᡤᡡᠰᠠᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᠰᠠᡳ ᠮᡠᡴᡡᠨ ᡥᠠᠯᠠ ᠪᡝ ᡠᡥᡝᡵᡳ ᡝᠵᡝᡥᡝ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠪᡳ᠉ ᡨᡝ ᠪᡳᠴᡳ᠈ 瓜爾佳氏 ᠪᡝ ᡤᡡᠸᠠᠯᡤᡳᠶᠠ '''ᡥᠠᠯᠠ'''᠈ 喜塔臘氏 ᠪᡝ ᡥᡳᡨᠠᡵᠠ '''ᡥᠠᠯᠠ''' ᠰᡝᠮᡝ ᡝᠵᡝᡥᡝᠪᡳ᠉<br> :ᡝᡵᡝᠨᡳ ᡨᡠᠸᠠᠴᡳ᠈ ᡝᡵᡝ ᡳᠯᠠᠨ ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ ᡩᡝ ᡤᡝᠮᡠ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ) ᠪᡳ᠉ ᡠᡨᡨᡠ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ᠈ ᠪᡳ ᡤᡡᠨᡳᠴᡳ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ᠈ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ) ᠪᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᡠᡳᡴᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉ ᠠᡤᡝᡳ ᡤᡡᠨᡳᠨ ᠠᠨᡨᠠᡴᠠ? ᠮᡳᠨᡩᡝ ᡨᠠᡧᠠᡵᠠᡥᠠ ᠪᠠ ᠪᡳᠴᡳ ᠰᡠᠯᡶᠠ  ᡳ ᠮᡳᠨᡩᡝ ᠠᠯᠠᡴᡳ᠈ ᠠᠮᠪᡠᠯᠠ ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ᠉}} :saiyūn. :1. "aisin gioro" sere hergen -i fejile "hala" sindaha durun sindahakū durun gemu bi. <br> ::氏 sere hergen bisire durun ("hala" sindaha durun): te bici, ''manju -i yargiyan kooli'' -i ilaci debtelin de, nurgaci "abka ci wasika '''aisin gioro hala'''i niyalma de gala isika kooli be si tucibu" seme ulai bujantai de henduhe. ::氏 sere hergen akū durun ("hala" sindahakū durun): ere bithei ujui debtelin de, bukūri yongšon ilan halai geren niyalma de hendume "mini eme abkai sargan jui, gebu fekulen, mini hala abka ci wasika '''aisin gioro''', gebu bukūri yongšon" seme alaha. ereci tulgiyen, ''han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe''-i juwan debtelin -i "manju" sere meyen -i dorgide "taidzu dergi hūwangdi, hala '''aisin gioro''', nenehe jalan golmin šanyan alin ci hūturi be deribuhebi" seme ejehebi.<br> :2. beging hoton -i wargi hecen oron<!--西城区--> -i dulimbai gurun -i uksurai bithei kuren <!--中国民族图书馆--> de asarabuha manju hergen -i araha ''jakūn gūsai manjusai mukūn hala be uheri ejehe bithe'' de "hala" sindaha durun bi. te bici, "瓜爾佳氏" be "gūwalgiya '''hala'''", "喜塔臘氏" be "hitara '''hala'''" seme ejehebi. <br> :ereni tuwaci, ere ilan aisilara bithe cagan de gemu 氏 sere hergen bisire durun ("hala" sindaha durun) bi. uttu be dahame, bi gūnici 氏 sere hergen bisire durun, akū durun ("hala" sindahakū durun) be manju gisun -i uiki buleku bithe de asarabuci ombi. agui gūnin antaka? minde tašaraha ba bici sulfa -i minde alaki, ambula baniha. --MiiCii 17:29, 19 August 2026 (UTC) 9rcyp5od1bfhh9e2ndgto4pcpr4bjdu 7289862 7289861 2026-08-19T17:30:55Z MiiCii 2522943 7289862 wikitext text/x-wiki == manju hala == @[[User:MiiCii|MiiCii]] nikan gisun jai [https://en.wiktionary.org/wiki/%E6%84%9B%E6%96%B0%E8%A6%BA%E7%BE%85#Chinese inggiri gisun -i uiki buleku bithe de] 氏 sere hergen akū durun baitalambi. aisilara bithe cagan de "hala" bio? ({{Wt/mnc/MongolUnicode|ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᠵᠠᡳ ᡳᠩᡤᡳᡵᡳ ᡤᡳᠰᡠᠨ ‍ᡳ ᡠᡳᡴᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠪᠠᡳᡨᠠᠯᠠᠮᠪᡳ᠉ ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ ᡩᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠪᡳᠣ?}}) —— [[User:内存溢出的猫|内存溢出的猫]] ([[User talk:内存溢出的猫|talk]]) 05:27, 19 August 2026 (UTC) @[[User:内存溢出的猫|内存溢出的猫]] {{Wt/mnc/MongolUnicode-div|lang=mnc| ᠰᠠᡳᠶᡡᠨ᠉<br> 1᠈ ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ  ᡳ ᡶᡝᠵᡳᠯᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᡤᡝᠮᡠ ᠪᡳ᠉<br> ::氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ)᠄ ᡨᡝ ᠪᡳᠴᡳ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ  ᡳ ᠶᠠᡵᡤᡳᠶᠠᠨ ᡴᠣᠣᠯᡳ  ᡳ ᡳᠯᠠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ ᡩᡝ᠈ ᠨᡠᡵᡤᠠᠴᡳ 「ᠠᠪᡴᠠ ᠴᡳ ᠸᠠᠰᡳᡴᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ ᡥᠠᠯᠠ'''ᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡩᡝ ᡤᠠᠯᠠ ᡳᠰᡳᡴᠠ ᡴᠣᠣᠯᡳ ᠪᡝ ᠰᡳ ᡨᡠᠴᡳᠪᡠ」 ᠰᡝᠮᡝ ᡠᠯᠠᡳ ᠪᡠᠵᠠᠨᡨᠠᡳ ᡩᡝ ᡥᡝᠨᡩᡠᡥᡝ᠉<br> ::氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ)᠄ ᡝᡵᡝ ᠪᡳᡨᡥᡝᡳ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ ᡩᡝ᠈ ᠪᡠᡴᡡᡵᡳ ᠶᠣᠩᡧᠣᠨ ᡳᠯᠠᠨ ᡥᠠᠯᠠᡳ ᡤᡝᡵᡝᠨ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡩᡝ ᡥᡝᠨᡩᡠᠮᡝ 『ᠮᡳᠨᡳ ᡝᠮᡝ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ᠈ ᡤᡝᠪᡠ ᡶᡝᡴᡠᠯᡝᠨ᠈ ᠮᡳᠨᡳ ᡥᠠᠯᠠ ᠠᠪᡴᠠ ᠴᡳ ᠸᠠᠰᡳᡴᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ'''」᠈ ᡤᡝᠪᡠ ᠪᡠᡴᡡᡵᡳ ᠶᠣᠩᡧᠣᠨ ᠰᡝᠮᡝ ᠠᠯᠠᡥᠠ᠉ ᡝᡵᡝᠴᡳ ᡨᡠᠯᡤᡳᠶᡝᠨ᠈ ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ  ᡳ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ  ᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠰᡝᡵᡝ ᠮᡝᠶᡝᠨ  ᡳ ᡩᠣᡵᡤᡳᡩᡝ 「ᡨᠠᡳᡯᡠ ᡩᡝᡵᡤᡳ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ᠈ ᡥᠠᠯᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ'''᠈ ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᠵᠠᠯᠠᠨ ᡤᠣᠯᠮᡳᠨ ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ ᠠᠯᡳᠨ ᠴᡳ ᡥᡡᡨᡠᡵᡳ ᠪᡝ ᡩᡝᡵᡳᠪᡠᡥᡝᠪᡳ」 ᠰᡝᠮᡝ ᡝᠵᡝᡥᡝᠪᡳ᠉<br> :2᠈ ᠪᡝᡤᡳᠩ ᡥᠣᡨᠣᠨ  ᡳ ᠸᠠᡵᡤᡳ ᡥᡝᠴᡝᠨ ᠣᡵᠣᠨ  ᡳ ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡠᡴᠰᡠᡵᠠᡳ ᠪᡳᡨᡥᡝᡳ ᡴᡠᡵᡝᠨ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠵᠠᡴᡡᠨ ᡤᡡᠰᠠᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᠰᠠᡳ ᠮᡠᡴᡡᠨ ᡥᠠᠯᠠ ᠪᡝ ᡠᡥᡝᡵᡳ ᡝᠵᡝᡥᡝ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠪᡳ᠉ ᡨᡝ ᠪᡳᠴᡳ᠈ 瓜爾佳氏 ᠪᡝ ᡤᡡᠸᠠᠯᡤᡳᠶᠠ '''ᡥᠠᠯᠠ'''᠈ 喜塔臘氏 ᠪᡝ ᡥᡳᡨᠠᡵᠠ '''ᡥᠠᠯᠠ''' ᠰᡝᠮᡝ ᡝᠵᡝᡥᡝᠪᡳ᠉<br> :ᡝᡵᡝᠨᡳ ᡨᡠᠸᠠᠴᡳ᠈ ᡝᡵᡝ ᡳᠯᠠᠨ ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ ᡩᡝ ᡤᡝᠮᡠ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ) ᠪᡳ᠉ ᡠᡨᡨᡠ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ᠈ ᠪᡳ ᡤᡡᠨᡳᠴᡳ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ᠈ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ) ᠪᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᡠᡳᡴᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉ ᠠᡤᡝᡳ ᡤᡡᠨᡳᠨ ᠠᠨᡨᠠᡴᠠ? ᠮᡳᠨᡩᡝ ᡨᠠᡧᠠᡵᠠᡥᠠ ᠪᠠ ᠪᡳᠴᡳ ᠰᡠᠯᡶᠠ  ᡳ ᠮᡳᠨᡩᡝ ᠠᠯᠠᡴᡳ᠈ ᠠᠮᠪᡠᠯᠠ ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ᠉}} :saiyūn. :1. "aisin gioro" sere hergen -i fejile "hala" sindaha durun sindahakū durun gemu bi. <br> ::氏 sere hergen bisire durun ("hala" sindaha durun): te bici, ''manju -i yargiyan kooli'' -i ilaci debtelin de, nurgaci "abka ci wasika '''aisin gioro hala'''i niyalma de gala isika kooli be si tucibu" seme ulai bujantai de henduhe. ::氏 sere hergen akū durun ("hala" sindahakū durun): ere bithei ujui debtelin de, bukūri yongšon ilan halai geren niyalma de hendume "mini eme abkai sargan jui, gebu fekulen, mini hala abka ci wasika '''aisin gioro''', gebu bukūri yongšon" seme alaha. ereci tulgiyen, ''han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe''-i juwan debtelin -i "manju" sere meyen -i dorgide "taidzu dergi hūwangdi, hala '''aisin gioro''', nenehe jalan golmin šanyan alin ci hūturi be deribuhebi" seme ejehebi.<br> :2. beging hoton -i wargi hecen oron<!--西城区--> -i dulimbai gurun -i uksurai bithei kuren <!--中国民族图书馆--> de asarabuha manju hergen -i araha ''jakūn gūsai manjusai mukūn hala be uheri ejehe bithe'' de "hala" sindaha durun bi. te bici, "瓜爾佳氏" be "gūwalgiya '''hala'''", "喜塔臘氏" be "hitara '''hala'''" seme ejehebi. <br> :ereni tuwaci, ere ilan aisilara bithe cagan de gemu 氏 sere hergen bisire durun ("hala" sindaha durun) bi. uttu be dahame, bi gūnici 氏 sere hergen bisire durun, akū durun ("hala" sindahakū durun) be manju gisun -i uiki buleku bithe de asarabuci ombi. agui gūnin antaka? minde tašaraha ba bici sulfa -i minde alaki, ambula baniha. --[[User:MiiCii|MiiCii]] ([[User talk:MiiCii|talk]]) 17:30, 19 August 2026 (UTC) 41zpbbx4t1xpru1hhxkm4qfadropakg 7289863 7289862 2026-08-19T17:35:43Z MiiCii 2522943 7289863 wikitext text/x-wiki == manju hala == @[[User:MiiCii|MiiCii]] nikan gisun jai [https://en.wiktionary.org/wiki/%E6%84%9B%E6%96%B0%E8%A6%BA%E7%BE%85#Chinese inggiri gisun -i uiki buleku bithe de] 氏 sere hergen akū durun baitalambi. aisilara bithe cagan de "hala" bio? ({{Wt/mnc/MongolUnicode|ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᠵᠠᡳ ᡳᠩᡤᡳᡵᡳ ᡤᡳᠰᡠᠨ ‍ᡳ ᡠᡳᡴᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠪᠠᡳᡨᠠᠯᠠᠮᠪᡳ᠉ ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ ᡩᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠪᡳᠣ?}}) —— [[User:内存溢出的猫|内存溢出的猫]] ([[User talk:内存溢出的猫|talk]]) 05:27, 19 August 2026 (UTC) @[[User:内存溢出的猫|内存溢出的猫]] {{Wt/mnc/MongolUnicode-div|lang=mnc| ᠰᠠᡳᠶᡡᠨ᠉<br> 1᠈ ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ  ᡳ ᡶᡝᠵᡳᠯᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᡤᡝᠮᡠ ᠪᡳ᠉<br> ::氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ)᠄ ᡨᡝ ᠪᡳᠴᡳ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ  ᡳ ᠶᠠᡵᡤᡳᠶᠠᠨ ᡴᠣᠣᠯᡳ  ᡳ ᡳᠯᠠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ ᡩᡝ᠈ ᠨᡠᡵᡤᠠᠴᡳ 「ᠠᠪᡴᠠ ᠴᡳ ᠸᠠᠰᡳᡴᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ ᡥᠠᠯᠠ'''ᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡩᡝ ᡤᠠᠯᠠ ᡳᠰᡳᡴᠠ ᡴᠣᠣᠯᡳ ᠪᡝ ᠰᡳ ᡨᡠᠴᡳᠪᡠ」 ᠰᡝᠮᡝ ᡠᠯᠠᡳ ᠪᡠᠵᠠᠨᡨᠠᡳ ᡩᡝ ᡥᡝᠨᡩᡠᡥᡝ᠉<br> ::氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ)᠄ ᡝᡵᡝ ᠪᡳᡨᡥᡝᡳ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ ᡩᡝ᠈ ᠪᡠᡴᡡᡵᡳ ᠶᠣᠩᡧᠣᠨ ᡳᠯᠠᠨ ᡥᠠᠯᠠᡳ ᡤᡝᡵᡝᠨ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡩᡝ ᡥᡝᠨᡩᡠᠮᡝ 『ᠮᡳᠨᡳ ᡝᠮᡝ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ᠈ ᡤᡝᠪᡠ ᡶᡝᡴᡠᠯᡝᠨ᠈ ᠮᡳᠨᡳ ᡥᠠᠯᠠ ᠠᠪᡴᠠ ᠴᡳ ᠸᠠᠰᡳᡴᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ'''」᠈ ᡤᡝᠪᡠ ᠪᡠᡴᡡᡵᡳ ᠶᠣᠩᡧᠣᠨ ᠰᡝᠮᡝ ᠠᠯᠠᡥᠠ᠉ ᡝᡵᡝᠴᡳ ᡨᡠᠯᡤᡳᠶᡝᠨ᠈ ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ  ᡳ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ  ᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠰᡝᡵᡝ ᠮᡝᠶᡝᠨ  ᡳ ᡩᠣᡵᡤᡳᡩᡝ 「ᡨᠠᡳᡯᡠ ᡩᡝᡵᡤᡳ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ᠈ ᡥᠠᠯᠠ '''ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ'''᠈ ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᠵᠠᠯᠠᠨ ᡤᠣᠯᠮᡳᠨ ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ ᠠᠯᡳᠨ ᠴᡳ ᡥᡡᡨᡠᡵᡳ ᠪᡝ ᡩᡝᡵᡳᠪᡠᡥᡝᠪᡳ」 ᠰᡝᠮᡝ ᡝᠵᡝᡥᡝᠪᡳ᠉<br> :2᠈ ᠪᡝᡤᡳᠩ ᡥᠣᡨᠣᠨ  ᡳ ᠸᠠᡵᡤᡳ ᡥᡝᠴᡝᠨ ᠣᡵᠣᠨ  ᡳ ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡠᡴᠰᡠᡵᠠᡳ ᠪᡳᡨᡥᡝᡳ ᡴᡠᡵᡝᠨ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠵᠠᡴᡡᠨ ᡤᡡᠰᠠᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᠰᠠᡳ ᠮᡠᡴᡡᠨ ᡥᠠᠯᠠ ᠪᡝ ᡠᡥᡝᡵᡳ ᡝᠵᡝᡥᡝ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ ᠪᡳ᠉ ᡨᡝ ᠪᡳᠴᡳ᠈ 瓜爾佳氏 ᠪᡝ ᡤᡡᠸᠠᠯᡤᡳᠶᠠ '''ᡥᠠᠯᠠ'''᠈ 喜塔臘氏 ᠪᡝ ᡥᡳᡨᠠᡵᠠ '''ᡥᠠᠯᠠ''' ᠰᡝᠮᡝ ᡝᠵᡝᡥᡝᠪᡳ᠉<br> :ᡝᡵᡝᠨᡳ ᡨᡠᠸᠠᠴᡳ᠈ ᡝᡵᡝ ᡳᠯᠠᠨ ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ ᡩᡝ ᡤᡝᠮᡠ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠ ᡩᡠᡵᡠᠨ) ᠪᡳ᠉ ᡠᡨᡨᡠ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ᠈ ᠪᡳ ᡤᡡᠨᡳᠴᡳ 氏 ᠰᡝᡵᡝ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡳᠰᡳᡵᡝ ᡩᡠᡵᡠᠨ᠈ ᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ᡥᠠᠯᠠ ᠰᡳᠨᡩᠠᡥᠠᡴᡡ ᡩᡠᡵᡠᠨ) ᠪᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᡠᡳᡴᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉ ᠠᡤᡠᡳ ᡤᡡᠨᡳᠨ ᠠᠨᡨᠠᡴᠠ? ᠮᡳᠨᡩᡝ ᡨᠠᡧᠠᡵᠠᡥᠠ ᠪᠠ ᠪᡳᠴᡳ ᠰᡠᠯᡶᠠ  ᡳ ᠮᡳᠨᡩᡝ ᠠᠯᠠᡴᡳ᠈ ᠠᠮᠪᡠᠯᠠ ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ᠉}} :saiyūn. :1. "aisin gioro" sere hergen -i fejile "hala" sindaha durun sindahakū durun gemu bi. <br> ::氏 sere hergen bisire durun ("hala" sindaha durun): te bici, ''manju -i yargiyan kooli'' -i ilaci debtelin de, nurgaci "abka ci wasika '''aisin gioro hala'''i niyalma de gala isika kooli be si tucibu" seme ulai bujantai de henduhe. ::氏 sere hergen akū durun ("hala" sindahakū durun): ere bithei ujui debtelin de, bukūri yongšon ilan halai geren niyalma de hendume "mini eme abkai sargan jui, gebu fekulen, mini hala abka ci wasika '''aisin gioro''', gebu bukūri yongšon" seme alaha. ereci tulgiyen, ''han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe''-i juwan debtelin -i "manju" sere meyen -i dorgide "taidzu dergi hūwangdi, hala '''aisin gioro''', nenehe jalan golmin šanyan alin ci hūturi be deribuhebi" seme ejehebi.<br> :2. beging hoton -i wargi hecen oron<!--西城区--> -i dulimbai gurun -i uksurai bithei kuren <!--中国民族图书馆--> de asarabuha manju hergen -i araha ''jakūn gūsai manjusai mukūn hala be uheri ejehe bithe'' de "hala" sindaha durun bi. te bici, "瓜爾佳氏" be "gūwalgiya '''hala'''", "喜塔臘氏" be "hitara '''hala'''" seme ejehebi. <br> :ereni tuwaci, ere ilan aisilara bithe cagan de gemu 氏 sere hergen bisire durun ("hala" sindaha durun) bi. uttu be dahame, bi gūnici 氏 sere hergen bisire durun, akū durun ("hala" sindahakū durun) be manju gisun -i uiki buleku bithe de asarabuci ombi. agui gūnin antaka? minde tašaraha ba bici sulfa -i minde alaki, ambula baniha. --[[User:MiiCii|MiiCii]] ([[User talk:MiiCii|talk]]) 17:30, 19 August 2026 (UTC) ie5bxq325q1jdxzrwaqmvpnu63s54b2 Wp/ain/Hukusima ken 0 3801853 7290154 7289326 2026-08-20T04:57:42Z トラネコマン 2597037 7290154 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Fukushima Prefecture.svg|thumb|300px|Hukusima ken hata]] [[File:Map of Fukushima Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Hukusima ken noka]] '''Hukusima ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|福島県|ふくしまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Hukusima si|Hukusima si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q71707}} nv9f058arvcoff3uwhm33kkds9kun3v Wp/ain/Hukuoka ken 0 3801854 7290198 7289328 2026-08-20T05:24:44Z トラネコマン 2597037 7290198 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Fukuoka Prefecture.svg|thumb|300px|Hukuoka ken hata]] [[File:Map of Fukuoka Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Hukuoka ken noka]] '''Hukuoka ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|福岡県|ふくおかけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Hukuoka si|Hukuoka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q123258}} ovgx9m11p01fdul4l9vbn5pni5wm0ba Wp/ain/Kumamoto ken 0 3801855 7290201 7289329 2026-08-20T05:26:45Z トラネコマン 2597037 7290201 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kumamoto Prefecture.svg|thumb|300px|Kumamoto ken hata]] [[File:Map of Kumamoto Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kumamoto ken noka]] '''Kumamoto ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|熊本県|くまもとけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Kumamoto si|Kumamoto si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q130308}} rxtzkgln9jxsixnyqsc0o6av4txp80d Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্ব 0 3801856 7289876 7289347 2026-08-19T17:52:57Z IKHazarika 628806 7289876 wikitext text/x-wiki ১৯৬০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৭০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিৰ '''বৃহৎ সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক আৰ্হি'''সমূহৰ বিফলতা স্পষ্ট হৈ উঠিছিল। সেই আৰ্হিসমূহে মানুহৰ ব্যক্তিগত নিৰণয়ৰ আধাৰত কেনেদৰে সমগ্ৰ অৰ্থব্যৱস্থাৰ সামষ্টিক সচলসমূহ, যেনে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হাৰ, নিবনুৱাৰ হাৰ, মুঠ আয় আদি নিৰ্ধাৰণ হয়, সেই কথা বিশ্লেষণ কৰাৰ সলনি পোণপটীয়াকৈ সামষ্টিক সচলসমূহৰ মাজৰ সম্বন্ধ অধ্যয়ন কৰা চেষ্টা কৰিছিল। পিচে, অৰ্থনীতিবিদ বব লুকাচে আঙুলিয়াই দিছিল যে তেনে কৰা ভুল। কাৰণ মানুহে নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে, আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশাৰ আধাৰত নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সেয়ে, যদি ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ সলনি হয়, তেন্তে সামষ্টিক সচলসমূহৰ মাজৰ সম্বন্ধও সলনি হৈ পৰিব পাৰে, আৰু ফলস্বৰূপে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিবিদৰ বিশ্লেষণ ভুল হ'ব পাৰে। সেয়ে, ১৯৭০ৰ দশকত অৰ্থনীতিবিদসকলৰ আগত সমস্যা আছি এনে ধৰণৰ: আমি সামষ্টিক অৰ্থব্যৱস্থাৰ সচলসমূহৰ উত্থান-পতন কেৱল মানুহৰ ব্যক্তিগত পচন্দ বা ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰযুক্তিৰ আধাৰত বিশ্লেষণ কৰিব পাৰোঁ নেকি? তাৰ উত্তৰ হিচাপে '''সম্ভাব্য নব্য-ধ্ৰুপদী প্ৰবৃদ্ধি আৰ্হি''' গঢ় লৈ উঠিল। এই আৰ্হিৰ এক বিশেষতা হ'ল যে ই দীৰ্ঘ ম্যাদত অৰ্থব্যৱস্থাৰ সচলসমূহৰ প্ৰচলনৰ প্ৰৱণতা কেনেকৈ নিৰ্ধাৰণ হয় আৰু হ্ৰস্ব ম্যাদত সেই প্ৰৱণতাৰ পৰা সচলসমূহ কেনেকৈ বিচলিত হয়, দুয়োৰে একীকৃত উত্তৰ প্ৰদান কৰে। কেইন্সিয়ান আৰ্হিসমূহে মুখ্যতঃ হ্ৰস্ব ম্যাদী বিশ্লেষনহে দিছিল। তদুপৰি, এই আৰ্হিৰ পৰা '''তথ্যভিত্তিক মানাংকন''' নামৰ কৌশলৰ বিকাশ ঘটিল, যি বৰ্তমানে সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ এক প্ৰধান কৌশল, যদিও ই এক বিতৰ্কিত পদ্ধতি। পিচে এই আৰ্হি সম্পূৰ্ণৰূপে সফল নহয়। বাস্তৱত দেখা পোৱা বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্যৰ সৈতে ই খাপ নাখায়। বিফলতা হোৱাৰ স্বত্তেও এই আৰ্হি অধ্যয়ন কৰাৰ কাৰণ ই যে পদ্ধতিগতভাৱে ই অতিকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ: এই আৰ্হি গঢ়িবলৈ যি পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, সেই পদ্ধতিসমূহৰ অনেক পাছলৈ নতুন আৰ্হি গঢ়িবলৈ ব্যৱহৃত হৈছে। তদুপৰি, এই আৰ্হিয়ে এন মানদণ্ড প্ৰদান কৰে। নতুন আৰ্হিসমূহ প্ৰায় এই আৰ্হিক ভেটি হিচাপে লৈ, তাৰ ওপৰতে বিভিন্ন '''ঘৰ্ষণ''' যোগ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। ==আৰ্হিৰ স্থাপনা== এই আৰ্হি এক অতিকৈ সৰলীকৃত আৰ্হি। ই এক সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। "সম্ভাব্য" কাৰণ এই আৰ্হিত মানুহে সকলো কথাৰ সঠিক জ্ঞান নাৰাখে বুলি ধৰি লোৱা হৈছে। অৰ্থব্যৱস্থাত কেইবাটাও পূৰ্বতেই জানিব নোৱাৰা অভিঘাত দেখা যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে, ধৰি লওক আমি ভাৰতৰ অৰ্থব্যৱস্থা বুজিবলৈ এই আৰ্হি ব্যৱহাৰ কৰিছোঁ। ভাৰতীয় অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত কাইলৈ হঠাৎ এনে কেইবাটাও অভিঘাত দেখা দিব পাৰে যাৰ সদেহহীন অনুমান প্ৰায় মানুহৰ ওচৰতেই নাই। উদাহৰণস্বৰূপে, কাইলৈ কোনো দেশত ভূমিকম্প আহিব পাৰে, যাৰ ফলত কোনো বিশেষ মিনাৰেলৰ দাম আন্তৰ্জাতিক বজাৰত ৰাতিৰ ভিতৰতে বৃদ্ধি পাব পাৰে, যাৰ ফলত ভাৰতত টি ভিৰ উৎপাদন হঠাতে হ্ৰাস পাব পাৰে। "সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা"ৰ অৰ্থ হ'ল এই আৰ্হিত আমি কেইবাখনো বজাৰৰ অধ্যয়ন একেলগে কৰিম। প্ৰত্যেক বজাৰে আনখনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণ স্বৰূপে, ধৰি লওক চৰকাৰে আয়কৰ হ্ৰাস কৰিছে যাৰ ফলত এজন কৰ্মচাৰীৰ পকেটলৈ টকা অধিক আহিব লৈছে। তেওঁ কাম কৰা বৃদ্ধি কৰিব নে? যদি আন কোনো বজাৰত প্ৰভাৱ পৰা নাই, আৰু অধিক আয়ে কম কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে, তেন্তে উত্তৰটো হ'ব "হয়"। পিচে যদি বহুতো কৰ্মচাৰীৰ দৰমহা বৃদ্ধি হোৱাৰ বাবে কোনো পণ্য উপভোগ কৰাৰ চাহিদা বৃদ্ধি হৈ যায়, যাৰ ফলত সেই পণ্যৰ দাম বৃদ্ধি হৈ পৰিব পাৰে। দাম বঢ়াৰ লগে লগে হয়টো অধিক কাম কৰিলে যি ধন হাতলৈ আহে তাৰ মূল্য কম যেন হৈ পৰে, যাৰ ফলত আয়কৰ কম হোৱাৰ কোনো লাভেই নহয়, আৰু মানুহজনেও অধিক কাম কৰাৰ পৰা বিৰত থাকে। ই এক উদাহৰণ মাথো। ইয়াৰ পৰা আমি শিকোঁ যে এনে আৰ্হিত আম আতাইকেইখন বজাৰত কি চলিছে সেয়া একেলগে মন কৰিব লাগিব। তেতিয়াহে আমাৰ বিশ্লেষণ শুদ্ধ হ'ব। এই আৰ্হি এক '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ আৰ্হি''', অৰ্থাৎ আমি (যদিও ই বাস্তৱত মিছা হয়) ধৰি লওঁ যে প্ৰত্যেক উপভোক্তাৰ পচন্দ, আয় আদি একেবাৰেই একে। ই গণিত সৰল কৰি পেলায়। কি কি চৰ্তৰ পূৰ্তি হ'লে, তাত্ত্বিকভাৱে এনে প্ৰতিনিধি গৃহস্থ ধৰি ল'লেও কোনো ক্ষতি নহয় সেয়া এই পাঠ্যপুথিত আমি আলোচনা নকৰোঁ। আমই কেৱল মন কৰোঁ যে যদিও ই তথ্যৰ সৈতে ব্যক্তিগত স্তৰত খাপ নাখায়, ই সামষ্টিক স্তৰত বহু ক্ষেত্ৰত সন্তোষজনক তথ্যগত মিল দিব পাৰে। তদুপৰি, এই আৰ্হিত আমি ধৰি লওঁ যে বজাৰসমূহ '''প্ৰতিযোগিতাশীল''', অৰ্থাৎ যিকোনো ব্যক্তিয়ে নিজেই মাথো দাম সলনি কৰিব নোৱাৰে, সকলোৱে লোৱা নিৰ্ণয়ৰ উমৈহতীয়া ফলস্বৰূপে এক মূল্য নিৰ্ধাৰিত হয়। এনে তেতিয়া (প্ৰায়ঃ) দেখা যায় যেতিয়া অৰ্থব্যৱস্থাত সৰহসংখ্যক সৰু-সৰু গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায় থাকে। কোনো একাধিকাৰী ব্যৱসায়ী এই অৰ্থব্যৱস্থাত নাই। তদুপৰি, বজাৰসমূহ '''সম্পূৰ্ণ''', অৰ্থাৎ যি যি বস্তু গৃহস্থই উপভোগ কৰে বা ব্যৱসায়ে উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, তাৰ বজাৰ আছে। এই বজাৰসমূহত কোনো ঘৰ্ষণ নাই: অৰ্থাৎ সকলো পণ্যৰ দাম চাহিদা বা যোগান সলনি হোৱাৰ লগে লগে সলনি হৈ যায়, যাৰ ফলত বেজাৰত কেতিয়াও অভাৱ বা উভৈনদী দেখা নাযায়, চাহিদা আৰু যোগান সদায় সমান। তলত বিভিন্ন নিৰ্ণয়কৰ্তাৰ পচন্দ আৰু বান্ধোন দিয়া হৈছে। গৃহস্থৰ পচন্দ: <math>E_t\left[\sum_{i=0}^{\infty}\beta^{t+i}\left(u(C_{t+i})-v(L_{t+i})\right)\right]</math> <math> u(C)= \begin{cases} \dfrac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma}, & \gamma \neq 1,\\ \log C, & \gamma = 1, \end{cases} \qquad v(L)=\dfrac{1}{1+\varphi}L^{1+\varphi} </math> <math> 0<\beta<1,\qquad \gamma>0,\qquad \varphi>0 </math> মন কৰক যে আমি ধৰি লৈছোঁ যে গৃহস্থই বৰ্তমানৰ পৰা অসীমলৈ সকলো সম্ভাব্য উপভোগ আৰু শ্ৰমৰ কথা চিন্তা কৰে। ভৱিষ্যতৰ উপযোগিতাৰ গুৰুত্ব আজিতকৈ কম তেওঁৰ বাবে এক বিশেষ ধৰণে: প্ৰত্যেক কালখণ্ডৰ গুৰুত্ব ঠিক আগৰটোতেকৈ <math>\beta</math> গুণ। তদুপৰি, তেওঁ উপভোগ কৰি ভাল পায় আৰু শ্ৰম কৰি বেয়া পায়। ইয়াক জ্যামিতিগত অৱমূল্যায়ন বোলা হয়। গামা আৰু ফাইৰ অৰ্থ পাছলৈ বুজোৱা হ'ব। <math>C_t, L_t</math> হ'ল কালখণ্ড <math>t</math>ৰ উপভোগ আৰু শ্ৰম। গৃহস্থই প্ৰত্যেক কালখণ্ডৰ অৱমূল্যয়িত উপযোগিতাৰ যোগফলৰ প্ৰত্যাশা বৃহদায়িত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। উৎপাদন ফলন" <math> Y_t=K_t^{\alpha}(A_tL_t)^{1-\alpha} =A_t^{1-\alpha}K_t^{\alpha}L_t^{1-\alpha} </math> সম্পদ সীমা: <math> C_t+K_{t+1}=Y_t+(1-\delta)K_t, \qquad 0<\delta<1 </math> প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ: <math> \frac{A_t/\bar A_t}{A_{t-1}/\bar A_{t-1}} = \left(\frac{A_{t-1}}{\bar A_{t-1}}\right)^{\rho} e^{\varepsilon_t} </math> <math> \frac{\bar A_t}{\bar A_{t-1}}=G=1+g\geq 1, \qquad 0\leq \rho<1, \qquad E[\varepsilon_t]=0 </math> <math> Y_t, A_t^{1-\alpha}, K_t, L_t </math> কালখণ্ড <math>t</math>ৰ মুঠ আয়, উৎপাদনশীলতা, মূলধন আৰু শ্ৰম। প্ৰযুক্তি ইয়াত '''<nowiki>'''</nowiki>শ্ৰমবৰ্ধক''', অৰ্থাৎ, প্ৰযুক্তিগত উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি পালে শ্ৰমো অধিক উৎপাদনশীল হৈ পৰে। ই তথ্যগত কিছু সত্যৰ বাবে এনেদৰে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে যি আমি পাছলৈ চাম। == কেন্দ্ৰীয় পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমস্যা == ধৰি লওক অৰ্থব্যৱস্থা সঞ্চালন কৰিবলৈ কোনো সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বশক্তিমান আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে পৰোপকাৰী কেন্দ্ৰীয় পৰিকল্পনাকাৰী আছে। আমি প্ৰথমে এই কথা অধ্যয়ন কৰিম যে তেনে পৰিকল্পনাকাৰীয়ে এই অৰ্থব্যৱস্থাত কি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিব: গৃহস্থই কেতিয়া কিমান উপভোগ কৰিব লাগে আৰু কিমান শ্ৰম কৰিব লাগে? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচৰাৰ দুটা কাৰণ। প্ৰথমে, ই আমাক জনাই যে অৰ্থনীতিৰ বাবে (বাস্তৱত যিয়েই নহওক) সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফলাফল কি? দ্বিতীয়তে, যিদৰে আমি এই আৰ্হি নিৰ্মাণ কৰিছোঁ, আমি এক আচৰিত গাণিতিক ফল ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰোঁ। যিহেতু এই আৰ্হিত বজাৰ প্ৰতিযোগিতাশীল আৰু সম্পূৰ্ণ, পৰিকল্পনাকাৰীয়ে যি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিব, বাস্তৱতো এই অৰ্থনীতিত সেয়াই (পৰিকল্পনাকাৰী নথকা স্বত্তেও) হ'ব। এই পাঠ্যপুথিৰ পৰিচয়ৰ বিয়াখনলৈ মনত পেলাওক। আমি যি যি কথা এই আৰ্হিৰ বাবে সত্য বুলি ধৰি লৈছোঁ, সেই কথা যদি বাস্তৱত সত্য হ'লহেতেন, তেন্তে বিয়াখন বিনা পৰিচালনাৰেই সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন হ'লহেতেন। সকলো আৰ্হিত তেনে নহয়: ই এই পাঠৰ আৰ্হিৰ এক বিশেষ গুণ। এই গুণ প্ৰায় বাস্তৱত নিশ্চয়েই সত্য নহয়, কিন্তু তাৰ চিন্তা আমি পাছলৈ, অন্য পাঠত কৰিম। বৰ্তমানে আমি এই সৰলীকৃত গণিতৰ আনন্দ লভিব পাৰোঁ। উৎপাদন ফলন আৰু সম্পদ সীমা একত্ৰিত কৰি আমি <math>Y_t</math> বিলোপ কৰিব পাৰোঁ। তেন্তে পৰিকল্পনকাৰীয়ে তলত দিয়া বেৃহদায়নসমস্যা সমাধান কৰে: <math> V(K_t,A_t) = \max_{\{C_{t+i},L_{t+i},K_{t+1+i}\}_{i\geq 0}} E_t\left[ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^{t+i} \left( \frac{1}{1-\gamma}C_{t+i}^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_{t+i}^{1+\varphi} \right) \right] </math> যাতে <math> C_t+K_{t+1}=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t </math> <math> A_t/\bar A_t=(A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t} </math> <math> K_0=K </math> <math> A_0=A </math> সমাৰ্থকভাৱে (এই আৰ্হিৰ বাবে) আমে এই বেলমেন সমস্যা সমাধান কৰিব পাৰোঁ: <math> V(K_t,A_t) = \max_{C_t,L_t,K_{t+1}} \left\{ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} + \beta E_t\left[V(K_{t+1},A_{t+1})\right] \right\} </math> যাতে <math> C_t+K_{t+1}=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t. </math> এই সমস্যা সমাধান কৰিলে আমি এই নীতি ফলনকেইটা লাভ কৰোঁ: <math>C(K_t,A_t)</math>, <math>L(K_t,A_t)</math>, <math>K_{t+1}(K_t,A_t)</math>. === প্ৰথম ক্ৰমৰ প্ৰয়োজনীয় চৰ্ত === সমাধান কৰিবলৈ, আমি সম্পদ সীমাৰে <math>C_t</math> বিলোপ কৰিব পাৰোঁ উদ্দেশ্য ফলনত; আৰু <math>(K_{t+1},L_t)</math>ৰে বৃহদায়ন কৰিব পাৰোঁ; তাৰ পাছত খাম উপপাদ্যৰে লাভ কৰিব পাৰোঁ <math>V_1(K_t,A_t)</math>. <math> C_t=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t-K_{t+1} </math> FONC w.r.t. <math>K_{t+1}</math>: <math> C_t^{-\gamma} = \beta E_t\left[V_1(K_{t+1},A_{t+1})\right]. </math> ইয়াৰ সৰল বুজনি হ'ল: মূলধনৰ বৰ্তমানত কোনো প্ৰত্যক্ষ উপযোগিতা নাই, ই ভৱিষ্যতৰ উপযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবেহে ব্যৱহৃত। সেয়ে যিকোনো কালখণ্ডত বৰ্তমানৰ উপভোগ বাদ দিয়াৰ প্ৰান্তীয় পৰিব্যয় পৰৱৰ্তী কালখণ্ডত হ'বলগীয়া প্ৰান্তীয় উপযোগিতা লাভৰ সমান হ'ব লাগিব। আমি জানোঁ <math> \alpha\left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^{\alpha-1} </math> = মূলধনৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতা, সেয়ে খাম উপপাদ্যৰ মতে: <math> V_1(K_t,A_t) = C_t^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> এটি কালখণ্ড পাছত: <math> V_1(K_{t+1},A_{t+1}) = C_{t+1}^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> তেন্তে FONCৰ সৈতে মিলাই আমি পাওঁ '''উপভোগৰ অইলাৰ চৰ্ত''', <math> C_t^{-\gamma} = E_t\left\{ \beta C_{t+1}^{-\gamma}R_{t+1} \right\}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> ≡ মূলধনৰ স্থূল আয়: <math> R_{t+1} \equiv \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta). </math> (<math>R_{t+1}</math> সম্ভাব্য কাৰণ <math>A_{t+1}</math> সম্ভাব্য) এই সমীকৰণ বুজা সহজ। বৰ্তমানৰ কালখণ্ডত সঞ্চয় কৰাৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতাৰ পৰিব্যয় সমান হ'ব অৱমূল্যায়িত পৰৱৰ্তী কালখণ্ডৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতাৰ বৃদ্ধিৰ সৈতে। শ্ৰম যোগানৰ সমীকৰণ হ'ল: <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha C_t^{-\gamma} = L_t^\varphi. </math> শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় অনুপযোগিতা আৰু শ্ৰমৰ উৎপাদনত প্ৰান্তীয় উৎপাদনশীলতা সমান হ'ব। মন কৰক যে মূলধন বা উপভোগৰ নিৰ্ণয় দুই কালখণ্ডৰ মাজৰ, পিচে শ্ৰম যোগানৰ নিৰ্ণয় একে কালখণ্ডৰ ভিতৰৰ। '''উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত:''' <math> C_t^{-\gamma} = E_t\left\{ \beta C_{t+1}^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta) \right] \right\}. </math> '''শ্ৰম যোগানৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত:''' <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha C_t^{-\gamma} = L_t^\varphi. </math> '''প্ৰান্তীয় চৰ্ত:''' <math> \lim_{t\to\infty}\beta^t C_t^{-\gamma}K_{t+1}=0. </math> এই চৰ্তই মূলধনৰ সীমাহীন সঞ্চয়ৰ পথসমূহ বন্ধ কৰে। === উপভোগৰ এককত প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === ==== শ্ৰম যোগান ==== <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> বাওঁফালে শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আছে। ইয়াক উপভোগৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হৈছে। সোঁফালে শ্ৰম যোগানৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় আছে। ই উপভোগ আৰু অৱসৰৰ মাজৰ '''প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰ'''। ==== উপভোগ আৰু সঞ্চয় ==== <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta) \right] \right\}. </math> বাওঁফালে সঞ্চয়ৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় আছে। ই এক একক উপভোগ। সোঁফালে মূলধনৰ প্ৰত্যাশিত অৱমূল্যায়িত মুঠ প্ৰতিদান আছে। <math> \beta\left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} </math> হ'ল '''সম্ভাব্য ৰেহাই বা অৱমূল্যায়ন গুণক'''। ইয়াৰ সহায়ত ভৱিষ্যতৰ প্ৰতিদানক উপভোগৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। === সম্পূৰ্ণ আৰ্হি === '''অন্তৰ্জাত সচল:''' <math> (Y_t,L_t,C_t,R_{t+1},K_{t+1}) </math> '''পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা:''' <math> (K_t,A_t) </math> '''উৎপাদন:''' <math> Y_t=A_t^{1-\alpha}K_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> '''শ্ৰম:''' <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> '''উপভোগ আৰু সঞ্চয়:''' <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} R_{t+1} \right\}. </math> '''মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান:''' <math> R_{t+1} = \alpha \left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +1-\delta. </math> '''সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা:''' <math> K_{t+1} = Y_t+(1-\delta)K_t-C_t. </math> '''প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবিকাশ:''' <math> A_t/\bar A_t = (A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t}. </math> এই আৰ্হিত <math>A_t</math>-ৰ উত্থান-পতনে ব্যৱসায় চক্ৰ সৃষ্টি কৰে। [[Category:Wb/as]] tktixfy48tpvbq51l6ir5mmbhsk2p0l 7289887 7289876 2026-08-19T18:03:24Z IKHazarika 628806 7289887 wikitext text/x-wiki ১৯৬০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৭০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিৰ '''বৃহৎ সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক আৰ্হি'''সমূহৰ বিফলতা স্পষ্ট হৈ উঠিছিল। সেই আৰ্হিসমূহে মানুহৰ ব্যক্তিগত নিৰণয়ৰ আধাৰত কেনেদৰে সমগ্ৰ অৰ্থব্যৱস্থাৰ সামষ্টিক সচলসমূহ, যেনে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হাৰ, নিবনুৱাৰ হাৰ, মুঠ আয় আদি নিৰ্ধাৰণ হয়, সেই কথা বিশ্লেষণ কৰাৰ সলনি পোণপটীয়াকৈ সামষ্টিক সচলসমূহৰ মাজৰ সম্বন্ধ অধ্যয়ন কৰা চেষ্টা কৰিছিল। পিচে, অৰ্থনীতিবিদ বব লুকাচে আঙুলিয়াই দিছিল যে তেনে কৰা ভুল। কাৰণ মানুহে নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে, আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশাৰ আধাৰত নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সেয়ে, যদি ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ সলনি হয়, তেন্তে সামষ্টিক সচলসমূহৰ মাজৰ সম্বন্ধও সলনি হৈ পৰিব পাৰে, আৰু ফলস্বৰূপে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিবিদৰ বিশ্লেষণ ভুল হ'ব পাৰে। সেয়ে, ১৯৭০ৰ দশকত অৰ্থনীতিবিদসকলৰ আগত সমস্যা আছি এনে ধৰণৰ: আমি সামষ্টিক অৰ্থব্যৱস্থাৰ সচলসমূহৰ উত্থান-পতন কেৱল মানুহৰ ব্যক্তিগত পচন্দ বা ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰযুক্তিৰ আধাৰত বিশ্লেষণ কৰিব পাৰোঁ নেকি? তাৰ উত্তৰ হিচাপে '''সম্ভাব্য নব্য-ধ্ৰুপদী প্ৰবৃদ্ধি আৰ্হি''' গঢ় লৈ উঠিল। এই আৰ্হিৰ এক বিশেষতা হ'ল যে ই দীৰ্ঘ ম্যাদত অৰ্থব্যৱস্থাৰ সচলসমূহৰ প্ৰচলনৰ প্ৰৱণতা কেনেকৈ নিৰ্ধাৰণ হয় আৰু হ্ৰস্ব ম্যাদত সেই প্ৰৱণতাৰ পৰা সচলসমূহ কেনেকৈ বিচলিত হয়, দুয়োৰে একীকৃত উত্তৰ প্ৰদান কৰে। কেইন্সিয়ান আৰ্হিসমূহে মুখ্যতঃ হ্ৰস্ব ম্যাদী বিশ্লেষনহে দিছিল। তদুপৰি, এই আৰ্হিৰ পৰা '''তথ্যভিত্তিক মানাংকন''' নামৰ কৌশলৰ বিকাশ ঘটিল, যি বৰ্তমানে সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ এক প্ৰধান কৌশল, যদিও ই এক বিতৰ্কিত পদ্ধতি। পিচে এই আৰ্হি সম্পূৰ্ণৰূপে সফল নহয়। বাস্তৱত দেখা পোৱা বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্যৰ সৈতে ই খাপ নাখায়। বিফলতা হোৱাৰ স্বত্তেও এই আৰ্হি অধ্যয়ন কৰাৰ কাৰণ ই যে পদ্ধতিগতভাৱে ই অতিকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ: এই আৰ্হি গঢ়িবলৈ যি পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, সেই পদ্ধতিসমূহৰ অনেক পাছলৈ নতুন আৰ্হি গঢ়িবলৈ ব্যৱহৃত হৈছে। তদুপৰি, এই আৰ্হিয়ে এন মানদণ্ড প্ৰদান কৰে। নতুন আৰ্হিসমূহ প্ৰায় এই আৰ্হিক ভেটি হিচাপে লৈ, তাৰ ওপৰতে বিভিন্ন '''ঘৰ্ষণ''' যোগ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। ==আৰ্হিৰ স্থাপনা== এই আৰ্হি এক অতিকৈ সৰলীকৃত আৰ্হি। ই এক সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। "সম্ভাব্য" কাৰণ এই আৰ্হিত মানুহে সকলো কথাৰ সঠিক জ্ঞান নাৰাখে বুলি ধৰি লোৱা হৈছে। অৰ্থব্যৱস্থাত কেইবাটাও পূৰ্বতেই জানিব নোৱাৰা অভিঘাত দেখা যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে, ধৰি লওক আমি ভাৰতৰ অৰ্থব্যৱস্থা বুজিবলৈ এই আৰ্হি ব্যৱহাৰ কৰিছোঁ। ভাৰতীয় অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত কাইলৈ হঠাৎ এনে কেইবাটাও অভিঘাত দেখা দিব পাৰে যাৰ সদেহহীন অনুমান প্ৰায় মানুহৰ ওচৰতেই নাই। উদাহৰণস্বৰূপে, কাইলৈ কোনো দেশত ভূমিকম্প আহিব পাৰে, যাৰ ফলত কোনো বিশেষ মিনাৰেলৰ দাম আন্তৰ্জাতিক বজাৰত ৰাতিৰ ভিতৰতে বৃদ্ধি পাব পাৰে, যাৰ ফলত ভাৰতত টি ভিৰ উৎপাদন হঠাতে হ্ৰাস পাব পাৰে। "সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা"ৰ অৰ্থ হ'ল এই আৰ্হিত আমি কেইবাখনো বজাৰৰ অধ্যয়ন একেলগে কৰিম। প্ৰত্যেক বজাৰে আনখনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণ স্বৰূপে, ধৰি লওক চৰকাৰে আয়কৰ হ্ৰাস কৰিছে যাৰ ফলত এজন কৰ্মচাৰীৰ পকেটলৈ টকা অধিক আহিব লৈছে। তেওঁ কাম কৰা বৃদ্ধি কৰিব নে? যদি আন কোনো বজাৰত প্ৰভাৱ পৰা নাই, আৰু অধিক আয়ে কম কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে, তেন্তে উত্তৰটো হ'ব "হয়"। পিচে যদি বহুতো কৰ্মচাৰীৰ দৰমহা বৃদ্ধি হোৱাৰ বাবে কোনো পণ্য উপভোগ কৰাৰ চাহিদা বৃদ্ধি হৈ যায়, যাৰ ফলত সেই পণ্যৰ দাম বৃদ্ধি হৈ পৰিব পাৰে। দাম বঢ়াৰ লগে লগে হয়টো অধিক কাম কৰিলে যি ধন হাতলৈ আহে তাৰ মূল্য কম যেন হৈ পৰে, যাৰ ফলত আয়কৰ কম হোৱাৰ কোনো লাভেই নহয়, আৰু মানুহজনেও অধিক কাম কৰাৰ পৰা বিৰত থাকে। ই এক উদাহৰণ মাথো। ইয়াৰ পৰা আমি শিকোঁ যে এনে আৰ্হিত আম আতাইকেইখন বজাৰত কি চলিছে সেয়া একেলগে মন কৰিব লাগিব। তেতিয়াহে আমাৰ বিশ্লেষণ শুদ্ধ হ'ব। এই আৰ্হি এক '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ আৰ্হি''', অৰ্থাৎ আমি (যদিও ই বাস্তৱত মিছা হয়) ধৰি লওঁ যে প্ৰত্যেক উপভোক্তাৰ পচন্দ, আয় আদি একেবাৰেই একে। ই গণিত সৰল কৰি পেলায়। কি কি চৰ্তৰ পূৰ্তি হ'লে, তাত্ত্বিকভাৱে এনে প্ৰতিনিধি গৃহস্থ ধৰি ল'লেও কোনো ক্ষতি নহয় সেয়া এই পাঠ্যপুথিত আমি আলোচনা নকৰোঁ। আমই কেৱল মন কৰোঁ যে যদিও ই তথ্যৰ সৈতে ব্যক্তিগত স্তৰত খাপ নাখায়, ই সামষ্টিক স্তৰত বহু ক্ষেত্ৰত সন্তোষজনক তথ্যগত মিল দিব পাৰে। তদুপৰি, এই আৰ্হিত আমি ধৰি লওঁ যে বজাৰসমূহ '''প্ৰতিযোগিতাশীল''', অৰ্থাৎ যিকোনো ব্যক্তিয়ে নিজেই মাথো দাম সলনি কৰিব নোৱাৰে, সকলোৱে লোৱা নিৰ্ণয়ৰ উমৈহতীয়া ফলস্বৰূপে এক মূল্য নিৰ্ধাৰিত হয়। এনে তেতিয়া (প্ৰায়ঃ) দেখা যায় যেতিয়া অৰ্থব্যৱস্থাত সৰহসংখ্যক সৰু-সৰু গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায় থাকে। কোনো একাধিকাৰী ব্যৱসায়ী এই অৰ্থব্যৱস্থাত নাই। তদুপৰি, বজাৰসমূহ '''সম্পূৰ্ণ''', অৰ্থাৎ যি যি বস্তু গৃহস্থই উপভোগ কৰে বা ব্যৱসায়ে উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, তাৰ বজাৰ আছে। এই বজাৰসমূহত কোনো ঘৰ্ষণ নাই: অৰ্থাৎ সকলো পণ্যৰ দাম চাহিদা বা যোগান সলনি হোৱাৰ লগে লগে সলনি হৈ যায়, যাৰ ফলত বেজাৰত কেতিয়াও অভাৱ বা উভৈনদী দেখা নাযায়, চাহিদা আৰু যোগান সদায় সমান। তলত বিভিন্ন নিৰ্ণয়কৰ্তাৰ পচন্দ আৰু বান্ধোন দিয়া হৈছে। গৃহস্থৰ পচন্দ: <math>E_t\left[\sum_{i=0}^{\infty}\beta^{t+i}\left(u(C_{t+i})-v(L_{t+i})\right)\right]</math> <math> u(C)= \begin{cases} \dfrac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma}, & \gamma \neq 1,\\ \log C, & \gamma = 1, \end{cases} \qquad v(L)=\dfrac{1}{1+\varphi}L^{1+\varphi} </math> <math> 0<\beta<1,\qquad \gamma>0,\qquad \varphi>0 </math> মন কৰক যে আমি ধৰি লৈছোঁ যে গৃহস্থই বৰ্তমানৰ পৰা অসীমলৈ সকলো সম্ভাব্য উপভোগ আৰু শ্ৰমৰ কথা চিন্তা কৰে। ভৱিষ্যতৰ উপযোগিতাৰ গুৰুত্ব আজিতকৈ কম তেওঁৰ বাবে এক বিশেষ ধৰণে: প্ৰত্যেক কালখণ্ডৰ গুৰুত্ব ঠিক আগৰটোতেকৈ <math>\beta</math> গুণ। তদুপৰি, তেওঁ উপভোগ কৰি ভাল পায় আৰু শ্ৰম কৰি বেয়া পায়। ইয়াক জ্যামিতিগত অৱমূল্যায়ন বোলা হয়। গামা আৰু ফাইৰ অৰ্থ পাছলৈ বুজোৱা হ'ব। <math>C_t, L_t</math> হ'ল কালখণ্ড <math>t</math>ৰ উপভোগ আৰু শ্ৰম। গৃহস্থই প্ৰত্যেক কালখণ্ডৰ অৱমূল্যয়িত উপযোগিতাৰ যোগফলৰ প্ৰত্যাশা বৃহদায়িত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। উৎপাদন ফলন" <math> Y_t=K_t^{\alpha}(A_tL_t)^{1-\alpha} =A_t^{1-\alpha}K_t^{\alpha}L_t^{1-\alpha} </math> সম্পদ সীমা: <math> C_t+K_{t+1}=Y_t+(1-\delta)K_t, \qquad 0<\delta<1 </math> প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ: <math> \frac{A_t/\bar A_t}{A_{t-1}/\bar A_{t-1}} = \left(\frac{A_{t-1}}{\bar A_{t-1}}\right)^{\rho} e^{\varepsilon_t} </math> <math> \frac{\bar A_t}{\bar A_{t-1}}=G=1+g\geq 1, \qquad 0\leq \rho<1, \qquad E[\varepsilon_t]=0 </math> <math> Y_t, A_t^{1-\alpha}, K_t, L_t </math> কালখণ্ড <math>t</math>ৰ মুঠ আয়, উৎপাদনশীলতা, মূলধন আৰু শ্ৰম। প্ৰযুক্তি ইয়াত '''<nowiki>'''</nowiki>শ্ৰমবৰ্ধক''', অৰ্থাৎ, প্ৰযুক্তিগত উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি পালে শ্ৰমো অধিক উৎপাদনশীল হৈ পৰে। ই তথ্যগত কিছু সত্যৰ বাবে এনেদৰে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে যি আমি পাছলৈ চাম। == কেন্দ্ৰীয় পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমস্যা == ধৰি লওক অৰ্থব্যৱস্থা সঞ্চালন কৰিবলৈ কোনো সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বশক্তিমান আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে পৰোপকাৰী কেন্দ্ৰীয় পৰিকল্পনাকাৰী আছে। আমি প্ৰথমে এই কথা অধ্যয়ন কৰিম যে তেনে পৰিকল্পনাকাৰীয়ে এই অৰ্থব্যৱস্থাত কি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিব: গৃহস্থই কেতিয়া কিমান উপভোগ কৰিব লাগে আৰু কিমান শ্ৰম কৰিব লাগে? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচৰাৰ দুটা কাৰণ। প্ৰথমে, ই আমাক জনাই যে অৰ্থনীতিৰ বাবে (বাস্তৱত যিয়েই নহওক) সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফলাফল কি? দ্বিতীয়তে, যিদৰে আমি এই আৰ্হি নিৰ্মাণ কৰিছোঁ, আমি এক আচৰিত গাণিতিক ফল ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰোঁ। যিহেতু এই আৰ্হিত বজাৰ প্ৰতিযোগিতাশীল আৰু সম্পূৰ্ণ, পৰিকল্পনাকাৰীয়ে যি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিব, বাস্তৱতো এই অৰ্থনীতিত সেয়াই (পৰিকল্পনাকাৰী নথকা স্বত্তেও) হ'ব। এই পাঠ্যপুথিৰ পৰিচয়ৰ বিয়াখনলৈ মনত পেলাওক। আমি যি যি কথা এই আৰ্হিৰ বাবে সত্য বুলি ধৰি লৈছোঁ, সেই কথা যদি বাস্তৱত সত্য হ'লহেতেন, তেন্তে বিয়াখন বিনা পৰিচালনাৰেই সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন হ'লহেতেন। সকলো আৰ্হিত তেনে নহয়: ই এই পাঠৰ আৰ্হিৰ এক বিশেষ গুণ। এই গুণ প্ৰায় বাস্তৱত নিশ্চয়েই সত্য নহয়, কিন্তু তাৰ চিন্তা আমি পাছলৈ, অন্য পাঠত কৰিম। বৰ্তমানে আমি এই সৰলীকৃত গণিতৰ আনন্দ লভিব পাৰোঁ। উৎপাদন ফলন আৰু সম্পদ সীমা একত্ৰিত কৰি আমি <math>Y_t</math> বিলোপ কৰিব পাৰোঁ। তেন্তে পৰিকল্পনকাৰীয়ে তলত দিয়া বেৃহদায়নসমস্যা সমাধান কৰে: <math> V(K_t,A_t) = \max_{\{C_{t+i},L_{t+i},K_{t+1+i}\}_{i\geq 0}} E_t\left[ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^{t+i} \left( \frac{1}{1-\gamma}C_{t+i}^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_{t+i}^{1+\varphi} \right) \right] </math> যাতে <math> C_t+K_{t+1}=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t </math> <math> A_t/\bar A_t=(A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t} </math> <math> K_0=K </math> <math> A_0=A </math> সমাৰ্থকভাৱে (এই আৰ্হিৰ বাবে) আমে এই বেলমেন সমস্যা সমাধান কৰিব পাৰোঁ: <math> V(K_t,A_t) = \max_{C_t,L_t,K_{t+1}} \left\{ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} + \beta E_t\left[V(K_{t+1},A_{t+1})\right] \right\} </math> যাতে <math> C_t+K_{t+1}=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t. </math> এই সমস্যা সমাধান কৰিলে আমি এই নীতি ফলনকেইটা লাভ কৰোঁ: <math>C(K_t,A_t)</math>, <math>L(K_t,A_t)</math>, <math>K_{t+1}(K_t,A_t)</math>. === প্ৰথম ক্ৰমৰ প্ৰয়োজনীয় চৰ্ত === সমাধান কৰিবলৈ, আমি সম্পদ সীমাৰে <math>C_t</math> বিলোপ কৰিব পাৰোঁ উদ্দেশ্য ফলনত; আৰু <math>(K_{t+1},L_t)</math>ৰে বৃহদায়ন কৰিব পাৰোঁ; তাৰ পাছত খাম উপপাদ্যৰে লাভ কৰিব পাৰোঁ <math>V_1(K_t,A_t)</math>. <math> C_t=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t-K_{t+1} </math> FONC w.r.t. <math>K_{t+1}</math>: <math> C_t^{-\gamma} = \beta E_t\left[V_1(K_{t+1},A_{t+1})\right]. </math> ইয়াৰ সৰল বুজনি হ'ল: মূলধনৰ বৰ্তমানত কোনো প্ৰত্যক্ষ উপযোগিতা নাই, ই ভৱিষ্যতৰ উপযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবেহে ব্যৱহৃত। সেয়ে যিকোনো কালখণ্ডত বৰ্তমানৰ উপভোগ বাদ দিয়াৰ প্ৰান্তীয় পৰিব্যয় পৰৱৰ্তী কালখণ্ডত হ'বলগীয়া প্ৰান্তীয় উপযোগিতা লাভৰ সমান হ'ব লাগিব। আমি জানোঁ <math> \alpha\left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^{\alpha-1} </math> = মূলধনৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতা, সেয়ে খাম উপপাদ্যৰ মতে: <math> V_1(K_t,A_t) = C_t^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> এটি কালখণ্ড পাছত: <math> V_1(K_{t+1},A_{t+1}) = C_{t+1}^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> তেন্তে FONCৰ সৈতে মিলাই আমি পাওঁ '''উপভোগৰ অইলাৰ চৰ্ত''', <math> C_t^{-\gamma} = E_t\left\{ \beta C_{t+1}^{-\gamma}R_{t+1} \right\}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> ≡ মূলধনৰ স্থূল আয়: <math> R_{t+1} \equiv \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta). </math> (<math>R_{t+1}</math> সম্ভাব্য কাৰণ <math>A_{t+1}</math> সম্ভাব্য) এই সমীকৰণ বুজা সহজ। বৰ্তমানৰ কালখণ্ডত সঞ্চয় কৰাৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতাৰ পৰিব্যয় সমান হ'ব অৱমূল্যায়িত পৰৱৰ্তী কালখণ্ডৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতাৰ বৃদ্ধিৰ সৈতে। শ্ৰম যোগানৰ সমীকৰণ হ'ল: <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha C_t^{-\gamma} = L_t^\varphi. </math> শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় অনুপযোগিতা আৰু শ্ৰমৰ উৎপাদনত প্ৰান্তীয় উৎপাদনশীলতা সমান হ'ব। মন কৰক যে মূলধন বা উপভোগৰ নিৰ্ণয় দুই কালখণ্ডৰ মাজৰ, পিচে শ্ৰম যোগানৰ নিৰ্ণয় একে কালখণ্ডৰ ভিতৰৰ। '''উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত:''' <math> C_t^{-\gamma} = E_t\left\{ \beta C_{t+1}^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta) \right] \right\}. </math> '''শ্ৰম যোগানৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত:''' <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha C_t^{-\gamma} = L_t^\varphi. </math> '''প্ৰান্তীয় চৰ্ত:''' <math> \lim_{t\to\infty}\beta^t C_t^{-\gamma}K_{t+1}=0. </math> এই চৰ্তই মূলধনৰ সীমাহীন সঞ্চয়ৰ পথসমূহ বন্ধ কৰে। === উপভোগৰ এককত প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === ==== শ্ৰম যোগান ==== <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> বাওঁফালে শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আছে। ইয়াক উপভোগৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হৈছে। সোঁফালে শ্ৰম যোগানৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় আছে। ই উপভোগ আৰু অৱসৰৰ মাজৰ '''প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰ'''। ==== উপভোগ আৰু সঞ্চয় ==== <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta) \right] \right\}. </math> বাওঁফালে সঞ্চয়ৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় আছে। ই এক একক উপভোগ। সোঁফালে মূলধনৰ প্ৰত্যাশিত অৱমূল্যায়িত মুঠ প্ৰতিদান আছে। <math> \beta\left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} </math> হ'ল '''সম্ভাব্য ৰেহাই বা অৱমূল্যায়ন গুণক'''। ইয়াৰ সহায়ত ভৱিষ্যতৰ প্ৰতিদানক উপভোগৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। === সম্পূৰ্ণ আৰ্হি === '''অন্তৰ্জাত সচল:''' <math> (Y_t,L_t,C_t,R_{t+1},K_{t+1}) </math> '''পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা:''' <math> (K_t,A_t) </math> '''উৎপাদন:''' <math> Y_t=A_t^{1-\alpha}K_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> '''শ্ৰম:''' <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> '''উপভোগ আৰু সঞ্চয়:''' <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} R_{t+1} \right\}. </math> '''মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান:''' <math> R_{t+1} = \alpha \left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +1-\delta. </math> '''সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা:''' <math> K_{t+1} = Y_t+(1-\delta)K_t-C_t. </math> '''প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবিকাশ:''' <math> A_t/\bar A_t = (A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t}. </math> এই আৰ্হিত <math>A_t</math>-ৰ উত্থান-পতনে ব্যৱসায় চক্ৰ সৃষ্টি কৰে। == বিকেন্দ্ৰীকৃত সমাধান == এতিয়ালৈকে আমি অৰ্থব্যৱস্থাখনক এগৰাকী পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমস্যা হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছোঁ। এতিয়া একেখন অৰ্থব্যৱস্থাক বিকেন্দ্ৰীকৃত ৰূপত অধ্যয়ন কৰোঁ। ইয়াত গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠানে নিজে নিজে নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰৰ দামৰ মাধ্যমেৰে তেওঁলোকৰ নিৰ্ণয়সমূহৰ সমন্বয় হয়। এনে কৰাৰ অনেক কাৰণ আছে। এটি কাৰণ হ'ল যে পূৰ্বৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্লেষণত আমি পণ্যৰ মাত্ৰা জানিব পাৰিলোঁ, কিন্তু মূল্য কিদৰে নিৰ্ধাৰিত হয় সেয়া স্পষ্ট নহয়। === গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠান === অৰ্থব্যৱস্থাত সমান মাপৰ অসীমসংখ্যক সদৃশ গৃহস্থ আছে। প্ৰতিজন গৃহস্থ <math>h</math>-এ <math>C_t(h)</math> উপভোগ কৰে আৰু <math>L_t(h)</math> শ্ৰম যোগান ধৰে। তেওঁ <math>K_t(h)</math> মূলধন সঞ্চয় কৰে আৰু সেই মূলধন প্ৰতিষ্ঠানক ভাড়াত দিয়ে। গৃহস্থই প্ৰতিযোগিতামূলকভাৱে আচৰণ কৰে। সেয়ে তেওঁ প্ৰকৃত মজুৰি <math>W_t</math> আৰু মূলধনৰ ভাড়া <math>Z_t</math> নিজে সলনি কৰিব নোৱাৰে। এই দামসমূহক তেওঁ প্ৰদত্ত বুলি গণ্য কৰে। একেদৰে, অৰ্থব্যৱস্থাত সমান মাপৰ অসীমসংখ্যক সদৃশ প্ৰতিষ্ঠান আছে। প্ৰতিষ্ঠান <math>f</math>এ <math>L_t(f)</math> শ্ৰম আৰু <math>K_t(f)</math> মূলধন ব্যৱহাৰ কৰি উৎপাদন কৰে। প্ৰতিষ্ঠানেও <math>W_t</math> আৰু <math>Z_t</math> প্ৰদত্ত বুলি গণ্য কৰে। বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাই <math>W_t</math>, <math>Z_t</math> আৰু উৎপাদন-উপভোগৰ পৰিমাণসমূহ নিৰ্ধাৰণ কৰে। === গৃহস্থৰ নিৰ্ণয় সমস্যা === সামষ্টিক অৱস্থা হ'ল <math> \Gamma_t\equiv(K_t,A_t). </math> গৃহস্থ <math>h</math>ৰ সমস্যা হ'ল <math> V(K_t(h),\Gamma_t) = \max_{\{C_{t+i}(h),L_{t+i}(h),K_{t+1+i}(h)\}_{i\geq0}} E_t\left[ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^i \left( \frac{1}{1-\gamma}C_{t+i}(h)^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_{t+i}(h)^{1+\varphi} \right) \right]. </math> প্ৰতি সময়ৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t(h) = W_tL_t(h) + \left[Z_t+(1-\delta)\right]K_t(h) - K_{t+1}(h). </math> ইয়াৰ লগতে গৃহস্থই পঞ্জি আঁচনি ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰা (no Ponzi scheme) এক প্ৰান্তীয় চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিব: <math> \lim_{T\to\infty} \beta^T \left(\frac{C_T(h)}{C_t(h)}\right)^{-\gamma} [Z_T+1-\delta]K_T(h) \geq0. </math> এই চৰ্তই গৃহস্থক আন্তঃসময়িক বাজেট সীমাবদ্ধতা মানিবলৈ বাধ্য কৰে। === গৃহস্থৰ অনুকূলতাৰ চৰ্ত === উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}(h)}{C_t(h)}\right)^{-\gamma} R_{t+1} \right\}, </math> য'ত <math> R_{t+1}=Z_{t+1}+1-\delta. </math> <math>R_{t+1}</math> হ'ল মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান। শ্ৰম যোগানৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> W_t = \frac{L_t(h)^\varphi}{C_t(h)^{-\gamma}}. </math> <math>W_t</math> আৰু <math>Z_t</math> সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত নিৰ্ধাৰিত হয়। সকলো গৃহস্থ সদৃশ। সেয়ে সাম্যাৱস্থাত <math> C_t(h)=C_t,\qquad L_t(h)=L_t,\qquad K_t(h)=K_t. </math> === প্ৰতিষ্ঠানৰ নিৰ্ণয় সমস্যা === প্ৰতিষ্ঠানসমূহে প্ৰতি সময়তে শ্ৰম আৰু মূলধন ভাড়াত লয়। উৎপাদনৰ উপাদানসমূহ প্ৰতি সময়তে নতুনকৈ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। সেয়ে প্ৰতিষ্ঠানৰ সমস্যা স্থিতিক। প্ৰতিষ্ঠান <math>f</math>ৰ সমস্যা হ'ল <math> \max_{K_t(f),L_t(f)} \left\{ Y_t(f)-Z_tK_t(f)-W_tL_t(f) \right\}, </math> য'ত <math> Y_t(f) = A_t^{1-\alpha}K_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha}. </math> === প্ৰতিষ্ঠানৰ অনুকূলতাৰ চৰ্ত === মূলধনৰ বাবে প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \alpha \left( \frac{K_t(f)}{A_tL_t(f)} \right)^{\alpha-1} = Z_t. </math> শ্ৰমৰ বাবে প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K_t(f)}{A_tL_t(f)} \right)^\alpha = W_t. </math> দুয়োটা চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{K_t(f)}{L_t(f)} = \frac{K_t}{L_t} = \frac{W_t}{Z_t}\frac{\alpha}{1-\alpha}. </math> সেয়ে সকলো প্ৰতিষ্ঠানৰ মূলধন আৰু শ্ৰমৰ অনুপাত একে। স্থিৰ প্ৰতিদান আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ ফলত প্ৰতিষ্ঠানৰ লাভ শূন্য হয়। প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তৰ পৰা <math> Z_tK_t(f)=\alpha Y_t(f) </math> আৰু <math> W_tL_t(f)=(1-\alpha)Y_t(f). </math> সেয়ে <math> Y_t(f)-Z_tK_t(f)-W_tL_t(f)=0. </math> এই আৰ্হিত কোনো এটা প্ৰতিষ্ঠানৰ আকাৰ পৃথকভাৱে নিৰ্ধাৰিত নহয়। কিন্তু সমগ্ৰ প্ৰতিষ্ঠান গোটীয়া আকাৰ নিৰ্ধাৰিত হয়। === প্ৰতিযোগিতামূলক সাম্যাৱস্থা === বণ্টন <math> (C_t,L_t,Y_t,K_{t+1}) </math> আৰু দাম <math> (W_t,Z_t) </math> এটা '''প্ৰতিযোগিতামূলক সাম্যাৱস্থা''' যদি গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠান উভয়েই অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে আৰু সকলো বজাৰ শান্ত হয়। উৎপাদন: <math> Y_t = A_t^{1-\alpha}K_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা: <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K_t}{A_tL_t} \right)^\alpha = W_t = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> মূলধনৰ ভাড়া: <math> Z_t = \alpha \left( \frac{K_t}{A_tL_t} \right)^{\alpha-1}. </math> উপভোগ আৰু সঞ্চয়: <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} (Z_{t+1}+1-\delta) \right\}. </math> সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা: <math> K_{t+1} = Y_t+(1-\delta)K_t-C_t. </math> প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবিকাশ: <math> A_t/\bar A_t = (A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t}. </math> এই ঘৰ্ষণহীন অৰ্থব্যৱস্থাত কোনো বাহ্যিকতা নাই। সেয়ে প্ৰতিযোগিতামূলক সাম্যাৱস্থাৰ সমাধান পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সমতুল্য। [[Category:Wb/as]] ms2bhh0bccjo8jdj08j6809wq9soofh 7289898 7289887 2026-08-19T18:15:52Z IKHazarika 628806 7289898 wikitext text/x-wiki ১৯৬০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৭০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিৰ '''বৃহৎ সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক আৰ্হি'''সমূহৰ বিফলতা স্পষ্ট হৈ উঠিছিল। সেই আৰ্হিসমূহে মানুহৰ ব্যক্তিগত নিৰণয়ৰ আধাৰত কেনেদৰে সমগ্ৰ অৰ্থব্যৱস্থাৰ সামষ্টিক সচলসমূহ, যেনে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হাৰ, নিবনুৱাৰ হাৰ, মুঠ আয় আদি নিৰ্ধাৰণ হয়, সেই কথা বিশ্লেষণ কৰাৰ সলনি পোণপটীয়াকৈ সামষ্টিক সচলসমূহৰ মাজৰ সম্বন্ধ অধ্যয়ন কৰা চেষ্টা কৰিছিল। পিচে, অৰ্থনীতিবিদ বব লুকাচে আঙুলিয়াই দিছিল যে তেনে কৰা ভুল। কাৰণ মানুহে নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে, আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশাৰ আধাৰত নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সেয়ে, যদি ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ সলনি হয়, তেন্তে সামষ্টিক সচলসমূহৰ মাজৰ সম্বন্ধও সলনি হৈ পৰিব পাৰে, আৰু ফলস্বৰূপে কেইন্সিয়ান অৰ্থনীতিবিদৰ বিশ্লেষণ ভুল হ'ব পাৰে। সেয়ে, ১৯৭০ৰ দশকত অৰ্থনীতিবিদসকলৰ আগত সমস্যা আছি এনে ধৰণৰ: আমি সামষ্টিক অৰ্থব্যৱস্থাৰ সচলসমূহৰ উত্থান-পতন কেৱল মানুহৰ ব্যক্তিগত পচন্দ বা ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰযুক্তিৰ আধাৰত বিশ্লেষণ কৰিব পাৰোঁ নেকি? তাৰ উত্তৰ হিচাপে '''সম্ভাব্য নব্য-ধ্ৰুপদী প্ৰবৃদ্ধি আৰ্হি''' গঢ় লৈ উঠিল। এই আৰ্হিৰ এক বিশেষতা হ'ল যে ই দীৰ্ঘ ম্যাদত অৰ্থব্যৱস্থাৰ সচলসমূহৰ প্ৰচলনৰ প্ৰৱণতা কেনেকৈ নিৰ্ধাৰণ হয় আৰু হ্ৰস্ব ম্যাদত সেই প্ৰৱণতাৰ পৰা সচলসমূহ কেনেকৈ বিচলিত হয়, দুয়োৰে একীকৃত উত্তৰ প্ৰদান কৰে। কেইন্সিয়ান আৰ্হিসমূহে মুখ্যতঃ হ্ৰস্ব ম্যাদী বিশ্লেষনহে দিছিল। তদুপৰি, এই আৰ্হিৰ পৰা '''তথ্যভিত্তিক মানাংকন''' নামৰ কৌশলৰ বিকাশ ঘটিল, যি বৰ্তমানে সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ এক প্ৰধান কৌশল, যদিও ই এক বিতৰ্কিত পদ্ধতি। পিচে এই আৰ্হি সম্পূৰ্ণৰূপে সফল নহয়। বাস্তৱত দেখা পোৱা বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্যৰ সৈতে ই খাপ নাখায়। বিফলতা হোৱাৰ স্বত্তেও এই আৰ্হি অধ্যয়ন কৰাৰ কাৰণ ই যে পদ্ধতিগতভাৱে ই অতিকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ: এই আৰ্হি গঢ়িবলৈ যি পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, সেই পদ্ধতিসমূহৰ অনেক পাছলৈ নতুন আৰ্হি গঢ়িবলৈ ব্যৱহৃত হৈছে। তদুপৰি, এই আৰ্হিয়ে এন মানদণ্ড প্ৰদান কৰে। নতুন আৰ্হিসমূহ প্ৰায় এই আৰ্হিক ভেটি হিচাপে লৈ, তাৰ ওপৰতে বিভিন্ন '''ঘৰ্ষণ''' যোগ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। ==আৰ্হিৰ স্থাপনা== এই আৰ্হি এক অতিকৈ সৰলীকৃত আৰ্হি। ই এক সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। "সম্ভাব্য" কাৰণ এই আৰ্হিত মানুহে সকলো কথাৰ সঠিক জ্ঞান নাৰাখে বুলি ধৰি লোৱা হৈছে। অৰ্থব্যৱস্থাত কেইবাটাও পূৰ্বতেই জানিব নোৱাৰা অভিঘাত দেখা যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে, ধৰি লওক আমি ভাৰতৰ অৰ্থব্যৱস্থা বুজিবলৈ এই আৰ্হি ব্যৱহাৰ কৰিছোঁ। ভাৰতীয় অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত কাইলৈ হঠাৎ এনে কেইবাটাও অভিঘাত দেখা দিব পাৰে যাৰ সদেহহীন অনুমান প্ৰায় মানুহৰ ওচৰতেই নাই। উদাহৰণস্বৰূপে, কাইলৈ কোনো দেশত ভূমিকম্প আহিব পাৰে, যাৰ ফলত কোনো বিশেষ মিনাৰেলৰ দাম আন্তৰ্জাতিক বজাৰত ৰাতিৰ ভিতৰতে বৃদ্ধি পাব পাৰে, যাৰ ফলত ভাৰতত টি ভিৰ উৎপাদন হঠাতে হ্ৰাস পাব পাৰে। "সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা"ৰ অৰ্থ হ'ল এই আৰ্হিত আমি কেইবাখনো বজাৰৰ অধ্যয়ন একেলগে কৰিম। প্ৰত্যেক বজাৰে আনখনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণ স্বৰূপে, ধৰি লওক চৰকাৰে আয়কৰ হ্ৰাস কৰিছে যাৰ ফলত এজন কৰ্মচাৰীৰ পকেটলৈ টকা অধিক আহিব লৈছে। তেওঁ কাম কৰা বৃদ্ধি কৰিব নে? যদি আন কোনো বজাৰত প্ৰভাৱ পৰা নাই, আৰু অধিক আয়ে কম কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে, তেন্তে উত্তৰটো হ'ব "হয়"। পিচে যদি বহুতো কৰ্মচাৰীৰ দৰমহা বৃদ্ধি হোৱাৰ বাবে কোনো পণ্য উপভোগ কৰাৰ চাহিদা বৃদ্ধি হৈ যায়, যাৰ ফলত সেই পণ্যৰ দাম বৃদ্ধি হৈ পৰিব পাৰে। দাম বঢ়াৰ লগে লগে হয়টো অধিক কাম কৰিলে যি ধন হাতলৈ আহে তাৰ মূল্য কম যেন হৈ পৰে, যাৰ ফলত আয়কৰ কম হোৱাৰ কোনো লাভেই নহয়, আৰু মানুহজনেও অধিক কাম কৰাৰ পৰা বিৰত থাকে। ই এক উদাহৰণ মাথো। ইয়াৰ পৰা আমি শিকোঁ যে এনে আৰ্হিত আম আতাইকেইখন বজাৰত কি চলিছে সেয়া একেলগে মন কৰিব লাগিব। তেতিয়াহে আমাৰ বিশ্লেষণ শুদ্ধ হ'ব। এই আৰ্হি এক '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ আৰ্হি''', অৰ্থাৎ আমি (যদিও ই বাস্তৱত মিছা হয়) ধৰি লওঁ যে প্ৰত্যেক উপভোক্তাৰ পচন্দ, আয় আদি একেবাৰেই একে। ই গণিত সৰল কৰি পেলায়। কি কি চৰ্তৰ পূৰ্তি হ'লে, তাত্ত্বিকভাৱে এনে প্ৰতিনিধি গৃহস্থ ধৰি ল'লেও কোনো ক্ষতি নহয় সেয়া এই পাঠ্যপুথিত আমি আলোচনা নকৰোঁ। আমই কেৱল মন কৰোঁ যে যদিও ই তথ্যৰ সৈতে ব্যক্তিগত স্তৰত খাপ নাখায়, ই সামষ্টিক স্তৰত বহু ক্ষেত্ৰত সন্তোষজনক তথ্যগত মিল দিব পাৰে। তদুপৰি, এই আৰ্হিত আমি ধৰি লওঁ যে বজাৰসমূহ '''প্ৰতিযোগিতাশীল''', অৰ্থাৎ যিকোনো ব্যক্তিয়ে নিজেই মাথো দাম সলনি কৰিব নোৱাৰে, সকলোৱে লোৱা নিৰ্ণয়ৰ উমৈহতীয়া ফলস্বৰূপে এক মূল্য নিৰ্ধাৰিত হয়। এনে তেতিয়া (প্ৰায়ঃ) দেখা যায় যেতিয়া অৰ্থব্যৱস্থাত সৰহসংখ্যক সৰু-সৰু গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায় থাকে। কোনো একাধিকাৰী ব্যৱসায়ী এই অৰ্থব্যৱস্থাত নাই। তদুপৰি, বজাৰসমূহ '''সম্পূৰ্ণ''', অৰ্থাৎ যি যি বস্তু গৃহস্থই উপভোগ কৰে বা ব্যৱসায়ে উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, তাৰ বজাৰ আছে। এই বজাৰসমূহত কোনো ঘৰ্ষণ নাই: অৰ্থাৎ সকলো পণ্যৰ দাম চাহিদা বা যোগান সলনি হোৱাৰ লগে লগে সলনি হৈ যায়, যাৰ ফলত বেজাৰত কেতিয়াও অভাৱ বা উভৈনদী দেখা নাযায়, চাহিদা আৰু যোগান সদায় সমান। তলত বিভিন্ন নিৰ্ণয়কৰ্তাৰ পচন্দ আৰু বান্ধোন দিয়া হৈছে। গৃহস্থৰ পচন্দ: <math>E_t\left[\sum_{i=0}^{\infty}\beta^{t+i}\left(u(C_{t+i})-v(L_{t+i})\right)\right]</math> <math> u(C)= \begin{cases} \dfrac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma}, & \gamma \neq 1,\\ \log C, & \gamma = 1, \end{cases} \qquad v(L)=\dfrac{1}{1+\varphi}L^{1+\varphi} </math> <math> 0<\beta<1,\qquad \gamma>0,\qquad \varphi>0 </math> মন কৰক যে আমি ধৰি লৈছোঁ যে গৃহস্থই বৰ্তমানৰ পৰা অসীমলৈ সকলো সম্ভাব্য উপভোগ আৰু শ্ৰমৰ কথা চিন্তা কৰে। ভৱিষ্যতৰ উপযোগিতাৰ গুৰুত্ব আজিতকৈ কম তেওঁৰ বাবে এক বিশেষ ধৰণে: প্ৰত্যেক কালখণ্ডৰ গুৰুত্ব ঠিক আগৰটোতেকৈ <math>\beta</math> গুণ। তদুপৰি, তেওঁ উপভোগ কৰি ভাল পায় আৰু শ্ৰম কৰি বেয়া পায়। ইয়াক জ্যামিতিগত অৱমূল্যায়ন বোলা হয়। গামা আৰু ফাইৰ অৰ্থ পাছলৈ বুজোৱা হ'ব। <math>C_t, L_t</math> হ'ল কালখণ্ড <math>t</math>ৰ উপভোগ আৰু শ্ৰম। গৃহস্থই প্ৰত্যেক কালখণ্ডৰ অৱমূল্যয়িত উপযোগিতাৰ যোগফলৰ প্ৰত্যাশা বৃহদায়িত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। উৎপাদন ফলন" <math> Y_t=K_t^{\alpha}(A_tL_t)^{1-\alpha} =A_t^{1-\alpha}K_t^{\alpha}L_t^{1-\alpha} </math> সম্পদ সীমা: <math> C_t+K_{t+1}=Y_t+(1-\delta)K_t, \qquad 0<\delta<1 </math> প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ: <math> \frac{A_t/\bar A_t}{A_{t-1}/\bar A_{t-1}} = \left(\frac{A_{t-1}}{\bar A_{t-1}}\right)^{\rho} e^{\varepsilon_t} </math> <math> \frac{\bar A_t}{\bar A_{t-1}}=G=1+g\geq 1, \qquad 0\leq \rho<1, \qquad E[\varepsilon_t]=0 </math> <math> Y_t, A_t^{1-\alpha}, K_t, L_t </math> কালখণ্ড <math>t</math>ৰ মুঠ আয়, উৎপাদনশীলতা, মূলধন আৰু শ্ৰম। প্ৰযুক্তি ইয়াত '''<nowiki>'''</nowiki>শ্ৰমবৰ্ধক''', অৰ্থাৎ, প্ৰযুক্তিগত উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি পালে শ্ৰমো অধিক উৎপাদনশীল হৈ পৰে। ই তথ্যগত কিছু সত্যৰ বাবে এনেদৰে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে যি আমি পাছলৈ চাম। == কেন্দ্ৰীয় পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমস্যা == ধৰি লওক অৰ্থব্যৱস্থা সঞ্চালন কৰিবলৈ কোনো সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বশক্তিমান আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে পৰোপকাৰী কেন্দ্ৰীয় পৰিকল্পনাকাৰী আছে। আমি প্ৰথমে এই কথা অধ্যয়ন কৰিম যে তেনে পৰিকল্পনাকাৰীয়ে এই অৰ্থব্যৱস্থাত কি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিব: গৃহস্থই কেতিয়া কিমান উপভোগ কৰিব লাগে আৰু কিমান শ্ৰম কৰিব লাগে? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচৰাৰ দুটা কাৰণ। প্ৰথমে, ই আমাক জনাই যে অৰ্থনীতিৰ বাবে (বাস্তৱত যিয়েই নহওক) সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফলাফল কি? দ্বিতীয়তে, যিদৰে আমি এই আৰ্হি নিৰ্মাণ কৰিছোঁ, আমি এক আচৰিত গাণিতিক ফল ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰোঁ। যিহেতু এই আৰ্হিত বজাৰ প্ৰতিযোগিতাশীল আৰু সম্পূৰ্ণ, পৰিকল্পনাকাৰীয়ে যি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিব, বাস্তৱতো এই অৰ্থনীতিত সেয়াই (পৰিকল্পনাকাৰী নথকা স্বত্তেও) হ'ব। এই পাঠ্যপুথিৰ পৰিচয়ৰ বিয়াখনলৈ মনত পেলাওক। আমি যি যি কথা এই আৰ্হিৰ বাবে সত্য বুলি ধৰি লৈছোঁ, সেই কথা যদি বাস্তৱত সত্য হ'লহেতেন, তেন্তে বিয়াখন বিনা পৰিচালনাৰেই সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন হ'লহেতেন। সকলো আৰ্হিত তেনে নহয়: ই এই পাঠৰ আৰ্হিৰ এক বিশেষ গুণ। এই গুণ প্ৰায় বাস্তৱত নিশ্চয়েই সত্য নহয়, কিন্তু তাৰ চিন্তা আমি পাছলৈ, অন্য পাঠত কৰিম। বৰ্তমানে আমি এই সৰলীকৃত গণিতৰ আনন্দ লভিব পাৰোঁ। উৎপাদন ফলন আৰু সম্পদ সীমা একত্ৰিত কৰি আমি <math>Y_t</math> বিলোপ কৰিব পাৰোঁ। তেন্তে পৰিকল্পনকাৰীয়ে তলত দিয়া বেৃহদায়নসমস্যা সমাধান কৰে: <math> V(K_t,A_t) = \max_{\{C_{t+i},L_{t+i},K_{t+1+i}\}_{i\geq 0}} E_t\left[ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^{t+i} \left( \frac{1}{1-\gamma}C_{t+i}^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_{t+i}^{1+\varphi} \right) \right] </math> যাতে <math> C_t+K_{t+1}=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t </math> <math> A_t/\bar A_t=(A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t} </math> <math> K_0=K </math> <math> A_0=A </math> সমাৰ্থকভাৱে (এই আৰ্হিৰ বাবে) আমে এই বেলমেন সমস্যা সমাধান কৰিব পাৰোঁ: <math> V(K_t,A_t) = \max_{C_t,L_t,K_{t+1}} \left\{ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} + \beta E_t\left[V(K_{t+1},A_{t+1})\right] \right\} </math> যাতে <math> C_t+K_{t+1}=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t. </math> এই সমস্যা সমাধান কৰিলে আমি এই নীতি ফলনকেইটা লাভ কৰোঁ: <math>C(K_t,A_t)</math>, <math>L(K_t,A_t)</math>, <math>K_{t+1}(K_t,A_t)</math>. === প্ৰথম ক্ৰমৰ প্ৰয়োজনীয় চৰ্ত === সমাধান কৰিবলৈ, আমি সম্পদ সীমাৰে <math>C_t</math> বিলোপ কৰিব পাৰোঁ উদ্দেশ্য ফলনত; আৰু <math>(K_{t+1},L_t)</math>ৰে বৃহদায়ন কৰিব পাৰোঁ; তাৰ পাছত খাম উপপাদ্যৰে লাভ কৰিব পাৰোঁ <math>V_1(K_t,A_t)</math>. <math> C_t=K_t^\alpha(A_tL_t)^{1-\alpha}+(1-\delta)K_t-K_{t+1} </math> FONC w.r.t. <math>K_{t+1}</math>: <math> C_t^{-\gamma} = \beta E_t\left[V_1(K_{t+1},A_{t+1})\right]. </math> ইয়াৰ সৰল বুজনি হ'ল: মূলধনৰ বৰ্তমানত কোনো প্ৰত্যক্ষ উপযোগিতা নাই, ই ভৱিষ্যতৰ উপযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবেহে ব্যৱহৃত। সেয়ে যিকোনো কালখণ্ডত বৰ্তমানৰ উপভোগ বাদ দিয়াৰ প্ৰান্তীয় পৰিব্যয় পৰৱৰ্তী কালখণ্ডত হ'বলগীয়া প্ৰান্তীয় উপযোগিতা লাভৰ সমান হ'ব লাগিব। আমি জানোঁ <math> \alpha\left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^{\alpha-1} </math> = মূলধনৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতা, সেয়ে খাম উপপাদ্যৰ মতে: <math> V_1(K_t,A_t) = C_t^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> এটি কালখণ্ড পাছত: <math> V_1(K_{t+1},A_{t+1}) = C_{t+1}^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> তেন্তে FONCৰ সৈতে মিলাই আমি পাওঁ '''উপভোগৰ অইলাৰ চৰ্ত''', <math> C_t^{-\gamma} = E_t\left\{ \beta C_{t+1}^{-\gamma}R_{t+1} \right\}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> ≡ মূলধনৰ স্থূল আয়: <math> R_{t+1} \equiv \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta). </math> (<math>R_{t+1}</math> সম্ভাব্য কাৰণ <math>A_{t+1}</math> সম্ভাব্য) এই সমীকৰণ বুজা সহজ। বৰ্তমানৰ কালখণ্ডত সঞ্চয় কৰাৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতাৰ পৰিব্যয় সমান হ'ব অৱমূল্যায়িত পৰৱৰ্তী কালখণ্ডৰ প্ৰান্তীয় উপযোগিতাৰ বৃদ্ধিৰ সৈতে। শ্ৰম যোগানৰ সমীকৰণ হ'ল: <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha C_t^{-\gamma} = L_t^\varphi. </math> শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় অনুপযোগিতা আৰু শ্ৰমৰ উৎপাদনত প্ৰান্তীয় উৎপাদনশীলতা সমান হ'ব। মন কৰক যে মূলধন বা উপভোগৰ নিৰ্ণয় দুই কালখণ্ডৰ মাজৰ, পিচে শ্ৰম যোগানৰ নিৰ্ণয় একে কালখণ্ডৰ ভিতৰৰ। '''উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত:''' <math> C_t^{-\gamma} = E_t\left\{ \beta C_{t+1}^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta) \right] \right\}. </math> '''শ্ৰম যোগানৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত:''' <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha C_t^{-\gamma} = L_t^\varphi. </math> '''প্ৰান্তীয় চৰ্ত:''' <math> \lim_{t\to\infty}\beta^t C_t^{-\gamma}K_{t+1}=0. </math> এই চৰ্তই মূলধনৰ সীমাহীন সঞ্চয়ৰ পথসমূহ বন্ধ কৰে। === উপভোগৰ এককত প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === ==== শ্ৰম যোগান ==== <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> বাওঁফালে শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আছে। ইয়াক উপভোগৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হৈছে। সোঁফালে শ্ৰম যোগানৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় আছে। ই উপভোগ আৰু অৱসৰৰ মাজৰ '''প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰ'''। ==== উপভোগ আৰু সঞ্চয় ==== <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} \left[ \alpha\left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +(1-\delta) \right] \right\}. </math> বাওঁফালে সঞ্চয়ৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় আছে। ই এক একক উপভোগ। সোঁফালে মূলধনৰ প্ৰত্যাশিত অৱমূল্যায়িত মুঠ প্ৰতিদান আছে। <math> \beta\left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} </math> হ'ল '''সম্ভাব্য ৰেহাই বা অৱমূল্যায়ন গুণক'''। ইয়াৰ সহায়ত ভৱিষ্যতৰ প্ৰতিদানক উপভোগৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। === সম্পূৰ্ণ আৰ্হি === '''অন্তৰ্জাত সচল:''' <math> (Y_t,L_t,C_t,R_{t+1},K_{t+1}) </math> '''পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা:''' <math> (K_t,A_t) </math> '''উৎপাদন:''' <math> Y_t=A_t^{1-\alpha}K_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> '''শ্ৰম:''' <math> (1-\alpha)A_t \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^\alpha = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> '''উপভোগ আৰু সঞ্চয়:''' <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} R_{t+1} \right\}. </math> '''মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান:''' <math> R_{t+1} = \alpha \left(\frac{K_{t+1}}{A_{t+1}L_{t+1}}\right)^{\alpha-1} +1-\delta. </math> '''সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা:''' <math> K_{t+1} = Y_t+(1-\delta)K_t-C_t. </math> '''প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবিকাশ:''' <math> A_t/\bar A_t = (A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t}. </math> এই আৰ্হিত <math>A_t</math>-ৰ উত্থান-পতনে ব্যৱসায় চক্ৰ সৃষ্টি কৰে। == বিকেন্দ্ৰীকৃত সমাধান == এতিয়ালৈকে আমি অৰ্থব্যৱস্থাখনক এগৰাকী পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমস্যা হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছোঁ। এতিয়া একেখন অৰ্থব্যৱস্থাক বিকেন্দ্ৰীকৃত ৰূপত অধ্যয়ন কৰোঁ। ইয়াত গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠানে নিজে নিজে নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰৰ দামৰ মাধ্যমেৰে তেওঁলোকৰ নিৰ্ণয়সমূহৰ সমন্বয় হয়। এনে কৰাৰ অনেক কাৰণ আছে। এটি কাৰণ হ'ল যে পূৰ্বৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্লেষণত আমি পণ্যৰ মাত্ৰা জানিব পাৰিলোঁ, কিন্তু মূল্য কিদৰে নিৰ্ধাৰিত হয় সেয়া স্পষ্ট নহয়। === গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠান === অৰ্থব্যৱস্থাত সমান মাপৰ অসীমসংখ্যক সদৃশ গৃহস্থ আছে। প্ৰতিজন গৃহস্থ <math>h</math>-এ <math>C_t(h)</math> উপভোগ কৰে আৰু <math>L_t(h)</math> শ্ৰম যোগান ধৰে। তেওঁ <math>K_t(h)</math> মূলধন সঞ্চয় কৰে আৰু সেই মূলধন প্ৰতিষ্ঠানক ভাড়াত দিয়ে। গৃহস্থই প্ৰতিযোগিতামূলকভাৱে আচৰণ কৰে। সেয়ে তেওঁ প্ৰকৃত মজুৰি <math>W_t</math> আৰু মূলধনৰ ভাড়া <math>Z_t</math> নিজে সলনি কৰিব নোৱাৰে। এই দামসমূহক তেওঁ প্ৰদত্ত বুলি গণ্য কৰে। একেদৰে, অৰ্থব্যৱস্থাত সমান মাপৰ অসীমসংখ্যক সদৃশ প্ৰতিষ্ঠান আছে। প্ৰতিষ্ঠান <math>f</math>এ <math>L_t(f)</math> শ্ৰম আৰু <math>K_t(f)</math> মূলধন ব্যৱহাৰ কৰি উৎপাদন কৰে। প্ৰতিষ্ঠানেও <math>W_t</math> আৰু <math>Z_t</math> প্ৰদত্ত বুলি গণ্য কৰে। বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাই <math>W_t</math>, <math>Z_t</math> আৰু উৎপাদন-উপভোগৰ পৰিমাণসমূহ নিৰ্ধাৰণ কৰে। === গৃহস্থৰ নিৰ্ণয় সমস্যা === সামষ্টিক অৱস্থা হ'ল <math> \Gamma_t\equiv(K_t,A_t). </math> গৃহস্থ <math>h</math>ৰ সমস্যা হ'ল <math> V(K_t(h),\Gamma_t) = \max_{\{C_{t+i}(h),L_{t+i}(h),K_{t+1+i}(h)\}_{i\geq0}} E_t\left[ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^i \left( \frac{1}{1-\gamma}C_{t+i}(h)^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L_{t+i}(h)^{1+\varphi} \right) \right]. </math> প্ৰতি সময়ৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t(h) = W_tL_t(h) + \left[Z_t+(1-\delta)\right]K_t(h) - K_{t+1}(h). </math> ইয়াৰ লগতে গৃহস্থই পঞ্জি আঁচনি ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰা (no Ponzi scheme) এক প্ৰান্তীয় চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিব: <math> \lim_{T\to\infty} \beta^T \left(\frac{C_T(h)}{C_t(h)}\right)^{-\gamma} [Z_T+1-\delta]K_T(h) \geq0. </math> এই চৰ্তই গৃহস্থক আন্তঃসময়িক বাজেট সীমাবদ্ধতা মানিবলৈ বাধ্য কৰে। === গৃহস্থৰ অনুকূলতাৰ চৰ্ত === উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}(h)}{C_t(h)}\right)^{-\gamma} R_{t+1} \right\}, </math> য'ত <math> R_{t+1}=Z_{t+1}+1-\delta. </math> <math>R_{t+1}</math> হ'ল মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান। শ্ৰম যোগানৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> W_t = \frac{L_t(h)^\varphi}{C_t(h)^{-\gamma}}. </math> <math>W_t</math> আৰু <math>Z_t</math> সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত নিৰ্ধাৰিত হয়। সকলো গৃহস্থ সদৃশ। সেয়ে সাম্যাৱস্থাত <math> C_t(h)=C_t,\qquad L_t(h)=L_t,\qquad K_t(h)=K_t. </math> === প্ৰতিষ্ঠানৰ নিৰ্ণয় সমস্যা === প্ৰতিষ্ঠানসমূহে প্ৰতি সময়তে শ্ৰম আৰু মূলধন ভাড়াত লয়। উৎপাদনৰ উপাদানসমূহ প্ৰতি সময়তে নতুনকৈ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। সেয়ে প্ৰতিষ্ঠানৰ সমস্যা স্থিতিক। প্ৰতিষ্ঠান <math>f</math>ৰ সমস্যা হ'ল <math> \max_{K_t(f),L_t(f)} \left\{ Y_t(f)-Z_tK_t(f)-W_tL_t(f) \right\}, </math> য'ত <math> Y_t(f) = A_t^{1-\alpha}K_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha}. </math> === প্ৰতিষ্ঠানৰ অনুকূলতাৰ চৰ্ত === মূলধনৰ বাবে প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \alpha \left( \frac{K_t(f)}{A_tL_t(f)} \right)^{\alpha-1} = Z_t. </math> শ্ৰমৰ বাবে প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K_t(f)}{A_tL_t(f)} \right)^\alpha = W_t. </math> দুয়োটা চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{K_t(f)}{L_t(f)} = \frac{K_t}{L_t} = \frac{W_t}{Z_t}\frac{\alpha}{1-\alpha}. </math> সেয়ে সকলো প্ৰতিষ্ঠানৰ মূলধন আৰু শ্ৰমৰ অনুপাত একে। স্থিৰ প্ৰতিদান আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ ফলত প্ৰতিষ্ঠানৰ লাভ শূন্য হয়। প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তৰ পৰা <math> Z_tK_t(f)=\alpha Y_t(f) </math> আৰু <math> W_tL_t(f)=(1-\alpha)Y_t(f). </math> সেয়ে <math> Y_t(f)-Z_tK_t(f)-W_tL_t(f)=0. </math> এই আৰ্হিত কোনো এটা প্ৰতিষ্ঠানৰ আকাৰ পৃথকভাৱে নিৰ্ধাৰিত নহয়। কিন্তু সমগ্ৰ প্ৰতিষ্ঠান গোটীয়া আকাৰ নিৰ্ধাৰিত হয়। === প্ৰতিযোগিতামূলক সাম্যাৱস্থা === বণ্টন <math> (C_t,L_t,Y_t,K_{t+1}) </math> আৰু দাম <math> (W_t,Z_t) </math> এটা '''প্ৰতিযোগিতামূলক সাম্যাৱস্থা''' যদি গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠান উভয়েই অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে আৰু সকলো বজাৰ শান্ত হয়। উৎপাদন: <math> Y_t = A_t^{1-\alpha}K_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা: <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K_t}{A_tL_t} \right)^\alpha = W_t = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> মূলধনৰ ভাড়া: <math> Z_t = \alpha \left( \frac{K_t}{A_tL_t} \right)^{\alpha-1}. </math> উপভোগ আৰু সঞ্চয়: <math> 1 = E_t\left\{ \beta \left(\frac{C_{t+1}}{C_t}\right)^{-\gamma} (Z_{t+1}+1-\delta) \right\}. </math> সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা: <math> K_{t+1} = Y_t+(1-\delta)K_t-C_t. </math> প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবিকাশ: <math> A_t/\bar A_t = (A_{t-1}/\bar A_{t-1})^\rho e^{\epsilon_t}. </math> এই ঘৰ্ষণহীন অৰ্থব্যৱস্থাত কোনো বাহ্যিকতা নাই। সেয়ে প্ৰতিযোগিতামূলক সাম্যাৱস্থাৰ সমাধান পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সমতুল্য। ```mediawiki == স্থিৰ অৱস্থা == আৰ্হিটোৰ সচলসমূহ সময়ৰ লগে লগে সলনি হয়। মূলধন সঞ্চয় হয়। উপভোগ আৰু শ্ৰমৰো পৰিৱৰ্তন হয়। সেয়ে আৰ্হিটোৰ আচৰণ বুজিবলৈ আমি প্ৰথমে ইয়াৰ এক দীৰ্ঘম্যাদী অৱস্থা বিচাৰোঁ। '''স্থিৰ অৱস্থা''' হ'ল এনে এক অৱস্থা য'ত অৰ্থব্যৱস্থাৰ মুখ্য সচলসমূহ সময়ৰ লগে লগে সলনি নহয়। মূলধন, উৎপাদন আৰু উপভোগ স্থিৰ থাকে। প্ৰতিটো সময়ত যিমান মূলধনৰ অৱক্ষয় হয়, সিমান নতুন বিনিয়োগ হয়। সেয়ে মূলধনৰ মুঠ পৰিমাণ সলনি নহয়। স্থিৰ অৱস্থা অধ্যয়ন কৰাৰ দুটা কাৰণ আছে। প্ৰথমতে, ই আৰ্হিটোৰ দীৰ্ঘম্যাদী আচৰণ বুজিবলৈ সহায় কৰে। দ্বিতীয়তে, অৰ্থব্যৱস্থা স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা আঁতৰি গ'লে পুনৰ তাৰ ফালে কেনেকৈ গতি কৰে, সেয়া অধ্যয়ন কৰিব পাৰি। এই গতিয়ে আৰ্হিটোৰ গতিশীলতা বুজিবলৈ সহায় কৰে। প্ৰথমে প্ৰযুক্তিৰ প্ৰৱণতাগত বৃদ্ধিৰ হাৰ শূন্য বুলি ধৰি লওঁ। অৰ্থাৎ <math>g=0</math>। এই ক্ষেত্ৰত স্থিৰ অৱস্থাত সকলো মুখ্য সচলৰ স্তৰ স্থিৰ থাকিব পাৰে। বিশ্লেষণৰ সুবিধাৰ বাবে আৰ্হিটোক চাৰিটা অজ্ঞাত ৰাশিৰে লিখিব পাৰি: <math> \frac{Y}{AL},\qquad \frac{K}{AL},\qquad \frac{C}{AL},\qquad L. </math> === উৎপাদন === উৎপাদন ফলনৰ পৰা <math> \frac{Y}{AL} = \left(\frac{K}{AL}\right)^\alpha. </math> === উপভোগ আৰু সঞ্চয় === স্থিৰ অৱস্থাত উপভোগৰ অইলাৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = \beta R = \beta \left[ \alpha \left(\frac{K}{AL}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> সেয়ে <math> R = \beta^{-1} = \alpha \left(\frac{K}{AL}\right)^{\alpha-1} +1-\delta. </math> এই চৰ্তই স্থিৰ অৱস্থাত মূলধন আৰু কাৰ্যকৰী শ্ৰমৰ অনুপাত <math>K/(AL)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। === সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা === স্থিৰ অৱস্থাত সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> \frac{Y}{AL} = \delta\frac{K}{AL} + \frac{C}{AL}. </math> ওপৰৰ তিনিটা সমীকৰণে <math>Y/(AL)</math>, <math>K/(AL)</math> আৰু <math>C/(AL)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্তই <math>L</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। === শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা === শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A \left(\frac{K}{AL}\right)^\alpha = \frac{L^\varphi}{C^{-\gamma}}. </math> ইয়াক এনেদৰেও লিখিব পাৰি: <math> (1-\alpha)A \left(\frac{K}{AL}\right)^\alpha = \frac{L^{\gamma+\varphi}A^\gamma} {\left(C/(AL)\right)^{-\gamma}}. </math> বাওঁফালে শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আছে। ই <math>A</math> আৰু <math>K/(AL)</math>-ৰ সৈতে বৃদ্ধি পায়। সোঁফালে শ্ৰম যোগানৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় আছে। ই <math>L</math> আৰু <math>C</math>-ৰ সৈতে বৃদ্ধি পায়। দ্বিতীয় প্ৰভাৱটো আয় প্ৰভাৱ। === স্থিৰ অৱস্থালৈ গতি === স্থিৰ অৱস্থাই কেৱল অৰ্থব্যৱস্থাৰ দীৰ্ঘম্যাদী অৱস্থা দেখুৱায়। অৰ্থব্যৱস্থা সেই অৱস্থালৈ কেনেকৈ যায়, সেয়াও গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াক স্থিৰ অৱস্থালৈ গতি বুলি কোৱা হয়। ধৰি লওঁ যে মূলধন স্থিৰ অৱস্থাৰ তলত আছে: <math> \frac{K_t}{A_tL_t} < \frac{K}{AL}. </math> তেতিয়া মূলধনৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন অধিক হয়। সেয়ে <math> \alpha \left(\frac{K_t}{A_tL_t}\right)^{\alpha-1} +1-\delta = R_t > R = \beta^{-1}. </math> অধিক প্ৰতিদানে সঞ্চয় বৃদ্ধি কৰে। ফলত উপভোগৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ বৃদ্ধি পায়। সময়ৰ সৈতে <math> \frac{K_t}{A_tL_t} \longrightarrow \frac{K}{AL}. </math> অধিক সঞ্চয়ৰ বাবে বৰ্তমানৰ <math>C_t</math> হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ ফলত <math>L_t</math> বৃদ্ধি পায়। ফলত <math>Y_t</math>-ও বৃদ্ধি পায়। ই স্থিৰ অৱস্থালৈ গতি দ্ৰুত কৰে। == সুষম বৃদ্ধিৰ পথ == বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাত উৎপাদন, উপভোগ আৰু মূলধন চিৰকাল একে স্তৰত নাথাকে। প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিৰ লগে লগে এই সচলসমূহ দীৰ্ঘম্যাদত বৃদ্ধি পায়। সেয়ে ধনাত্মক প্ৰযুক্তিগত বৃদ্ধি থাকিলে সাধাৰণ স্থিৰ অৱস্থাৰ ধাৰণা যথেষ্ট নহয়। তাৰ সলনি আমি '''সুষম বৃদ্ধিৰ পথ''' অধ্যয়ন কৰোঁ। এই পথত অৰ্থব্যৱস্থাৰ কিছুমান সচল সময়ৰ লগে লগে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু সিহঁতৰ কিছুমান অনুপাত স্থিৰ থাকে। সেয়ে অৰ্থব্যৱস্থা স্তৰৰ ফালৰ পৰা স্থিৰ নহয়। ইয়াৰ বৃদ্ধিৰ গাঁথনিটোহে স্থিৰ। এতিয়া প্ৰযুক্তিৰ ধনাত্মক প্ৰৱণতাগত বৃদ্ধি আছে বুলি ধৰি লওঁ: <math> \frac{\bar A_t}{\bar A_{t-1}} = G = 1+g > 1. </math> এই ক্ষেত্ৰত <math>Y_t</math>, <math>C_t</math> আৰু <math>K_t</math> সময়ৰ লগে লগে বৃদ্ধি পায়। সুষম বৃদ্ধিৰ পথত সিহঁত একে মুঠ হাৰ <math>G</math>-ত বৃদ্ধি পায়। জনসংখ্যা স্থিৰ বুলি ধৰিলে <math>L_t</math> স্থিৰ থাকে। ফলত তলৰ ৰাশিসমূহ স্থিৰ থাকে: <math> \frac{Y}{AL},\qquad \frac{K}{AL},\qquad \frac{C}{AL},\qquad L. </math> এই কাৰণেই সুষম বৃদ্ধিৰ পথক এক প্ৰকাৰৰ '''বৃদ্ধিশীল স্থিৰ অৱস্থা''' বুলি ভাবিব পাৰি। সচলসমূহৰ স্তৰ স্থিৰ নহয়। কিন্তু প্ৰযুক্তিৰ বৃদ্ধিৰ প্ৰভাৱ আঁতৰাই দিলে সিহঁত স্থিৰ। সুষম বৃদ্ধিৰ পথ অধ্যয়ন কৰাটোও উপযোগী। ই আৰ্হিটোৰ দীৰ্ঘম্যাদী বৃদ্ধিৰ পথ দেখুৱায়। ইয়াৰ পৰা ব্যৱসায় চক্ৰকো পৃথক কৰিব পাৰি। দীৰ্ঘম্যাদী পথৰ চাৰিওফালে হোৱা হ্ৰস্বম্যাদী উত্থান-পতনেই এই আৰ্হিত ব্যৱসায় চক্ৰৰ মূল বিষয়। === সুষম বৃদ্ধিৰ পথৰ চৰ্তসমূহ === উৎপাদন ফলন হ'ল <math> \frac{Y}{AL} = \left(\frac{K}{AL}\right)^\alpha. </math> উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = \beta \left(\frac{C'}{C}\right)^{-\gamma} \left[ \alpha \left(\frac{K}{AL}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> সুষম বৃদ্ধিৰ পথত <math>C'/C=1+g</math>। সেয়ে <math> 1 = \beta(1+g)^{-\gamma} \left[ \alpha \left(\frac{K}{AL}\right)^{\alpha-1} +1-\delta \right]. </math> সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> \frac{Y}{AL} = (\delta+g)\frac{K}{AL} + \frac{C}{AL}. </math> এই তিনিটা সমীকৰণে <math>Y/(AL)</math>, <math>K/(AL)</math> আৰু <math>C/(AL)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাই <math>L</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> (1-\alpha)\frac{Y}{L} = \frac{L^\varphi}{C^{-\gamma}}. </math> অথবা, <math> (1-\alpha)A \left(\frac{K}{AL}\right)^\alpha = \frac{L^{\gamma+\varphi}A^\gamma} {\left(C/(AL)\right)^{-\gamma}}. </math> === বৃদ্ধি আৰু মূলধনৰ প্ৰতিদান === সুষম বৃদ্ধিৰ পথত মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান হ'ল <math> R = \beta^{-1}(1+g)^\gamma. </math> সেয়ে <math>g</math> বৃদ্ধি পালে <math>R</math>-ও বৃদ্ধি পায়। প্ৰযুক্তিৰ প্ৰৱণতাগত বৃদ্ধি যোগ কৰিলে স্থিৰ অৱস্থাৰ বিশ্লেষণত সামান্য পৰিৱৰ্তন আহে। ব্যৱসায় চক্ৰৰ গতিবিদ্যাতো মূল গাঁথনি বিশেষ সলনি নহয়। কিন্তু সুষম বৃদ্ধি সম্ভৱ হ'বলৈ পচন্দৰ ওপৰত কিছুমান চৰ্তৰ প্ৰয়োজন হয়। === সুষম বৃদ্ধি আৰু পচন্দ === শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা হ'ল <math> (1-\alpha)\frac{Y}{L}C^{-\gamma} = L^\varphi. </math> বাওঁফালে শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আৰু উপভোগৰ প্ৰান্তীয় উপযোগৰ গুণফল আছে: <math> MPL\cdot MUC=MDUL. </math> সুষম বৃদ্ধিৰ পথত <math>L</math> স্থিৰ হ'বলৈ <math>MPL\cdot MUC</math>-ও স্থিৰ হ'ব লাগিব। শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্তক পুনৰ লিখিলে <math> (1-\alpha)\frac{Y}{C}C^{1-\gamma} = L^{1+\varphi}. </math> সুষম বৃদ্ধিৰ পথত <math>Y/C</math> স্থিৰ। সেয়ে <math>L</math> স্থিৰ ৰাখিবলৈ এই পচন্দৰ ক্ষেত্ৰত <math> \gamma=1 </math> হ'ব লাগিব। তেতিয়া <math> (1-\alpha)\frac{Y}{C} = L^{1+\varphi}. </math> === লগাৰিদমিক পচন্দ === <math>\gamma=1</math> হ'লে উপযোগ ফলন হ'ল <math> u(C)-v(L) = \log C - \frac{1}{1+\varphi}L^{1+\varphi}. </math> সুষম বৃদ্ধিৰ পথত উপভোগ বৃদ্ধি পায়। ফলত উপভোগৰ প্ৰান্তীয় উপযোগ হ্ৰাস পায়। একে সময়তে শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন বৃদ্ধি পায়। <math>\gamma=1</math> হ'লে এই দুয়োটা প্ৰভাৱে পৰস্পৰক সমান স্তৰত বাতিল কৰে। <math> MPL\cdot MUC = (1-\alpha)\frac{Y}{L}\frac{1}{C} = (1-\alpha)\frac{Y}{C}\frac{1}{L}. </math> সুষম বৃদ্ধিৰ পথত <math>Y/C</math> স্থিৰ। সেয়ে <math>L</math>-ও স্থিৰ থাকিব পাৰে। ইয়াক আয় আৰু প্ৰতিস্থাপন প্ৰভাৱৰ সহায়তো বুজিব পাৰি। অধিক আয়ৰ বাবে শ্ৰম যোগান কমোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে। অধিক মজুৰিৰ বাবে শ্ৰম যোগান বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে। লগাৰিদমিক পচন্দৰ ক্ষেত্ৰত এই দুই প্ৰভাৱে পৰস্পৰক বাতিল কৰে। <math>\gamma>1</math> হ'লে আয় প্ৰভাৱ অধিক শক্তিশালী হয়। উৎপাদন বৃদ্ধিৰ লগে লগে <math>L</math> হ্ৰাস পায়। === অন্য পচন্দৰ সৈতে সুষম বৃদ্ধি === <math>\gamma=1</math> নোহোৱাকৈও সুষম বৃদ্ধিৰ পথ পাব পাৰি। তাৰ বাবে পচন্দৰ ৰূপ সলনি কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, <math> U(C,L) = \frac{1}{1-\gamma} \left[ C^\eta(1-L)^{1-\eta} \right]^{1-\gamma}, \qquad \gamma\neq1, </math> আৰু <math>\gamma=1</math> হ'লে <math> U(C,L) = \log\left[ C^\eta(1-L)^{1-\eta} \right], </math> য'ত <math> 0<\eta<1,\qquad \gamma>0. </math> উপভোগৰ প্ৰান্তীয় উপযোগ হ'ল <math> U_1(C,L) = \eta C^{\eta-1}(1-L)^{1-\eta} \left[ C^\eta(1-L)^{1-\eta} \right]^{-\gamma}. </math> অৱসৰৰ প্ৰান্তীয় উপযোগ হ'ল <math> U_2(C,L) = (1-\eta)C^\eta(1-L)^{-\eta} \left[ C^\eta(1-L)^{1-\eta} \right]^{-\gamma}. </math> শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাত <math> (1-\alpha)\frac{Y}{L}U_1(C,L) = U_2(C,L). </math> সেয়ে <math> (1-\alpha)\frac{Y}{C} = \frac{1-\eta}{\eta} \frac{L}{1-L}. </math> সুষম বৃদ্ধিৰ পথত <math>Y/C</math> স্থিৰ। সেয়ে এই পচন্দৰ ক্ষেত্ৰত <math>L</math>-ও স্থিৰ থাকিব পাৰে। ``` [[Category:Wb/as]] 61okfgqc3nlgvjh05tdk7v39joes1ey Wp/ain/Toyama ken 0 3801857 7290164 7289332 2026-08-20T05:02:27Z トラネコマン 2597037 7290164 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Toyama Prefecture.svg|thumb|300px|Toyama ken hata]] [[File:Map of Toyama Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Toyama ken noka]] '''Toyama ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|富山県|とやまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Toyama si|Toyama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q132929}} 9j5l69niw9vkgrmxljzb2595t5hjmqb Wp/ain/Isikawa ken 0 3801858 7290165 7289336 2026-08-20T05:03:04Z トラネコマン 2597037 7290165 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Ishikawa Prefecture.svg|thumb|300px|Isikawa ken hata]] [[File:Map of Ishikawa Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Isikawa ken noka]] '''Isikawa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|石川県|いしかわけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Kanancawa si|Kanancawa si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131281}} 4aklrszf0u93wdn26vbpdhi21qp6mta Wp/ain/Yamanasi ken 0 3801859 7290168 7289345 2026-08-20T05:05:14Z トラネコマン 2597037 7290168 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Yamanashi Prefecture.svg|thumb|300px|Yamanasi ken hata]] [[File:Map of Yamanashi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Yamanasi ken noka]] '''Yamanasi ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|山梨県|やまなしけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Kohu si|Kohu si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q132720}} 16wswwlxeuvn0cmkml896t31r97mrcj Wp/ain/Kihu ken 0 3801860 7290170 7289349 2026-08-20T05:06:40Z トラネコマン 2597037 7290170 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Gifu Prefecture.svg|thumb|300px|Kihu ken hata]] [[File:Map of Gifu Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kihu ken noka]] '''Kihu ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|岐阜県|ぎふけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Kihu si|Kihu si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131277}} 4lrh46a52ncoycgo22r0s3pjt0cxrkq Wp/ain/Tottori ken 0 3801862 7290187 7289355 2026-08-20T05:14:57Z トラネコマン 2597037 7290187 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Tottori Prefecture.svg|thumb|300px|Tottori ken hata]] [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Tottori ken noka]] '''Tottori ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|鳥取県|とっとりけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Tottori si|Tottori si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q133935}} r76ckk94127wuaoascuo3wrudm67ekv Wp/ain/Okayama ken 0 3801863 7290190 7289369 2026-08-20T05:16:09Z トラネコマン 2597037 7290190 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Okayama Prefecture.svg|thumb|300px|Okayama ken hata]] [[File:Map of Okayama Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Okayama ken noka]] '''Okayama ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|岡山県|おかやまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Okayama si|Okayama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q132936}} p25rw7wb6zl0efg14e5vxzr3pwzqyny Wp/ain/Hirosima ken 0 3801864 7290192 7289389 2026-08-20T05:16:41Z トラネコマン 2597037 7290192 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Hiroshima Prefecture.svg|thumb|300px|Hirosima ken hata]] [[File:Map of Hiroshima Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Hirosima ken noka]] '''Hirosima ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|広島県|ひろしまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Hirosima si|Hirosima si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q617375}} sx1e9thsj1abxlnzicv5m9sf01znvre Wp/ain/Miyanki ken 0 3801866 7290147 7289396 2026-08-20T04:55:48Z トラネコマン 2597037 7290147 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Miyagi Prefecture.svg|thumb|300px|Miyanki ken hata]] [[File:Map of Miyagi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Miyanki ken noka]] '''Miyanki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|宮城県|みやぎけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Sentay si|Sentay si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q47896}} 6erixchq4genal8x1gdv0x0b5h0huw7 Wp/ain/Yamankata ken 0 3801867 7290152 7289403 2026-08-20T04:57:06Z トラネコマン 2597037 7290152 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Yamagata Prefecture.svg|thumb|300px|Yamankata ken hata]] [[File:Map of Yamagata Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Yamankata ken noka]] '''Yamankata ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|山形県|やまがたけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Tohoku sisserke|Tohoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Yamankata si|Yamankata si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q125863}} szbw3td3xdt5uvgzi3e883f9miydlk1 Wp/ain/Imparaki ken 0 3801885 7290157 7289539 2026-08-20T04:58:20Z トラネコマン 2597037 7290157 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Ibaraki Prefecture.svg|thumb|300px|Imparaki ken hata]] [[File:Map of Ibaraki Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Imparaki ken noka]] '''Imparaki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|茨城県|いばらきけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Mito si|Mito si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q83273}} orr12qcbpacxk7uzr72wqn7a7fywxy5 Wp/ain/Cimpa ken 0 3801886 7290161 7289570 2026-08-20T05:00:31Z トラネコマン 2597037 7290161 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|thumb|300px|Cimpa ken hata]] [[File:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Cimpa ken noka]] '''Cimpa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|千葉県|ちばけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Cimpa si|Cimpa si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q80011}} 4sfozkg1r8teqz8stuwsv7d1uoemeca Template:Wp/gdo/АБП+Россия 10 3801887 7289651 7289645 2026-08-19T12:01:12Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289651 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> t8vig7vgu9ygghq27f2ztb0g4e55p8s 7289695 7289651 2026-08-19T12:22:11Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289695 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> [[File:{{{картинка_карты}}}|center|220px]] </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> pmizgs5czts4vmza3kusxeao6ucvs0v 7289702 7289695 2026-08-19T12:23:30Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289702 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> id5zwqr9e78hb3hrm1gny21n3tkmiez 7289709 7289702 2026-08-19T12:25:20Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289709 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты|center|220x220px}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> 2m96jhozvmqvx64ytkvk5hyegwa2eht 7289736 7289709 2026-08-19T12:34:00Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289736 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> id5zwqr9e78hb3hrm1gny21n3tkmiez 7289872 7289736 2026-08-19T17:50:20Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289872 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:0;border-collapse:collapse;border-spacing:0;line-height:1.2;"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:6px 4px;line-height:1.2;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:3px 4px;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}| <div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;"> {{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}} </div> }} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"> <center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center> <div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:3px;">Байрахъи</div> </div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"> <center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center> <div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:3px;">Герб</div> </div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}|| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:3px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"> <center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center> <div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:3px;">Герб</div> </td> </tr> }}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}|| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:3px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"> <center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center> <div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:3px;">Байрахъи</div> </td> </tr> }}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}| <div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div> }} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:6px 2px;line-height:1.2;vertical-align:middle;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Пачалихъи </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}} </td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Субъект </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Район </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{район}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> ГьанилIи совет </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Вани </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{вани|{{{глава}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:6px 2px;line-height:1.2;vertical-align:middle;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Серасу ццерибе </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> ГIуцIидибу къару </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> ГьицIилъир </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> СагIатилIи зона </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:6px 2px;line-height:1.2;vertical-align:middle;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> АдамикелIи рикIен: </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Миллатабе </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{миллатабе|{{{национальности}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Дин </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{дин|{{{религия}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> Катойконим: </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{катойконим}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:6px 2px;line-height:1.2;vertical-align:middle;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> ПочулIи индекс: </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> ОКТМО </th> <td style="font-family:sans-serif;padding:3px 5px;vertical-align:middle;"> {{{ОКТМО}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:6px 2px;line-height:1.2;vertical-align:middle;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 3px;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> rofh5e7d172zbd9nuhmb7v3z9567lol 7289873 7289872 2026-08-19T17:52:20Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289873 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:95%;padding:2px;line-height:1.2;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> id5zwqr9e78hb3hrm1gny21n3tkmiez 7289884 7289873 2026-08-19T17:57:08Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289884 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:75%;padding:2px;line-height:0.9;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:75%;padding:2px;line-height:0.9;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:75%;padding:2px;line-height:0.9;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:75%;padding:2px;line-height:0.9;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:75%;padding:2px;line-height:0.9;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> 6x8ezlkxludvyortapqnhk1laeqfsbc 7289890 7289884 2026-08-19T18:07:36Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289890 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:50%;padding:2px;line-height:0.6;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:50%;padding:2px;line-height:0.6;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:50%;padding:2px;line-height:0.6;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:50%;padding:2px;line-height:0.6;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:50%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> gz4ks18uha6kdel1wko6y6t7ecjj6ml 7289897 7289890 2026-08-19T18:11:38Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289897 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:1.2;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> mxmrp744lkorxe3piqc0atigtfac1di 7289901 7289897 2026-08-19T18:21:27Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289901 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-style:italic;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.6;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> maf3u9l7igjwq69wwsonmgidro53wq8 7289908 7289901 2026-08-19T18:25:16Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289908 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.6;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс:</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> ni74ai4ft6z3q67muyp8t2z1oiy61ee 7289926 7289908 2026-08-19T18:31:49Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289926 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.6;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> az6reyweuaspvf0wmtw4wds83za68dq 7289933 7289926 2026-08-19T18:46:41Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289933 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> 83azksoxfe7vlm7wb6pu3u7d3f9pfog 7289945 7289933 2026-08-19T19:06:40Z Mahamadi Baza 2600896 7289945 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> srb0vmydc8z2hgm54kmlns0rjnywydv 7289946 7289945 2026-08-19T19:07:23Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289946 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:75%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> hyurv4pn5w7nbrc8fmxrbdry9hlhirk 7289949 7289946 2026-08-19T19:08:09Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289949 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.4;"> Кодабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.6;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> srb0vmydc8z2hgm54kmlns0rjnywydv 7290308 7289949 2026-08-20T08:35:51Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290308 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> ЦифрабелIи идентификаторабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> k3smzdzuvkicpizdtnzz8w8sgsp2d2m 7290309 7290308 2026-08-20T08:41:00Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290309 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.6;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> ЦифрабелIи идентификаторабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> a7qn5feijxyeo3rbzw7yq4xmeq73x78 7290341 7290309 2026-08-20T10:17:51Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290341 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:85%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> <big>{{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}}</big> </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> ЦифрабелIи идентификаторабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> pv20a8ls2sp07t6sq3kdhq47rb5bvnk 7290342 7290341 2026-08-20T10:19:05Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290342 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:130%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> <big>{{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}}</big> </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> ЦифрабелIи идентификаторабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> 0q9373dwxjihercmpny3afjmgfodiuk 7290343 7290342 2026-08-20T10:19:49Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290343 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> {{{тип|{{{тип}}}}}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:110%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> <big>{{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}}</big> </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> {{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> ЦифрабелIи идентификаторабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> jxaz9k6ohbiz8sp4wy1k6uo87ypw7p1 7290344 7290343 2026-08-20T10:24:36Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290344 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> <small>{{{тип|{{{тип}}}}}}</small> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:110%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> <small>{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}}</small> </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Административияб рикьидир </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Тарихи ва география </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Адамике </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> ЦифрабелIи идентификаторабе </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> Карта </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> 3h23iuvkmzisjcri7ckqmea2ru3p5mi 7290345 7290344 2026-08-20T10:29:06Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290345 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> <small>{{{тип|{{{тип}}}}}}</small> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:110%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> <small>{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}}</small> </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Административияб рикьидир</small> </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Тарихи ва география</small> </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Адамике</small> </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>ЦифрабелIи идентификаторабе</small> </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:90%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Карта</small> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:90%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> 2pyr3j4u66vpxeidqv38cwgn4vnzbcv 7290346 7290345 2026-08-20T10:33:05Z Mahamadi Baza 2600896 7290346 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> <small>{{{тип|{{{тип}}}}}}</small> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:110%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> <small>{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}}</small> </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Административияб рикьидир</small> </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Тарихи ва география</small> </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Адамике</small> </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>ЦифрабелIи идентификаторабе</small> </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Карта</small> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисклад|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:110%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}]] '''[[commons:Category:{{{викисклад|{{{commons}}}}}}|Викигъармасо медиафайлабе]]''' </td> </tr> }} </table> k3gn9w7wosx4a6detmdjvp6tldpcx8n 7290347 7290346 2026-08-20T10:36:01Z Mahamadi Baza 2600896 7290347 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> <small>{{{тип|{{{тип}}}}}}</small> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:110%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> <small>{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}}</small> </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Административияб рикьидир</small> </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Тарихи ва география</small> </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Адамике</small> </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>ЦифрабелIи идентификаторабе</small> </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;padding:2px 5px;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Карта</small> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисануги|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:110%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;line-height-0.1"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисануги|{{{commons}}}}}}]] <small>'''[[commons:Category:{{{викисануги|{{{commons}}}}}}|Викисануго медиафайлабе]]'''</small> </td> </tr> }} </table> p2re5bn7z36fvg3g11jgw7q5x8zum97 7290364 7290347 2026-08-20T11:23:54Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290364 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width:24em;float:right;clear:right;margin:0 0 1em 1em;text-align:left;font-size:90%;font-family:sans-serif;border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9;padding:5px;" cellspacing="5"> {{#if:{{{тип|{{{тип|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.1;color:#444;"> <small>{{{тип|{{{тип}}}}}}</small> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:110%;font-weight:bold;background-color:#e7f2e8;font-family:sans-serif;padding:4px 2px;line-height:0.2;"> {{{ццери|{{{имя|{{PAGENAME}}}}}}}} </th> </tr> {{#if:{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;font-size:85%;padding:2px 0;line-height:0.4;color:#444;"> <small>{{{инлъилIида_ццери|{{{оригинал_имени}}}}}}</small> </td> </tr> }} {{#if:{{{сурати|{{{фото|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;"> [[File:{{{сурати|{{{фото}}}}}}|center|220px]] {{#if:{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись|}}}}}}|<div style="font-size:85%;color:#555;text-align:center;font-family:sans-serif;padding-top:4px;line-height:1.2;">{{{гьикьи_хъвардир|{{{подпись}}}}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{герб|}}}| {{#if:{{{байрахъи|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:4px 0;white-space:nowrap;"> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|100px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></div> <div style="display:inline-block;width:48%;text-align:center;vertical-align:middle;box-sizing:border-box;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|90px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></div> </td> </tr> }} }} {{#if:{{{герб|}}}|{{#if:{{{байрахъи|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{герб}}}|100px]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Герб</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{байрахъи|}}}|{{#if:{{{герб|}}}||<tr><td colspan="2" style="text-align:center;padding:2px 0;vertical-align:middle;font-family:sans-serif;"><center>[[File:{{{байрахъи}}}|110px|border]]</center><div style="font-size:80%;color:#555;padding-top:4px;">Байрахъи</div></td></tr>}}}} {{#if:{{{гимн|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;font-family:sans-serif;padding:4px 0;line-height:1.3;border-bottom:1px solid #eee;"> <div style="font-size:85%;color:#555;">Гимн:</div> <div style="font-weight:bold;font-style:italic;padding-bottom:3px;">{{{гимн}}}</div> {{#if:{{{медиа|}}}|<div style="margin:0 auto;text-align:center;">[[File:{{{медиа}}}|220px|center]]</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Административияб рикьидир</small> </th> </tr> <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;width:40%;font-family:sans-serif;">Пачалихъи</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{пачалихъи|{{{страна|[[Wp/gdo/Россия|Россия]]}}}}}}</td> </tr> {{#if:{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Субъект</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{федерациялIи_субъект|{{{субъект}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{район|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Район</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{район}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">ГьанилIи совет</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гьанилIи_совет|{{{сельсовет}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{вани|{{{глава|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Вани</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{вани|{{{глава}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Тарихи ва география</small> </th> </tr> {{#if:{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Серасу ццерибе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{серасу_ццерибе|{{{старое_название}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">ГIуцIидибу къару</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гIуцIидибу_къару|{{{основан}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{гьицIилъир|{{{высота|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">ГьицIилъир</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{гьицIилъир|{{{высота}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">СагIатилIи зона</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{сагIатилIи_зона|{{{часовой_пояс}}}}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Адамике</small> </th> </tr> {{#if:{{{адамикелIи_рикIен|{{{население|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">АдамикелIи рикIен</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{адамикелIи_рикIен|{{{население}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{миллатабе|{{{национальности|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Миллатабе</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{миллатабе|{{{национальности}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{дин|{{{религия|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Дин</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{дин|{{{религия}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{катойконим|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">Катойконим</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{катойконим}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>ЦифрабелIи идентификаторабе</small> </th> </tr> {{#if:{{{почулIи_индекс|{{{индекс|}}}}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">ПочулIи индекс</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{почулIи_индекс|{{{индекс}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ОКТМО|}}}| <tr> <th style="text-align:left;background:#f2f2f2;font-family:sans-serif;">ОКТМО</th> <td style="font-family:sans-serif;">{{{ОКТМО}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{картинка_карты|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align:center;background:#d3ebd5;font-family:sans-serif;font-size:110%;padding:2px;line-height:0.1;"> <small>Карта</small> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;padding:5px 0;"> {{{картинка_карты}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{викисануги|{{{commons|}}}}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e6f2ff;border-top:1px solid #bbb;font-size:110%;padding:4px 0;font-family:sans-serif;line-height-0.1"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{викисануги|{{{commons}}}}}}]] <small>'''[[commons:Category:{{{викисануги|{{{commons}}}}}}|Викисануго медиафайлабе]]'''</small> </td> </tr> }} </table> jgp7m9suzvsqqeeisc9rrr9s6wb9yg0 Template:Wt/jax/IPA 10 3801891 7289652 7289604 2026-08-19T12:01:56Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* */ 7289652 wikitext text/x-wiki <includeonly><span title="Transkripsi Alfabet Fonetik Internasional untuk &quot;{{SUBPAGENAME}}&quot; dalam {{#invoke:Wt/jax/lang|getLangName|{{{1}}}|nocap=1}}">{{#switch: {{NAMESPACE}} |Lampiran|={{#invoke:Wt/jax/utilitas|getLangcat|{{{1}}}|Istilah makek transkripsi IPA}} }}<span class="IPA">{{#switch:{{{s|}}}|{{{s}}}={{suaro|{{{1}}}|{{{s}}}|{{{2}}}}}||#default={{{2}}}}}</span>{{#if:{{{3|}}}|&#32;<span class="IPA">{{#switch:{{{s2|}}}|{{{s2}}}={{suara|{{{1}}}|{{{s2}}}|{{{3}}}}}||#default={{{3}}}}}</span>}}{{#if:{{{4|}}}|&#32;<span class="IPA">{{#switch:{{{s3|}}}|{{{s3}}}={{suara|{{{1}}}|{{{s3}}}|{{{4}}}}}||#default={{{4}}}}}</span>}}</span>{{#if:{{{q|}}}|&#160;{{q|{{{q}}}}}}}</includeonly><noinclude> : {{Wt/jax/IPA|id|/ipa/}} </noinclude> 9k3aerwk69ycggequ8l0q938yo9mrrx Wt/kge/gulo 0 3801893 7290335 7289610 2026-08-20T09:55:36Z Es Krim 5 juta Rasa 2587179 /* Basa Melayu Jambi */ 7290335 wikitext text/x-wiki =={{Wt/kge/basa|jax}}== {{Wt/kge/hulu|jax}} : {{Wt/kge/hyph|jax|gu|lo}} {{Wt/kge/-n-|jax}} # [[Wt/kge/gula|gula]] =={{Wt/kge/basa|mui-plm}}== {{Wt/kge/hulu|mui-plm}} {{Wt/kge/-n-|mui-plm}} # [[Wt/kge/gula|gula]] [[Category:Wt/kge]] nw71t8gzht34ygjwpg35ezbiht749ko Wp/acm/محمد شياع السوداني 0 3801899 7289668 7289627 2026-08-19T12:11:18Z علي شرارتي 2671774 7289668 wikitext text/x-wiki '''محمد شياع صبار حاتم السوداني''' (من مواليد 4 آذار/مارس 1970)<ref> [https://www.basnews.com/ar/babat/866976 "(بالفيديو) السودانی يدلي بمعلوماته في التعداد السكانی ويشدد على عدم الالتفات للشائعات".]</ref> هوه سياسي [[Wp/acm/عراقي|عراقي]] ورئيس وزراء [[Wp/acm/بغداد|العراق]] السابق.<ref>[https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1562946-%D8%AA%D9%83%D9%84%D9%8A%D9%81-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B4%D9%8A%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 تكليف محمد شياع السوداني تشكيل حكومة جديدة في العراق - سكاي نيوز عربية]</ref> تولّى منصب رئيس الوزراء من 13 تشرين الأول/[[Wp/acm/أكتوبر|أكتوبر]] 2022 حتى 14 [[Wp/acm/ايار|أيار]]/مايو 2026.<ref>[https://asharq.com/politics/183011/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%B5%D9%88%D8%AA-%D9%84%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D9%85%D9%86%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D8%A9-%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A/ البرلمان العراقي يصوت لصالح منح الثقة لحكومة علي الزيدي -] </ref> وقبلها، چان وزير العمل والشؤون الاجتماعية بحكومة حيدر العبادي، ووزير الصناعة بالوكالة من سنة 2016، واشتغل لفترة وزير للتجارة بالوكالة بعد ما انتهت مهام الوزير السابق ملاس محمد عبد الكريم الكسنزاني.<ref>https://web.archive.org/web/20180410163132/http://burathanews.com/arabic/news/281306</ref> واشتغل هم وزير حقوق الإنسان بحكومة نوري المالكي الثانية من سنة 2010 حتى 2014.<ref>[https://web.archive.org/web/20160123050535/http://www.humanrights.gov.iq/ أرشيف الأخبار]</ref> وتعيّن محافظ [[Wp/acm/ميسان|لميسان]] من سنة 2009 إلى 2010. [[Wp/acm/1 كانون الاول|وبكانون الأول]]/[[Wp/acm/1 ديسمبر|ديسمبر]] 2019،<ref>[https://www.dvidshub.net/news/61496/maysan-province-receives-new-vocational-training-center Maysan Province receives new vocational training center]</ref> استقال من حزب الدعوة الإسلامية - تنظيم العراق ومن ائتلاف دولة القانون.<ref>[https://www.rudawarabia.net/arabic/categories/iraq/1243555 السوداني يعلن استقالته من حزب الدعوة وائتلاف دولة القانون]</ref> == حياته == انولد بمدينة [[Wp/acm/بغداد|بغداد]] سنة 1970، ومن وصل عمره عشر سنين سنة 1980، أعدم النظام الحاكم بزمن الرئيس [[Wp/acm/صدام حسين|صدام حسين]] أبوه وخمسة من أفراد عائلته، بسبب انتمائهم لحزب الدعوة الإسلامية، اللي جان محظور بذاك الوكت. شارك بالانتفاضة الشعبانية سنة 1991، وبسبب الظروف والمضايقات الأمنية، انتقل للسكن ببغداد لمدة ثلاث سنين حتى يكمل دراسته الجامعية. وهوه متزوج وعنده أربعة أولاد.<ref>[https://www.alestiklal.net/ar/article/dep-news-1695635072 "سودنة الدولة".. كيف زجّ رئيس وزراء العراق بعشيرته في مفاصل الحكومة؟]</ref> وهوه من عشيرة السوداني.<ref>[https://www.rudawarabia.net/arabic/categories/iraq/1338166 عشيرة السوداني ترفض "سخرية" صالح العراقي: إهانة وإساءة لنا]</ref> ==تحصيله الدراسي== حاصل على شهادة بكالوريوس بالعلوم الزراعية من كلية الزراعة [[Wp/acm/جامعة بغداد|بجامعة بغداد]]، وشهادة ماجستير بإدارة المشاريع. == المراجع == <references /> ac15q32jvnv0wkxg5bu42x7897r4al9 7289676 7289668 2026-08-19T12:13:47Z علي شرارتي 2671774 مخلي روابط انترويكي ل[[d:Q3700793]] 7289676 wikitext text/x-wiki '''محمد شياع صبار حاتم السوداني''' (من مواليد 4 آذار/مارس 1970)<ref> [https://www.basnews.com/ar/babat/866976 "(بالفيديو) السودانی يدلي بمعلوماته في التعداد السكانی ويشدد على عدم الالتفات للشائعات".]</ref> هوه سياسي [[Wp/acm/عراقي|عراقي]] ورئيس وزراء [[Wp/acm/بغداد|العراق]] السابق.<ref>[https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1562946-%D8%AA%D9%83%D9%84%D9%8A%D9%81-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B4%D9%8A%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 تكليف محمد شياع السوداني تشكيل حكومة جديدة في العراق - سكاي نيوز عربية]</ref> تولّى منصب رئيس الوزراء من 13 تشرين الأول/[[Wp/acm/أكتوبر|أكتوبر]] 2022 حتى 14 [[Wp/acm/ايار|أيار]]/مايو 2026.<ref>[https://asharq.com/politics/183011/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%B5%D9%88%D8%AA-%D9%84%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D9%85%D9%86%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D8%A9-%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A/ البرلمان العراقي يصوت لصالح منح الثقة لحكومة علي الزيدي -] </ref> وقبلها، چان وزير العمل والشؤون الاجتماعية بحكومة حيدر العبادي، ووزير الصناعة بالوكالة من سنة 2016، واشتغل لفترة وزير للتجارة بالوكالة بعد ما انتهت مهام الوزير السابق ملاس محمد عبد الكريم الكسنزاني.<ref>https://web.archive.org/web/20180410163132/http://burathanews.com/arabic/news/281306</ref> واشتغل هم وزير حقوق الإنسان بحكومة نوري المالكي الثانية من سنة 2010 حتى 2014.<ref>[https://web.archive.org/web/20160123050535/http://www.humanrights.gov.iq/ أرشيف الأخبار]</ref> وتعيّن محافظ [[Wp/acm/ميسان|لميسان]] من سنة 2009 إلى 2010. [[Wp/acm/1 كانون الاول|وبكانون الأول]]/[[Wp/acm/1 ديسمبر|ديسمبر]] 2019،<ref>[https://www.dvidshub.net/news/61496/maysan-province-receives-new-vocational-training-center Maysan Province receives new vocational training center]</ref> استقال من حزب الدعوة الإسلامية - تنظيم العراق ومن ائتلاف دولة القانون.<ref>[https://www.rudawarabia.net/arabic/categories/iraq/1243555 السوداني يعلن استقالته من حزب الدعوة وائتلاف دولة القانون]</ref> == حياته == انولد بمدينة [[Wp/acm/بغداد|بغداد]] سنة 1970، ومن وصل عمره عشر سنين سنة 1980، أعدم النظام الحاكم بزمن الرئيس [[Wp/acm/صدام حسين|صدام حسين]] أبوه وخمسة من أفراد عائلته، بسبب انتمائهم لحزب الدعوة الإسلامية، اللي جان محظور بذاك الوكت. شارك بالانتفاضة الشعبانية سنة 1991، وبسبب الظروف والمضايقات الأمنية، انتقل للسكن ببغداد لمدة ثلاث سنين حتى يكمل دراسته الجامعية. وهوه متزوج وعنده أربعة أولاد.<ref>[https://www.alestiklal.net/ar/article/dep-news-1695635072 "سودنة الدولة".. كيف زجّ رئيس وزراء العراق بعشيرته في مفاصل الحكومة؟]</ref> وهوه من عشيرة السوداني.<ref>[https://www.rudawarabia.net/arabic/categories/iraq/1338166 عشيرة السوداني ترفض "سخرية" صالح العراقي: إهانة وإساءة لنا]</ref> ==تحصيله الدراسي== حاصل على شهادة بكالوريوس بالعلوم الزراعية من كلية الزراعة [[Wp/acm/جامعة بغداد|بجامعة بغداد]]، وشهادة ماجستير بإدارة المشاريع. == المراجع == <references /> {{INTERWIKI|Q3700793}} bzz0jz6geg6l5qlvetqf6uwk2n3irlj 7289723 7289676 2026-08-19T12:29:27Z علي شرارتي 2671774 /* */ 7289723 wikitext text/x-wiki '''محمد شياع صبار حاتم السوداني''' (من مواليد 4 آذار/مارس 1970)<ref> [https://www.basnews.com/ar/babat/866976 "(بالفيديو) السودانی يدلي بمعلوماته في التعداد السكانی ويشدد على عدم الالتفات للشائعات".]</ref> هوه سياسي [[Wp/acm/عراقي|عراقي]] ورئيس وزراء [[Wp/acm/بغداد|العراق]] السابق.<ref>[https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1562946-%D8%AA%D9%83%D9%84%D9%8A%D9%81-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B4%D9%8A%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 تكليف محمد شياع السوداني تشكيل حكومة جديدة في العراق - سكاي نيوز عربية]</ref> تولّى منصب رئيس الوزراء من 13 تشرين الأول/[[Wp/acm/أكتوبر|أكتوبر]] 2022 حتى 14 [[Wp/acm/ايار|أيار]]/مايو 2026.<ref>[https://asharq.com/politics/183011/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%B5%D9%88%D8%AA-%D9%84%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D9%85%D9%86%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D8%A9-%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A/ البرلمان العراقي يصوت لصالح منح الثقة لحكومة علي الزيدي -] </ref> وقبلها، چان وزير العمل والشؤون الاجتماعية بحكومة حيدر العبادي، ووزير الصناعة بالوكالة من سنة 2016، واشتغل لفترة وزير للتجارة بالوكالة بعد ما انتهت مهام الوزير السابق ملاس محمد عبد الكريم الكسنزاني.<ref>https://web.archive.org/web/20180410163132/http://burathanews.com/arabic/news/281306</ref> واشتغل هم وزير حقوق الإنسان بحكومة نوري المالكي الثانية من سنة 2010 حتى 2014.<ref>[https://web.archive.org/web/20160123050535/http://www.humanrights.gov.iq/ أرشيف الأخبار]</ref> وتعيّن محافظ [[Wp/acm/ميسان|لميسان]] من سنة 2009 إلى 2010. [[Wp/acm/1 كانون الاول|وبكانون الأول]]/[[Wp/acm/1 ديسمبر|ديسمبر]] 2019،<ref>[https://www.dvidshub.net/news/61496/maysan-province-receives-new-vocational-training-center Maysan Province receives new vocational training center]</ref> استقال من حزب الدعوة الإسلامية - تنظيم العراق ومن ائتلاف دولة القانون.<ref>[https://www.rudawarabia.net/arabic/categories/iraq/1243555 السوداني يعلن استقالته من حزب الدعوة وائتلاف دولة القانون]</ref> {{Wp/khw/صندوق معلومات شخص|birth_date=4 مارس 1970 (56 سنة)|birth_place=بغداد، العراق|party=تيار الفراتين|religion=الإسلام، والشيعة|ethnicity=عربي|spouse(s)=نوال عبد الامير جبار|alma mater=[[Wp/acm/جامعة بغداد|جامعة بغداد]]|birth_name=محمد شياع السوداني|nickname=أبو مصطفى|mother=صبيحة جبار نجم|father=شياع صبار حاتم|children=• مصطفى • علي • زينب • حسن|image=Prime Minister Keir Starmer meets Iraq Prime Minister Al-Sudani (54266610408) (crop).jpg|image caption=السوداني بسنة 2025}} == حياته == انولد بمدينة [[Wp/acm/بغداد|بغداد]] سنة 1970، ومن وصل عمره عشر سنين سنة 1980، أعدم النظام الحاكم بزمن الرئيس [[Wp/acm/صدام حسين|صدام حسين]] أبوه وخمسة من أفراد عائلته، بسبب انتمائهم لحزب الدعوة الإسلامية، اللي جان محظور بذاك الوكت. شارك بالانتفاضة الشعبانية سنة 1991، وبسبب الظروف والمضايقات الأمنية، انتقل للسكن ببغداد لمدة ثلاث سنين حتى يكمل دراسته الجامعية. وهوه متزوج وعنده أربعة أولاد.<ref>[https://www.alestiklal.net/ar/article/dep-news-1695635072 "سودنة الدولة".. كيف زجّ رئيس وزراء العراق بعشيرته في مفاصل الحكومة؟]</ref> وهوه من عشيرة السوداني.<ref>[https://www.rudawarabia.net/arabic/categories/iraq/1338166 عشيرة السوداني ترفض "سخرية" صالح العراقي: إهانة وإساءة لنا]</ref> ==تحصيله الدراسي== حاصل على شهادة بكالوريوس بالعلوم الزراعية من كلية الزراعة [[Wp/acm/جامعة بغداد|بجامعة بغداد]]، وشهادة ماجستير بإدارة المشاريع. == المراجع == <references /> {{INTERWIKI|Q3700793}} tupcf50mi17j2elkkdiay7y8xed34vk User talk:Zaireeku 3 3801918 7289649 2026-08-19T11:59:12Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7289649 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 11:59, 19 August 2026 (UTC) pc4xgnavhfigelud4f4va34qhcg27gl Wt/jax/berlari 0 3801919 7289650 2026-08-19T12:01:08Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # belari [[Category:Wt/jax]]" 7289650 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # belari [[Category:Wt/jax]] 359c0v8yh2hd5av4476qnl5lwmbviik Wt/jax/melompat 0 3801920 7289653 2026-08-19T12:02:11Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # lompat [[Category:Wt/jax]]" 7289653 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # lompat [[Category:Wt/jax]] 0q1a7wcs6i3jxyd6glqfjx1r92279mn Wt/jax/terbang 0 3801921 7289654 2026-08-19T12:04:17Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # terbang [[Category:Wt/jax]]" 7289654 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # terbang [[Category:Wt/jax]] 22hwb7fl46odsrxiwsh01l7l1kpuo6m Template:Wp/gdo/↘️ 10 3801922 7289655 2026-08-19T12:04:28Z Mahamadi Baza 2600896 Created page with "<span style="color:var(--background-color-error, rgb(245, 71, 57)); font-weight:bold; font-size: larger;">&#x2198;</span><noinclude>" 7289655 wikitext text/x-wiki <span style="color:var(--background-color-error, rgb(245, 71, 57)); font-weight:bold; font-size: larger;">&#x2198;</span><noinclude> b7fh9adw47v5slx7mvpji4hhmi8wb37 Wp/nyn/Sam Byibesho 0 3801923 7289656 2026-08-19T12:05:26Z Brenda Namulinda 2608960 Created page with "Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] [[Category:Wp/nyn]]" 7289656 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] [[Category:Wp/nyn]] qjupa2vxykkkk7drp84u8cm2mt6q3cj 7289669 7289656 2026-08-19T12:11:25Z Brenda Namulinda 2608960 7289669 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. [[Category:Wp/nyn]] fjeor9xq2foa2u5kt5iqa8fyrxhrk7i 7289670 7289669 2026-08-19T12:12:08Z Brenda Namulinda 2608960 7289670 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] [[Category:Wp/nyn]] hkpww8utfth83p5s8egg8yd4tsp0k08 7289671 7289670 2026-08-19T12:12:35Z Brenda Namulinda 2608960 7289671 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == [[Category:Wp/nyn]] 063nq4xwfrhj4osn8x1j6m2izvsxvnj 7289675 7289671 2026-08-19T12:13:22Z Brenda Namulinda 2608960 /* Obuto bwe n'obwegyese bwe */ 7289675 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. [[Category:Wp/nyn]] 1o2zkeeykv3k3xmqkr4afad2ywbngvx 7289678 7289675 2026-08-19T12:15:08Z Brenda Namulinda 2608960 7289678 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. [[Category:Wp/nyn]] al4u9bdmksprno3bsw1kfe0e83p9znu 7289680 7289678 2026-08-19T12:15:48Z Brenda Namulinda 2608960 7289680 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] [[Category:Wp/nyn]] foc8i3s4yk9nyidtem1bhoupbzc7yja 7289681 7289680 2026-08-19T12:16:39Z Brenda Namulinda 2608960 7289681 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == [[Category:Wp/nyn]] l77z4rf1fh76wxtqhz98jnniesuh356 7289683 7289681 2026-08-19T12:18:19Z Brenda Namulinda 2608960 7289683 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] [[Category:Wp/nyn]] kizxh9psg4ak6d1efp2zna68gjnd55e 7289685 7289683 2026-08-19T12:18:59Z Brenda Namulinda 2608960 7289685 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] [[Category:Wp/nyn]] oylj9wfs3u3wmj8bv4fobp9ubo0041a 7289686 7289685 2026-08-19T12:19:40Z Brenda Namulinda 2608960 7289686 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. [[Category:Wp/nyn]] 4iiovv5yibnbo5nsqgxmxrljv7nwwbc 7289688 7289686 2026-08-19T12:20:38Z Brenda Namulinda 2608960 7289688 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] [[Category:Wp/nyn]] 8hc1chdr61z8wlk67qufq2ysvw5skg5 7289690 7289688 2026-08-19T12:21:17Z Brenda Namulinda 2608960 7289690 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).[1][2] Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 29qzwo3tct4dghtpzihcpldegw8ssux 7289693 7289690 2026-08-19T12:21:55Z Brenda Namulinda 2608960 7289693 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).<ref>"Byibesho Sam". Parliament of Uganda.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] smkenmfzrwt23xpr22hrs5n3q3hh1qv 7289696 7289693 2026-08-19T12:22:19Z Brenda Namulinda 2608960 7289696 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya National Resistance Movement (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] cea5lppzszky259tpx6wlefagpit3s4 7289698 7289696 2026-08-19T12:22:33Z Brenda Namulinda 2608960 7289698 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omwishengyero rya Uganda omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 3if2lkugbdbuooex1u9j02irt5be3d4 7289699 7289698 2026-08-19T12:22:47Z Brenda Namulinda 2608960 7289699 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] qabh5j12rxgzwkiwm891ovz22t2kswq 7289700 7289699 2026-08-19T12:23:01Z Brenda Namulinda 2608960 7289700 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] fn7lluvz6kn3xg0hdwif1y4xhsne20s 7289703 7289700 2026-08-19T12:23:32Z Brenda Namulinda 2608960 7289703 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality". ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] eyypvpewk4bjjddhz94zw69ip4xxna2 7289706 7289703 2026-08-19T12:24:06Z Brenda Namulinda 2608960 7289706 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.[3] Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 23j150k7vxha1qazrwj391tvnttkr99 7289707 7289706 2026-08-19T12:24:46Z Brenda Namulinda 2608960 7289707 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref>"Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality". Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ie6fkqhkxjeetn16uo6l9dsolibesdz 7289708 7289707 2026-08-19T12:25:17Z Brenda Namulinda 2608960 7289708 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu ishengyero rya Uganda. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 0agjtfblmiq93gkrhjqg01np6kl5x6t 7289710 7289708 2026-08-19T12:25:31Z Brenda Namulinda 2608960 7289710 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.[4] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] bqnu64ma4ych6wdpvtwm0w4hauwdqk2 7289714 7289710 2026-08-19T12:27:24Z Brenda Namulinda 2608960 7289714 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref>"Uganda: Big Shots of Kisoro District". ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] o7vl5xvyqq94gfggfjq8urf7iljg76h 7289716 7289714 2026-08-19T12:27:46Z Brenda Namulinda 2608960 7289716 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref>[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri. Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] s89tseqko9vtufq0roexlz7kf0niz7k 7289717 7289716 2026-08-19T12:28:14Z Brenda Namulinda 2608960 7289717 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984. Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] jv4vz09o8e3de2igo1wizbl9owamrvw 7289719 7289717 2026-08-19T12:28:26Z Brenda Namulinda 2608960 7289719 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.[1] == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] r8d45y6vh2o0qu8e9hm6zgqo874stll 7289720 7289719 2026-08-19T12:28:40Z Brenda Namulinda 2608960 7289720 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":2">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.<ref name=":2" /> == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.[4] Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 7ek8mo6vq5pjvf7eyadyyx131461hy7 7289721 7289720 2026-08-19T12:29:00Z Brenda Namulinda 2608960 7289721 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":2">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.<ref name=":2" /> == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.<ref name=":0" /> Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.[5] Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 2whpd0zt1meajfrl3c7f0i57h0hi9ul 7289722 7289721 2026-08-19T12:29:27Z Brenda Namulinda 2608960 7289722 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":2">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.<ref name=":2" /> == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.<ref name=":0" /> Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.<ref>"Kisoro Mayor Pleads for Release of Prostitutes :". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 19 August 2026.</ref> Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] fkwm16a8270zjenj5jhfewlwj3nt6zb 7289724 7289722 2026-08-19T12:29:52Z Brenda Namulinda 2608960 7289724 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":2">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.<ref name=":2" /> == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.<ref name=":0" /> Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.<ref>[https://ugandaradionetwork.net/story/kisoro-mayor-pleads-for-release-of-prostitutes "Kisoro Mayor Pleads for Release of Prostitutes] :". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 19 August 2026.</ref> Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro. Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 4wqvmbp011bf0paqotsel7vmhzmhqqo 7289728 7289724 2026-08-19T12:30:36Z Brenda Namulinda 2608960 7289728 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":2">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.<ref name=":2" /> == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.<ref name=":0" /> Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.<ref>[https://ugandaradionetwork.net/story/kisoro-mayor-pleads-for-release-of-prostitutes "Kisoro Mayor Pleads for Release of Prostitutes] :". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 19 August 2026.</ref> Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro.<ref>Salt Media Uganda (13 May 2026). ''Hon.Byibesho Sam sworn in representing Kisoro Municipality''. Retrieved 19 August 2026 &#x2013; via YouTube.</ref> Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 9pn4jqqwn7gw1fkg1kt3gnwiwwl34d7 7289729 7289728 2026-08-19T12:30:58Z Brenda Namulinda 2608960 7289729 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":2">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.<ref name=":2" /> == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.<ref name=":0" /> Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.<ref>[https://ugandaradionetwork.net/story/kisoro-mayor-pleads-for-release-of-prostitutes "Kisoro Mayor Pleads for Release of Prostitutes] :". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 19 August 2026.</ref> Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro.<ref>Salt Media Uganda (13 May 2026). [https://www.youtube.com/watch?v=_yR5xqjPGyc ''Hon.Byibesho Sam sworn in representing Kisoro Municipality''.] Retrieved 19 August 2026 &#x2013; via YouTube.</ref> Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.[4] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] crj4dlxd1in74ofy026nzezj9ki3gdp 7289730 7289729 2026-08-19T12:31:22Z Brenda Namulinda 2608960 7289730 wikitext text/x-wiki Sam Byibesho (owazairwe 25 Okwakana 1964) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] orikuheereza nk'omukiiki omw[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]] omu Munisipaali ya Kisoro. N'omwebembezi w'ekibiina ekiri omu butegyeki, ekya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":2">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=8 "Byibesho Sam]". Parliament of Uganda.</ref><ref>Muhereza, Robert (20 February 2016). [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kisoro-mayor-become-first-MP-for-Kisoro-municipality/688334-3085434-nnpqkx/index.html "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. ''Daily Monitor''.</ref> Okuruga 2002 kuhisya 2016, Byibesho akaheereza nka meeya wa Kisoro Town Council.<ref name=":1">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kisoro-mayor-become-first-mp-for-kisoro-municipality-1641058 "Kisoro mayor become first MP for Kisoro municipality"]. Monitor. 16 January 2021. Retrieved 2 February 2026.</ref> Obwahati, naajwekyera ekibiina kya NRM nka mukuru waakyo omu kicweka kya Munisipaali ya Kisoro. Byibesho naaheereza aha bukiiko bwingi, otwariiremu akakiiko akarikujunanizibwa ahaby'embaririra ya Gavumenti z'ebyanga, akakiiko akarikujunanizibwa aha buheereza bwa Gavumenti hamwe na Gavumenti z'ebyanga, hamwe n'akakiiko k'ekibiina kya NRM omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero rya Uganda]]. Byibesho akaba ari omukozi omu by'obwegyese nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu kuruga 1991 kuhisya 1996. Bwanyima akakora nk'omukuru w'eishomero aha eishomero rya Mubuga Primary School.<ref name=":0">[http://allafrica.com/stories/200701190514.html "Uganda: Big Shots of Kisoro District"]. ''The Monitor''. 19 January 2007 &#x2013; via AllAfrica.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Byibesho akazaarwa ebiro 25 Okwakana 1964 omu munisipaali ya Kisoro omu kicweka kya Kigezi omu Uganda. Eka ye eri omu ruganda rwa Bafumbira kandi nibakuratira ediini y'Abangirikaani. Niwe mwana w'okubanza owa Obed Byibesho, omwebembezi w'ediini, na Aidah Byibesho, omuhingi. Aine banyaanyazi babiri na barumuna babiri.<ref name=":0" /> Akeegyera Seseme Primary School, St. Paul's Senior Secondary School Mutorere, hamwe na City High School omu rurembo orukuru, Kampala, ahabw'obwegyese bwe obwa O-Level. Akamara emishomo ye n'ebbaruha ya Uganda Certificate of Education (UCE) omuri 1984.<ref name=":1" /> Omu 1991, akatunga satifikeeti y'ekibiina kya kashatu kuruga omu itendekyero rya Kisoro Primary Teachers' College (PTC).[citation needed] Akashoma aha yunivaasite ya Kyambogo, ahu yaatungire dipuroma omu by'obwegyese omuri 2004. Bwanyima akashoma aha Uganda Martyrs University omuri Nkozi, Uganda, ahu yaabaire ari omukwanaganya w'ekibiina ky'abeegi ekya Kisoro Students Association. Akajwara diguri y'okubanza omu by'obwegyese omuri 2009.<ref name=":2" /> == Emirimo hamwe n'eby'obutegyeki == Byibesho akatandika omurimo gwe gw'obukugu nk'omwegyesa w'ekibiina kya kashatu aha Seseme Primary School kuruga 1991 kuhisya 1996, bwanyima y'okutunga ebaruha ye y'obwegyesa. Omuri 1997, akakuzibwa yaaba mukuru w'eishomero aha Mubuga Primary School, yaheereza kuhisya 2002, obu yaarekura omurimo kuheereza nka mukuru w'akakiiko k'ebyaro (LC III) owa Kisoro Town Council, nk'oku ebiragiro birikuzibira okwegyesa n'okuheereza omu kakiiko k'ebyaro omurundi gumwe.<ref name=":0" /> Kwonka, omurimo gwa Byibesho omu by'obutegyeki gukatandika kare. Akaba ari mukuru w'entebe y'akakiiko k'eby'obutegyeki (RC II) omu kyaro kya Karumena kuruga 1988 kuhisya 1992.[3] Bwanyima akatooranwa nk'omukuru w'entebe ya RC II owa Kisoro Central Parish kandi omu bwire bumwe yaheereza nka kansala wa Kisoro Town Council kuruga 1992 kuhisya 1996.[citation needed] Omuri 1997, obu RC zaahindurwa za LC IIIs (LCs), akagumizamu naaheereza nka mukuru w'entebe ya LC II owa North Ward Parish, Kisoro Town Council, kuhisya 2002, obu yaahinduka mukuru w'entebe ya LC III. Akaguma omu ntebe egyo kumara emyaka 14, kuhisya 2016.<ref>[https://ugandaradionetwork.net/story/kisoro-mayor-pleads-for-release-of-prostitutes "Kisoro Mayor Pleads for Release of Prostitutes] :". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 19 August 2026.</ref> Omu bwire obu yaabaire ari mukuru w'entebe ya LC III, Byibesho akasherura akaruuru nk'omukiiki omwishengyero n'ekibiina kya NRM. Akasingura akaruuru k'ekibiina aka 2015 hamwe n'akaruuru ka boona aka 2016, yaaba omujwekyerwa w'omujwekyerwa w'orurembo rwa Kisoro.<ref>Salt Media Uganda (13 May 2026). [https://www.youtube.com/watch?v=_yR5xqjPGyc ''Hon.Byibesho Sam sworn in representing Kisoro Municipality''.] Retrieved 19 August 2026 &#x2013; via YouTube.</ref> Aheereize aha bukiiko bwingi bw'amashomero. Byibesho akaba ari mukuru w'eby'esente aha bukiiko bwa Seseme Girls Secondary School (2002–2012), Kisoro PTC (2004–2015), Kisoro Technical Institute (2004–2010), na Kisoro Vision High School (2008–obwahati). Akaba ari memba w'akakiiko akarikureeberera eishomero (SMC) aha Seseme Primary School kuruga 2008 kuhisya 2015.<ref name=":0" /> == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 78ewqoa8huz6gog40rb4nmbq0nyajrr Template:Wp/gdo/↗️ 10 3801924 7289657 2026-08-19T12:06:00Z Mahamadi Baza 2600896 Created page with "<span style="color: var(--color-success,#14866d); font-weight:bold; font-size: larger;">&#x2197;</span><noinclude>" 7289657 wikitext text/x-wiki <span style="color: var(--color-success,#14866d); font-weight:bold; font-size: larger;">&#x2197;</span><noinclude> lyaqr4t7h1gqiu0dkmob6wiqc7j797d 7289979 7289657 2026-08-19T20:20:07Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7289979 wikitext text/x-wiki <span style="color: var(--color-success,#14866d); font-weight:bold; font-size: larger;">&#x2197;</span><noinclude> {{INTERWIKI|Q17485704}} 4j8cpf4zvzb6qghwaad387k8wa25dxg Wt/rgn/(format cumplet) 0 3801925 7289658 2026-08-19T12:06:11Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "{{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-nom-}} {{Wt/rgn/-verb-}} {{Wt/rgn/Intransitiv}} {{Wt/rgn/-avv-}} {{Wt/rgn/-cong-}} '''[minùscol sa gli accéint]''' {{Wt/rgn/s}} {{Wt/rgn/m}} - {{Wt/rgn/-hyph-}} - {{Wt/rgn/-pron-}} [ '- ] {{Wt/rgn/-etim-}} - {{Wt/rgn/-sin-}} - {{Wt/rgn/-ant-}} - {{Wt/rgn/-der-}} - {{Wt/rgn/-rel-}} - {{Wt/rgn/-ipon-}} - {{Wt/rgn/-iperon-}} - {{Wt/rgn/-prov-}} - {{Wt/rgn/-var-}} - {{Wt/rgn/-alter-}} - {{Wt/rgn/-trans-}} {| border=0 width=100% :*..." 7289658 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-nom-}} {{Wt/rgn/-verb-}} {{Wt/rgn/Intransitiv}} {{Wt/rgn/-avv-}} {{Wt/rgn/-cong-}} '''[minùscol sa gli accéint]''' {{Wt/rgn/s}} {{Wt/rgn/m}} - {{Wt/rgn/-hyph-}} - {{Wt/rgn/-pron-}} [ '- ] {{Wt/rgn/-etim-}} - {{Wt/rgn/-sin-}} - {{Wt/rgn/-ant-}} - {{Wt/rgn/-der-}} - {{Wt/rgn/-rel-}} - {{Wt/rgn/-ipon-}} - {{Wt/rgn/-iperon-}} - {{Wt/rgn/-prov-}} - {{Wt/rgn/-var-}} - {{Wt/rgn/-alter-}} - {{Wt/rgn/-trans-}} {| border=0 width=100% :*{{Wt/rgn/fr}}:: :*{{Wt/rgn/en}}:: :*{{Wt/rgn/it}}:: {{Wt/rgn/-ref-}} |} [[Category:Wt/rgn]] [[Wt/rgn/Categurèja:Paróli rumagnôli|Categurèja:Paróli rumagnôli]] aavjga4w4pq2eonlwes2t0h6ju64oqc 7289701 7289658 2026-08-19T12:23:17Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 7289701 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-nom-}} {{Wt/rgn/-verb-}} {{Wt/rgn/-avv-}} {{Wt/rgn/-cong-}} '''[minùscol sa gli accéint]''' {{Wt/rgn/s}} {{Wt/rgn/m}} - {{Wt/rgn/-hyph-}} - {{Wt/rgn/-pron-}} [ '- ] {{Wt/rgn/-etim-}} - {{Wt/rgn/-sin-}} - {{Wt/rgn/-ant-}} - {{Wt/rgn/-der-}} - {{Wt/rgn/-rel-}} - {{Wt/rgn/-ipon-}} - {{Wt/rgn/-iperon-}} - {{Wt/rgn/-prov-}} - {{Wt/rgn/-var-}} - {{Wt/rgn/-alter-}} - {{Wt/rgn/-trans-}} {| border=0 width=100% :*{{Wt/rgn/fr}}:: :*{{Wt/rgn/en}}:: :*{{Wt/rgn/it}}:: {{Wt/rgn/-ref-}} |} [[Category:Wt/rgn]] [[Wt/rgn/Categurèja:Paróli rumagnôli|Categurèja:Paróli rumagnôli]] kgc0zya1yb9i4abapjoqrubm9n6hha1 Wt/jax/berenang 0 3801926 7289660 2026-08-19T12:07:10Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # berenang [[Category:Wt/jax]]" 7289660 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # berenang [[Category:Wt/jax]] 7j3001rdbe9xiidextr4vzgy28xhaqu Template:Wt/rgn/-verb- 10 3801927 7289661 2026-08-19T12:07:20Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "===[[Image:Open_book_01.svg|30px]] ''[[verb|Verb]]''=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Riusàbil përt d'e' scors|nom]]</noinclude> [[Category:Wt/rgn/Template paroli]]" 7289661 wikitext text/x-wiki ===[[Image:Open_book_01.svg|30px]] ''[[verb|Verb]]''=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Riusàbil përt d'e' scors|nom]]</noinclude> [[Category:Wt/rgn/Template paroli]] 93u0b79rtl6mnlo623hvi5gw59ucvjh 7289665 7289661 2026-08-19T12:10:24Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 7289665 wikitext text/x-wiki ===[[Image:Open_book_01.svg|30px]] ''[[verb|Verb]]''=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Riusàbil përt d'e' scors|verb]]</noinclude> [[Category:Wt/rgn/Template paroli]] 6s54y42rcu8hzst1fjqrr1f9eq2knpv Template:Wt/rgn/-cong- 10 3801928 7289662 2026-08-19T12:08:31Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "===[[Image:Open_book_01.svg|30px]] ''[[congiunzioun|Congiunziòun]]''=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Riusàbil përt d'e' scors|Congiunziòun]]</noinclude> [[Category:Wt/rgn/Template paroli]]" 7289662 wikitext text/x-wiki ===[[Image:Open_book_01.svg|30px]] ''[[congiunzioun|Congiunziòun]]''=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Riusàbil përt d'e' scors|Congiunziòun]]</noinclude> [[Category:Wt/rgn/Template paroli]] evn1502a3sjee7vj4bdrbncztraru22 Template:Wt/rgn/-avv- 10 3801929 7289663 2026-08-19T12:08:53Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "===[[Image:Open_book_01.svg|30px]] ''[[averbi|Averbi]]''=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Riusàbil përt d'e' scors|Averbi]]</noinclude> [[Category:Wt/rgn/Template paroli]]" 7289663 wikitext text/x-wiki ===[[Image:Open_book_01.svg|30px]] ''[[averbi|Averbi]]''=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Riusàbil përt d'e' scors|Averbi]]</noinclude> [[Category:Wt/rgn/Template paroli]] 4h338if4jj9tv52iyhc3jbxpyu19uh3 Wt/jax/merangkak 0 3801930 7289664 2026-08-19T12:09:47Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # merangkak [[Category:Wt/jax]]" 7289664 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # merangkak [[Category:Wt/jax]] 9hicyj65afjk4zbgehtxc4vd2v3l45o Template:Wt/rgn/fr 10 3801931 7289667 2026-08-19T12:11:07Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "[[francès]] <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template lengui|francès]]</noinclude>" 7289667 wikitext text/x-wiki [[francès]] <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template lengui|francès]]</noinclude> mbgdeq693n2rdh6jozihcf57v619d5n Wt/jax/memakan 0 3801932 7289672 2026-08-19T12:12:49Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # makan [[Category:Wt/jax]]" 7289672 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # makan [[Category:Wt/jax]] 9zreiptvsz83m24uo10hy74meeviwir Template:Wt/rgn/-ipon- 10 3801933 7289674 2026-08-19T12:13:05Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "===[[File:Nuvola apps ipo.svg|30px]] [[iponim|Iponim]]=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template paroli|iponim]]</noinclude>" 7289674 wikitext text/x-wiki ===[[File:Nuvola apps ipo.svg|30px]] [[iponim|Iponim]]=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template paroli|iponim]]</noinclude> mn7rxkyicgsxbetvz8gouhyv7qyiiyr Wt/jax/meminumkan 0 3801934 7289677 2026-08-19T12:14:59Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # minumkan [[Category:Wt/jax]]" 7289677 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # minumkan [[Category:Wt/jax]] scl1o9xe6aemsi48ufty7wt7m16fbem Template:Wt/rgn/-iperon- 10 3801935 7289679 2026-08-19T12:15:32Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "===[[File:Nuvola apps iper.svg|30px]] [[iperonimo|Iperonimi]]=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template paroli|iperon]] [[fr:Modèle:-hyper-]] </noinclude>" 7289679 wikitext text/x-wiki ===[[File:Nuvola apps iper.svg|30px]] [[iperonimo|Iperonimi]]=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template paroli|iperon]] [[fr:Modèle:-hyper-]] </noinclude> phjirskejqzqpr60pqpupguu21ip15k Wt/jax/menidurkan 0 3801936 7289682 2026-08-19T12:17:07Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nidurkan [[Category:Wt/jax]]" 7289682 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nidurkan [[Category:Wt/jax]] pgvbes1z4fgphgydem8mvwhosuiok2u 7289691 7289682 2026-08-19T12:21:31Z Zaireeku 2700185 /* {{Wt/jax/lang|id}} */ 7289691 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nidukkan [[Category:Wt/jax]] 5elor7qvpcz1b50uijump3ko0zs737x Wt/jax/berburu 0 3801937 7289684 2026-08-19T12:18:40Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # beburu [[Category:Wt/jax]]" 7289684 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # beburu [[Category:Wt/jax]] 12hsb9ky2mgv74pelrjt3fpbytb5ry6 Wt/jax/memanjat 0 3801938 7289687 2026-08-19T12:19:41Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # manjat [[Category:Wt/jax]]" 7289687 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # manjat [[Category:Wt/jax]] jro6kxvg5jot3x2yat3lx56pv48miwu Wt/jax/menggali 0 3801939 7289689 2026-08-19T12:20:59Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngali [[Category:Wt/jax]]" 7289689 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngali [[Category:Wt/jax]] f5lokvo2vjxtur5u2kyrb5ysamke7t4 Template:Wt/rgn/-rel- 10 3801940 7289694 2026-08-19T12:21:56Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "===[[Image:Books-aj.svg aj ashton 01.svg|30px]] Paroli lighedi=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template paroli|rel]]</noinclude>" 7289694 wikitext text/x-wiki ===[[Image:Books-aj.svg aj ashton 01.svg|30px]] Paroli lighedi=== <noinclude>[[Category:Wt/rgn/Template paroli|rel]]</noinclude> 6ilegsg7p10gvhm2hm894is91lqso28 Wt/jax/menggonggong 0 3801941 7289697 2026-08-19T12:22:20Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # begonggong [[Category:Wt/jax]]" 7289697 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # begonggong [[Category:Wt/jax]] ftsg5xxzhonlsf18xuk00nc4tyae10m Wt/jax/mengeong 0 3801942 7289705 2026-08-19T12:24:03Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngeong [[Category:Wt/jax]]" 7289705 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngeong [[Category:Wt/jax]] 486518etlarjqfoy1ap3ltlo8r0vhcd Wt/jax/mengaum 0 3801943 7289711 2026-08-19T12:25:35Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngaum [[Category:Wt/jax]]" 7289711 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngaum [[Category:Wt/jax]] rcimnu3j1egpzlp2vywkwr0boyjzb3n Wt/jax/mengeram 0 3801944 7289713 2026-08-19T12:26:50Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngeram [[Category:Wt/jax]]" 7289713 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngeram [[Category:Wt/jax]] 5ygxwvfj88t04g7becox6ggtvcx6p7r Wt/jax/berkicau 0 3801945 7289718 2026-08-19T12:28:17Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngicau [[Category:Wt/jax]]" 7289718 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngicau [[Category:Wt/jax]] fiqh7271fuyd3fa9ezoe499ikmewyox Wt/jax/memeriksa 0 3801946 7289725 2026-08-19T12:30:02Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # merikso [[Category:Wt/jax]]" 7289725 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # merikso [[Category:Wt/jax]] s9g1ai4fp43awftm755jauwvrbaykb6 Wt/jax/bertelur 0 3801947 7289726 2026-08-19T12:30:12Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # betelok [[Category:Wt/jax]]" 7289726 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # betelok [[Category:Wt/jax]] k7xjjmmezkcnnqmf0ycbl2td78sz9ej Wt/jax/menyusui 0 3801948 7289732 2026-08-19T12:31:56Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyusu [[Category:Wt/jax]]" 7289732 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyusu [[Category:Wt/jax]] bw9qa2tb3x21krim5d40vsb77eg2nq4 Wt/jax/mengobati 0 3801949 7289733 2026-08-19T12:32:19Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngubati [[Category:Wt/jax]]" 7289733 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngubati [[Category:Wt/jax]] t7kznl36kkk99nnu00adhejboqulsns Wt/jax/menyuntik 0 3801950 7289735 2026-08-19T12:33:45Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyuntik [[Category:Wt/jax]]" 7289735 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyuntik [[Category:Wt/jax]] 50ywyccky0fkdnae7vkz62ey1jwcwi1 Wt/jax/berkelahi 0 3801951 7289737 2026-08-19T12:34:13Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # begoco [[Category:Wt/jax]]" 7289737 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # begoco [[Category:Wt/jax]] fvv76hufi7l4fdzdn5ecdng0imej3np Wt/jax/membalut 0 3801952 7289738 2026-08-19T12:35:15Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # mungkus [[Category:Wt/jax]]" 7289738 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # mungkus [[Category:Wt/jax]] ewx3k0bakouvqdgiwfxe2aq4sibvjhm Wt/jax/bersembunyi 0 3801953 7289739 2026-08-19T12:35:24Z Zaireeku 2700185 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # sembunyi [[Category:Wt/jax]]" 7289739 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # sembunyi [[Category:Wt/jax]] 8n1sucj6v7q7te8p7xee7elb2f3mwjg Wt/jax/mengukur 0 3801954 7289740 2026-08-19T12:36:57Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngukur [[Category:Wt/jax]]" 7289740 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngukur [[Category:Wt/jax]] frpkaftaqkclhrqipjk8t15n9wfugle Wt/jax/menimbang 0 3801955 7289741 2026-08-19T12:37:39Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nimbang [[Category:Wt/jax]]" 7289741 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nimbang [[Category:Wt/jax]] gg3wgszbt21mz7sghtm98ghwvp74vnc Wt/jax/mendiagnosis 0 3801956 7289742 2026-08-19T12:39:27Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nentukan penyakit [[Category:Wt/jax]]" 7289742 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nentukan penyakit [[Category:Wt/jax]] q8d2jzz1hgoojt2fui98nf86maflo6j Wt/jax/merawat 0 3801957 7289743 2026-08-19T12:41:39Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # rawat [[Category:Wt/jax]]" 7289743 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # rawat [[Category:Wt/jax]] q21do8b0g59muijcfr3s0vtnrtgfjub Wp/acm/نزار آميدي 0 3801958 7289745 2026-08-19T12:47:07Z علي شرارتي 2671774 Created page with "'''نزار محمد سعيد آميدي''' (بالكُرديَّة: نزار محەممەد سەعید ئامێدی) (من مواليد 8 شباط/فبراير 1968)،<ref>[https://www.alsumaria.tv/news/politics/561309/%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A6%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%AF%D9%8A-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%9F من هو نزار..." 7289745 wikitext text/x-wiki '''نزار محمد سعيد آميدي''' (بالكُرديَّة: نزار محەممەد سەعید ئامێدی) (من مواليد 8 شباط/فبراير 1968)،<ref>[https://www.alsumaria.tv/news/politics/561309/%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A6%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%AF%D9%8A-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%9F من هو نزار ئاميدي رئيس جمهورية العراق الجديد؟]</ref> هوه سياسي ومهندس [[Wp/acm/عراقي|عراقي]] كردي، يشغل منصب رئيس جمهورية [[Wp/acm/العراق|العراق]] من 11 نيسان/أبريل 2026. جان يخدم وزير للبيئة بحكومة رئيس الوزراء السابع [[Wp/acm/محمد شياع السوداني|محمد شياع السوداني]] من سنة 2022 لحد سنة 2024، وچان عضو بحزب الاتحاد الوطني الكردستاني.<ref>[https://arabic.rt.com/middle_east/1777483-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B3%D8%B9%D9%8A%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9/amp/ البرلمان العراقي ينتخب نزار محمد سعيد رئيسا للجمهورية]</ref> == مسيرته == تخرّج من جامعة الموصل سنة 1993 بشهادة بالهندسة، وبعدها اشتغل مدرس للفيزياء. وعنده هم أكثر من 20 سنة خبرة بالشغل الحكومي والسياسي، واستلم أدوار تنفيذية واستشارية بمؤسسات الدولة العراقية. وخدم آميدي رئيس لديوان رئاسة الجمهورية ويا أربعة رؤساء سابقين للعراق، وچانت فترات رئاستهم من سنة 2008 لحد سنة 2022. ومن سنة 2024، صار مسؤول عن المكتب السياسي للاتحاد الوطني الكردستاني ببغداد.<ref>[https://www.rudawarabia.net/arabic/categories/iraq/1349674 البرلمان يصوت على بنكين ريكاني وزيراً للاعمار ونزار محمد وزيراً للبيئة]</ref> 46wbik18lalmufzzrn63mvep1ce3vyz Wt/jax/menyembuhkan 0 3801959 7289746 2026-08-19T12:47:33Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyembuhkan [[Category:Wt/jax]]" 7289746 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyembuhkan [[Category:Wt/jax]] gghu9x456que1b6j485a98y9xz528b0 Wt/jax/mengonsumsi obat 0 3801960 7289747 2026-08-19T12:49:33Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # mengonsumsi [[Category:Wt/jax]]" 7289747 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # mengonsumsi [[Category:Wt/jax]] 47hyyo8ueli9nqz5aq0ktaju2guv1og Wt/jax/memberikan obat 0 3801961 7289748 2026-08-19T12:53:40Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # memberikan [[Category:Wt/jax]]" 7289748 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # memberikan [[Category:Wt/jax]] joik8y5h1w52buw74rsp9q5h9go1tlp Wt/jax/meraba 0 3801962 7289749 2026-08-19T12:57:08Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # merabo [[Category:Wt/jax]]" 7289749 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # merabo [[Category:Wt/jax]] 4dtkzqjxtjyz5l5wpiip80n2w0y2rgr Wt/jax/mendengar 0 3801963 7289750 2026-08-19T13:01:51Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nengak [[Category:Wt/jax]]" 7289750 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nengak [[Category:Wt/jax]] 1eewxpvogxfuqp4rjmopekjrxksbjuv Wt/jax/mengamati 0 3801964 7289752 2026-08-19T13:05:57Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nengok [[Category:Wt/jax]]" 7289752 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nengok [[Category:Wt/jax]] cn2vsvvovqh5ykz7d8cfe2h19a87fpl Wt/jax/menyentuh 0 3801965 7289753 2026-08-19T13:08:01Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyentuh [[Category:Wt/jax]]" 7289753 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nyentuh [[Category:Wt/jax]] 5tkhx2dbj1xbejdsr68msnmgyqksej0 Wt/jax/menutup 0 3801966 7289754 2026-08-19T13:09:20Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nutup [[Category:Wt/jax]]" 7289754 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nutup [[Category:Wt/jax]] str1kn887xxza0gqhqs4t8duel3ydn6 Wt/jax/membuka 0 3801967 7289755 2026-08-19T13:11:08Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # muka [[Category:Wt/jax]]" 7289755 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # muka [[Category:Wt/jax]] tq4vp6yf8396ovh01cy3o5s2305s6mj Wt/jax/menanyakan 0 3801968 7289756 2026-08-19T13:13:29Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nanyokan [[Category:Wt/jax]]" 7289756 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nanyokan [[Category:Wt/jax]] e9gc2olisvwo3kkz3uojjufpp7y8hww Wt/jax/menghubungi 0 3801969 7289758 2026-08-19T13:15:37Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngubungi [[Category:Wt/jax]]" 7289758 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngubungi [[Category:Wt/jax]] 05p3fkx7lohpihfal8x99z5zdjh6tsx Wt/kv/clone 0 3801970 7289759 2026-08-19T13:16:25Z ~2026-45581-18 2700188 Created page with "J" 7289759 wikitext text/x-wiki J abqq4yc77b2lyxyn5wvrmdtc68yoed1 Wt/jax/mengantar 0 3801971 7289760 2026-08-19T13:19:51Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngantar [[Category:Wt/jax]]" 7289760 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # ngantar [[Category:Wt/jax]] bnco00qbtdbb67hu4qju7cctsvqeovl Wt/jax/menunggu 0 3801972 7289761 2026-08-19T13:20:44Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nunggu [[Category:Wt/jax]]" 7289761 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # nunggu [[Category:Wt/jax]] iqi4ry0ltyuvqnygs6d3u5gbdo35uvb Wt/jax/berbaring 0 3801973 7289762 2026-08-19T13:25:46Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # baring [[Category:Wt/jax]]" 7289762 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # baring [[Category:Wt/jax]] 2sklh3426qk68nii08llvks9350h5vh Wt/jax/bernapas 0 3801974 7289764 2026-08-19T13:28:07Z Aldiansyah waka 2663211 Created page with "== {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # benapas [[Category:Wt/jax]]" 7289764 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|id}} == {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-v-|id}} # benapas [[Category:Wt/jax]] rrfmowufigmd2myso4cczwyzkf3byww Wp/rgn/Suyèn 0 3801975 7289767 2026-08-19T13:43:10Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 TheFlagandAnthemGuy moved page [[Wp/rgn/Suyèn]] to [[Wp/rgn/Sujén]]: Misspelled title 7289767 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/rgn/Sujén]] 5gmldhc8szkm5r7bmav18rfgnfuxvh2 Wp/rgn/Chèsla 0 3801976 7289769 2026-08-19T13:44:32Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 TheFlagandAnthemGuy moved page [[Wp/rgn/Chèsla]] to [[Wp/rgn/Chêsla]]: Misspelled title 7289769 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/rgn/Chêsla]] 1tw7mddxcfk91gvrvv5ja5um51814ul Wp/rgn/Giuseppe Garibaldi 0 3801977 7289795 2026-08-19T14:36:52Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Created page with "{{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} [[File:Giuseppe_Garibaldi_1861.jpg|thumb|right|Garibaldi tel 1861]] '''Giuseppe Garibaldi''' (Nisa, 4 lój 1808 - Caprera, 2 giógn 1882) l'è stèd un patriota, militèr, puletich e scritór italièn. Prutagunésta dal ''Risorgimento'' italièn, cunsideréd "Bà dla patria" insèm ma Mazzini, Cavour e Vittorio Emanuele II, l'è famoṡ énca cume « ''eroe id dó mónd'' » pri i só impréṡi militéri sia in Europa ché tl'America dal Só..." 7289795 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} [[File:Giuseppe_Garibaldi_1861.jpg|thumb|right|Garibaldi tel 1861]] '''Giuseppe Garibaldi''' (Nisa, 4 lój 1808 - Caprera, 2 giógn 1882) l'è stèd un patriota, militèr, puletich e scritór italièn. Prutagunésta dal ''Risorgimento'' italièn, cunsideréd "Bà dla patria" insèm ma Mazzini, Cavour e Vittorio Emanuele II, l'è famoṡ énca cume « ''eroe id dó mónd'' » pri i só impréṡi militéri sia in Europa ché tl'America dal Sód. [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Biugrafeij]] [[Category:Wp/rgn/San Marein]] qba1qif7k5e371jvnkii8m8j7r1wejl 7289796 7289795 2026-08-19T14:37:07Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 Adding interwiki links to [[d:Q539]] 7289796 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} [[File:Giuseppe_Garibaldi_1861.jpg|thumb|right|Garibaldi tel 1861]] '''Giuseppe Garibaldi''' (Nisa, 4 lój 1808 - Caprera, 2 giógn 1882) l'è stèd un patriota, militèr, puletich e scritór italièn. Prutagunésta dal ''Risorgimento'' italièn, cunsideréd "Bà dla patria" insèm ma Mazzini, Cavour e Vittorio Emanuele II, l'è famoṡ énca cume « ''eroe id dó mónd'' » pri i só impréṡi militéri sia in Europa ché tl'America dal Sód. [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Biugrafeij]] [[Category:Wp/rgn/San Marein]] {{INTERWIKI|Q539}} pmr2ss67zyqgc0rr5cqsb1pm4x8kvsc Template:Wp/gdo/Doc 10 3801978 7289806 2026-08-19T15:42:37Z Mahamadi Baza 2600896 Created page with "<templatestyles src="Template:Wp/sjd/Doc/styles.css" /> <div class="ts-doc-doc"><div class ="ts-doc-header"><div class = "ts-doc-heading">Документация</div><div class = "ts-tlinks-tlinks plainlinks"> <div style="display: block; float: right; padding-left: 30px; line-height: 23px;">File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|21px|link={{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Wp/gdo/Doc|{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}}|{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/doc|action=edit}}}}|class..." 7289806 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Wp/sjd/Doc/styles.css" /> <div class="ts-doc-doc"><div class ="ts-doc-header"><div class = "ts-doc-heading">Документация</div><div class = "ts-tlinks-tlinks plainlinks"> <div style="display: block; float: right; padding-left: 30px; line-height: 23px;">[[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|21px|link={{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Wp/gdo/Doc|{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}}|{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/doc|action=edit}}}}|class=skin-invert-image|{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/doc|Документация берши|Документация бали}}]]</div></div></div> <div class="ts-doc-content" style="padding:1em 2em 1.5em 2em;"> {{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/doc|<includeonly>{{{{FULLPAGENAME}}/doc}}{{#if:{{{templatedata|}}}|{{{templatedata}}}}}</includeonly>| {{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Wp/gdo/Doc |<p>Здесь показан пример оформления для использования шаблона. Поместите все страницы документации в лоток (раздел) устройства. Обычно их используют, когда структуру сложно считывать или когда в ней много разнородных параметров.</p> <p>Используйте этот код для вставки страницы шаблона: <code><nowiki><noinclude>{{Wp/gdo/Doc}}</noinclude></nowiki></code></p> |{{#if:{{{templatedata|}}}|{{{templatedata}}}|<div style="padding: 0.75em; margin-bottom: 0.75em; border: 1px solid #f28500; background: var(--background-color-warning-subtle, #ffe); color:var(--color-base);">[[File:VK icons warning triangle outline 28.svg|24px|link=|class=skin-invert-image]] Гьаб халипилIи '''{{#titleparts:{{PAGENAME}}| |3}}''' гьерала ивучи [[:Template:Wp/gdo/Doc|документация]]. Мин бегьидида <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/doc|action=edit}} документация бали]</span> ва гьуди баян игьису инкьа гьаб халип къварагIаму ва инкьаху гьоб игьигьа бигъалатабу.</div>}}}}}}</div></div><noinclude> fi5b5gjaiyv48mjjjqdifpx36e20iy9 7289807 7289806 2026-08-19T15:45:37Z Mahamadi Baza 2600896 7289807 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Wp/sjd/Doc/styles.css" /> <div class="ts-doc-doc"><div class ="ts-doc-header"><div class = "ts-doc-heading">Документация</div><div class = "ts-tlinks-tlinks plainlinks"> <div style="display: block; float: right; padding-left: 30px; line-height: 23px;">[[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|21px|link={{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Wp/gdo/Doc|{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}}|{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/doc|action=edit}}}}|class=skin-invert-image|{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/doc|Документация берши|Документация бали}}]]</div></div></div> <div class="ts-doc-content" style="padding:1em 2em 1.5em 2em;"> {{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/doc|<includeonly>{{{{FULLPAGENAME}}/doc}}{{#if:{{{templatedata|}}}|{{{templatedata}}}}}</includeonly>| {{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Wp/gdo/Doc |<p>Здесь показан пример оформления для использования шаблона. Поместите все страницы документации в лоток (раздел) устройства. Обычно их используют, когда структуру сложно считывать или когда в ней много разнородных параметров.</p> <p>Используйте этот код для вставки страницы шаблона: <code><nowiki><noinclude>{{Wp/gdo/Doc}}</noinclude></nowiki></code></p> |{{#if:{{{templatedata|}}}|{{{templatedata}}}|<div style="padding: 0.75em; margin-bottom: 0.75em; border: 1px solid #f28500; background: var(--background-color-warning-subtle, #ffe); color:var(--color-base);">[[File:VK icons warning triangle outline 28.svg|24px|link=|class=skin-invert-image]] Гьаб '''{{#titleparts:{{PAGENAME}}| |3}}''' гьикьибу халипилIи гьерала ивучи [[:Template:Wp/gdo/Doc|документация]]. Мин бегьидида <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/doc|action=edit}} документация бали]</span> ва гьуди баян игьису инкьа гьаб халип къварагIаму ва инкьаху гьоб игьигьа бигъалатабу.</div>}}}}}}</div></div><noinclude> 66a9mwog1drlvpzdp4dnwjyhwus91qy Template:Wp/gdo/Байрахъи 10 3801979 7289811 2026-08-19T15:52:08Z Mahamadi Baza 2600896 Created page with " <span class="flags" style="white-space: nowrap">{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} | smi = [[File:Флаг годоберинцев.png|22px|border]] [[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]] | ad = [[File:Flag of Andorra.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Андорра|Андорра]] | ae = [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Целъибу ГIараб Эмиратабе|ЦГIЭ]] | af = [[File:Flag of Afghanistan.svg|22px|border]] Wp/gdo/Афгъ..." 7289811 wikitext text/x-wiki <span class="flags" style="white-space: nowrap">{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} | smi = [[File:Флаг годоберинцев.png|22px|border]] [[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]] | ad = [[File:Flag of Andorra.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Андорра|Андорра]] | ae = [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Целъибу ГIараб Эмиратабе|ЦГIЭ]] | af = [[File:Flag of Afghanistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Афгъанистан|Афгъанистан]] | ag = [[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Антигуа ва Барбуда|Антигуа ва Барбуда]] | al = [[File:Flag of Albania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Албания|Албания]] | am = [[File:Flag of Armenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эрмения|Эрмения]] | ao = [[File:Flag of Angola.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ангола|Ангола]] | ar = [[File:Flag of Argentina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аргентина|Аргентина]] | at = [[File:Flag of Austria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австрия|Австрия]] | au = [[File:Flag of Australia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австралия|Австралия]] | ax | ala = [[File:Flag of Åland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аланд чIинкIиллъабе|Аланд чIинкIиллъабе]] | az = [[File:Flag of Azerbaijan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Азербижан|Азербижан]] | ba = [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Босния ва Герцеговина|Босния ва Герцеговина]] | bb = [[File:Flag of Barbados.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Барбадос|Барбадос]] | bd = [[File:Flag of Bangladesh.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бангладеш|Бангладеш]] | be = [[File:Flag of Belgium.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белгия|Белгия]] | bf = [[File:Flag of Burkina Faso.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Буркина-Фасо|Буркина-Фасо]] | bg = [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Болгария|Болгария]] | bh = [[File:Flag of Bahrain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БахIрейн|БахIрейн]] | bi = [[File:Flag of Burundi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бурунди|Бурунди]] | bj = [[File:Flag of Benin.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бенин|Бенин]] | bn = [[File:Flag of Brunei.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Брунэй|Брунэй]] | bo = [[File:Flag of Bolivia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Боливия|Боливия]] | br = [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бразилия|Бразилия]] | bs = [[File:Flag of the Bahamas.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Багама ЧIинкIиллъабе|Багама ЧIинкIиллъабе]] | bt = [[File:Flag of Bhutan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бутан|Бутан]] | bw = [[File:Flag of Botswana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ботсвана|Ботсвана]] | by = [[File:Flag of Belarus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Беларус|Беларус]] | bz = [[File:Flag of Belize.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белиз|Белиз]] | ca = [[File:Flag of Canada.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Канада|Канада]] | cd = [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Демократикияб Республика|Конго ДР]] | cf = [[File:Flag of the Central African Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бакьусу АфрикалIи Республика|БАР]] | cg = [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Республика|Конго]] | ch = [[File:Flag of Switzerland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швейцария|Швейцария]] | ci = [[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кот-д’Ивуар|Кот-д’Ивуар]] | cl = [[File:Flag of Chile.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чили|Чили]] | cm = [[File:Flag of Cameroon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камерун|Камерун]] | cn = [[File:Flag of China.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Китай|Китай]] | co = [[File:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Колумбия|Колумбия]] | cr = [[File:Flag of Costa Rica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Коста-Рика|Коста-Рика]] | cu = [[File:Flag of Cuba.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Куба|Куба]] | cy = [[File:Flag of Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кипр|Кипр]] | cz = [[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чехия|Чехия]] | de = [[File:Flag of Germany.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Германия|Германия]] | dk = [[File:Flag of Denmark.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Дания|Дания]] | dm = [[File:Flag of Dominica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминика|Доминика]] | do = [[File:Flag of the Dominican Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминикана Республика|Доминикана Республика]] | dz = [[File:Flag of Algeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Алжир|Алжир]] | ec = [[File:Flag of Ecuador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эквадор|Эквадор]] | ee = [[File:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эстония|Эстония]] | eg = [[File:Flag of Egypt.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мисри|Мисри]] | er = [[File:Flag of Eritrea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эритрея|Эритрея]] | es = [[File:Flag of Spain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Испания|Испания]] | et = [[File:Flag of Ethiopia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ХIабашия|ХIабашия]] | eu = [[File:Flag of Europe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЕвропалIи союз|ЕвропалIи союз]] | fi = [[File:Flag of Finland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Финляндия|Финляндия]] | fj = [[File:Flag of Fiji.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фиджи|Фиджи]] | fo = [[File:Flag of the Faroe Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фарер чIинкIиллъабе|Фарер чIинкIиллъабе]] | fm = [[File:Flag of Micronesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Микронезия|Микронезия]] | fr = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Франция|Франция]] | ga = [[File:Flag of Gabon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Габон|Габон]] | gb = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БечIуха Британия|БечIуха Британия]] | gb-eng | eng = [[File:Flag of England.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Англия|Англия]] | gb-sct | sct = [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шотландия|Шотландия]] | gb-wls | wls = [[File:Flag of Wales.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уэлс|Уэлс]] | gb-nir | nir = [[File:Flag of Northern Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Ирландия|Шималияб Ирландия]] | ge = [[File:Flag of Georgia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гуржи|Гуржи]] | gh = [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гана|Гана]] | gl = [[File:Flag of Greenland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гренландия|Гренландия]] | gm = [[File:Flag of the Gambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гамбия|Гамбия]] | gn = [[File:Flag of Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея|Гвинея]] | gq = [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Экваторияб Гвинея|Экваторияб Гвинея]] | gr = [[File:Flag of Greece.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Греция|Греция]] | gt = [[File:Flag of Guatemala.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гватемала|Гватемала]] | gw = [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея-Бисау|Гвинея-Бисау]] | gy = [[File:Flag of Guyana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гайана|Гайана]] | hk = [[File:Flag of Hong Kong.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гонконг|Гонконг]] | hm = [[File:Flag of Heard Island and McDonald Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе| Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе]] | hn = [[File:Flag of Honduras.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гондурас|Гондурас]] | hr = [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хорватия|Хорватия]] | ht = [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гаити|Гаити]] | hu = [[File:Flag of Hungary.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венгрия|Венгрия]] | id = [[File:Flag of Indonesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индонезия|Индонезия]] | ie = [[File:Flag of Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ирландия|Ирландия]] | il = [[File:Flag of Israel.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIизраил|ГIизраил]] | im = [[File:Flag of the Isle of Man.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мэн ЧIинкIиллъи|Мэн ЧIинкIиллъи]] | in = [[File:Flag of India.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индия|Индия]] | io = [[File:Flag of the British Indian Ocean Territory.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория| ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория]] | iq = [[File:Flag of Iraq.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIиракъ|ГIиракъ]] | ir = [[File:Flag of Iran.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иран|Иран]] | is = [[File:Flag of Iceland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исландия|Исландия]] | it = [[File:Flag of Italy.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Италия|Италия]] | je = [[File:Flag of Jersey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Джерси|Джерси]] | jm = [[File:Flag of Jamaica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ямайка|Ямайка]] | jo = [[File:Flag of Jordan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иордания|Иордания]] | jp = [[File:Flag of Japan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Япуния|Япуния]] | ke = [[File:Flag of Kenya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кения|Кения]] | kg = [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Wp/hdo/Хъиргъизистан|Хъиргъизистан]] | kh = [[File:Flag of Cambodia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камбоджа|Камбоджа]] | ki = [[File:Flag of Kiribati.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кирибати|Кирибати]] | km = [[File:Flag of the Comoros.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Комор чIинкIиллъабе|Комор чIинкIиллъабе]] | kn = [[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Китс ва Нэвис|Сэнт-Китс ва Нэвис]] | kp = [[File:Flag of North Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Корея|Шималияб Корея]] | kr = [[File:Flag of South Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Корея|Къирпаяб Корея]] | kw = [[File:Flag of Kuwait.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кувейт|Кувейт]] | ky = [[File:Flag of the Cayman Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кайман чIинкIиллъабе|Кайман чIинкIиллъабе]] | kz = [[File:Flag of Kazakhstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Казахстан|Казахстан]] | la = [[File:Flag of Laos.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лаос|Лаос]] | lb = [[File:Flag of Lebanon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливан|Ливан]] | lc = [[File:Flag of Saint Lucia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Люсия|Сэнт-Люсия]] | li = [[File:Flag of Liechtenstein.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лихтенштэйн|Лихтенштэйн]] | lk = [[File:Flag of Sri Lanka.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шри-Ланка|Шри-Ланка]] | lr = [[File:Flag of Liberia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Либерия|Либерия]] | ls = [[File:Flag of Lesotho.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лесота|Лесота]] | lt = [[File:Flag of Lithuania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Литва|Литва]] | lu = [[File:Flag of Luxembourg.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Люксембург|Люксембург]] | lv = [[File:Flag of Latvia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Латвия|Латвия]] | ly = [[File:Flag of Libya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливия|Ливия]] | ma = [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Марокко|Марокко]] | mc = [[File:Flag of Monaco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монако|Монако]] | md = [[File:Flag of Moldova.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Молдавия|Молдавия]] | me = [[File:Flag of Montenegro.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Черногория|Черногория]] | mf = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Мартен|Сен-Мартен]] | mg = [[File:Flag of Madagascar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мадагаскар|Мадагаскар]] | mh = [[File:Flag of the Marshall Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маршалл ЧIинкIиллъабе|Маршалл ЧIинкIиллъабе]] | mk = [[File:Flag of North Macedonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Македония|Шималияб Македония]] | ml = [[File:Flag of Mali.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мали|Мали]] | mm = [[File:Flag of Myanmar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Миянма|Миянма]] | mn = [[File:Flag of Mongolia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монголия|Монголия]] | mo = [[File:Flag of Macau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Макао|Макао]] | mp = [[File:Flag of the Northern Mariana Islands.gdo|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималиял Мариан чIинкIиллъабе|Шималиял Мариан чIинкIиллъабе]] | mq = [[File:Flag of Martinique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мартиника|Мартиника]] | mr = [[File:Flag of Mauritania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мавритания|Мавритания]] | ms = [[File:Flag of Montserrat.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монтсеррат|Монтсеррат]] | mt = [[File:Flag of Malta.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малта|Малта]] | mu = [[File:Flag of Mauritius.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маврикий|Маврикий]] | mv = [[File:Flag of Maldives.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малдив Республика|Малдив Республика]] | mw = [[File:Flag of Malawi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малави|Малави]] | mx = [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мексика|Мексика]] | my = [[File:Flag of Malaysia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малайзия|Малайзия]] | mz = [[File:Flag of Mozambique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мозамбик|Мозамбик]] | na = [[File:Flag of Namibia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Намибия|Намибия]] | nc = [[File:Flag of New Caledonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Каледония|ЦIив Каледония]] | ne = [[File:Flag of Niger.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигер|Нигер]] | nf = [[File:Flag of Norfolk Island.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норфолк чIинкIиллъи|Норфолк чIинкIиллъи]] | ng = [[File:Flag of Nigeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигерия|Нигерия]] | ni = [[File:Flag of Nicaragua.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Никарагуа|Никарагуа]] | nl = [[File:Flag of the Netherlands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нидерланд|Нидерланд]] | no = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норвегия|Норвегия]] | np = [[File:Flag of Nepal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Непал|Непал]] | nr = [[File:Flag of Nauru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Науру|Науру]] | nu = [[File:Flag of Niue.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ниуэ|Ниуэ]] | nz = [[File:Flag of New Zealand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Зеландия|ЦIив Зеландия]] | om = [[File:Flag of Oman.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Оман|Оман]] | pa = [[File:Flag of Panama.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Панама|Панама]] | pe = [[File:Flag of Peru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Перу|Перу]] | pf = [[File:Flag of French Polynesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Француз Полинезия|Француз Полинезия]] | pg = [[File:Flag of Papua New Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Папуа — ЦIив Гвинея|Папуа — ЦIив Гвинея]] | ph = [[File:Flag of the Philippines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Филиппин|Филиппин]] | pk = [[File:Flag of Pakistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пакистан|Пакистан]] | pl = [[File:Flag of Poland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Полша|Полша]] | pm = [[File:Flag of Saint Pierre and Miquelon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Пиер ва Микелон|Сэн-Пиер ва Микелон]] | pn = [[File:Flag of the Pitcairn Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Питкерн чIинкIиллъабе|Питкерн чIинкIиллъабе]] | pr = [[File:Flag of Puerto Rico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | pt = [[File:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Португалия|Португалия]] | pw = [[File:Flag of Palau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палау|Палау]] | py = [[File:Flag of Paraguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Парагвай|Парагвай]] | qa = [[File:Flag of Qatar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Катар|Катар]] | re = [[File:Flag of Réunion.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Реюнион|Реюнион]] | ro = [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руминия|Руминия]] | rs = [[File:Flag of Serbia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сербия|Сербия]] | ru = [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Россия|Россия]] | rw = [[File:Flag of Rwanda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руанда|Руанда]] | sa = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/СагIудиярдуб ГIарабия|СагIудиярдуб ГIарабия]] | sb = [[File:Flag of the Solomon Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Соломон ЧIинкIиллъабе|Соломон ЧIинкIиллъабе]] | sc = [[File:Flag of Seychelles.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сейшел чIинкIиллъабе|Сейшел чIинкIиллъабе]] | sd = [[File:Flag of Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Судан|Судан]] | se | swe = [[File:Flag of Sweden.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швеция|Швеция]] | sg = [[File:Flag of Singapore.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сингапур|Сингапур]] | sh = [[File:Flag of Saint Helena.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи|Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи]] | si = [[File:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словения|Словения]] | sj = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шпицберген ва Ян-Майен|Шпицберген ва Ян-Майен]] | sk = [[File:Flag of Slovakia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словакия|Словакия]] | sl = [[File:Flag of Sierra Leone.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Сиерра-Леоне|Сиерра-Леоне]] | sm = [[File:Flag of San Marino.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Марино|Сан-Марино]] | sn = [[File:Flag of Senegal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сенегал|Сенегал]] | so = [[File:Flag of Somalia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомали|Сомали]] | sr = [[File:Flag of Suriname.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Суринам|Суринам]] | ss = [[File:Flag of South Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Судан|Къирпаяб Судан]] | st = [[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Томе ва Принсипи|Сан-Томе ва Принсипи]] | su = [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Советиял СоциализмалIи РеспубликабелIи Союз|Совет Союз]] | sv = [[File:Flag of El Salvador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Салвадор|Салвадор]] | sx = [[File:Flag of Sint Maarten.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Синт-Мартен|Синт-Мартен]] | sy = [[File:Flag of Syria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шам|Шам]] | sz = [[File:Flag of Eswatini.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эсватини|Эсватини]] | tc = [[File:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Теркс ва Кайкос|Теркс ва Кайкос]] | td = [[File:Flag of Chad.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чад|Чад]] | tf = [[File:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ФранциялIи Жанубиял ва Антарктикиял территориябе|ФранциялIи Жанубиял территориябе]] | tg = [[File:Flag of Togo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Того|Того]] | th = [[File:Flag of Thailand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайланд|Тайланд]] | tj = [[File:Flag of Tajikistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Таджикистан|Таджикистан]] | tk = [[File:Flag of Tokelau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Токелау|Токелау]] | tl = [[File:Flag of East Timor.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Машрикъияб Тимор|Машрикъияб Тимор]] | tm = [[File:Flag of Turkmenistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Туркменистан|Туркменистан]] | tn = [[File:Flag of Tunisia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тунис|Тунис]] | to = [[File:Flag of Tonga.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тонга|Тонга]] | tr = [[File:Flag of Turkey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Турция|Турция]] | tt = [[File:Flag of Trinidad and Tobago.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Тринидад ва Тобага|Тринидад ва Тобага]] | tv = [[File:Flag of Tuvalu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тувалу|Тувалу]] | tw = [[File:Flag of Taiwan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайван|Тайван]] | tz = [[File:Flag of Tanzania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Танзания|Танзания]] | ua = [[File:Flag of Ukraine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Украина|Украина]] | ug = [[File:Flag of Uganda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уганда|Уганда]] | um = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе|Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе]] | us = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Целъибу Штатабе|АЦШ]] | uy = [[File:Flag of Uruguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уругвай|Уругвай]] | uz = [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Узбекистан|Узбекистан]] | va = [[File:Flag of Vatican City.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ватикан|Ватикан]] | vc = [[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сент-Винсент ва Гренадин|Сент-Винсент ва Гренадин]] | ve = [[File:Flag of Venezuela.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венесуэла|Венесуэла]] | vg = [[File:Flag of the British Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе|БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vi = [[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе|АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vn = [[File:Flag of Vietnam.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ветнам|Ветнам]] | vu = [[File:Flag of Vanuatu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Вануату|Вануату]] | wf = [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уоллис ва Футуна|Уоллис ва Футуна]] | ws = [[File:Flag of Samoa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Самоа|Самоа]] | ye = [[File:Flag of Yemen.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Йемен|Йемен]] | yt = [[File:Flag of Mayotte.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Майотта|Майотта]] | za = [[File:Flag of South Africa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб АфрикалIи Республика|КъАР]] | zm = [[File:Flag of Zambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Замбия|Замбия]] | zw = [[File:Flag of Zimbabwe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Зимбабве|Зимбабве]] | xk = [[File:Flag of Kosovo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Косово|Косово]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | ab = [[File:Flag of Abkhazia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Абхазия|Абхазия]] | os = [[File:Flag of South Ossetia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Асетия|Къирпаяб Асетия]] | nc = [[File:Flag of Northern Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Кипр|Шималияб Кипр]] | somaliland = [[File:Flag of Somaliland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомалиленд|Сомалиленд]] | eh = [[File:Flag of Western Sahara.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Магърибияб Сахара|Магърибияб Сахара]]}}</span><noinclude>{{Wp/gdo/Doc}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": { "gdo": "ПачалихъилIи код" }, "description": { "gdo": "2-лъи пачалихъилIи код (Alpha-2 ISO-3166-1)" }, "example": { "gdo": "ru" }, "type": "unknown", "required": true } }, "format": "inline" } </templatedata></noinclude> lzwppghg6pchaga69e023lsa14ll4dj 7289814 7289811 2026-08-19T16:03:25Z Mahamadi Baza 2600896 7289814 wikitext text/x-wiki <span class="flags" style="white-space: nowrap">{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} | gdo = [[File:Флаг годоберинцев.png|22px|border]] [[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]] | ad = [[File:Flag of Andorra.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Андорра|Андорра]] | ae = [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Целъибу ГIараб Эмиратабе|ЦГIЭ]] | af = [[File:Flag of Afghanistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Афгъанистан|Афгъанистан]] | ag = [[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Антигуа ва Барбуда|Антигуа ва Барбуда]] | al = [[File:Flag of Albania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Албания|Албания]] | am = [[File:Flag of Armenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эрмения|Эрмения]] | ao = [[File:Flag of Angola.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ангола|Ангола]] | ar = [[File:Flag of Argentina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аргентина|Аргентина]] | at = [[File:Flag of Austria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австрия|Австрия]] | au = [[File:Flag of Australia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австралия|Австралия]] | ax | ala = [[File:Flag of Åland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аланд чIинкIиллъабе|Аланд чIинкIиллъабе]] | az = [[File:Flag of Azerbaijan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Азербижан|Азербижан]] | ba = [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Босния ва Герцеговина|Босния ва Герцеговина]] | bb = [[File:Flag of Barbados.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Барбадос|Барбадос]] | bd = [[File:Flag of Bangladesh.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бангладеш|Бангладеш]] | be = [[File:Flag of Belgium.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белгия|Белгия]] | bf = [[File:Flag of Burkina Faso.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Буркина-Фасо|Буркина-Фасо]] | bg = [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Болгария|Болгария]] | bh = [[File:Flag of Bahrain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БахIрейн|БахIрейн]] | bi = [[File:Flag of Burundi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бурунди|Бурунди]] | bj = [[File:Flag of Benin.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бенин|Бенин]] | bn = [[File:Flag of Brunei.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Брунэй|Брунэй]] | bo = [[File:Flag of Bolivia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Боливия|Боливия]] | br = [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бразилия|Бразилия]] | bs = [[File:Flag of the Bahamas.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Багама ЧIинкIиллъабе|Багама ЧIинкIиллъабе]] | bt = [[File:Flag of Bhutan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бутан|Бутан]] | bw = [[File:Flag of Botswana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ботсвана|Ботсвана]] | by = [[File:Flag of Belarus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Беларус|Беларус]] | bz = [[File:Flag of Belize.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белиз|Белиз]] | ca = [[File:Flag of Canada.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Канада|Канада]] | cd = [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Демократикияб Республика|Конго ДР]] | cf = [[File:Flag of the Central African Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бакьусу АфрикалIи Республика|БАР]] | cg = [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Республика|Конго]] | ch = [[File:Flag of Switzerland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швейцария|Швейцария]] | ci = [[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кот-д’Ивуар|Кот-д’Ивуар]] | cl = [[File:Flag of Chile.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чили|Чили]] | cm = [[File:Flag of Cameroon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камерун|Камерун]] | cn = [[File:Flag of China.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Китай|Китай]] | co = [[File:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Колумбия|Колумбия]] | cr = [[File:Flag of Costa Rica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Коста-Рика|Коста-Рика]] | cu = [[File:Flag of Cuba.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Куба|Куба]] | cy = [[File:Flag of Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кипр|Кипр]] | cz = [[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чехия|Чехия]] | de = [[File:Flag of Germany.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Германия|Германия]] | dk = [[File:Flag of Denmark.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Дания|Дания]] | dm = [[File:Flag of Dominica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминика|Доминика]] | do = [[File:Flag of the Dominican Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминикана Республика|Доминикана Республика]] | dz = [[File:Flag of Algeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Алжир|Алжир]] | ec = [[File:Flag of Ecuador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эквадор|Эквадор]] | ee = [[File:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эстония|Эстония]] | eg = [[File:Flag of Egypt.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мисри|Мисри]] | er = [[File:Flag of Eritrea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эритрея|Эритрея]] | es = [[File:Flag of Spain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Испания|Испания]] | et = [[File:Flag of Ethiopia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ХIабашия|ХIабашия]] | eu = [[File:Flag of Europe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЕвропалIи союз|ЕвропалIи союз]] | fi = [[File:Flag of Finland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Финляндия|Финляндия]] | fj = [[File:Flag of Fiji.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фиджи|Фиджи]] | fo = [[File:Flag of the Faroe Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фарер чIинкIиллъабе|Фарер чIинкIиллъабе]] | fm = [[File:Flag of Micronesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Микронезия|Микронезия]] | fr = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Франция|Франция]] | ga = [[File:Flag of Gabon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Габон|Габон]] | gb = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БечIуха Британия|БечIуха Британия]] | gb-eng | eng = [[File:Flag of England.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Англия|Англия]] | gb-sct | sct = [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шотландия|Шотландия]] | gb-wls | wls = [[File:Flag of Wales.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уэлс|Уэлс]] | gb-nir | nir = [[File:Flag of Northern Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Ирландия|Шималияб Ирландия]] | ge = [[File:Flag of Georgia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гуржи|Гуржи]] | gh = [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гана|Гана]] | gl = [[File:Flag of Greenland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гренландия|Гренландия]] | gm = [[File:Flag of the Gambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гамбия|Гамбия]] | gn = [[File:Flag of Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея|Гвинея]] | gq = [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Экваторияб Гвинея|Экваторияб Гвинея]] | gr = [[File:Flag of Greece.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Греция|Греция]] | gt = [[File:Flag of Guatemala.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гватемала|Гватемала]] | gw = [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея-Бисау|Гвинея-Бисау]] | gy = [[File:Flag of Guyana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гайана|Гайана]] | hk = [[File:Flag of Hong Kong.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гонконг|Гонконг]] | hm = [[File:Flag of Heard Island and McDonald Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе| Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе]] | hn = [[File:Flag of Honduras.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гондурас|Гондурас]] | hr = [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хорватия|Хорватия]] | ht = [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гаити|Гаити]] | hu = [[File:Flag of Hungary.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венгрия|Венгрия]] | id = [[File:Flag of Indonesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индонезия|Индонезия]] | ie = [[File:Flag of Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ирландия|Ирландия]] | il = [[File:Flag of Israel.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIизраил|ГIизраил]] | im = [[File:Flag of the Isle of Man.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мэн ЧIинкIиллъи|Мэн ЧIинкIиллъи]] | in = [[File:Flag of India.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индия|Индия]] | io = [[File:Flag of the British Indian Ocean Territory.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория| ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория]] | iq = [[File:Flag of Iraq.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIиракъ|ГIиракъ]] | ir = [[File:Flag of Iran.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иран|Иран]] | is = [[File:Flag of Iceland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исландия|Исландия]] | it = [[File:Flag of Italy.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Италия|Италия]] | je = [[File:Flag of Jersey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Джерси|Джерси]] | jm = [[File:Flag of Jamaica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ямайка|Ямайка]] | jo = [[File:Flag of Jordan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иордания|Иордания]] | jp = [[File:Flag of Japan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Япуния|Япуния]] | ke = [[File:Flag of Kenya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кения|Кения]] | kg = [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Wp/hdo/Хъиргъизистан|Хъиргъизистан]] | kh = [[File:Flag of Cambodia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камбоджа|Камбоджа]] | ki = [[File:Flag of Kiribati.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кирибати|Кирибати]] | km = [[File:Flag of the Comoros.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Комор чIинкIиллъабе|Комор чIинкIиллъабе]] | kn = [[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Китс ва Нэвис|Сэнт-Китс ва Нэвис]] | kp = [[File:Flag of North Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Корея|Шималияб Корея]] | kr = [[File:Flag of South Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Корея|Къирпаяб Корея]] | kw = [[File:Flag of Kuwait.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кувейт|Кувейт]] | ky = [[File:Flag of the Cayman Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кайман чIинкIиллъабе|Кайман чIинкIиллъабе]] | kz = [[File:Flag of Kazakhstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Казахстан|Казахстан]] | la = [[File:Flag of Laos.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лаос|Лаос]] | lb = [[File:Flag of Lebanon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливан|Ливан]] | lc = [[File:Flag of Saint Lucia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Люсия|Сэнт-Люсия]] | li = [[File:Flag of Liechtenstein.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лихтенштэйн|Лихтенштэйн]] | lk = [[File:Flag of Sri Lanka.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шри-Ланка|Шри-Ланка]] | lr = [[File:Flag of Liberia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Либерия|Либерия]] | ls = [[File:Flag of Lesotho.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лесота|Лесота]] | lt = [[File:Flag of Lithuania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Литва|Литва]] | lu = [[File:Flag of Luxembourg.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Люксембург|Люксембург]] | lv = [[File:Flag of Latvia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Латвия|Латвия]] | ly = [[File:Flag of Libya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливия|Ливия]] | ma = [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Марокко|Марокко]] | mc = [[File:Flag of Monaco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монако|Монако]] | md = [[File:Flag of Moldova.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Молдавия|Молдавия]] | me = [[File:Flag of Montenegro.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Черногория|Черногория]] | mf = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Мартен|Сен-Мартен]] | mg = [[File:Flag of Madagascar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мадагаскар|Мадагаскар]] | mh = [[File:Flag of the Marshall Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маршалл ЧIинкIиллъабе|Маршалл ЧIинкIиллъабе]] | mk = [[File:Flag of North Macedonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Македония|Шималияб Македония]] | ml = [[File:Flag of Mali.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мали|Мали]] | mm = [[File:Flag of Myanmar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Миянма|Миянма]] | mn = [[File:Flag of Mongolia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монголия|Монголия]] | mo = [[File:Flag of Macau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Макао|Макао]] | mp = [[File:Flag of the Northern Mariana Islands.gdo|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималиял Мариан чIинкIиллъабе|Шималиял Мариан чIинкIиллъабе]] | mq = [[File:Flag of Martinique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мартиника|Мартиника]] | mr = [[File:Flag of Mauritania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мавритания|Мавритания]] | ms = [[File:Flag of Montserrat.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монтсеррат|Монтсеррат]] | mt = [[File:Flag of Malta.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малта|Малта]] | mu = [[File:Flag of Mauritius.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маврикий|Маврикий]] | mv = [[File:Flag of Maldives.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малдив Республика|Малдив Республика]] | mw = [[File:Flag of Malawi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малави|Малави]] | mx = [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мексика|Мексика]] | my = [[File:Flag of Malaysia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малайзия|Малайзия]] | mz = [[File:Flag of Mozambique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мозамбик|Мозамбик]] | na = [[File:Flag of Namibia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Намибия|Намибия]] | nc = [[File:Flag of New Caledonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Каледония|ЦIив Каледония]] | ne = [[File:Flag of Niger.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигер|Нигер]] | nf = [[File:Flag of Norfolk Island.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норфолк чIинкIиллъи|Норфолк чIинкIиллъи]] | ng = [[File:Flag of Nigeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигерия|Нигерия]] | ni = [[File:Flag of Nicaragua.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Никарагуа|Никарагуа]] | nl = [[File:Flag of the Netherlands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нидерланд|Нидерланд]] | no = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норвегия|Норвегия]] | np = [[File:Flag of Nepal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Непал|Непал]] | nr = [[File:Flag of Nauru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Науру|Науру]] | nu = [[File:Flag of Niue.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ниуэ|Ниуэ]] | nz = [[File:Flag of New Zealand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Зеландия|ЦIив Зеландия]] | om = [[File:Flag of Oman.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Оман|Оман]] | pa = [[File:Flag of Panama.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Панама|Панама]] | pe = [[File:Flag of Peru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Перу|Перу]] | pf = [[File:Flag of French Polynesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Француз Полинезия|Француз Полинезия]] | pg = [[File:Flag of Papua New Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Папуа — ЦIив Гвинея|Папуа — ЦIив Гвинея]] | ph = [[File:Flag of the Philippines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Филиппин|Филиппин]] | pk = [[File:Flag of Pakistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пакистан|Пакистан]] | pl = [[File:Flag of Poland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Полша|Полша]] | pm = [[File:Flag of Saint Pierre and Miquelon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Пиер ва Микелон|Сэн-Пиер ва Микелон]] | pn = [[File:Flag of the Pitcairn Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Питкерн чIинкIиллъабе|Питкерн чIинкIиллъабе]] | pr = [[File:Flag of Puerto Rico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | pt = [[File:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Португалия|Португалия]] | pw = [[File:Flag of Palau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палау|Палау]] | py = [[File:Flag of Paraguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Парагвай|Парагвай]] | qa = [[File:Flag of Qatar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Катар|Катар]] | re = [[File:Flag of Réunion.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Реюнион|Реюнион]] | ro = [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руминия|Руминия]] | rs = [[File:Flag of Serbia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сербия|Сербия]] | ru = [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Россия|Россия]] | rw = [[File:Flag of Rwanda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руанда|Руанда]] | sa = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/СагIудиярдуб ГIарабия|СагIудиярдуб ГIарабия]] | sb = [[File:Flag of the Solomon Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Соломон ЧIинкIиллъабе|Соломон ЧIинкIиллъабе]] | sc = [[File:Flag of Seychelles.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сейшел чIинкIиллъабе|Сейшел чIинкIиллъабе]] | sd = [[File:Flag of Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Судан|Судан]] | se | swe = [[File:Flag of Sweden.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швеция|Швеция]] | sg = [[File:Flag of Singapore.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сингапур|Сингапур]] | sh = [[File:Flag of Saint Helena.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи|Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи]] | si = [[File:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словения|Словения]] | sj = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шпицберген ва Ян-Майен|Шпицберген ва Ян-Майен]] | sk = [[File:Flag of Slovakia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словакия|Словакия]] | sl = [[File:Flag of Sierra Leone.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Сиерра-Леоне|Сиерра-Леоне]] | sm = [[File:Flag of San Marino.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Марино|Сан-Марино]] | sn = [[File:Flag of Senegal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сенегал|Сенегал]] | so = [[File:Flag of Somalia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомали|Сомали]] | sr = [[File:Flag of Suriname.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Суринам|Суринам]] | ss = [[File:Flag of South Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Судан|Къирпаяб Судан]] | st = [[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Томе ва Принсипи|Сан-Томе ва Принсипи]] | su = [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Советиял СоциализмалIи РеспубликабелIи Союз|Совет Союз]] | sv = [[File:Flag of El Salvador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Салвадор|Салвадор]] | sx = [[File:Flag of Sint Maarten.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Синт-Мартен|Синт-Мартен]] | sy = [[File:Flag of Syria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шам|Шам]] | sz = [[File:Flag of Eswatini.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эсватини|Эсватини]] | tc = [[File:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Теркс ва Кайкос|Теркс ва Кайкос]] | td = [[File:Flag of Chad.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чад|Чад]] | tf = [[File:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ФранциялIи Жанубиял ва Антарктикиял территориябе|ФранциялIи Жанубиял территориябе]] | tg = [[File:Flag of Togo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Того|Того]] | th = [[File:Flag of Thailand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайланд|Тайланд]] | tj = [[File:Flag of Tajikistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Таджикистан|Таджикистан]] | tk = [[File:Flag of Tokelau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Токелау|Токелау]] | tl = [[File:Flag of East Timor.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Машрикъияб Тимор|Машрикъияб Тимор]] | tm = [[File:Flag of Turkmenistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Туркменистан|Туркменистан]] | tn = [[File:Flag of Tunisia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тунис|Тунис]] | to = [[File:Flag of Tonga.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тонга|Тонга]] | tr = [[File:Flag of Turkey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Турция|Турция]] | tt = [[File:Flag of Trinidad and Tobago.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Тринидад ва Тобага|Тринидад ва Тобага]] | tv = [[File:Flag of Tuvalu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тувалу|Тувалу]] | tw = [[File:Flag of Taiwan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайван|Тайван]] | tz = [[File:Flag of Tanzania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Танзания|Танзания]] | ua = [[File:Flag of Ukraine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Украина|Украина]] | ug = [[File:Flag of Uganda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уганда|Уганда]] | um = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе|Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе]] | us = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Целъибу Штатабе|АЦШ]] | uy = [[File:Flag of Uruguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уругвай|Уругвай]] | uz = [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Узбекистан|Узбекистан]] | va = [[File:Flag of Vatican City.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ватикан|Ватикан]] | vc = [[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сент-Винсент ва Гренадин|Сент-Винсент ва Гренадин]] | ve = [[File:Flag of Venezuela.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венесуэла|Венесуэла]] | vg = [[File:Flag of the British Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе|БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vi = [[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе|АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vn = [[File:Flag of Vietnam.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ветнам|Ветнам]] | vu = [[File:Flag of Vanuatu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Вануату|Вануату]] | wf = [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уоллис ва Футуна|Уоллис ва Футуна]] | ws = [[File:Flag of Samoa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Самоа|Самоа]] | ye = [[File:Flag of Yemen.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Йемен|Йемен]] | yt = [[File:Flag of Mayotte.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Майотта|Майотта]] | za = [[File:Flag of South Africa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб АфрикалIи Республика|КъАР]] | zm = [[File:Flag of Zambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Замбия|Замбия]] | zw = [[File:Flag of Zimbabwe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Зимбабве|Зимбабве]] | xk = [[File:Flag of Kosovo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Косово|Косово]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | ab = [[File:Flag of Abkhazia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Абхазия|Абхазия]] | os = [[File:Flag of South Ossetia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Асетия|Къирпаяб Асетия]] | nc = [[File:Flag of Northern Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Кипр|Шималияб Кипр]] | somaliland = [[File:Flag of Somaliland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомалиленд|Сомалиленд]] | eh = [[File:Flag of Western Sahara.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Магърибияб Сахара|Магърибияб Сахара]]}}</span><noinclude>{{Wp/gdo/Doc}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": { "gdo": "ПачалихъилIи код" }, "description": { "gdo": "2-лъи пачалихъилIи код (Alpha-2 ISO-3166-1)" }, "example": { "gdo": "ru" }, "type": "unknown", "required": true } }, "format": "inline" } </templatedata></noinclude> bp0jzcd9hgetmv7ff7drcenrsim24h3 7290211 7289814 2026-08-20T05:35:32Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290211 wikitext text/x-wiki <span class="flags" style="white-space: nowrap">{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} | gdo = [[File:Флаг годоберинцев.png|22px|border]] [[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]] | ad = [[File:Flag of Andorra.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Андорра|Андорра]] | ae = [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Целъибу ГIараб Эмиратабе|ЦГIЭ]] | af = [[File:Flag of Afghanistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Афгъанистан|Афгъанистан]] | ag = [[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Антигуа ва Барбуда|Антигуа ва Барбуда]] | al = [[File:Flag of Albania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Албания|Албания]] | am = [[File:Flag of Armenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эрмения|Эрмения]] | ao = [[File:Flag of Angola.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ангола|Ангола]] | ar = [[File:Flag of Argentina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аргентина|Аргентина]] | at = [[File:Flag of Austria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австрия|Австрия]] | au = [[File:Flag of Australia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австралия|Австралия]] | ax | ala = [[File:Flag of Åland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аланд чIинкIиллъабе|Аланд чIинкIиллъабе]] | az = [[File:Flag of Azerbaijan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Азербижан|Азербижан]] | ba = [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Босния ва Герцеговина|Босния ва Герцеговина]] | bb = [[File:Flag of Barbados.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Барбадос|Барбадос]] | bd = [[File:Flag of Bangladesh.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бангладеш|Бангладеш]] | be = [[File:Flag of Belgium.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белгия|Белгия]] | bf = [[File:Flag of Burkina Faso.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Буркина-Фасо|Буркина-Фасо]] | bg = [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Болгария|Болгария]] | bh = [[File:Flag of Bahrain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БахIрейн|БахIрейн]] | bi = [[File:Flag of Burundi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бурунди|Бурунди]] | bj = [[File:Flag of Benin.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бенин|Бенин]] | bn = [[File:Flag of Brunei.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Брунэй|Брунэй]] | bo = [[File:Flag of Bolivia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Боливия|Боливия]] | br = [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бразилия|Бразилия]] | bs = [[File:Flag of the Bahamas.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Багама ЧIинкIиллъабе|Багама ЧIинкIиллъабе]] | bt = [[File:Flag of Bhutan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бутан|Бутан]] | bw = [[File:Flag of Botswana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ботсвана|Ботсвана]] | by = [[File:Flag of Belarus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Беларус|Беларус]] | bz = [[File:Flag of Belize.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белиз|Белиз]] | ca = [[File:Flag of Canada.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Канада|Канада]] | cd = [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Демократикияб Республика|Конго ДР]] | cf = [[File:Flag of the Central African Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бакьусу АфрикалIи Республика|БАР]] | cg = [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Республика|Конго]] | ch = [[File:Flag of Switzerland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швейцария|Швейцария]] | ci = [[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кот-д’Ивуар|Кот-д’Ивуар]] | cl = [[File:Flag of Chile.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чили|Чили]] | cm = [[File:Flag of Cameroon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камерун|Камерун]] | cn = [[File:Flag of China.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Китай|Китай]] | co = [[File:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Колумбия|Колумбия]] | cr = [[File:Flag of Costa Rica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Коста-Рика|Коста-Рика]] | cu = [[File:Flag of Cuba.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Куба|Куба]] | cy = [[File:Flag of Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кипр|Кипр]] | cz = [[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чехия|Чехия]] | de = [[File:Flag of Germany.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Германия|Германия]] | dk = [[File:Flag of Denmark.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Дания|Дания]] | dm = [[File:Flag of Dominica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминика|Доминика]] | do = [[File:Flag of the Dominican Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминикана Республика|Доминикана Республика]] | dz = [[File:Flag of Algeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Алжир|Алжир]] | ec = [[File:Flag of Ecuador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эквадор|Эквадор]] | ee = [[File:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эстония|Эстония]] | eg = [[File:Flag of Egypt.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мисри|Мисри]] | er = [[File:Flag of Eritrea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эритрея|Эритрея]] | es = [[File:Flag of Spain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Испания|Испания]] | et = [[File:Flag of Ethiopia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ХIабашия|ХIабашия]] | eu = [[File:Flag of Europe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЕвропалIи союз|ЕвропалIи союз]] | fi = [[File:Flag of Finland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Финляндия|Финляндия]] | fj = [[File:Flag of Fiji.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фиджи|Фиджи]] | fo = [[File:Flag of the Faroe Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фарер чIинкIиллъабе|Фарер чIинкIиллъабе]] | fm = [[File:Flag of Micronesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Микронезия|Микронезия]] | fr = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Франция|Франция]] | ga = [[File:Flag of Gabon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Габон|Габон]] | gb = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БечIуха Британия|БечIуха Британия]] | gb-eng | eng = [[File:Flag of England.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Англия|Англия]] | gb-sct | sct = [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шотландия|Шотландия]] | gb-wls | wls = [[File:Flag of Wales.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уэлс|Уэлс]] | gb-nir | nir = [[File:Flag of Northern Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Ирландия|Шималияб Ирландия]] | ge = [[File:Flag of Georgia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гуржи|Гуржи]] | gh = [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гана|Гана]] | gl = [[File:Flag of Greenland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гренландия|Гренландия]] | gm = [[File:Flag of the Gambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гамбия|Гамбия]] | gn = [[File:Flag of Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея|Гвинея]] | gq = [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Экваторияб Гвинея|Экваторияб Гвинея]] | gr = [[File:Flag of Greece.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Греция|Греция]] | gt = [[File:Flag of Guatemala.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гватемала|Гватемала]] | gw = [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея-Бисау|Гвинея-Бисау]] | gy = [[File:Flag of Guyana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гайана|Гайана]] | hk = [[File:Flag of Hong Kong.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гонконг|Гонконг]] | hm = [[File:Flag of Heard Island and McDonald Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе| Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе]] | hn = [[File:Flag of Honduras.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гондурас|Гондурас]] | hr = [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хорватия|Хорватия]] | ht = [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гаити|Гаити]] | hu = [[File:Flag of Hungary.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венгрия|Венгрия]] | id = [[File:Flag of Indonesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индонезия|Индонезия]] | ie = [[File:Flag of Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ирландия|Ирландия]] | il = [[File:Flag of Israel.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIизраил|ГIизраил]] | im = [[File:Flag of the Isle of Man.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мэн ЧIинкIиллъи|Мэн ЧIинкIиллъи]] | in = [[File:Flag of India.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индия|Индия]] | io = [[File:Flag of the British Indian Ocean Territory.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория| ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория]] | iq = [[File:Flag of Iraq.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIиракъ|ГIиракъ]] | ir = [[File:Flag of Iran.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иран|Иран]] | is = [[File:Flag of Iceland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исландия|Исландия]] | it = [[File:Flag of Italy.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Италия|Италия]] | je = [[File:Flag of Jersey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Джерси|Джерси]] | jm = [[File:Flag of Jamaica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ямайка|Ямайка]] | jo = [[File:Flag of Jordan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иордания|Иордания]] | jp = [[File:Flag of Japan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Япуния|Япуния]] | ke = [[File:Flag of Kenya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кения|Кения]] | kg = [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хъиргъизистан|Хъиргъизистан]] | kh = [[File:Flag of Cambodia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камбоджа|Камбоджа]] | ki = [[File:Flag of Kiribati.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кирибати|Кирибати]] | km = [[File:Flag of the Comoros.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Комор чIинкIиллъабе|Комор чIинкIиллъабе]] | kn = [[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Китс ва Нэвис|Сэнт-Китс ва Нэвис]] | kp = [[File:Flag of North Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Корея|Шималияб Корея]] | kr = [[File:Flag of South Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Корея|Къирпаяб Корея]] | kw = [[File:Flag of Kuwait.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кувейт|Кувейт]] | ky = [[File:Flag of the Cayman Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кайман чIинкIиллъабе|Кайман чIинкIиллъабе]] | kz = [[File:Flag of Kazakhstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Казахстан|Казахстан]] | la = [[File:Flag of Laos.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лаос|Лаос]] | lb = [[File:Flag of Lebanon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливан|Ливан]] | lc = [[File:Flag of Saint Lucia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Люсия|Сэнт-Люсия]] | li = [[File:Flag of Liechtenstein.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лихтенштэйн|Лихтенштэйн]] | lk = [[File:Flag of Sri Lanka.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шри-Ланка|Шри-Ланка]] | lr = [[File:Flag of Liberia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Либерия|Либерия]] | ls = [[File:Flag of Lesotho.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лесота|Лесота]] | lt = [[File:Flag of Lithuania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Литва|Литва]] | lu = [[File:Flag of Luxembourg.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Люксембург|Люксембург]] | lv = [[File:Flag of Latvia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Латвия|Латвия]] | ly = [[File:Flag of Libya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливия|Ливия]] | ma = [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Марокко|Марокко]] | mc = [[File:Flag of Monaco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монако|Монако]] | md = [[File:Flag of Moldova.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Молдавия|Молдавия]] | me = [[File:Flag of Montenegro.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Черногория|Черногория]] | mf = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Мартен|Сен-Мартен]] | mg = [[File:Flag of Madagascar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мадагаскар|Мадагаскар]] | mh = [[File:Flag of the Marshall Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маршалл ЧIинкIиллъабе|Маршалл ЧIинкIиллъабе]] | mk = [[File:Flag of North Macedonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Македония|Шималияб Македония]] | ml = [[File:Flag of Mali.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мали|Мали]] | mm = [[File:Flag of Myanmar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Миянма|Миянма]] | mn = [[File:Flag of Mongolia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монголия|Монголия]] | mo = [[File:Flag of Macau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Макао|Макао]] | mp = [[File:Flag of the Northern Mariana Islands.gdo|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималиял Мариан чIинкIиллъабе|Шималиял Мариан чIинкIиллъабе]] | mq = [[File:Flag of Martinique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мартиника|Мартиника]] | mr = [[File:Flag of Mauritania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мавритания|Мавритания]] | ms = [[File:Flag of Montserrat.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монтсеррат|Монтсеррат]] | mt = [[File:Flag of Malta.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малта|Малта]] | mu = [[File:Flag of Mauritius.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маврикий|Маврикий]] | mv = [[File:Flag of Maldives.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малдив Республика|Малдив Республика]] | mw = [[File:Flag of Malawi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малави|Малави]] | mx = [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мексика|Мексика]] | my = [[File:Flag of Malaysia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малайзия|Малайзия]] | mz = [[File:Flag of Mozambique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мозамбик|Мозамбик]] | na = [[File:Flag of Namibia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Намибия|Намибия]] | nc = [[File:Flag of New Caledonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Каледония|ЦIив Каледония]] | ne = [[File:Flag of Niger.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигер|Нигер]] | nf = [[File:Flag of Norfolk Island.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норфолк чIинкIиллъи|Норфолк чIинкIиллъи]] | ng = [[File:Flag of Nigeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигерия|Нигерия]] | ni = [[File:Flag of Nicaragua.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Никарагуа|Никарагуа]] | nl = [[File:Flag of the Netherlands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нидерланд|Нидерланд]] | no = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норвегия|Норвегия]] | np = [[File:Flag of Nepal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Непал|Непал]] | nr = [[File:Flag of Nauru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Науру|Науру]] | nu = [[File:Flag of Niue.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ниуэ|Ниуэ]] | nz = [[File:Flag of New Zealand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Зеландия|ЦIив Зеландия]] | om = [[File:Flag of Oman.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Оман|Оман]] | pa = [[File:Flag of Panama.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Панама|Панама]] | pe = [[File:Flag of Peru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Перу|Перу]] | pf = [[File:Flag of French Polynesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Француз Полинезия|Француз Полинезия]] | pg = [[File:Flag of Papua New Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Папуа — ЦIив Гвинея|Папуа — ЦIив Гвинея]] | ph = [[File:Flag of the Philippines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Филиппин|Филиппин]] | pk = [[File:Flag of Pakistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пакистан|Пакистан]] | pl = [[File:Flag of Poland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Полша|Полша]] | pm = [[File:Flag of Saint Pierre and Miquelon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Пиер ва Микелон|Сэн-Пиер ва Микелон]] | pn = [[File:Flag of the Pitcairn Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Питкерн чIинкIиллъабе|Питкерн чIинкIиллъабе]] | pr = [[File:Flag of Puerto Rico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | pt = [[File:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Португалия|Португалия]] | pw = [[File:Flag of Palau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палау|Палау]] | py = [[File:Flag of Paraguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Парагвай|Парагвай]] | qa = [[File:Flag of Qatar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Катар|Катар]] | re = [[File:Flag of Réunion.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Реюнион|Реюнион]] | ro = [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руминия|Руминия]] | rs = [[File:Flag of Serbia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сербия|Сербия]] | ru = [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Россия|Россия]] | rw = [[File:Flag of Rwanda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руанда|Руанда]] | sa = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/СагIудиярдуб ГIарабия|СагIудиярдуб ГIарабия]] | sb = [[File:Flag of the Solomon Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Соломон ЧIинкIиллъабе|Соломон ЧIинкIиллъабе]] | sc = [[File:Flag of Seychelles.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сейшел чIинкIиллъабе|Сейшел чIинкIиллъабе]] | sd = [[File:Flag of Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Судан|Судан]] | se | swe = [[File:Flag of Sweden.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швеция|Швеция]] | sg = [[File:Flag of Singapore.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сингапур|Сингапур]] | sh = [[File:Flag of Saint Helena.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи|Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи]] | si = [[File:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словения|Словения]] | sj = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шпицберген ва Ян-Майен|Шпицберген ва Ян-Майен]] | sk = [[File:Flag of Slovakia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словакия|Словакия]] | sl = [[File:Flag of Sierra Leone.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Сиерра-Леоне|Сиерра-Леоне]] | sm = [[File:Flag of San Marino.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Марино|Сан-Марино]] | sn = [[File:Flag of Senegal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сенегал|Сенегал]] | so = [[File:Flag of Somalia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомали|Сомали]] | sr = [[File:Flag of Suriname.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Суринам|Суринам]] | ss = [[File:Flag of South Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Судан|Къирпаяб Судан]] | st = [[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Томе ва Принсипи|Сан-Томе ва Принсипи]] | su = [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Советиял СоциализмалIи РеспубликабелIи Союз|Совет Союз]] | sv = [[File:Flag of El Salvador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Салвадор|Салвадор]] | sx = [[File:Flag of Sint Maarten.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Синт-Мартен|Синт-Мартен]] | sy = [[File:Flag of Syria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шам|Шам]] | sz = [[File:Flag of Eswatini.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эсватини|Эсватини]] | tc = [[File:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Теркс ва Кайкос|Теркс ва Кайкос]] | td = [[File:Flag of Chad.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чад|Чад]] | tf = [[File:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ФранциялIи Жанубиял ва Антарктикиял территориябе|ФранциялIи Жанубиял территориябе]] | tg = [[File:Flag of Togo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Того|Того]] | th = [[File:Flag of Thailand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайланд|Тайланд]] | tj = [[File:Flag of Tajikistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Таджикистан|Таджикистан]] | tk = [[File:Flag of Tokelau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Токелау|Токелау]] | tl = [[File:Flag of East Timor.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Машрикъияб Тимор|Машрикъияб Тимор]] | tm = [[File:Flag of Turkmenistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Туркменистан|Туркменистан]] | tn = [[File:Flag of Tunisia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тунис|Тунис]] | to = [[File:Flag of Tonga.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тонга|Тонга]] | tr = [[File:Flag of Turkey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Турция|Турция]] | tt = [[File:Flag of Trinidad and Tobago.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Тринидад ва Тобага|Тринидад ва Тобага]] | tv = [[File:Flag of Tuvalu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тувалу|Тувалу]] | tw = [[File:Flag of Taiwan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайван|Тайван]] | tz = [[File:Flag of Tanzania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Танзания|Танзания]] | ua = [[File:Flag of Ukraine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Украина|Украина]] | ug = [[File:Flag of Uganda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уганда|Уганда]] | um = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе|Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе]] | us = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Целъибу Штатабе|АЦШ]] | uy = [[File:Flag of Uruguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уругвай|Уругвай]] | uz = [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Узбекистан|Узбекистан]] | va = [[File:Flag of Vatican City.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ватикан|Ватикан]] | vc = [[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сент-Винсент ва Гренадин|Сент-Винсент ва Гренадин]] | ve = [[File:Flag of Venezuela.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венесуэла|Венесуэла]] | vg = [[File:Flag of the British Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе|БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vi = [[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе|АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vn = [[File:Flag of Vietnam.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ветнам|Ветнам]] | vu = [[File:Flag of Vanuatu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Вануату|Вануату]] | wf = [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уоллис ва Футуна|Уоллис ва Футуна]] | ws = [[File:Flag of Samoa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Самоа|Самоа]] | ye = [[File:Flag of Yemen.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Йемен|Йемен]] | yt = [[File:Flag of Mayotte.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Майотта|Майотта]] | za = [[File:Flag of South Africa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб АфрикалIи Республика|КъАР]] | zm = [[File:Flag of Zambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Замбия|Замбия]] | zw = [[File:Flag of Zimbabwe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Зимбабве|Зимбабве]] | xk = [[File:Flag of Kosovo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Косово|Косово]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | ab = [[File:Flag of Abkhazia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Абхазия|Абхазия]] | os = [[File:Flag of South Ossetia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Асетия|Къирпаяб Асетия]] | nc = [[File:Flag of Northern Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Кипр|Шималияб Кипр]] | somaliland = [[File:Flag of Somaliland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомалиленд|Сомалиленд]] | eh = [[File:Flag of Western Sahara.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Магърибияб Сахара|Магърибияб Сахара]]}}</span><noinclude>{{Wp/gdo/Doc}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": { "gdo": "ПачалихъилIи код" }, "description": { "gdo": "2-лъи пачалихъилIи код (Alpha-2 ISO-3166-1)" }, "example": { "gdo": "ru" }, "type": "unknown", "required": true } }, "format": "inline" } </templatedata></noinclude> ptiecc8itr9s7llw2kt6gglusot9df2 7290213 7290211 2026-08-20T05:54:09Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290213 wikitext text/x-wiki <span class="flags" style="white-space: nowrap">{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} | gdo = [[File:Флаг годоберинцев.png|22px|border]] [[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]] | ad = [[File:Flag of Andorra.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Андорра|Андорра]] | ae = [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Целъибу ГIараб Эмиратабе|ЦГIЭ]] | af = [[File:Flag of Afghanistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Афгъанистан|Афгъанистан]] | ag = [[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Антигуа ва Барбуда|Антигуа ва Барбуда]] | al = [[File:Flag of Albania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Албания|Албания]] | am = [[File:Flag of Armenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эрмения|Эрмения]] | ao = [[File:Flag of Angola.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ангола|Ангола]] | ar = [[File:Flag of Argentina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аргентина|Аргентина]] | at = [[File:Flag of Austria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австрия|Австрия]] | au = [[File:Flag of Australia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австралия|Австралия]] | ax | ala = [[File:Flag of Åland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аланд чIинкIиллъабе|Аланд чIинкIиллъабе]] | az = [[File:Flag of Azerbaijan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Азербижан|Азербижан]] | ba = [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Босния ва Герцеговина|Босния ва Герцеговина]] | bb = [[File:Flag of Barbados.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Барбадос|Барбадос]] | bd = [[File:Flag of Bangladesh.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бангладеш|Бангладеш]] | be = [[File:Flag of Belgium.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белгия|Белгия]] | bf = [[File:Flag of Burkina Faso.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Буркина-Фасо|Буркина-Фасо]] | bg = [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Болгария|Болгария]] | bh = [[File:Flag of Bahrain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БахIрейн|БахIрейн]] | bi = [[File:Flag of Burundi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бурунди|Бурунди]] | bj = [[File:Flag of Benin.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бенин|Бенин]] | bn = [[File:Flag of Brunei.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Брунэй|Брунэй]] | bo = [[File:Flag of Bolivia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Боливия|Боливия]] | br = [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бразилия|Бразилия]] | bs = [[File:Flag of the Bahamas.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Багама ЧIинкIиллъабе|Багама ЧIинкIиллъабе]] | bt = [[File:Flag of Bhutan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бутан|Бутан]] | bw = [[File:Flag of Botswana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ботсвана|Ботсвана]] | by = [[File:Flag of Belarus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Беларус|Беларус]] | bz = [[File:Flag of Belize.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белиз|Белиз]] | ca = [[File:Flag of Canada.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Канада|Канада]] | cd = [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Демократикияб Республика|Конго ДР]] | cf = [[File:Flag of the Central African Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бакьусу АфрикалIи Республика|БАР]] | cg = [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Республика|Конго]] | ch = [[File:Flag of Switzerland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швейцария|Швейцария]] | ci = [[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кот-д’Ивуар|Кот-д’Ивуар]] | cl = [[File:Flag of Chile.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чили|Чили]] | cm = [[File:Flag of Cameroon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камерун|Камерун]] | cn = [[File:Flag of China.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Китай|Китай]] | co = [[File:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Колумбия|Колумбия]] | cr = [[File:Flag of Costa Rica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Коста-Рика|Коста-Рика]] | cu = [[File:Flag of Cuba.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Куба|Куба]] | cy = [[File:Flag of Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кипр|Кипр]] | cz = [[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чехия|Чехия]] | de = [[File:Flag of Germany.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Германия|Германия]] | dk = [[File:Flag of Denmark.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Дания|Дания]] | dm = [[File:Flag of Dominica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминика|Доминика]] | do = [[File:Flag of the Dominican Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминикана Республика|Доминикана Республика]] | dz = [[File:Flag of Algeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Алжир|Алжир]] | ec = [[File:Flag of Ecuador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эквадор|Эквадор]] | ee = [[File:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эстония|Эстония]] | eg = [[File:Flag of Egypt.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мисри|Мисри]] | er = [[File:Flag of Eritrea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эритрея|Эритрея]] | es = [[File:Flag of Spain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Испания|Испания]] | et = [[File:Flag of Ethiopia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ХIабашия|ХIабашия]] | eu = [[File:Flag of Europe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЕвропалIи союз|ЕвропалIи союз]] | fi = [[File:Flag of Finland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Финляндия|Финляндия]] | fj = [[File:Flag of Fiji.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фиджи|Фиджи]] | fo = [[File:Flag of the Faroe Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фарер чIинкIиллъабе|Фарер чIинкIиллъабе]] | fm = [[File:Flag of Micronesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Микронезия|Микронезия]] | fr = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Франция|Франция]] | ga = [[File:Flag of Gabon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Габон|Габон]] | gb = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БечIуха Британия|БечIуха Британия]] | gb-eng | eng = [[File:Flag of England.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Англия|Англия]] | gb-sct | sct = [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шотландия|Шотландия]] | gb-wls | wls = [[File:Flag of Wales.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уэлс|Уэлс]] | gb-nir | nir = [[File:Flag of Northern Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Ирландия|Шималияб Ирландия]] | ge = [[File:Flag of Georgia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гуржи|Гуржи]] | gh = [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гана|Гана]] | gl = [[File:Flag of Greenland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гренландия|Гренландия]] | gm = [[File:Flag of the Gambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гамбия|Гамбия]] | gn = [[File:Flag of Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея|Гвинея]] | gq = [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Экваторияб Гвинея|Экваторияб Гвинея]] | gr = [[File:Flag of Greece.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Греция|Греция]] | gt = [[File:Flag of Guatemala.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гватемала|Гватемала]] | gw = [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея-Бисау|Гвинея-Бисау]] | gy = [[File:Flag of Guyana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гайана|Гайана]] | hk = [[File:Flag of Hong Kong.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гонконг|Гонконг]] | hm = [[File:Flag of Heard Island and McDonald Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе| Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе]] | hn = [[File:Flag of Honduras.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гондурас|Гондурас]] | hr = [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хорватия|Хорватия]] | ht = [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гаити|Гаити]] | hu = [[File:Flag of Hungary.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венгрия|Венгрия]] | id = [[File:Flag of Indonesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индонезия|Индонезия]] | ie = [[File:Flag of Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ирландия|Ирландия]] | il = [[File:Flag of Israel.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIизраил|ГIизраил]] | im = [[File:Flag of the Isle of Man.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мэн ЧIинкIиллъи|Мэн ЧIинкIиллъи]] | in = [[File:Flag of India.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индия|Индия]] | io = [[File:Flag of the British Indian Ocean Territory.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория| ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория]] | iq = [[File:Flag of Iraq.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIиракъ|ГIиракъ]] | ir = [[File:Flag of Iran.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иран|Иран]] | is = [[File:Flag of Iceland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исландия|Исландия]] | it = [[File:Flag of Italy.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Италия|Италия]] | je = [[File:Flag of Jersey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Джерси|Джерси]] | jm = [[File:Flag of Jamaica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ямайка|Ямайка]] | jo = [[File:Flag of Jordan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иордания|Иордания]] | jp = [[File:Flag of Japan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Япуния|Япуния]] | ke = [[File:Flag of Kenya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кения|Кения]] | kg = [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хъиргъизистан|Хъиргъизистан]] | kh = [[File:Flag of Cambodia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камбоджа|Камбоджа]] | ki = [[File:Flag of Kiribati.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кирибати|Кирибати]] | km = [[File:Flag of the Comoros.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Комор чIинкIиллъабе|Комор чIинкIиллъабе]] | kn = [[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сент-Китс ва Невис|Сент-Китс ва Невис]] | kp = [[File:Flag of North Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Корей ХалкъилIи Демократикияб Республика|КХДР]] | kr = [[File:Flag of South Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Республика Корея|Къирпаяб Корея]] | kw = [[File:Flag of Kuwait.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кувейт|Кувейт]] | ky = [[File:Flag of the Cayman Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кайман чIинкIиллъабе|Кайман чIинкIиллъабе]] | kz = [[File:Flag of Kazakhstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Казахстан|Казахстан]] | la = [[File:Flag of Laos.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лаос|Лаос]] | lb = [[File:Flag of Lebanon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливан|Ливан]] | lc = [[File:Flag of Saint Lucia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Люсия|Сэнт-Люсия]] | li = [[File:Flag of Liechtenstein.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лихтенштейн|Лихтенштейн]] | lk = [[File:Flag of Sri Lanka.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шри-Ланка|Шри-Ланка]] | lr = [[File:Flag of Liberia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Либерия|Либерия]] | ls = [[File:Flag of Lesotho.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лесота|Лесота]] | lt = [[File:Flag of Lithuania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Литва|Литва]] | lu = [[File:Flag of Luxembourg.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Люксембург|Люксембург]] | lv = [[File:Flag of Latvia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Латвия|Латвия]] | ly = [[File:Flag of Libya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливия|Ливия]] | ma = [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Марокко|Марокко]] | mc = [[File:Flag of Monaco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монако|Монако]] | md = [[File:Flag of Moldova.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Молдавия|Молдавия]] | me = [[File:Flag of Montenegro.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Черногория|Черногория]] | mf = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Мартен|Сен-Мартен]] | mg = [[File:Flag of Madagascar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мадагаскар|Мадагаскар]] | mh = [[File:Flag of the Marshall Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маршалл ЧIинкIиллъабе|Маршалл ЧIинкIиллъабе]] | mk = [[File:Flag of North Macedonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Македония|Шималияб Македония]] | ml = [[File:Flag of Mali.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мали|Мали]] | mm = [[File:Flag of Myanmar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Миянма|Миянма]] | mn = [[File:Flag of Mongolia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монголия|Монголия]] | mo = [[File:Flag of Macau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Макао|Макао]] | mp = [[File:Flag of the Northern Mariana Islands.gdo|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималиял Мариан чIинкIиллъабе|Шималиял Мариан чIинкIиллъабе]] | mq = [[File:Flag of Martinique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мартиника|Мартиника]] | mr = [[File:Flag of Mauritania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мавритания|Мавритания]] | ms = [[File:Flag of Montserrat.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монтсеррат|Монтсеррат]] | mt = [[File:Flag of Malta.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малта|Малта]] | mu = [[File:Flag of Mauritius.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маврикий|Маврикий]] | mv = [[File:Flag of Maldives.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малдив Республика|Малдив Республика]] | mw = [[File:Flag of Malawi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малави|Малави]] | mx = [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мексика|Мексика]] | my = [[File:Flag of Malaysia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малайзия|Малайзия]] | mz = [[File:Flag of Mozambique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мозамбик|Мозамбик]] | na = [[File:Flag of Namibia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Намибия|Намибия]] | nc = [[File:Flag of New Caledonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Каледония|ЦIив Каледония]] | ne = [[File:Flag of Niger.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигер|Нигер]] | nf = [[File:Flag of Norfolk Island.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норфолк чIинкIиллъи|Норфолк чIинкIиллъи]] | ng = [[File:Flag of Nigeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигерия|Нигерия]] | ni = [[File:Flag of Nicaragua.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Никарагуа|Никарагуа]] | nl = [[File:Flag of the Netherlands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нидерланд|Нидерланд]] | no = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норвегия|Норвегия]] | np = [[File:Flag of Nepal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Непал|Непал]] | nr = [[File:Flag of Nauru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Науру|Науру]] | nu = [[File:Flag of Niue.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ниуэ|Ниуэ]] | nz = [[File:Flag of New Zealand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Зеландия|ЦIив Зеландия]] | om = [[File:Flag of Oman.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Оман|Оман]] | pa = [[File:Flag of Panama.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Панама|Панама]] | pe = [[File:Flag of Peru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Перу|Перу]] | pf = [[File:Flag of French Polynesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Француз Полинезия|Француз Полинезия]] | pg = [[File:Flag of Papua New Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Папуа — ЦIив Гвинея|Папуа — ЦIив Гвинея]] | ph = [[File:Flag of the Philippines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Филиппин|Филиппин]] | pk = [[File:Flag of Pakistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пакистан|Пакистан]] | pl = [[File:Flag of Poland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Полша|Полша]] | pm = [[File:Flag of Saint Pierre and Miquelon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Пиер ва Микелон|Сэн-Пиер ва Микелон]] | pn = [[File:Flag of the Pitcairn Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Питкерн чIинкIиллъабе|Питкерн чIинкIиллъабе]] | pr = [[File:Flag of Puerto Rico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | pt = [[File:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Португалия|Португалия]] | pw = [[File:Flag of Palau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палау|Палау]] | py = [[File:Flag of Paraguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Парагвай|Парагвай]] | qa = [[File:Flag of Qatar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Катар|Катар]] | re = [[File:Flag of Réunion.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Реюнион|Реюнион]] | ro = [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руминия|Руминия]] | rs = [[File:Flag of Serbia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сербия|Сербия]] | ru = [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Россия|Россия]] | rw = [[File:Flag of Rwanda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руанда|Руанда]] | sa = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/СагIудиярдуб ГIарабия|СагIудиярдуб ГIарабия]] | sb = [[File:Flag of the Solomon Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Соломон ЧIинкIиллъабе|Соломон ЧIинкIиллъабе]] | sc = [[File:Flag of Seychelles.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сейшел чIинкIиллъабе|Сейшел чIинкIиллъабе]] | sd = [[File:Flag of Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Судан|Судан]] | se | swe = [[File:Flag of Sweden.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швеция|Швеция]] | sg = [[File:Flag of Singapore.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сингапур|Сингапур]] | sh = [[File:Flag of Saint Helena.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи|Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи]] | si = [[File:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словения|Словения]] | sj = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шпицберген ва Ян-Майен|Шпицберген ва Ян-Майен]] | sk = [[File:Flag of Slovakia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словакия|Словакия]] | sl = [[File:Flag of Sierra Leone.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Сиерра-Леоне|Сиерра-Леоне]] | sm = [[File:Flag of San Marino.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Марино|Сан-Марино]] | sn = [[File:Flag of Senegal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сенегал|Сенегал]] | so = [[File:Flag of Somalia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомали|Сомали]] | sr = [[File:Flag of Suriname.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Суринам|Суринам]] | ss = [[File:Flag of South Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Судан|Къирпаяб Судан]] | st = [[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Томе ва Принсипи|Сан-Томе ва Принсипи]] | su = [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Советиял СоциализмалIи РеспубликабелIи Союз|Совет Союз]] | sv = [[File:Flag of El Salvador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Салвадор|Салвадор]] | sx = [[File:Flag of Sint Maarten.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Синт-Мартен|Синт-Мартен]] | sy = [[File:Flag of Syria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шам|Шам]] | sz = [[File:Flag of Eswatini.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эсватини|Эсватини]] | tc = [[File:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Теркс ва Кайкос|Теркс ва Кайкос]] | td = [[File:Flag of Chad.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чад|Чад]] | tf = [[File:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ФранциялIи Жанубиял ва Антарктикиял территориябе|ФранциялIи Жанубиял территориябе]] | tg = [[File:Flag of Togo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Того|Того]] | th = [[File:Flag of Thailand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайланд|Тайланд]] | tj = [[File:Flag of Tajikistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Таджикистан|Таджикистан]] | tk = [[File:Flag of Tokelau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Токелау|Токелау]] | tl = [[File:Flag of East Timor.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Машрикъияб Тимор|Машрикъияб Тимор]] | tm = [[File:Flag of Turkmenistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Туркменистан|Туркменистан]] | tn = [[File:Flag of Tunisia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тунис|Тунис]] | to = [[File:Flag of Tonga.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тонга|Тонга]] | tr = [[File:Flag of Turkey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Турция|Турция]] | tt = [[File:Flag of Trinidad and Tobago.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Тринидад ва Тобага|Тринидад ва Тобага]] | tv = [[File:Flag of Tuvalu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тувалу|Тувалу]] | tw = [[File:Flag of Taiwan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайван|Тайван]] | tz = [[File:Flag of Tanzania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Танзания|Танзания]] | ua = [[File:Flag of Ukraine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Украина|Украина]] | ug = [[File:Flag of Uganda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уганда|Уганда]] | um = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе|Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе]] | us = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Целъибу Штатабе|АЦШ]] | uy = [[File:Flag of Uruguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уругвай|Уругвай]] | uz = [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Узбекистан|Узбекистан]] | va = [[File:Flag of Vatican City.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ватикан|Ватикан]] | vc = [[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сент-Винсент ва Гренадин|Сент-Винсент ва Гренадин]] | ve = [[File:Flag of Venezuela.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венесуэла|Венесуэла]] | vg = [[File:Flag of the British Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе|БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vi = [[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе|АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vn = [[File:Flag of Vietnam.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ветнам|Ветнам]] | vu = [[File:Flag of Vanuatu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Вануату|Вануату]] | wf = [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уоллис ва Футуна|Уоллис ва Футуна]] | ws = [[File:Flag of Samoa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Самоа|Самоа]] | ye = [[File:Flag of Yemen.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Йемен|Йемен]] | yt = [[File:Flag of Mayotte.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Майотта|Майотта]] | za = [[File:Flag of South Africa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб АфрикалIи Республика|КъАР]] | zm = [[File:Flag of Zambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Замбия|Замбия]] | zw = [[File:Flag of Zimbabwe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Зимбабве|Зимбабве]] | xk = [[File:Flag of Kosovo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Косово|Косово]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | ab = [[File:Flag of Abkhazia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Абхазия|Абхазия]] | os = [[File:Flag of South Ossetia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Асетия|Къирпаяб Асетия]] | nc = [[File:Flag of Northern Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Кипр|Шималияб Кипр]] | somaliland = [[File:Flag of Somaliland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомалиленд|Сомалиленд]] | eh = [[File:Flag of Western Sahara.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Магърибияб Сахара|Магърибияб Сахара]]}}</span><noinclude>{{Wp/gdo/Doc}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": { "gdo": "ПачалихъилIи код" }, "description": { "gdo": "2-лъи пачалихъилIи код (Alpha-2 ISO-3166-1)" }, "example": { "gdo": "ru" }, "type": "unknown", "required": true } }, "format": "inline" } </templatedata></noinclude> 5oofmypj9btds2kiwsy9531imf8mjuz 7290217 7290213 2026-08-20T06:09:49Z Mahamadi Baza 2600896 /* */ 7290217 wikitext text/x-wiki <span class="flags" style="white-space: nowrap">{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} | gdo = [[File:Флаг годоберинцев.png|22px|border]] [[Wp/gdo/Гъибдиди|Гъибдиди]] | ad = [[File:Flag of Andorra.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Андорра|Андорра]] | ae = [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Целъибу ГIараб Эмиратабе|ЦГIЭ]] | af = [[File:Flag of Afghanistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Афгъанистан|Афгъанистан]] | ag = [[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Антигуа ва Барбуда|Антигуа ва Барбуда]] | al = [[File:Flag of Albania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Албания|Албания]] | am = [[File:Flag of Armenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эрмения|Эрмения]] | ao = [[File:Flag of Angola.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ангола|Ангола]] | ar = [[File:Flag of Argentina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аргентина|Аргентина]] | at = [[File:Flag of Austria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австрия|Австрия]] | au = [[File:Flag of Australia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Австралия|Австралия]] | ax | ala = [[File:Flag of Åland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Аланд чIинкIиллъабе|Аланд чIинкIиллъабе]] | az = [[File:Flag of Azerbaijan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Азербижан|Азербижан]] | ba = [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Босния ва Герцеговина|Босния ва Герцеговина]] | bb = [[File:Flag of Barbados.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Барбадос|Барбадос]] | bd = [[File:Flag of Bangladesh.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бангладеш|Бангладеш]] | be = [[File:Flag of Belgium.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белгия|Белгия]] | bf = [[File:Flag of Burkina Faso.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Буркина-Фасо|Буркина-Фасо]] | bg = [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Болгария|Болгария]] | bh = [[File:Flag of Bahrain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БахIрейн|БахIрейн]] | bi = [[File:Flag of Burundi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бурунди|Бурунди]] | bj = [[File:Flag of Benin.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бенин|Бенин]] | bn = [[File:Flag of Brunei.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Брунэй|Брунэй]] | bo = [[File:Flag of Bolivia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Боливия|Боливия]] | br = [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бразилия|Бразилия]] | bs = [[File:Flag of the Bahamas.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Багама ЧIинкIиллъабе|Багама ЧIинкIиллъабе]] | bt = [[File:Flag of Bhutan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бутан|Бутан]] | bw = [[File:Flag of Botswana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ботсвана|Ботсвана]] | by = [[File:Flag of Belarus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Беларус|Беларус]] | bz = [[File:Flag of Belize.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Белиз|Белиз]] | ca = [[File:Flag of Canada.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Канада|Канада]] | cd = [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Демократияб Республика|Конго ДР]] | cf = [[File:Flag of the Central African Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Бакьусу АфрикалIи Республика|БАР]] | cg = [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Конго Республика|Конго]] | ch = [[File:Flag of Switzerland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швейцария|Швейцария]] | ci = [[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кот-д’Ивуар|Кот-д’Ивуар]] | cl = [[File:Flag of Chile.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чили|Чили]] | cm = [[File:Flag of Cameroon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камерун|Камерун]] | cn = [[File:Flag of China.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Китай|Китай]] | co = [[File:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Колумбия|Колумбия]] | cr = [[File:Flag of Costa Rica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Коста-Рика|Коста-Рика]] | cu = [[File:Flag of Cuba.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Куба|Куба]] | cy = [[File:Flag of Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кипр|Кипр]] | cz = [[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чехия|Чехия]] | de = [[File:Flag of Germany.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Германия|Германия]] | dk = [[File:Flag of Denmark.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Дания|Дания]] | dm = [[File:Flag of Dominica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминика|Доминика]] | do = [[File:Flag of the Dominican Republic.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Доминикана Республика|Доминикана Республика]] | dz = [[File:Flag of Algeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Алжир|Алжир]] | ec = [[File:Flag of Ecuador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эквадор|Эквадор]] | ee = [[File:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эстония|Эстония]] | eg = [[File:Flag of Egypt.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мисри|Мисри]] | er = [[File:Flag of Eritrea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эритрея|Эритрея]] | es = [[File:Flag of Spain.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Испания|Испания]] | et = [[File:Flag of Ethiopia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ХIабашия|ХIабашия]] | eu = [[File:Flag of Europe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЕвропалIи союз|ЕвропалIи союз]] | fi = [[File:Flag of Finland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Финляндия|Финляндия]] | fj = [[File:Flag of Fiji.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фиджи|Фиджи]] | fo = [[File:Flag of the Faroe Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Фарер чIинкIиллъабе|Фарер чIинкIиллъабе]] | fm = [[File:Flag of Micronesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Микронезия|Микронезия]] | fr = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Франция|Франция]] | ga = [[File:Flag of Gabon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Габон|Габон]] | gb = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БечIуха Британия|БечIуха Британия]] | gb-eng | eng = [[File:Flag of England.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Англия|Англия]] | gb-sct | sct = [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шотландия|Шотландия]] | gb-wls | wls = [[File:Flag of Wales.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уэлс|Уэлс]] | gb-nir | nir = [[File:Flag of Northern Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Ирландия|Шималияб Ирландия]] | ge = [[File:Flag of Georgia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гуржи|Гуржи]] | gh = [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гана|Гана]] | gl = [[File:Flag of Greenland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гренландия|Гренландия]] | gm = [[File:Flag of the Gambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гамбия|Гамбия]] | gn = [[File:Flag of Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея|Гвинея]] | gq = [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Экваторияб Гвинея|Экваторияб Гвинея]] | gr = [[File:Flag of Greece.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Греция|Греция]] | gt = [[File:Flag of Guatemala.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гватемала|Гватемала]] | gw = [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гвинея-Бисау|Гвинея-Бисау]] | gy = [[File:Flag of Guyana.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гайана|Гайана]] | hk = [[File:Flag of Hong Kong.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гонконг|Гонконг]] | hm = [[File:Flag of Heard Island and McDonald Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе| Херд чIинкIиллъи ва Макдоналд чIинкIиллъабе]] | hn = [[File:Flag of Honduras.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гондурас|Гондурас]] | hr = [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хорватия|Хорватия]] | ht = [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Гаити|Гаити]] | hu = [[File:Flag of Hungary.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венгрия|Венгрия]] | id = [[File:Flag of Indonesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индонезия|Индонезия]] | ie = [[File:Flag of Ireland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ирландия|Ирландия]] | il = [[File:Flag of Israel.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIизраил|ГIизраил]] | im = [[File:Flag of the Isle of Man.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мэн ЧIинкIиллъи|Мэн ЧIинкIиллъи]] | in = [[File:Flag of India.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Индия|Индия]] | io = [[File:Flag of the British Indian Ocean Territory.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория| ИндиялIи океаналдасу БританиялIи территория]] | iq = [[File:Flag of Iraq.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ГIиракъ|ГIиракъ]] | ir = [[File:Flag of Iran.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иран|Иран]] | is = [[File:Flag of Iceland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исландия|Исландия]] | it = [[File:Flag of Italy.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Италия|Италия]] | je = [[File:Flag of Jersey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Джерси|Джерси]] | jm = [[File:Flag of Jamaica.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ямайка|Ямайка]] | jo = [[File:Flag of Jordan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Иордания|Иордания]] | jp = [[File:Flag of Japan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Япуния|Япуния]] | ke = [[File:Flag of Kenya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кения|Кения]] | kg = [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хъиргъизистан|Хъиргъизистан]] | kh = [[File:Flag of Cambodia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Камбоджа|Камбоджа]] | ki = [[File:Flag of Kiribati.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кирибати|Кирибати]] | km = [[File:Flag of the Comoros.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Комор чIинкIиллъабе|Комор чIинкIиллъабе]] | kn = [[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сент-Китс ва Невис|Сент-Китс ва Невис]] | kp = [[File:Flag of North Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Корей ХалкъилIи Демократияб Республика|КХДР]] | kr = [[File:Flag of South Korea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Республика Корея|Къирпаяб Корея]] | kw = [[File:Flag of Kuwait.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кувейт|Кувейт]] | ky = [[File:Flag of the Cayman Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Кайман чIинкIиллъабе|Кайман чIинкIиллъабе]] | kz = [[File:Flag of Kazakhstan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Казахстан|Казахстан]] | la = [[File:Flag of Laos.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лаос|Лаос]] | lb = [[File:Flag of Lebanon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливан|Ливан]] | lc = [[File:Flag of Saint Lucia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сэнт-Люсия|Сэнт-Люсия]] | li = [[File:Flag of Liechtenstein.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лихтенштейн|Лихтенштейн]] | lk = [[File:Flag of Sri Lanka.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шри-Ланка|Шри-Ланка]] | lr = [[File:Flag of Liberia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Либерия|Либерия]] | ls = [[File:Flag of Lesotho.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Лесота|Лесота]] | lt = [[File:Flag of Lithuania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Литва|Литва]] | lu = [[File:Flag of Luxembourg.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Люксембург|Люксембург]] | lv = [[File:Flag of Latvia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Латвия|Латвия]] | ly = [[File:Flag of Libya.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ливия|Ливия]] | ma = [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Марокко|Марокко]] | mc = [[File:Flag of Monaco.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монако|Монако]] | md = [[File:Flag of Moldova.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Молдавия|Молдавия]] | me = [[File:Flag of Montenegro.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Черногория|Черногория]] | mf = [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Мартен|Сен-Мартен]] | mg = [[File:Flag of Madagascar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мадагаскар|Мадагаскар]] | mh = [[File:Flag of the Marshall Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маршалл ЧIинкIиллъабе|Маршалл ЧIинкIиллъабе]] | mk = [[File:Flag of North Macedonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Македония|Шималияб Македония]] | ml = [[File:Flag of Mali.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мали|Мали]] | mm = [[File:Flag of Myanmar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Миянма|Миянма]] | mn = [[File:Flag of Mongolia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монголия|Монголия]] | mo = [[File:Flag of Macau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Макао|Макао]] | mp = [[File:Flag of the Northern Mariana Islands.gdo|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималиял Мариан чIинкIиллъабе|Шималиял Мариан чIинкIиллъабе]] | mq = [[File:Flag of Martinique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мартиника|Мартиника]] | mr = [[File:Flag of Mauritania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мавритания|Мавритания]] | ms = [[File:Flag of Montserrat.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Монтсеррат|Монтсеррат]] | mt = [[File:Flag of Malta.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малта|Малта]] | mu = [[File:Flag of Mauritius.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Маврикий|Маврикий]] | mv = [[File:Flag of Maldives.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малдив Республика|Малдив Республика]] | mw = [[File:Flag of Malawi.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малави|Малави]] | mx = [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мексика|Мексика]] | my = [[File:Flag of Malaysia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Малайзия|Малайзия]] | mz = [[File:Flag of Mozambique.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Мозамбик|Мозамбик]] | na = [[File:Flag of Namibia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Намибия|Намибия]] | nc = [[File:Flag of New Caledonia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Каледония|ЦIив Каледония]] | ne = [[File:Flag of Niger.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигер|Нигер]] | nf = [[File:Flag of Norfolk Island.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норфолк чIинкIиллъи|Норфолк чIинкIиллъи]] | ng = [[File:Flag of Nigeria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нигерия|Нигерия]] | ni = [[File:Flag of Nicaragua.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Никарагуа|Никарагуа]] | nl = [[File:Flag of the Netherlands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Нидерланд|Нидерланд]] | no = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Норвегия|Норвегия]] | np = [[File:Flag of Nepal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Непал|Непал]] | nr = [[File:Flag of Nauru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Науру|Науру]] | nu = [[File:Flag of Niue.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ниуэ|Ниуэ]] | nz = [[File:Flag of New Zealand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ЦIив Зеландия|ЦIив Зеландия]] | om = [[File:Flag of Oman.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Оман|Оман]] | pa = [[File:Flag of Panama.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Панама|Панама]] | pe = [[File:Flag of Peru.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Перу|Перу]] | pf = [[File:Flag of French Polynesia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Француз Полинезия|Француз Полинезия]] | pg = [[File:Flag of Papua New Guinea.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Папуа — ЦIив Гвинея|Папуа — ЦIив Гвинея]] | ph = [[File:Flag of the Philippines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Филиппин|Филиппин]] | pk = [[File:Flag of Pakistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пакистан|Пакистан]] | pl = [[File:Flag of Poland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Полша|Полша]] | pm = [[File:Flag of Saint Pierre and Miquelon.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сен-Пиер ва Микелон|Сэн-Пиер ва Микелон]] | pn = [[File:Flag of the Pitcairn Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Питкерн чIинкIиллъабе|Питкерн чIинкIиллъабе]] | pr = [[File:Flag of Puerto Rico.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | pt = [[File:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Португалия|Португалия]] | pw = [[File:Flag of Palau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палау|Палау]] | py = [[File:Flag of Paraguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Парагвай|Парагвай]] | qa = [[File:Flag of Qatar.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Катар|Катар]] | re = [[File:Flag of Réunion.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Реюнион|Реюнион]] | ro = [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руминия|Руминия]] | rs = [[File:Flag of Serbia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сербия|Сербия]] | ru = [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Россия|Россия]] | rw = [[File:Flag of Rwanda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Руанда|Руанда]] | sa = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/СагIудиярдуб ГIарабия|СагIудиярдуб ГIарабия]] | sb = [[File:Flag of the Solomon Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Соломон ЧIинкIиллъабе|Соломон ЧIинкIиллъабе]] | sc = [[File:Flag of Seychelles.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сейшел чIинкIиллъабе|Сейшел чIинкIиллъабе]] | sd = [[File:Flag of Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Судан|Судан]] | se | swe = [[File:Flag of Sweden.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Швеция|Швеция]] | sg = [[File:Flag of Singapore.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сингапур|Сингапур]] | sh = [[File:Flag of Saint Helena.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи|Хирияй ЕленалIи чIинкIиллъи]] | si = [[File:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словения|Словения]] | sj = [[File:Flag of Norway.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шпицберген ва Ян-Майен|Шпицберген ва Ян-Майен]] | sk = [[File:Flag of Slovakia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Словакия|Словакия]] | sl = [[File:Flag of Sierra Leone.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Сиерра-Леоне|Сиерра-Леоне]] | sm = [[File:Flag of San Marino.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Марино|Сан-Марино]] | sn = [[File:Flag of Senegal.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сенегал|Сенегал]] | so = [[File:Flag of Somalia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомали|Сомали]] | sr = [[File:Flag of Suriname.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Суринам|Суринам]] | ss = [[File:Flag of South Sudan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Судан|Къирпаяб Судан]] | st = [[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сан-Томе ва Принсипи|Сан-Томе ва Принсипи]] | su = [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Советиял СоциализмалIи РеспубликабелIи Союз|Совет Союз]] | sv = [[File:Flag of El Salvador.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Салвадор|Салвадор]] | sx = [[File:Flag of Sint Maarten.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Синт-Мартен|Синт-Мартен]] | sy = [[File:Flag of Syria.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шам|Шам]] | sz = [[File:Flag of Eswatini.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Эсватини|Эсватини]] | tc = [[File:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Теркс ва Кайкос|Теркс ва Кайкос]] | td = [[File:Flag of Chad.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Чад|Чад]] | tf = [[File:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/ФранциялIи Жанубиял ва Антарктикиял территориябе|ФранциялIи Жанубиял территориябе]] | tg = [[File:Flag of Togo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Того|Того]] | th = [[File:Flag of Thailand.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайланд|Тайланд]] | tj = [[File:Flag of Tajikistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Таджикистан|Таджикистан]] | tk = [[File:Flag of Tokelau.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Токелау|Токелау]] | tl = [[File:Flag of East Timor.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Машрикъияб Тимор|Машрикъияб Тимор]] | tm = [[File:Flag of Turkmenistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Туркменистан|Туркменистан]] | tn = [[File:Flag of Tunisia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тунис|Тунис]] | to = [[File:Flag of Tonga.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тонга|Тонга]] | tr = [[File:Flag of Turkey.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Турция|Турция]] | tt = [[File:Flag of Trinidad and Tobago.svg|22px|border]] [[Wp/gdi/Тринидад ва Тобага|Тринидад ва Тобага]] | tv = [[File:Flag of Tuvalu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тувалу|Тувалу]] | tw = [[File:Flag of Taiwan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Тайван|Тайван]] | tz = [[File:Flag of Tanzania.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Танзания|Танзания]] | ua = [[File:Flag of Ukraine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Украина|Украина]] | ug = [[File:Flag of Uganda.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уганда|Уганда]] | um = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе|Исирасу АмерикалIи чIинкIиллъабе]] | us = [[File:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Целъибу Штатабе|АЦШ]] | uy = [[File:Flag of Uruguay.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уругвай|Уругвай]] | uz = [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Узбекистан|Узбекистан]] | va = [[File:Flag of Vatican City.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ватикан|Ватикан]] | vc = [[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сент-Винсент ва Гренадин|Сент-Винсент ва Гренадин]] | ve = [[File:Flag of Venezuela.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Венесуэла|Венесуэла]] | vg = [[File:Flag of the British Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе|БританиялIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vi = [[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе|АмерикалIи Виргин чIинкIиллъабе]] | vn = [[File:Flag of Vietnam.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Ветнам|Ветнам]] | vu = [[File:Flag of Vanuatu.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Вануату|Вануату]] | wf = [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Уоллис ва Футуна|Уоллис ва Футуна]] | ws = [[File:Flag of Samoa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Самоа|Самоа]] | ye = [[File:Flag of Yemen.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Йемен|Йемен]] | yt = [[File:Flag of Mayotte.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Майотта|Майотта]] | za = [[File:Flag of South Africa.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб АфрикалIи Республика|КъАР]] | zm = [[File:Flag of Zambia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Замбия|Замбия]] | zw = [[File:Flag of Zimbabwe.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Зимбабве|Зимбабве]] | xk = [[File:Flag of Kosovo.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Косово|Косово]] | ps = [[File:Flag of Palestine.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Палестина|Палестина]] | ab = [[File:Flag of Abkhazia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Абхазия|Абхазия]] | os = [[File:Flag of South Ossetia.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Къирпаяб Асетия|Къирпаяб Асетия]] | nc = [[File:Flag of Northern Cyprus.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Шималияб Кипр|Шималияб Кипр]] | somaliland = [[File:Flag of Somaliland.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Сомалиленд|Сомалиленд]] | eh = [[File:Flag of Western Sahara.svg|22px|border]] [[Wp/gdo/Магърибияб Сахара|Магърибияб Сахара]]}}</span><noinclude>{{Wp/gdo/Doc}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": { "gdo": "ПачалихъилIи код" }, "description": { "gdo": "2-лъи пачалихъилIи код (Alpha-2 ISO-3166-1)" }, "example": { "gdo": "ru" }, "type": "unknown", "required": true } }, "format": "inline" } </templatedata></noinclude> bqjazxfrouxxpxfnit01gxi2v9nm82m Template:Wp/gdo/Байрахъи/doc 10 3801980 7289813 2026-08-19T16:02:14Z Mahamadi Baza 2600896 Created page with " <p>Гьила жубадида пачалихъилIи байрахъабе ццерибелалъи ва ссилкабелалъи.<br> Код: <code><nowiki>{{Wp/gdo/Байрахъи|пачалихъилIи код}}</nowiki></code></p> <p> Игьигьа ригъала кIеда хIарпулIи кодабе; гьордилIи сияхIи бисин бегьидида гIурусу Википедиялда :ru:ISO_3166-1#Список кодов|гьаб ссилк..." 7289813 wikitext text/x-wiki <p>Гьила жубадида пачалихъилIи байрахъабе ццерибелалъи ва ссилкабелалъи.<br> Код: <code><nowiki>{{Wp/gdo/Байрахъи|пачалихъилIи код}}</nowiki></code></p> <p> Игьигьа ригъала кIеда хIарпулIи кодабе; гьордилIи сияхIи бисин бегьидида гIурусу Википедиялда [[:ru:ISO_3166-1#Список кодов|гьаб ссилкади]]. Дулъи къварагIанда гьичIисебасу (яги кIелъи) столбец кодабелалъи (Alpha-2 ISO-3166-1).</p> Гьилахула ида <tt>'''smi'''</tt> код [[Wp/gdo/Гъибдиди|гъибдидалъи]] : *<code><nowiki>{{Wp/gdo/Байрахъи|gdo}}</nowiki></code> ⇒ {{Wp/gdo/Байрахъи|gdo}} 95ug6kvyhge9hlirxg6pv5fi05w9p7a 7289815 7289813 2026-08-19T16:03:55Z Mahamadi Baza 2600896 7289815 wikitext text/x-wiki <p>Гьила жубадида пачалихъилIи байрахъабе ццерибелалъи ва ссилкабелалъи.<br> Код: <code><nowiki>{{Wp/gdo/Байрахъи|пачалихъилIи код}}</nowiki></code></p> <p> Игьигьа ригъала кIеда хIарпулIи кодабе; гьордилIи сияхIи бисин бегьидида гIурусу Википедиялда [[:ru:ISO_3166-1#Список кодов|гьаб ссилкади]]. Дулъи къварагIанда гьичIисебасу (яги кIелъи) столбец кодабелалъи (Alpha-2 ISO-3166-1).</p> Гьилахула ида <tt>'''gdo'''</tt> код [[Wp/gdo/Гъибдиди|гъибдидалъи]] : *<code><nowiki>{{Wp/gdo/Байрахъи|gdo}}</nowiki></code> ⇒ {{Wp/gdo/Байрахъи|gdo}} clvkoroms021po4xvysnwnysonhd50l Wp/acm/حزب الدعوة الإسلامية 0 3801981 7289822 2026-08-19T16:38:43Z علي شرارتي 2671774 Created page with "حزب الدعوة الإسلامية العراقي هوه واحد من الأحزاب السياسية بالعراق، ومن الأحزاب الشيعية الرئيسية. وتحالف الحزب ويا المجلس الأعلى للثورة الإسلامية بالعراق بالانتخابات العراقية اللي صارت بعد سقوط نظام صدام حسين سنة 2003. ويتزعمه نوري المالكي، اللي چان رئيس مجلس ا..." 7289822 wikitext text/x-wiki حزب الدعوة الإسلامية العراقي هوه واحد من الأحزاب السياسية بالعراق، ومن الأحزاب الشيعية الرئيسية. وتحالف الحزب ويا المجلس الأعلى للثورة الإسلامية بالعراق بالانتخابات العراقية اللي صارت بعد سقوط نظام صدام حسين سنة 2003. ويتزعمه نوري المالكي، اللي چان رئيس مجلس الوزراء العراقي من سنة 2006 لحد سنة 2014. ودعم الحزب الثورة الإيرانية، وروح الله الخميني همين، بوكت الحرب الإيرانية العراقية، ولحد هسه الجماعة يوصلها تمويل من طهران، رغم وجود خلافات فكرية ويا الجمهورية الإسلامية؛ لأن الخميني يشوف ولاية الفقيه هي الأساس، وحزب الدعوة يشوف أن السلطة لازم تبقى بيد الأمة. == بدايات الحزب == اجتمع أول ناس بالحزب سنة 1957، وتأسست النواة الأولى لحزب الدعوة الإسلامية على شكل هيئة تتكوّن من 8 أشخاص. وچان محمد باقر الصدر إله دور رئيسي بلجنة قيادة الحزب، اللي تشكّلت حتى تخلق توازن فكري ويا الشيوعية والعلمانية والقومية العربية وغيرها من الأفكار المادية. وچان محمد حسين فضل الله هم متأثر بشكل جبير بفكره وعقلانيته وتدينه. وبالسبعينيات، طلع الحزب على الساحة السياسية العراقية، وسوّى حملة مسلحة ضد الحكومة العراقية وحزب البعث العربي الاشتراكي الحاكم، ونتج عن هالشي سقوط عدد جبير من الضحايا المدنيين. ومن نجحت الثورة الإسلامية بإيران ووصل روح الله الخميني للحكم، سوّى حزب الدعوة علاقات ويا قيادات الثورة الإسلامية الإيرانية. بس چانت أكو نقطة خلاف وحدة، وهي أنو روح الله الخميني چان يؤمن بولاية الفقيه، ويشوف أن علماء الدين هم اللي لازم تكون إلهم الكلمة العليا بسياسة الدولة، وحزب الدعوة يشوف أنو السلطة لازم تتمركز بيد الأمة. == حزب الدعوة الإسلامية وحزب البعث == بشهر حزيران/يونيو 1969، چانت الحكومة العراقية وحزب البعث يشوفون حزب الدعوة حركة معارضة، ومع كبر شغله السياسي، بدت السلطات تاخذ خطوات حتى تحد من نشاطه وتلاحق أعضائه. وتذكر مصادر تاريخية أن الحزب دخل بفترة مواجهة سياسية ويا نظام البعث، خصوصًا بعد ما وصل للحكم سنة 1968.[1][2] وبالسبعينيات، شهدت النجف ومناطق شيعية ثانية احتجاجات ومواجهات ويا الحكومة العراقية، وردّت السلطات بحملات اعتقال وقمع ضد أعضاء حزب الدعوة والحركات الشيعية المعارضة.[1][3] وبسنة 1974، اعتقلت السلطات العراقية جم عضو من حزب الدعوة، وطلعت المحكمة الثورية أحكام إعدام بحق جم واحد منهم. وچانت هالخطوات جزء من حملة النظام ضد الحزب وشغله السياسي.[1][2] وبسنة 1975، منعت الحكومة العراقية المسيرة السنوية من النجف إلى كربلاء، واللي چانت تنعرف باسم «مراد الراس».[1][3] وبشباط/فبراير 1977، سوّى حزب الدعوة هالمسيرة رغم المنع الحكومي، وصارت انتفاضة صفر، اللي تحولت إلى مواجهات ويا القوات الأمنية. واعتقلت السلطات عدد جبير من اللي شاركوا بيها، وودّت جم واحد منهم للمحكمة الثورية، اللي طلعت أحكام إعدام وسجن بحق جم واحد منهم.[1][5] وبعد ما بدت الثورة الإسلامية بإيران سنة 1979، وقف حزب الدعوة وياها ومع حركة روح الله الخميني، وچانت العلاقة بين الحزب والتيار الخميني موجودة قبل لا تصير الثورة واستمرت بعدها.[4] وتذكر دراسة أكاديمية منشورة بجامعة البصرة أن موقف حزب الدعوة من حركة الخميني چان داعم ومؤيد من بداية نشاطه السياسي سنة 1963 لحد قيام الثورة سنة 1979.[4] وبـ31 آذار/مارس 1980، طلع مجلس قيادة الثورة العراقي حكم خلة الانتماء لحزب الدعوة الإسلامية سبب للإعدام، وشمل الحكم أعضاء الحزب الحاليين واللي كانوا أعضاء بيه قبل.[6] وبعدها اعتقلت السلطات محمد باقر الصدر وأخته بنت الهدى، وانعدمو يوم 9 نيسان/أبريل 1980.[6][7] dwojjm41kmtcfnrtxft3r3s22g0wc59 7289823 7289822 2026-08-19T16:39:58Z علي شرارتي 2671774 7289823 wikitext text/x-wiki حزب الدعوة الإسلامية العراقي هوه واحد من الأحزاب السياسية بالعراق، ومن الأحزاب الشيعية الرئيسية. وتحالف الحزب ويا المجلس الأعلى للثورة الإسلامية بالعراق بالانتخابات العراقية اللي صارت بعد سقوط نظام صدام حسين سنة 2003. ويتزعمه نوري المالكي، اللي چان رئيس مجلس الوزراء العراقي من سنة 2006 لحد سنة 2014. ودعم الحزب الثورة الإيرانية، وروح الله الخميني همين، بوكت الحرب الإيرانية العراقية، ولحد هسه الجماعة يوصلها تمويل من طهران، رغم وجود خلافات فكرية ويا الجمهورية الإسلامية؛ لأن الخميني يشوف ولاية الفقيه هي الأساس، وحزب الدعوة يشوف أن السلطة لازم تبقى بيد الأمة. == بدايات الحزب == اجتمع أول ناس بالحزب سنة 1957، وتأسست النواة الأولى لحزب الدعوة الإسلامية على شكل هيئة تتكوّن من 8 أشخاص. وچان محمد باقر الصدر إله دور رئيسي بلجنة قيادة الحزب، اللي تشكّلت حتى تخلق توازن فكري ويا الشيوعية والعلمانية والقومية العربية وغيرها من الأفكار المادية. وچان محمد حسين فضل الله هم متأثر بشكل جبير بفكره وعقلانيته وتدينه. وبالسبعينيات، طلع الحزب على الساحة السياسية العراقية، وسوّى حملة مسلحة ضد الحكومة العراقية وحزب البعث العربي الاشتراكي الحاكم، ونتج عن هالشي سقوط عدد جبير من الضحايا المدنيين. ومن نجحت الثورة الإسلامية بإيران ووصل روح الله الخميني للحكم، سوّى حزب الدعوة علاقات ويا قيادات الثورة الإسلامية الإيرانية. بس چانت أكو نقطة خلاف وحدة، وهي أنو روح الله الخميني چان يؤمن بولاية الفقيه، ويشوف أن علماء الدين هم اللي لازم تكون إلهم الكلمة العليا بسياسة الدولة، وحزب الدعوة يشوف أنو السلطة لازم تتمركز بيد الأمة. == حزب الدعوة الإسلامية وحزب البعث == بشهر حزيران/يونيو 1969، چانت الحكومة العراقية وحزب البعث يشوفون حزب الدعوة حركة معارضة، ومع كبر شغله السياسي، بدت السلطات تاخذ خطوات حتى تحد من نشاطه وتلاحق أعضائه. وتذكر مصادر تاريخية أن الحزب دخل بفترة مواجهة سياسية ويا نظام البعث، خصوصًا بعد ما وصل للحكم سنة 1968. وبالسبعينيات، شهدت النجف ومناطق شيعية ثانية احتجاجات ومواجهات ويا الحكومة العراقية، وردّت السلطات بحملات اعتقال وقمع ضد أعضاء حزب الدعوة والحركات الشيعية المعارضة. وبسنة 1974، اعتقلت السلطات العراقية جم عضو من حزب الدعوة، وطلعت المحكمة الثورية أحكام إعدام بحق جم واحد منهم. وچانت هالخطوات جزء من حملة النظام ضد الحزب وشغله السياسي. وبسنة 1975، منعت الحكومة العراقية المسيرة السنوية من النجف إلى كربلاء، واللي چانت تنعرف باسم «مراد الراس». وبشباط/فبراير 1977، سوّى حزب الدعوة هالمسيرة رغم المنع الحكومي، وصارت انتفاضة صفر، اللي تحولت إلى مواجهات ويا القوات الأمنية. واعتقلت السلطات عدد جبير من اللي شاركوا بيها، وودّت جم واحد منهم للمحكمة الثورية، اللي طلعت أحكام إعدام وسجن بحق جم واحد منهم. وبعد ما بدت الثورة الإسلامية بإيران سنة 1979، وقف حزب الدعوة وياها ومع حركة روح الله الخميني، وچانت العلاقة بين الحزب والتيار الخميني موجودة قبل لا تصير الثورة واستمرت بعدها. وتذكر دراسة أكاديمية منشورة بجامعة البصرة أن موقف حزب الدعوة من حركة الخميني چان داعم ومؤيد من بداية نشاطه السياسي سنة 1963 لحد قيام الثورة سنة 1979. وبـ31 آذار/مارس 1980، طلع مجلس قيادة الثورة العراقي حكم خلة الانتماء لحزب الدعوة الإسلامية سبب للإعدام، وشمل الحكم أعضاء الحزب الحاليين واللي كانوا أعضاء بيه قبل. وبعدها اعتقلت السلطات محمد باقر الصدر وأخته بنت الهدى، وانعدمو يوم 9 نيسان/أبريل 1980. 2jkubckjsoko7hiruhuzyshspgo5toi 7289829 7289823 2026-08-19T16:50:32Z علي شرارتي 2671774 7289829 wikitext text/x-wiki حزب الدعوة الإسلامية العراقي هوه واحد من الأحزاب السياسية بالعراق، ومن الأحزاب الشيعية الرئيسية. وتحالف الحزب ويا المجلس الأعلى للثورة الإسلامية بالعراق بالانتخابات العراقية اللي صارت بعد سقوط نظام صدام حسين سنة 2003. ويتزعمه نوري المالكي، اللي چان رئيس مجلس الوزراء العراقي من سنة 2006 لحد سنة 2014. ودعم الحزب الثورة الإيرانية، وروح الله الخميني همين، بوكت الحرب الإيرانية العراقية، ولحد هسه الجماعة يوصلها تمويل من طهران، رغم وجود خلافات فكرية ويا الجمهورية الإسلامية؛ لأن الخميني يشوف ولاية الفقيه هي الأساس، وحزب الدعوة يشوف أن السلطة لازم تبقى بيد الأمة. 5bigprupqmognkiemhrjquok6w0vc9a 7289847 7289829 2026-08-19T17:09:34Z علي شرارتي 2671774 7289847 wikitext text/x-wiki '''حزب الدعوة الإسلامية العراقي''' هوه واحد من الأحزاب السياسية بالعراق، ومن الأحزاب الشيعية الرئيسية.<ref>[https://www-britannica-com.translate.goog/topic/Islamic-Dawah-Party حزب الدعوة الإسلامية على الموسوعة البريطانية]</ref> وتحالف الحزب ويا المجلس الأعلى للثورة الإسلامية [[Wp/acm/العراق|بالعراق]] بالانتخابات العراقية اللي صارت بعد سقوط نظام [[Wp/acm/صدام حسين|صدام حسين]] سنة 2003. ويتزعمه نوري المالكي،<ref>[https://afaq.iq/contents/view/details?id=189311 حزب الدعوة الإسلامية: السيد نوري المالكي شخصية وطنية وأحد أعمدة العملية السياسية وتحمل مسؤوليات ثقيلة]</ref> اللي چان رئيس مجلس الوزراء العراقي من سنة 2006 لحد سنة 2014. ودعم الحزب الثورة الإيرانية، وروح الله الخميني همين، بوكت الحرب الإيرانية العراقية، ولحد هسه الجماعة يوصلها تمويل من طهران، رغم وجود خلافات فكرية ويا الجمهورية الإسلامية؛ لأن الخميني يشوف ولاية الفقيه هي الأساس، وحزب الدعوة يشوف أنو السلطة لازم تبقى بيد الأمة.<ref>[https://carnegieendowment.org/ar/sada/2008/08/the-dawa-partys-eventful-past-and-tentative-future-in-iraq صحيفة الغارديان]</ref> [[File:Islamic Dawa Party Flag.svg|thumb|شعار حزب الدعوة الإسلامية الرسمي.]] == مؤسسين الحزب == * مهدي الحكيم * طالب الرفاعي * محمد باقر الصدر<ref>[https://www.islamist-movements.com/27864 محمد باقر الصدر.. مؤسس حزب الدعوة في العراق]</ref> * هاشم الموسوي == المراجع == <references /> q1phsumzcxot2lk65iwbwyfdom3a7p6 Wq/pa/ਯੇਮੀ ਅਡਾਮੋਲੇਕੁਨ 0 3801982 7289827 2026-08-19T16:46:22Z Mulkh Singh 2529561 Created page with "'''ਯੇਮੀ ਅਡਾਮੋਲੇਕੁਨ''' (Yemi Adamolekun) Enough is Enough ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ Center for Strategic and International Studies ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵਜੋਂ..." 7289827 wikitext text/x-wiki '''ਯੇਮੀ ਅਡਾਮੋਲੇਕੁਨ''' (Yemi Adamolekun) Enough is Enough ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ Center for Strategic and International Studies ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਕਥਨ == * ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬੋਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। * ਮੈਨੂੰ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਦਿੱਗਜ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿੱਗਜ। * ਜਿਹੜੇ ਨਾਗਰਿਕ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ! * ਮੈਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਸ਼ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮਹਾਨ ਬਣੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹਾਂ। * ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਸੀਹੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤ ਮਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਪਹੇਲੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾਵਾਂਗੇ। [[Category:Wq/pa]] 9oo1rpdtsjul9kb8qxjvckqzixkvnw5 7289828 7289827 2026-08-19T16:49:52Z Mulkh Singh 2529561 7289828 wikitext text/x-wiki '''ਯੇਮੀ ਅਡਾਮੋਲੇਕੁਨ''' (Yemi Adamolekun) Enough is Enough ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ Center for Strategic and International Studies ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਕਥਨ == * ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬੋਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। * ਮੈਨੂੰ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਦਿੱਗਜ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿੱਗਜ। * ਜਿਹੜੇ ਨਾਗਰਿਕ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ! * ਮੈਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਸ਼ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮਹਾਨ ਬਣੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹਾਂ। * ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਸੀਹੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤ ਮਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਪਹੇਲੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾਵਾਂਗੇ। [[Category:Wq/pa]] [[Category:Wq/pa/ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ]] gev764iafkzo07f3sng4cwi1a461whw 7289832 7289828 2026-08-19T16:52:22Z Mulkh Singh 2529561 /* ਕਥਨ */ 7289832 wikitext text/x-wiki '''ਯੇਮੀ ਅਡਾਮੋਲੇਕੁਨ''' (Yemi Adamolekun) Enough is Enough ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ Center for Strategic and International Studies ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਕਥਨ == * ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬੋਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। * ਮੈਨੂੰ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਦਿੱਗਜ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿੱਗਜ। * ਜਿਹੜੇ ਨਾਗਰਿਕ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ! * ਮੈਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਸ਼ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮਹਾਨ ਬਣੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹਾਂ। * ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਸੀਹੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤ ਮਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਪਹੇਲੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾਵਾਂਗੇ। ** Speaking about Nigeria (October 18 2021 ) [[Category:Wq/pa]] [[Category:Wq/pa/ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ]] b7klt409aoxtgdy2kuck00lxl0b6xsn User talk:Uava19 3 3801983 7289835 2026-08-19T16:54:43Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7289835 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 16:54, 19 August 2026 (UTC) 3omarvqvh5bey97xz2wa4qmqbp48rqg Talk:Wp/rgn/Emégglia-Rumâgna 1 3801984 7289836 2026-08-19T16:55:52Z TheFlagandAnthemGuy 2568147 /* Verifica nome */ new section 7289836 wikitext text/x-wiki == Verifica nome == su wiki eml era segnato "Emélia-Rumâgna", confermate? [[User:TheFlagandAnthemGuy|TheFlagandAnthemGuy]] ([[User talk:TheFlagandAnthemGuy|talk]]) 16:55, 19 August 2026 (UTC) imqmc9nzyr002gf4zddp1g472padzfo Wp/rgn/Festa 'd San Marèin e dla fundazion dla Ripóbblica 0 3801985 7289865 2026-08-19T17:37:13Z Interlingvisto 2699896 Created page with "La '''festa 'd San Marèin e dla fundazion dla Ripóbblica''' l'è una giurneda naziunèla dla [[Wp/rgn/San Marein|Ripóbblica ad San Marèin]]. [[Category:Wp/rgn]]" 7289865 wikitext text/x-wiki La '''festa 'd San Marèin e dla fundazion dla Ripóbblica''' l'è una giurneda naziunèla dla [[Wp/rgn/San Marein|Ripóbblica ad San Marèin]]. [[Category:Wp/rgn]] bqq2ms6kgi5zgq2ehrngl4nyrbqgdtf 7289866 7289865 2026-08-19T17:37:57Z Interlingvisto 2699896 7289866 wikitext text/x-wiki [[File:Liberty statue.jpg|197px|right|thumb|La Statua dla Liberté, ad Stefano Galletti.]] La '''festa 'd San Marèin e dla fundazion dla Ripóbblica''' l'è una giurneda naziunèla dla [[Wp/rgn/San Marein|Ripóbblica ad San Marèin]]. [[Category:Wp/rgn]] [[CAtegory:Wp/rgn/San Marein|San Marein]] rloybtq2fdvt1m3h5w3adeennngsohv Wp/rgn/Ciṡanova 0 3801986 7289867 2026-08-19T17:42:38Z Interlingvisto 2699896 Created page with "{{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Ciṡanova |imaggna = Chiesanuova (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 5,46 |abitant = 1 197 |densitè = 219,23 |chérta = Chiesanuova in San Marino.svg }} '''Ciṡanova''' (''Chiesanuova '' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] Categ..." 7289867 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Ciṡanova |imaggna = Chiesanuova (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 5,46 |abitant = 1 197 |densitè = 219,23 |chérta = Chiesanuova in San Marino.svg }} '''Ciṡanova''' (''Chiesanuova '' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q206980}} 0pqnm1162pxgoymrkrybf0h7v5j44bu 7289874 7289867 2026-08-19T17:52:34Z Interlingvisto 2699896 7289874 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Ciṡanova |imaggna = |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 5,46 |abitant = 1 197 |densitè = 219,23 |chérta = Chiesanuova in San Marino.svg }} '''Ciṡanova''' (''Chiesanuova '' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q206980}} lb5zlurtj5fvpxvd5ex3gnzg2tmippj Wp/rgn/Dmagnén 0 3801987 7289868 2026-08-19T17:44:04Z Interlingvisto 2699896 Created page with "{{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Dmagnén |imaggna = Domagnano (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 6,62 |abitant = 3 602 |densitè = 544,11 |chérta = Domagnano in San Marino.svg }} '''Dmagnén''' (''Domagnano'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] Category:Wp/rgn/..." 7289868 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Dmagnén |imaggna = Domagnano (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 6,62 |abitant = 3 602 |densitè = 544,11 |chérta = Domagnano in San Marino.svg }} '''Dmagnén''' (''Domagnano'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q206980}} ghy7md1idt4ysa9hnvd3ruv8zls7oh9 7289869 7289868 2026-08-19T17:44:22Z Interlingvisto 2699896 7289869 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Dmagnén |imaggna = Domagnano (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 6,62 |abitant = 3 602 |densitè = 544,11 |chérta = Domagnano in San Marino.svg }} '''Dmagnén''' (''Domagnano'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q202202}} fwqyw9x57vl8rbta3wo08gudeuljez4 7289875 7289869 2026-08-19T17:52:42Z Interlingvisto 2699896 7289875 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Dmagnén |imaggna = |capitèla = |superfiz = 6,62 |abitant = 3 602 |densitè = 544,11 |chérta = Domagnano in San Marino.svg }} '''Dmagnén''' (''Domagnano'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q202202}} 84vak1dj32dl1rms8dfhsxpq0fako2a 7289879 7289875 2026-08-19T17:53:48Z Interlingvisto 2699896 7289879 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Dmagnén |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |imaggna = |capitèla = |superfiz = 6,62 |abitant = 3 602 |densitè = 544,11 |chérta = Domagnano in San Marino.svg }} '''Dmagnén''' (''Domagnano'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q202202}} 0vs8sb8hs5dmqio7f9lcak5mcnv6lk4 Wp/rgn/Fiurantèin 0 3801988 7289870 2026-08-19T17:46:16Z Interlingvisto 2699896 Created page with "{{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Fiurintèin |imaggna = Fiorentino (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 6,57 |abitant = 2 598 |densitè = 395,43 |chérta = Fiorentino in San Marino.svg }} '''Fiurintèin''' (''Fiorentino'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] Categor..." 7289870 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Fiurintèin |imaggna = Fiorentino (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 6,57 |abitant = 2 598 |densitè = 395,43 |chérta = Fiorentino in San Marino.svg }} '''Fiurintèin''' (''Fiorentino'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q206968}} 0b08nmyjc8fn0baqkmdm067raozwrb3 7289878 7289870 2026-08-19T17:53:26Z Interlingvisto 2699896 7289878 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Fiurintèin |imaggna = |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 6,57 |abitant = 2 598 |densitè = 395,43 |chérta = Fiorentino in San Marino.svg }} '''Fiurintèin''' (''Fiorentino'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q206968}} apee089x4mpi1dyi6trfbp6xjho0d6u Wp/rgn/Mungiardèin 0 3801989 7289871 2026-08-19T17:47:38Z Interlingvisto 2699896 Created page with "{{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Mungiardèin |imaggna = Montegiardino (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 3,31 |abitant = 992 |densitè = 299,7 |chérta = Montegiardino in San Marino.svg }} '''Mungiardèin''' (''Montegiardino'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [..." 7289871 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Mungiardèin |imaggna = Montegiardino (RSM)-Bandiera.svg |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 3,31 |abitant = 992 |densitè = 299,7 |chérta = Montegiardino in San Marino.svg }} '''Mungiardèin''' (''Montegiardino'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q201368}} 57z59qffx41njkrdj8zuy6y5pwexu1q 7289877 7289871 2026-08-19T17:53:15Z Interlingvisto 2699896 7289877 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = Mungiardèin |imaggna = |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 3,31 |abitant = 992 |densitè = 299,7 |chérta = Montegiardino in San Marino.svg }} '''Mungiardèin''' (''Montegiardino'' te [[Wp/rgn/Itaglièn|Italién]]) l'è un castèl ad [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]]. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q201368}} juvwj2qcf69frx33zkj3s8ywwieowao Wp/rgn/San Marèin Cità 0 3801990 7289888 2026-08-19T18:04:22Z Interlingvisto 2699896 Created page with "{{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = San Marèin Cità |imaggna = |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 7,09 |abitant = 4 146 |densitè = 584,77 |chérta = City of San Marino in San Marino (+pop areas).svg }} '''San Marèin Cità''' l'è la capitèla dla [[Wp/rgn/Ripóbblica ad San Marèin|Ripóbblica ad San Marèin]]. E sta sól Mount Titen. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} Category:Wp/rgn..." 7289888 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} {{Wp/rgn/S}} {{Wp/rgn/Castel |nom = San Marèin Cità |imaggna = |paeṡ = [[Wp/rgn/San Marein|San Marèin]] |capitèla = |superfiz = 7,09 |abitant = 4 146 |densitè = 584,77 |chérta = City of San Marino in San Marino (+pop areas).svg }} '''San Marèin Cità''' l'è la capitèla dla [[Wp/rgn/Ripóbblica ad San Marèin|Ripóbblica ad San Marèin]]. E sta sól Mount Titen. {{Wp/rgn/Castéll ad San Maréin}} [[Category:Wp/rgn]] [[Category:Wp/rgn/Castéll ad San Maréin]] {{INTERWIKI|Q1848}} 2pufk0tmziefwv5pcxqu0bvax3tpmmy Wp/rgn/Ripóbblica ad San Marèin 0 3801991 7289889 2026-08-19T18:05:26Z Interlingvisto 2699896 Redirected page to [[Wp/rgn/San Marein]] 7289889 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/rgn/San Marein]] [[Category:Wp/rgn]] 444esioe5c1epb7z1oiaq0vxhgvrhkr Template:Wp/rgn/E Bórgh 10 3801992 7289893 2026-08-19T18:09:40Z Interlingvisto 2699896 Created page with "<div style="clear:both; margin-top:2em;"> <div class="center"> {| id="toc" style="margin: 0 2em; border: 2px solid #000; border-radius: 12px; border-collapse: separate; border-spacing: 0;" ! style="color:#000; padding: 5px; border-top-left-radius: 12px; border-top-right-radius: 12px; border-bottom: 2px solid #000;" align="center" width="100%" colspan="2" | [[Wp/rgn/E Bórgh|E Bórgh]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap;" | Luoghi e..." 7289893 wikitext text/x-wiki <div style="clear:both; margin-top:2em;"> <div class="center"> {| id="toc" style="margin: 0 2em; border: 2px solid #000; border-radius: 12px; border-collapse: separate; border-spacing: 0;" ! style="color:#000; padding: 5px; border-top-left-radius: 12px; border-top-right-radius: 12px; border-bottom: 2px solid #000;" align="center" width="100%" colspan="2" | [[Wp/rgn/E Bórgh|E Bórgh]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap;" | Luoghi e trasporti | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00;" | [[Santuario della Beata Vergine della Consolazione]] {{,}} [[Stazione di Borgo Maggiore]] {{,}} [[Funivia di San Marino]] {{,}} [[Teatro Concordia (Borgo Maggiore)|Teatro Concordia]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Curazie | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Cailungo]]{{,}}[[San Giovanni sotto le Penne]]{{,}}[[Valdragone]]{{,}}[[Ventoso (San Marino)|Ventoso]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Sport | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Associazione Calcio Libertas]] {{,}} [[Società Sportiva San Giovanni]] {{,}} [[Società Polisportiva Cailungo]] |} </div> 2xaxsucajwb323b65hb9wx7t5obpisb 7289894 7289893 2026-08-19T18:10:32Z Interlingvisto 2699896 7289894 wikitext text/x-wiki <div style="clear:both; margin-top:2em;"> <div class="center"> {| id="toc" style="margin: 0 2em; border: 2px solid #000; border-radius: 12px; border-collapse: separate; border-spacing: 0;" ! style="color:#000; padding: 5px; border-top-left-radius: 12px; border-top-right-radius: 12px; border-bottom: 2px solid #000;" align="center" width="100%" colspan="2" | [[Wp/rgn/E Bórgh|E Bórgh]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap;" | Luoghi e trasporti | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00;" | [[Santuario della Beata Vergine della Consolazione]] · [[Stazione di Borgo Maggiore]] · [[Funivia di San Marino]] · [[Teatro Concordia (Borgo Maggiore)|Teatro Concordia]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Curazie | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Cailungo]] · [[San Giovanni sotto le Penne]] · [[Valdragone]] · [[Ventoso (San Marino)|Ventoso]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Sport | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Associazione Calcio Libertas]] · [[Società Sportiva San Giovanni]] · [[Società Polisportiva Cailungo]] |} </div> 157sz19oh1gjrezb4tq95tscm60n7gs 7289895 7289894 2026-08-19T18:11:12Z Interlingvisto 2699896 7289895 wikitext text/x-wiki <div style="clear:both; margin-top:2em;"> <div class="center"> {| id="toc" style="margin: 0 2em; border: 2px solid #000; border-radius: 12px; border-collapse: separate; border-spacing: 0;" ! style="color:#000; padding: 5px; border-top-left-radius: 12px; border-top-right-radius: 12px; border-bottom: 2px solid #000;" align="center" width="100%" colspan="2" | [[Wp/rgn/E Bórgh|E Bórgh]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap;" | Luoghi e<br>trasporti | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00;" | [[Santuario della Beata Vergine della Consolazione]] · [[Stazione di Borgo Maggiore]] · [[Funivia di San Marino]] · [[Teatro Concordia (Borgo Maggiore)|Teatro Concordia]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Curazie | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Cailungo]] · [[San Giovanni sotto le Penne]] · [[Valdragone]] · [[Ventoso (San Marino)|Ventoso]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Sport | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Associazione Calcio Libertas]] · [[Società Sportiva San Giovanni]] · [[Società Polisportiva Cailungo]] |} </div> <noninclude>[[Category:Wp/rgn/Modell]]</noinclude> b4uzziwh4icdsu6pw9y5oukk0uikoiw 7289896 7289895 2026-08-19T18:11:34Z Interlingvisto 2699896 7289896 wikitext text/x-wiki <div style="clear:both; margin-top:2em;"> <div class="center"> {| id="toc" style="margin: 0 2em; border: 2px solid #000; border-radius: 12px; border-collapse: separate; border-spacing: 0;" ! style="color:#000; padding: 5px; border-top-left-radius: 12px; border-top-right-radius: 12px; border-bottom: 2px solid #000;" align="center" width="100%" colspan="2" | [[Wp/rgn/E Bórgh|E Bórgh]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap;" | Luoghi e<br>trasporti | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00;" | [[Santuario della Beata Vergine della Consolazione]] · [[Stazione di Borgo Maggiore]] · [[Funivia di San Marino]] · [[Teatro Concordia (Borgo Maggiore)|Teatro Concordia]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Curazie | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Cailungo]] · [[San Giovanni sotto le Penne]] · [[Valdragone]] · [[Ventoso (San Marino)|Ventoso]] |- ! align="right" style="font-size: 90%; padding: 6px; white-space:nowrap; border-top: 2px solid #000;" | Sport | align="left" style="font-size: 90%; padding: 6px; color:#a00; border-top: 2px solid #000;" | [[Associazione Calcio Libertas]] · [[Società Sportiva San Giovanni]] · [[Società Polisportiva Cailungo]] |} </div> <noninclude>[[Category:Wp/rgn/Mudell]]</noinclude> nhapo5ojwyhbtmk1zesmms1hfblyjng Wp/hnm/乡土中国 0 3801993 7289902 2026-08-19T18:23:04Z 海南深情 2661224 Created page with "《'''乡土中国'''》是[[Wp/hnm/费孝通|费孝通]]著述其一部研究[[Wp/hnm/中国|中国]]基层传统[[Wp/hnm/农村|农村]][[Wp/hnm/社会|社会]]其作品，拢总由14篇文章组成。第一早伫1947年7月，「杂话乡土社会」系列文章伫《世纪评论》面顶连载。1948年4月，系列文章作为「观察丛书」其一种结集出版。这枚书记载去费孝通伫[[Wp/hnm/国立西南联合大学|国立西南联合大学]]同Wp/hn..." 7289902 wikitext text/x-wiki 《'''乡土中国'''》是[[Wp/hnm/费孝通|费孝通]]著述其一部研究[[Wp/hnm/中国|中国]]基层传统[[Wp/hnm/农村|农村]][[Wp/hnm/社会|社会]]其作品，拢总由14篇文章组成。第一早伫1947年7月，「杂话乡土社会」系列文章伫《世纪评论》面顶连载。1948年4月，系列文章作为「观察丛书」其一种结集出版。这枚书记载去费孝通伫[[Wp/hnm/国立西南联合大学|国立西南联合大学]]同[[Wp/hnm/云南大学|云南大学]]讲其「乡土社会学」其阵时其上课内容，辑录作一只书。伫这枚书内面，作者用通俗、简洁其[[Wp/hnm/话|话]]讲遘中国其基层社会其主要特征，作去理论顶其概述同分析，阁较全面展现去中国基层社会其面貌。 [[Category:Wp/hnm]] aga77nb9stj0prne6q1bbtlt04ohrxi Wp/hnm/汉医学 0 3801994 7289903 2026-08-19T18:24:06Z 海南深情 2661224 Created page with "'''汉医学'''是[[Wp/hnm/汉族|汉族]]其传统[[Wp/hnm/医学|医学]]，主要用汉族其医药理论同实践经验，研究[[Wp/hnm/人类|人类]]其[[Wp/hnm/生命|生命]]活动当中健康同疾病转化规律，阁再同伊其预防、诊断、治疗、康复同保健其综合性[[Wp/hnm/科学|科学]]。 一般来讲，[[Wp/hnm/世侬|世侬]]会拿汉族其医学叫'''中医学'''，但是实际上会拿[[Wp/hnm/黎医学|黎医学]]、Wp/hnm/苗医..." 7289903 wikitext text/x-wiki '''汉医学'''是[[Wp/hnm/汉族|汉族]]其传统[[Wp/hnm/医学|医学]]，主要用汉族其医药理论同实践经验，研究[[Wp/hnm/人类|人类]]其[[Wp/hnm/生命|生命]]活动当中健康同疾病转化规律，阁再同伊其预防、诊断、治疗、康复同保健其综合性[[Wp/hnm/科学|科学]]。 一般来讲，[[Wp/hnm/世侬|世侬]]会拿汉族其医学叫'''中医学'''，但是实际上会拿[[Wp/hnm/黎医学|黎医学]]、[[Wp/hnm/苗医学|苗医学]]排除伫中医学之外，有[[Wp/hnm/大汉族主义|大汉族主义]]其嫌疑，所以[[Wp/hnm/海南省|海南省]]其[[Wp/hnm/黎族|黎族]]、[[Wp/hnm/苗族|苗族]]会叫伊「汉医学」。 汉医学拿[[Wp/hnm/阴阳|阴阳]]五行作为理论基础，通过望、闻、问、切，四诊合参其方法，探求病因、病性、病位、分析病机同人体内五脏六腑、经络关节、气血津液其变化、判断邪正消长，进而得出病名，归纳出证型，拿辨证论治原则，制定「汗、吐、下、和、温、清、补、消」等治法，用中药、针灸、推拿、按摩、拔罐、刮痧、气功、食疗、音疗等多种治疗手段，使人体达遘阴阳调和而康复。 [[Category:Wp/hnm]] fdbjxbmr2ab37h4za227auq8z1hgzse Wp/hnm/汉医 0 3801995 7289905 2026-08-19T18:24:27Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/汉医学]] 7289905 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/汉医学|汉医学]] 9hctxqf047g7m0on73z73mjloi8kcxd Wp/hnm/中医学 0 3801996 7289906 2026-08-19T18:24:44Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/汉医学]] 7289906 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/汉医学|汉医学]] 9hctxqf047g7m0on73z73mjloi8kcxd Wp/hnm/中医 0 3801997 7289907 2026-08-19T18:25:00Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/汉医学]] 7289907 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/汉医学|汉医学]] 9hctxqf047g7m0on73z73mjloi8kcxd Wp/hnm/黎医学 0 3801998 7289909 2026-08-19T18:25:27Z 海南深情 2661224 Created page with "'''黎医学'''是[[Wp/hnm/黎族|黎族]]其传统[[Wp/hnm/医学|医学]]，拿动[[Wp/hnm/植物|植物]]药用认知作基础，涵盖益智、沉香等原产[[Wp/hnm/海南省|海南省]]其热带药材。伫理论上，黎医学运用土、水、火、气解释药物性味，强调辨证施治同饮食禁忌。伊其诊疗体系包括望闻问脉四诊，以及内服草药、外敷、蒸熏、骨伤、捻痧、佩药等丰富疗法。 从医学模式史料考证..." 7289909 wikitext text/x-wiki '''黎医学'''是[[Wp/hnm/黎族|黎族]]其传统[[Wp/hnm/医学|医学]]，拿动[[Wp/hnm/植物|植物]]药用认知作基础，涵盖益智、沉香等原产[[Wp/hnm/海南省|海南省]]其热带药材。伫理论上，黎医学运用土、水、火、气解释药物性味，强调辨证施治同饮食禁忌。伊其诊疗体系包括望闻问脉四诊，以及内服草药、外敷、蒸熏、骨伤、捻痧、佩药等丰富疗法。 从医学模式史料考证，黎族早期其医疗实践属于「崇神医学」，拿公祖崇拜、鸡卜祭神作核心（公爹巫师叫「道公」，查某巫师叫「娘母」）。因为缺乏文字记载，黎医主要依靠口传心授同师徒相授。伊其传承过程叫「踏草」，是讲由「药母」带领学徒上山，实地识别药用植物其形态及生长环境；学徒掌握基础知识去后，需要通过杀鸡祭神其「交刀」仪式，才能够独立采药行医。 遘[[Wp/hnm/清朝|清朝]]后期，黎汉两地方其医药交流日益兴盛。海墘[[Wp/hnm/县镇|县镇]]起头出现汉药店，收购当地药材，阁再拿山鹿、猴囝等加工作鹿茸、猴膏等药材。1950年代后，随着黎族聚居地方其医院、卫生学校、防疫站等现代医疗机构其相继建立，黎医学沓沓仔从早期其「崇神医学」进入现代医学。 [[Category:Wp/hnm]] 7odpau2pi182u1hlym5q9oud6v6fnhl Wp/hnm/黎医 0 3801999 7289910 2026-08-19T18:25:44Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/黎医学]] 7289910 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/黎医学|黎医学]] tkegbknn184c14oxsxka2tnxz83iuuj Wp/hnm/苗医学 0 3802000 7289911 2026-08-19T18:26:00Z 海南深情 2661224 Created page with "'''苗医学'''是[[Wp/hnm/苗族|苗族]]其传统[[Wp/hnm/医学|医学]]，伊其医药学理论同治疗方法流传伫苗族聚居其地方，一般用细夹板固定阁再外敷伤药，出名其伤药有柏林接骨散等。 [[Category:Wp/hnm]]" 7289911 wikitext text/x-wiki '''苗医学'''是[[Wp/hnm/苗族|苗族]]其传统[[Wp/hnm/医学|医学]]，伊其医药学理论同治疗方法流传伫苗族聚居其地方，一般用细夹板固定阁再外敷伤药，出名其伤药有柏林接骨散等。 [[Category:Wp/hnm]] mv3slqte01nf8p5xhh3eoigtw6u3clg Wp/hnm/苗医 0 3802001 7289912 2026-08-19T18:26:16Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/苗医学]] 7289912 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/苗医学|苗医学]] iykqhtd3yyxts14v59dn2lf27k6vvks Wp/hnm/世侬 0 3802002 7289913 2026-08-19T18:26:42Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:FCU Sports Center during GJ4.jpg|thumb|300px|参观台中逢甲大学体育馆举行其第4届（2010年）[[Wp/hnm/同人志|同人志]]展售会其世侬。]] '''世侬'''是讲未经[[Wp/hnm/安排|安排]]、无[[Wp/hnm/秩序|秩序]]、伫[[Wp/hnm/实体|实体]]抑是[[Wp/hnm/虚拟|虚拟]]其特定时空内向，相俦聚伫一堆其侬。[[Wp/hnm/汉文化|汉文化]]当中有「三人成众」其概念，三只侬抑是以上聚集就会使分侬看作..." 7289913 wikitext text/x-wiki [[File:FCU Sports Center during GJ4.jpg|thumb|300px|参观台中逢甲大学体育馆举行其第4届（2010年）[[Wp/hnm/同人志|同人志]]展售会其世侬。]] '''世侬'''是讲未经[[Wp/hnm/安排|安排]]、无[[Wp/hnm/秩序|秩序]]、伫[[Wp/hnm/实体|实体]]抑是[[Wp/hnm/虚拟|虚拟]]其特定时空内向，相俦聚伫一堆其侬。[[Wp/hnm/汉文化|汉文化]]当中有「三人成众」其概念，三只侬抑是以上聚集就会使分侬看作世侬。世侬是一种集合概念，无数量上限，由三只侬遘三千侬、三万侬抑是阁多，拢是世侬。 世侬虽讲是未经组织其济侬，但是定定有共通，无论是看[[Wp/hnm/电影|电影]]、看[[Wp/hnm/比赛|比赛]]、听[[Wp/hnm/演唱会|演唱会]]、去[[Wp/hnm/商场|商场]]买物件、过[[Wp/hnm/马路|马路]]、搭[[Wp/hnm/公交车|公交车]]其世侬，当中其每只个体，拢会有雷同其行为目的同情感认知，变作一种[[Wp/hnm/厝墘意识|厝墘意识]]。 世侬当中有滴个体，会伫有意无意中变作代表者，会分别其个体，伫无曾抑是缺乏[[Wp/hnm/理性|理性]]分析下底仿效抑是跟随，产生羊群行为抑是[[Wp/hnm/从众效应|从众效应]]。 [[Category:Wp/hnm]] hlfalj1lg33l0u6y4yicl2ge7cpylvx Wp/hnm/人群 0 3802003 7289914 2026-08-19T18:26:59Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/世侬]] 7289914 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/世侬|世侬]] e1lux78716ebuho0r1rvfh1cl0auuvk Wp/hnm/集体 0 3802004 7289916 2026-08-19T18:27:42Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/厝墘]] 7289916 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/厝墘|厝墘]] 73ngref4xkbza6k69vj8fpkoigjtgqz Wp/hnm/七夕 0 3802005 7289917 2026-08-19T18:28:00Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:Niulang and Zhinv (Long Corridor).JPG|thumb|300px|[[Wp/hnm/颐和园|颐和园]]长廊其彩绘：牛郎织女鹊桥会]] '''七夕'''，抑叫'''乞巧节'''。发源伫[[Wp/hnm/西周|西周]]，第一早可能追溯遘[[Wp/hnm/东周|东周]]其[[Wp/hnm/春秋战国|春秋战国]]时期。许阵时七夕是祭祀牵牛星、织女星。许阵时其七月黄昏，织女星升上一年当中其第一高点，清楚看会遘。织女星同两旁两颗阁较暗其..." 7289917 wikitext text/x-wiki [[File:Niulang and Zhinv (Long Corridor).JPG|thumb|300px|[[Wp/hnm/颐和园|颐和园]]长廊其彩绘：牛郎织女鹊桥会]] '''七夕'''，抑叫'''乞巧节'''。发源伫[[Wp/hnm/西周|西周]]，第一早可能追溯遘[[Wp/hnm/东周|东周]]其[[Wp/hnm/春秋战国|春秋战国]]时期。许阵时七夕是祭祀牵牛星、织女星。许阵时其七月黄昏，织女星升上一年当中其第一高点，清楚看会遘。织女星同两旁两颗阁较暗其星形成一只朝东方开口其模样，伫这落东面看会遘牛郎星。 [[Wp/hnm/西汉|西汉]]后，七夕起头同牛郎织女其故事联系起来，阁再正式变作属于适龄[[Wp/hnm/后生|后生]]其[[Wp/hnm/阿妹|阿妹]]同[[Wp/hnm/阿哥|阿哥]]其节日，鼎盛伫[[Wp/hnm/宋朝|宋朝]]。今旦变作[[Wp/hnm/中华圈|中华圈]]同拢[[Wp/hnm/东亚|东亚]]其传统节日，日期分侬定伫每年其农历七月初七，主要其习俗是乞巧、祈愿、拜织女、食巧果、染指甲、结扎巧姑等。流传遘[[Wp/hnm/日本|日本]]抑是来自于牛郎同织女其传说。 [[Category:Wp/hnm]] dlcpd1qg64pv8zkvdpllc8c0l56dwo7 Wp/hnm/乞巧节 0 3802006 7289918 2026-08-19T18:28:14Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/七夕]] 7289918 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/七夕|七夕]] os290l7yw7ovdmw6ye8x89ymp2w3o75 Wp/hnm/荷 0 3802007 7289919 2026-08-19T18:28:31Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:Nelumno nucifera open flower - botanic garden adelaide2.jpg|thumb|300px|盛开其粉红荷]] '''荷'''（学名：Nelumbo nucifera），抑叫'''荷花'''、'''莲'''、'''莲花'''，是莲科莲属多年生草本出水[[Wp/hnm/植物|植物]]，原产伫[[Wp/hnm/华南|华南]]，伫[[Wp/hnm/水|水]]中生活，通常分侬种植伫池塘当中，地下走茎叫莲藕，横卧河底抑是池塘其泥土当中，多节阁再有通气𪱣。 一般盛开伫热..." 7289919 wikitext text/x-wiki [[File:Nelumno nucifera open flower - botanic garden adelaide2.jpg|thumb|300px|盛开其粉红荷]] '''荷'''（学名：Nelumbo nucifera），抑叫'''荷花'''、'''莲'''、'''莲花'''，是莲科莲属多年生草本出水[[Wp/hnm/植物|植物]]，原产伫[[Wp/hnm/华南|华南]]，伫[[Wp/hnm/水|水]]中生活，通常分侬种植伫池塘当中，地下走茎叫莲藕，横卧河底抑是池塘其泥土当中，多节阁再有通气𪱣。 一般盛开伫热天时，抑就是[[Wp/hnm/夏季|夏季]]，花瓣多数，因而变作热天时其风物。花瓣中心会看遘由花托同雌蕊发育出来其果托，叫莲蓬，包覆差不多几十粒莲子，莲子是伊其果实去皮后其种子，会使食。莲花伫伸出水面几厘米其花茎上面长花朵单朵，少数花茎上面长双朵抑是阁较多。莲花一般长遘150厘米，花其根茎种植伫池塘抑是河流底部其淤泥上面，而[[Wp/hnm/荷叶|荷叶]]挺出水面。莲花有超过800款栽培品种，花色由雪白、黄色遘淡红色同深黄色、深红色，此外抑有洒锦等这枚样其花色。 [[Category:Wp/hnm]] 9az5nzxhzysvjsqkj3srbqrcfhgtd6u 7289920 7289919 2026-08-19T18:29:06Z 海南深情 2661224 7289920 wikitext text/x-wiki [[File:Nelumno nucifera open flower - botanic garden adelaide2.jpg|thumb|300px|盛开其粉红荷]] '''荷'''（学名：Nelumbo nucifera），抑叫'''荷花'''、'''莲'''、'''莲花'''，是莲科莲属多年生草本出水[[Wp/hnm/植物|植物]]，原产伫[[Wp/hnm/华南|华南]]，伫[[Wp/hnm/水|水]]中生活，通常分侬种植伫池塘当中，地下走茎叫莲藕，横卧河底抑是池塘其泥土当中，多节阁再有通气𪱣。 一般盛开伫[[Wp/hnm/夏|夏]]，抑就是热天时，花瓣多数，因而变作热天时其风物。花瓣中心会看遘由花托同雌蕊发育出来其果托，叫莲蓬，包覆差不多几十粒莲子，莲子是伊其果实去皮后其种子，会使食。莲花伫伸出水面几厘米其花茎上面长花朵单朵，少数花茎上面长双朵抑是阁较多。莲花一般长遘150厘米，花其根茎种植伫池塘抑是河流底部其淤泥上面，而[[Wp/hnm/荷叶|荷叶]]挺出水面。莲花有超过800款栽培品种，花色由雪白、黄色遘淡红色同深黄色、深红色，此外抑有洒锦等这枚样其花色。 [[Category:Wp/hnm]] 8euar9wwm6uw4myrm5o5xwa8st2eslp Wp/hnm/荷花 0 3802008 7289921 2026-08-19T18:29:28Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/荷]] 7289921 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/荷|荷]] aeb34hh4yin5jibu4fftnqfey89ep4k Wp/hnm/莲 0 3802009 7289922 2026-08-19T18:29:40Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/荷]] 7289922 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/荷|荷]] aeb34hh4yin5jibu4fftnqfey89ep4k Wp/hnm/莲花 0 3802010 7289923 2026-08-19T18:29:55Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/荷]] 7289923 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/荷|荷]] aeb34hh4yin5jibu4fftnqfey89ep4k Wp/hnm/荷叶 0 3802011 7289924 2026-08-19T18:30:15Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:Lotus leaf (28894653265).jpg|thumb|300px|[[Wp/hnm/河北省|河北省]][[Wp/hnm/承德市|承德市]][[Wp/hnm/避暑山庄|避暑山庄]]其荷叶]] '''荷叶'''，抑叫'''莲叶'''，是[[Wp/hnm/荷|荷]]其叶片，原产伫华南，伫[[Wp/hnm/中华圈|中华圈]]同拢[[Wp/hnm/东亚|东亚]]抑有分布，大半野生抑是栽培伫池塘、水田当中。荷叶由莲其地下根茎抽出，挺出水面。叶片呈盾状圆形，中空阁再定定有刺。..." 7289924 wikitext text/x-wiki [[File:Lotus leaf (28894653265).jpg|thumb|300px|[[Wp/hnm/河北省|河北省]][[Wp/hnm/承德市|承德市]][[Wp/hnm/避暑山庄|避暑山庄]]其荷叶]] '''荷叶'''，抑叫'''莲叶'''，是[[Wp/hnm/荷|荷]]其叶片，原产伫华南，伫[[Wp/hnm/中华圈|中华圈]]同拢[[Wp/hnm/东亚|东亚]]抑有分布，大半野生抑是栽培伫池塘、水田当中。荷叶由莲其地下根茎抽出，挺出水面。叶片呈盾状圆形，中空阁再定定有刺。荷叶会用作干燥品入药，是传统其药食同源物件。其主要[[Wp/hnm/化学|化学]]成分包括生物碱类、黄酮类同挥发油类。伫日常饮食当中，鲜荷叶抑是干荷叶定定分世侬拿来作食材抑是烹饪辅料。 [[Category:Wp/hnm]] 86hdxdh9mqkppyrwqjb7u0lwr7fqg9f Wp/hnm/莲叶 0 3802012 7289925 2026-08-19T18:30:27Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/荷叶]] 7289925 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/荷叶|荷叶]] 7884s7lfi1k6tz4mzwehkt5e21cfm1v Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ তত্ত্বৰ লগ-ৰেখাকৰণ 0 3802013 7289934 2026-08-19T18:49:44Z IKHazarika 628806 Created page with "```mediawiki পূৰ্বৰ অধ্যায়ত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি গঢ়িছিলোঁ। গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ অনুকূলতাৰ চৰ্তৰ পৰা সাম্যাৱস্থা নিৰ্ণয় কৰিছিলোঁ। আমি আৰ্হিটোৰ স্থিৰ অৱস্থা আৰু সুষম বৃদ..." 7289934 wikitext text/x-wiki ```mediawiki পূৰ্বৰ অধ্যায়ত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি গঢ়িছিলোঁ। গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ অনুকূলতাৰ চৰ্তৰ পৰা সাম্যাৱস্থা নিৰ্ণয় কৰিছিলোঁ। আমি আৰ্হিটোৰ স্থিৰ অৱস্থা আৰু সুষম বৃদ্ধিৰ পথো অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। পিচে আৰ্হিটো এতিয়াও ব্যৱসায় চক্ৰ অধ্যয়নৰ বাবে সুবিধাজনক ৰূপত নাই। ইয়াৰ সমীকৰণসমূহ অৰৈখিক। সেয়ে কোনো অভিঘাতৰ পাছত উৎপাদন, উপভোগ, শ্ৰম আৰু মূলধন কেনেকৈ সলনি হ'ব, সেয়া পোণপটীয়াকৈ নিৰ্ণয় কৰা কঠিন। এই অধ্যায়ত আমি আৰ্হিটোৰ '''লগ-ৰেখাকৰণ''' কৰিম। অৰ্থাৎ স্থিৰ অৱস্থাৰ ওচৰত অৰৈখিক আৰ্হিটোৰ এক আনুমানিক ৰৈখিক ৰূপ উলিয়াম। ইয়াৰ পাছত এই ৰৈখিক আৰ্হিটো সমাধান কৰিব পাৰিম। তাৰ সহায়ত প্ৰযুক্তিৰ অভিঘাতৰ পাছত অৰ্থব্যৱস্থাৰ গতিবিধি অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। বিশ্লেষণ সৰল কৰিবলৈ এই অধ্যায়ত প্ৰযুক্তিৰ প্ৰৱণতাগত বৃদ্ধি নাথাকে বুলি ধৰি লওঁ। অৰ্থাৎ <math>g=0</math> আৰু <math>G=1</math>। ==শ্ৰম যোগানৰ অৰ্থ== পূৰ্বৰ অধ্যায়ত <math>L_t</math>-ক গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগান বুলি ধৰিছিলোঁ। ইয়াৰ আটাইতকৈ সৰল অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন গৃহস্থই কিমান সময় কাম কৰে। এই ক্ষেত্ৰত <math>L_t</math>-ৰ পৰিৱৰ্তনে কামৰ সময়ৰ পৰিৱৰ্তন বুজায়। ইয়াক শ্ৰম যোগানৰ '''নিবিড় সীমা''' বুলি কোৱা হয়। কিন্তু বাস্তৱত মুঠ কামৰ সময়ৰ বহু পৰিৱৰ্তন অন্য ধৰণে হয়। কিমানজন মানুহে কাম কৰে, তাৰো পৰিৱৰ্তন হয়। ইয়াক '''বিস্তৃত সীমা''' বুলি কোৱা হয়। সম্পূৰ্ণ বজাৰৰ অধীনত আমাৰ আৰ্হিৰ <math>L_t</math>-ক এই দ্বিতীয় অৰ্থতো ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। ধৰি লওঁ এখন পৰিয়ালত এক একক মাপৰ অসীমসংখ্যক সদস্য আছে। সদস্যসকলৰ কাম কৰাৰ অনিচ্ছা বেলেগ বেলেগ। সদস্য <math>j</math>-ৰ কাম কৰাৰ অনিচ্ছা <math> j^\varphi </math> বুলি ধৰি লওঁ। <math>L</math> হ'ল কাম কৰা সদস্যৰ পৰিমাণ। পৰিয়ালৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ উপভোগ বীমা আছে। সেয়ে সকলো সদস্যই একে পৰিমাণ <math>C</math> উপভোগ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ এক সময়ৰ উপযোগ হ'ল <math> \frac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma} - \int_0^L j^\varphi\,dj = \frac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L^{1+\varphi}. </math> ই আগৰ আৰ্হিৰ একে উপযোগ ফলন। সেয়ে অনুকূলতাৰ চৰ্তসমূহো সলনি নহয়। এই ব্যাখ্যাত <math>L</math> কামৰ সময় নহয়। ই কাম কৰা সদস্যৰ পৰিমাণ। সেয়ে একে আৰ্হিয়ে বিস্তৃত সীমাৰ শ্ৰম যোগানো প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে। পিচে এই ব্যাখ্যাৰো সীমাবদ্ধতা আছে। ইয়াত চাকৰি বিচৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া নাই। কৰ্মচাৰী আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ মিলনৰ সমস্যাও নাই। অসম্পূৰ্ণ বজাৰো নাই। ==লগ-ৰেখাকৰণ== ===লগ-ৰেখাকৰণ কিয় কৰা হয়=== বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিটো অৰৈখিক। অৰৈখিক গতিশীল আৰ্হি পোণপটীয়াকৈ সমাধান কৰা কঠিন। সেয়ে আমি স্থিৰ অৱস্থাৰ ওচৰত ইয়াৰ এক ৰৈখিক আসন্নমান ব্যৱহাৰ কৰোঁ। লগ-ৰেখাকৰণৰ আন এটা সুবিধাও আছে। বহুতো সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক তথ্য বৃদ্ধিৰ হাৰৰ ফালৰ পৰা প্ৰায় স্থিৰ। ব্যৱসায় চক্ৰৰ উত্থান-পতনো সাধাৰণতে শতকৰা হিচাপত সৰু। লগ বিচ্যুতিয়ে এনে শতকৰা পৰিৱৰ্তন সহজে প্ৰকাশ কৰে। তদুপৰি, ৰৈখিক আৰ্হি সমাধান কৰা তুলনামূলকভাৱে সহজ। ===লগ বিচ্যুতি=== কোনো সচল <math>Z_t</math>-ৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ মান <math>Z</math> বুলি ধৰি লওঁ। ইয়াৰ লগ বিচ্যুতিৰ সংজ্ঞা হ'ল <math> z_t \equiv \log\left(\frac{Z_t}{Z}\right) = \log Z_t-\log Z. </math> <math>Z_t</math> যদি <math>Z</math>-ৰ ওচৰত থাকে, তেন্তে <math> z_t \approx \frac{Z_t-Z}{Z}. </math> সেয়ে <math>z_t</math>-ক স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা আনুমানিক আনুপাতিক বিচ্যুতি বুলি ভাবিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, <math>z_t=0.01</math> হ'লে <math>Z_t</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা প্ৰায় এক শতাংশ ওপৰত আছে। ===এটা সাধাৰণ লগ-ৰেখাকৰণ=== এটা অৰৈখিক সমীকৰণ লওঁ: <math> g(X_t)=f(Y_t). </math> লিখোঁ <math> X_t=e^{\log X_t}, \qquad Y_t=e^{\log Y_t}. </math> তেতিয়া <math> g(e^{\log X_t}) = f(e^{\log Y_t}). </math> <math>X</math> আৰু <math>Y</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ মান। সেয়ে <math> g(X)=f(Y). </math> স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে প্ৰথম ক্ৰমৰ আসন্নমান ল'লে <math> g(X) + g'(X)X\,d\log X_t \approx f(Y) + f'(Y)Y\,d\log Y_t. </math> স্থিৰ অৱস্থাত <math>g(X)=f(Y)</math>। সেয়ে <math> g'(X)X\,d\log X_t \approx f'(Y)Y\,d\log Y_t. </math> এতিয়া <math> x_t=\log(X_t/X), \qquad y_t=\log(Y_t/Y) </math> বুলি লিখোঁ। তেতিয়া লগ-ৰৈখিক আসন্নমান হ'ল <math> g'(X)Xx_t = f'(Y)Yy_t. </math> এইদৰে <math>X_t</math> আৰু <math>Y_t</math>-ত অৰৈখিক সমীকৰণ এটা <math>x_t</math> আৰু <math>y_t</math>-ত ৰৈখিক সমীকৰণলৈ পৰিণত হয়। ==গতিশীল সচলৰ প্ৰকাৰ== আৰ্হিটো সমাধান কৰাৰ আগতে গতিশীল সচলৰ দুটা প্ৰকাৰ পৃথক কৰা উপযোগী। কোনো সচল অতীতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। কোনো সচল ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। ===পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সচল=== কোনো সচলৰ বৰ্তমানৰ মান অতীতৰ নিৰ্ণয়ৰ দ্বাৰা ইতিমধ্যে নিৰ্ধাৰিত হ'লে তাক '''পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সচল''' বুলি কোৱা হয়। আমাৰ আৰ্হিত মূলধন <math>K_t</math> এনে এটা সচল। আজিৰ মূলধন কালিৰ সঞ্চয়ৰ নিৰ্ণয়ৰ ফল। আজিৰ নতুন তথ্যই <math>K_t</math>-ক তৎক্ষণাৎ সলনি কৰিব নোৱাৰে। এটা সৰল উদাহৰণ লওঁ: <math> y_{t+1}=ay_t+f_t, \qquad 0<a<1. </math> পুনৰাবৃত্তিৰে <math> y_{t+1} = \sum_{i=0}^{T}a^if_{t-i} + a^{T+1}y_{t-T}. </math> <math>T\to\infty</math> হ'লে <math> y_{t+1} = \sum_{i=0}^{\infty}a^if_{t-i}. </math> সেয়ে <math>y_{t+1}</math> বৰ্তমান আৰু অতীতৰ অভিঘাতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ===ভৱিষ্যৎমুখী সচল=== কোনো সচলৰ বৰ্তমানৰ মান ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিলে তাক '''ভৱিষ্যৎমুখী সচল''' বুলি কোৱা হয়। আমাৰ আৰ্হিত উপভোগ এনে এটা সচল। গৃহস্থই আজিৰ উপভোগ নিৰ্ধাৰণ কৰোঁতে ভৱিষ্যতৰ আয় আৰু প্ৰতিদানৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশা মনত ৰাখে। এটা সৰল উদাহৰণ লওঁ: <math> y_t = a^{-1} \left[ E_t(y_{t+1})+d_t \right], \qquad a>1. </math> পুনৰাবৃত্তিৰে <math> y_t = E_t \left[ \sum_{i=0}^{T}(a^{-1})^id_{t+i} + (a^{-1})^{T+1}y_{t+1+T} \right]. </math> উপযুক্ত প্ৰান্তীয় চৰ্তৰ অধীনত <math> y_t = E_t \left[ \sum_{i=0}^{\infty}(a^{-1})^id_{t+i} \right]. </math> সেয়ে আজিৰ <math>y_t</math> ভৱিষ্যতৰ <math>d</math>-ৰ প্ৰত্যাশিত পথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এই পাৰ্থক্য আৰ্হিটো সমাধান কৰোঁতে গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ব। মূলধনে অতীতৰ অৱস্থা বহন কৰে। উপভোগে ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশা প্ৰতিফলিত কৰে। ==বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিৰ লগ-ৰেখাকৰণ== এতিয়া পূৰ্বৰ অধ্যায়ৰ আৰ্হিটো লগ-ৰেখাকৰণ কৰোঁ। কোনো সচলৰ সৰু আখৰে সেই সচলৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা লগ বিচ্যুতি বুজাব। প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লিখোঁ <math> \widetilde a_t \equiv (1-\alpha)a_t. </math> ===উৎপাদন=== উৎপাদন ফলনৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t = \widetilde a_t + \alpha k_t + (1-\alpha)l_t. </math> সেয়ে উৎপাদন তিনিটা বস্তুৰ লগত সলনি হয়। এইবোৰ হ'ল প্ৰযুক্তি, মূলধন আৰু শ্ৰম। ===শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা=== শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> \widetilde a_t + \alpha(k_t-l_t) = \varphi l_t+\gamma c_t. </math> ইয়াক <math>l_t</math>-ৰ বাবে লিখিলে <math> l_t = \varphi^{-1} \left[ \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t) \right] - \frac{\gamma}{\varphi}c_t. </math> প্ৰথম বন্ধনীৰ ৰাশিটো প্ৰকৃত মজুৰিৰ লগ বিচ্যুতি: <math> w_t = \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t). </math> সেয়ে <math> l_t = \varphi^{-1}w_t - \frac{\gamma}{\varphi}c_t. </math> <math>\varphi^{-1}</math> হ'ল শ্ৰম যোগানৰ '''ফ্ৰিশ স্থিতিস্থাপকতা'''। উপভোগ স্থিৰ ৰাখিলে ই মজুৰিৰ এক শতাংশ পৰিৱৰ্তনৰ বিপৰীতে শ্ৰম যোগানৰ শতকৰা প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱায়। এই স্থিতিস্থাপকতাৰ মান শ্ৰম যোগানৰ ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কেৱল কামৰ সময় সলনি হ'লে ই সাধাৰণতে কম। কাম কৰা মানুহৰ সংখ্যাও সলনি হ'লে ই অধিক হ'ব পাৰে। দ্বিতীয় ৰাশিটোৱে আয় প্ৰভাৱ দেখুৱায়। <math>c_t</math> বৃদ্ধি পালে <math>l_t</math> হ্ৰাস পায়। <math>\gamma</math> অধিক হ'লে এই প্ৰভাৱ অধিক শক্তিশালী হয়। ===উপভোগ আৰু সঞ্চয়=== উপভোগৰ অইলাৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> -\gamma c_t = -\gamma E_t[c_{t+1}] + E_t \left[ \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}) \right]. </math> মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান <math> R_{t+1}=1+r_{t+1} \equiv \alpha\frac{Y_{t+1}}{K_{t+1}}+1-\delta. </math> ইয়াৰ পৰা প্ৰতিদানৰ বিচ্যুতি <math> R\widehat r_{t+1} = \alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}). </math> স্থিৰ অৱস্থাত <math>R=\beta^{-1}</math>। সেয়ে <math> \widehat r_{t+1} = \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}). </math> এতিয়া <math> \sigma\equiv\gamma^{-1} </math> বুলি লিখোঁ। তেতিয়া উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> c_t = E_t[c_{t+1}] - \sigma E_t[\widehat r_{t+1}]. </math> <math>E_t[c_{t+1}]</math>-এ উপভোগ মসৃণ কৰি ৰখাৰ ইচ্ছা দেখুৱায়। প্ৰত্যাশিত প্ৰতিদান বৃদ্ধি পালে আজিৰ উপভোগ কমে। সঞ্চয় বৃদ্ধি পায়। <math> \sigma=\frac{1}{\gamma} </math> হ'ল '''আন্তঃসময়িক প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা'''। <math>\gamma</math> অধিক হ'লে <math>\sigma</math> কম হয়। তেতিয়া গৃহস্থই সময়ৰ মাজত উপভোগ সলনি কৰিবলৈ কম ইচ্ছা কৰে। ===মূলধনৰ গতি=== সম্পদৰ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> k_{t+1} = \frac{Y}{K}y_t - \frac{C}{K}c_t + (1-\delta)k_t. </math> আজিৰ মূলধন <math>k_t</math> পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত। আজিৰ উৎপাদন আৰু উপভোগে অহা সময়ৰ মূলধন <math>k_{t+1}</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। ===প্ৰযুক্তিৰ গতি=== প্ৰযুক্তিৰ লগ বিচ্যুতিয়ে <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t </math> অনুসৰণ কৰে। <math>\varepsilon_t</math> হ'ল নতুন প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত। <math>\rho</math>-এ অভিঘাতৰ স্থায়িত্ব নিৰ্ধাৰণ কৰে। <math>\rho</math> অধিক হ'লে অভিঘাতৰ প্ৰভাৱ অধিক সময় থাকে। ===লগ-ৰৈখিক আৰ্হি=== সকলো সমীকৰণ একেলগে লিখিলে আৰ্হিটো হ'ল <math> y_t = \widetilde a_t+\alpha k_t+(1-\alpha)l_t, </math> <math> \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t) = \varphi l_t+\gamma c_t, </math> <math> c_t = E_t[c_{t+1}] - \sigma E_t[\widehat r_{t+1}], </math> <math> \widehat r_{t+1} = \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}), </math> <math> k_{t+1} = \frac{Y}{K}y_t - \frac{C}{K}c_t + (1-\delta)k_t, </math> আৰু <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t. </math> এই সমীকৰণসমূহ এতিয়া ৰৈখিক। কিন্তু আৰ্হিটো এতিয়াও সমাধান কৰা হোৱা নাই। বিশেষকৈ <math>c_t</math>-এ ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। <math>k_t</math> আকৌ পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত। পৰৱৰ্তী ধাপত এই দুই ধৰণৰ সচল একেলগে লৈ আৰ্হিটোৰ গতিশীল সমাধান উলিওৱা হ'ব। ``` [[Category:Wb/as]] 0r0yqo1gayvp1wfw1m7rv0r5piz8y26 7289939 7289934 2026-08-19T18:57:43Z IKHazarika 628806 7289939 wikitext text/x-wiki পূৰ্বৰ অধ্যায়ত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি গঢ়িছি তুলিছিলোঁ। গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ অনুকূলতাৰ চৰ্তৰ পৰা সাম্যাৱস্থা নিৰ্ণয় কৰিছিলোঁ। আমি আৰ্হিটোৰ স্থিৰ অৱস্থা আৰু সুষম বৃদ্ধিৰ পথো অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। পিচে আৰ্হিটো এতিয়াও ব্যৱসায় চক্ৰ অধ্যয়নৰ বাবে সুবিধাজনক ৰূপত নাই। ইয়াৰ সমীকৰণসমূহ অৰৈখিক। সেয়ে কোনো অভিঘাতৰ পাছত উৎপাদন, উপভোগ, শ্ৰম আৰু মূলধন কেনেকৈ সলনি হ'ব, সেয়া পোণপটীয়াকৈ নিৰ্ণয় কৰা কঠিন। এই অধ্যায়ত আমি আৰ্হিটোৰ '''লগ-ৰেখাকৰণ''' কৰিম। অৰ্থাৎ স্থিৰ অৱস্থাৰ ওচৰত অৰৈখিক আৰ্হিটোৰ এক আনুমানিক ৰৈখিক ৰূপ গঢ়িম। ইয়াৰ পাছত এই ৰৈখিক আৰ্হিটো সমাধান কৰিব পৰা যাব তুলনামূলকভাৱে সহজ উপায়েৰে। তাৰ সহায়ত প্ৰযুক্তিৰ অভিঘাতৰ পাছত অৰ্থব্যৱস্থাৰ গতিবিধি অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। বিশ্লেষণ সৰল কৰিবলৈ এই অধ্যায়ত প্ৰযুক্তিৰ প্ৰৱণতাগত বৃদ্ধি নাথাকে বুলি ধৰি লওঁ। অৰ্থাৎ <math>g=0</math> আৰু <math>G=1</math>। ==শ্ৰম যোগানৰ অৰ্থ== পূৰ্বৰ অধ্যায়ত <math>L_t</math>-ক গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগান বুলি ধৰিছিলোঁ। ইয়াৰ আটাইতকৈ সৰল অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন গৃহস্থই কিমান সময় কাম কৰে। এই ক্ষেত্ৰত <math>L_t</math>-ৰ পৰিৱৰ্তনে কামৰ সময়ৰ পৰিৱৰ্তন বুজায়। ইয়াক শ্ৰম যোগানৰ '''নিবিড় সীমা''' বুলি কোৱা হয়। কিন্তু বাস্তৱত মুঠ কামৰ সময়ৰ বহু পৰিৱৰ্তন অন্য ধৰণে হয়। কোনো ব্যক্তিয়ে কিমান সময় কাম কৰিছে, তাৰ উপৰিও কিমানজন মানুহে কাম কৰে, তাৰো পৰিৱৰ্তন হয়। ইয়াক '''বিস্তৃত সীমা''' বুলি কোৱা হয়। সম্পূৰ্ণ বজাৰৰ অধীনত আমাৰ আৰ্হিৰ <math>L_t</math>-ক এই দ্বিতীয় অৰ্থতো ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। ধৰি লওঁ এটা পৰিয়ালত এক একক মাপৰ অসীমসংখ্যক সদস্য আছে। সদস্যসকলৰ কাম কৰাৰ অনিচ্ছা বেলেগ বেলেগ। সদস্য <math>j</math>-ৰ কাম কৰাৰ অনিচ্ছা <math> j^\varphi </math> বুলি ধৰি লওঁ। <math>L</math> হ'ল কাম কৰা সদস্যৰ পৰিমাণ। পৰিয়ালৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ উপভোগ বীমা আছে। সেয়ে সকলো সদস্যই একে পৰিমাণ <math>C</math> উপভোগ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ এক সময়ৰ উপযোগ হ'ল <math> \frac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma} - \int_0^L j^\varphi\,dj = \frac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L^{1+\varphi}. </math> ই আগৰ আৰ্হিৰ একে উপযোগ ফলন। সেয়ে অনুকূলতাৰ চৰ্তসমূহো সলনি নহয়। এই ব্যাখ্যাত <math>L</math> কামৰ সময় নহয়। ই কাম কৰা সদস্যৰ পৰিমাণ। সেয়ে একে আৰ্হিয়ে বিস্তৃত সীমাৰ শ্ৰম যোগানো প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে। পিচে এই ব্যাখ্যাৰো সীমাবদ্ধতা আছে। ইয়াত চাকৰি বিচৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া নাই। কৰ্মচাৰী আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ মিলনৰ সমস্যাও নাই। অসম্পূৰ্ণ বজাৰো নাই। সেই সমস্যাসমূহ পাছলৈ অন্য আৰ্হিৰ সহায়ত সমাধান কৰা হয়। ==লগ-ৰেখাকৰণ== বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিটো অৰৈখিক। অৰৈখিক গতিশীল আৰ্হি পোণপটীয়াকৈ সমাধান কৰা কঠিন। সেয়ে আমি স্থিৰ অৱস্থাৰ ওচৰত ইয়াৰ এক ৰৈখিক আসন্নমান ব্যৱহাৰ কৰোঁ। লগ-ৰেখাকৰণৰ আন এটা সুবিধাও আছে। বহুতো সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক তথ্য বৃদ্ধিৰ হাৰৰ ফালৰ পৰা প্ৰায় স্থিৰ। ব্যৱসায় চক্ৰৰ উত্থান-পতনো সাধাৰণতে শতকৰা হিচাপত সৰু। লগ বিচ্যুতিয়ে এনে শতকৰা পৰিৱৰ্তন সহজে প্ৰকাশ কৰে। তদুপৰি, ৰৈখিক আৰ্হি সমাধান কৰা তুলনামূলকভাৱে সহজ। ===লগ বিচ্যুতি=== কোনো সচল <math>Z_t</math>-ৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ মান <math>Z</math> বুলি ধৰি লওঁ। ইয়াৰ লগ বিচ্যুতিৰ সংজ্ঞা হ'ল <math> z_t \equiv \log\left(\frac{Z_t}{Z}\right) = \log Z_t-\log Z. </math> <math>Z_t</math> যদি <math>Z</math>-ৰ ওচৰত থাকে, তেন্তে <math> z_t \approx \frac{Z_t-Z}{Z}. </math> সেয়ে <math>z_t</math>-ক স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা আনুমানিক আনুপাতিক বিচ্যুতি বুলি ভাবিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, <math>z_t=0.01</math> হ'লে <math>Z_t</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা প্ৰায় এক শতাংশ ওপৰত আছে। ===এটা সাধাৰণ লগ-ৰেখাকৰণ=== এটা অৰৈখিক সমীকৰণ লওঁ: <math> g(X_t)=f(Y_t). </math> লিখোঁ <math> X_t=e^{\log X_t}, \qquad Y_t=e^{\log Y_t}. </math> তেতিয়া <math> g(e^{\log X_t}) = f(e^{\log Y_t}). </math> <math>X</math> আৰু <math>Y</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ মান। সেয়ে <math> g(X)=f(Y). </math> স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে প্ৰথম ক্ৰমৰ আসন্নমান ল'লে <math> g(X) + g'(X)X\,d\log X_t \approx f(Y) + f'(Y)Y\,d\log Y_t. </math> স্থিৰ অৱস্থাত <math>g(X)=f(Y)</math>। সেয়ে <math> g'(X)X\,d\log X_t \approx f'(Y)Y\,d\log Y_t. </math> এতিয়া <math> x_t=\log(X_t/X), \qquad y_t=\log(Y_t/Y) </math> বুলি লিখোঁ। তেতিয়া লগ-ৰৈখিক আসন্নমান হ'ল <math> g'(X)Xx_t = f'(Y)Yy_t. </math> এইদৰে <math>X_t</math> আৰু <math>Y_t</math>-ত অৰৈখিক সমীকৰণ এটা <math>x_t</math> আৰু <math>y_t</math>-ত ৰৈখিক সমীকৰণলৈ পৰিণত হয়। ==গতিশীল সচলৰ প্ৰকাৰ== আৰ্হিটো সমাধান কৰাৰ আগতে গতিশীল সচলৰ দুটা প্ৰকাৰ পৃথক কৰা উপযোগী। কোনো সচল অতীতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। কোনো সচল ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। ===পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সচল=== কোনো সচলৰ বৰ্তমানৰ মান অতীতৰ নিৰ্ণয়ৰ দ্বাৰা ইতিমধ্যে নিৰ্ধাৰিত হ'লে তাক '''পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সচল''' বুলি কোৱা হয়। আমাৰ আৰ্হিত মূলধন <math>K_t</math> এনে এটা সচল। আজিৰ মূলধন কালিৰ সঞ্চয়ৰ নিৰ্ণয়ৰ ফল। আজিৰ নতুন তথ্যই <math>K_t</math>-ক তৎক্ষণাৎ সলনি কৰিব নোৱাৰে। এটা সৰল উদাহৰণ লওঁ: <math> y_{t+1}=ay_t+f_t, \qquad 0<a<1. </math> পুনৰাবৃত্তিৰে <math> y_{t+1} = \sum_{i=0}^{T}a^if_{t-i} + a^{T+1}y_{t-T}. </math> <math>T\to\infty</math> হ'লে <math> y_{t+1} = \sum_{i=0}^{\infty}a^if_{t-i}. </math> সেয়ে <math>y_{t+1}</math> বৰ্তমান আৰু অতীতৰ অভিঘাতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ===ভৱিষ্যৎমুখী সচল=== কোনো সচলৰ বৰ্তমানৰ মান ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিলে তাক '''ভৱিষ্যৎমুখী সচল''' বুলি কোৱা হয়। আমাৰ আৰ্হিত উপভোগ এনে এটা সচল। গৃহস্থই আজিৰ উপভোগ নিৰ্ধাৰণ কৰোঁতে ভৱিষ্যতৰ আয় আৰু প্ৰতিদানৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশা মনত ৰাখে। এটা সৰল উদাহৰণ লওঁ: <math> y_t = a^{-1} \left[ E_t(y_{t+1})+d_t \right], \qquad a>1. </math> পুনৰাবৃত্তিৰে <math> y_t = E_t \left[ \sum_{i=0}^{T}(a^{-1})^id_{t+i} + (a^{-1})^{T+1}y_{t+1+T} \right]. </math> উপযুক্ত প্ৰান্তীয় চৰ্তৰ অধীনত <math> y_t = E_t \left[ \sum_{i=0}^{\infty}(a^{-1})^id_{t+i} \right]. </math> সেয়ে আজিৰ <math>y_t</math> ভৱিষ্যতৰ <math>d</math>-ৰ প্ৰত্যাশিত পথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এই পাৰ্থক্য আৰ্হিটো সমাধান কৰোঁতে গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ব। মূলধনে অতীতৰ অৱস্থা বহন কৰে। উপভোগে ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশা প্ৰতিফলিত কৰে। ==বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিৰ লগ-ৰেখাকৰণ== এতিয়া পূৰ্বৰ অধ্যায়ৰ আৰ্হিটো লগ-ৰেখাকৰণ কৰোঁ। কোনো সচলৰ সৰু আখৰে সেই সচলৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা লগ বিচ্যুতি বুজাব। প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লিখোঁ <math> \widetilde a_t \equiv (1-\alpha)a_t. </math> ===উৎপাদন=== উৎপাদন ফলনৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t = \widetilde a_t + \alpha k_t + (1-\alpha)l_t. </math> সেয়ে উৎপাদন তিনিটা বস্তুৰ লগত সলনি হয়। এইবোৰ হ'ল প্ৰযুক্তি, মূলধন আৰু শ্ৰম। ===শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা=== শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> \widetilde a_t + \alpha(k_t-l_t) = \varphi l_t+\gamma c_t. </math> ইয়াক <math>l_t</math>-ৰ বাবে লিখিলে <math> l_t = \varphi^{-1} \left[ \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t) \right] - \frac{\gamma}{\varphi}c_t. </math> প্ৰথম বন্ধনীৰ ৰাশিটো প্ৰকৃত মজুৰিৰ লগ বিচ্যুতি: <math> w_t = \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t). </math> সেয়ে <math> l_t = \varphi^{-1}w_t - \frac{\gamma}{\varphi}c_t. </math> <math>\varphi^{-1}</math> হ'ল শ্ৰম যোগানৰ '''ফ্ৰিশ স্থিতিস্থাপকতা'''। উপভোগ স্থিৰ ৰাখিলে ই মজুৰিৰ এক শতাংশ পৰিৱৰ্তনৰ বিপৰীতে শ্ৰম যোগানৰ শতকৰা প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱায়। এই স্থিতিস্থাপকতাৰ মান শ্ৰম যোগানৰ ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কেৱল কামৰ সময় সলনি হ'লে ই সাধাৰণতে কম। কাম কৰা মানুহৰ সংখ্যাও সলনি হ'লে ই অধিক হ'ব পাৰে। দ্বিতীয় ৰাশিটোৱে আয় প্ৰভাৱ দেখুৱায়। <math>c_t</math> বৃদ্ধি পালে <math>l_t</math> হ্ৰাস পায়। <math>\gamma</math> অধিক হ'লে এই প্ৰভাৱ অধিক শক্তিশালী হয়। ===উপভোগ আৰু সঞ্চয়=== উপভোগৰ অইলাৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> -\gamma c_t = -\gamma E_t[c_{t+1}] + E_t \left[ \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}) \right]. </math> মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান <math> R_{t+1}=1+r_{t+1} \equiv \alpha\frac{Y_{t+1}}{K_{t+1}}+1-\delta. </math> ইয়াৰ পৰা প্ৰতিদানৰ বিচ্যুতি <math> R\widehat r_{t+1} = \alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}). </math> স্থিৰ অৱস্থাত <math>R=\beta^{-1}</math>। সেয়ে <math> \widehat r_{t+1} = \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}). </math> এতিয়া <math> \sigma\equiv\gamma^{-1} </math> বুলি লিখোঁ। তেতিয়া উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> c_t = E_t[c_{t+1}] - \sigma E_t[\widehat r_{t+1}]. </math> <math>E_t[c_{t+1}]</math>-এ উপভোগ মসৃণ কৰি ৰখাৰ ইচ্ছা দেখুৱায়। প্ৰত্যাশিত প্ৰতিদান বৃদ্ধি পালে আজিৰ উপভোগ কমে। সঞ্চয় বৃদ্ধি পায়। <math> \sigma=\frac{1}{\gamma} </math> হ'ল '''আন্তঃসময়িক প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা'''। <math>\gamma</math> অধিক হ'লে <math>\sigma</math> কম হয়। তেতিয়া গৃহস্থই সময়ৰ মাজত উপভোগ সলনি কৰিবলৈ কম ইচ্ছা কৰে। ===মূলধনৰ গতি=== সম্পদৰ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> k_{t+1} = \frac{Y}{K}y_t - \frac{C}{K}c_t + (1-\delta)k_t. </math> আজিৰ মূলধন <math>k_t</math> পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত। আজিৰ উৎপাদন আৰু উপভোগে অহা সময়ৰ মূলধন <math>k_{t+1}</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। ===প্ৰযুক্তিৰ গতি=== প্ৰযুক্তিৰ লগ বিচ্যুতিয়ে <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t </math> অনুসৰণ কৰে। <math>\varepsilon_t</math> হ'ল নতুন প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত। <math>\rho</math>-এ অভিঘাতৰ স্থায়িত্ব নিৰ্ধাৰণ কৰে। <math>\rho</math> অধিক হ'লে অভিঘাতৰ প্ৰভাৱ অধিক সময় থাকে। ===লগ-ৰৈখিক আৰ্হি=== সকলো সমীকৰণ একেলগে লিখিলে আৰ্হিটো হ'ল <math> y_t = \widetilde a_t+\alpha k_t+(1-\alpha)l_t, </math> <math> \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t) = \varphi l_t+\gamma c_t, </math> <math> c_t = E_t[c_{t+1}] - \sigma E_t[\widehat r_{t+1}], </math> <math> \widehat r_{t+1} = \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}), </math> <math> k_{t+1} = \frac{Y}{K}y_t - \frac{C}{K}c_t + (1-\delta)k_t, </math> আৰু <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t. </math> এই সমীকৰণসমূহ এতিয়া ৰৈখিক। কিন্তু আৰ্হিটো এতিয়াও সমাধান কৰা হোৱা নাই। বিশেষকৈ <math>c_t</math>-এ ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। <math>k_t</math> আকৌ পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত। পৰৱৰ্তী ধাপত এই দুই ধৰণৰ সচল একেলগে লৈ আৰ্হিটোৰ গতিশীল সমাধান উলিওৱা হ'ব। ``` [[Category:Wb/as]] da99uod2ia1diyuj8rwoxqhx5gox055 7289950 7289939 2026-08-19T19:08:47Z IKHazarika 628806 7289950 wikitext text/x-wiki পূৰ্বৰ অধ্যায়ত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি গঢ়িছি তুলিছিলোঁ। গৃহস্থ আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ অনুকূলতাৰ চৰ্তৰ পৰা সাম্যাৱস্থা নিৰ্ণয় কৰিছিলোঁ। আমি আৰ্হিটোৰ স্থিৰ অৱস্থা আৰু সুষম বৃদ্ধিৰ পথো অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। পিচে আৰ্হিটো এতিয়াও ব্যৱসায় চক্ৰ অধ্যয়নৰ বাবে সুবিধাজনক ৰূপত নাই। ইয়াৰ সমীকৰণসমূহ অৰৈখিক। সেয়ে কোনো অভিঘাতৰ পাছত উৎপাদন, উপভোগ, শ্ৰম আৰু মূলধন কেনেকৈ সলনি হ'ব, সেয়া পোণপটীয়াকৈ নিৰ্ণয় কৰা কঠিন। এই অধ্যায়ত আমি আৰ্হিটোৰ '''লগ-ৰেখাকৰণ''' কৰিম। অৰ্থাৎ স্থিৰ অৱস্থাৰ ওচৰত অৰৈখিক আৰ্হিটোৰ এক আনুমানিক ৰৈখিক ৰূপ গঢ়িম। ইয়াৰ পাছত এই ৰৈখিক আৰ্হিটো সমাধান কৰিব পৰা যাব তুলনামূলকভাৱে সহজ উপায়েৰে। তাৰ সহায়ত প্ৰযুক্তিৰ অভিঘাতৰ পাছত অৰ্থব্যৱস্থাৰ গতিবিধি অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। বিশ্লেষণ সৰল কৰিবলৈ এই অধ্যায়ত প্ৰযুক্তিৰ প্ৰৱণতাগত বৃদ্ধি নাথাকে বুলি ধৰি লওঁ। অৰ্থাৎ <math>g=0</math> আৰু <math>G=1</math>। ==শ্ৰম যোগানৰ অৰ্থ== পূৰ্বৰ অধ্যায়ত <math>L_t</math>-ক গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগান বুলি ধৰিছিলোঁ। ইয়াৰ আটাইতকৈ সৰল অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন গৃহস্থই কিমান সময় কাম কৰে। এই ক্ষেত্ৰত <math>L_t</math>-ৰ পৰিৱৰ্তনে কামৰ সময়ৰ পৰিৱৰ্তন বুজায়। ইয়াক শ্ৰম যোগানৰ '''নিবিড় সীমা''' বুলি কোৱা হয়। কিন্তু বাস্তৱত মুঠ কামৰ সময়ৰ বহু পৰিৱৰ্তন অন্য ধৰণে হয়। কোনো ব্যক্তিয়ে কিমান সময় কাম কৰিছে, তাৰ উপৰিও কিমানজন মানুহে কাম কৰে, তাৰো পৰিৱৰ্তন হয়। ইয়াক '''বিস্তৃত সীমা''' বুলি কোৱা হয়। সম্পূৰ্ণ বজাৰৰ অধীনত আমাৰ আৰ্হিৰ <math>L_t</math>-ক এই দ্বিতীয় অৰ্থতো ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। ধৰি লওঁ এটা পৰিয়ালত এক একক মাপৰ অসীমসংখ্যক সদস্য আছে। সদস্যসকলৰ কাম কৰাৰ অনিচ্ছা বেলেগ বেলেগ। সদস্য <math>j</math>-ৰ কাম কৰাৰ অনিচ্ছা <math> j^\varphi </math> বুলি ধৰি লওঁ। <math>L</math> হ'ল কাম কৰা সদস্যৰ পৰিমাণ। পৰিয়ালৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ উপভোগ বীমা আছে। সেয়ে সকলো সদস্যই একে পৰিমাণ <math>C</math> উপভোগ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ এক সময়ৰ উপযোগ হ'ল <math> \frac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma} - \int_0^L j^\varphi\,dj = \frac{1}{1-\gamma}C^{1-\gamma} - \frac{1}{1+\varphi}L^{1+\varphi}. </math> ই আগৰ আৰ্হিৰ একে উপযোগ ফলন। সেয়ে অনুকূলতাৰ চৰ্তসমূহো সলনি নহয়। এই ব্যাখ্যাত <math>L</math> কামৰ সময় নহয়। ই কাম কৰা সদস্যৰ পৰিমাণ। সেয়ে একে আৰ্হিয়ে বিস্তৃত সীমাৰ শ্ৰম যোগানো প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে। পিচে এই ব্যাখ্যাৰো সীমাবদ্ধতা আছে। ইয়াত চাকৰি বিচৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া নাই। কৰ্মচাৰী আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ মিলনৰ সমস্যাও নাই। অসম্পূৰ্ণ বজাৰো নাই। সেই সমস্যাসমূহ পাছলৈ অন্য আৰ্হিৰ সহায়ত সমাধান কৰা হয়। ==লগ-ৰেখাকৰণ== বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিটো অৰৈখিক। অৰৈখিক গতিশীল আৰ্হি পোণপটীয়াকৈ সমাধান কৰা কঠিন। সেয়ে আমি স্থিৰ অৱস্থাৰ ওচৰত ইয়াৰ এক ৰৈখিক আসন্নমান ব্যৱহাৰ কৰোঁ। লগ-ৰেখাকৰণৰ আন এটা সুবিধাও আছে। বহুতো সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক তথ্য বৃদ্ধিৰ হাৰৰ ফালৰ পৰা প্ৰায় স্থিৰ। ব্যৱসায় চক্ৰৰ উত্থান-পতনো সাধাৰণতে শতকৰা হিচাপত সৰু। লগ বিচ্যুতিয়ে এনে শতকৰা পৰিৱৰ্তন সহজে প্ৰকাশ কৰে। তদুপৰি, ৰৈখিক আৰ্হি সমাধান কৰা তুলনামূলকভাৱে সহজ। ===লগ বিচ্যুতি=== কোনো সচল <math>Z_t</math>-ৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ মান <math>Z</math> বুলি ধৰি লওঁ। ইয়াৰ লগ বিচ্যুতিৰ সংজ্ঞা হ'ল <math> z_t \equiv \log\left(\frac{Z_t}{Z}\right) = \log Z_t-\log Z. </math> <math>Z_t</math> যদি <math>Z</math>-ৰ ওচৰত থাকে, তেন্তে <math> z_t \approx \frac{Z_t-Z}{Z}. </math> সেয়ে <math>z_t</math>-ক স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা আনুমানিক আনুপাতিক বিচ্যুতি বুলি ভাবিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, <math>z_t=0.01</math> হ'লে <math>Z_t</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা প্ৰায় এক শতাংশ ওপৰত আছে। ===এটা সাধাৰণ লগ-ৰেখাকৰণ=== এটা অৰৈখিক সমীকৰণ লওঁ: <math> g(X_t)=f(Y_t). </math> লিখোঁ <math> X_t=e^{\log X_t}, \qquad Y_t=e^{\log Y_t}. </math> তেতিয়া <math> g(e^{\log X_t}) = f(e^{\log Y_t}). </math> <math>X</math> আৰু <math>Y</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ মান। সেয়ে <math> g(X)=f(Y). </math> স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে প্ৰথম ক্ৰমৰ আসন্নমান ল'লে <math> g(X) + g'(X)X\,d\log X_t \approx f(Y) + f'(Y)Y\,d\log Y_t. </math> স্থিৰ অৱস্থাত <math>g(X)=f(Y)</math>। সেয়ে <math> g'(X)X\,d\log X_t \approx f'(Y)Y\,d\log Y_t. </math> এতিয়া <math> x_t=\log(X_t/X), \qquad y_t=\log(Y_t/Y) </math> বুলি লিখোঁ। তেতিয়া লগ-ৰৈখিক আসন্নমান হ'ল <math> g'(X)Xx_t = f'(Y)Yy_t. </math> এইদৰে <math>X_t</math> আৰু <math>Y_t</math>-ত অৰৈখিক সমীকৰণ এটা <math>x_t</math> আৰু <math>y_t</math>-ত ৰৈখিক সমীকৰণলৈ পৰিণত হয়। ==গতিশীল সচলৰ প্ৰকাৰ== আৰ্হিটো সমাধান কৰাৰ আগতে গতিশীল সচলৰ দুটা প্ৰকাৰ পৃথক কৰা উপযোগী। কোনো সচল অতীতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। কোনো সচল ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। ===পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সচল=== কোনো সচলৰ বৰ্তমানৰ মান অতীতৰ নিৰ্ণয়ৰ দ্বাৰা ইতিমধ্যে নিৰ্ধাৰিত হ'লে তাক '''পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সচল''' বুলি কোৱা হয়। আমাৰ আৰ্হিত মূলধন <math>K_t</math> এনে এটা সচল। আজিৰ মূলধন কালিৰ সঞ্চয়ৰ নিৰ্ণয়ৰ ফল। আজিৰ নতুন তথ্যই <math>K_t</math>-ক তৎক্ষণাৎ সলনি কৰিব নোৱাৰে। এটা সৰল উদাহৰণ লওঁ: <math> y_{t+1}=ay_t+f_t, \qquad 0<a<1. </math> পুনৰাবৃত্তিৰে <math> y_{t+1} = \sum_{i=0}^{T}a^if_{t-i} + a^{T+1}y_{t-T}. </math> <math>T\to\infty</math> হ'লে <math> y_{t+1} = \sum_{i=0}^{\infty}a^if_{t-i}. </math> সেয়ে <math>y_{t+1}</math> বৰ্তমান আৰু অতীতৰ অভিঘাতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ===ভৱিষ্যৎমুখী সচল=== কোনো সচলৰ বৰ্তমানৰ মান ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিলে তাক '''ভৱিষ্যৎমুখী সচল''' বুলি কোৱা হয়। আমাৰ আৰ্হিত উপভোগ এনে এটা সচল। গৃহস্থই আজিৰ উপভোগ নিৰ্ধাৰণ কৰোঁতে ভৱিষ্যতৰ আয় আৰু প্ৰতিদানৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশা মনত ৰাখে। এটা সৰল উদাহৰণ লওঁ: <math> y_t = a^{-1} \left[ E_t(y_{t+1})+d_t \right], \qquad a>1. </math> পুনৰাবৃত্তিৰে <math> y_t = E_t \left[ \sum_{i=0}^{T}(a^{-1})^id_{t+i} + (a^{-1})^{T+1}y_{t+1+T} \right]. </math> উপযুক্ত প্ৰান্তীয় চৰ্তৰ অধীনত <math> y_t = E_t \left[ \sum_{i=0}^{\infty}(a^{-1})^id_{t+i} \right]. </math> সেয়ে আজিৰ <math>y_t</math> ভৱিষ্যতৰ <math>d</math>-ৰ প্ৰত্যাশিত পথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এই পাৰ্থক্য আৰ্হিটো সমাধান কৰোঁতে গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ব। মূলধনে অতীতৰ অৱস্থা বহন কৰে। উপভোগে ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশা প্ৰতিফলিত কৰে। ==বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিৰ লগ-ৰেখাকৰণ== এতিয়া পূৰ্বৰ অধ্যায়ৰ আৰ্হিটো লগ-ৰেখাকৰণ কৰোঁ। কোনো সচলৰ সৰু আখৰে সেই সচলৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ পৰা লগ বিচ্যুতি বুজাব। প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লিখোঁ <math> \widetilde a_t \equiv (1-\alpha)a_t. </math> ===উৎপাদন=== উৎপাদন ফলনৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t = \widetilde a_t + \alpha k_t + (1-\alpha)l_t. </math> সেয়ে উৎপাদন তিনিটা বস্তুৰ লগত সলনি হয়। এইবোৰ হ'ল প্ৰযুক্তি, মূলধন আৰু শ্ৰম। ===শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা=== শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> \widetilde a_t + \alpha(k_t-l_t) = \varphi l_t+\gamma c_t. </math> ইয়াক <math>l_t</math>-ৰ বাবে লিখিলে <math> l_t = \varphi^{-1} \left[ \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t) \right] - \frac{\gamma}{\varphi}c_t. </math> প্ৰথম বন্ধনীৰ ৰাশিটো প্ৰকৃত মজুৰিৰ লগ বিচ্যুতি: <math> w_t = \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t). </math> সেয়ে <math> l_t = \varphi^{-1}w_t - \frac{\gamma}{\varphi}c_t. </math> <math>\varphi^{-1}</math> হ'ল শ্ৰম যোগানৰ '''ফ্ৰিশ স্থিতিস্থাপকতা'''। উপভোগ স্থিৰ ৰাখিলে ই মজুৰিৰ এক শতাংশ পৰিৱৰ্তনৰ বিপৰীতে শ্ৰম যোগানৰ শতকৰা প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱায়। এই স্থিতিস্থাপকতাৰ মান শ্ৰম যোগানৰ ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কেৱল কামৰ সময় সলনি হ'লে ই সাধাৰণতে কম। কাম কৰা মানুহৰ সংখ্যাও সলনি হ'লে ই অধিক হ'ব পাৰে। দ্বিতীয় ৰাশিটোৱে আয় প্ৰভাৱ দেখুৱায়। <math>c_t</math> বৃদ্ধি পালে <math>l_t</math> হ্ৰাস পায়। <math>\gamma</math> অধিক হ'লে এই প্ৰভাৱ অধিক শক্তিশালী হয়। ===উপভোগ আৰু সঞ্চয়=== উপভোগৰ অইলাৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> -\gamma c_t = -\gamma E_t[c_{t+1}] + E_t \left[ \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}) \right]. </math> মূলধনৰ মুঠ প্ৰতিদান <math> R_{t+1}=1+r_{t+1} \equiv \alpha\frac{Y_{t+1}}{K_{t+1}}+1-\delta. </math> ইয়াৰ পৰা প্ৰতিদানৰ বিচ্যুতি <math> R\widehat r_{t+1} = \alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}). </math> স্থিৰ অৱস্থাত <math>R=\beta^{-1}</math>। সেয়ে <math> \widehat r_{t+1} = \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}). </math> এতিয়া <math> \sigma\equiv\gamma^{-1} </math> বুলি লিখোঁ। তেতিয়া উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> c_t = E_t[c_{t+1}] - \sigma E_t[\widehat r_{t+1}]. </math> <math>E_t[c_{t+1}]</math>-এ উপভোগ মসৃণ কৰি ৰখাৰ ইচ্ছা দেখুৱায়। প্ৰত্যাশিত প্ৰতিদান বৃদ্ধি পালে আজিৰ উপভোগ কমে। সঞ্চয় বৃদ্ধি পায়। <math> \sigma=\frac{1}{\gamma} </math> হ'ল '''আন্তঃসময়িক প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা'''। <math>\gamma</math> অধিক হ'লে <math>\sigma</math> কম হয়। তেতিয়া গৃহস্থই সময়ৰ মাজত উপভোগ সলনি কৰিবলৈ কম ইচ্ছা কৰে। ===মূলধনৰ গতি=== সম্পদৰ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> k_{t+1} = \frac{Y}{K}y_t - \frac{C}{K}c_t + (1-\delta)k_t. </math> আজিৰ মূলধন <math>k_t</math> পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত। আজিৰ উৎপাদন আৰু উপভোগে অহা সময়ৰ মূলধন <math>k_{t+1}</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। ===প্ৰযুক্তিৰ গতি=== প্ৰযুক্তিৰ লগ বিচ্যুতিয়ে <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t </math> অনুসৰণ কৰে। <math>\varepsilon_t</math> হ'ল নতুন প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত। <math>\rho</math>-এ অভিঘাতৰ স্থায়িত্ব নিৰ্ধাৰণ কৰে। <math>\rho</math> অধিক হ'লে অভিঘাতৰ প্ৰভাৱ অধিক সময় থাকে। ===লগ-ৰৈখিক আৰ্হি=== সকলো সমীকৰণ একেলগে লিখিলে আৰ্হিটো হ'ল <math> y_t = \widetilde a_t+\alpha k_t+(1-\alpha)l_t, </math> <math> \widetilde a_t+\alpha(k_t-l_t) = \varphi l_t+\gamma c_t, </math> <math> c_t = E_t[c_{t+1}] - \sigma E_t[\widehat r_{t+1}], </math> <math> \widehat r_{t+1} = \beta\alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}), </math> <math> k_{t+1} = \frac{Y}{K}y_t - \frac{C}{K}c_t + (1-\delta)k_t, </math> আৰু <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t. </math> এই সমীকৰণসমূহ এতিয়া ৰৈখিক। কিন্তু আৰ্হিটো এতিয়াও সমাধান কৰা হোৱা নাই। বিশেষকৈ <math>c_t</math>-এ ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। <math>k_t</math> আকৌ পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত। পৰৱৰ্তী ধাপত এই দুই ধৰণৰ সচল একেলগে লৈ আৰ্হিটোৰ গতিশীল সমাধান উলিওৱা হ'ব। == লগ-ৰেখাকৃত আৰ্হিৰ সমাধান == পূৰ্বৰ অংশত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিটোৰ লগ-ৰেখাকৰণ কৰিলোঁ। ফলত অৰৈখিক আৰ্হিটোৰ সলনি আমি কেইটামান ৰৈখিক সমীকৰণ পালোঁ। এতিয়া এই সমীকৰণসমূহ একেলগে সমাধান কৰিব লাগিব। আমাৰ মূল লক্ষ্য হ'ল প্ৰযুক্তিৰ অভিঘাত <math>\widetilde a_t</math> আহিলে অৰ্থব্যৱস্থাই কেনে প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱায় সেয়া নিৰ্ণয় কৰা। বিশেষকৈ উৎপাদন, উপভোগ, শ্ৰম, বিনিয়োগ আৰু মূলধনৰ গতিপথ জানিব বিচাৰোঁ। === উৎপাদন আৰু শ্ৰম === প্ৰথমে উৎপাদন ফলন আৰু শ্ৰম বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা একেলগে ব্যৱহাৰ কৰোঁ। ইয়াৰ পৰা শ্ৰম যোগানক <math>\widetilde a_t</math>, <math>k_t</math> আৰু <math>c_t</math>-ৰ ফলন হিচাপে লিখিব পাৰি: <math> l_t = \frac{1}{\alpha+\varphi} (\widetilde a_t+\alpha k_t) - \frac{\gamma}{\alpha+\varphi}c_t. </math> এই সমীকৰণৰ অৰ্থ সৰল। প্ৰযুক্তি বৃদ্ধি পালে শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন বৃদ্ধি পায়। মূলধন বৃদ্ধি পালেও শ্ৰমৰ উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি পায়। দুয়োটা প্ৰভাৱে শ্ৰম বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। আনফালে, উপভোগ বৃদ্ধি পালে আয় প্ৰভাৱৰ বাবে শ্ৰম যোগান হ্ৰাস পায়। এই শ্ৰম যোগান উৎপাদন ফলনত বহুৱালে <math> y_t = \left( 1+\frac{1-\alpha}{\alpha+\varphi} \right) (\widetilde a_t+\alpha k_t) - \frac{(1-\alpha)\gamma}{\alpha+\varphi}c_t. </math> চমুকৈ লিখোঁ, <math> y_t = y(\widetilde a_t,k_t,c_t). </math> সেয়ে প্ৰযুক্তিৰ অভিঘাতে উৎপাদনৰ ওপৰত দুটা প্ৰভাৱ পেলায়। প্ৰথমটো প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ। অধিক প্ৰযুক্তিয়ে একে উপাদানেৰে অধিক উৎপাদন সম্ভৱ কৰে। দ্বিতীয়টো শ্ৰমৰ মাধ্যমেৰে হোৱা পৰোক্ষ প্ৰভাৱ। উপভোগেও উৎপাদনত প্ৰভাৱ পেলায়। অধিক উপভোগে আয় প্ৰভাৱৰ মাধ্যমেৰে শ্ৰম যোগান কমাব পাৰে। ফলত উৎপাদনো কমে। এই প্ৰতিক্ৰিয়াসমূহৰ আকাৰ মূলতঃ <math>\alpha</math>, <math>\varphi</math> আৰু <math>\gamma</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। === উপভোগ আৰু মূলধনৰ যৌথ গতি === এতিয়া উপভোগ আৰু মূলধনৰ গতি নিৰ্ণয় কৰোঁ। ইয়াৰ বাবে ওপৰৰ <math> y_t=y(\widetilde a_t,k_t,c_t) </math> সম্বন্ধটো উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ আৰু সম্পদৰ সীমাবদ্ধতাত বহুৱাওঁ। তেতিয়া উপভোগৰ বাবে পাওঁ <math> c_t = -\sigma E_t \left\{ \beta\alpha\frac{Y}{K} \left[ y(\widetilde a_{t+1},k_{t+1},c_{t+1}) -k_{t+1} \right] \right\} + E_t[c_{t+1}]. </math> মূলধনৰ বাবে পাওঁ <math> k_{t+1} = \frac{Y}{KG} y(\widetilde a_t,k_t,c_t) - \frac{C}{KG}c_t + \frac{1-\delta}{G}k_t. </math> এই অধ্যায়ত <math>G=1</math> ধৰা হৈছে। ওপৰৰ সমীকৰণত <math>G</math> ৰাখিলে বৃদ্ধিসহ অধিক সাধাৰণ ৰূপটো দেখা যায়। প্ৰযুক্তিয়ে <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t </math> প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ কৰে, য'ত <math> 0\leq\rho\leq1. </math> এই ব্যৱস্থাত <math>k_t</math> আৰু <math>\widetilde a_t</math> পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত। কিন্তু <math>c_t</math> ভৱিষ্যৎমুখী। আজিৰ উপভোগ ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত অৱস্থাৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰে। সেয়ে আৰ্হিটোৰ সমাধান কেৱল আজিৰ সমীকৰণৰ সমাধান নহয়। আমি এনে এটা গতিপথ বিচাৰিব লাগিব যি আজিৰ চৰ্ত আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশা দুয়োটাৰে সৈতে খাপ খায়। === মেট্ৰিক্স ৰূপ === উপভোগ আৰু মূলধনৰ দুটা সমীকৰণক মেট্ৰিক্স ৰূপত লিখিব পাৰি: <math> \begin{bmatrix} E_t c_{t+1}\\ k_{t+1} \end{bmatrix} = A \begin{bmatrix} c_t\\ k_t \end{bmatrix} + B\widetilde a_t, </math> য'ত <math>A</math> এটা <math>2\times2</math> মেট্ৰিক্স আৰু <math>B</math> এটা <math>2\times1</math> মেট্ৰিক্স। লগতে, <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t. </math> মেট্ৰিক্স <math>A</math>-ৰ দুটা বৈশিষ্ট্যমূল থাকে। স্থিৰ সমাধানৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণতে এটা মূলৰ পৰম মান একতকৈ সৰু আৰু আনটোৰ একতকৈ ডাঙৰ। একতকৈ সৰু মূলটো স্থিৰ। ই পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সচল <math>k_t</math>-ৰ গতিশীলতাৰ সৈতে জড়িত। একতকৈ ডাঙৰ মূলটো অস্থিৰ। ই ভৱিষ্যৎমুখী সচল <math>c_t</math>-ৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে উপভোগ বাস্তৱত বিস্ফোৰিত হৈ যাব। ঠিক তাৰ বিপৰীত। গৃহস্থই আজিয়েই <math>c_t</math> বাছি ল'ব পাৰে। সেয়ে উপভোগে তৎক্ষণাৎ এনে এটা মানলৈ জঁপিয়ায় যাতে অৰ্থব্যৱস্থা অস্থিৰ পথত নাযায়। তাৰ পাছত অৰ্থব্যৱস্থা স্থিৰ পথটোৰে স্থিৰ অৱস্থাৰ ফালে গতি কৰে। === নীতি ফলন === আৰ্হিটোৰ সমাধানক '''নীতি ফলন'''ৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰাটো সুবিধাজনক। আমি অনুমান কৰোঁ যে উপভোগ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ মূলধন বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ ৰৈখিক ফলন: <math> c_t = \pi_{ca}\widetilde a_t + \pi_{ck}k_t, </math> আৰু <math> k_{t+1} = \pi_{ka}\widetilde a_t + \pi_{kk}k_t. </math> <math>\pi</math>-সমূহ আৰ্হিটোৰ গভীৰ মাপকৰ ফলন। এই মাপকসমূহৰ ভিতৰত <math>\alpha</math>, <math>\beta</math>, <math>\gamma</math>, <math>\varphi</math>, <math>\delta</math> আৰু <math>\rho</math> আছে। এই নীতি ফলনসমূহৰ অৰ্থ গুৰুত্বপূৰ্ণ। কোনো সময়ত অৰ্থব্যৱস্থাৰ অৱস্থা <math>(\widetilde a_t,k_t)</math> জানিলে আমি উপভোগ নিৰ্ণয় কৰিব পাৰোঁ। তাৰ পাছত পৰৱৰ্তী সময়ৰ মূলধনো নিৰ্ণয় কৰিব পাৰোঁ। <math>\pi</math>-ৰ মান '''অনিৰ্ধাৰিত সহগৰ পদ্ধতি''' ব্যৱহাৰ কৰি উলিয়াব পাৰি। ওপৰৰ অনুমান কৰা নীতি ফলনসমূহ মূল সমীকৰণত বহুওৱা হয়। তাৰ পাছত দুয়োফালৰ সহগ মিলোৱা হয়। === আন সচলসমূহৰ সমাধান === উপভোগৰ নীতি ফলন পোৱাৰ পাছত আন সচলসমূহো সহজে নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। শ্ৰমৰ বাবে <math> l_t = \frac{1}{\alpha+\varphi} (\widetilde a_t+\alpha k_t) - \frac{\gamma}{\alpha+\varphi}c_t. </math> <math> c_t = \pi_{ca}\widetilde a_t+\pi_{ck}k_t </math> বহুৱালে <math> l_t = \frac{1-\gamma\pi_{ca}}{\alpha+\varphi}\widetilde a_t + \frac{\alpha-\gamma\pi_{ck}}{\alpha+\varphi}k_t. </math> একেদৰে উৎপাদনৰ বাবে <math> y_t = \left( 1+\frac{1-\alpha}{\alpha+\varphi} \right) (\widetilde a_t+\alpha k_t) - \frac{(1-\alpha)\gamma}{\alpha+\varphi}c_t. </math> সেয়ে <math> y_t = \left[ 1+ (1-\alpha) \frac{1-\gamma\pi_{ca}}{\alpha+\varphi} \right]\widetilde a_t + \left[ \alpha+ (1-\alpha) \frac{\alpha-\gamma\pi_{ck}}{\alpha+\varphi} \right]k_t. </math> সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা আৰু এই সম্বন্ধসমূহ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> k_{t+1} = \pi_{ka}\widetilde a_t + \pi_{kk}k_t </math> নীতি ফলনটোও পোৱা যায়। এইদৰে সমগ্ৰ আৰ্হিটোৰ সচলসমূহ বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তি আৰু মূলধনৰ ফলন হৈ পৰে। === প্ৰযুক্তিৰ অভিঘাতৰ প্ৰভাৱ === ব্যৱসায় চক্ৰৰ সময়ত মূলধনৰ ভঁৰালৰ শতকৰা বিচ্যুতি সাধাৰণতে সৰু। সেয়ে আৰ্হিটোৰ তাৎক্ষণিক প্ৰতিক্ৰিয়া বুজিবলৈ সাময়িকভাৱে <math>k_t</math>-ৰ প্ৰভাৱ সৰু বুলি ভাবিব পাৰি। তেতিয়া <math> c_t \approx \pi_{ca}\widetilde a_t. </math> শ্ৰমৰ বাবে <math> l_t \approx \frac{1-\gamma\pi_{ca}}{\alpha+\varphi} \widetilde a_t. </math> উৎপাদনৰ বাবে <math> y_t \approx \left[ 1+ (1-\alpha) \frac{1-\gamma\pi_{ca}}{\alpha+\varphi} \right] \widetilde a_t. </math> সেয়ে ধনাত্মক প্ৰযুক্তিগত অভিঘাতে উৎপাদন বৃদ্ধি কৰে। সাধাৰণতে শ্ৰমো বৃদ্ধি পায়। উপভোগো বৃদ্ধি পায়। কিন্তু সকলো সচল সমান পৰিমাণে সলনি নহয়। বিশেষকৈ উপভোগ মসৃণ কৰাৰ প্ৰৱণতাৰ বাবে <math>\pi_{ca}</math> সাধাৰণতে অতি ডাঙৰ নহয়। === বিনিয়োগৰ অস্থিৰতা === বিনিয়োগৰ সংজ্ঞা হ'ল <math> I_t = K_{t+1}-(1-\delta)K_t = Y_t-C_t. </math> লগ-ৰৈখিক ৰূপত <math> \frac{I}{Y}inv_t = y_t - \frac{C}{Y}c_t. </math> সেয়ে <math> inv_t = \frac{Y}{I}y_t - \frac{C}{I}c_t. </math> ওপৰৰ আনুমানিক সমাধান বহুৱালে <math> inv_t \approx \left\{ \frac{Y}{I} \left[ 1+ (1-\alpha) \frac{1-\gamma\pi_{ca}}{\alpha+\varphi} \right] - \frac{C}{I}\pi_{ca} \right\} \widetilde a_t. </math> ইয়াৰ পৰা আৰ্হিটোৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। বিনিয়োগ উপভোগতকৈ অধিক অস্থিৰ হ'ব পাৰে। গৃহস্থই উপভোগ মসৃণ কৰিব বিচাৰে। সেয়ে উৎপাদন বৃদ্ধি পালে সকলো অতিৰিক্ত উৎপাদন তৎক্ষণাৎ উপভোগ কৰা নহয়। ইয়াৰ এক ডাঙৰ অংশ বিনিয়োগলৈ যায়। তদুপৰি, সাধাৰণতে <math>Y/I>1</math>। সেয়ে উৎপাদনৰ সৰু শতকৰা পৰিৱৰ্তনেও বিনিয়োগত তুলনামূলকভাৱে ডাঙৰ শতকৰা পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে। == মানাংকন == এতিয়ালৈকে আৰ্হিটোৰ মাপকসমূহ প্ৰতীক হিচাপেই ৰাখিছিলোঁ। কিন্তু আৰ্হিটোৰ পৰিমাণগত পূৰ্বানুমান পৰীক্ষা কৰিবলৈ এই মাপকসমূহৰ সংখ্যাগত মানৰ প্ৰয়োজন। '''মানাংকন'''ৰ উদ্দেশ্য হ'ল অৰ্থনৈতিক তথ্য আৰু পূৰ্বৰ অধ্যয়নৰ সহায়ত এই মানসমূহ বাছি লোৱা। তাৰ পাছত আৰ্হিটোৰ পৰা কৃত্ৰিম অৰ্থনৈতিক তথ্য সৃষ্টি কৰা হয়। এই কৃত্ৰিম তথ্যক বাস্তৱ তথ্যৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। === মানাংকনৰ পদ্ধতি === মানাংকনত সম্ভৱ হ'লে আমি ব্যাখ্যা কৰিব বিচৰা ব্যৱসায় চক্ৰৰ তথ্যৰ পৰা পোণপটীয়াকৈ মাপক বাছি নলওঁ। তাৰ সলনি অন্য তথ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, দীৰ্ঘম্যাদী গড় প্ৰতিদানৰ পৰা <math>\beta</math> বাছি ল'ব পাৰি। উৎপাদনত মূলধনৰ গড় অংশৰ পৰা <math>\alpha</math> বাছি ল'ব পাৰি। ক্ষুদ্ৰ অৰ্থনৈতিক শ্ৰম অধ্যয়নৰ পৰা <math>\varphi</math> সম্পৰ্কে তথ্য পাব পাৰি। তাৰ পাছত এই মানসমূহ স্থিৰ ৰাখি আৰ্হিয়ে ব্যৱসায় চক্ৰৰ তথ্য পুনৰুৎপাদন কৰিব পাৰে নে নোৱাৰে সেয়া পৰীক্ষা কৰা হয়। === প্ৰযুক্তিগত অভিঘাতৰ মান নিৰ্ণয় === মুঠ কাৰক উৎপাদনশীলতা পোণপটীয়াকৈ দেখা নাযায়। সেয়ে উৎপাদন ফলনৰ পৰা ইয়াক অৱশিষ্ট হিচাপে উলিওৱা হয়। লগ-ৰৈখিক উৎপাদন ফলন <math> y_t = \widetilde a_t+\alpha k_t+(1-\alpha)l_t </math> ৰ পৰা পাওঁ <math> \widetilde a_t = y_t-\alpha k_t-(1-\alpha)l_t. </math> এই ৰাশিক '''ছ'ল' অৱশিষ্ট'''ৰ সৈতে জড়িত বুলি ভাবিব পাৰি। বাস্তৱ তথ্যত দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰৱণতা থাকে। সেয়ে প্ৰথমে তথ্যৰ পৰা সেই প্ৰৱণতা আঁতৰোৱা হয়। ইয়াৰ বাবে উদাহৰণস্বৰূপে হড্ৰিক-প্ৰীস্কট ছাঁকনি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। তাৰ পাছত প্ৰাপ্ত উৎপাদনশীলতাৰ শৃংখলৰ পৰা <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t </math> প্ৰক্ৰিয়াটোৰ <math>\rho</math> আৰু অভিঘাতৰ বিচৰণ নিৰ্ণয় কৰা হয়। === মাপকৰ এটা উদাহৰণ === কিং আৰু ৰেবেলোৰ এটা প্ৰচলিত মানাংকনত ত্ৰৈমাসিক আৰ্হিৰ বাবে প্ৰায় তলৰ মানসমূহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়: <math> \beta=0.984, </math> <math> g=0.004, </math> <math> \alpha=0.33, </math> <math> \delta=0.025, </math> <math> \varphi^{-1}=1, </math> আৰু <math> \gamma=1. </math> <math>\beta</math> গড় মূলধনী প্ৰতিদানৰ সৈতে মিলাবলৈ বাছি লোৱা হয়। <math>g</math> জনমূৰি উৎপাদনৰ গড় বৃদ্ধিৰ সৈতে মিলোৱা হয়। <math>\alpha</math> উৎপাদনত মূলধনৰ অংশৰ সৈতে মিলোৱা হয়। <math>\delta</math> মূলধনৰ অৱক্ষয়ৰ সৈতে মিলোৱা হয়। <math>\varphi^{-1}=1</math> বিস্তৃত সীমাৰ শ্ৰম যোগানৰ তুলনামূলকভাৱে উচ্চ স্থিতিস্থাপকতাৰ সৈতে মিল খায়। <math>\gamma=1</math> হ'লে লগাৰিদমিক উপযোগ পোৱা যায়। ই সুষম বৃদ্ধিৰ পথৰ সৈতেও খাপ খায়। প্ৰযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ <math>\rho</math> আৰু <math>\sigma_a^2</math> ছ'ল' অৱশিষ্টৰ পৰা অনুমান কৰা হয়। এই মানসমূহ কেৱল এটা উদাহৰণ। বেলেগ তথ্য বা বেলেগ আৰ্হিত বেলেগ মান ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব পাৰে। === আৰ্হিৰ অনুকৰণ === মাপকসমূহ বাছি লোৱাৰ পাছত আৰ্হিটো কম্পিউটাৰত অনুকৰণ কৰিব পাৰি। প্ৰথমে <math> \widetilde a_t = \rho\widetilde a_{t-1} + \varepsilon_t </math> অনুসৰি কৃত্ৰিম প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত সৃষ্টি কৰা হয়। নীতি ফলনসমূহে তাৰ পৰা <math>c_t</math> আৰু <math>k_{t+1}</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। তাৰ পাছত <math>y_t</math>, <math>l_t</math> আৰু <math>inv_t</math> উলিওৱা হয়। ফলত বাস্তৱ তথ্যৰ দৰে কৃত্ৰিম সময় শৃংখলা পোৱা যায়। ইয়াৰ গড়, প্ৰমিত বিচ্যুতি, সহসম্বন্ধ আদি গণনা কৰিব পাৰি। এই পৰিসংখ্যাসমূহক বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। এইটোৱেই মানাংকিত বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিৰ মূল পৰিমাণগত পৰীক্ষা। === আৰ্হিটোৰ কিছুমান সফলতা === সৰল আৰ্হিটোৰ ফলাফল আশ্চৰ্যজনকভাৱে শক্তিশালী। কেৱল প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত ব্যৱহাৰ কৰিও ই বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰৰ কিছুমান মুখ্য বৈশিষ্ট্য সৃষ্টি কৰিব পাৰে। যুক্তিসংগত মানাংকনৰ অধীনত আৰ্হিয়ে বাস্তৱ উৎপাদনৰ অস্থিৰতাৰ এক ডাঙৰ অংশ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কিছুমান প্ৰাথমিক অধ্যয়নত এই পৰিমাণ প্ৰায় ৭০ শতাংশ পোৱা গৈছিল। আৰ্হিয়ে শ্ৰমৰ অস্থিৰতাৰো এটা অংশ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কিন্তু সাধাৰণতে বাস্তৱ তথ্যত দেখা সম্পূৰ্ণ অস্থিৰতা সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰে। আৰ্হিটোৱে বিনিয়োগ উপভোগতকৈ অধিক অস্থিৰ হোৱাৰ বৈশিষ্ট্যও সৃষ্টি কৰে। বাস্তৱ তথ্যতো সাধাৰণতে এই বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। === উপভোগ মসৃণকৰণ === আৰ্হিটোৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ফল হ'ল উপভোগৰ তুলনামূলক মসৃণ গতি। উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত <math> c_t = E_t[c_{t+1}] - \sigma E_t[\widehat r_{t+1}] </math> আগলৈ পুনৰাবৃত্তি কৰিব পাৰি। উপযুক্ত অন্তিম চৰ্তৰ অধীনত <math> c_t = -\sum_{i=0}^{\infty} \sigma E_t \left[ \widehat r_{t+1+i} \right]. </math> ইয়াত <math> \widehat r_{t+1} = \alpha\frac{Y}{K} (y_{t+1}-k_{t+1}). </math> সেয়ে আজিৰ উপভোগ কেৱল অহা সময়ৰ প্ৰতিদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ই ভৱিষ্যতৰ বহু সময়ৰ প্ৰত্যাশিত প্ৰতিদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। যদি দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰতিদানৰ প্ৰত্যাশা বেছি সলনি নহয়, তেন্তে উপভোগো বেছি সলনি নহয়। এই কাৰণেই উৎপাদন আৰু বিনিয়োগৰ তুলনাত উপভোগ অধিক মসৃণ হয়। === কল্যাণ আৰু নীতি === এই আৰ্হিত বজাৰসমূহ সম্পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতামূলক। দাম সম্পূৰ্ণ নমনীয়। কোনো বাহ্যিকতা নাই। অন্য বজাৰ ঘৰ্ষণো নাই। সেয়ে প্ৰতিযোগিতামূলক সাম্যাৱস্থা সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে একে। ব্যৱসায় চক্ৰৰ উত্থান-পতনো এই অৰ্থত পেৰেটো-দক্ষ। এই ফলটোৰ নীতিৰ বাবে শক্তিশালী অৰ্থ আছে। আৰ্হিটোৰ ভিতৰত চৰকাৰে ব্যৱসায় চক্ৰ মসৃণ কৰি কল্যাণ বৃদ্ধি কৰাৰ বিশেষ সুযোগ নাই। পিচৰ আৰ্হিসমূহত এই ফল সলনি হ'ব। মূল্যৰ অনমনীয়তা, বজাৰ শক্তি আৰু অন্য ঘৰ্ষণ যোগ কৰিলে সাম্যাৱস্থা সাধাৰণতে দক্ষ নহয়। তেতিয়া নীতিৰ বাবে ভূমিকা সৃষ্টি হয়। === আৰ্হিটোৰ সীমাবদ্ধতা === সৰল বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিৰ সফলতাৰ লগতে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যা আছে। প্ৰথমতে, আৰ্হিটোত ব্যৱসায় চক্ৰৰ একমাত্ৰ বাহ্যিক চালিকা শক্তি প্ৰযুক্তি। সেয়ে উৎপাদনৰ উত্থান-পতন শেষত <math>\widetilde a_t</math>-ৰ গতিয়েই চলায়। আৰ্হিটোৰ ভিতৰত অভিঘাত প্ৰসাৰণৰ ব্যৱস্থা তুলনামূলকভাৱে দুৰ্বল। দ্বিতীয়তে, ছ'ল' অৱশিষ্টৰ উচ্চ-কম্পাঙ্কৰ সকলো পৰিৱৰ্তন প্ৰকৃত প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তন বুলি ধৰা সন্দেহজনক। ছ'ল' অৱশিষ্ট পোণপটীয়াকৈ দেখা প্ৰযুক্তি নহয়। ই উৎপাদন ফলনৰ পৰা উলিওৱা এটা অৱশিষ্ট। উদাহৰণস্বৰূপে, প্ৰতিষ্ঠানে মূলধন আৰু শ্ৰম কিমান তীব্ৰতাৰে ব্যৱহাৰ কৰে সেয়া সময়ৰ লগে লগে সলনি হ'ব পাৰে। ধৰি লওঁ উৎপাদন ফলনটো আচলতে <math> Y_t = A_t \left(U_t^K K_t\right)^\alpha \left(U_t^N L_t\right)^{1-\alpha}, </math> য'ত <math>U_t^K</math> আৰু <math>U_t^N</math> ক্ৰমে মূলধন আৰু শ্ৰমৰ ব্যৱহাৰৰ তীব্ৰতা। তেতিয়া মাপি উলিওৱা ছ'ল' অৱশিষ্টত <math> a_t^o = a_t + \alpha u_t^K + (1-\alpha)u_t^N </math> পোৱা যাব পাৰে। সেয়ে ছ'ল' অৱশিষ্টৰ পৰিৱৰ্তনৰ এটা অংশ প্ৰযুক্তিৰ বাবে নহ'বও পাৰে। ই উপাদান ব্যৱহাৰৰ তীব্ৰতাৰ পৰিৱৰ্তনো হ'ব পাৰে। তৃতীয়তে, উৎপাদনশীলতা আৰু শ্ৰমৰ উচ্চ-কম্পাঙ্কৰ সম্বন্ধ সকলো সময়তে আৰ্হিটোৰ পূৰ্বানুমানৰ সৈতে খাপ নাখায়। বিশেষকৈ ১৯৮৪ৰ পাছৰ আমেৰিকাৰ তথ্যত এই সম্বন্ধ বহু ক্ষেত্ৰত ঋণাত্মক দেখা গৈছে। চাকৰিবিহীন পুনৰুদ্ধাৰে ইয়াত ভূমিকা ল'ব পাৰে। চতুৰ্থতে, যুক্তিসংগত মানাংকনৰ অধীনত আৰ্হিয়ে সাধাৰণতে বাস্তৱ তথ্যত দেখা নিয়োগৰ সম্পূৰ্ণ অস্থিৰতা সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰে। শেষত, এই আৰ্হিত মুদ্ৰাগত আৰু বিত্তীয় ঘৰ্ষণ নাই। মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয়। বেংক, ঋণৰ বাধা আৰু মুদ্ৰা নীতিৰো কোনো মুখ্য ভূমিকা নাই। এই সীমাবদ্ধতাসমূহৰ বাবে বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হিক আধুনিক সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ শেষ আৰ্হি বুলি ভাবিব নালাগে। ইয়াক এটা ভেটি হিচাপে ভাবিব লাগে। ইয়াৰ গতিশীল সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা, অণুভিত্তি, প্ৰত্যাশা, লগ-ৰেখাকৰণ আৰু মানাংকনৰ পদ্ধতি আধুনিক সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ মূল সঁজুলি হৈ আছে। পৰৱৰ্তী আৰ্হিসমূহে এই ভেটিৰ ওপৰত নতুন ঘৰ্ষণ আৰু নতুন অভিঘাত যোগ কৰিব। বিশেষকৈ নব্য-কেইন্সিয়ান আৰ্হিত মূল্যৰ অনমনীয়তা যোগ কৰা হ'ব। তেতিয়া মুদ্ৰা নীতিৰ বাবে এক স্পষ্ট ভূমিকা সৃষ্টি হ'ব। [[Category:Wb/as]] 1afdt747fxkef8dnqdyjtg9x2cbx7eu Wp/bci/Blaise N'Dia Koffi 0 3802014 7289935 2026-08-19T18:52:15Z Didierwiki 2601876 introduction d'article baoulé 7289935 wikitext text/x-wiki '''N’Dia Koffi Blaise''' ti dɔɔtrɔ nin politikifuɛ kun m’ɔ fin Côte d'Ivoire lɔ’n, be wuli i afuɛ 1912 nun Pakouabo lɔ, Bouaflé i akpasua kaan’n su lɔ. Ɔ wuli afuɛ 1983, djéssé i le 10 su Abidjan lɔ. Ɔ dili junman nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny i awa nsiɛn (6) nun, afuɛ 1963 nun lele afuɛ 1976 nun. [[Category:Wp/bci]] tf0rsaznfmfamd4e377l4amrpg9ah4l 7289936 7289935 2026-08-19T18:53:29Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7289936 wikitext text/x-wiki '''N’Dia Koffi Blaise''' ti dɔɔtrɔ nin politikifuɛ kun m’ɔ fin Côte d'Ivoire lɔ’n, be wuli i afuɛ 1912 nun Pakouabo lɔ, Bouaflé i akpasua kaan’n su lɔ. Ɔ wuli afuɛ 1983, djéssé i le 10 su Abidjan lɔ. Ɔ dili junman nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny i awa nsiɛn (6) nun, afuɛ 1963 nun lele afuɛ 1976 nun. == Politiki nun junman dilɛ == [[Category:Wp/bci]] lnhmtlznvtcrtknhkv9zdgom2wmt2yj 7289940 7289936 2026-08-19T18:58:08Z Didierwiki 2601876 /* Politiki nun junman dilɛ */ Ajout de paragraphe 7289940 wikitext text/x-wiki '''N’Dia Koffi Blaise''' ti dɔɔtrɔ nin politikifuɛ kun m’ɔ fin Côte d'Ivoire lɔ’n, be wuli i afuɛ 1912 nun Pakouabo lɔ, Bouaflé i akpasua kaan’n su lɔ. Ɔ wuli afuɛ 1983, djéssé i le 10 su Abidjan lɔ. Ɔ dili junman nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny i awa nsiɛn (6) nun, afuɛ 1963 nun lele afuɛ 1976 nun. == Politiki nun junman dilɛ == N’Dia Koffi Blaise ti sran’m be juejue yolɛ’n nin sran’m be lika nianlɛ’n i su kpɛn afuɛ 1963 ananya nun lele afuɛ 1970 angbô nun. [[Category:Wp/bci]] o1uvqe0wo6f4muk773zyc844zqdnkdu 7289944 7289940 2026-08-19T19:06:07Z Didierwiki 2601876 /* Politiki nun junman dilɛ */ Ajout de paragraphe 7289944 wikitext text/x-wiki '''N’Dia Koffi Blaise''' ti dɔɔtrɔ nin politikifuɛ kun m’ɔ fin Côte d'Ivoire lɔ’n, be wuli i afuɛ 1912 nun Pakouabo lɔ, Bouaflé i akpasua kaan’n su lɔ. Ɔ wuli afuɛ 1983, djéssé i le 10 su Abidjan lɔ. Ɔ dili junman nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny i awa nsiɛn (6) nun, afuɛ 1963 nun lele afuɛ 1976 nun. == Politiki nun junman dilɛ == N’Dia Koffi Blaise ti sran’m be juejue yolɛ’n nin sran’m be lika nianlɛ’n i su kpɛn afuɛ 1963 ananya nun lele afuɛ 1970 angbô nun. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 angbô i le 5 su lele m’ɔ́ fá jú afuɛ 1974 moughou i le 2 su’n, ɔ yoli nvle’n i su kpɛn ka naan w’a kaci nvle’n i su kpɛn, ɔ niannin Tourisme su afuɛ 1974 moughou nun lele afuɛ 1976 n'glo nun. [[Category:Wp/bci]] f6obl50u8g6ht1cyxgwfx7l1mckyfss 7289951 7289944 2026-08-19T19:09:13Z Didierwiki 2601876 /* Politiki nun junman dilɛ */ Ajout de phrase 7289951 wikitext text/x-wiki '''N’Dia Koffi Blaise''' ti dɔɔtrɔ nin politikifuɛ kun m’ɔ fin Côte d'Ivoire lɔ’n, be wuli i afuɛ 1912 nun Pakouabo lɔ, Bouaflé i akpasua kaan’n su lɔ. Ɔ wuli afuɛ 1983, djéssé i le 10 su Abidjan lɔ. Ɔ dili junman nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny i awa nsiɛn (6) nun, afuɛ 1963 nun lele afuɛ 1976 nun. == Politiki nun junman dilɛ == N’Dia Koffi Blaise ti sran’m be juejue yolɛ’n nin sran’m be lika nianlɛ’n i su kpɛn afuɛ 1963 ananya nun lele afuɛ 1970 angbô nun. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 angbô i le 5 su lele m’ɔ́ fá jú afuɛ 1974 moughou i le 2 su’n, ɔ yoli nvle’n i su kpɛn ka naan w’a kaci nvle’n i su kpɛn, ɔ niannin Tourisme su afuɛ 1974 moughou nun lele afuɛ 1976 n'glo nun. I ɲrun dinlɛ nun’n, ɔ wieli Cocody qsuklu dan nu lɔ dɔɔtrɔ sua’n i kplan, yɛ be boli i bo afuɛ 1970 klannan n'dèya nun. [[Category:Wp/bci]] rl8i4w9wea3e4oh4nnvp4k9k0mvwwfr 7289952 7289951 2026-08-19T19:10:12Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7289952 wikitext text/x-wiki '''N’Dia Koffi Blaise''' ti dɔɔtrɔ nin politikifuɛ kun m’ɔ fin Côte d'Ivoire lɔ’n, be wuli i afuɛ 1912 nun Pakouabo lɔ, Bouaflé i akpasua kaan’n su lɔ. Ɔ wuli afuɛ 1983, djéssé i le 10 su Abidjan lɔ. Ɔ dili junman nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny i awa nsiɛn (6) nun, afuɛ 1963 nun lele afuɛ 1976 nun. == Politiki nun junman dilɛ == N’Dia Koffi Blaise ti sran’m be juejue yolɛ’n nin sran’m be lika nianlɛ’n i su kpɛn afuɛ 1963 ananya nun lele afuɛ 1970 angbô nun. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 angbô i le 5 su lele m’ɔ́ fá jú afuɛ 1974 moughou i le 2 su’n, ɔ yoli nvle’n i su kpɛn ka naan w’a kaci nvle’n i su kpɛn, ɔ niannin Tourisme su afuɛ 1974 moughou nun lele afuɛ 1976 n'glo nun. I ɲrun dinlɛ nun’n, ɔ wieli Cocody qsuklu dan nu lɔ dɔɔtrɔ sua’n i kplan, yɛ be boli i bo afuɛ 1970 klannan n'dèya nun. == Nian ekun == [[Category:Wp/bci]] r1xfniyphbfsxn3bt4z1zyfy3znpr7y 7289954 7289952 2026-08-19T19:11:10Z Didierwiki 2601876 Ajout de liens interwiki à [[d:Q2905799]] 7289954 wikitext text/x-wiki '''N’Dia Koffi Blaise''' ti dɔɔtrɔ nin politikifuɛ kun m’ɔ fin Côte d'Ivoire lɔ’n, be wuli i afuɛ 1912 nun Pakouabo lɔ, Bouaflé i akpasua kaan’n su lɔ. Ɔ wuli afuɛ 1983, djéssé i le 10 su Abidjan lɔ. Ɔ dili junman nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny i awa nsiɛn (6) nun, afuɛ 1963 nun lele afuɛ 1976 nun. == Politiki nun junman dilɛ == N’Dia Koffi Blaise ti sran’m be juejue yolɛ’n nin sran’m be lika nianlɛ’n i su kpɛn afuɛ 1963 ananya nun lele afuɛ 1970 angbô nun. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 angbô i le 5 su lele m’ɔ́ fá jú afuɛ 1974 moughou i le 2 su’n, ɔ yoli nvle’n i su kpɛn ka naan w’a kaci nvle’n i su kpɛn, ɔ niannin Tourisme su afuɛ 1974 moughou nun lele afuɛ 1976 n'glo nun. I ɲrun dinlɛ nun’n, ɔ wieli Cocody qsuklu dan nu lɔ dɔɔtrɔ sua’n i kplan, yɛ be boli i bo afuɛ 1970 klannan n'dèya nun. == Nian ekun == [[Category:Wp/bci]] {{INTERWIKI|Q2905799}} mnlasuifvmz27945s81tff95k8t4t3c Wp/bci/Michel Kodjo 0 3802015 7289977 2026-08-19T20:19:37Z Didierwiki 2601876 introduction d'article baoulé 7289977 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. [[Category:Wp/bci]] m924usnpq1ppj56t4ww0645oib7acof 7289981 7289977 2026-08-19T20:20:41Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7289981 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == [[Category:Wp/bci]] 4m9iyuhokk6e5vrskoxcrvvezd31o5r 7289984 7289981 2026-08-19T20:23:21Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphe 7289984 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. [[Category:Wp/bci]] gu8zf4j7mtxb5fl9n0avob2eb5vpp07 7289985 7289984 2026-08-19T20:24:21Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphe 7289985 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. [[Category:Wp/bci]] turxdayqlsgqoz4nbvy3a1g9zivxonm 7289989 7289985 2026-08-19T20:28:48Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphe 7289989 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. Kɛ be yili like sɔ’n, ɔ ɲannin sika naan w’a kwla di suklu Nice lɔ suklu nga be flɛ i kɛ École des Arts Decoratifs m’ɔ o Nice lɔ’n i nun afuɛ 1959 lele m’ɔ́ fá jú 1961 nun’n. Afuɛ 1964 nun’n, Nisi klɔ’n su lɔfuɛ’m be mɛnnin i desɛn nin ninnge’m be siesielɛ’n i su akatua klikli. I sin’n, ɔ dili suklu Clermont-Ferrand suklu nga be kle desɛn’m be nun’n, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun mɔ be flɛ i kɛ Certificat d’Aptitude pour la Formation Supérieure Artiste afuɛ 1968. I sin’n, ɔ kacili desɛn yilɛ’n i su like klefuɛ suklu dan nga be flɛ i kɛ Grand-Bassam m’ɔ o lɛ andɛ’n i nun. [[Category:Wp/bci]] 3sl64ga8fr3x2cr0rlif9aqi4ilp967 7289990 7289989 2026-08-19T20:30:44Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7289990 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. Kɛ be yili like sɔ’n, ɔ ɲannin sika naan w’a kwla di suklu Nice lɔ suklu nga be flɛ i kɛ École des Arts Decoratifs m’ɔ o Nice lɔ’n i nun afuɛ 1959 lele m’ɔ́ fá jú 1961 nun’n. Afuɛ 1964 nun’n, Nisi klɔ’n su lɔfuɛ’m be mɛnnin i desɛn nin ninnge’m be siesielɛ’n i su akatua klikli. I sin’n, ɔ dili suklu Clermont-Ferrand suklu nga be kle desɛn’m be nun’n, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun mɔ be flɛ i kɛ Certificat d’Aptitude pour la Formation Supérieure Artiste afuɛ 1968. I sin’n, ɔ kacili desɛn yilɛ’n i su like klefuɛ suklu dan nga be flɛ i kɛ Grand-Bassam m’ɔ o lɛ andɛ’n i nun. Be yili i junman’m be nglo Paris nin New York lɔ. [[Category:Wp/bci]] b002bodyzfr5peempwqw6ul3eq5vjg5 7289995 7289990 2026-08-19T20:37:37Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphe 7289995 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. Kɛ be yili like sɔ’n, ɔ ɲannin sika naan w’a kwla di suklu Nice lɔ suklu nga be flɛ i kɛ École des Arts Decoratifs m’ɔ o Nice lɔ’n i nun afuɛ 1959 lele m’ɔ́ fá jú 1961 nun’n. Afuɛ 1964 nun’n, Nisi klɔ’n su lɔfuɛ’m be mɛnnin i desɛn nin ninnge’m be siesielɛ’n i su akatua klikli. I sin’n, ɔ dili suklu Clermont-Ferrand suklu nga be kle desɛn’m be nun’n, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun mɔ be flɛ i kɛ Certificat d’Aptitude pour la Formation Supérieure Artiste afuɛ 1968. I sin’n, ɔ kacili desɛn yilɛ’n i su like klefuɛ suklu dan nga be flɛ i kɛ Grand-Bassam m’ɔ o lɛ andɛ’n i nun. Be yili i junman’m be nglo Paris nin New York lɔ. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 nun’n, i junman diwlɛ’n wo Grand-Bassam lɔ, ɔ nin klɔ dan’n be afiɛn’n ti nun kilo 40, Aflansi lɔ akpasua’n su lɔ, lika nga desɛn yifuɛ kaka be tran’n, be nun wie yɛle desɛn yifuɛ mun, nin yɔbuɛ yifuɛ mun, ɔ nin jue tofuɛ mun. I junman diwlɛ lɔ’n, sran ble’m be ɲrun tralɛ klanman kaka be o lɛ wie. [[Category:Wp/bci]] 19qc4jl196e7npps422chsyy3wrist0 7289997 7289995 2026-08-19T20:42:51Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7289997 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. Kɛ be yili like sɔ’n, ɔ ɲannin sika naan w’a kwla di suklu Nice lɔ suklu nga be flɛ i kɛ École des Arts Decoratifs m’ɔ o Nice lɔ’n i nun afuɛ 1959 lele m’ɔ́ fá jú 1961 nun’n. Afuɛ 1964 nun’n, Nisi klɔ’n su lɔfuɛ’m be mɛnnin i desɛn nin ninnge’m be siesielɛ’n i su akatua klikli. I sin’n, ɔ dili suklu Clermont-Ferrand suklu nga be kle desɛn’m be nun’n, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun mɔ be flɛ i kɛ Certificat d’Aptitude pour la Formation Supérieure Artiste afuɛ 1968. I sin’n, ɔ kacili desɛn yilɛ’n i su like klefuɛ suklu dan nga be flɛ i kɛ Grand-Bassam m’ɔ o lɛ andɛ’n i nun. Be yili i junman’m be nglo Paris nin New York lɔ. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 nun’n, i junman diwlɛ’n wo Grand-Bassam lɔ, ɔ nin klɔ dan’n be afiɛn’n ti nun kilo 40, Aflansi lɔ akpasua’n su lɔ, lika nga desɛn yifuɛ kaka be tran’n, be nun wie yɛle desɛn yifuɛ mun, nin yɔbuɛ yifuɛ mun, ɔ nin jue tofuɛ mun. I junman diwlɛ lɔ’n, sran ble’m be ɲrun tralɛ klanman kaka be o lɛ wie. I desɛn yilɛ wafa’n, ɔ ti nzɔliɛ like nin akunndan bulɛ . [[Category:Wp/bci]] 2in9cfc58qw4xx5xzk3dgr60hwclf8k 7289998 7289997 2026-08-19T20:45:36Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7289998 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. Kɛ be yili like sɔ’n, ɔ ɲannin sika naan w’a kwla di suklu Nice lɔ suklu nga be flɛ i kɛ École des Arts Decoratifs m’ɔ o Nice lɔ’n i nun afuɛ 1959 lele m’ɔ́ fá jú 1961 nun’n. Afuɛ 1964 nun’n, Nisi klɔ’n su lɔfuɛ’m be mɛnnin i desɛn nin ninnge’m be siesielɛ’n i su akatua klikli. I sin’n, ɔ dili suklu Clermont-Ferrand suklu nga be kle desɛn’m be nun’n, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun mɔ be flɛ i kɛ Certificat d’Aptitude pour la Formation Supérieure Artiste afuɛ 1968. I sin’n, ɔ kacili desɛn yilɛ’n i su like klefuɛ suklu dan nga be flɛ i kɛ Grand-Bassam m’ɔ o lɛ andɛ’n i nun. Be yili i junman’m be nglo Paris nin New York lɔ. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 nun’n, i junman diwlɛ’n wo Grand-Bassam lɔ, ɔ nin klɔ dan’n be afiɛn’n ti nun kilo 40, Aflansi lɔ akpasua’n su lɔ, lika nga desɛn yifuɛ kaka be tran’n, be nun wie yɛle desɛn yifuɛ mun, nin yɔbuɛ yifuɛ mun, ɔ nin jue tofuɛ mun. I junman diwlɛ lɔ’n, sran ble’m be ɲrun tralɛ klanman kaka be o lɛ wie. I desɛn yilɛ wafa’n, ɔ ti nzɔliɛ like nin akunndan bulɛ. == Fluwa mu == [[Category:Wp/bci]] a1ei3sokkqylwtlld5kbhiw4rbb1dno 7290000 7289998 2026-08-19T20:48:27Z Didierwiki 2601876 /* Fluwa mu */ Ajout dans la biographie 7290000 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. Kɛ be yili like sɔ’n, ɔ ɲannin sika naan w’a kwla di suklu Nice lɔ suklu nga be flɛ i kɛ École des Arts Decoratifs m’ɔ o Nice lɔ’n i nun afuɛ 1959 lele m’ɔ́ fá jú 1961 nun’n. Afuɛ 1964 nun’n, Nisi klɔ’n su lɔfuɛ’m be mɛnnin i desɛn nin ninnge’m be siesielɛ’n i su akatua klikli. I sin’n, ɔ dili suklu Clermont-Ferrand suklu nga be kle desɛn’m be nun’n, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun mɔ be flɛ i kɛ Certificat d’Aptitude pour la Formation Supérieure Artiste afuɛ 1968. I sin’n, ɔ kacili desɛn yilɛ’n i su like klefuɛ suklu dan nga be flɛ i kɛ Grand-Bassam m’ɔ o lɛ andɛ’n i nun. Be yili i junman’m be nglo Paris nin New York lɔ. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 nun’n, i junman diwlɛ’n wo Grand-Bassam lɔ, ɔ nin klɔ dan’n be afiɛn’n ti nun kilo 40, Aflansi lɔ akpasua’n su lɔ, lika nga desɛn yifuɛ kaka be tran’n, be nun wie yɛle desɛn yifuɛ mun, nin yɔbuɛ yifuɛ mun, ɔ nin jue tofuɛ mun. I junman diwlɛ lɔ’n, sran ble’m be ɲrun tralɛ klanman kaka be o lɛ wie. I desɛn yilɛ wafa’n, ɔ ti nzɔliɛ like nin akunndan bulɛ. == Fluwa mu == * Pierre Achille, « Michel Kodjo : un peintre original et puissant», ''Abidjan-Matin'', n° 2285, {{date|17 février 1959}}. * « Michel Kodjo, peintre-sculpteur», ''Entente Africaine'' (Abidjan), n° 11, {{date|octobre 1972}}, pp. 32-37. * Thomas A. Johnson, « Abidjan : Symbol of Man's Universality», ''The New York Times'', {{date|17 juillet 1972}}, p. 22. * Martin Konan, « A l'Ivoire, 4e exposition de l'artiste Michel Kodjo», ''Fraternité Matin'', n° 1971, 10-{{date|11 juin 1972}}, p. 3 * M. K., « Michel Kodjo : des couleurs vives», ''Fraternité Matin'', n° 2258, {{date|25 mai 1972}}, p. 7. [[Category:Wp/bci]] 9x4xl3bi5bu6tz5yv1zm3dtvrg36s7u 7290002 7290000 2026-08-19T20:49:36Z Didierwiki 2601876 Ajout de liens interwiki à [[d:Q3310037]] 7290002 wikitext text/x-wiki Be wuli '''Michel Kodjo''' afuɛ 1935 nun Soumier-Bia m’ɔ o Aboisso lɔ’n i su lɔ. Ɔ ti Kodjo Kacou m’ɔ ti fie difuɛ m’ɔ fin Aboisso lɔ’n i wa. Ɔ nin Amon Adingra m’ɔ ti Sanwi famiɛn blɛ sɔ nun’n, be ti osufuɛ. Ɔ ti Côte d'Ivoire lɔ desɛn yifuɛ klikli ng’ɔ yoli i ngunmin i desɛn’n Abidjan lɔ’n, ka naan nvle’n w’a ɲan i ti afuɛ 1957 nun’n. Michel Kodjo wuli n'glo i le 23-24, 2021 kɔnguɛ, tukpacɛ kun m’ɔ tɔli i su kpɛ kunngba’n i sin, i awlo lɔ Grand-Bassam lɔ. == sran wundɛ == Michel Kodjo ɔli suklu ba kanngan’m be suklu dandan’m be nun Aboisso nin Abidjan lɔ afuɛ 1945 lele 1950. Ɔ dili suklu Treichville lɔ waka nun junman dilɛ suklu’n nun afuɛ 1950 lele afuɛ 1952 nun. Kɛ ɔ dili waka nun junman’n, ɔ wa kloli desɛn yilɛ, kpɛkun ɔ boli junman dilɛ bo afuɛ 1954 nun. Ɔ yoli i desɛn klikli’n afuɛ 1957 nun Abidjan klɔ’n i su kpɛn’n i sua’n nun lɔ. Kɛ be yili like sɔ’n, ɔ ɲannin sika naan w’a kwla di suklu Nice lɔ suklu nga be flɛ i kɛ École des Arts Decoratifs m’ɔ o Nice lɔ’n i nun afuɛ 1959 lele m’ɔ́ fá jú 1961 nun’n. Afuɛ 1964 nun’n, Nisi klɔ’n su lɔfuɛ’m be mɛnnin i desɛn nin ninnge’m be siesielɛ’n i su akatua klikli. I sin’n, ɔ dili suklu Clermont-Ferrand suklu nga be kle desɛn’m be nun’n, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun mɔ be flɛ i kɛ Certificat d’Aptitude pour la Formation Supérieure Artiste afuɛ 1968. I sin’n, ɔ kacili desɛn yilɛ’n i su like klefuɛ suklu dan nga be flɛ i kɛ Grand-Bassam m’ɔ o lɛ andɛ’n i nun. Be yili i junman’m be nglo Paris nin New York lɔ. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1970 nun’n, i junman diwlɛ’n wo Grand-Bassam lɔ, ɔ nin klɔ dan’n be afiɛn’n ti nun kilo 40, Aflansi lɔ akpasua’n su lɔ, lika nga desɛn yifuɛ kaka be tran’n, be nun wie yɛle desɛn yifuɛ mun, nin yɔbuɛ yifuɛ mun, ɔ nin jue tofuɛ mun. I junman diwlɛ lɔ’n, sran ble’m be ɲrun tralɛ klanman kaka be o lɛ wie. I desɛn yilɛ wafa’n, ɔ ti nzɔliɛ like nin akunndan bulɛ. == Fluwa mu == * Pierre Achille, « Michel Kodjo : un peintre original et puissant», ''Abidjan-Matin'', n° 2285, {{date|17 février 1959}}. * « Michel Kodjo, peintre-sculpteur», ''Entente Africaine'' (Abidjan), n° 11, {{date|octobre 1972}}, pp. 32-37. * Thomas A. Johnson, « Abidjan : Symbol of Man's Universality», ''The New York Times'', {{date|17 juillet 1972}}, p. 22. * Martin Konan, « A l'Ivoire, 4e exposition de l'artiste Michel Kodjo», ''Fraternité Matin'', n° 1971, 10-{{date|11 juin 1972}}, p. 3 * M. K., « Michel Kodjo : des couleurs vives», ''Fraternité Matin'', n° 2258, {{date|25 mai 1972}}, p. 7. [[Category:Wp/bci]] {{INTERWIKI|Q3310037}} 4r6m336ndjedq9odk63ttiy8ndd7c18 Wp/tsw/Kelentsu ka Ka̱nji 0 3802016 7290001 2026-08-19T20:49:03Z Iliya Emelda 2686630 Created page with "Kelenstu ka aza kanji eta̱ na̱ a̱bundai, etulo kakau a kubana amanga tatsu (60) elentsu ana i ɗeɗevu kpamu kakau ḍa i dem uɓon ka̱livi-ka libani i Najeriya. I ta ku kece le aza tsugono tsina tsuta̱i uḅon u Benue-Congo.[1] [[Category:Wp/tsw]]" 7290001 wikitext text/x-wiki Kelenstu ka aza kanji eta̱ na̱ a̱bundai, etulo kakau a kubana amanga tatsu (60) elentsu ana i ɗeɗevu kpamu kakau ḍa i dem uɓon ka̱livi-ka libani i Najeriya. I ta ku kece le aza tsugono tsina tsuta̱i uḅon u Benue-Congo.[1] [[Category:Wp/tsw]] rqen62muyzmt55pfj57nr1pwnusv1mm Wp/tsw/Elentsu a̱ Ka̱nji/ 0 3802017 7290006 2026-08-19T20:59:08Z Iliya Emelda 2686630 Created page with "Elentsu a Kanji a̱ tulo na̱ abundai a ta̱ rawa kupa kupa u ta̱li (60) elentsu a zuzu ɗa ri suru, a̱ ya̱wa̱ alivu- ibana ya Nageriya. A̱ tupe ukecu ngono inna utai yi ubuta̱ wa Benue-Congo.[1] [[Category:Wp/tsw]]" 7290006 wikitext text/x-wiki Elentsu a Kanji a̱ tulo na̱ abundai a ta̱ rawa kupa kupa u ta̱li (60) elentsu a zuzu ɗa ri suru, a̱ ya̱wa̱ alivu- ibana ya Nageriya. A̱ tupe ukecu ngono inna utai yi ubuta̱ wa Benue-Congo.[1] [[Category:Wp/tsw]] l2r0o7aekmp14vlirxzxjlnnl56b8sm Wp/bci/Douk Saga 0 3802018 7290007 2026-08-19T21:09:59Z Didierwiki 2601876 introduction d'article baoulé 7290007 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. [[Category:Wp/bci]] eh45ap1lf4xifocbc72dfh3klzu09qf 7290008 7290007 2026-08-19T21:11:59Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7290008 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == [[Category:Wp/bci]] 9bbwzdgpnt9vx1l7qtblmlahxjq6srr 7290010 7290008 2026-08-19T21:14:36Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7290010 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. [[Category:Wp/bci]] 00vsm9sizrmdiid4jvj2ltf5fp02pzh 7290011 7290010 2026-08-19T21:18:24Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphe 7290011 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. [[Category:Wp/bci]] gponuqzm7uonixinf8wxk15hrvfupof 7290012 7290011 2026-08-19T21:22:10Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphe 7290012 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. [[Category:Wp/bci]] qdi7jgl446sa5av0ezw127vz678qz1z 7290013 7290012 2026-08-19T21:26:35Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphe 7290013 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. [[Category:Wp/bci]] 3phj4229o0tcqjz4xcctlvph0j4fkz8 7290014 7290013 2026-08-19T21:29:34Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7290014 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ . [[Category:Wp/bci]] 6u7vas6lo2a9a9gocml2lnsi1fbiz6v 7290015 7290014 2026-08-19T21:32:32Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ ajout de phrases 7290015 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. [[Category:Wp/bci]] p9lqqlmjidqqgt4yrgglwvnbbtl2yd8 7290016 7290015 2026-08-19T21:34:15Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ ajout de phrase 7290016 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. [[Category:Wp/bci]] r30hxdfi1g0rebebrl1divjwr0jr1bo 7290017 7290016 2026-08-19T21:41:26Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7290017 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". [[Category:Wp/bci]] 6eo6fdgvl6o7xqnf52qfeq827jhxj1f 7290022 7290017 2026-08-19T21:44:41Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7290022 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. [[Category:Wp/bci]] mmilebc4b2r9smlxnrjj3x6rowe9fxn 7290027 7290022 2026-08-19T21:47:31Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7290027 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. [[Category:Wp/bci]] ji6z0k0hevkj9maypsuu5yv8a13hkjm 7290030 7290027 2026-08-19T21:48:51Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de phrase 7290030 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. [[Category:Wp/bci]] 51gobbn870wod2qpk4owayfntnh08em 7290036 7290030 2026-08-19T21:50:53Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7290036 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == [[Category:Wp/bci]] luqf6qil3lf4mms6tih485ea214nhlr 7290037 7290036 2026-08-19T21:52:20Z Didierwiki 2601876 /* Miziki junman mun */ ajout de sous titre 1 7290037 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === '''Albums studio''' === [[Category:Wp/bci]] adnbitay3jowr2elkptfkn8kacyzf8w 7290038 7290037 2026-08-19T21:54:05Z Didierwiki 2601876 /* Albums studio */ ajout d'albums 7290038 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === '''Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n''' === * Afuɛ 2003 : ''Abidjan a eu affaire ( Affaire De Sagacité)'' * Afuɛ 2005 : ''Héros national bouche-bée'' [[Category:Wp/bci]] f4233y6fyz8alpsv1m01egn6czn5frq 7290039 7290038 2026-08-19T21:56:19Z Didierwiki 2601876 /* Miziki junman mun */ ajout de sous titre 1 7290039 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === '''Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n''' === * Afuɛ 2003 : ''Abidjan a eu affaire ( Affaire De Sagacité)'' * Afuɛ 2005 : ''Héros national bouche-bée'' === Albɔmu nga be bo yo kun be di junman’n === [[Category:Wp/bci]] e5vem19e8v0c3htmn8maog4yru47hvt 7290040 7290039 2026-08-19T21:57:13Z Didierwiki 2601876 /* Albɔmu nga be bo yo kun be di junman’n */ ajout d'un prix 7290040 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === '''Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n''' === * Afuɛ 2003 : ''Abidjan a eu affaire ( Affaire De Sagacité)'' * Afuɛ 2005 : ''Héros national bouche-bée'' === Albɔmu nga be bo yo kun be di junman’n === * Afuɛ 2006 : ''Ballon d'or'' [[Category:Wp/bci]] 3b4c9x683jmkaacgb9kwgbhltayu3nn 7290041 7290040 2026-08-19T21:57:49Z Didierwiki 2601876 /* Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n */ mise en forme 7290041 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n === * Afuɛ 2003 : ''Abidjan a eu affaire ( Affaire De Sagacité)'' * Afuɛ 2005 : ''Héros national bouche-bée'' === Albɔmu nga be bo yo kun be di junman’n === * Afuɛ 2006 : ''Ballon d'or'' [[Category:Wp/bci]] gq3o5yyrly48e50gpfbcqpsngw0nawz 7290042 7290041 2026-08-19T21:58:21Z Didierwiki 2601876 /* Miziki junman mun */ ajout de sous titre 1 7290042 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n === * Afuɛ 2003 : ''Abidjan a eu affaire ( Affaire De Sagacité)'' * Afuɛ 2005 : ''Héros national bouche-bée'' === Albɔmu nga be bo yo kun be di junman’n === * Afuɛ 2006 : ''Ballon d'or'' === '''DVD''' === [[Category:Wp/bci]] n8yaz1mmjfl4dxkav6dttv4lersbk3q 7290043 7290042 2026-08-19T21:59:11Z Didierwiki 2601876 /* DVD */ ajout de prix 7290043 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n === * Afuɛ 2003 : ''Abidjan a eu affaire ( Affaire De Sagacité)'' * Afuɛ 2005 : ''Héros national bouche-bée'' === Albɔmu nga be bo yo kun be di junman’n === * Afuɛ 2006 : ''Ballon d'or'' === DVD === * Afuɛ 2006 : ''Héros National Bouche Bée'' [[Category:Wp/bci]] hy90o77am81l7hme5ypa6fa4yi0656v 7290044 7290043 2026-08-19T22:00:06Z Didierwiki 2601876 Ajout de liens interwiki à [[d:Q1252624]] 7290044 wikitext text/x-wiki '''Douk Saga''', i dunman kpa’n yɛle Stéphane Hamidou Doukouré, be wuli i afuɛ 1974 djéssé i le 22 su Yamoussoukro lɔ Côte d’Ivoire lɔ, yɛ ɔ wuli afuɛ 2006 fêlê i le 12 su Wagadougou lɔ Burkina Faso lɔ. Ɔ le ta kpa sran ble’m be juetolɛ be su. Be bu i kɛ ɔ ti coupé-décalé i bo bofuɛ’m be nun kun, ɔ nin i sran akpasua nga be flɛ i kɛ Ivoire Jet Set’n, ɔ ukali maan sran’m be sili i Côte d’Ivoire lɔ, kpɛkun ɔ tranni i blofuɛ man nu lɔ. == sran wundɛ == Be wuli i afuɛ 1974 nun Yamoussoukro lɔ, Côte d’Ivoire lɔ, i duman kpa yɛ le Stéphane Hamidou Doukouré. Kɛ m’ɔ ɲannin ɔrdinatɛli su fluwa Abidjan lɔ’n ti’n, ɔ ɔli Paris afuɛ 2001 nun naan ɔ́ kó súan like ekun, kpɛkun Côte d’Ivoire lɔ’n, sa’m be su yo kekle kpa, kpɛkun afuɛ 2002 nun’n, politiki nin sonja’m be afiɛn’n w’a saci. Kɛ nga i sufuɛ’m be fa kan’n sa’n, décalé-coupé adjalɛ boli i bo Paris lɔ kɔnguɛ diwlɛ’m be nun, yɛ Douk Saga nin i janvuɛ mun yɛ jue tofuɛ Molare o nun wie ɔ. Ɔ sali i sin Abidjan lɔ afuɛ 2003. Lɔ yɛ ɔ nin i janvuɛ kɛ Molare, nin Lino Versace, nin Shacoole, nin Serge Defale, nin Boro Sanguy, nin Solo Béton, ɔ nin Kuyo Junior be takali sran akpasua kun mɔ be flɛ i kɛ La Jet Set’n niɔn. Ɔ yoli maan sran’m be sili coupé-décalé kɛ miziki wafa kun sa, ɔ ti able silɛ wafa kun, ɔ ti mɛn dilɛ wafa kun, yɛle sika cɛlɛ."Travaillement" i yolɛ'n yɛle kɛ be to sika sran annzɛ artiste kun su naan b'a wla be fanngan. Ɔ maan Douk Saga wla sran’m be fanngan kɛ be nanti aklunjuɛ dilɛ’n su, kpɛkun ɔ fa tralɛ nin jɛtɛ ufue nga be yili be’n, ɔ fa yi i aɲanbeun’n i nglo. Ɔ ti "boucantiers" be nun kun, ndɛ sɔ'n yɛ be fa kan sran nga be klo kɛ bé dí fɛtri kɔnguɛ lika'm be nun'n, mɔ be yi mɛn dilɛ wafa ng'ɔ ti kpa'n i nglo'n, be ndɛ ɔ. Jue tolɛ nun’n, ɔ di junman kpa, ɔ ju sran ble mɛn wunmuan’n nun mɔ be kan blɔfuɛ’n, ɔ nin nvle uflɛ nun bɔbɔ. Sran'm be flɛli i kɛ "Président", ɔ ɔli lele ɔ seli Côte d'Ivoire lɔ awa'n kɛ ɔ men i akatua , afin ɔ seli kɛ, "ɔ mannin Côte d'Ivoire aklunjuɛ ekun". Douk Saga wuli afuɛ 2006, fêlê i le 12 su’n, Ouagadougou lɔ, lika nga be yoli i ayre lɔ’n, tukpacɛ m’ɔ saci sran’n i fɔlɛ’n ti. Le Molare waan Sida yɛ ɔ kunnin Douk Saga ɔ, ndɛ ng’ɔ kannin nzra nun aladio nun’n, ɔ yoli maan b’a fɛmɛn i b’a ɔman jɔlɛ difuɛ’m be ja su. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Douk Saga le afuɛ 32 cɛ. I ninnge ng’ɔ yili be’n, be wlawlali jue tofuɛ kɛ D. J. Arafat sa. == Miziki junman mun == === Albɔmu nga be yi be stidio lɔ’n === * Afuɛ 2003 : ''Abidjan a eu affaire ( Affaire De Sagacité)'' * Afuɛ 2005 : ''Héros national bouche-bée'' === Albɔmu nga be bo yo kun be di junman’n === * Afuɛ 2006 : ''Ballon d'or'' === DVD === * Afuɛ 2006 : ''Héros National Bouche Bée'' [[Category:Wp/bci]] {{INTERWIKI|Q1252624}} 3rq4t878gqa19aq4ze53thmwfoy7ihh User talk:Ladyofames 3 3802019 7290034 2026-08-19T21:50:20Z Mfield 465036 Mfield moved page [[User talk:Ladyofames]] to [[User talk:LadyDog]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ladyofames|Ladyofames]]" to "[[Special:CentralAuth/LadyDog|LadyDog]]" 7290034 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:LadyDog]] lywrkzzd7icq8vrkyvptv8mao8byhei Wp/bci/Germain Coffi Gadeau 0 3802020 7290045 2026-08-19T22:10:59Z Didierwiki 2601876 introduction d'article baoulé 7290045 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. [[Category:Wp/bci]] gw7rt8h1saaam1q5ylrkmq05i6mknt4 7290046 7290045 2026-08-19T22:12:14Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7290046 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. == sran wundɛ == [[Category:Wp/bci]] jm1nwh9o3vx4019yq640ycjwptgybxe 7290053 7290046 2026-08-19T22:32:34Z Didierwiki 2601876 /* sran wundɛ */ Ajout de paragraphes 7290053 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. == sran wundɛ == Kɛ Coffi Gadeau dili i bakan nun klɔ’n su lɔ’n, kɛ ɔ ɲannin afuɛ blu’n, ɔ boli suklu dilɛ bo Tiébissou suklu ba’m be suklu lɔ afuɛ 1924 nun. Ɔ dili suklu klikli’n Bouaké lɔ suklu dan’n nun afuɛ 1929 nun, kpɛkun ɔ dili suklu Bingerville lɔ suklu dan’n nun. Afuɛ 1932 nun’n, ɔ ɔli suklu nga be flɛ i kɛ William-Ponty Normal School m’ɔ o Gorée lɔ’n i nun, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun lika nga be nian junman’n su’n i nun. Ɔ sɛli i sin Côte d’Ivoire lɔ, ɔ dili junman afuɛ ablaɔn kɛ sika siefuɛ sa. Ɔ wluli teatri mɛn’n nun afuɛ 1938 nun, kpɛkun ɔ nin François-Joseph Amon d’Aby be yili Côte d’Ivoire lɔ teatri’n. Ɔ di teatri’n, kpɛkun ɔ klɛ be wie. Afuɛ 1945 nun’n, ɔ nin Félix Houphouët-Boigny be kunndɛli kɛ bé ɲán be ti, kpɛkun ɔ fali i wun wlali Parti Démocratique de Côte d’Ivoire i yilɛ’n nun kpa. Afuɛ 1947 nun aɲia’n i bo lɔ’n, be fali i kɛ ɔ yo politiki anuannzɛ’n i nunfuɛ, ɔ dili junman kɛ anuannzɛ’n i fluwa klɛfuɛ dan sa lele afuɛ 1963, fêlê i le 28 su. Ɔ kacili ministɛri ng’ɔ nian mɛn’n i nun lɔ’n su afuɛ 1959 nun . Afuɛ 1963 angbô nun’n, be wlɛli i bisua ngunmin kun m’ɔ o Assabou lɔ’n, m’ɔ o Yamoussoukro lɔ’n, mɔ be kplannin i kɛ be fa sran nga nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny tɔnnin be suɛn kɛ be fali ajalɛ tɛ’n, be sieli be lɔ’n. Kɛ bé dí jɔlɛ Yamoussoukro lɔ’n, m’ɔ sinnin “atɔnvlɛ falɛ’n” i sin’n, nvle’n i lika nianlɛ jɔlɛ difuɛ’m be dili sran 96 be jɔlɛ, be nun wie yɛle Ernest Boka, nin Charles Bauza Donwahi, nin Amadou Koné, nin Joachim Bony, nin Amadou Thiam, nin Jean Konan Banny ɔ nin Tidiane Dem. Be buli be nun nsiɛn be fɔ kɛ be kun be, sanngɛ Ernest Boka liɛ’n, sa wie mɔ be simɛn i bo’n ti yɛ ɔ wuli ɔ. Afuɛ 1971 nun’n, Houphouët-Boigny yoli maan Germain Coffi Gadeau yoli kpa ekun, kpɛkun ɔ kacili Côte d’Ivoire lɔ anuannzɛ’n i su kpɛn dan. [[Category:Wp/bci]] gb8vb6oul40gklsfmst8y1x9eungzpk 7290054 7290053 2026-08-19T22:33:18Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7290054 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. == sran wundɛ == Kɛ Coffi Gadeau dili i bakan nun klɔ’n su lɔ’n, kɛ ɔ ɲannin afuɛ blu’n, ɔ boli suklu dilɛ bo Tiébissou suklu ba’m be suklu lɔ afuɛ 1924 nun. Ɔ dili suklu klikli’n Bouaké lɔ suklu dan’n nun afuɛ 1929 nun, kpɛkun ɔ dili suklu Bingerville lɔ suklu dan’n nun. Afuɛ 1932 nun’n, ɔ ɔli suklu nga be flɛ i kɛ William-Ponty Normal School m’ɔ o Gorée lɔ’n i nun, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun lika nga be nian junman’n su’n i nun. Ɔ sɛli i sin Côte d’Ivoire lɔ, ɔ dili junman afuɛ ablaɔn kɛ sika siefuɛ sa. Ɔ wluli teatri mɛn’n nun afuɛ 1938 nun, kpɛkun ɔ nin François-Joseph Amon d’Aby be yili Côte d’Ivoire lɔ teatri’n. Ɔ di teatri’n, kpɛkun ɔ klɛ be wie. Afuɛ 1945 nun’n, ɔ nin Félix Houphouët-Boigny be kunndɛli kɛ bé ɲán be ti, kpɛkun ɔ fali i wun wlali Parti Démocratique de Côte d’Ivoire i yilɛ’n nun kpa. Afuɛ 1947 nun aɲia’n i bo lɔ’n, be fali i kɛ ɔ yo politiki anuannzɛ’n i nunfuɛ, ɔ dili junman kɛ anuannzɛ’n i fluwa klɛfuɛ dan sa lele afuɛ 1963, fêlê i le 28 su. Ɔ kacili ministɛri ng’ɔ nian mɛn’n i nun lɔ’n su afuɛ 1959 nun . Afuɛ 1963 angbô nun’n, be wlɛli i bisua ngunmin kun m’ɔ o Assabou lɔ’n, m’ɔ o Yamoussoukro lɔ’n, mɔ be kplannin i kɛ be fa sran nga nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny tɔnnin be suɛn kɛ be fali ajalɛ tɛ’n, be sieli be lɔ’n. Kɛ bé dí jɔlɛ Yamoussoukro lɔ’n, m’ɔ sinnin “atɔnvlɛ falɛ’n” i sin’n, nvle’n i lika nianlɛ jɔlɛ difuɛ’m be dili sran 96 be jɔlɛ, be nun wie yɛle Ernest Boka, nin Charles Bauza Donwahi, nin Amadou Koné, nin Joachim Bony, nin Amadou Thiam, nin Jean Konan Banny ɔ nin Tidiane Dem. Be buli be nun nsiɛn be fɔ kɛ be kun be, sanngɛ Ernest Boka liɛ’n, sa wie mɔ be simɛn i bo’n ti yɛ ɔ wuli ɔ. Afuɛ 1971 nun’n, Houphouët-Boigny yoli maan Germain Coffi Gadeau yoli kpa ekun, kpɛkun ɔ kacili Côte d’Ivoire lɔ anuannzɛ’n i su kpɛn dan. == Fluwa mu == [[Category:Wp/bci]] piqjodgzdugtqqo8q7dpd28b90prglv 7290055 7290054 2026-08-19T22:34:41Z Didierwiki 2601876 /* Fluwa mu */ ajout des œuvres 7290055 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. == sran wundɛ == Kɛ Coffi Gadeau dili i bakan nun klɔ’n su lɔ’n, kɛ ɔ ɲannin afuɛ blu’n, ɔ boli suklu dilɛ bo Tiébissou suklu ba’m be suklu lɔ afuɛ 1924 nun. Ɔ dili suklu klikli’n Bouaké lɔ suklu dan’n nun afuɛ 1929 nun, kpɛkun ɔ dili suklu Bingerville lɔ suklu dan’n nun. Afuɛ 1932 nun’n, ɔ ɔli suklu nga be flɛ i kɛ William-Ponty Normal School m’ɔ o Gorée lɔ’n i nun, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun lika nga be nian junman’n su’n i nun. Ɔ sɛli i sin Côte d’Ivoire lɔ, ɔ dili junman afuɛ ablaɔn kɛ sika siefuɛ sa. Ɔ wluli teatri mɛn’n nun afuɛ 1938 nun, kpɛkun ɔ nin François-Joseph Amon d’Aby be yili Côte d’Ivoire lɔ teatri’n. Ɔ di teatri’n, kpɛkun ɔ klɛ be wie. Afuɛ 1945 nun’n, ɔ nin Félix Houphouët-Boigny be kunndɛli kɛ bé ɲán be ti, kpɛkun ɔ fali i wun wlali Parti Démocratique de Côte d’Ivoire i yilɛ’n nun kpa. Afuɛ 1947 nun aɲia’n i bo lɔ’n, be fali i kɛ ɔ yo politiki anuannzɛ’n i nunfuɛ, ɔ dili junman kɛ anuannzɛ’n i fluwa klɛfuɛ dan sa lele afuɛ 1963, fêlê i le 28 su. Ɔ kacili ministɛri ng’ɔ nian mɛn’n i nun lɔ’n su afuɛ 1959 nun . Afuɛ 1963 angbô nun’n, be wlɛli i bisua ngunmin kun m’ɔ o Assabou lɔ’n, m’ɔ o Yamoussoukro lɔ’n, mɔ be kplannin i kɛ be fa sran nga nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny tɔnnin be suɛn kɛ be fali ajalɛ tɛ’n, be sieli be lɔ’n. Kɛ bé dí jɔlɛ Yamoussoukro lɔ’n, m’ɔ sinnin “atɔnvlɛ falɛ’n” i sin’n, nvle’n i lika nianlɛ jɔlɛ difuɛ’m be dili sran 96 be jɔlɛ, be nun wie yɛle Ernest Boka, nin Charles Bauza Donwahi, nin Amadou Koné, nin Joachim Bony, nin Amadou Thiam, nin Jean Konan Banny ɔ nin Tidiane Dem. Be buli be nun nsiɛn be fɔ kɛ be kun be, sanngɛ Ernest Boka liɛ’n, sa wie mɔ be simɛn i bo’n ti yɛ ɔ wuli ɔ. Afuɛ 1971 nun’n, Houphouët-Boigny yoli maan Germain Coffi Gadeau yoli kpa ekun, kpɛkun ɔ kacili Côte d’Ivoire lɔ anuannzɛ’n i su kpɛn dan. == Fluwa mu == * Samba Diarra, ''Les Faux Complots d'Houphouët-Boigny'', éditions Khartala 1997 {{ISBN|2-86537-731-8}} (Note : Le professeur Samba Diarra, secrétaire-adjoint du syndicat des médecins, chirurgiens, dentistes et pharmaciens de Côte d'Ivoire, a été arrêté en 1963 pour « faux complot ». Après sa libération, en 1966, il deviendra médecin-chef à l'hôpital de Sassandra puis professeur de gynécologie et d'obstétrique de l'Université de Côte d'Ivoire). * F.-J. Amon d'Aby, La Côte d'Ivoire dans la Cité Africaine, ''Larose'', 1951, 208 p. * Philippe Decraene, « Coffi Gadeau : un tempérament de comédien», ''Le Monde'', {{date|19 août 1971}}. [[Category:Wp/bci]] 7oel1elzql3q1453iecyzcyyl4hlgwf 7290056 7290055 2026-08-19T22:36:44Z Didierwiki 2601876 Ajout de titre de section 7290056 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. == sran wundɛ == Kɛ Coffi Gadeau dili i bakan nun klɔ’n su lɔ’n, kɛ ɔ ɲannin afuɛ blu’n, ɔ boli suklu dilɛ bo Tiébissou suklu ba’m be suklu lɔ afuɛ 1924 nun. Ɔ dili suklu klikli’n Bouaké lɔ suklu dan’n nun afuɛ 1929 nun, kpɛkun ɔ dili suklu Bingerville lɔ suklu dan’n nun. Afuɛ 1932 nun’n, ɔ ɔli suklu nga be flɛ i kɛ William-Ponty Normal School m’ɔ o Gorée lɔ’n i nun, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun lika nga be nian junman’n su’n i nun. Ɔ sɛli i sin Côte d’Ivoire lɔ, ɔ dili junman afuɛ ablaɔn kɛ sika siefuɛ sa. Ɔ wluli teatri mɛn’n nun afuɛ 1938 nun, kpɛkun ɔ nin François-Joseph Amon d’Aby be yili Côte d’Ivoire lɔ teatri’n. Ɔ di teatri’n, kpɛkun ɔ klɛ be wie. Afuɛ 1945 nun’n, ɔ nin Félix Houphouët-Boigny be kunndɛli kɛ bé ɲán be ti, kpɛkun ɔ fali i wun wlali Parti Démocratique de Côte d’Ivoire i yilɛ’n nun kpa. Afuɛ 1947 nun aɲia’n i bo lɔ’n, be fali i kɛ ɔ yo politiki anuannzɛ’n i nunfuɛ, ɔ dili junman kɛ anuannzɛ’n i fluwa klɛfuɛ dan sa lele afuɛ 1963, fêlê i le 28 su. Ɔ kacili ministɛri ng’ɔ nian mɛn’n i nun lɔ’n su afuɛ 1959 nun . Afuɛ 1963 angbô nun’n, be wlɛli i bisua ngunmin kun m’ɔ o Assabou lɔ’n, m’ɔ o Yamoussoukro lɔ’n, mɔ be kplannin i kɛ be fa sran nga nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny tɔnnin be suɛn kɛ be fali ajalɛ tɛ’n, be sieli be lɔ’n. Kɛ bé dí jɔlɛ Yamoussoukro lɔ’n, m’ɔ sinnin “atɔnvlɛ falɛ’n” i sin’n, nvle’n i lika nianlɛ jɔlɛ difuɛ’m be dili sran 96 be jɔlɛ, be nun wie yɛle Ernest Boka, nin Charles Bauza Donwahi, nin Amadou Koné, nin Joachim Bony, nin Amadou Thiam, nin Jean Konan Banny ɔ nin Tidiane Dem. Be buli be nun nsiɛn be fɔ kɛ be kun be, sanngɛ Ernest Boka liɛ’n, sa wie mɔ be simɛn i bo’n ti yɛ ɔ wuli ɔ. Afuɛ 1971 nun’n, Houphouët-Boigny yoli maan Germain Coffi Gadeau yoli kpa ekun, kpɛkun ɔ kacili Côte d’Ivoire lɔ anuannzɛ’n i su kpɛn dan. == Fluwa mu == * Samba Diarra, ''Les Faux Complots d'Houphouët-Boigny'', éditions Khartala 1997 {{ISBN|2-86537-731-8}} (Note : Le professeur Samba Diarra, secrétaire-adjoint du syndicat des médecins, chirurgiens, dentistes et pharmaciens de Côte d'Ivoire, a été arrêté en 1963 pour « faux complot ». Après sa libération, en 1966, il deviendra médecin-chef à l'hôpital de Sassandra puis professeur de gynécologie et d'obstétrique de l'Université de Côte d'Ivoire). * F.-J. Amon d'Aby, La Côte d'Ivoire dans la Cité Africaine, ''Larose'', 1951, 208 p. * Philippe Decraene, « Coffi Gadeau : un tempérament de comédien», ''Le Monde'', {{date|19 août 1971}}. == Teatri == [[Category:Wp/bci]] 9fiiygjjc1g3cu6s76zbj73j1oc7hui 7290057 7290056 2026-08-19T22:38:51Z Didierwiki 2601876 /* Teatri */ ajout des différentes dates 7290057 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. == sran wundɛ == Kɛ Coffi Gadeau dili i bakan nun klɔ’n su lɔ’n, kɛ ɔ ɲannin afuɛ blu’n, ɔ boli suklu dilɛ bo Tiébissou suklu ba’m be suklu lɔ afuɛ 1924 nun. Ɔ dili suklu klikli’n Bouaké lɔ suklu dan’n nun afuɛ 1929 nun, kpɛkun ɔ dili suklu Bingerville lɔ suklu dan’n nun. Afuɛ 1932 nun’n, ɔ ɔli suklu nga be flɛ i kɛ William-Ponty Normal School m’ɔ o Gorée lɔ’n i nun, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun lika nga be nian junman’n su’n i nun. Ɔ sɛli i sin Côte d’Ivoire lɔ, ɔ dili junman afuɛ ablaɔn kɛ sika siefuɛ sa. Ɔ wluli teatri mɛn’n nun afuɛ 1938 nun, kpɛkun ɔ nin François-Joseph Amon d’Aby be yili Côte d’Ivoire lɔ teatri’n. Ɔ di teatri’n, kpɛkun ɔ klɛ be wie. Afuɛ 1945 nun’n, ɔ nin Félix Houphouët-Boigny be kunndɛli kɛ bé ɲán be ti, kpɛkun ɔ fali i wun wlali Parti Démocratique de Côte d’Ivoire i yilɛ’n nun kpa. Afuɛ 1947 nun aɲia’n i bo lɔ’n, be fali i kɛ ɔ yo politiki anuannzɛ’n i nunfuɛ, ɔ dili junman kɛ anuannzɛ’n i fluwa klɛfuɛ dan sa lele afuɛ 1963, fêlê i le 28 su. Ɔ kacili ministɛri ng’ɔ nian mɛn’n i nun lɔ’n su afuɛ 1959 nun . Afuɛ 1963 angbô nun’n, be wlɛli i bisua ngunmin kun m’ɔ o Assabou lɔ’n, m’ɔ o Yamoussoukro lɔ’n, mɔ be kplannin i kɛ be fa sran nga nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny tɔnnin be suɛn kɛ be fali ajalɛ tɛ’n, be sieli be lɔ’n. Kɛ bé dí jɔlɛ Yamoussoukro lɔ’n, m’ɔ sinnin “atɔnvlɛ falɛ’n” i sin’n, nvle’n i lika nianlɛ jɔlɛ difuɛ’m be dili sran 96 be jɔlɛ, be nun wie yɛle Ernest Boka, nin Charles Bauza Donwahi, nin Amadou Koné, nin Joachim Bony, nin Amadou Thiam, nin Jean Konan Banny ɔ nin Tidiane Dem. Be buli be nun nsiɛn be fɔ kɛ be kun be, sanngɛ Ernest Boka liɛ’n, sa wie mɔ be simɛn i bo’n ti yɛ ɔ wuli ɔ. Afuɛ 1971 nun’n, Houphouët-Boigny yoli maan Germain Coffi Gadeau yoli kpa ekun, kpɛkun ɔ kacili Côte d’Ivoire lɔ anuannzɛ’n i su kpɛn dan. == Fluwa mu == * Samba Diarra, ''Les Faux Complots d'Houphouët-Boigny'', éditions Khartala 1997 {{ISBN|2-86537-731-8}} (Note : Le professeur Samba Diarra, secrétaire-adjoint du syndicat des médecins, chirurgiens, dentistes et pharmaciens de Côte d'Ivoire, a été arrêté en 1963 pour « faux complot ». Après sa libération, en 1966, il deviendra médecin-chef à l'hôpital de Sassandra puis professeur de gynécologie et d'obstétrique de l'Université de Côte d'Ivoire). * F.-J. Amon d'Aby, La Côte d'Ivoire dans la Cité Africaine, ''Larose'', 1951, 208 p. * Philippe Decraene, « Coffi Gadeau : un tempérament de comédien», ''Le Monde'', {{date|19 août 1971}}. == Teatri == * Afuɛ 1939 : ''Kondé Yao'' * Afuɛ 1940 : ''Nos femmes'' * Afuɛ 1942 : ''Mon Maris'' * Afuɛ 1942 : ''Les anciens combattants'' * Afuɛ 1942 : ''Les recrutés de monsieur Maurice'' * Afuɛ 1943: ''Les recrutés de Monsieur Maurice'' devient ''Le Chant du retour.'' * Afuɛ 1943 : ''Le mariage de Sogona'' * Afuɛ 1954 : ''Ya-ou Nda'' * Afuɛ 1963 : ''Adjo-bla ou le Puits d'Adjo'' * Afuɛ 1965 : F.-J. Amon d'Aby, Bernard Dadié, G. Coffi Gadeau, Le théâtre populaire en Côte d'Ivoire (Œuvres choisies). [[Category:Wp/bci]] d1b0leya06clcq0voe8m62upqvlq6o2 7290058 7290057 2026-08-19T22:39:22Z Didierwiki 2601876 Ajout de liens interwiki à [[d:Q1513807]] 7290058 wikitext text/x-wiki '''Germain Coffi Gadeau''' ti Côte d'Ivoire lɔ fluwa klɛfuɛ nin politikifuɛ, yɛ sran’m be si i kpa i teatri ninge yolɛ ti. Be wuli i afuɛ 1913 nun Gbomizambo lɔ, Tiébissou i akpasua kaan’n su lɔ, kpɛkun ɔ wuli afuɛ 2000, kofié i le 18. Kɛ ɔ wuli’n, be waan i aɲanbeun ninnge’m be ti dɔlari akpikpi kpanngban kpa. == sran wundɛ == Kɛ Coffi Gadeau dili i bakan nun klɔ’n su lɔ’n, kɛ ɔ ɲannin afuɛ blu’n, ɔ boli suklu dilɛ bo Tiébissou suklu ba’m be suklu lɔ afuɛ 1924 nun. Ɔ dili suklu klikli’n Bouaké lɔ suklu dan’n nun afuɛ 1929 nun, kpɛkun ɔ dili suklu Bingerville lɔ suklu dan’n nun. Afuɛ 1932 nun’n, ɔ ɔli suklu nga be flɛ i kɛ William-Ponty Normal School m’ɔ o Gorée lɔ’n i nun, kpɛkun ɔ ɲannin fluwa kun lika nga be nian junman’n su’n i nun. Ɔ sɛli i sin Côte d’Ivoire lɔ, ɔ dili junman afuɛ ablaɔn kɛ sika siefuɛ sa. Ɔ wluli teatri mɛn’n nun afuɛ 1938 nun, kpɛkun ɔ nin François-Joseph Amon d’Aby be yili Côte d’Ivoire lɔ teatri’n. Ɔ di teatri’n, kpɛkun ɔ klɛ be wie. Afuɛ 1945 nun’n, ɔ nin Félix Houphouët-Boigny be kunndɛli kɛ bé ɲán be ti, kpɛkun ɔ fali i wun wlali Parti Démocratique de Côte d’Ivoire i yilɛ’n nun kpa. Afuɛ 1947 nun aɲia’n i bo lɔ’n, be fali i kɛ ɔ yo politiki anuannzɛ’n i nunfuɛ, ɔ dili junman kɛ anuannzɛ’n i fluwa klɛfuɛ dan sa lele afuɛ 1963, fêlê i le 28 su. Ɔ kacili ministɛri ng’ɔ nian mɛn’n i nun lɔ’n su afuɛ 1959 nun . Afuɛ 1963 angbô nun’n, be wlɛli i bisua ngunmin kun m’ɔ o Assabou lɔ’n, m’ɔ o Yamoussoukro lɔ’n, mɔ be kplannin i kɛ be fa sran nga nvle siefuɛ’n Félix Houphouët-Boigny tɔnnin be suɛn kɛ be fali ajalɛ tɛ’n, be sieli be lɔ’n. Kɛ bé dí jɔlɛ Yamoussoukro lɔ’n, m’ɔ sinnin “atɔnvlɛ falɛ’n” i sin’n, nvle’n i lika nianlɛ jɔlɛ difuɛ’m be dili sran 96 be jɔlɛ, be nun wie yɛle Ernest Boka, nin Charles Bauza Donwahi, nin Amadou Koné, nin Joachim Bony, nin Amadou Thiam, nin Jean Konan Banny ɔ nin Tidiane Dem. Be buli be nun nsiɛn be fɔ kɛ be kun be, sanngɛ Ernest Boka liɛ’n, sa wie mɔ be simɛn i bo’n ti yɛ ɔ wuli ɔ. Afuɛ 1971 nun’n, Houphouët-Boigny yoli maan Germain Coffi Gadeau yoli kpa ekun, kpɛkun ɔ kacili Côte d’Ivoire lɔ anuannzɛ’n i su kpɛn dan. == Fluwa mu == * Samba Diarra, ''Les Faux Complots d'Houphouët-Boigny'', éditions Khartala 1997 {{ISBN|2-86537-731-8}} (Note : Le professeur Samba Diarra, secrétaire-adjoint du syndicat des médecins, chirurgiens, dentistes et pharmaciens de Côte d'Ivoire, a été arrêté en 1963 pour « faux complot ». Après sa libération, en 1966, il deviendra médecin-chef à l'hôpital de Sassandra puis professeur de gynécologie et d'obstétrique de l'Université de Côte d'Ivoire). * F.-J. Amon d'Aby, La Côte d'Ivoire dans la Cité Africaine, ''Larose'', 1951, 208 p. * Philippe Decraene, « Coffi Gadeau : un tempérament de comédien», ''Le Monde'', {{date|19 août 1971}}. == Teatri == * Afuɛ 1939 : ''Kondé Yao'' * Afuɛ 1940 : ''Nos femmes'' * Afuɛ 1942 : ''Mon Maris'' * Afuɛ 1942 : ''Les anciens combattants'' * Afuɛ 1942 : ''Les recrutés de monsieur Maurice'' * Afuɛ 1943: ''Les recrutés de Monsieur Maurice'' devient ''Le Chant du retour.'' * Afuɛ 1943 : ''Le mariage de Sogona'' * Afuɛ 1954 : ''Ya-ou Nda'' * Afuɛ 1963 : ''Adjo-bla ou le Puits d'Adjo'' * Afuɛ 1965 : F.-J. Amon d'Aby, Bernard Dadié, G. Coffi Gadeau, Le théâtre populaire en Côte d'Ivoire (Œuvres choisies). [[Category:Wp/bci]] {{INTERWIKI|Q1513807}} ou0e0xbp8yz00wmw31gfaievqk15qd3 Wp/ain/Tocinki ken 0 3802021 7290059 2026-08-19T22:42:31Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290059 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Tochigi Prefecture.svg|thumb|300px|Tocinki ken hata]] [[File:Map of Tochigi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Tocinki ken noka]] '''Tocinki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|栃木県|とちぎけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Ucinomiya si|Ucinomiya si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q44843}} q89o4pb52exqmvsxrobr5ts0mq6pkhc 7290158 7290059 2026-08-20T04:58:54Z トラネコマン 2597037 7290158 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Tochigi Prefecture.svg|thumb|300px|Tocinki ken hata]] [[File:Map of Tochigi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Tocinki ken noka]] '''Tocinki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|栃木県|とちぎけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Ucinomiya si|Ucinomiya si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q44843}} 4ylg2zgwvixdjexhxv24qlxw7d3iy0e Wp/ain/Kumma ken 0 3802022 7290060 2026-08-19T22:45:18Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290060 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Gunma Prefecture.svg|thumb|300px|Kumma ken hata]] [[File:Map of Gunma Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kumma ken noka]] '''Kumma ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|群馬県|ぐんまけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Maempasi si|Maempasi si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q129499}} 5kxua861xtkts6of7tfpwstj6a7ujw3 7290159 7290060 2026-08-20T04:59:23Z トラネコマン 2597037 7290159 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Gunma Prefecture.svg|thumb|300px|Kumma ken hata]] [[File:Map of Gunma Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kumma ken noka]] '''Kumma ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|群馬県|ぐんまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Maempasi si|Maempasi si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q129499}} 5v02od6r264h64h2eegsf6ob6kkpng2 Wp/ain/Saytama ken 0 3802023 7290061 2026-08-19T22:47:46Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290061 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Saitama Prefecture.svg|thumb|300px|Saytama ken hata]] [[File:Map of Saitama Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Saytama ken noka]] '''Saytama ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|埼玉県|さいたまけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Saytama si|Saytama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q128186}} rt97sokyiqt8i7nlm7ax38znkal72n7 7290160 7290061 2026-08-20T04:59:55Z トラネコマン 2597037 7290160 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Saitama Prefecture.svg|thumb|300px|Saytama ken hata]] [[File:Map of Saitama Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Saytama ken noka]] '''Saytama ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|埼玉県|さいたまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Saytama si|Saytama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q128186}} f59jntv1tvrla0sl5fglopqlyi1pum1 Wp/ain/Tokiyo to 0 3802024 7290062 2026-08-19T22:50:46Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290062 wikitext text/x-wiki '''Tokiyo to''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|東京都|とうきょうと}}}}) anak Nippon un to ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都|to}}}}) ne. Tan to anak [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor mosinnoski ne wa aynupiski iyotta poro [[Wp/ain/Tontohuken|Tontohuken]] ne. == ruwe-ouri(-{feature}-) == *Tokiyo to anak [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor sinep Tontopuken ne wa "Tokiyo Poro Kotan Oma-i({{Wp/ain/Lang-ja|東京大都市圏}})" kar. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Nihon]] l8azhk0rxgijmm4g02t0iykgd1r10yh 7290063 7290062 2026-08-19T22:52:43Z トラネコマン 2597037 Adding interwiki links to [[d:Q1490]] 7290063 wikitext text/x-wiki '''Tokiyo to''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|東京都|とうきょうと}}}}) anak Nippon un to ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|都|to}}}}) ne. Tan to anak [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor mosinnoski ne wa aynupiski iyotta poro [[Wp/ain/Tontohuken|Tontohuken]] ne. == ruwe-ouri(-{feature}-) == *Tokiyo to anak [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor sinep Tontopuken ne wa "Tokiyo Poro Kotan Oma-i({{Wp/ain/Lang-ja|東京大都市圏}})" kar. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Nihon]] {{INTERWIKI|Q1490}} cg73tsyu21n4bp5e39t913vujn0kex4 Wp/ain/Kanankawa ken 0 3802025 7290064 2026-08-19T22:54:01Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290064 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kanagawa Prefecture.svg|thumb|300px|Kanankawa ken hata]] [[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kanankawa ken noka]] '''Kanankawa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|神奈川県|かながわけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Yokohama si|Yokohama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q127513}} mzx9in7bmjne86ovpl62iqbc5do4suk 7290162 7290064 2026-08-20T05:01:30Z トラネコマン 2597037 7290162 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kanagawa Prefecture.svg|thumb|300px|Kanankawa ken hata]] [[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kanankawa ken noka]] '''Kanankawa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|神奈川県|かながわけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kanto sisserke|Kanto sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Yokohama si|Yokohama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q127513}} mz7ioybxpl7cicsoylx4j1wtgjsncc3 Talk:Wp/yua/Bok'ol ooch 1 3802026 7290065 2026-08-20T00:13:57Z 26agcp 2575807 /* Ba'ax u k'áat u ya'al "bok'ol ooch" */ new section 7290065 wikitext text/x-wiki == Ba'ax u k'áat u ya'al "bok'ol ooch" == En [https://www.mayas.uady.mx/diccionario/b_maya.html este diccionario] dice que bok'ol ooch es un animal parecido a la zarigüeya. @[[User:Jorge F. Victoria Puerto|Jorge F. Victoria Puerto]], ¿en donde viste que significa "caracol"? [[User:26agcp|26agcp]] ([[User talk:26agcp|talk]]) 00:13, 20 August 2026 (UTC) kgzojw17e8jlfpqto81333u9g21ra35 7290363 7290065 2026-08-20T11:09:43Z 26agcp 2575807 /* Ba'ax u k'áat u ya'al "bok'ol ooch" */ 7290363 wikitext text/x-wiki == Ba'ax u k'áat u ya'al "bok'ol ooch" == En [https://web.archive.org/web/20191009015353/http://unidadeditorial.yucatan.gob.mx/files/file/17-Fray%20Estanislao%20y%20el%20enano%20de%20Uxmal.pdf#page=76 este libro] (pág. 76) dice que bok'ol ooch es ser nocturno que hace ruido y es como una zarigüeya. @[[User:Jorge F. Victoria Puerto|Jorge F. Victoria Puerto]], ¿en donde viste que significa "caracol"? [[User:26agcp|26agcp]] ([[User talk:26agcp|talk]]) 00:13, 20 August 2026 (UTC) j8csy852vq3c3s8q1ygjmmqly4rqi17 Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হি 0 3802027 7290066 2026-08-20T01:23:39Z IKHazarika 628806 Created page with "```mediawiki = মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি = আগৰ অধ্যায়সমূহত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। সেই আৰ্হিত গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰসমূহ প্ৰতিযো..." 7290066 wikitext text/x-wiki ```mediawiki = মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি = আগৰ অধ্যায়সমূহত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। সেই আৰ্হিত গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰসমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। মূল্য নমনীয়। বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে মিলে। এতিয়া আমি এই গাঁথনিৰ ওপৰত '''নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি''' গঢ়িম। মূল গতিশীল সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাৰ গাঁথনি একেই থাকিব। কিন্তু কেইটামান নতুন বৈশিষ্ট্য যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা নীতি, মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা অধ্যয়ন কৰিব পৰা যাব। এই অধ্যায়ত প্ৰথমে গৃহস্থৰ উপভোগ, শ্ৰম, সঞ্চয় আৰু মুদ্ৰা চাহিদাৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। তাৰ পাছত ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম, মূলধন আৰু মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ মুদ্ৰা নীতি আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা যোগ কৰা হ'ব। তাৰ পাছত আৰ্হিটোৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ উলিওৱা হ'ব। সেই ৰূপৰ সহায়ত সামগ্ৰিক চাহিদা, মুদ্ৰাস্ফীতি, স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ, নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ আৰু তাৰল্য ফান্দ অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। == প্ৰেৰণা == নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ আঁৰত কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰায়োগিক পৰ্যবেক্ষণ আছে। প্ৰথমতে, মুদ্ৰা নীতিয়ে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা যায়। ১৯৭৯–৮০ চনত আমেৰিকাত পল ভলকাৰৰ অধীনত মুদ্ৰা নীতি কঠোৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পাছত এক গভীৰ মন্দাৱস্থা আহিছিল। ভেক্টৰ স্ব-পশ্চাদগমন বা VAR-ভিত্তিক অধ্যয়নেও মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাতৰ বাস্তৱ প্ৰভাৱ দেখুৱায়। দ্বিতীয়তে, নামিক মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় নহয়। ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ মূল্য তথ্যত ব্যৱসায়ে মূল্য বহু সময়লৈ একে ৰখা দেখা যায়। বিক্ৰীৰ সাময়িক মূল্য পৰিৱৰ্তন বাদ দিলে গড়ে মূল্য প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ থাকিব পাৰে। তৃতীয়তে, শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আৰু উপভোগ-অৱসৰৰ প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰৰ মাজৰ ব্যৱধান ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হয়। ইয়াক '''শ্ৰম ফাঁক''' বা ''labor wedge'' বুলি কোৱা হয়। মন্দাৱস্থাত এই ফাঁক বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ পৰা নিয়োগ প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তুলনাত অত্যধিক হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা দেখা যায়। == আৰ্হিটোৰ মূল উপাদান == আমাৰ আৰম্ভণিৰ বিন্দু এটা গতিশীল সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। মূলতঃ ই আগৰ RBC আৰ্হিৰ গাঁথনি। ইয়াত তিনিটা মুখ্য পৰিৱৰ্তন কৰা হ'ব। প্ৰথমতে, '''মুদ্ৰা''' যোগ কৰা হ'ব। নামিক সচল আৰু মুদ্ৰা নীতি অধ্যয়ন কৰিবলৈ মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন। দ্বিতীয়তে, '''অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত ব্যৱসায়ে নিজ নিজ সামগ্ৰীৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। ই স্বাভাৱিক স্তৰৰ ওপৰত বা তলত উৎপাদনৰ বিচ্যুতি বুজিবলৈও সহায় কৰে। তৃতীয়তে, '''নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহ'ব পাৰে। শ্ৰম ফাঁকো ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হ'ব পাৰে। হ্ৰস্বম্যাদী মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু উৎপাদনৰ গতিশীলতাও ইয়াৰ সহায়ত বুজিব পাৰি। == অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশ == অৰ্থব্যৱস্থাত এটা '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ''' আছে। গৃহস্থই অন্তিম সামগ্ৰী <math>C_t</math> উপভোগ কৰে। ই <math>L_t</math> শ্ৰম যোগান ধৰে। গৃহস্থই বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \frac{M_t}{P_t} </math> ৰাখিব পাৰে। ই মূলধন <math>K_t</math>-ৰ মালিক। এই মূলধন ব্যৱসায়ক ভাড়াত দিয়া হয়। গৃহস্থই এক-কালীন ব্যক্তিগত discount bond <math>B_t</math>-ও ৰাখিব পাৰে। এই বণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক নামিক মুদ্ৰা প্ৰদান কৰে। সাম্যাৱস্থাত বণ্ডৰ নিট যোগান শূন্য। অৰ্থব্যৱস্থাত দুবিধ ব্যৱসায় আছে। '''অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। ই বিভিন্ন মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰি অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। '''মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে পৃথকীকৃত সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে <math>K_t(f)</math> মূলধন আৰু <math>L_t(f)</math> শ্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱসায়সমূহে নিজৰ নামিক মূল্য <math>P_t(f)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। কিন্তু সকলো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে। চৰকাৰে মুদ্ৰা আৰু ৰাজকোষীয় নীতি পৰিচালনা কৰে। সৰলতাৰ বাবে সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ বুলি ধৰা হ'ব। কিন্তু মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math> অন্তৰ্জাত। বিনিয়োগ সহজেই আৰ্হিত যোগ কৰিব পাৰি। তেনে কৰিলে বিনিয়োগ <math>Q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। সুবিধাৰ বাবে স্থিৰ অৱস্থাত বৃদ্ধি শূন্য বুলি ধৰা হ'ব। প্ৰথমে প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত আৰু মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ পছন্দৰ অভিঘাতৰ ৰূপত চাহিদাৰ অভিঘাতো যোগ কৰা হ'ব। অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা আৰু নামিক অনমনীয়তাৰ বাবে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা এতিয়া সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে একে নহয়। সেয়ে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা পৃথককৈ গঢ়িব লাগিব। == মুদ্ৰাৰ বিষয়ে কিছু কথা == সাধাৰণ অৰ্থত মুদ্ৰা হ'ল বিনিময়ত সাধাৰণভাৱে গ্ৰহণযোগ্য বস্তু। মুদ্ৰাৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু তাৰল্যৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। তাৰল্যৰ অৰ্থ হ'ল মূল্যৰ বিশেষ ক্ষতি নোহোৱাকৈ সহজে লেনদেন কৰিব পৰা ক্ষমতা। মুদ্ৰাৰ এটা ৰূপ হ'ল চৰকাৰী মুদ্ৰা বা ''outside money''। নগদ মুদ্ৰা ইয়াৰ উদাহৰণ। ই চৰকাৰৰ দায়। আন এটা ৰূপ হ'ল ''inside money''। বেংক আমানত ইয়াৰ উদাহৰণ। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ দায়। মুদ্ৰা বিনিময়ৰ মাধ্যম। ই মূল্যৰ এককো। লগতে ই মূল্য সঞ্চয়ৰ মাধ্যম। কিন্তু মুদ্ৰাই সাধাৰণতে অ-মুদ্ৰাগত সম্পদতকৈ কম নামিক প্ৰতিদান দিয়ে। বহু ক্ষেত্ৰত নগদ মুদ্ৰাৰ নামিক প্ৰতিদান শূন্য। সেয়ে এটা পুৰণি প্ৰশ্ন উঠে। অধিক প্ৰতিদান দিয়া সম্পদ থাকিলে মানুহে মুদ্ৰা কিয় ৰাখে? নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হিত এই প্ৰশ্ন সহজ নহয়। কাৰণ তাত বিনিময়ৰ প্ৰক্ৰিয়া সাধাৰণতে স্পষ্টকৈ আৰ্হিবদ্ধ কৰা নহয়। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত মুদ্ৰাৰ বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা হ'ল '''মূল্যৰ একক''' হিচাপে ইয়াৰ ভূমিকা। নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। বহু ক্ষেত্ৰত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ ''cashless limit'' অধ্যয়ন কৰা হয়। তাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ অতি সৰু হ'ব পাৰে। তথাপি নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। == গৃহস্থৰ নিৰ্ণয় সমস্যা == === পছন্দ === গৃহস্থই তলৰ প্ৰত্যাশিত জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_0 \left\{ \sum_{t=0}^{\infty} \beta^t \left[ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} + \frac{a_m}{1-\gamma_m} \left(\frac{M_t}{P_t}\right)^{1-\gamma_m} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} \right] \right\}, </math> য'ত <math> \gamma,\gamma_m,\varphi>0. </math> মুদ্ৰাক উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ পৰা গৃহস্থই সুবিধা পায়। এই সুবিধা <math> \frac{M_t}{P_t} </math> বৃদ্ধি পালে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু প্ৰান্তীয় সুবিধা হ্ৰাস পায়। এই ৰূপটো মুদ্ৰা চাহিদা সৃষ্টি কৰাৰ এটা সৰল উপায়। ইয়াৰ প্ৰেৰণা Baumol–Tobin ধৰণৰ inventory-theoretic মুদ্ৰা চাহিদা আৰ্হিৰ পৰা আহিব পাৰে। তাত লেনদেনৰ বাবে মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন আৰু মুদ্ৰা আহৰণৰ নিৰ্দিষ্ট ব্যয়ৰ মাজত বাছনি থাকে। ইয়াৰ বিকল্প আৰ্হিও আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, Lucas-ৰ ''cash-in-advance'' চৰ্ত লিখিব পাৰি: <math> C_t \leq \frac{M_t}{P_t}. </math> আন এটা পদ্ধতিত বিনিময়ক search-and-matching সমস্যাৰ ৰূপত আৰ্হিবদ্ধ কৰিব পাৰি। === বাজেট সীমাবদ্ধতা === তলৰ ৰাশিসমূহ সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \frac{W_t}{P_t} </math> হ'ল বাস্তৱ মজুৰি। <math> Z_t </math> হ'ল মূলধনৰ ভাড়াৰ হাৰ। <math> \Pi_t </math> হ'ল একচেটীয়া প্ৰতিযোগী ব্যৱসায়সমূহৰ লাভ। <math> TR_t </math> হ'ল চৰকাৰী হস্তান্তৰ। <math> R_t^n </math> হ'ল মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। <math> Q_t </math> হ'ল মূলধনৰ মূল্য। গৃহস্থই <math> \left\{ C_t,\, L_t,\, \frac{M_t}{P_t},\, \frac{B_{t+1}}{P_t},\, K_{t+1} \right\}_{t\geq0} </math> বাছি লয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য ওপৰৰ জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰা। প্ৰতি সময়ৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> ইয়াৰ লগতে পঞ্জি আঁচনি অনুমোদিত নহয়। অৰ্থাৎ গৃহস্থই আন্তঃসময়িক বাজেট সীমাবদ্ধতা পূৰণ কৰিব লাগিব। এক-কালীন discount bond-ৰ আজিৰ মূল্য হ'ল <math> \frac{1}{R_t^n}. </math> ই পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক মুদ্ৰা দিয়ে। সেয়ে <math> R_t^n = \frac{1}{1/R_t^n}. </math> সকলো গৃহস্থ সদৃশ। সেয়ে সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থসমূহৰ মাজত বণ্ডৰ নিট বাণিজ্য নাথাকে। ফলত <math> B_t=0. </math> তথাপি বণ্ড আৰ্হিত ৰখাটো উপযোগী। ইয়াৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তৰ পৰা নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়। === প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> মূলধনৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{Z_{t+1}+Q_{t+1}}{Q_t} \right\}. </math> বণ্ডৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> মুদ্ৰাৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} + \frac{ a_m \left( M_t/P_t \right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} }. </math> নামিক বণ্ডৰ বাস্তৱ মুঠ প্ৰতিদান হ'ল <math> R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} = R_{t+1}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰ। নামিক প্ৰতিদান <math>R_t^n</math> সময় <math>t</math>-তেই নিশ্চিতভাৱে জনা যায়। সেই কাৰণেই ইয়াৰ সময় সূচক <math>t</math>। বাস্তৱ প্ৰতিদানৰ বাবে <math>P_{t+1}</math> জানিব লাগে। সেয়ে ইয়াক <math>R_{t+1}</math> বুলি লিখা হৈছে। নিট নামিক সুদৰ হাৰৰ শূন্য নিম্ন সীমা হ'ল <math> R_t^n-1\geq0. </math> সেয়ে <math> R_t^n\geq1. </math> যদি <math> R_t^n>1, </math> তেন্তে গৃহস্থই মুদ্ৰা ৰাখিবলৈ <math> \frac{ a_m \left(M_t/P_t\right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} } >0 </math> হ'ব লাগিব। == মুদ্ৰা চাহিদা == গৃহস্থৰ সমস্যাটো মুদ্ৰা উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাহিৰে আগৰ ধৰণৰেই। মুদ্ৰাৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত আৰু বণ্ডৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} C_t^{\gamma/\gamma_m}. </math> যদি উপযোগ লগাৰিদমিক হয়, অৰ্থাৎ <math> \gamma=1,\qquad\gamma_m=1, </math> তেন্তে <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1} C_t. </math> এই মুদ্ৰা চাহিদাৰ ৰূপটো স্বাভাৱিক। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে ঋণাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>R_t^n</math> মুদ্ৰা ৰখাৰ সুযোগ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰে। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>C_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>C_t</math>-ক আনুমানিকভাৱে লেনদেনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাপ বুলি ভাবিব পাৰি। সাধাৰণতে বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ এটা পৰিতৃপ্তি স্তৰ আছে বুলি ধৰা হয়। ইয়াক <math> \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)} </math> বুলি লিখোঁ। এই স্তৰৰ ওপৰত মুদ্ৰা ৰখাৰ প্ৰান্তীয় সুবিধা শূন্য। সেয়ে <math> R_t^n\rightarrow1 </math> হ'লে <math> \frac{M_t}{P_t} \rightarrow \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)}. </math> নামিক মূল্য <math>P_t</math> অনমনীয় হ'লে কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰাৰ যোগান সলনি কৰি নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পাছত আমি দেখিম যে নামিক সুদৰ হাৰৰ ওপৰত এই নিয়ন্ত্ৰণে কেন্দ্ৰীয় বেংকক হ্ৰস্বম্যাদী বাস্তৱ সুদৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ দিয়ে। তাৰ ফলত বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াক '''মুদ্ৰাৰ অনিৰপেক্ষতা''' বুলি কোৱা হয়। === মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা === ধৰি লওঁ নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \overline M </math> স্থিৰ। তেতিয়া বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান হ'ল <math> \frac{\overline M}{P}. </math> মুদ্ৰা চাহিদা নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাত বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা আৰু বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান সমান হয়। এই সাম্যাৱস্থাই নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে। == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায় == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ সমজাতীয় অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে পৃথকীকৃত মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ এটা একক মাপৰ ধাৰাবাহিকতা আছে। প্ৰতিটো সামগ্ৰী <math>f</math> দ্বাৰা সূচীত। অন্তিম সামগ্ৰীৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}, </math> য'ত <math> \varepsilon>1. </math> <math>\varepsilon</math> হ'ল মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীসমূহৰ মাজৰ স্থিৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা। এই উৎপাদন ফলনত স্কেলৰ প্ৰতি স্থিৰ প্ৰতিদান আছে। প্ৰতিটো পৃথক মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। কাৰণ <math> \frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}<1. </math> === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়ে নিৰ্দিষ্ট <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰিবলৈ প্ৰত্যেক <math>f</math>-ৰ বাবে <math>Y_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ মুঠ নামিক খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \int_0^1 P_t(f)Y_t(f)\,df, </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}. </math> সকলো <math>P_t(f)</math> ব্যৱসায়টোৰ বাবে প্ৰদত্ত। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ পৰা মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা পোৱা যায়: <math> Y_t(f) = \left[ \frac{P_t(f)}{P_t} \right]^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে আপেক্ষিক মূল্য বৃদ্ধি পালে কোনো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ চাহিদা হ্ৰাস পায়। এই উৎপাদন ফলন আৰু খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা অন্তিম সামগ্ৰীৰ নামিক মূল্য সূচকো পোৱা যায়: <math> P_t = \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> অন্তিম সামগ্ৰীৰ বাস্তৱ মূল্য এক বুলি স্বাভাৱিকীকৰণ কৰা হয়। == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায় == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ গৃহস্থৰ মালিকানাধীন। এই ব্যৱসায়সমূহ <math> f\in[0,1] </math> দ্বাৰা সূচীত। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে এটা পৃথকীকৃত সামগ্ৰী উৎপাদন কৰে। সেয়ে ই একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t(f) = A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha}, </math> য'ত <math>A_t</math> প্ৰযুক্তিৰ মাপক আৰু <math> 0<\alpha<1. </math> <math>\alpha</math> হ'ল মূলধনৰ অংশ। মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়ত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ পৰা গৃহস্থৰ মূলধন ভাড়াত লয়। == মূল্য নিৰ্ধাৰণ == ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ তথ্যত ব্যৱসায়ে নামিক মূল্য গড়ে প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ ৰখা দেখা যায়। সেয়ে আৰ্হিত ব্যৱসায়ে মূল্য সঘনাই সলনি নকৰে বুলি ধৰিব লাগিব। মূল্যৰ অনমনীয়তা আৰ্হিবদ্ধ কৰাৰ দুটা মুখ্য পদ্ধতি আছে। '''অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সময় অন্তৰ্জাত। ব্যৱসায়ৰ অৱস্থাৰ ওপৰত ইয়াৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ভৰ কৰে। '''সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বহিৰ্জাত। অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ এটা প্ৰচলিত আৰ্হিত মূল্য সলনি কৰাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট খৰচ থাকে। ইয়াক ''menu cost'' বুলি কোৱা হয়। ব্যৱসায়ৰ আকাংক্ষিত মূল্য আৰু বৰ্তমান মূল্যৰ ব্যৱধান যথেষ্ট ডাঙৰ হ'লেহে মূল্য সলনি কৰাৰ লাভে এই নিৰ্দিষ্ট খৰচ অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ ফলত অন্তৰ্জাত <math>Ss</math> সীমা সৃষ্টি হয়। আকাংক্ষিত মূল্য এই সীমাৰ ভিতৰত থাকিলে ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি নকৰে। সীমাৰ বাহিৰলৈ গ'লেহে মূল্য সলনি কৰে। এই পদ্ধতিৰ এটা সমস্যা আছে। বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ বৰ্তমান মূল্য <math>Ss</math> সীমাৰ পৰা বেলেগ বেলেগ দূৰত্বত থাকিব পাৰে। সেয়ে মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনাও ব্যৱসায়ভেদে বেলেগ হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ব্যৱসায় একত্ৰিত কৰি সামষ্টিক আৰ্হি গঢ়া কঠিন হয়। === কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণ === মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত অধিক সহজ সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কালভো আৰ্হিত প্ৰতিটো সময়ত ব্যৱসায় এটাই <math> 1-\theta </math> সম্ভাৱনাৰে মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়। ই <math> \theta </math> সম্ভাৱনাৰে নিজৰ মূল্য স্থিৰ ৰাখে। সকলো ব্যৱসায়ৰ মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা একে। এই সম্ভাৱনা সময়ৰ সৈতে স্বাধীন। ব্যৱসায়সমূহৰ মাজতো স্বাধীন। কোনো ব্যৱসায়ে কিমান সময় ধৰি মূল্য স্থিৰ ৰাখিছে তাৰ ওপৰতো এই সম্ভাৱনা নিৰ্ভৰ নকৰে। ইয়াৰ ফলত সামষ্টিকীকৰণ সহজ হয়। মূল্য গড়ে কিমান সময় স্থিৰ থাকে সেয়া হ'ল <math> (1-\theta) \sum_{i=1}^{\infty} \theta^{i-1}i = \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i = \frac{1}{1-\theta}. </math> === মূল্য সলনি কৰা আৰু মূল্য স্থিৰ ৰখা ব্যৱসায় === যি ব্যৱসায়ে সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়, সেই ব্যৱসায়ে <math> P_t(f),\qquad Y_t(f),\qquad K_t(f),\qquad L_t(f) </math> বাছি লয়। ই উৎপাদন প্ৰযুক্তি আৰু নিজৰ চাহিদা বক্ৰৰ অধীনত প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে। যি ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে, সি নিজৰ স্থিৰ মূল্যত অহা চাহিদা পূৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} \geq1, </math> য'ত <math> MC_t^n(f) </math> হ'ল নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়। উত্থানৰ সময়ত নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>MC_t^n(f)</math> বৃদ্ধি পাব পাৰে। কিন্তু <math>P_t(f)</math> অনমনীয়। সেয়ে মূল্যৰ ওপৰলাভ <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} </math> হ্ৰাস পায়। সেয়ে আৰ্হিটোৱে '''প্ৰতিচক্ৰীয় ওপৰলাভ''' সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ইয়াৰ পৰা প্ৰতিচক্ৰীয় শ্ৰম ফাঁকো সৃষ্টি হয়। ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰক বা নকৰক, নিৰ্দিষ্ট উৎপাদন চাহিদা পূৰণ কৰিবলৈ <math>K_t(f)</math> আৰু <math>L_t(f)</math> এনেদৰে বাছি লয় যাতে খৰচ ন্যূনতম হয়। === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === ব্যৱসায় <math>f</math>-এ <math>L_t(f)</math> আৰু <math>K_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ বাস্তৱ খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \frac{W_t}{P_t}L_t(f) + Z_tK_t(f), </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha} - \overline Y \geq0. </math> এই সীমাবদ্ধতাৰ লাগ্ৰাঞ্জ গুণক <math> MC_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ইয়াক উৎপাদনৰ বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। শ্ৰমৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t/P_t} {(1-\alpha)Y_t(f)/L_t(f)} = MC_t(f). </math> মূলধনৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{Z_t} {\alpha Y_t(f)/K_t(f)} = MC_t(f). </math> === প্ৰান্তীয় ব্যয় === দুটা প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{L_t(f)}{K_t(f)} = \frac{1-\alpha}{\alpha} \frac{Z_t}{W_t/P_t} = \frac{L_t}{K_t}. </math> সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম-মূলধন অনুপাত একে। প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে প্ৰান্তীয় ব্যয় পোৱা যায়: <math> MC_t(f) = \frac{1}{A_t} \left( \frac{W_t/P_t}{1-\alpha} \right)^{1-\alpha} \left( \frac{Z_t}{\alpha} \right)^\alpha \equiv MC_t. </math> সেয়ে <math> MC_t(f)=MC_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>W_t/P_t</math>, <math>Z_t</math> আৰু <math>A_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী, কেঁচা সামগ্ৰী বা শক্তিৰ অভাৱ হ'লে এই উপাদানসমূহৰ ব্যয় তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে। তাৰ ফলত প্ৰান্তীয় ব্যয় বৃদ্ধি হয়। এই প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ বৃদ্ধি মূল্যলৈ সঞ্চাৰিত হ'লে মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধি পায়। === প্ৰান্তীয় ব্যয়, ওপৰলাভ আৰু শ্ৰম ফাঁক === ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ মুঠ ওপৰলাভক <math> 1+\mu_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ই হ'ল <math> 1+\mu_t(f) = \frac{P_t(f)/P_t}{MC_t}. </math> মূল্য সূচকৰ সংজ্ঞাৰ পৰা <math> \frac{ \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{1/(1-\varepsilon)} }{ P_t } = 1. </math> সেয়ে গড় মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu_t \equiv \frac{1}{MC_t}. </math> আকৌ, <math> 1+\mu_t = \frac{1}{MC_t} = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ W_t/P_t }. </math> গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}} </math> ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> 1+\mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} }. </math> সেয়ে <math> \mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} } -1. </math> এই ৰাশিটোৱেই শ্ৰম ফাঁক। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিয়ে তথ্যত দেখা প্ৰতিচক্ৰীয় <math>\mu_t</math> সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সৰ্বোত্তম মূল্য নিৰ্ধাৰণ == সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা ব্যৱসায়ে এটা নতুন মূল্য বাছি লয়। ইয়াক <math> P_t^o(f) </math> বুলি লিখোঁ। এই মূল্যটো কেৱল সময় <math>t</math>-ৰ লাভৰ বাবে বাছি লোৱা নহয়। ব্যৱসায়ে ভৱিষ্যতৰ বহু সময়ত এই একে মূল্য ৰাখিবলগীয়া হ'ব পাৰে। সেয়ে ই সকলো সম্ভাব্য ভৱিষ্যৎ লাভ বিবেচনা কৰে। মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ে <math> P_t^o(f) </math> বাছি লৈ তলৰ প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) Y_{t,t+i}(f) \right], </math> এই চাহিদা চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_{t,t+i}(f) = \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i}. </math> ইয়াত <math> \Lambda_{t,i} = \beta^i \frac{C_{t+i}^{-\gamma}}{C_t^{-\gamma}} </math> হ'ল সম্ভাব্য ৰেহাই গুণক। চাহিদা চৰ্তটো উদ্দেশ্য ফলনত বহুৱালে সমস্যাটো এনেদৰে লিখিব পাৰি: <math> \max_{P_t^o(f)} E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i} \right]. </math> সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে সমস্যা সমাধান কৰে। সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ে একে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য বাছি লয়: <math> P_t^o(f)=P_t^o. </math> প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0, </math> য'ত স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> এই চৰ্তটোৱে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে। ব্যৱসায়ে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় দুয়োটাই বিবেচনা কৰে। ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ক মূল্য সলনি নকৰাৰ সম্ভাৱনা আৰু সম্ভাব্য ৰেহাই গুণকে ওজন দিয়ে। ``` 4pm751o3e7bewygr691gt11ltsh2qcw 7290067 7290066 2026-08-20T01:23:54Z IKHazarika 628806 7290067 wikitext text/x-wiki আগৰ অধ্যায়সমূহত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। সেই আৰ্হিত গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰসমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। মূল্য নমনীয়। বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে মিলে। এতিয়া আমি এই গাঁথনিৰ ওপৰত '''নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি''' গঢ়িম। মূল গতিশীল সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাৰ গাঁথনি একেই থাকিব। কিন্তু কেইটামান নতুন বৈশিষ্ট্য যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা নীতি, মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা অধ্যয়ন কৰিব পৰা যাব। এই অধ্যায়ত প্ৰথমে গৃহস্থৰ উপভোগ, শ্ৰম, সঞ্চয় আৰু মুদ্ৰা চাহিদাৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। তাৰ পাছত ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম, মূলধন আৰু মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ মুদ্ৰা নীতি আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা যোগ কৰা হ'ব। তাৰ পাছত আৰ্হিটোৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ উলিওৱা হ'ব। সেই ৰূপৰ সহায়ত সামগ্ৰিক চাহিদা, মুদ্ৰাস্ফীতি, স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ, নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ আৰু তাৰল্য ফান্দ অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। == প্ৰেৰণা == নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ আঁৰত কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰায়োগিক পৰ্যবেক্ষণ আছে। প্ৰথমতে, মুদ্ৰা নীতিয়ে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা যায়। ১৯৭৯–৮০ চনত আমেৰিকাত পল ভলকাৰৰ অধীনত মুদ্ৰা নীতি কঠোৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পাছত এক গভীৰ মন্দাৱস্থা আহিছিল। ভেক্টৰ স্ব-পশ্চাদগমন বা VAR-ভিত্তিক অধ্যয়নেও মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাতৰ বাস্তৱ প্ৰভাৱ দেখুৱায়। দ্বিতীয়তে, নামিক মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় নহয়। ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ মূল্য তথ্যত ব্যৱসায়ে মূল্য বহু সময়লৈ একে ৰখা দেখা যায়। বিক্ৰীৰ সাময়িক মূল্য পৰিৱৰ্তন বাদ দিলে গড়ে মূল্য প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ থাকিব পাৰে। তৃতীয়তে, শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আৰু উপভোগ-অৱসৰৰ প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰৰ মাজৰ ব্যৱধান ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হয়। ইয়াক '''শ্ৰম ফাঁক''' বা ''labor wedge'' বুলি কোৱা হয়। মন্দাৱস্থাত এই ফাঁক বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ পৰা নিয়োগ প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তুলনাত অত্যধিক হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা দেখা যায়। == আৰ্হিটোৰ মূল উপাদান == আমাৰ আৰম্ভণিৰ বিন্দু এটা গতিশীল সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। মূলতঃ ই আগৰ RBC আৰ্হিৰ গাঁথনি। ইয়াত তিনিটা মুখ্য পৰিৱৰ্তন কৰা হ'ব। প্ৰথমতে, '''মুদ্ৰা''' যোগ কৰা হ'ব। নামিক সচল আৰু মুদ্ৰা নীতি অধ্যয়ন কৰিবলৈ মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন। দ্বিতীয়তে, '''অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত ব্যৱসায়ে নিজ নিজ সামগ্ৰীৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। ই স্বাভাৱিক স্তৰৰ ওপৰত বা তলত উৎপাদনৰ বিচ্যুতি বুজিবলৈও সহায় কৰে। তৃতীয়তে, '''নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহ'ব পাৰে। শ্ৰম ফাঁকো ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হ'ব পাৰে। হ্ৰস্বম্যাদী মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু উৎপাদনৰ গতিশীলতাও ইয়াৰ সহায়ত বুজিব পাৰি। == অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশ == অৰ্থব্যৱস্থাত এটা '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ''' আছে। গৃহস্থই অন্তিম সামগ্ৰী <math>C_t</math> উপভোগ কৰে। ই <math>L_t</math> শ্ৰম যোগান ধৰে। গৃহস্থই বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \frac{M_t}{P_t} </math> ৰাখিব পাৰে। ই মূলধন <math>K_t</math>-ৰ মালিক। এই মূলধন ব্যৱসায়ক ভাড়াত দিয়া হয়। গৃহস্থই এক-কালীন ব্যক্তিগত discount bond <math>B_t</math>-ও ৰাখিব পাৰে। এই বণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক নামিক মুদ্ৰা প্ৰদান কৰে। সাম্যাৱস্থাত বণ্ডৰ নিট যোগান শূন্য। অৰ্থব্যৱস্থাত দুবিধ ব্যৱসায় আছে। '''অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। ই বিভিন্ন মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰি অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। '''মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে পৃথকীকৃত সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে <math>K_t(f)</math> মূলধন আৰু <math>L_t(f)</math> শ্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱসায়সমূহে নিজৰ নামিক মূল্য <math>P_t(f)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। কিন্তু সকলো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে। চৰকাৰে মুদ্ৰা আৰু ৰাজকোষীয় নীতি পৰিচালনা কৰে। সৰলতাৰ বাবে সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ বুলি ধৰা হ'ব। কিন্তু মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math> অন্তৰ্জাত। বিনিয়োগ সহজেই আৰ্হিত যোগ কৰিব পাৰি। তেনে কৰিলে বিনিয়োগ <math>Q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। সুবিধাৰ বাবে স্থিৰ অৱস্থাত বৃদ্ধি শূন্য বুলি ধৰা হ'ব। প্ৰথমে প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত আৰু মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ পছন্দৰ অভিঘাতৰ ৰূপত চাহিদাৰ অভিঘাতো যোগ কৰা হ'ব। অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা আৰু নামিক অনমনীয়তাৰ বাবে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা এতিয়া সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে একে নহয়। সেয়ে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা পৃথককৈ গঢ়িব লাগিব। == মুদ্ৰাৰ বিষয়ে কিছু কথা == সাধাৰণ অৰ্থত মুদ্ৰা হ'ল বিনিময়ত সাধাৰণভাৱে গ্ৰহণযোগ্য বস্তু। মুদ্ৰাৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু তাৰল্যৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। তাৰল্যৰ অৰ্থ হ'ল মূল্যৰ বিশেষ ক্ষতি নোহোৱাকৈ সহজে লেনদেন কৰিব পৰা ক্ষমতা। মুদ্ৰাৰ এটা ৰূপ হ'ল চৰকাৰী মুদ্ৰা বা ''outside money''। নগদ মুদ্ৰা ইয়াৰ উদাহৰণ। ই চৰকাৰৰ দায়। আন এটা ৰূপ হ'ল ''inside money''। বেংক আমানত ইয়াৰ উদাহৰণ। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ দায়। মুদ্ৰা বিনিময়ৰ মাধ্যম। ই মূল্যৰ এককো। লগতে ই মূল্য সঞ্চয়ৰ মাধ্যম। কিন্তু মুদ্ৰাই সাধাৰণতে অ-মুদ্ৰাগত সম্পদতকৈ কম নামিক প্ৰতিদান দিয়ে। বহু ক্ষেত্ৰত নগদ মুদ্ৰাৰ নামিক প্ৰতিদান শূন্য। সেয়ে এটা পুৰণি প্ৰশ্ন উঠে। অধিক প্ৰতিদান দিয়া সম্পদ থাকিলে মানুহে মুদ্ৰা কিয় ৰাখে? নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হিত এই প্ৰশ্ন সহজ নহয়। কাৰণ তাত বিনিময়ৰ প্ৰক্ৰিয়া সাধাৰণতে স্পষ্টকৈ আৰ্হিবদ্ধ কৰা নহয়। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত মুদ্ৰাৰ বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা হ'ল '''মূল্যৰ একক''' হিচাপে ইয়াৰ ভূমিকা। নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। বহু ক্ষেত্ৰত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ ''cashless limit'' অধ্যয়ন কৰা হয়। তাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ অতি সৰু হ'ব পাৰে। তথাপি নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। == গৃহস্থৰ নিৰ্ণয় সমস্যা == === পছন্দ === গৃহস্থই তলৰ প্ৰত্যাশিত জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_0 \left\{ \sum_{t=0}^{\infty} \beta^t \left[ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} + \frac{a_m}{1-\gamma_m} \left(\frac{M_t}{P_t}\right)^{1-\gamma_m} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} \right] \right\}, </math> য'ত <math> \gamma,\gamma_m,\varphi>0. </math> মুদ্ৰাক উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ পৰা গৃহস্থই সুবিধা পায়। এই সুবিধা <math> \frac{M_t}{P_t} </math> বৃদ্ধি পালে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু প্ৰান্তীয় সুবিধা হ্ৰাস পায়। এই ৰূপটো মুদ্ৰা চাহিদা সৃষ্টি কৰাৰ এটা সৰল উপায়। ইয়াৰ প্ৰেৰণা Baumol–Tobin ধৰণৰ inventory-theoretic মুদ্ৰা চাহিদা আৰ্হিৰ পৰা আহিব পাৰে। তাত লেনদেনৰ বাবে মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন আৰু মুদ্ৰা আহৰণৰ নিৰ্দিষ্ট ব্যয়ৰ মাজত বাছনি থাকে। ইয়াৰ বিকল্প আৰ্হিও আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, Lucas-ৰ ''cash-in-advance'' চৰ্ত লিখিব পাৰি: <math> C_t \leq \frac{M_t}{P_t}. </math> আন এটা পদ্ধতিত বিনিময়ক search-and-matching সমস্যাৰ ৰূপত আৰ্হিবদ্ধ কৰিব পাৰি। === বাজেট সীমাবদ্ধতা === তলৰ ৰাশিসমূহ সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \frac{W_t}{P_t} </math> হ'ল বাস্তৱ মজুৰি। <math> Z_t </math> হ'ল মূলধনৰ ভাড়াৰ হাৰ। <math> \Pi_t </math> হ'ল একচেটীয়া প্ৰতিযোগী ব্যৱসায়সমূহৰ লাভ। <math> TR_t </math> হ'ল চৰকাৰী হস্তান্তৰ। <math> R_t^n </math> হ'ল মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। <math> Q_t </math> হ'ল মূলধনৰ মূল্য। গৃহস্থই <math> \left\{ C_t,\, L_t,\, \frac{M_t}{P_t},\, \frac{B_{t+1}}{P_t},\, K_{t+1} \right\}_{t\geq0} </math> বাছি লয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য ওপৰৰ জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰা। প্ৰতি সময়ৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> ইয়াৰ লগতে পঞ্জি আঁচনি অনুমোদিত নহয়। অৰ্থাৎ গৃহস্থই আন্তঃসময়িক বাজেট সীমাবদ্ধতা পূৰণ কৰিব লাগিব। এক-কালীন discount bond-ৰ আজিৰ মূল্য হ'ল <math> \frac{1}{R_t^n}. </math> ই পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক মুদ্ৰা দিয়ে। সেয়ে <math> R_t^n = \frac{1}{1/R_t^n}. </math> সকলো গৃহস্থ সদৃশ। সেয়ে সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থসমূহৰ মাজত বণ্ডৰ নিট বাণিজ্য নাথাকে। ফলত <math> B_t=0. </math> তথাপি বণ্ড আৰ্হিত ৰখাটো উপযোগী। ইয়াৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তৰ পৰা নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়। === প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> মূলধনৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{Z_{t+1}+Q_{t+1}}{Q_t} \right\}. </math> বণ্ডৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> মুদ্ৰাৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} + \frac{ a_m \left( M_t/P_t \right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} }. </math> নামিক বণ্ডৰ বাস্তৱ মুঠ প্ৰতিদান হ'ল <math> R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} = R_{t+1}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰ। নামিক প্ৰতিদান <math>R_t^n</math> সময় <math>t</math>-তেই নিশ্চিতভাৱে জনা যায়। সেই কাৰণেই ইয়াৰ সময় সূচক <math>t</math>। বাস্তৱ প্ৰতিদানৰ বাবে <math>P_{t+1}</math> জানিব লাগে। সেয়ে ইয়াক <math>R_{t+1}</math> বুলি লিখা হৈছে। নিট নামিক সুদৰ হাৰৰ শূন্য নিম্ন সীমা হ'ল <math> R_t^n-1\geq0. </math> সেয়ে <math> R_t^n\geq1. </math> যদি <math> R_t^n>1, </math> তেন্তে গৃহস্থই মুদ্ৰা ৰাখিবলৈ <math> \frac{ a_m \left(M_t/P_t\right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} } >0 </math> হ'ব লাগিব। == মুদ্ৰা চাহিদা == গৃহস্থৰ সমস্যাটো মুদ্ৰা উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাহিৰে আগৰ ধৰণৰেই। মুদ্ৰাৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত আৰু বণ্ডৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} C_t^{\gamma/\gamma_m}. </math> যদি উপযোগ লগাৰিদমিক হয়, অৰ্থাৎ <math> \gamma=1,\qquad\gamma_m=1, </math> তেন্তে <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1} C_t. </math> এই মুদ্ৰা চাহিদাৰ ৰূপটো স্বাভাৱিক। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে ঋণাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>R_t^n</math> মুদ্ৰা ৰখাৰ সুযোগ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰে। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>C_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>C_t</math>-ক আনুমানিকভাৱে লেনদেনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাপ বুলি ভাবিব পাৰি। সাধাৰণতে বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ এটা পৰিতৃপ্তি স্তৰ আছে বুলি ধৰা হয়। ইয়াক <math> \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)} </math> বুলি লিখোঁ। এই স্তৰৰ ওপৰত মুদ্ৰা ৰখাৰ প্ৰান্তীয় সুবিধা শূন্য। সেয়ে <math> R_t^n\rightarrow1 </math> হ'লে <math> \frac{M_t}{P_t} \rightarrow \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)}. </math> নামিক মূল্য <math>P_t</math> অনমনীয় হ'লে কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰাৰ যোগান সলনি কৰি নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পাছত আমি দেখিম যে নামিক সুদৰ হাৰৰ ওপৰত এই নিয়ন্ত্ৰণে কেন্দ্ৰীয় বেংকক হ্ৰস্বম্যাদী বাস্তৱ সুদৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ দিয়ে। তাৰ ফলত বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াক '''মুদ্ৰাৰ অনিৰপেক্ষতা''' বুলি কোৱা হয়। === মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা === ধৰি লওঁ নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \overline M </math> স্থিৰ। তেতিয়া বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান হ'ল <math> \frac{\overline M}{P}. </math> মুদ্ৰা চাহিদা নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাত বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা আৰু বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান সমান হয়। এই সাম্যাৱস্থাই নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে। == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায় == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ সমজাতীয় অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে পৃথকীকৃত মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ এটা একক মাপৰ ধাৰাবাহিকতা আছে। প্ৰতিটো সামগ্ৰী <math>f</math> দ্বাৰা সূচীত। অন্তিম সামগ্ৰীৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}, </math> য'ত <math> \varepsilon>1. </math> <math>\varepsilon</math> হ'ল মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীসমূহৰ মাজৰ স্থিৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা। এই উৎপাদন ফলনত স্কেলৰ প্ৰতি স্থিৰ প্ৰতিদান আছে। প্ৰতিটো পৃথক মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। কাৰণ <math> \frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}<1. </math> === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়ে নিৰ্দিষ্ট <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰিবলৈ প্ৰত্যেক <math>f</math>-ৰ বাবে <math>Y_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ মুঠ নামিক খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \int_0^1 P_t(f)Y_t(f)\,df, </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}. </math> সকলো <math>P_t(f)</math> ব্যৱসায়টোৰ বাবে প্ৰদত্ত। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ পৰা মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা পোৱা যায়: <math> Y_t(f) = \left[ \frac{P_t(f)}{P_t} \right]^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে আপেক্ষিক মূল্য বৃদ্ধি পালে কোনো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ চাহিদা হ্ৰাস পায়। এই উৎপাদন ফলন আৰু খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা অন্তিম সামগ্ৰীৰ নামিক মূল্য সূচকো পোৱা যায়: <math> P_t = \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> অন্তিম সামগ্ৰীৰ বাস্তৱ মূল্য এক বুলি স্বাভাৱিকীকৰণ কৰা হয়। == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায় == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ গৃহস্থৰ মালিকানাধীন। এই ব্যৱসায়সমূহ <math> f\in[0,1] </math> দ্বাৰা সূচীত। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে এটা পৃথকীকৃত সামগ্ৰী উৎপাদন কৰে। সেয়ে ই একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t(f) = A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha}, </math> য'ত <math>A_t</math> প্ৰযুক্তিৰ মাপক আৰু <math> 0<\alpha<1. </math> <math>\alpha</math> হ'ল মূলধনৰ অংশ। মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়ত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ পৰা গৃহস্থৰ মূলধন ভাড়াত লয়। == মূল্য নিৰ্ধাৰণ == ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ তথ্যত ব্যৱসায়ে নামিক মূল্য গড়ে প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ ৰখা দেখা যায়। সেয়ে আৰ্হিত ব্যৱসায়ে মূল্য সঘনাই সলনি নকৰে বুলি ধৰিব লাগিব। মূল্যৰ অনমনীয়তা আৰ্হিবদ্ধ কৰাৰ দুটা মুখ্য পদ্ধতি আছে। '''অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সময় অন্তৰ্জাত। ব্যৱসায়ৰ অৱস্থাৰ ওপৰত ইয়াৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ভৰ কৰে। '''সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বহিৰ্জাত। অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ এটা প্ৰচলিত আৰ্হিত মূল্য সলনি কৰাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট খৰচ থাকে। ইয়াক ''menu cost'' বুলি কোৱা হয়। ব্যৱসায়ৰ আকাংক্ষিত মূল্য আৰু বৰ্তমান মূল্যৰ ব্যৱধান যথেষ্ট ডাঙৰ হ'লেহে মূল্য সলনি কৰাৰ লাভে এই নিৰ্দিষ্ট খৰচ অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ ফলত অন্তৰ্জাত <math>Ss</math> সীমা সৃষ্টি হয়। আকাংক্ষিত মূল্য এই সীমাৰ ভিতৰত থাকিলে ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি নকৰে। সীমাৰ বাহিৰলৈ গ'লেহে মূল্য সলনি কৰে। এই পদ্ধতিৰ এটা সমস্যা আছে। বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ বৰ্তমান মূল্য <math>Ss</math> সীমাৰ পৰা বেলেগ বেলেগ দূৰত্বত থাকিব পাৰে। সেয়ে মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনাও ব্যৱসায়ভেদে বেলেগ হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ব্যৱসায় একত্ৰিত কৰি সামষ্টিক আৰ্হি গঢ়া কঠিন হয়। === কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণ === মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত অধিক সহজ সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কালভো আৰ্হিত প্ৰতিটো সময়ত ব্যৱসায় এটাই <math> 1-\theta </math> সম্ভাৱনাৰে মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়। ই <math> \theta </math> সম্ভাৱনাৰে নিজৰ মূল্য স্থিৰ ৰাখে। সকলো ব্যৱসায়ৰ মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা একে। এই সম্ভাৱনা সময়ৰ সৈতে স্বাধীন। ব্যৱসায়সমূহৰ মাজতো স্বাধীন। কোনো ব্যৱসায়ে কিমান সময় ধৰি মূল্য স্থিৰ ৰাখিছে তাৰ ওপৰতো এই সম্ভাৱনা নিৰ্ভৰ নকৰে। ইয়াৰ ফলত সামষ্টিকীকৰণ সহজ হয়। মূল্য গড়ে কিমান সময় স্থিৰ থাকে সেয়া হ'ল <math> (1-\theta) \sum_{i=1}^{\infty} \theta^{i-1}i = \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i = \frac{1}{1-\theta}. </math> === মূল্য সলনি কৰা আৰু মূল্য স্থিৰ ৰখা ব্যৱসায় === যি ব্যৱসায়ে সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়, সেই ব্যৱসায়ে <math> P_t(f),\qquad Y_t(f),\qquad K_t(f),\qquad L_t(f) </math> বাছি লয়। ই উৎপাদন প্ৰযুক্তি আৰু নিজৰ চাহিদা বক্ৰৰ অধীনত প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে। যি ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে, সি নিজৰ স্থিৰ মূল্যত অহা চাহিদা পূৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} \geq1, </math> য'ত <math> MC_t^n(f) </math> হ'ল নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়। উত্থানৰ সময়ত নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>MC_t^n(f)</math> বৃদ্ধি পাব পাৰে। কিন্তু <math>P_t(f)</math> অনমনীয়। সেয়ে মূল্যৰ ওপৰলাভ <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} </math> হ্ৰাস পায়। সেয়ে আৰ্হিটোৱে '''প্ৰতিচক্ৰীয় ওপৰলাভ''' সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ইয়াৰ পৰা প্ৰতিচক্ৰীয় শ্ৰম ফাঁকো সৃষ্টি হয়। ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰক বা নকৰক, নিৰ্দিষ্ট উৎপাদন চাহিদা পূৰণ কৰিবলৈ <math>K_t(f)</math> আৰু <math>L_t(f)</math> এনেদৰে বাছি লয় যাতে খৰচ ন্যূনতম হয়। === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === ব্যৱসায় <math>f</math>-এ <math>L_t(f)</math> আৰু <math>K_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ বাস্তৱ খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \frac{W_t}{P_t}L_t(f) + Z_tK_t(f), </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha} - \overline Y \geq0. </math> এই সীমাবদ্ধতাৰ লাগ্ৰাঞ্জ গুণক <math> MC_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ইয়াক উৎপাদনৰ বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। শ্ৰমৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t/P_t} {(1-\alpha)Y_t(f)/L_t(f)} = MC_t(f). </math> মূলধনৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{Z_t} {\alpha Y_t(f)/K_t(f)} = MC_t(f). </math> === প্ৰান্তীয় ব্যয় === দুটা প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{L_t(f)}{K_t(f)} = \frac{1-\alpha}{\alpha} \frac{Z_t}{W_t/P_t} = \frac{L_t}{K_t}. </math> সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম-মূলধন অনুপাত একে। প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে প্ৰান্তীয় ব্যয় পোৱা যায়: <math> MC_t(f) = \frac{1}{A_t} \left( \frac{W_t/P_t}{1-\alpha} \right)^{1-\alpha} \left( \frac{Z_t}{\alpha} \right)^\alpha \equiv MC_t. </math> সেয়ে <math> MC_t(f)=MC_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>W_t/P_t</math>, <math>Z_t</math> আৰু <math>A_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী, কেঁচা সামগ্ৰী বা শক্তিৰ অভাৱ হ'লে এই উপাদানসমূহৰ ব্যয় তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে। তাৰ ফলত প্ৰান্তীয় ব্যয় বৃদ্ধি হয়। এই প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ বৃদ্ধি মূল্যলৈ সঞ্চাৰিত হ'লে মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধি পায়। === প্ৰান্তীয় ব্যয়, ওপৰলাভ আৰু শ্ৰম ফাঁক === ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ মুঠ ওপৰলাভক <math> 1+\mu_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ই হ'ল <math> 1+\mu_t(f) = \frac{P_t(f)/P_t}{MC_t}. </math> মূল্য সূচকৰ সংজ্ঞাৰ পৰা <math> \frac{ \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{1/(1-\varepsilon)} }{ P_t } = 1. </math> সেয়ে গড় মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu_t \equiv \frac{1}{MC_t}. </math> আকৌ, <math> 1+\mu_t = \frac{1}{MC_t} = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ W_t/P_t }. </math> গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}} </math> ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> 1+\mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} }. </math> সেয়ে <math> \mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} } -1. </math> এই ৰাশিটোৱেই শ্ৰম ফাঁক। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিয়ে তথ্যত দেখা প্ৰতিচক্ৰীয় <math>\mu_t</math> সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সৰ্বোত্তম মূল্য নিৰ্ধাৰণ == সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা ব্যৱসায়ে এটা নতুন মূল্য বাছি লয়। ইয়াক <math> P_t^o(f) </math> বুলি লিখোঁ। এই মূল্যটো কেৱল সময় <math>t</math>-ৰ লাভৰ বাবে বাছি লোৱা নহয়। ব্যৱসায়ে ভৱিষ্যতৰ বহু সময়ত এই একে মূল্য ৰাখিবলগীয়া হ'ব পাৰে। সেয়ে ই সকলো সম্ভাব্য ভৱিষ্যৎ লাভ বিবেচনা কৰে। মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ে <math> P_t^o(f) </math> বাছি লৈ তলৰ প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) Y_{t,t+i}(f) \right], </math> এই চাহিদা চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_{t,t+i}(f) = \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i}. </math> ইয়াত <math> \Lambda_{t,i} = \beta^i \frac{C_{t+i}^{-\gamma}}{C_t^{-\gamma}} </math> হ'ল সম্ভাব্য ৰেহাই গুণক। চাহিদা চৰ্তটো উদ্দেশ্য ফলনত বহুৱালে সমস্যাটো এনেদৰে লিখিব পাৰি: <math> \max_{P_t^o(f)} E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i} \right]. </math> সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে সমস্যা সমাধান কৰে। সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ে একে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য বাছি লয়: <math> P_t^o(f)=P_t^o. </math> প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0, </math> য'ত স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> এই চৰ্তটোৱে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে। ব্যৱসায়ে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় দুয়োটাই বিবেচনা কৰে। ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ক মূল্য সলনি নকৰাৰ সম্ভাৱনা আৰু সম্ভাব্য ৰেহাই গুণকে ওজন দিয়ে। ``` gjaqca6kb3p7n4w2xkcc8zat4knfbht 7290068 7290067 2026-08-20T01:27:50Z IKHazarika 628806 7290068 wikitext text/x-wiki আগৰ অধ্যায়সমূহত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। সেই আৰ্হিত গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰসমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। মূল্য নমনীয়। বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে মিলে। এতিয়া আমি এই গাঁথনিৰ ওপৰত '''নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি''' গঢ়িম। মূল গতিশীল সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাৰ গাঁথনি একেই থাকিব। কিন্তু কেইটামান নতুন বৈশিষ্ট্য যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা নীতি, মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা অধ্যয়ন কৰিব পৰা যাব। এই অধ্যায়ত প্ৰথমে গৃহস্থৰ উপভোগ, শ্ৰম, সঞ্চয় আৰু মুদ্ৰা চাহিদাৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। তাৰ পাছত ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম, মূলধন আৰু মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ মুদ্ৰা নীতি আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা যোগ কৰা হ'ব। তাৰ পাছত আৰ্হিটোৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ উলিওৱা হ'ব। সেই ৰূপৰ সহায়ত সামগ্ৰিক চাহিদা, মুদ্ৰাস্ফীতি, স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ, নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ আৰু তাৰল্য ফান্দ অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। == প্ৰেৰণা == নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ আঁৰত কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰায়োগিক পৰ্যবেক্ষণ আছে। প্ৰথমতে, মুদ্ৰা নীতিয়ে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা যায়। ১৯৭৯–৮০ চনত আমেৰিকাত পল ভলকাৰৰ অধীনত মুদ্ৰা নীতি কঠোৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পাছত এক গভীৰ মন্দাৱস্থা আহিছিল। ভেক্টৰ স্ব-পশ্চাদগমন বা VAR-ভিত্তিক অধ্যয়নেও মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাতৰ বাস্তৱ প্ৰভাৱ দেখুৱায়। দ্বিতীয়তে, নামিক মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় নহয়। ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ মূল্য তথ্যত ব্যৱসায়ে মূল্য বহু সময়লৈ একে ৰখা দেখা যায়। বিক্ৰীৰ সাময়িক মূল্য পৰিৱৰ্তন বাদ দিলে গড়ে মূল্য প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ থাকিব পাৰে। তৃতীয়তে, শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আৰু উপভোগ-অৱসৰৰ প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰৰ মাজৰ ব্যৱধান ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হয়। ইয়াক '''শ্ৰম ফাঁক''' বা ''labor wedge'' বুলি কোৱা হয়। মন্দাৱস্থাত এই ফাঁক বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ পৰা নিয়োগ প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তুলনাত অত্যধিক হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা দেখা যায়। == আৰ্হিটোৰ মূল উপাদান == আমাৰ আৰম্ভণিৰ বিন্দু এটা গতিশীল সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। মূলতঃ ই আগৰ RBC আৰ্হিৰ গাঁথনি। ইয়াত তিনিটা মুখ্য পৰিৱৰ্তন কৰা হ'ব। প্ৰথমতে, '''মুদ্ৰা''' যোগ কৰা হ'ব। নামিক সচল আৰু মুদ্ৰা নীতি অধ্যয়ন কৰিবলৈ মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন। দ্বিতীয়তে, '''অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত ব্যৱসায়ে নিজ নিজ সামগ্ৰীৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। ই স্বাভাৱিক স্তৰৰ ওপৰত বা তলত উৎপাদনৰ বিচ্যুতি বুজিবলৈও সহায় কৰে। তৃতীয়তে, '''নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহ'ব পাৰে। শ্ৰম ফাঁকো ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হ'ব পাৰে। হ্ৰস্বম্যাদী মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু উৎপাদনৰ গতিশীলতাও ইয়াৰ সহায়ত বুজিব পাৰি। == অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশ == অৰ্থব্যৱস্থাত এটা '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ''' আছে। গৃহস্থই অন্তিম সামগ্ৰী <math>C_t</math> উপভোগ কৰে। ই <math>L_t</math> শ্ৰম যোগান ধৰে। গৃহস্থই বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \frac{M_t}{P_t} </math> ৰাখিব পাৰে। ই মূলধন <math>K_t</math>-ৰ মালিক। এই মূলধন ব্যৱসায়ক ভাড়াত দিয়া হয়। গৃহস্থই এক-কালীন ব্যক্তিগত discount bond <math>B_t</math>-ও ৰাখিব পাৰে। এই বণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক নামিক মুদ্ৰা প্ৰদান কৰে। সাম্যাৱস্থাত বণ্ডৰ নিট যোগান শূন্য। অৰ্থব্যৱস্থাত দুবিধ ব্যৱসায় আছে। '''অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। ই বিভিন্ন মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰি অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। '''মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে পৃথকীকৃত সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে <math>K_t(f)</math> মূলধন আৰু <math>L_t(f)</math> শ্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱসায়সমূহে নিজৰ নামিক মূল্য <math>P_t(f)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। কিন্তু সকলো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে। চৰকাৰে মুদ্ৰা আৰু ৰাজকোষীয় নীতি পৰিচালনা কৰে। সৰলতাৰ বাবে সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ বুলি ধৰা হ'ব। কিন্তু মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math> অন্তৰ্জাত। বিনিয়োগ সহজেই আৰ্হিত যোগ কৰিব পাৰি। তেনে কৰিলে বিনিয়োগ <math>Q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। সুবিধাৰ বাবে স্থিৰ অৱস্থাত বৃদ্ধি শূন্য বুলি ধৰা হ'ব। প্ৰথমে প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত আৰু মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ পছন্দৰ অভিঘাতৰ ৰূপত চাহিদাৰ অভিঘাতো যোগ কৰা হ'ব। অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা আৰু নামিক অনমনীয়তাৰ বাবে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা এতিয়া সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে একে নহয়। সেয়ে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা পৃথককৈ গঢ়িব লাগিব। == মুদ্ৰাৰ বিষয়ে কিছু কথা == সাধাৰণ অৰ্থত মুদ্ৰা হ'ল বিনিময়ত সাধাৰণভাৱে গ্ৰহণযোগ্য বস্তু। মুদ্ৰাৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু তাৰল্যৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। তাৰল্যৰ অৰ্থ হ'ল মূল্যৰ বিশেষ ক্ষতি নোহোৱাকৈ সহজে লেনদেন কৰিব পৰা ক্ষমতা। মুদ্ৰাৰ এটা ৰূপ হ'ল চৰকাৰী মুদ্ৰা বা ''outside money''। নগদ মুদ্ৰা ইয়াৰ উদাহৰণ। ই চৰকাৰৰ দায়। আন এটা ৰূপ হ'ল ''inside money''। বেংক আমানত ইয়াৰ উদাহৰণ। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ দায়। মুদ্ৰা বিনিময়ৰ মাধ্যম। ই মূল্যৰ এককো। লগতে ই মূল্য সঞ্চয়ৰ মাধ্যম। কিন্তু মুদ্ৰাই সাধাৰণতে অ-মুদ্ৰাগত সম্পদতকৈ কম নামিক প্ৰতিদান দিয়ে। বহু ক্ষেত্ৰত নগদ মুদ্ৰাৰ নামিক প্ৰতিদান শূন্য। সেয়ে এটা পুৰণি প্ৰশ্ন উঠে। অধিক প্ৰতিদান দিয়া সম্পদ থাকিলে মানুহে মুদ্ৰা কিয় ৰাখে? নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হিত এই প্ৰশ্ন সহজ নহয়। কাৰণ তাত বিনিময়ৰ প্ৰক্ৰিয়া সাধাৰণতে স্পষ্টকৈ আৰ্হিবদ্ধ কৰা নহয়। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত মুদ্ৰাৰ বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা হ'ল '''মূল্যৰ একক''' হিচাপে ইয়াৰ ভূমিকা। নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। বহু ক্ষেত্ৰত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ ''cashless limit'' অধ্যয়ন কৰা হয়। তাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ অতি সৰু হ'ব পাৰে। তথাপি নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। == গৃহস্থৰ নিৰ্ণয় সমস্যা == === পছন্দ === গৃহস্থই তলৰ প্ৰত্যাশিত জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_0 \left\{ \sum_{t=0}^{\infty} \beta^t \left[ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} + \frac{a_m}{1-\gamma_m} \left(\frac{M_t}{P_t}\right)^{1-\gamma_m} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} \right] \right\}, </math> য'ত <math> \gamma,\gamma_m,\varphi>0. </math> মুদ্ৰাক উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ পৰা গৃহস্থই সুবিধা পায়। এই সুবিধা <math> \frac{M_t}{P_t} </math> বৃদ্ধি পালে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু প্ৰান্তীয় সুবিধা হ্ৰাস পায়। এই ৰূপটো মুদ্ৰা চাহিদা সৃষ্টি কৰাৰ এটা সৰল উপায়। ইয়াৰ প্ৰেৰণা Baumol–Tobin ধৰণৰ inventory-theoretic মুদ্ৰা চাহিদা আৰ্হিৰ পৰা আহিব পাৰে। তাত লেনদেনৰ বাবে মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন আৰু মুদ্ৰা আহৰণৰ নিৰ্দিষ্ট ব্যয়ৰ মাজত বাছনি থাকে। ইয়াৰ বিকল্প আৰ্হিও আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, Lucas-ৰ ''cash-in-advance'' চৰ্ত লিখিব পাৰি: <math> C_t \leq \frac{M_t}{P_t}. </math> আন এটা পদ্ধতিত বিনিময়ক search-and-matching সমস্যাৰ ৰূপত আৰ্হিবদ্ধ কৰিব পাৰি। === বাজেট সীমাবদ্ধতা === তলৰ ৰাশিসমূহ সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \frac{W_t}{P_t} </math> হ'ল বাস্তৱ মজুৰি। <math> Z_t </math> হ'ল মূলধনৰ ভাড়াৰ হাৰ। <math> \Pi_t </math> হ'ল একচেটীয়া প্ৰতিযোগী ব্যৱসায়সমূহৰ লাভ। <math> TR_t </math> হ'ল চৰকাৰী হস্তান্তৰ। <math> R_t^n </math> হ'ল মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। <math> Q_t </math> হ'ল মূলধনৰ মূল্য। গৃহস্থই <math> \left\{ C_t,\, L_t,\, \frac{M_t}{P_t},\, \frac{B_{t+1}}{P_t},\, K_{t+1} \right\}_{t\geq0} </math> বাছি লয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য ওপৰৰ জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰা। প্ৰতি সময়ৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> ইয়াৰ লগতে পঞ্জি আঁচনি অনুমোদিত নহয়। অৰ্থাৎ গৃহস্থই আন্তঃসময়িক বাজেট সীমাবদ্ধতা পূৰণ কৰিব লাগিব। এক-কালীন discount bond-ৰ আজিৰ মূল্য হ'ল <math> \frac{1}{R_t^n}. </math> ই পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক মুদ্ৰা দিয়ে। সেয়ে <math> R_t^n = \frac{1}{1/R_t^n}. </math> সকলো গৃহস্থ সদৃশ। সেয়ে সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থসমূহৰ মাজত বণ্ডৰ নিট বাণিজ্য নাথাকে। ফলত <math> B_t=0. </math> তথাপি বণ্ড আৰ্হিত ৰখাটো উপযোগী। ইয়াৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তৰ পৰা নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়। === প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> মূলধনৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{Z_{t+1}+Q_{t+1}}{Q_t} \right\}. </math> বণ্ডৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> মুদ্ৰাৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} + \frac{ a_m \left( M_t/P_t \right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} }. </math> নামিক বণ্ডৰ বাস্তৱ মুঠ প্ৰতিদান হ'ল <math> R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} = R_{t+1}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰ। নামিক প্ৰতিদান <math>R_t^n</math> সময় <math>t</math>-তেই নিশ্চিতভাৱে জনা যায়। সেই কাৰণেই ইয়াৰ সময় সূচক <math>t</math>। বাস্তৱ প্ৰতিদানৰ বাবে <math>P_{t+1}</math> জানিব লাগে। সেয়ে ইয়াক <math>R_{t+1}</math> বুলি লিখা হৈছে। নিট নামিক সুদৰ হাৰৰ শূন্য নিম্ন সীমা হ'ল <math> R_t^n-1\geq0. </math> সেয়ে <math> R_t^n\geq1. </math> যদি <math> R_t^n>1, </math> তেন্তে গৃহস্থই মুদ্ৰা ৰাখিবলৈ <math> \frac{ a_m \left(M_t/P_t\right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} } >0 </math> হ'ব লাগিব। == মুদ্ৰা চাহিদা == গৃহস্থৰ সমস্যাটো মুদ্ৰা উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাহিৰে আগৰ ধৰণৰেই। মুদ্ৰাৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত আৰু বণ্ডৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} C_t^{\gamma/\gamma_m}. </math> যদি উপযোগ লগাৰিদমিক হয়, অৰ্থাৎ <math> \gamma=1,\qquad\gamma_m=1, </math> তেন্তে <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1} C_t. </math> এই মুদ্ৰা চাহিদাৰ ৰূপটো স্বাভাৱিক। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে ঋণাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>R_t^n</math> মুদ্ৰা ৰখাৰ সুযোগ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰে। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>C_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>C_t</math>-ক আনুমানিকভাৱে লেনদেনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাপ বুলি ভাবিব পাৰি। সাধাৰণতে বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ এটা পৰিতৃপ্তি স্তৰ আছে বুলি ধৰা হয়। ইয়াক <math> \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)} </math> বুলি লিখোঁ। এই স্তৰৰ ওপৰত মুদ্ৰা ৰখাৰ প্ৰান্তীয় সুবিধা শূন্য। সেয়ে <math> R_t^n\rightarrow1 </math> হ'লে <math> \frac{M_t}{P_t} \rightarrow \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)}. </math> নামিক মূল্য <math>P_t</math> অনমনীয় হ'লে কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰাৰ যোগান সলনি কৰি নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পাছত আমি দেখিম যে নামিক সুদৰ হাৰৰ ওপৰত এই নিয়ন্ত্ৰণে কেন্দ্ৰীয় বেংকক হ্ৰস্বম্যাদী বাস্তৱ সুদৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ দিয়ে। তাৰ ফলত বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াক '''মুদ্ৰাৰ অনিৰপেক্ষতা''' বুলি কোৱা হয়। === মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা === ধৰি লওঁ নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \overline M </math> স্থিৰ। তেতিয়া বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান হ'ল <math> \frac{\overline M}{P}. </math> মুদ্ৰা চাহিদা নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাত বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা আৰু বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান সমান হয়। এই সাম্যাৱস্থাই নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে। == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায় == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ সমজাতীয় অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে পৃথকীকৃত মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ এটা একক মাপৰ ধাৰাবাহিকতা আছে। প্ৰতিটো সামগ্ৰী <math>f</math> দ্বাৰা সূচীত। অন্তিম সামগ্ৰীৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}, </math> য'ত <math> \varepsilon>1. </math> <math>\varepsilon</math> হ'ল মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীসমূহৰ মাজৰ স্থিৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা। এই উৎপাদন ফলনত স্কেলৰ প্ৰতি স্থিৰ প্ৰতিদান আছে। প্ৰতিটো পৃথক মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। কাৰণ <math> \frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}<1. </math> === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়ে নিৰ্দিষ্ট <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰিবলৈ প্ৰত্যেক <math>f</math>-ৰ বাবে <math>Y_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ মুঠ নামিক খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \int_0^1 P_t(f)Y_t(f)\,df, </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}. </math> সকলো <math>P_t(f)</math> ব্যৱসায়টোৰ বাবে প্ৰদত্ত। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ পৰা মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা পোৱা যায়: <math> Y_t(f) = \left[ \frac{P_t(f)}{P_t} \right]^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে আপেক্ষিক মূল্য বৃদ্ধি পালে কোনো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ চাহিদা হ্ৰাস পায়। এই উৎপাদন ফলন আৰু খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা অন্তিম সামগ্ৰীৰ নামিক মূল্য সূচকো পোৱা যায়: <math> P_t = \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> অন্তিম সামগ্ৰীৰ বাস্তৱ মূল্য এক বুলি স্বাভাৱিকীকৰণ কৰা হয়। == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায় == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ গৃহস্থৰ মালিকানাধীন। এই ব্যৱসায়সমূহ <math> f\in[0,1] </math> দ্বাৰা সূচীত। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে এটা পৃথকীকৃত সামগ্ৰী উৎপাদন কৰে। সেয়ে ই একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t(f) = A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha}, </math> য'ত <math>A_t</math> প্ৰযুক্তিৰ মাপক আৰু <math> 0<\alpha<1. </math> <math>\alpha</math> হ'ল মূলধনৰ অংশ। মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়ত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ পৰা গৃহস্থৰ মূলধন ভাড়াত লয়। == মূল্য নিৰ্ধাৰণ == ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ তথ্যত ব্যৱসায়ে নামিক মূল্য গড়ে প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ ৰখা দেখা যায়। সেয়ে আৰ্হিত ব্যৱসায়ে মূল্য সঘনাই সলনি নকৰে বুলি ধৰিব লাগিব। মূল্যৰ অনমনীয়তা আৰ্হিবদ্ধ কৰাৰ দুটা মুখ্য পদ্ধতি আছে। '''অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সময় অন্তৰ্জাত। ব্যৱসায়ৰ অৱস্থাৰ ওপৰত ইয়াৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ভৰ কৰে। '''সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বহিৰ্জাত। অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ এটা প্ৰচলিত আৰ্হিত মূল্য সলনি কৰাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট খৰচ থাকে। ইয়াক ''menu cost'' বুলি কোৱা হয়। ব্যৱসায়ৰ আকাংক্ষিত মূল্য আৰু বৰ্তমান মূল্যৰ ব্যৱধান যথেষ্ট ডাঙৰ হ'লেহে মূল্য সলনি কৰাৰ লাভে এই নিৰ্দিষ্ট খৰচ অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ ফলত অন্তৰ্জাত <math>Ss</math> সীমা সৃষ্টি হয়। আকাংক্ষিত মূল্য এই সীমাৰ ভিতৰত থাকিলে ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি নকৰে। সীমাৰ বাহিৰলৈ গ'লেহে মূল্য সলনি কৰে। এই পদ্ধতিৰ এটা সমস্যা আছে। বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ বৰ্তমান মূল্য <math>Ss</math> সীমাৰ পৰা বেলেগ বেলেগ দূৰত্বত থাকিব পাৰে। সেয়ে মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনাও ব্যৱসায়ভেদে বেলেগ হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ব্যৱসায় একত্ৰিত কৰি সামষ্টিক আৰ্হি গঢ়া কঠিন হয়। === কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণ === মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত অধিক সহজ সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কালভো আৰ্হিত প্ৰতিটো সময়ত ব্যৱসায় এটাই <math> 1-\theta </math> সম্ভাৱনাৰে মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়। ই <math> \theta </math> সম্ভাৱনাৰে নিজৰ মূল্য স্থিৰ ৰাখে। সকলো ব্যৱসায়ৰ মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা একে। এই সম্ভাৱনা সময়ৰ সৈতে স্বাধীন। ব্যৱসায়সমূহৰ মাজতো স্বাধীন। কোনো ব্যৱসায়ে কিমান সময় ধৰি মূল্য স্থিৰ ৰাখিছে তাৰ ওপৰতো এই সম্ভাৱনা নিৰ্ভৰ নকৰে। ইয়াৰ ফলত সামষ্টিকীকৰণ সহজ হয়। মূল্য গড়ে কিমান সময় স্থিৰ থাকে সেয়া হ'ল <math> (1-\theta) \sum_{i=1}^{\infty} \theta^{i-1}i = \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i = \frac{1}{1-\theta}. </math> === মূল্য সলনি কৰা আৰু মূল্য স্থিৰ ৰখা ব্যৱসায় === যি ব্যৱসায়ে সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়, সেই ব্যৱসায়ে <math> P_t(f),\qquad Y_t(f),\qquad K_t(f),\qquad L_t(f) </math> বাছি লয়। ই উৎপাদন প্ৰযুক্তি আৰু নিজৰ চাহিদা বক্ৰৰ অধীনত প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে। যি ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে, সি নিজৰ স্থিৰ মূল্যত অহা চাহিদা পূৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} \geq1, </math> য'ত <math> MC_t^n(f) </math> হ'ল নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়। উত্থানৰ সময়ত নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>MC_t^n(f)</math> বৃদ্ধি পাব পাৰে। কিন্তু <math>P_t(f)</math> অনমনীয়। সেয়ে মূল্যৰ ওপৰলাভ <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} </math> হ্ৰাস পায়। সেয়ে আৰ্হিটোৱে '''প্ৰতিচক্ৰীয় ওপৰলাভ''' সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ইয়াৰ পৰা প্ৰতিচক্ৰীয় শ্ৰম ফাঁকো সৃষ্টি হয়। ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰক বা নকৰক, নিৰ্দিষ্ট উৎপাদন চাহিদা পূৰণ কৰিবলৈ <math>K_t(f)</math> আৰু <math>L_t(f)</math> এনেদৰে বাছি লয় যাতে খৰচ ন্যূনতম হয়। === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === ব্যৱসায় <math>f</math>-এ <math>L_t(f)</math> আৰু <math>K_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ বাস্তৱ খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \frac{W_t}{P_t}L_t(f) + Z_tK_t(f), </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha} - \overline Y \geq0. </math> এই সীমাবদ্ধতাৰ লাগ্ৰাঞ্জ গুণক <math> MC_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ইয়াক উৎপাদনৰ বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। শ্ৰমৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t/P_t} {(1-\alpha)Y_t(f)/L_t(f)} = MC_t(f). </math> মূলধনৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{Z_t} {\alpha Y_t(f)/K_t(f)} = MC_t(f). </math> === প্ৰান্তীয় ব্যয় === দুটা প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{L_t(f)}{K_t(f)} = \frac{1-\alpha}{\alpha} \frac{Z_t}{W_t/P_t} = \frac{L_t}{K_t}. </math> সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম-মূলধন অনুপাত একে। প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে প্ৰান্তীয় ব্যয় পোৱা যায়: <math> MC_t(f) = \frac{1}{A_t} \left( \frac{W_t/P_t}{1-\alpha} \right)^{1-\alpha} \left( \frac{Z_t}{\alpha} \right)^\alpha \equiv MC_t. </math> সেয়ে <math> MC_t(f)=MC_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>W_t/P_t</math>, <math>Z_t</math> আৰু <math>A_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী, কেঁচা সামগ্ৰী বা শক্তিৰ অভাৱ হ'লে এই উপাদানসমূহৰ ব্যয় তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে। তাৰ ফলত প্ৰান্তীয় ব্যয় বৃদ্ধি হয়। এই প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ বৃদ্ধি মূল্যলৈ সঞ্চাৰিত হ'লে মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধি পায়। === প্ৰান্তীয় ব্যয়, ওপৰলাভ আৰু শ্ৰম ফাঁক === ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ মুঠ ওপৰলাভক <math> 1+\mu_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ই হ'ল <math> 1+\mu_t(f) = \frac{P_t(f)/P_t}{MC_t}. </math> মূল্য সূচকৰ সংজ্ঞাৰ পৰা <math> \frac{ \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{1/(1-\varepsilon)} }{ P_t } = 1. </math> সেয়ে গড় মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu_t \equiv \frac{1}{MC_t}. </math> আকৌ, <math> 1+\mu_t = \frac{1}{MC_t} = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ W_t/P_t }. </math> গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}} </math> ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> 1+\mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} }. </math> সেয়ে <math> \mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} } -1. </math> এই ৰাশিটোৱেই শ্ৰম ফাঁক। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিয়ে তথ্যত দেখা প্ৰতিচক্ৰীয় <math>\mu_t</math> সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সৰ্বোত্তম মূল্য নিৰ্ধাৰণ == সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা ব্যৱসায়ে এটা নতুন মূল্য বাছি লয়। ইয়াক <math> P_t^o(f) </math> বুলি লিখোঁ। এই মূল্যটো কেৱল সময় <math>t</math>-ৰ লাভৰ বাবে বাছি লোৱা নহয়। ব্যৱসায়ে ভৱিষ্যতৰ বহু সময়ত এই একে মূল্য ৰাখিবলগীয়া হ'ব পাৰে। সেয়ে ই সকলো সম্ভাব্য ভৱিষ্যৎ লাভ বিবেচনা কৰে। মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ে <math> P_t^o(f) </math> বাছি লৈ তলৰ প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) Y_{t,t+i}(f) \right], </math> এই চাহিদা চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_{t,t+i}(f) = \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i}. </math> ইয়াত <math> \Lambda_{t,i} = \beta^i \frac{C_{t+i}^{-\gamma}}{C_t^{-\gamma}} </math> হ'ল সম্ভাব্য ৰেহাই গুণক। চাহিদা চৰ্তটো উদ্দেশ্য ফলনত বহুৱালে সমস্যাটো এনেদৰে লিখিব পাৰি: <math> \max_{P_t^o(f)} E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i} \right]. </math> সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে সমস্যা সমাধান কৰে। সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ে একে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য বাছি লয়: <math> P_t^o(f)=P_t^o. </math> প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0, </math> য'ত স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> এই চৰ্তটোৱে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে। ব্যৱসায়ে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় দুয়োটাই বিবেচনা কৰে। ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ক মূল্য সলনি নকৰাৰ সম্ভাৱনা আৰু সম্ভাব্য ৰেহাই গুণকে ওজন দিয়ে। ```mediawiki === নমনীয় মূল্যৰ মানদণ্ড === আগৰ অংশত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত পাইছিলোঁ: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0. </math> প্ৰথমে সম্পূৰ্ণ নমনীয় মূল্যৰ বিশেষ ক্ষেত্ৰটো চাওঁ। যদি <math> \theta=0, </math> তেন্তে প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব পাৰে। ওপৰৰ চৰ্তটো তেতিয়া <math> \frac{P_t^o}{P_t} = (1+\mu)MC_t </math> হয়। নমনীয় মূল্যত সকলো সদৃশ ব্যৱসায়ে একে মূল্য বাছি লয়। সেয়ে <math> P_t^o=P_t. </math> ফলত <math> 1 = (1+\mu)MC_t. </math> অথবা, <math> MC_t = \frac{1}{1+\mu}. </math> সেয়ে আকাংক্ষিত ওপৰলাভ স্থিৰ। ইয়াৰ মান কেৱল চাহিদাৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা <math>\varepsilon</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। যদি <math> \theta>0, </math> তেন্তে ব্যৱসায়ে মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰোঁতে ভৱিষ্যতৰ কথাও বিবেচনা কৰিব লাগে। সৰ্বোত্তম মূল্যত ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ৰাজহৰ প্ৰত্যাশিত বৰ্তমান মূল্য আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ প্ৰত্যাশিত বৰ্তমান মূল্য সমান হয়। == মূল্য সূচক আৰু সামষ্টিকীকৰণ == === মূল্য সূচক === সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে নতুন মূল্য <math> P_t^o </math> বাছি লয়। মূল্য সলনি নকৰা ব্যৱসায়সমূহ মোট ব্যৱসায়ৰ পৰা যাদৃচ্ছিকভাৱে নিৰ্বাচিত। সেয়ে এই ব্যৱসায়সমূহৰ গড় মূল্য আগৰ সময়ৰ সামগ্ৰিক মূল্য স্তৰ <math>P_{t-1}</math>। ফলত অন্তিম সামগ্ৰীৰ মূল্য সূচক <math> P_t = \left[ \theta P_{t-1}^{1-\varepsilon} + (1-\theta)(P_t^o)^{1-\varepsilon} \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> এই সমীকৰণত <math>P_{t-1}</math> পোণপটীয়াকৈ <math>P_t</math>-ত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াৰ ফলত নামিক জড়তা সৃষ্টি হয়। === উৎপাদনৰ সামষ্টিকীকৰণ === প্ৰতিটো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়ৰ উৎপাদন হ'ল <math> Y_t(f) = A_t \left( \frac{K_t(f)}{L_t(f)} \right)^\alpha L_t(f). </math> খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা সকলো ব্যৱসায়ৰ মূলধন-শ্ৰম অনুপাত একে: <math> \frac{K_t(f)}{L_t(f)} = \frac{K_t}{L_t}. </math> সেয়ে <math> \int_0^1Y_t(f)\,df = A_t \left( \frac{K_t}{L_t} \right)^\alpha \int_0^1L_t(f)\,df. </math> যিহেতু <math> \int_0^1L_t(f)\,df=L_t, </math> সেয়ে <math> \int_0^1Y_t(f)\,df = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> আনফালে, মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা <math> Y_t(f) = \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে <math> Y_t \int_0^1 \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} df = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> ফলত সামষ্টিক উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}V_t, </math> য'ত <math> V_t = \left[ \int_0^1 \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} df \right]^{-1}. </math> এই <math>V_t</math> আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণৰ বাবে হোৱা সম্পদৰ ভুল বণ্টন দেখুৱায়। <math> V_t\leq1. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাত সকলো ব্যৱসায়ৰ আপেক্ষিক মূল্য এক: <math> \frac{P_t(f)}{P_t}=1. </math> সেয়ে <math> V_t=1. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমানত <math>V_t</math>-ৰ বিচ্যুতি নোহোৱা হয়। কাৰণ <math> \log\left(\frac{P_t(f)}{P_t}\right) </math> ৰ গড় শূন্য হ'ব লাগে। কিন্তু দ্বিতীয় ক্ৰমৰ আসন্নমানত <math>V_t</math> থাকে। সেয়ে কল্যাণ বিশ্লেষণত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ। <math>V_t</math> আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচৰণৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ অৰ্থ সহজ। আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণে বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ উৎপাদন আৰু নিয়োগৰ বিচ্ছুৰণ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। সেয়ে এই নিয়োগ-বিচ্ছুৰণে সামগ্ৰিক উৎপাদন দক্ষতা কমায়। কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণত মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে আপেক্ষিক মূল্য সলনি কৰে। অধিক মুদ্ৰাস্ফীতি বা অধিক মূল্যহ্ৰাসে আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণ বৃদ্ধি কৰে। এই পথেৰেই মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে কল্যাণ ব্যয় সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা == এই সৰল আৰ্হিত সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ। বিনিয়োগ নাই। সেয়ে <math> Y_t=C_t. </math> আৰু <math> K_t=K. </math> == মুদ্ৰা নীতি == === টেইলৰ নিয়ম === <math> Y_t^* </math> দ্বাৰা উৎপাদনৰ '''স্বাভাৱিক স্তৰ''' বুজোৱা হ'ব। এইটো নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাত উৎপাদনৰ স্তৰ। <math> R^n </math> হ'ল স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। কেন্দ্ৰীয় বেংকে তলৰ সৰল প্ৰতিক্ৰিয়া নিয়ম অনুসৰি নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> R_t^n = R^n \left( \frac{P_t}{P_{t-1}} \right)^{\phi_\pi} \left( \frac{Y_t}{Y_t^*} \right)^{\phi_y} e^{\upsilon_t}, </math> য'ত <math> \phi_\pi>1, \qquad \phi_y>0. </math> <math>\upsilon_t</math> হ'ল মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত। এই নিয়মক '''টেইলৰ নিয়ম''' বুলি কোৱা হয়। জন টেইলৰে যুক্তি দিছিল যে এনে নিয়মে আমেৰিকাৰ মুদ্ৰা নীতিৰ যথেষ্ট ভাল বৰ্ণনা দিয়ে। এনে নিয়মৰ স্থিৰীকৰণ গুণো আছে। পাছত আমি দেখিম <math>\phi_\pi>1</math> চৰ্তটো কিয় বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। সৰ্বোত্তম মুদ্ৰা নীতিৰ সৈতেও এই নিয়মৰ তুলনা কৰা হ'ব। === সুদৰ হাৰৰ লক্ষ্য কাৰ্যকৰী কৰা === কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math>R_t^n</math>-ৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ পাছত মুদ্ৰাৰ যোগান <math>M_t</math> সলনি কৰে। মুদ্ৰা চাহিদা আৰু যোগান সমান কৰি লক্ষ্য কৰা সুদৰ হাৰ কাৰ্যকৰী কৰা হয়। সাম্যাৱস্থাত <math> C_t=Y_t. </math> সেয়ে মুদ্ৰা চাহিদা <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t)^{\gamma/\gamma_m}. </math> তাত্ত্বিকভাৱে কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math>R_t^n</math> বা <math>M_t</math> যিকোনো এটাক নীতিৰ সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। কিন্তু মুদ্ৰা চাহিদাত অভিঘাত থাকিলে <math>M_t</math> স্থিৰ ৰখাৰ ফলত <math>R_t^n</math> সলনি হ'ব। নামিক মূল্য অনমনীয় হ'লে এই পৰিৱৰ্তনে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি <math>a_m</math> যাদৃচ্ছিক হয়, তেন্তে স্থিৰ <math>M_t</math>-ৰ অধীনত <math>R_t^n</math> সলনি হ'ব। বাস্তৱত কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ মুখ্য হ্ৰস্বম্যাদী সঁজুলি আন্তঃবেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ বজাৰৰ সুদৰ হাৰ। আমেৰিকাত ইয়াক Federal Funds Rate বুলি কোৱা হয়। স্বেচ্ছাচাৰৰ ফলত ই বেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ সুদৰ হাৰৰ সৈতেও জড়িত। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰাসংগিক মুদ্ৰা চাহিদা হ'ল বেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ চাহিদা। আমাৰ আৰ্হিত কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰা চাহিদা পূৰণ কৰে। সেয়ে এই প্ৰতিষ্ঠানগত সূক্ষ্মতা মূল ফলাফলৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় নহয়। == ৰাজকোষীয় নীতি == মুদ্ৰা সৃষ্টিৰ পৰা চৰকাৰে যি আয় পায়, সেয়া এককালীন হস্তান্তৰ হিচাপে গৃহস্থক ঘূৰাই দিয়া হয়। সেয়ে চৰকাৰৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} = TR_t. </math> এই মুহূৰ্তত চৰকাৰী ব্যয় উপেক্ষা কৰা হৈছে। == বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা == এই আৰ্হিত এটা সাম্যাৱস্থা হ'ল বণ্টন <math> (Y_t,C_t,L_t) </math> আৰু মূল্য ব্যৱস্থা <math> (Z_t,W_t,P_t,P_t^o,R_t^n,Q_t,MC_t) </math> য'ত সকলো গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে নিজৰ সীমাবদ্ধতাৰ অধীনত অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সকলো বজাৰ পৰিষ্কাৰ হয়। সকলো সম্পদ সীমাবদ্ধতাও পূৰণ হয়। এই সকলোবোৰ নিৰ্ণয় হয় অন্তৰ্জাত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা <math> P_{t-1} </math> আৰু বহিৰ্জাত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা <math> A_t,\qquad \upsilon_t </math> প্ৰদত্ত থাকোঁতে। ব্যৱহাৰত সাম্যাৱস্থাক আঠটা অজ্ঞাত ৰাশিৰ ভেক্টৰ হিচাপে লিখিব পাৰি: <math> (Y_t,C_t,L_t,P_t,P_t^o,R_t^n,Q_t,MC_t). </math> এই আঠটা অজ্ঞাত ৰাশি আঠটা সমীকৰণে নিৰ্ধাৰণ কৰে। <math>P_{t-1}</math>, <math>A_t</math> আৰু আকাংক্ষিত ওপৰলাভ <math> \mu = \frac{1}{1-1/\varepsilon} -1 </math> প্ৰদত্ত। অথবা মুঠ আকাংক্ষিত ওপৰলাভ <math> 1+\mu = \frac{1}{1-1/\varepsilon} = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> সাম্যাৱস্থাৰ সমীকৰণসমূহক তিনিটা ভাগত সংগঠিত কৰাটো সুবিধাজনক। এইবোৰ হ'ল সামগ্ৰিক চাহিদা, সামগ্ৰিক যোগান আৰু নীতি। === আংশিক আৰু সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত উপভোগ === আংশিক সাম্যাৱস্থাত এজন গৃহস্থই <math> Z_t,\quad W_t,\quad P_t,\quad R_t^n,\quad \Pi_t,\quad Q_t </math> প্ৰদত্ত বুলি গণ্য কৰে। গৃহস্থৰ অইলাৰ সমীকৰণ হ'ল <math> C_t^{-\gamma} = E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\}. </math> বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> আংশিক সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থই অইলাৰ সমীকৰণ অনুসৰি সময়ৰ মাজত উপভোগ মসৃণ কৰে। লগতে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ বাজেট সীমাবদ্ধতাসমূহ পূৰণ কৰে। বিত্তীয় বজাৰ ঘৰ্ষণহীন হ'লে <math>C_t</math> গৃহস্থৰ মুঠ সম্পদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মুঠ সম্পদত বিত্তীয় সম্পদ আৰু ভৱিষ্যতৰ শ্ৰম আয়ৰ ৰেহাইযুক্ত মূল্য দুয়ো থাকে। সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত অতিৰিক্ত বজাৰ-পৰিষ্কাৰ চৰ্ত আৰোপ কৰা হয়। সাম্যাৱস্থাত <math> B_t=0, </math> <math> TR_t-\frac{M_t-M_{t-1}}{P_t}=0, </math> আৰু স্থিৰ সামগ্ৰিক মূলধনৰ বাবে <math> K_{t+1}-K_t=0. </math> লগতে, <math> \frac{W_t}{P_t}L_t = \frac{1-\alpha}{1+\mu_t}Y_t, </math> <math> Z_tK_t = \frac{\alpha}{1+\mu_t}Y_t, </math> আৰু ব্যৱসায়ৰ লাভ <math> \Pi_t = \mu_t \left( \frac{W_t}{P_t}L_t+Z_tK_t \right). </math> সেয়ে <math> \Pi_t = \frac{\mu_t}{1+\mu_t}Y_t. </math> এই সকলোবোৰ গৃহস্থৰ বাজেট সীমাবদ্ধতাত বহুৱালে <math> C_t=Y_t. </math> সেয়ে ব্যক্তিগত বাজেট সীমাবদ্ধতাসমূহ পূৰণ হোৱা আৰু সামষ্টিক সম্পদ সীমাবদ্ধতা পূৰণ হোৱা একে কথা। অইলাৰ সমীকৰণৰ সৈতে একেলগে <math> C_t = \left[ E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত উপভোগ অইলাৰ সমীকৰণ আৰু সম্পদ সীমাবদ্ধতা দুয়োটাৰে দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয়। === সামগ্ৰিক চাহিদা === প্ৰথম সামগ্ৰিক চাহিদা সমীকৰণ হ'ল সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> Y_t=C_t. \tag{1} </math> দ্বিতীয় সমীকৰণ হ'ল উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ: <math> C_t = \left[ E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. \tag{2} </math> মূলধন আৰু বণ্ডৰ অইলাৰ সমীকৰণ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{ MC_{t+1}\alpha Y_{t+1}/K+Q_{t+1} }{ Q_t } \right\}. \tag{3} </math> ইয়াত <math> Z_t = MC_t\alpha\frac{Y_t}{K}, </math> আৰু <math> MC_t = \frac{1}{1+\mu_t}. </math> সমীকৰণ (2)-এ সামগ্ৰিক চাহিদা আৰু বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ বিপৰীত সম্পৰ্ক দেখুৱায়। এই আৰ্হিত সামগ্ৰিক চাহিদা কেৱল উপভোগৰ সমান। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math>-ও নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়। === সামগ্ৰিক যোগান === সামষ্টিক উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = A_tK^\alpha L_t^{1-\alpha}V_t. \tag{4} </math> শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K}{L_t} \right)^\alpha = \frac{1}{MC_t} \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. \tag{5} </math> মূল্য সূচক হ'ল <math> P_t = \left[ \theta P_{t-1}^{1-\varepsilon} + (1-\theta)(P_t^o)^{1-\varepsilon} \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. \tag{6} </math> সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} \left[ \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right]^{-\varepsilon} Y_{t+i} \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0. \tag{7} </math> লগতে, <math> \frac{1}{MC_t} = 1+\mu_t. </math> === মুদ্ৰা খণ্ড === মুদ্ৰা নীতিৰ টেইলৰ নিয়ম হ'ল <math> R_t^n = R^n \left( \frac{P_t}{P_{t-1}} \right)^{\phi_\pi} \left( \frac{Y_t}{Y_t^*} \right)^{\phi_y} e^{\upsilon_t}. \tag{8} </math> মুদ্ৰা চাহিদা হ'ল <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t)^{\gamma/\gamma_m}. \tag{9} </math> কিন্তু কেন্দ্ৰীয় বেংকে সুদৰ হাৰৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সমীকৰণটো মূল বাস্তৱ আৰু নামিক সচলসমূহ সমাধান কৰিবলৈ প্ৰয়োজন নহয়। কেন্দ্ৰীয় বেংকে লক্ষ্য কৰা <math>R_t^n</math> সমৰ্থন কৰিবলৈ <math>M_t</math> সলনি কৰে। সেয়ে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সমীকৰণে প্ৰয়োজনীয় নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math>M_t</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই যুক্তিৰ বাবে <math>M_t/P_t</math>-ৰ <math>C_t</math>-ৰ ওপৰত পৃথক পোণপটীয়া প্ৰভাৱ নথকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। == নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থা == আৰ্হিত প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ সমাধানৰ পৰা বিচ্যুতি সৃষ্টি কৰা দুটা ঘৰ্ষণ আছে। প্ৰথমটো অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা। মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় হ'লেও ওপৰলাভৰ বাবে উৎপাদন প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তলত থাকে। দ্বিতীয়টো হ'ল স্তৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ বাবে হোৱা নামিক অনমনীয়তা। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহয়। উৎপাদন নমনীয়-মূল্য বা স্বাভাৱিক উৎপাদনৰ চাৰিওফালে সলনি হ'ব পাৰে। নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থা দুটা কাৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰথমতে, মূল্যসমূহ সমন্বয় হোৱাৰ লগে লগে অৰ্থব্যৱস্থা এই সাম্যাৱস্থাৰ ফালে যায়। দ্বিতীয়তে, ই মুদ্ৰা নীতিৰ বাবে এটা মানদণ্ড প্ৰদান কৰে। === নমনীয় মূল্যত বাস্তৱ সচল === নমনীয় মূল্যৰ অধীনত ওপৰলাভ স্থিৰ: <math> 1+\mu. </math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰক <math> R_{t+1}^* = R_t^n E_t \left\{ \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} </math> বুলি লিখোঁ। নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাত <math> Y_t^* = C_t^*. </math> উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t^* = A_tK^\alpha(L_t^*)^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K}{L_t^*} \right)^\alpha = (1+\mu) \frac{(L_t^*)^\varphi}{(C_t^*)^{-\gamma}}. </math> উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} R_{t+1}^* \right\}. </math> মূলধন আৰু বণ্ডৰ সমান প্ৰতিদানৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} R_{t+1}^* \right\} = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} \frac{ \frac{1}{1+\mu}\alpha Y_{t+1}^*/K+Q_{t+1}^* }{ Q_t^* } \right\}. </math> এই ব্যৱস্থা মূলধন স্থিৰ কৰা RBC আৰ্হিৰ সৈতে অতি মিল আছে। পাৰ্থক্যটো হ'ল <math> 1+\mu = \frac{1}{MC}. </math> এই ওপৰলাভে স্থিৰ অৱস্থাৰ মানসমূহ সলনি কৰে। কিন্তু স্থিৰ অৱস্থাৰ বাহিৰত স্থানীয় গতিশীলতা RBC আৰ্হিৰ সৈতে একে। নমনীয় মূল্যত মুদ্ৰা নিৰপেক্ষ। === নমনীয় মূল্যত নামিক সচল === নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাত মূল্য স্তৰ মুদ্ৰা চাহিদাৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত হয়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t^*)^{\gamma/\gamma_m}. </math> লগতে, <math> Y_t^* = \left[ E_t \left\{ R_{t+1}^* \beta (Y_{t+1}^*)^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> বাস্তৱ আৰু নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্পৰ্ক <math> R_{t+1}^* = R_t^n E_t \left\{ \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> আনুমানিকভাৱে, <math> R_t^n \approx E_t \left\{ R_{t+1}^* \frac{P_{t+1}}{P_t} \right\}. </math> <math>R_t^n</math> স্থিৰ ৰাখিলে <math>P_t</math> আৰু <math>M_t</math>-ৰ মাজত ধনাত্মক সম্পৰ্ক থাকে। এইটো মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ তত্ত্বৰ মূল ফলাফল। আকৌ, <math> R_t^n \approx R_{t+1}^* E_t \left\{ \frac{P_{t+1}}{P_t} \right\}. </math> সেয়ে বৰ্তমানৰ মূল্য স্তৰ <math>P_t</math> কেৱল বৰ্তমানৰ <math>M_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ই ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত <math>M_{t+i}</math>-ৰ ওপৰতো ধনাত্মকভাৱে নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। কাৰণ <math>M_t/P_t</math> নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়। আকৌ নামিক সুদৰ হাৰ ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত মূল্য স্তৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অতি-মুদ্ৰাস্ফীতিত এই প্ৰত্যাশাৰ প্ৰভাৱ গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ব পাৰে। ভৱিষ্যতে অধিক মুদ্ৰা বৃদ্ধিৰ প্ৰত্যাশাই বৰ্তমানৰ মূল্যৰ বৃদ্ধি বৰ্তমানৰ মুদ্ৰা বৃদ্ধিতকৈ অধিক কৰিব পাৰে। == শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ নিৰ্ধাৰিত স্থিৰ অৱস্থা == শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ নিৰ্ধাৰিত স্থিৰ অৱস্থা নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাৰ সৈতে মিলে। ইয়াত <math>A_t</math> নিজৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ মান <math>A</math>-ত থাকে। সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> Y=C. </math> উৎপাদন: <math> Y = AK^\alpha L^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰ: <math> (1-\alpha)A \left( \frac{K}{L} \right)^\alpha = (1+\mu) \frac{L^\varphi}{C^{-\gamma}}. </math> অইলাৰ চৰ্ত: <math> 1 = \beta R^* = \beta R^n. </math> মূলধনৰ প্ৰতিদান: <math> R^n = \frac{ \frac{1}{1+\mu}\alpha Y/K+Q }{ Q }. </math> মুদ্ৰা চাহিদা: <math> \frac{M}{P} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R^n} \right)^{-1/\gamma_m} Y^{\gamma/\gamma_m}. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিত <math> \frac{P'}{P}=1. </math> সেয়ে <math> R^n=R=\beta^{-1}. </math> <math>M</math>-ক কোনো স্থিৰ স্তৰত ৰাখিব পাৰি। তেতিয়া <math>P</math> <math>M</math>-ৰ সমানুপাতিক। সেয়ে স্থিৰ অৱস্থাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ তত্ত্ব প্ৰযোজ্য। লগতে, ওপৰলাভ <math>\mu</math> বৃদ্ধি পালে <math> Y,\qquad C,\qquad L </math> হ্ৰাস পায়। == লগ-ৰেখাকৃত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি == এতিয়া শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে আৰ্হিটোৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমান উলিয়াম। আগৰ অধ্যায়ৰ দৰে, সাধাৰণ সচল <math>X_t</math>-ৰ বাবে <math> x_t = \log X_t-\log X. </math> কিন্তু <math>r_t^n</math>, <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math>-ৰ বাবে অলপ বেলেগ সংজ্ঞা ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। নামিক সুদৰ হাৰৰ লগ আনুমানিকভাৱে <math> r_t^n \approx \log R_t^n. </math> <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math> ক্ৰমে নামিক মূল্য স্তৰ আৰু নামিক মুদ্ৰা ভঁৰালৰ লগ স্তৰ। সংজ্ঞায়িত কৰোঁ <math> \rho \equiv -\log\beta. </math> <math>\rho</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ নিট বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ আনুমানিক মান: <math> \rho \approx \beta^{-1}-1. </math> লগ-ৰেখাকৰণ কৰা হয় শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে: <math> A_t=A, </math> আৰু <math> \frac{P_t}{P_{t-1}}=1. </math> === সামগ্ৰিক চাহিদাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === সম্পদ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t=c_t. \tag{10} </math> উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> c_t = -\sigma \left[ r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right] + E_t\{c_{t+1}\}, \tag{11} </math> য'ত <math> \sigma = \frac{1}{\gamma}. </math> মুদ্ৰাস্ফীতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \pi_t = p_t-p_{t-1}. </math> বণ্ড আৰু মূলধনৰ প্ৰতিদান সমান কৰাৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n - E_t\pi_{t+1} - \rho = E_t \left\{ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - q_t \right\}. \tag{12} </math> ইয়াত <math> \nu = \frac{1} { \alpha MC\,Y/K+1 }, </math> <math> Q=1, </math> আৰু <math> z_{t+1} = mc_{t+1}+y_{t+1}. </math> === মূলধনৰ মূল্য === সমীকৰণ (12) পুনৰ লিখিলে <math> q_t = E_t \left[ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) \right]. \tag{13} </math> এই সমীকৰণ আগলৈ পুনৰাবৃত্তি কৰিলে <math> q_t = E_t \sum_{i=0}^{\infty} \nu^i \left[ (1-\nu) (mc_{t+1+i}+y_{t+1+i}) - \left( r_{t+i}^n-\pi_{t+1+i}-\rho \right) \right]. \tag{15} </math> সেয়ে মূলধনৰ লগ মূল্য ভৱিষ্যতৰ উপাৰ্জনৰ লগ-ৰৈখিক প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত মূল্যৰ সমান। যদি আৰ্হিত মূলধন পৰিৱৰ্তনশীল কৰা হয়, তেন্তে বিনিয়োগ <math>q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। === সামগ্ৰিক যোগানৰ লগ-ৰেখাকৰণ === আকাংক্ষিত স্থিৰ অৱস্থাৰ ওপৰলাভক <math> \mu^* </math> বুলি লিখোঁ। ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \widehat\mu_t = \mu_t-\mu^*. </math> তেতিয়া উৎপাদন ফলনৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> y_t = a_t+(1-\alpha)l_t. \tag{16} </math> শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত <math> a_t-\alpha l_t = \widehat\mu_t + \varphi l_t + \gamma c_t. \tag{17} </math> আৰু <math> \widehat\mu_t = -mc_t. </math> মূল্য সূচকৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t = \theta p_{t-1} + (1-\theta)p_t^o. \tag{18} </math> সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t^o = (1-\theta\beta) E_t \sum_{i=0}^{\infty} (\theta\beta)^i (mc_{t+i}+p_{t+i}). \tag{19} </math> এইটো পুনৰাবৃত্তিমূলক ৰূপত <math> p_t^o = (1-\theta\beta)(mc_t+p_t) + \theta\beta E_t\{p_{t+1}^o\}. \tag{20} </math> যিহেতু <math> mc_t = \log MC_t-\log MC, </math> সেয়ে <math> mc_t+p_t </math> নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ লগ বিচ্যুতি। === মুদ্ৰা নীতিৰ লগ-ৰেখাকৰণ === শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাত উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ পৰা <math> r^n=r=\rho. </math> টেইলৰ নিয়মৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y(y_t-y_t^*) + \upsilon_t. \tag{21} </math> মুদ্ৰা চাহিদাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> m_t-p_t = k + \frac{\gamma}{\gamma_m}y_t - \eta r_t^n, </math> য'ত <math> k = \frac{1}{\gamma_m}\log a_m + \frac{\gamma}{\gamma_m}y, </math> আৰু <math> \eta = \frac{1}{\gamma_m(R^n-1)}. </math> আকৌ, সুদৰ হাৰৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰা বাবে মূল আৰ্হি সমাধান কৰিবলৈ এই মুদ্ৰা চাহিদা সমীকৰণৰ প্ৰয়োজন নাই। কেন্দ্ৰীয় বেংকে লক্ষ্য কৰা <math>r_t^n</math> সমৰ্থন কৰিবলৈ <math>m_t</math> সলনি কৰে। === নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === নমনীয় মূল্যত ওপৰলাভ সদায় আকাংক্ষিত স্তৰত থাকে: <math> \mu_t=\mu^*. </math> সেয়ে <math> \widehat\mu_t=0. </math> নমনীয়-মূল্য সচলসমূহ <math> (y_t^*,c_t^*,l_t^*,r_{t+1}^*) </math> তলৰ সমীকৰণসমূহে নিৰ্ধাৰণ কৰে। সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> y_t^* = c_t^*. </math> অইলাৰ সমীকৰণ: <math> c_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\{c_{t+1}^*\}. </math> উৎপাদন: <math> y_t^* = a_t + (1-\alpha)l_t^*. </math> শ্ৰম বজাৰ: <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma c_t^*. </math> যিহেতু <math> y_t^*=c_t^*, </math> সেয়ে <math>y_t^*</math> আৰু <math>l_t^*</math> তলৰ দুটা সমীকৰণে যৌথভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> y_t^* = a_t+(1-\alpha)l_t^*, </math> আৰু <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma y_t^*. </math> স্বাভাৱিক বাস্তৱ সুদৰ হাৰ তলৰ সমীকৰণৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত হয়: <math> y_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\{y_{t+1}^*\}. </math> == IS/AS ৰূপ == ওপৰৰ লগ-ৰৈখিক ব্যৱস্থাটোক দুটা মুখ্য সমীকৰণলৈ সংকুচিত কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো IS বক্ৰ। ই উৎপাদনৰ চাহিদা আৰু বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ বিপৰীত সম্পৰ্ক দেখুৱায়: <math> y_t = -\sigma \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) + E_t y_{t+1}. \tag{22} </math> দ্বিতীয়টো সামগ্ৰিক যোগান বা AS বক্ৰ: <math> \pi_t = \lambda (y_t-y_t^*) + \beta E_t\pi_{t+1}. \tag{23} </math> ইয়াত <math> \lambda = \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta} \kappa, </math> আৰু <math>\kappa</math> হ'ল <math>y_t</math>-ৰ সাপেক্ষে <math>mc_t</math>-ৰ স্থিতিস্থাপকতা। স্বাভাৱিক উৎপাদন হ'ল <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} { 1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha) } a_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় উৎপাদন ফাঁকৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়: <math> mc_t = \kappa (y_t-y_t^*). </math> সেয়ে ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি <math> \widehat\mu_t = -\kappa (y_t-y_t^*). </math> অৰ্থাৎ ওপৰলাভ প্ৰতিচক্ৰীয়। শ্ৰম ফাঁকো প্ৰতিচক্ৰীয়। নামিক সুদৰ হাৰ <math>r_t^n</math> টেইলৰ নিয়ম, সমীকৰণ (21), অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত হয়। এই ৰূপত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ মুখ্য গতিশীলতা স্পষ্ট হয়। IS বক্ৰই সুদৰ হাৰ আৰু সামগ্ৰিক চাহিদাৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। AS বক্ৰই উৎপাদন ফাঁক আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। মুদ্ৰা নীতিয়ে নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি এই দুয়োটাক সংযোগ কৰে। ``` 7hoh8wgz7klemia4t6jay7tbudzks7f 7290070 7290068 2026-08-20T01:31:14Z IKHazarika 628806 7290070 wikitext text/x-wiki আগৰ অধ্যায়সমূহত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। সেই আৰ্হিত গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰসমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। মূল্য নমনীয়। বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে মিলে। এতিয়া আমি এই গাঁথনিৰ ওপৰত '''নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি''' গঢ়িম। মূল গতিশীল সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাৰ গাঁথনি একেই থাকিব। কিন্তু কেইটামান নতুন বৈশিষ্ট্য যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা নীতি, মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা অধ্যয়ন কৰিব পৰা যাব। এই অধ্যায়ত প্ৰথমে গৃহস্থৰ উপভোগ, শ্ৰম, সঞ্চয় আৰু মুদ্ৰা চাহিদাৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। তাৰ পাছত ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম, মূলধন আৰু মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ মুদ্ৰা নীতি আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা যোগ কৰা হ'ব। তাৰ পাছত আৰ্হিটোৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ উলিওৱা হ'ব। সেই ৰূপৰ সহায়ত সামগ্ৰিক চাহিদা, মুদ্ৰাস্ফীতি, স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ, নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ আৰু তাৰল্য ফান্দ অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। == প্ৰেৰণা == নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ আঁৰত কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰায়োগিক পৰ্যবেক্ষণ আছে। প্ৰথমতে, মুদ্ৰা নীতিয়ে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা যায়। ১৯৭৯–৮০ চনত আমেৰিকাত পল ভলকাৰৰ অধীনত মুদ্ৰা নীতি কঠোৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পাছত এক গভীৰ মন্দাৱস্থা আহিছিল। ভেক্টৰ স্ব-পশ্চাদগমন বা VAR-ভিত্তিক অধ্যয়নেও মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাতৰ বাস্তৱ প্ৰভাৱ দেখুৱায়। দ্বিতীয়তে, নামিক মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় নহয়। ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ মূল্য তথ্যত ব্যৱসায়ে মূল্য বহু সময়লৈ একে ৰখা দেখা যায়। বিক্ৰীৰ সাময়িক মূল্য পৰিৱৰ্তন বাদ দিলে গড়ে মূল্য প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ থাকিব পাৰে। তৃতীয়তে, শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আৰু উপভোগ-অৱসৰৰ প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰৰ মাজৰ ব্যৱধান ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হয়। ইয়াক '''শ্ৰম ফাঁক''' বা ''labor wedge'' বুলি কোৱা হয়। মন্দাৱস্থাত এই ফাঁক বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ পৰা নিয়োগ প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তুলনাত অত্যধিক হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা দেখা যায়। == আৰ্হিটোৰ মূল উপাদান == আমাৰ আৰম্ভণিৰ বিন্দু এটা গতিশীল সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। মূলতঃ ই আগৰ RBC আৰ্হিৰ গাঁথনি। ইয়াত তিনিটা মুখ্য পৰিৱৰ্তন কৰা হ'ব। প্ৰথমতে, '''মুদ্ৰা''' যোগ কৰা হ'ব। নামিক সচল আৰু মুদ্ৰা নীতি অধ্যয়ন কৰিবলৈ মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন। দ্বিতীয়তে, '''অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত ব্যৱসায়ে নিজ নিজ সামগ্ৰীৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। ই স্বাভাৱিক স্তৰৰ ওপৰত বা তলত উৎপাদনৰ বিচ্যুতি বুজিবলৈও সহায় কৰে। তৃতীয়তে, '''নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহ'ব পাৰে। শ্ৰম ফাঁকো ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হ'ব পাৰে। হ্ৰস্বম্যাদী মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু উৎপাদনৰ গতিশীলতাও ইয়াৰ সহায়ত বুজিব পাৰি। == অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশ == অৰ্থব্যৱস্থাত এটা '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ''' আছে। গৃহস্থই অন্তিম সামগ্ৰী <math>C_t</math> উপভোগ কৰে। ই <math>L_t</math> শ্ৰম যোগান ধৰে। গৃহস্থই বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \frac{M_t}{P_t} </math> ৰাখিব পাৰে। ই মূলধন <math>K_t</math>-ৰ মালিক। এই মূলধন ব্যৱসায়ক ভাড়াত দিয়া হয়। গৃহস্থই এক-কালীন ব্যক্তিগত discount bond <math>B_t</math>-ও ৰাখিব পাৰে। এই বণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক নামিক মুদ্ৰা প্ৰদান কৰে। সাম্যাৱস্থাত বণ্ডৰ নিট যোগান শূন্য। অৰ্থব্যৱস্থাত দুবিধ ব্যৱসায় আছে। '''অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। ই বিভিন্ন মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰি অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। '''মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে পৃথকীকৃত সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে <math>K_t(f)</math> মূলধন আৰু <math>L_t(f)</math> শ্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱসায়সমূহে নিজৰ নামিক মূল্য <math>P_t(f)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। কিন্তু সকলো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে। চৰকাৰে মুদ্ৰা আৰু ৰাজকোষীয় নীতি পৰিচালনা কৰে। সৰলতাৰ বাবে সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ বুলি ধৰা হ'ব। কিন্তু মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math> অন্তৰ্জাত। বিনিয়োগ সহজেই আৰ্হিত যোগ কৰিব পাৰি। তেনে কৰিলে বিনিয়োগ <math>Q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। সুবিধাৰ বাবে স্থিৰ অৱস্থাত বৃদ্ধি শূন্য বুলি ধৰা হ'ব। প্ৰথমে প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত আৰু মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ পছন্দৰ অভিঘাতৰ ৰূপত চাহিদাৰ অভিঘাতো যোগ কৰা হ'ব। অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা আৰু নামিক অনমনীয়তাৰ বাবে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা এতিয়া সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে একে নহয়। সেয়ে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা পৃথককৈ গঢ়িব লাগিব। == মুদ্ৰাৰ বিষয়ে কিছু কথা == সাধাৰণ অৰ্থত মুদ্ৰা হ'ল বিনিময়ত সাধাৰণভাৱে গ্ৰহণযোগ্য বস্তু। মুদ্ৰাৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু তাৰল্যৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। তাৰল্যৰ অৰ্থ হ'ল মূল্যৰ বিশেষ ক্ষতি নোহোৱাকৈ সহজে লেনদেন কৰিব পৰা ক্ষমতা। মুদ্ৰাৰ এটা ৰূপ হ'ল চৰকাৰী মুদ্ৰা বা ''outside money''। নগদ মুদ্ৰা ইয়াৰ উদাহৰণ। ই চৰকাৰৰ দায়। আন এটা ৰূপ হ'ল ''inside money''। বেংক আমানত ইয়াৰ উদাহৰণ। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ দায়। মুদ্ৰা বিনিময়ৰ মাধ্যম। ই মূল্যৰ এককো। লগতে ই মূল্য সঞ্চয়ৰ মাধ্যম। কিন্তু মুদ্ৰাই সাধাৰণতে অ-মুদ্ৰাগত সম্পদতকৈ কম নামিক প্ৰতিদান দিয়ে। বহু ক্ষেত্ৰত নগদ মুদ্ৰাৰ নামিক প্ৰতিদান শূন্য। সেয়ে এটা পুৰণি প্ৰশ্ন উঠে। অধিক প্ৰতিদান দিয়া সম্পদ থাকিলে মানুহে মুদ্ৰা কিয় ৰাখে? নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হিত এই প্ৰশ্ন সহজ নহয়। কাৰণ তাত বিনিময়ৰ প্ৰক্ৰিয়া সাধাৰণতে স্পষ্টকৈ আৰ্হিবদ্ধ কৰা নহয়। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত মুদ্ৰাৰ বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা হ'ল '''মূল্যৰ একক''' হিচাপে ইয়াৰ ভূমিকা। নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। বহু ক্ষেত্ৰত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ ''cashless limit'' অধ্যয়ন কৰা হয়। তাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ অতি সৰু হ'ব পাৰে। তথাপি নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। == গৃহস্থৰ নিৰ্ণয় সমস্যা == === পছন্দ === গৃহস্থই তলৰ প্ৰত্যাশিত জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_0 \left\{ \sum_{t=0}^{\infty} \beta^t \left[ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} + \frac{a_m}{1-\gamma_m} \left(\frac{M_t}{P_t}\right)^{1-\gamma_m} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} \right] \right\}, </math> য'ত <math> \gamma,\gamma_m,\varphi>0. </math> মুদ্ৰাক উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ পৰা গৃহস্থই সুবিধা পায়। এই সুবিধা <math> \frac{M_t}{P_t} </math> বৃদ্ধি পালে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু প্ৰান্তীয় সুবিধা হ্ৰাস পায়। এই ৰূপটো মুদ্ৰা চাহিদা সৃষ্টি কৰাৰ এটা সৰল উপায়। ইয়াৰ প্ৰেৰণা Baumol–Tobin ধৰণৰ inventory-theoretic মুদ্ৰা চাহিদা আৰ্হিৰ পৰা আহিব পাৰে। তাত লেনদেনৰ বাবে মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন আৰু মুদ্ৰা আহৰণৰ নিৰ্দিষ্ট ব্যয়ৰ মাজত বাছনি থাকে। ইয়াৰ বিকল্প আৰ্হিও আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, Lucas-ৰ ''cash-in-advance'' চৰ্ত লিখিব পাৰি: <math> C_t \leq \frac{M_t}{P_t}. </math> আন এটা পদ্ধতিত বিনিময়ক search-and-matching সমস্যাৰ ৰূপত আৰ্হিবদ্ধ কৰিব পাৰি। === বাজেট সীমাবদ্ধতা === তলৰ ৰাশিসমূহ সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \frac{W_t}{P_t} </math> হ'ল বাস্তৱ মজুৰি। <math> Z_t </math> হ'ল মূলধনৰ ভাড়াৰ হাৰ। <math> \Pi_t </math> হ'ল একচেটীয়া প্ৰতিযোগী ব্যৱসায়সমূহৰ লাভ। <math> TR_t </math> হ'ল চৰকাৰী হস্তান্তৰ। <math> R_t^n </math> হ'ল মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। <math> Q_t </math> হ'ল মূলধনৰ মূল্য। গৃহস্থই <math> \left\{ C_t,\, L_t,\, \frac{M_t}{P_t},\, \frac{B_{t+1}}{P_t},\, K_{t+1} \right\}_{t\geq0} </math> বাছি লয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য ওপৰৰ জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰা। প্ৰতি সময়ৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> ইয়াৰ লগতে পঞ্জি আঁচনি অনুমোদিত নহয়। অৰ্থাৎ গৃহস্থই আন্তঃসময়িক বাজেট সীমাবদ্ধতা পূৰণ কৰিব লাগিব। এক-কালীন discount bond-ৰ আজিৰ মূল্য হ'ল <math> \frac{1}{R_t^n}. </math> ই পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক মুদ্ৰা দিয়ে। সেয়ে <math> R_t^n = \frac{1}{1/R_t^n}. </math> সকলো গৃহস্থ সদৃশ। সেয়ে সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থসমূহৰ মাজত বণ্ডৰ নিট বাণিজ্য নাথাকে। ফলত <math> B_t=0. </math> তথাপি বণ্ড আৰ্হিত ৰখাটো উপযোগী। ইয়াৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তৰ পৰা নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়। === প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> মূলধনৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{Z_{t+1}+Q_{t+1}}{Q_t} \right\}. </math> বণ্ডৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> মুদ্ৰাৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} + \frac{ a_m \left( M_t/P_t \right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} }. </math> নামিক বণ্ডৰ বাস্তৱ মুঠ প্ৰতিদান হ'ল <math> R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} = R_{t+1}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰ। নামিক প্ৰতিদান <math>R_t^n</math> সময় <math>t</math>-তেই নিশ্চিতভাৱে জনা যায়। সেই কাৰণেই ইয়াৰ সময় সূচক <math>t</math>। বাস্তৱ প্ৰতিদানৰ বাবে <math>P_{t+1}</math> জানিব লাগে। সেয়ে ইয়াক <math>R_{t+1}</math> বুলি লিখা হৈছে। নিট নামিক সুদৰ হাৰৰ শূন্য নিম্ন সীমা হ'ল <math> R_t^n-1\geq0. </math> সেয়ে <math> R_t^n\geq1. </math> যদি <math> R_t^n>1, </math> তেন্তে গৃহস্থই মুদ্ৰা ৰাখিবলৈ <math> \frac{ a_m \left(M_t/P_t\right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} } >0 </math> হ'ব লাগিব। == মুদ্ৰা চাহিদা == গৃহস্থৰ সমস্যাটো মুদ্ৰা উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাহিৰে আগৰ ধৰণৰেই। মুদ্ৰাৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত আৰু বণ্ডৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} C_t^{\gamma/\gamma_m}. </math> যদি উপযোগ লগাৰিদমিক হয়, অৰ্থাৎ <math> \gamma=1,\qquad\gamma_m=1, </math> তেন্তে <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1} C_t. </math> এই মুদ্ৰা চাহিদাৰ ৰূপটো স্বাভাৱিক। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে ঋণাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>R_t^n</math> মুদ্ৰা ৰখাৰ সুযোগ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰে। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>C_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>C_t</math>-ক আনুমানিকভাৱে লেনদেনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাপ বুলি ভাবিব পাৰি। সাধাৰণতে বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ এটা পৰিতৃপ্তি স্তৰ আছে বুলি ধৰা হয়। ইয়াক <math> \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)} </math> বুলি লিখোঁ। এই স্তৰৰ ওপৰত মুদ্ৰা ৰখাৰ প্ৰান্তীয় সুবিধা শূন্য। সেয়ে <math> R_t^n\rightarrow1 </math> হ'লে <math> \frac{M_t}{P_t} \rightarrow \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)}. </math> নামিক মূল্য <math>P_t</math> অনমনীয় হ'লে কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰাৰ যোগান সলনি কৰি নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পাছত আমি দেখিম যে নামিক সুদৰ হাৰৰ ওপৰত এই নিয়ন্ত্ৰণে কেন্দ্ৰীয় বেংকক হ্ৰস্বম্যাদী বাস্তৱ সুদৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ দিয়ে। তাৰ ফলত বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াক '''মুদ্ৰাৰ অনিৰপেক্ষতা''' বুলি কোৱা হয়। === মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা === ধৰি লওঁ নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \overline M </math> স্থিৰ। তেতিয়া বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান হ'ল <math> \frac{\overline M}{P}. </math> মুদ্ৰা চাহিদা নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাত বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা আৰু বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান সমান হয়। এই সাম্যাৱস্থাই নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে। == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায় == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ সমজাতীয় অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে পৃথকীকৃত মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ এটা একক মাপৰ ধাৰাবাহিকতা আছে। প্ৰতিটো সামগ্ৰী <math>f</math> দ্বাৰা সূচীত। অন্তিম সামগ্ৰীৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}, </math> য'ত <math> \varepsilon>1. </math> <math>\varepsilon</math> হ'ল মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীসমূহৰ মাজৰ স্থিৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা। এই উৎপাদন ফলনত স্কেলৰ প্ৰতি স্থিৰ প্ৰতিদান আছে। প্ৰতিটো পৃথক মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। কাৰণ <math> \frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}<1. </math> === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়ে নিৰ্দিষ্ট <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰিবলৈ প্ৰত্যেক <math>f</math>-ৰ বাবে <math>Y_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ মুঠ নামিক খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \int_0^1 P_t(f)Y_t(f)\,df, </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}. </math> সকলো <math>P_t(f)</math> ব্যৱসায়টোৰ বাবে প্ৰদত্ত। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ পৰা মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা পোৱা যায়: <math> Y_t(f) = \left[ \frac{P_t(f)}{P_t} \right]^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে আপেক্ষিক মূল্য বৃদ্ধি পালে কোনো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ চাহিদা হ্ৰাস পায়। এই উৎপাদন ফলন আৰু খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা অন্তিম সামগ্ৰীৰ নামিক মূল্য সূচকো পোৱা যায়: <math> P_t = \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> অন্তিম সামগ্ৰীৰ বাস্তৱ মূল্য এক বুলি স্বাভাৱিকীকৰণ কৰা হয়। == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায় == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ গৃহস্থৰ মালিকানাধীন। এই ব্যৱসায়সমূহ <math> f\in[0,1] </math> দ্বাৰা সূচীত। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে এটা পৃথকীকৃত সামগ্ৰী উৎপাদন কৰে। সেয়ে ই একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t(f) = A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha}, </math> য'ত <math>A_t</math> প্ৰযুক্তিৰ মাপক আৰু <math> 0<\alpha<1. </math> <math>\alpha</math> হ'ল মূলধনৰ অংশ। মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়ত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ পৰা গৃহস্থৰ মূলধন ভাড়াত লয়। == মূল্য নিৰ্ধাৰণ == ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ তথ্যত ব্যৱসায়ে নামিক মূল্য গড়ে প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ ৰখা দেখা যায়। সেয়ে আৰ্হিত ব্যৱসায়ে মূল্য সঘনাই সলনি নকৰে বুলি ধৰিব লাগিব। মূল্যৰ অনমনীয়তা আৰ্হিবদ্ধ কৰাৰ দুটা মুখ্য পদ্ধতি আছে। '''অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সময় অন্তৰ্জাত। ব্যৱসায়ৰ অৱস্থাৰ ওপৰত ইয়াৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ভৰ কৰে। '''সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বহিৰ্জাত। অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ এটা প্ৰচলিত আৰ্হিত মূল্য সলনি কৰাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট খৰচ থাকে। ইয়াক ''menu cost'' বুলি কোৱা হয়। ব্যৱসায়ৰ আকাংক্ষিত মূল্য আৰু বৰ্তমান মূল্যৰ ব্যৱধান যথেষ্ট ডাঙৰ হ'লেহে মূল্য সলনি কৰাৰ লাভে এই নিৰ্দিষ্ট খৰচ অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ ফলত অন্তৰ্জাত <math>Ss</math> সীমা সৃষ্টি হয়। আকাংক্ষিত মূল্য এই সীমাৰ ভিতৰত থাকিলে ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি নকৰে। সীমাৰ বাহিৰলৈ গ'লেহে মূল্য সলনি কৰে। এই পদ্ধতিৰ এটা সমস্যা আছে। বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ বৰ্তমান মূল্য <math>Ss</math> সীমাৰ পৰা বেলেগ বেলেগ দূৰত্বত থাকিব পাৰে। সেয়ে মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনাও ব্যৱসায়ভেদে বেলেগ হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ব্যৱসায় একত্ৰিত কৰি সামষ্টিক আৰ্হি গঢ়া কঠিন হয়। === কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণ === মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত অধিক সহজ সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কালভো আৰ্হিত প্ৰতিটো সময়ত ব্যৱসায় এটাই <math> 1-\theta </math> সম্ভাৱনাৰে মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়। ই <math> \theta </math> সম্ভাৱনাৰে নিজৰ মূল্য স্থিৰ ৰাখে। সকলো ব্যৱসায়ৰ মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা একে। এই সম্ভাৱনা সময়ৰ সৈতে স্বাধীন। ব্যৱসায়সমূহৰ মাজতো স্বাধীন। কোনো ব্যৱসায়ে কিমান সময় ধৰি মূল্য স্থিৰ ৰাখিছে তাৰ ওপৰতো এই সম্ভাৱনা নিৰ্ভৰ নকৰে। ইয়াৰ ফলত সামষ্টিকীকৰণ সহজ হয়। মূল্য গড়ে কিমান সময় স্থিৰ থাকে সেয়া হ'ল <math> (1-\theta) \sum_{i=1}^{\infty} \theta^{i-1}i = \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i = \frac{1}{1-\theta}. </math> === মূল্য সলনি কৰা আৰু মূল্য স্থিৰ ৰখা ব্যৱসায় === যি ব্যৱসায়ে সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়, সেই ব্যৱসায়ে <math> P_t(f),\qquad Y_t(f),\qquad K_t(f),\qquad L_t(f) </math> বাছি লয়। ই উৎপাদন প্ৰযুক্তি আৰু নিজৰ চাহিদা বক্ৰৰ অধীনত প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে। যি ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে, সি নিজৰ স্থিৰ মূল্যত অহা চাহিদা পূৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} \geq1, </math> য'ত <math> MC_t^n(f) </math> হ'ল নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়। উত্থানৰ সময়ত নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>MC_t^n(f)</math> বৃদ্ধি পাব পাৰে। কিন্তু <math>P_t(f)</math> অনমনীয়। সেয়ে মূল্যৰ ওপৰলাভ <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} </math> হ্ৰাস পায়। সেয়ে আৰ্হিটোৱে '''প্ৰতিচক্ৰীয় ওপৰলাভ''' সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ইয়াৰ পৰা প্ৰতিচক্ৰীয় শ্ৰম ফাঁকো সৃষ্টি হয়। ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰক বা নকৰক, নিৰ্দিষ্ট উৎপাদন চাহিদা পূৰণ কৰিবলৈ <math>K_t(f)</math> আৰু <math>L_t(f)</math> এনেদৰে বাছি লয় যাতে খৰচ ন্যূনতম হয়। === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === ব্যৱসায় <math>f</math>-এ <math>L_t(f)</math> আৰু <math>K_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ বাস্তৱ খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \frac{W_t}{P_t}L_t(f) + Z_tK_t(f), </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha} - \overline Y \geq0. </math> এই সীমাবদ্ধতাৰ লাগ্ৰাঞ্জ গুণক <math> MC_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ইয়াক উৎপাদনৰ বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। শ্ৰমৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t/P_t} {(1-\alpha)Y_t(f)/L_t(f)} = MC_t(f). </math> মূলধনৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{Z_t} {\alpha Y_t(f)/K_t(f)} = MC_t(f). </math> === প্ৰান্তীয় ব্যয় === দুটা প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{L_t(f)}{K_t(f)} = \frac{1-\alpha}{\alpha} \frac{Z_t}{W_t/P_t} = \frac{L_t}{K_t}. </math> সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম-মূলধন অনুপাত একে। প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে প্ৰান্তীয় ব্যয় পোৱা যায়: <math> MC_t(f) = \frac{1}{A_t} \left( \frac{W_t/P_t}{1-\alpha} \right)^{1-\alpha} \left( \frac{Z_t}{\alpha} \right)^\alpha \equiv MC_t. </math> সেয়ে <math> MC_t(f)=MC_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>W_t/P_t</math>, <math>Z_t</math> আৰু <math>A_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী, কেঁচা সামগ্ৰী বা শক্তিৰ অভাৱ হ'লে এই উপাদানসমূহৰ ব্যয় তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে। তাৰ ফলত প্ৰান্তীয় ব্যয় বৃদ্ধি হয়। এই প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ বৃদ্ধি মূল্যলৈ সঞ্চাৰিত হ'লে মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধি পায়। === প্ৰান্তীয় ব্যয়, ওপৰলাভ আৰু শ্ৰম ফাঁক === ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ মুঠ ওপৰলাভক <math> 1+\mu_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ই হ'ল <math> 1+\mu_t(f) = \frac{P_t(f)/P_t}{MC_t}. </math> মূল্য সূচকৰ সংজ্ঞাৰ পৰা <math> \frac{ \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{1/(1-\varepsilon)} }{ P_t } = 1. </math> সেয়ে গড় মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu_t \equiv \frac{1}{MC_t}. </math> আকৌ, <math> 1+\mu_t = \frac{1}{MC_t} = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ W_t/P_t }. </math> গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}} </math> ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> 1+\mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} }. </math> সেয়ে <math> \mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} } -1. </math> এই ৰাশিটোৱেই শ্ৰম ফাঁক। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিয়ে তথ্যত দেখা প্ৰতিচক্ৰীয় <math>\mu_t</math> সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সৰ্বোত্তম মূল্য নিৰ্ধাৰণ == সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা ব্যৱসায়ে এটা নতুন মূল্য বাছি লয়। ইয়াক <math> P_t^o(f) </math> বুলি লিখোঁ। এই মূল্যটো কেৱল সময় <math>t</math>-ৰ লাভৰ বাবে বাছি লোৱা নহয়। ব্যৱসায়ে ভৱিষ্যতৰ বহু সময়ত এই একে মূল্য ৰাখিবলগীয়া হ'ব পাৰে। সেয়ে ই সকলো সম্ভাব্য ভৱিষ্যৎ লাভ বিবেচনা কৰে। মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ে <math> P_t^o(f) </math> বাছি লৈ তলৰ প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) Y_{t,t+i}(f) \right], </math> এই চাহিদা চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_{t,t+i}(f) = \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i}. </math> ইয়াত <math> \Lambda_{t,i} = \beta^i \frac{C_{t+i}^{-\gamma}}{C_t^{-\gamma}} </math> হ'ল সম্ভাব্য ৰেহাই গুণক। চাহিদা চৰ্তটো উদ্দেশ্য ফলনত বহুৱালে সমস্যাটো এনেদৰে লিখিব পাৰি: <math> \max_{P_t^o(f)} E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i} \right]. </math> সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে সমস্যা সমাধান কৰে। সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ে একে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য বাছি লয়: <math> P_t^o(f)=P_t^o. </math> প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0, </math> য'ত স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> এই চৰ্তটোৱে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে। ব্যৱসায়ে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় দুয়োটাই বিবেচনা কৰে। ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ক মূল্য সলনি নকৰাৰ সম্ভাৱনা আৰু সম্ভাব্য ৰেহাই গুণকে ওজন দিয়ে। === নমনীয় মূল্যৰ মানদণ্ড === আগৰ অংশত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত পাইছিলোঁ: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0. </math> প্ৰথমে সম্পূৰ্ণ নমনীয় মূল্যৰ বিশেষ ক্ষেত্ৰটো চাওঁ। যদি <math> \theta=0, </math> তেন্তে প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব পাৰে। ওপৰৰ চৰ্তটো তেতিয়া <math> \frac{P_t^o}{P_t} = (1+\mu)MC_t </math> হয়। নমনীয় মূল্যত সকলো সদৃশ ব্যৱসায়ে একে মূল্য বাছি লয়। সেয়ে <math> P_t^o=P_t. </math> ফলত <math> 1 = (1+\mu)MC_t. </math> অথবা, <math> MC_t = \frac{1}{1+\mu}. </math> সেয়ে আকাংক্ষিত ওপৰলাভ স্থিৰ। ইয়াৰ মান কেৱল চাহিদাৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা <math>\varepsilon</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। যদি <math> \theta>0, </math> তেন্তে ব্যৱসায়ে মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰোঁতে ভৱিষ্যতৰ কথাও বিবেচনা কৰিব লাগে। সৰ্বোত্তম মূল্যত ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ৰাজহৰ প্ৰত্যাশিত বৰ্তমান মূল্য আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ প্ৰত্যাশিত বৰ্তমান মূল্য সমান হয়। == মূল্য সূচক আৰু সামষ্টিকীকৰণ == === মূল্য সূচক === সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে নতুন মূল্য <math> P_t^o </math> বাছি লয়। মূল্য সলনি নকৰা ব্যৱসায়সমূহ মুঠ ব্যৱসায়ৰ পৰা যাদৃচ্ছিকভাৱে নিৰ্বাচিত। সেয়ে এই ব্যৱসায়সমূহৰ গড় মূল্য আগৰ সময়ৰ সামগ্ৰিক মূল্য স্তৰ <math>P_{t-1}</math>। ফলত অন্তিম সামগ্ৰীৰ মূল্য সূচক <math> P_t = \left[ \theta P_{t-1}^{1-\varepsilon} + (1-\theta)(P_t^o)^{1-\varepsilon} \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> এই সমীকৰণত <math>P_{t-1}</math> পোণপটীয়াকৈ <math>P_t</math>-ত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াৰ ফলত নামিক জড়তা সৃষ্টি হয়। === উৎপাদনৰ সামষ্টিকীকৰণ === প্ৰতিটো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়ৰ উৎপাদন হ'ল <math> Y_t(f) = A_t \left( \frac{K_t(f)}{L_t(f)} \right)^\alpha L_t(f). </math> খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা সকলো ব্যৱসায়ৰ মূলধন-শ্ৰম অনুপাত একে: <math> \frac{K_t(f)}{L_t(f)} = \frac{K_t}{L_t}. </math> সেয়ে <math> \int_0^1Y_t(f)\,df = A_t \left( \frac{K_t}{L_t} \right)^\alpha \int_0^1L_t(f)\,df. </math> যিহেতু <math> \int_0^1L_t(f)\,df=L_t, </math> সেয়ে <math> \int_0^1Y_t(f)\,df = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> আনফালে, মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা <math> Y_t(f) = \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে <math> Y_t \int_0^1 \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} df = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> ফলত সামষ্টিক উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}V_t, </math> য'ত <math> V_t = \left[ \int_0^1 \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} df \right]^{-1}. </math> এই <math>V_t</math> আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণৰ বাবে হোৱা সম্পদৰ ভুল বণ্টন দেখুৱায়। <math> V_t\leq1. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাত সকলো ব্যৱসায়ৰ আপেক্ষিক মূল্য এক: <math> \frac{P_t(f)}{P_t}=1. </math> সেয়ে <math> V_t=1. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমানত <math>V_t</math>-ৰ বিচ্যুতি নোহোৱা হয়। কাৰণ <math> \log\left(\frac{P_t(f)}{P_t}\right) </math> ৰ গড় শূন্য হ'ব লাগে। কিন্তু দ্বিতীয় ক্ৰমৰ আসন্নমানত <math>V_t</math> থাকে। সেয়ে কল্যাণ বিশ্লেষণত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ। <math>V_t</math> আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচৰণৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ অৰ্থ সহজ। আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণে বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ উৎপাদন আৰু নিয়োগৰ বিচ্ছুৰণ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। সেয়ে এই নিয়োগ-বিচ্ছুৰণে সামগ্ৰিক উৎপাদন দক্ষতা কমায়। কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণত মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে আপেক্ষিক মূল্য সলনি কৰে। অধিক মুদ্ৰাস্ফীতি বা অধিক মূল্যহ্ৰাসে আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণ বৃদ্ধি কৰে। এই পথেৰেই মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে কল্যাণ ব্যয় সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা == এই সৰল আৰ্হিত সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ। বিনিয়োগ নাই। সেয়ে <math> Y_t=C_t. </math> আৰু <math> K_t=K. </math> == মুদ্ৰা নীতি == === টেইলৰ নিয়ম === <math> Y_t^* </math> দ্বাৰা উৎপাদনৰ '''স্বাভাৱিক স্তৰ''' বুজোৱা হ'ব। এইটো নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাত উৎপাদনৰ স্তৰ। <math> R^n </math> হ'ল স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। কেন্দ্ৰীয় বেংকে তলৰ সৰল প্ৰতিক্ৰিয়া নিয়ম অনুসৰি নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> R_t^n = R^n \left( \frac{P_t}{P_{t-1}} \right)^{\phi_\pi} \left( \frac{Y_t}{Y_t^*} \right)^{\phi_y} e^{\upsilon_t}. </math> য'ত <math> \phi_\pi>1, \qquad \phi_y>0. </math> <math>\upsilon_t</math> হ'ল মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত। এই নিয়মক '''টেইলৰ নিয়ম''' বুলি কোৱা হয়। জন টেইলৰে যুক্তি দিছিল যে এনে নিয়মে আমেৰিকাৰ মুদ্ৰা নীতিৰ যথেষ্ট ভাল বৰ্ণনা দিয়ে। এনে নিয়মৰ স্থিৰীকৰণ গুণো আছে। পাছত আমি দেখিম <math>\phi_\pi>1</math> চৰ্তটো কিয় বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। সৰ্বোত্তম মুদ্ৰা নীতিৰ সৈতেও এই নিয়মৰ তুলনা কৰা হ'ব। === সুদৰ হাৰৰ লক্ষ্য কাৰ্যকৰী কৰা === কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math>R_t^n</math>-ৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ পাছত মুদ্ৰাৰ যোগান <math>M_t</math> সলনি কৰে। মুদ্ৰা চাহিদা আৰু যোগান সমান কৰি লক্ষ্য কৰা সুদৰ হাৰ কাৰ্যকৰী কৰা হয়। সাম্যাৱস্থাত <math> C_t=Y_t. </math> সেয়ে মুদ্ৰা চাহিদা <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t)^{\gamma/\gamma_m}. </math> তাত্ত্বিকভাৱে কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math>R_t^n</math> বা <math>M_t</math> যিকোনো এটাক নীতিৰ সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। কিন্তু মুদ্ৰা চাহিদাত অভিঘাত থাকিলে <math>M_t</math> স্থিৰ ৰখাৰ ফলত <math>R_t^n</math> সলনি হ'ব। নামিক মূল্য অনমনীয় হ'লে এই পৰিৱৰ্তনে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি <math>a_m</math> যাদৃচ্ছিক হয়, তেন্তে স্থিৰ <math>M_t</math>-ৰ অধীনত <math>R_t^n</math> সলনি হ'ব। বাস্তৱত কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ মুখ্য হ্ৰস্বম্যাদী সঁজুলি আন্তঃবেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ বজাৰৰ সুদৰ হাৰ। আমেৰিকাত ইয়াক Federal Funds Rate বুলি কোৱা হয়। স্বেচ্ছাচাৰৰ ফলত ই বেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ সুদৰ হাৰৰ সৈতেও জড়িত। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰাসংগিক মুদ্ৰা চাহিদা হ'ল বেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ চাহিদা। আমাৰ আৰ্হিত কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰা চাহিদা পূৰণ কৰে। সেয়ে এই প্ৰতিষ্ঠানগত সূক্ষ্মতা মূল ফলাফলৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় নহয়। == ৰাজকোষীয় নীতি == মুদ্ৰা সৃষ্টিৰ পৰা চৰকাৰে যি আয় পায়, সেয়া এককালীন হস্তান্তৰ হিচাপে গৃহস্থক ঘূৰাই দিয়া হয়। সেয়ে চৰকাৰৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} = TR_t. </math> এই মুহূৰ্তত চৰকাৰী ব্যয় উপেক্ষা কৰা হৈছে। == বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা == এই আৰ্হিত এটা সাম্যাৱস্থা হ'ল বণ্টন <math> (Y_t,C_t,L_t) </math> আৰু মূল্য ব্যৱস্থা <math> (Z_t,W_t,P_t,P_t^o,R_t^n,Q_t,MC_t) </math> য'ত সকলো গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে নিজৰ সীমাবদ্ধতাৰ অধীনত অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সকলো বজাৰ পৰিষ্কাৰ হয়। সকলো সম্পদ সীমাবদ্ধতাও পূৰণ হয়। এই সকলোবোৰ নিৰ্ণয় হয় অন্তৰ্জাত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা <math> P_{t-1} </math> আৰু বহিৰ্জাত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা <math> A_t,\qquad \upsilon_t </math> প্ৰদত্ত থাকোঁতে। ব্যৱহাৰত সাম্যাৱস্থাক আঠটা অজ্ঞাত ৰাশিৰ ভেক্টৰ হিচাপে লিখিব পাৰি: <math> (Y_t,C_t,L_t,P_t,P_t^o,R_t^n,Q_t,MC_t). </math> এই আঠটা অজ্ঞাত ৰাশি আঠটা সমীকৰণে নিৰ্ধাৰণ কৰে। <math>P_{t-1}</math>, <math>A_t</math> আৰু আকাংক্ষিত ওপৰলাভ প্ৰদত্ত। মুঠ আকাংক্ষিত ওপৰলাভ হ'ল <math> 1+\mu = \frac{1}{1-1/\varepsilon} = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> সেয়ে <math> \mu = \frac{1}{1-1/\varepsilon}-1. </math> সাম্যাৱস্থাৰ সমীকৰণসমূহক তিনিটা ভাগত সংগঠিত কৰাটো সুবিধাজনক। এইবোৰ হ'ল সামগ্ৰিক চাহিদা, সামগ্ৰিক যোগান আৰু নীতি। === আংশিক আৰু সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত উপভোগ === আংশিক সাম্যাৱস্থাত এজন গৃহস্থই <math> Z_t,\quad W_t,\quad P_t,\quad R_t^n,\quad \Pi_t,\quad Q_t </math> প্ৰদত্ত বুলি গণ্য কৰে। গৃহস্থৰ অইলাৰ সমীকৰণ হ'ল <math> C_t^{-\gamma} = E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\}. </math> বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> আংশিক সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থই অইলাৰ সমীকৰণ অনুসৰি সময়ৰ মাজত উপভোগ মসৃণ কৰে। লগতে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ বাজেট সীমাবদ্ধতাসমূহ পূৰণ কৰে। বিত্তীয় বজাৰ ঘৰ্ষণহীন হ'লে <math>C_t</math> গৃহস্থৰ মুঠ সম্পদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মুঠ সম্পদত বিত্তীয় সম্পদ আৰু ভৱিষ্যতৰ শ্ৰম আয়ৰ ৰেহাইযুক্ত মূল্য দুয়ো থাকে। সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত অতিৰিক্ত বজাৰ-পৰিষ্কাৰ চৰ্ত আৰোপ কৰা হয়। সাম্যাৱস্থাত <math> B_t=0, </math> <math> TR_t-\frac{M_t-M_{t-1}}{P_t}=0, </math> আৰু স্থিৰ সামগ্ৰিক মূলধনৰ বাবে <math> K_{t+1}-K_t=0. </math> লগতে, <math> \frac{W_t}{P_t}L_t = \frac{1-\alpha}{1+\mu_t}Y_t, </math> <math> Z_tK_t = \frac{\alpha}{1+\mu_t}Y_t, </math> আৰু ব্যৱসায়ৰ লাভ <math> \Pi_t = \mu_t \left( \frac{W_t}{P_t}L_t+Z_tK_t \right). </math> সেয়ে <math> \Pi_t = \frac{\mu_t}{1+\mu_t}Y_t. </math> এই সকলোবোৰ গৃহস্থৰ বাজেট সীমাবদ্ধতাত বহুৱালে <math> C_t=Y_t. </math> সেয়ে ব্যক্তিগত বাজেট সীমাবদ্ধতাসমূহ পূৰণ হোৱা আৰু সামষ্টিক সম্পদ সীমাবদ্ধতা পূৰণ হোৱা একে কথা। অইলাৰ সমীকৰণৰ সৈতে একেলগে <math> C_t = \left[ E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত উপভোগ অইলাৰ সমীকৰণ আৰু সম্পদ সীমাবদ্ধতা দুয়োটাৰে দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয়। === সামগ্ৰিক চাহিদা === প্ৰথম সামগ্ৰিক চাহিদা সমীকৰণ হ'ল সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> Y_t=C_t. </math> (1) দ্বিতীয় সমীকৰণ হ'ল উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ: <math> C_t = \left[ E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> (2) মূলধন আৰু বণ্ডৰ অইলাৰ সমীকৰণ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{ MC_{t+1}\alpha Y_{t+1}/K+Q_{t+1} }{ Q_t } \right\}. </math> (3) ইয়াত <math> Z_t = MC_t\alpha\frac{Y_t}{K}, </math> আৰু <math> MC_t = \frac{1}{1+\mu_t}. </math> সমীকৰণ (2)-এ সামগ্ৰিক চাহিদা আৰু বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ বিপৰীত সম্পৰ্ক দেখুৱায়। এই আৰ্হিত সামগ্ৰিক চাহিদা কেৱল উপভোগৰ সমান। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math>-ও নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়। === সামগ্ৰিক যোগান === সামষ্টিক উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = A_tK^\alpha L_t^{1-\alpha}V_t. </math> (4) শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K}{L_t} \right)^\alpha = \frac{1}{MC_t} \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> (5) মূল্য সূচক হ'ল <math> P_t = \left[ \theta P_{t-1}^{1-\varepsilon} + (1-\theta)(P_t^o)^{1-\varepsilon} \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> (6) সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} \left[ \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right]^{-\varepsilon} Y_{t+i} \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0. </math> (7) লগতে, <math> \frac{1}{MC_t} = 1+\mu_t. </math> === মুদ্ৰা খণ্ড === মুদ্ৰা নীতিৰ টেইলৰ নিয়ম হ'ল <math> R_t^n = R^n \left( \frac{P_t}{P_{t-1}} \right)^{\phi_\pi} \left( \frac{Y_t}{Y_t^*} \right)^{\phi_y} e^{\upsilon_t}. </math> (8) মুদ্ৰা চাহিদা হ'ল <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t)^{\gamma/\gamma_m}. </math> (9) কিন্তু কেন্দ্ৰীয় বেংকে সুদৰ হাৰৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সমীকৰণটো মূল বাস্তৱ আৰু নামিক সচলসমূহ সমাধান কৰিবলৈ প্ৰয়োজন নহয়। কেন্দ্ৰীয় বেংকে লক্ষ্য কৰা <math>R_t^n</math> সমৰ্থন কৰিবলৈ <math>M_t</math> সলনি কৰে। সেয়ে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সমীকৰণে প্ৰয়োজনীয় নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math>M_t</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই যুক্তিৰ বাবে <math>M_t/P_t</math>-ৰ <math>C_t</math>-ৰ ওপৰত পৃথক পোণপটীয়া প্ৰভাৱ নথকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। == নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থা == আৰ্হিত প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ সমাধানৰ পৰা বিচ্যুতি সৃষ্টি কৰা দুটা ঘৰ্ষণ আছে। প্ৰথমটো অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা। মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় হ'লেও ওপৰলাভৰ বাবে উৎপাদন প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তলত থাকে। দ্বিতীয়টো হ'ল স্তৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ বাবে হোৱা নামিক অনমনীয়তা। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহয়। উৎপাদন নমনীয়-মূল্য বা স্বাভাৱিক উৎপাদনৰ চাৰিওফালে সলনি হ'ব পাৰে। নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থা দুটা কাৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰথমতে, মূল্যসমূহ সমন্বয় হোৱাৰ লগে লগে অৰ্থব্যৱস্থা এই সাম্যাৱস্থাৰ ফালে যায়। দ্বিতীয়তে, ই মুদ্ৰা নীতিৰ বাবে এটা মানদণ্ড প্ৰদান কৰে। === নমনীয় মূল্যত বাস্তৱ সচল === নমনীয় মূল্যৰ অধীনত ওপৰলাভ স্থিৰ: <math> 1+\mu. </math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰক <math> R_{t+1}^* = R_t^n E_t \left\{ \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} </math> বুলি লিখোঁ। নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাত <math> Y_t^* = C_t^*. </math> উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t^* = A_tK^\alpha(L_t^*)^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K}{L_t^*} \right)^\alpha = (1+\mu) \frac{(L_t^*)^\varphi}{(C_t^*)^{-\gamma}}. </math> উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} R_{t+1}^* \right\}. </math> মূলধন আৰু বণ্ডৰ সমান প্ৰতিদানৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} R_{t+1}^* \right\} = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} \frac{ \frac{1}{1+\mu}\alpha Y_{t+1}^*/K+Q_{t+1}^* }{ Q_t^* } \right\}. </math> এই ব্যৱস্থা মূলধন স্থিৰ কৰা RBC আৰ্হিৰ সৈতে অতি মিল আছে। পাৰ্থক্যটো হ'ল <math> 1+\mu = \frac{1}{MC}. </math> এই ওপৰলাভে স্থিৰ অৱস্থাৰ মানসমূহ সলনি কৰে। কিন্তু স্থিৰ অৱস্থাৰ বাহিৰত স্থানীয় গতিশীলতা RBC আৰ্হিৰ সৈতে একে। নমনীয় মূল্যত মুদ্ৰা নিৰপেক্ষ। === নমনীয় মূল্যত নামিক সচল === নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাত মূল্য স্তৰ মুদ্ৰা চাহিদাৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত হয়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t^*)^{\gamma/\gamma_m}. </math> লগতে, <math> Y_t^* = \left[ E_t \left\{ R_{t+1}^* \beta (Y_{t+1}^*)^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> বাস্তৱ আৰু নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্পৰ্ক <math> R_{t+1}^* = R_t^n E_t \left\{ \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> আনুমানিকভাৱে, <math> R_t^n \approx E_t \left\{ R_{t+1}^* \frac{P_{t+1}}{P_t} \right\}. </math> <math>R_t^n</math> স্থিৰ ৰাখিলে <math>P_t</math> আৰু <math>M_t</math>-ৰ মাজত ধনাত্মক সম্পৰ্ক থাকে। এইটো মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ তত্ত্বৰ মূল ফলাফল। আকৌ, <math> R_t^n \approx R_{t+1}^* E_t \left\{ \frac{P_{t+1}}{P_t} \right\}. </math> সেয়ে বৰ্তমানৰ মূল্য স্তৰ <math>P_t</math> কেৱল বৰ্তমানৰ <math>M_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ই ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত <math>M_{t+i}</math>-ৰ ওপৰতো ধনাত্মকভাৱে নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। কাৰণ <math>M_t/P_t</math> নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়। আকৌ নামিক সুদৰ হাৰ ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত মূল্য স্তৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অতি-মুদ্ৰাস্ফীতিত এই প্ৰত্যাশাৰ প্ৰভাৱ গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ব পাৰে। ভৱিষ্যতে অধিক মুদ্ৰা বৃদ্ধিৰ প্ৰত্যাশাই বৰ্তমানৰ মূল্যৰ বৃদ্ধি বৰ্তমানৰ মুদ্ৰা বৃদ্ধিতকৈ অধিক কৰিব পাৰে। == শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ নিৰ্ধাৰিত স্থিৰ অৱস্থা == শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ নিৰ্ধাৰিত স্থিৰ অৱস্থা নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাৰ সৈতে মিলে। ইয়াত <math>A_t</math> নিজৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ মান <math>A</math>-ত থাকে। সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> Y=C. </math> উৎপাদন: <math> Y = AK^\alpha L^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰ: <math> (1-\alpha)A \left( \frac{K}{L} \right)^\alpha = (1+\mu) \frac{L^\varphi}{C^{-\gamma}}. </math> অইলাৰ চৰ্ত: <math> 1 = \beta R^* = \beta R^n. </math> মূলধনৰ প্ৰতিদান: <math> R^n = \frac{ \frac{1}{1+\mu}\alpha Y/K+Q }{ Q }. </math> মুদ্ৰা চাহিদা: <math> \frac{M}{P} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R^n} \right)^{-1/\gamma_m} Y^{\gamma/\gamma_m}. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিত <math> \frac{P'}{P}=1. </math> সেয়ে <math> R^n=R=\beta^{-1}. </math> <math>M</math>-ক কোনো স্থিৰ স্তৰত ৰাখিব পাৰি। তেতিয়া <math>P</math> <math>M</math>-ৰ সমানুপাতিক। সেয়ে স্থিৰ অৱস্থাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ তত্ত্ব প্ৰযোজ্য। লগতে, ওপৰলাভ <math>\mu</math> বৃদ্ধি পালে <math> Y,\qquad C,\qquad L </math> হ্ৰাস পায়। == লগ-ৰেখাকৃত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি == এতিয়া শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে আৰ্হিটোৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমান উলিয়াম। আগৰ অধ্যায়ৰ দৰে, সাধাৰণ সচল <math>X_t</math>-ৰ বাবে <math> x_t = \log X_t-\log X. </math> কিন্তু <math>r_t^n</math>, <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math>-ৰ বাবে অলপ বেলেগ সংজ্ঞা ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। নামিক সুদৰ হাৰৰ লগ আনুমানিকভাৱে <math> r_t^n \approx \log R_t^n. </math> <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math> ক্ৰমে নামিক মূল্য স্তৰ আৰু নামিক মুদ্ৰা ভঁৰালৰ লগ স্তৰ। সংজ্ঞায়িত কৰোঁ <math> \rho \equiv -\log\beta. </math> <math>\rho</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ নিট বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ আনুমানিক মান: <math> \rho \approx \beta^{-1}-1. </math> লগ-ৰেখাকৰণ কৰা হয় শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে: <math> A_t=A, </math> আৰু <math> \frac{P_t}{P_{t-1}}=1. </math> === সামগ্ৰিক চাহিদাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === সম্পদ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t=c_t. </math> (10) উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> c_t = -\sigma \left[ r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right] + E_t\left\{c_{t+1}\right\}. </math> (11) য'ত <math> \sigma = \frac{1}{\gamma}. </math> মুদ্ৰাস্ফীতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \pi_t = p_t-p_{t-1}. </math> বণ্ড আৰু মূলধনৰ প্ৰতিদান সমান কৰাৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n - E_t\pi_{t+1} - \rho = E_t \left\{ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - q_t \right\}. </math> (12) ইয়াত <math> \nu = \frac{1}{ \alpha MC\,Y/K+1 }, </math> <math> Q=1, </math> আৰু <math> z_{t+1} = mc_{t+1}+y_{t+1}. </math> === মূলধনৰ মূল্য === সমীকৰণ (12) পুনৰ লিখিলে <math> q_t = E_t \left[ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) \right]. </math> (13) এই সমীকৰণ আগলৈ পুনৰাবৃত্তি কৰিলে <math> q_t = E_t \sum_{i=0}^{\infty} \nu^i \left[ (1-\nu) (mc_{t+1+i}+y_{t+1+i}) - \left( r_{t+i}^n-\pi_{t+1+i}-\rho \right) \right]. </math> (15) সেয়ে মূলধনৰ লগ মূল্য ভৱিষ্যতৰ উপাৰ্জনৰ লগ-ৰৈখিক প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত মূল্যৰ সমান। যদি আৰ্হিত মূলধন পৰিৱৰ্তনশীল কৰা হয়, তেন্তে বিনিয়োগ <math>q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। === সামগ্ৰিক যোগানৰ লগ-ৰেখাকৰণ === আকাংক্ষিত স্থিৰ অৱস্থাৰ ওপৰলাভক <math> \mu^* </math> বুলি লিখোঁ। ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \widehat{\mu}_t = \mu_t-\mu^*. </math> তেতিয়া উৎপাদন ফলনৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> y_t = a_t+(1-\alpha)l_t. </math> (16) শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত <math> a_t-\alpha l_t = \widehat{\mu}_t + \varphi l_t + \gamma c_t. </math> (17) আৰু <math> \widehat{\mu}_t = -mc_t. </math> মূল্য সূচকৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t = \theta p_{t-1} + (1-\theta)p_t^o. </math> (18) সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t^o = (1-\theta\beta) E_t \sum_{i=0}^{\infty} (\theta\beta)^i (mc_{t+i}+p_{t+i}). </math> (19) এইটো পুনৰাবৃত্তিমূলক ৰূপত <math> p_t^o = (1-\theta\beta)(mc_t+p_t) + \theta\beta E_t\left\{p_{t+1}^o\right\}. </math> (20) যিহেতু <math> mc_t = \log MC_t-\log MC, </math> সেয়ে <math> mc_t+p_t </math> নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ লগ বিচ্যুতি। === মুদ্ৰা নীতিৰ লগ-ৰেখাকৰণ === শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাত উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ পৰা <math> r^n=r=\rho. </math> টেইলৰ নিয়মৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y(y_t-y_t^*) + \upsilon_t. </math> (21) মুদ্ৰা চাহিদাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> m_t-p_t = k + \frac{\gamma}{\gamma_m}y_t - \eta r_t^n, </math> য'ত <math> k = \frac{1}{\gamma_m}\log a_m + \frac{\gamma}{\gamma_m}y, </math> আৰু <math> \eta = \frac{1}{\gamma_m(R^n-1)}. </math> আকৌ, সুদৰ হাৰৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰা বাবে মূল আৰ্হি সমাধান কৰিবলৈ এই মুদ্ৰা চাহিদা সমীকৰণৰ প্ৰয়োজন নাই। কেন্দ্ৰীয় বেংকে লক্ষ্য কৰা <math>r_t^n</math> সমৰ্থন কৰিবলৈ <math>m_t</math> সলনি কৰে। === নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === নমনীয় মূল্যত ওপৰলাভ সদায় আকাংক্ষিত স্তৰত থাকে: <math> \mu_t=\mu^*. </math> সেয়ে <math> \widehat{\mu}_t=0. </math> নমনীয়-মূল্য সচলসমূহ <math> (y_t^*,c_t^*,l_t^*,r_{t+1}^*) </math> তলৰ সমীকৰণসমূহে নিৰ্ধাৰণ কৰে। সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> y_t^* = c_t^*. </math> অইলাৰ সমীকৰণ: <math> c_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\left\{c_{t+1}^*\right\}. </math> উৎপাদন: <math> y_t^* = a_t + (1-\alpha)l_t^*. </math> শ্ৰম বজাৰ: <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma c_t^*. </math> যিহেতু <math> y_t^*=c_t^*, </math> সেয়ে <math>y_t^*</math> আৰু <math>l_t^*</math> তলৰ দুটা সমীকৰণে যৌথভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> y_t^* = a_t+(1-\alpha)l_t^*, </math> আৰু <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma y_t^*. </math> স্বাভাৱিক বাস্তৱ সুদৰ হাৰ তলৰ সমীকৰণৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত হয়: <math> y_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\left\{y_{t+1}^*\right\}. </math> == IS/AS ৰূপ == ওপৰৰ লগ-ৰৈখিক ব্যৱস্থাটোক দুটা মুখ্য সমীকৰণলৈ সংকুচিত কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো IS বক্ৰ। ই উৎপাদনৰ চাহিদা আৰু বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ বিপৰীত সম্পৰ্ক দেখুৱায়: <math> y_t = -\sigma \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) + E_t y_{t+1}. </math> (22) দ্বিতীয়টো সামগ্ৰিক যোগান বা AS বক্ৰ: <math> \pi_t = \lambda (y_t-y_t^*) + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> (23) ইয়াত <math> \lambda = \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta} \kappa, </math> আৰু <math>\kappa</math> হ'ল <math>y_t</math>-ৰ সাপেক্ষে <math>mc_t</math>-ৰ স্থিতিস্থাপকতা। স্বাভাৱিক উৎপাদন হ'ল <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় উৎপাদন ফাঁকৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়: <math> mc_t = \kappa (y_t-y_t^*). </math> সেয়ে ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি <math> \widehat{\mu}_t = -\kappa (y_t-y_t^*). </math> অৰ্থাৎ ওপৰলাভ প্ৰতিচক্ৰীয়। শ্ৰম ফাঁকো প্ৰতিচক্ৰীয়। নামিক সুদৰ হাৰ <math>r_t^n</math> টেইলৰ নিয়ম, সমীকৰণ (21), অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত হয়। এই ৰূপত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ মুখ্য গতিশীলতা স্পষ্ট হয়। IS বক্ৰই সুদৰ হাৰ আৰু সামগ্ৰিক চাহিদাৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। AS বক্ৰই উৎপাদন ফাঁক আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। মুদ্ৰা নীতিয়ে নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি এই দুয়োটাক সংযোগ কৰে। n9hrkkxqx0h8xzmjuaawzwrtjdqs7ls 7290072 7290070 2026-08-20T02:05:36Z IKHazarika 628806 7290072 wikitext text/x-wiki আগৰ অধ্যায়সমূহত আমি বাস্তৱ ব্যৱসায় চক্ৰ আৰ্হি অধ্যয়ন কৰিছিলোঁ। সেই আৰ্হিত গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। বজাৰসমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। মূল্য নমনীয়। বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে মিলে। এতিয়া আমি এই গাঁথনিৰ ওপৰত '''নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি''' গঢ়িম। মূল গতিশীল সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাৰ গাঁথনি একেই থাকিব। কিন্তু কেইটামান নতুন বৈশিষ্ট্য যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা নীতি, মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা অধ্যয়ন কৰিব পৰা যাব। এই অধ্যায়ত প্ৰথমে গৃহস্থৰ উপভোগ, শ্ৰম, সঞ্চয় আৰু মুদ্ৰা চাহিদাৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। তাৰ পাছত ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম, মূলধন আৰু মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ নিৰ্ণয় অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ মুদ্ৰা নীতি আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা যোগ কৰা হ'ব। তাৰ পাছত আৰ্হিটোৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ উলিওৱা হ'ব। সেই ৰূপৰ সহায়ত সামগ্ৰিক চাহিদা, মুদ্ৰাস্ফীতি, স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ, নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ আৰু তাৰল্য ফান্দ অধ্যয়ন কৰিব পাৰিম। == প্ৰেৰণা == নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ আঁৰত কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰায়োগিক পৰ্যবেক্ষণ আছে। প্ৰথমতে, মুদ্ৰা নীতিয়ে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা যায়। ১৯৭৯–৮০ চনত আমেৰিকাত পল ভলকাৰৰ অধীনত মুদ্ৰা নীতি কঠোৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পাছত এক গভীৰ মন্দাৱস্থা আহিছিল। ভেক্টৰ স্ব-পশ্চাদগমন বা VAR-ভিত্তিক অধ্যয়নেও মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাতৰ বাস্তৱ প্ৰভাৱ দেখুৱায়। দ্বিতীয়তে, নামিক মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় নহয়। ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ মূল্য তথ্যত ব্যৱসায়ে মূল্য বহু সময়লৈ একে ৰখা দেখা যায়। বিক্ৰীৰ সাময়িক মূল্য পৰিৱৰ্তন বাদ দিলে গড়ে মূল্য প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ থাকিব পাৰে। তৃতীয়তে, শ্ৰমৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন আৰু উপভোগ-অৱসৰৰ প্ৰান্তীয় প্ৰতিস্থাপন হাৰৰ মাজৰ ব্যৱধান ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হয়। ইয়াক '''শ্ৰম ফাঁক''' বা ''labor wedge'' বুলি কোৱা হয়। মন্দাৱস্থাত এই ফাঁক বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ পৰা নিয়োগ প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তুলনাত অত্যধিক হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা দেখা যায়। == আৰ্হিটোৰ মূল উপাদান == আমাৰ আৰম্ভণিৰ বিন্দু এটা গতিশীল সম্ভাব্য সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা আৰ্হি। মূলতঃ ই আগৰ RBC আৰ্হিৰ গাঁথনি। ইয়াত তিনিটা মুখ্য পৰিৱৰ্তন কৰা হ'ব। প্ৰথমতে, '''মুদ্ৰা''' যোগ কৰা হ'ব। নামিক সচল আৰু মুদ্ৰা নীতি অধ্যয়ন কৰিবলৈ মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন। দ্বিতীয়তে, '''অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত ব্যৱসায়ে নিজ নিজ সামগ্ৰীৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। ই স্বাভাৱিক স্তৰৰ ওপৰত বা তলত উৎপাদনৰ বিচ্যুতি বুজিবলৈও সহায় কৰে। তৃতীয়তে, '''নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা''' যোগ কৰা হ'ব। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহ'ব পাৰে। শ্ৰম ফাঁকো ব্যৱসায় চক্ৰৰ সৈতে সলনি হ'ব পাৰে। হ্ৰস্বম্যাদী মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু উৎপাদনৰ গতিশীলতাও ইয়াৰ সহায়ত বুজিব পাৰি। == অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশ == অৰ্থব্যৱস্থাত এটা '''প্ৰতিনিধি গৃহস্থ''' আছে। গৃহস্থই অন্তিম সামগ্ৰী <math>C_t</math> উপভোগ কৰে। ই <math>L_t</math> শ্ৰম যোগান ধৰে। গৃহস্থই বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \frac{M_t}{P_t} </math> ৰাখিব পাৰে। ই মূলধন <math>K_t</math>-ৰ মালিক। এই মূলধন ব্যৱসায়ক ভাড়াত দিয়া হয়। গৃহস্থই এক-কালীন ব্যক্তিগত discount bond <math>B_t</math>-ও ৰাখিব পাৰে। এই বণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক নামিক মুদ্ৰা প্ৰদান কৰে। সাম্যাৱস্থাত বণ্ডৰ নিট যোগান শূন্য। অৰ্থব্যৱস্থাত দুবিধ ব্যৱসায় আছে। '''অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ প্ৰতিযোগিতামূলক। ই বিভিন্ন মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰি অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। '''মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়'''সমূহ একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে পৃথকীকৃত সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে <math>K_t(f)</math> মূলধন আৰু <math>L_t(f)</math> শ্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱসায়সমূহে নিজৰ নামিক মূল্য <math>P_t(f)</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। কিন্তু সকলো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে। চৰকাৰে মুদ্ৰা আৰু ৰাজকোষীয় নীতি পৰিচালনা কৰে। সৰলতাৰ বাবে সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ বুলি ধৰা হ'ব। কিন্তু মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math> অন্তৰ্জাত। বিনিয়োগ সহজেই আৰ্হিত যোগ কৰিব পাৰি। তেনে কৰিলে বিনিয়োগ <math>Q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। সুবিধাৰ বাবে স্থিৰ অৱস্থাত বৃদ্ধি শূন্য বুলি ধৰা হ'ব। প্ৰথমে প্ৰযুক্তিগত অভিঘাত আৰু মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত অধ্যয়ন কৰা হ'ব। পাছলৈ পছন্দৰ অভিঘাতৰ ৰূপত চাহিদাৰ অভিঘাতো যোগ কৰা হ'ব। অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা আৰু নামিক অনমনীয়তাৰ বাবে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা এতিয়া সামাজিক পৰিকল্পনাকাৰীৰ সমাধানৰ সৈতে একে নহয়। সেয়ে বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা পৃথককৈ গঢ়িব লাগিব। == মুদ্ৰাৰ বিষয়ে কিছু কথা == সাধাৰণ অৰ্থত মুদ্ৰা হ'ল বিনিময়ত সাধাৰণভাৱে গ্ৰহণযোগ্য বস্তু। মুদ্ৰাৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু তাৰল্যৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। তাৰল্যৰ অৰ্থ হ'ল মূল্যৰ বিশেষ ক্ষতি নোহোৱাকৈ সহজে লেনদেন কৰিব পৰা ক্ষমতা। মুদ্ৰাৰ এটা ৰূপ হ'ল চৰকাৰী মুদ্ৰা বা ''outside money''। নগদ মুদ্ৰা ইয়াৰ উদাহৰণ। ই চৰকাৰৰ দায়। আন এটা ৰূপ হ'ল ''inside money''। বেংক আমানত ইয়াৰ উদাহৰণ। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ দায়। মুদ্ৰা বিনিময়ৰ মাধ্যম। ই মূল্যৰ এককো। লগতে ই মূল্য সঞ্চয়ৰ মাধ্যম। কিন্তু মুদ্ৰাই সাধাৰণতে অ-মুদ্ৰাগত সম্পদতকৈ কম নামিক প্ৰতিদান দিয়ে। বহু ক্ষেত্ৰত নগদ মুদ্ৰাৰ নামিক প্ৰতিদান শূন্য। সেয়ে এটা পুৰণি প্ৰশ্ন উঠে। অধিক প্ৰতিদান দিয়া সম্পদ থাকিলে মানুহে মুদ্ৰা কিয় ৰাখে? নব্য-ধ্ৰুপদী আৰ্হিত এই প্ৰশ্ন সহজ নহয়। কাৰণ তাত বিনিময়ৰ প্ৰক্ৰিয়া সাধাৰণতে স্পষ্টকৈ আৰ্হিবদ্ধ কৰা নহয়। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত মুদ্ৰাৰ বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা হ'ল '''মূল্যৰ একক''' হিচাপে ইয়াৰ ভূমিকা। নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। বহু ক্ষেত্ৰত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ ''cashless limit'' অধ্যয়ন কৰা হয়। তাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ অতি সৰু হ'ব পাৰে। তথাপি নামিক মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। == গৃহস্থৰ নিৰ্ণয় সমস্যা == === পছন্দ === গৃহস্থই তলৰ প্ৰত্যাশিত জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_0 \left\{ \sum_{t=0}^{\infty} \beta^t \left[ \frac{1}{1-\gamma}C_t^{1-\gamma} + \frac{a_m}{1-\gamma_m} \left(\frac{M_t}{P_t}\right)^{1-\gamma_m} - \frac{1}{1+\varphi}L_t^{1+\varphi} \right] \right\}, </math> য'ত <math> \gamma,\gamma_m,\varphi>0. </math> মুদ্ৰাক উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ পৰা গৃহস্থই সুবিধা পায়। এই সুবিধা <math> \frac{M_t}{P_t} </math> বৃদ্ধি পালে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু প্ৰান্তীয় সুবিধা হ্ৰাস পায়। এই ৰূপটো মুদ্ৰা চাহিদা সৃষ্টি কৰাৰ এটা সৰল উপায়। ইয়াৰ প্ৰেৰণা Baumol–Tobin ধৰণৰ inventory-theoretic মুদ্ৰা চাহিদা আৰ্হিৰ পৰা আহিব পাৰে। তাত লেনদেনৰ বাবে মুদ্ৰাৰ প্ৰয়োজন আৰু মুদ্ৰা আহৰণৰ নিৰ্দিষ্ট ব্যয়ৰ মাজত বাছনি থাকে। ইয়াৰ বিকল্প আৰ্হিও আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, Lucas-ৰ ''cash-in-advance'' চৰ্ত লিখিব পাৰি: <math> C_t \leq \frac{M_t}{P_t}. </math> আন এটা পদ্ধতিত বিনিময়ক search-and-matching সমস্যাৰ ৰূপত আৰ্হিবদ্ধ কৰিব পাৰি। === বাজেট সীমাবদ্ধতা === তলৰ ৰাশিসমূহ সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \frac{W_t}{P_t} </math> হ'ল বাস্তৱ মজুৰি। <math> Z_t </math> হ'ল মূলধনৰ ভাড়াৰ হাৰ। <math> \Pi_t </math> হ'ল একচেটীয়া প্ৰতিযোগী ব্যৱসায়সমূহৰ লাভ। <math> TR_t </math> হ'ল চৰকাৰী হস্তান্তৰ। <math> R_t^n </math> হ'ল মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। <math> Q_t </math> হ'ল মূলধনৰ মূল্য। গৃহস্থই <math> \left\{ C_t,\, L_t,\, \frac{M_t}{P_t},\, \frac{B_{t+1}}{P_t},\, K_{t+1} \right\}_{t\geq0} </math> বাছি লয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য ওপৰৰ জীৱনকালীন উপযোগ সৰ্বাধিক কৰা। প্ৰতি সময়ৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> ইয়াৰ লগতে পঞ্জি আঁচনি অনুমোদিত নহয়। অৰ্থাৎ গৃহস্থই আন্তঃসময়িক বাজেট সীমাবদ্ধতা পূৰণ কৰিব লাগিব। এক-কালীন discount bond-ৰ আজিৰ মূল্য হ'ল <math> \frac{1}{R_t^n}. </math> ই পৰৱৰ্তী সময়ত এক একক মুদ্ৰা দিয়ে। সেয়ে <math> R_t^n = \frac{1}{1/R_t^n}. </math> সকলো গৃহস্থ সদৃশ। সেয়ে সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থসমূহৰ মাজত বণ্ডৰ নিট বাণিজ্য নাথাকে। ফলত <math> B_t=0. </math> তথাপি বণ্ড আৰ্হিত ৰখাটো উপযোগী। ইয়াৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তৰ পৰা নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়। === প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ === শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> মূলধনৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{Z_{t+1}+Q_{t+1}}{Q_t} \right\}. </math> বণ্ডৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> মুদ্ৰাৰ বাবে উপভোগ আৰু সঞ্চয়ৰ চৰ্ত হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} + \frac{ a_m \left( M_t/P_t \right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} }. </math> নামিক বণ্ডৰ বাস্তৱ মুঠ প্ৰতিদান হ'ল <math> R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} = R_{t+1}, </math> য'ত <math>R_{t+1}</math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰ। নামিক প্ৰতিদান <math>R_t^n</math> সময় <math>t</math>-তেই নিশ্চিতভাৱে জনা যায়। সেই কাৰণেই ইয়াৰ সময় সূচক <math>t</math>। বাস্তৱ প্ৰতিদানৰ বাবে <math>P_{t+1}</math> জানিব লাগে। সেয়ে ইয়াক <math>R_{t+1}</math> বুলি লিখা হৈছে। নিট নামিক সুদৰ হাৰৰ শূন্য নিম্ন সীমা হ'ল <math> R_t^n-1\geq0. </math> সেয়ে <math> R_t^n\geq1. </math> যদি <math> R_t^n>1, </math> তেন্তে গৃহস্থই মুদ্ৰা ৰাখিবলৈ <math> \frac{ a_m \left(M_t/P_t\right)^{-\gamma_m} }{ C_t^{-\gamma} } >0 </math> হ'ব লাগিব। == মুদ্ৰা চাহিদা == গৃহস্থৰ সমস্যাটো মুদ্ৰা উপযোগ ফলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাহিৰে আগৰ ধৰণৰেই। মুদ্ৰাৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত আৰু বণ্ডৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সম্বন্ধ পোৱা যায়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} C_t^{\gamma/\gamma_m}. </math> যদি উপযোগ লগাৰিদমিক হয়, অৰ্থাৎ <math> \gamma=1,\qquad\gamma_m=1, </math> তেন্তে <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1} C_t. </math> এই মুদ্ৰা চাহিদাৰ ৰূপটো স্বাভাৱিক। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে ঋণাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>R_t^n</math> মুদ্ৰা ৰখাৰ সুযোগ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰে। বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা <math>C_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়। <math>C_t</math>-ক আনুমানিকভাৱে লেনদেনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাপ বুলি ভাবিব পাৰি। সাধাৰণতে বাস্তৱ মুদ্ৰা ভঁৰালৰ এটা পৰিতৃপ্তি স্তৰ আছে বুলি ধৰা হয়। ইয়াক <math> \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)} </math> বুলি লিখোঁ। এই স্তৰৰ ওপৰত মুদ্ৰা ৰখাৰ প্ৰান্তীয় সুবিধা শূন্য। সেয়ে <math> R_t^n\rightarrow1 </math> হ'লে <math> \frac{M_t}{P_t} \rightarrow \overline{\left(\frac{M_t}{P_t}\right)}. </math> নামিক মূল্য <math>P_t</math> অনমনীয় হ'লে কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰাৰ যোগান সলনি কৰি নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পাছত আমি দেখিম যে নামিক সুদৰ হাৰৰ ওপৰত এই নিয়ন্ত্ৰণে কেন্দ্ৰীয় বেংকক হ্ৰস্বম্যাদী বাস্তৱ সুদৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ দিয়ে। তাৰ ফলত বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াক '''মুদ্ৰাৰ অনিৰপেক্ষতা''' বুলি কোৱা হয়। === মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা === ধৰি লওঁ নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math> \overline M </math> স্থিৰ। তেতিয়া বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান হ'ল <math> \frac{\overline M}{P}. </math> মুদ্ৰা চাহিদা নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। মুদ্ৰা বজাৰৰ সাম্যাৱস্থাত বাস্তৱ মুদ্ৰা চাহিদা আৰু বাস্তৱ মুদ্ৰা যোগান সমান হয়। এই সাম্যাৱস্থাই নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে। == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায় == অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ সমজাতীয় অন্তিম সামগ্ৰী <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰে। ইয়াৰ বাবে পৃথকীকৃত মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>Y_t(f)</math> ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ এটা একক মাপৰ ধাৰাবাহিকতা আছে। প্ৰতিটো সামগ্ৰী <math>f</math> দ্বাৰা সূচীত। অন্তিম সামগ্ৰীৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}, </math> য'ত <math> \varepsilon>1. </math> <math>\varepsilon</math> হ'ল মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীসমূহৰ মাজৰ স্থিৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা। এই উৎপাদন ফলনত স্কেলৰ প্ৰতি স্থিৰ প্ৰতিদান আছে। প্ৰতিটো পৃথক মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। কাৰণ <math> \frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}<1. </math> === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === অন্তিম সামগ্ৰী ব্যৱসায়ে নিৰ্দিষ্ট <math>Y_t</math> উৎপাদন কৰিবলৈ প্ৰত্যেক <math>f</math>-ৰ বাবে <math>Y_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ মুঠ নামিক খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \int_0^1 P_t(f)Y_t(f)\,df, </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_t = \left[ \int_0^1 Y_t(f)^{\frac{\varepsilon-1}{\varepsilon}} df \right]^{\frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}}. </math> সকলো <math>P_t(f)</math> ব্যৱসায়টোৰ বাবে প্ৰদত্ত। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ পৰা মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা পোৱা যায়: <math> Y_t(f) = \left[ \frac{P_t(f)}{P_t} \right]^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে আপেক্ষিক মূল্য বৃদ্ধি পালে কোনো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰীৰ চাহিদা হ্ৰাস পায়। এই উৎপাদন ফলন আৰু খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা অন্তিম সামগ্ৰীৰ নামিক মূল্য সূচকো পোৱা যায়: <math> P_t = \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> অন্তিম সামগ্ৰীৰ বাস্তৱ মূল্য এক বুলি স্বাভাৱিকীকৰণ কৰা হয়। == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায় == মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়সমূহ গৃহস্থৰ মালিকানাধীন। এই ব্যৱসায়সমূহ <math> f\in[0,1] </math> দ্বাৰা সূচীত। প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে এটা পৃথকীকৃত সামগ্ৰী উৎপাদন কৰে। সেয়ে ই একচেটীয়া প্ৰতিযোগী। ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t(f) = A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha}, </math> য'ত <math>A_t</math> প্ৰযুক্তিৰ মাপক আৰু <math> 0<\alpha<1. </math> <math>\alpha</math> হ'ল মূলধনৰ অংশ। মূলধন ব্যৱসায়সমূহৰ মাজত সম্পূৰ্ণ চলনশীল। ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়ত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ পৰা গৃহস্থৰ মূলধন ভাড়াত লয়। == মূল্য নিৰ্ধাৰণ == ক্ষুদ্ৰ স্তৰৰ তথ্যত ব্যৱসায়ে নামিক মূল্য গড়ে প্ৰায় ন মাহ স্থিৰ ৰখা দেখা যায়। সেয়ে আৰ্হিত ব্যৱসায়ে মূল্য সঘনাই সলনি নকৰে বুলি ধৰিব লাগিব। মূল্যৰ অনমনীয়তা আৰ্হিবদ্ধ কৰাৰ দুটা মুখ্য পদ্ধতি আছে। '''অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সময় অন্তৰ্জাত। ব্যৱসায়ৰ অৱস্থাৰ ওপৰত ইয়াৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ভৰ কৰে। '''সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ'''ত মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বহিৰ্জাত। অৱস্থা-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ এটা প্ৰচলিত আৰ্হিত মূল্য সলনি কৰাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট খৰচ থাকে। ইয়াক ''menu cost'' বুলি কোৱা হয়। ব্যৱসায়ৰ আকাংক্ষিত মূল্য আৰু বৰ্তমান মূল্যৰ ব্যৱধান যথেষ্ট ডাঙৰ হ'লেহে মূল্য সলনি কৰাৰ লাভে এই নিৰ্দিষ্ট খৰচ অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ ফলত অন্তৰ্জাত <math>Ss</math> সীমা সৃষ্টি হয়। আকাংক্ষিত মূল্য এই সীমাৰ ভিতৰত থাকিলে ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি নকৰে। সীমাৰ বাহিৰলৈ গ'লেহে মূল্য সলনি কৰে। এই পদ্ধতিৰ এটা সমস্যা আছে। বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ বৰ্তমান মূল্য <math>Ss</math> সীমাৰ পৰা বেলেগ বেলেগ দূৰত্বত থাকিব পাৰে। সেয়ে মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনাও ব্যৱসায়ভেদে বেলেগ হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ব্যৱসায় একত্ৰিত কৰি সামষ্টিক আৰ্হি গঢ়া কঠিন হয়। === কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণ === মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত অধিক সহজ সময়-নিৰ্ভৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কালভো আৰ্হিত প্ৰতিটো সময়ত ব্যৱসায় এটাই <math> 1-\theta </math> সম্ভাৱনাৰে মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়। ই <math> \theta </math> সম্ভাৱনাৰে নিজৰ মূল্য স্থিৰ ৰাখে। সকলো ব্যৱসায়ৰ মূল্য সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা একে। এই সম্ভাৱনা সময়ৰ সৈতে স্বাধীন। ব্যৱসায়সমূহৰ মাজতো স্বাধীন। কোনো ব্যৱসায়ে কিমান সময় ধৰি মূল্য স্থিৰ ৰাখিছে তাৰ ওপৰতো এই সম্ভাৱনা নিৰ্ভৰ নকৰে। ইয়াৰ ফলত সামষ্টিকীকৰণ সহজ হয়। মূল্য গড়ে কিমান সময় স্থিৰ থাকে সেয়া হ'ল <math> (1-\theta) \sum_{i=1}^{\infty} \theta^{i-1}i = \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i = \frac{1}{1-\theta}. </math> === মূল্য সলনি কৰা আৰু মূল্য স্থিৰ ৰখা ব্যৱসায় === যি ব্যৱসায়ে সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পায়, সেই ব্যৱসায়ে <math> P_t(f),\qquad Y_t(f),\qquad K_t(f),\qquad L_t(f) </math> বাছি লয়। ই উৎপাদন প্ৰযুক্তি আৰু নিজৰ চাহিদা বক্ৰৰ অধীনত প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে। যি ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰিব নোৱাৰে, সি নিজৰ স্থিৰ মূল্যত অহা চাহিদা পূৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} \geq1, </math> য'ত <math> MC_t^n(f) </math> হ'ল নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়। উত্থানৰ সময়ত নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>MC_t^n(f)</math> বৃদ্ধি পাব পাৰে। কিন্তু <math>P_t(f)</math> অনমনীয়। সেয়ে মূল্যৰ ওপৰলাভ <math> \frac{P_t(f)}{MC_t^n(f)} </math> হ্ৰাস পায়। সেয়ে আৰ্হিটোৱে '''প্ৰতিচক্ৰীয় ওপৰলাভ''' সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ইয়াৰ পৰা প্ৰতিচক্ৰীয় শ্ৰম ফাঁকো সৃষ্টি হয়। ব্যৱসায়ে মূল্য সলনি কৰক বা নকৰক, নিৰ্দিষ্ট উৎপাদন চাহিদা পূৰণ কৰিবলৈ <math>K_t(f)</math> আৰু <math>L_t(f)</math> এনেদৰে বাছি লয় যাতে খৰচ ন্যূনতম হয়। === খৰচ ন্যূনতমকৰণ === ব্যৱসায় <math>f</math>-এ <math>L_t(f)</math> আৰু <math>K_t(f)</math> বাছি লয়। ই তলৰ বাস্তৱ খৰচ ন্যূনতম কৰে: <math> \frac{W_t}{P_t}L_t(f) + Z_tK_t(f), </math> এই চৰ্তৰ অধীনত: <math> A_tK_t(f)^\alpha L_t(f)^{1-\alpha} - \overline Y \geq0. </math> এই সীমাবদ্ধতাৰ লাগ্ৰাঞ্জ গুণক <math> MC_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ইয়াক উৎপাদনৰ বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। শ্ৰমৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{W_t/P_t} {(1-\alpha)Y_t(f)/L_t(f)} = MC_t(f). </math> মূলধনৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> \frac{Z_t} {\alpha Y_t(f)/K_t(f)} = MC_t(f). </math> === প্ৰান্তীয় ব্যয় === দুটা প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{L_t(f)}{K_t(f)} = \frac{1-\alpha}{\alpha} \frac{Z_t}{W_t/P_t} = \frac{L_t}{K_t}. </math> সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ৰ শ্ৰম-মূলধন অনুপাত একে। প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্তসমূহ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে প্ৰান্তীয় ব্যয় পোৱা যায়: <math> MC_t(f) = \frac{1}{A_t} \left( \frac{W_t/P_t}{1-\alpha} \right)^{1-\alpha} \left( \frac{Z_t}{\alpha} \right)^\alpha \equiv MC_t. </math> সেয়ে <math> MC_t(f)=MC_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় <math>W_t/P_t</math>, <math>Z_t</math> আৰু <math>A_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী, কেঁচা সামগ্ৰী বা শক্তিৰ অভাৱ হ'লে এই উপাদানসমূহৰ ব্যয় তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে। তাৰ ফলত প্ৰান্তীয় ব্যয় বৃদ্ধি হয়। এই প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ বৃদ্ধি মূল্যলৈ সঞ্চাৰিত হ'লে মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধি পায়। === প্ৰান্তীয় ব্যয়, ওপৰলাভ আৰু শ্ৰম ফাঁক === ব্যৱসায় <math>f</math>-ৰ মুঠ ওপৰলাভক <math> 1+\mu_t(f) </math> বুলি লিখোঁ। ই হ'ল <math> 1+\mu_t(f) = \frac{P_t(f)/P_t}{MC_t}. </math> মূল্য সূচকৰ সংজ্ঞাৰ পৰা <math> \frac{ \left[ \int_0^1 P_t(f)^{1-\varepsilon} df \right]^{1/(1-\varepsilon)} }{ P_t } = 1. </math> সেয়ে গড় মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu_t \equiv \frac{1}{MC_t}. </math> আকৌ, <math> 1+\mu_t = \frac{1}{MC_t} = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ W_t/P_t }. </math> গৃহস্থৰ শ্ৰম যোগানৰ চৰ্ত <math> \frac{W_t}{P_t} = \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}} </math> ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> 1+\mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} }. </math> সেয়ে <math> \mu_t = \frac{ (1-\alpha)A_t(K/L_t)^\alpha }{ L_t^\varphi/C_t^{-\gamma} } -1. </math> এই ৰাশিটোৱেই শ্ৰম ফাঁক। নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিয়ে তথ্যত দেখা প্ৰতিচক্ৰীয় <math>\mu_t</math> সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সৰ্বোত্তম মূল্য নিৰ্ধাৰণ == সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা ব্যৱসায়ে এটা নতুন মূল্য বাছি লয়। ইয়াক <math> P_t^o(f) </math> বুলি লিখোঁ। এই মূল্যটো কেৱল সময় <math>t</math>-ৰ লাভৰ বাবে বাছি লোৱা নহয়। ব্যৱসায়ে ভৱিষ্যতৰ বহু সময়ত এই একে মূল্য ৰাখিবলগীয়া হ'ব পাৰে। সেয়ে ই সকলো সম্ভাব্য ভৱিষ্যৎ লাভ বিবেচনা কৰে। মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ে <math> P_t^o(f) </math> বাছি লৈ তলৰ প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত লাভ সৰ্বাধিক কৰে: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) Y_{t,t+i}(f) \right], </math> এই চাহিদা চৰ্তৰ অধীনত: <math> Y_{t,t+i}(f) = \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i}. </math> ইয়াত <math> \Lambda_{t,i} = \beta^i \frac{C_{t+i}^{-\gamma}}{C_t^{-\gamma}} </math> হ'ল সম্ভাব্য ৰেহাই গুণক। চাহিদা চৰ্তটো উদ্দেশ্য ফলনত বহুৱালে সমস্যাটো এনেদৰে লিখিব পাৰি: <math> \max_{P_t^o(f)} E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \left[ \Lambda_{t,i} \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} - MC_{t+i} \right) \left( \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right)^{-\varepsilon} Y_{t+i} \right]. </math> সময় <math>t</math>-ত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে সমস্যা সমাধান কৰে। সেয়ে সকলো ব্যৱসায়ে একে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য বাছি লয়: <math> P_t^o(f)=P_t^o. </math> প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0, </math> য'ত স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ ওপৰলাভ <math> 1+\mu = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> এই চৰ্তটোৱে সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে। ব্যৱসায়ে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় দুয়োটাই বিবেচনা কৰে। ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ক মূল্য সলনি নকৰাৰ সম্ভাৱনা আৰু সম্ভাব্য ৰেহাই গুণকে ওজন দিয়ে। === নমনীয় মূল্যৰ মানদণ্ড === আগৰ অংশত মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা ব্যৱসায়ৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ চৰ্ত পাইছিলোঁ: <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} Y_{t,t+i}(f) \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0. </math> প্ৰথমে সম্পূৰ্ণ নমনীয় মূল্যৰ বিশেষ ক্ষেত্ৰটো চাওঁ। যদি <math> \theta=0, </math> তেন্তে প্ৰতিটো ব্যৱসায়ে প্ৰতিটো সময়তে মূল্য সলনি কৰিব পাৰে। ওপৰৰ চৰ্তটো তেতিয়া <math> \frac{P_t^o}{P_t} = (1+\mu)MC_t </math> হয়। নমনীয় মূল্যত সকলো সদৃশ ব্যৱসায়ে একে মূল্য বাছি লয়। সেয়ে <math> P_t^o=P_t. </math> ফলত <math> 1 = (1+\mu)MC_t. </math> অথবা, <math> MC_t = \frac{1}{1+\mu}. </math> সেয়ে আকাংক্ষিত ওপৰলাভ স্থিৰ। ইয়াৰ মান কেৱল চাহিদাৰ প্ৰতিস্থাপন স্থিতিস্থাপকতা <math>\varepsilon</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। যদি <math> \theta>0, </math> তেন্তে ব্যৱসায়ে মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰোঁতে ভৱিষ্যতৰ কথাও বিবেচনা কৰিব লাগে। সৰ্বোত্তম মূল্যত ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ৰাজহৰ প্ৰত্যাশিত বৰ্তমান মূল্য আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ প্ৰত্যাশিত বৰ্তমান মূল্য সমান হয়। == মূল্য সূচক আৰু সামষ্টিকীকৰণ == === মূল্য সূচক === সময় <math>t</math>-ত মূল্য সলনি কৰাৰ সুযোগ পোৱা সকলো ব্যৱসায়ে একে নতুন মূল্য <math> P_t^o </math> বাছি লয়। মূল্য সলনি নকৰা ব্যৱসায়সমূহ মুঠ ব্যৱসায়ৰ পৰা যাদৃচ্ছিকভাৱে নিৰ্বাচিত। সেয়ে এই ব্যৱসায়সমূহৰ গড় মূল্য আগৰ সময়ৰ সামগ্ৰিক মূল্য স্তৰ <math>P_{t-1}</math>। ফলত অন্তিম সামগ্ৰীৰ মূল্য সূচক <math> P_t = \left[ \theta P_{t-1}^{1-\varepsilon} + (1-\theta)(P_t^o)^{1-\varepsilon} \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> এই সমীকৰণত <math>P_{t-1}</math> পোণপটীয়াকৈ <math>P_t</math>-ত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াৰ ফলত নামিক জড়তা সৃষ্টি হয়। === উৎপাদনৰ সামষ্টিকীকৰণ === প্ৰতিটো মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ব্যৱসায়ৰ উৎপাদন হ'ল <math> Y_t(f) = A_t \left( \frac{K_t(f)}{L_t(f)} \right)^\alpha L_t(f). </math> খৰচ ন্যূনতমকৰণৰ পৰা সকলো ব্যৱসায়ৰ মূলধন-শ্ৰম অনুপাত একে: <math> \frac{K_t(f)}{L_t(f)} = \frac{K_t}{L_t}. </math> সেয়ে <math> \int_0^1Y_t(f)\,df = A_t \left( \frac{K_t}{L_t} \right)^\alpha \int_0^1L_t(f)\,df. </math> যিহেতু <math> \int_0^1L_t(f)\,df=L_t, </math> সেয়ে <math> \int_0^1Y_t(f)\,df = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> আনফালে, মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী <math>f</math>-ৰ চাহিদা <math> Y_t(f) = \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} Y_t. </math> সেয়ে <math> Y_t \int_0^1 \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} df = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}. </math> ফলত সামষ্টিক উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = A_tK_t^\alpha L_t^{1-\alpha}V_t, </math> য'ত <math> V_t = \left[ \int_0^1 \left( \frac{P_t(f)}{P_t} \right)^{-\varepsilon} df \right]^{-1}. </math> এই <math>V_t</math> আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণৰ বাবে হোৱা সম্পদৰ ভুল বণ্টন দেখুৱায়। <math> V_t\leq1. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাত সকলো ব্যৱসায়ৰ আপেক্ষিক মূল্য এক: <math> \frac{P_t(f)}{P_t}=1. </math> সেয়ে <math> V_t=1. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমানত <math>V_t</math>-ৰ বিচ্যুতি নোহোৱা হয়। কাৰণ <math> \log\left(\frac{P_t(f)}{P_t}\right) </math> ৰ গড় শূন্য হ'ব লাগে। কিন্তু দ্বিতীয় ক্ৰমৰ আসন্নমানত <math>V_t</math> থাকে। সেয়ে কল্যাণ বিশ্লেষণত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ। <math>V_t</math> আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচৰণৰ সৈতে হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ অৰ্থ সহজ। আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণে বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ উৎপাদন আৰু নিয়োগৰ বিচ্ছুৰণ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু প্ৰান্তীয় উৎপাদন হ্ৰাসমান। সেয়ে এই নিয়োগ-বিচ্ছুৰণে সামগ্ৰিক উৎপাদন দক্ষতা কমায়। কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণত মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে আপেক্ষিক মূল্য সলনি কৰে। অধিক মুদ্ৰাস্ফীতি বা অধিক মূল্যহ্ৰাসে আপেক্ষিক মূল্যৰ বিচ্ছুৰণ বৃদ্ধি কৰে। এই পথেৰেই মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে কল্যাণ ব্যয় সৃষ্টি কৰিব পাৰে। == সম্পদৰ সীমাবদ্ধতা == এই সৰল আৰ্হিত সামগ্ৰিক মূলধনৰ যোগান স্থিৰ। বিনিয়োগ নাই। সেয়ে <math> Y_t=C_t. </math> আৰু <math> K_t=K. </math> == মুদ্ৰা নীতি == === টেইলৰ নিয়ম === <math> Y_t^* </math> দ্বাৰা উৎপাদনৰ '''স্বাভাৱিক স্তৰ''' বুজোৱা হ'ব। এইটো নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাত উৎপাদনৰ স্তৰ। <math> R^n </math> হ'ল স্থিৰ অৱস্থাৰ মুঠ নামিক সুদৰ হাৰ। কেন্দ্ৰীয় বেংকে তলৰ সৰল প্ৰতিক্ৰিয়া নিয়ম অনুসৰি নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> R_t^n = R^n \left( \frac{P_t}{P_{t-1}} \right)^{\phi_\pi} \left( \frac{Y_t}{Y_t^*} \right)^{\phi_y} e^{\upsilon_t}. </math> য'ত <math> \phi_\pi>1, \qquad \phi_y>0. </math> <math>\upsilon_t</math> হ'ল মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাত। এই নিয়মক '''টেইলৰ নিয়ম''' বুলি কোৱা হয়। জন টেইলৰে যুক্তি দিছিল যে এনে নিয়মে আমেৰিকাৰ মুদ্ৰা নীতিৰ যথেষ্ট ভাল বৰ্ণনা দিয়ে। এনে নিয়মৰ স্থিৰীকৰণ গুণো আছে। পাছত আমি দেখিম <math>\phi_\pi>1</math> চৰ্তটো কিয় বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। সৰ্বোত্তম মুদ্ৰা নীতিৰ সৈতেও এই নিয়মৰ তুলনা কৰা হ'ব। === সুদৰ হাৰৰ লক্ষ্য কাৰ্যকৰী কৰা === কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math>R_t^n</math>-ৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ পাছত মুদ্ৰাৰ যোগান <math>M_t</math> সলনি কৰে। মুদ্ৰা চাহিদা আৰু যোগান সমান কৰি লক্ষ্য কৰা সুদৰ হাৰ কাৰ্যকৰী কৰা হয়। সাম্যাৱস্থাত <math> C_t=Y_t. </math> সেয়ে মুদ্ৰা চাহিদা <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t)^{\gamma/\gamma_m}. </math> তাত্ত্বিকভাৱে কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math>R_t^n</math> বা <math>M_t</math> যিকোনো এটাক নীতিৰ সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। কিন্তু মুদ্ৰা চাহিদাত অভিঘাত থাকিলে <math>M_t</math> স্থিৰ ৰখাৰ ফলত <math>R_t^n</math> সলনি হ'ব। নামিক মূল্য অনমনীয় হ'লে এই পৰিৱৰ্তনে বাস্তৱ অৰ্থব্যৱস্থাতো প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি <math>a_m</math> যাদৃচ্ছিক হয়, তেন্তে স্থিৰ <math>M_t</math>-ৰ অধীনত <math>R_t^n</math> সলনি হ'ব। বাস্তৱত কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ মুখ্য হ্ৰস্বম্যাদী সঁজুলি আন্তঃবেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ বজাৰৰ সুদৰ হাৰ। আমেৰিকাত ইয়াক Federal Funds Rate বুলি কোৱা হয়। স্বেচ্ছাচাৰৰ ফলত ই বেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ সুদৰ হাৰৰ সৈতেও জড়িত। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰাসংগিক মুদ্ৰা চাহিদা হ'ল বেংক সংৰক্ষিত মুদ্ৰাৰ চাহিদা। আমাৰ আৰ্হিত কেন্দ্ৰীয় বেংকে মুদ্ৰা চাহিদা পূৰণ কৰে। সেয়ে এই প্ৰতিষ্ঠানগত সূক্ষ্মতা মূল ফলাফলৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় নহয়। == ৰাজকোষীয় নীতি == মুদ্ৰা সৃষ্টিৰ পৰা চৰকাৰে যি আয় পায়, সেয়া এককালীন হস্তান্তৰ হিচাপে গৃহস্থক ঘূৰাই দিয়া হয়। সেয়ে চৰকাৰৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} = TR_t. </math> এই মুহূৰ্তত চৰকাৰী ব্যয় উপেক্ষা কৰা হৈছে। == বিকেন্দ্ৰীকৃত সাম্যাৱস্থা == এই আৰ্হিত এটা সাম্যাৱস্থা হ'ল বণ্টন <math> (Y_t,C_t,L_t) </math> আৰু মূল্য ব্যৱস্থা <math> (Z_t,W_t,P_t,P_t^o,R_t^n,Q_t,MC_t) </math> য'ত সকলো গৃহস্থ আৰু ব্যৱসায়ে নিজৰ সীমাবদ্ধতাৰ অধীনত অনুকূল নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। সকলো বজাৰ পৰিষ্কাৰ হয়। সকলো সম্পদ সীমাবদ্ধতাও পূৰণ হয়। এই সকলোবোৰ নিৰ্ণয় হয় অন্তৰ্জাত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা <math> P_{t-1} </math> আৰু বহিৰ্জাত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা <math> A_t,\qquad \upsilon_t </math> প্ৰদত্ত থাকোঁতে। ব্যৱহাৰত সাম্যাৱস্থাক আঠটা অজ্ঞাত ৰাশিৰ ভেক্টৰ হিচাপে লিখিব পাৰি: <math> (Y_t,C_t,L_t,P_t,P_t^o,R_t^n,Q_t,MC_t). </math> এই আঠটা অজ্ঞাত ৰাশি আঠটা সমীকৰণে নিৰ্ধাৰণ কৰে। <math>P_{t-1}</math>, <math>A_t</math> আৰু আকাংক্ষিত ওপৰলাভ প্ৰদত্ত। মুঠ আকাংক্ষিত ওপৰলাভ হ'ল <math> 1+\mu = \frac{1}{1-1/\varepsilon} = \frac{\varepsilon}{\varepsilon-1}. </math> সেয়ে <math> \mu = \frac{1}{1-1/\varepsilon}-1. </math> সাম্যাৱস্থাৰ সমীকৰণসমূহক তিনিটা ভাগত সংগঠিত কৰাটো সুবিধাজনক। এইবোৰ হ'ল সামগ্ৰিক চাহিদা, সামগ্ৰিক যোগান আৰু নীতি। === আংশিক আৰু সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত উপভোগ === আংশিক সাম্যাৱস্থাত এজন গৃহস্থই <math> Z_t,\quad W_t,\quad P_t,\quad R_t^n,\quad \Pi_t,\quad Q_t </math> প্ৰদত্ত বুলি গণ্য কৰে। গৃহস্থৰ অইলাৰ সমীকৰণ হ'ল <math> C_t^{-\gamma} = E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\}. </math> বাজেট সীমাবদ্ধতা হ'ল <math> C_t = \frac{W_t}{P_t}L_t + Z_tK_t + \Pi_t + TR_t - \frac{M_t-M_{t-1}}{P_t} - \frac{(1/R_t^n)B_{t+1}-B_t}{P_t} - Q_t(K_{t+1}-K_t). </math> আংশিক সাম্যাৱস্থাত গৃহস্থই অইলাৰ সমীকৰণ অনুসৰি সময়ৰ মাজত উপভোগ মসৃণ কৰে। লগতে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ বাজেট সীমাবদ্ধতাসমূহ পূৰণ কৰে। বিত্তীয় বজাৰ ঘৰ্ষণহীন হ'লে <math>C_t</math> গৃহস্থৰ মুঠ সম্পদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মুঠ সম্পদত বিত্তীয় সম্পদ আৰু ভৱিষ্যতৰ শ্ৰম আয়ৰ ৰেহাইযুক্ত মূল্য দুয়ো থাকে। সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত অতিৰিক্ত বজাৰ-পৰিষ্কাৰ চৰ্ত আৰোপ কৰা হয়। সাম্যাৱস্থাত <math> B_t=0, </math> <math> TR_t-\frac{M_t-M_{t-1}}{P_t}=0, </math> আৰু স্থিৰ সামগ্ৰিক মূলধনৰ বাবে <math> K_{t+1}-K_t=0. </math> লগতে, <math> \frac{W_t}{P_t}L_t = \frac{1-\alpha}{1+\mu_t}Y_t, </math> <math> Z_tK_t = \frac{\alpha}{1+\mu_t}Y_t, </math> আৰু ব্যৱসায়ৰ লাভ <math> \Pi_t = \mu_t \left( \frac{W_t}{P_t}L_t+Z_tK_t \right). </math> সেয়ে <math> \Pi_t = \frac{\mu_t}{1+\mu_t}Y_t. </math> এই সকলোবোৰ গৃহস্থৰ বাজেট সীমাবদ্ধতাত বহুৱালে <math> C_t=Y_t. </math> সেয়ে ব্যক্তিগত বাজেট সীমাবদ্ধতাসমূহ পূৰণ হোৱা আৰু সামষ্টিক সম্পদ সীমাবদ্ধতা পূৰণ হোৱা একে কথা। অইলাৰ সমীকৰণৰ সৈতে একেলগে <math> C_t = \left[ E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাত উপভোগ অইলাৰ সমীকৰণ আৰু সম্পদ সীমাবদ্ধতা দুয়োটাৰে দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয়। === সামগ্ৰিক চাহিদা === প্ৰথম সামগ্ৰিক চাহিদা সমীকৰণ হ'ল সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> Y_t=C_t. </math> (1) দ্বিতীয় সমীকৰণ হ'ল উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ: <math> C_t = \left[ E_t \left\{ R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \beta C_{t+1}^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> (2) মূলধন আৰু বণ্ডৰ অইলাৰ সমীকৰণ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}}{C_t} \right)^{-\gamma} \frac{ MC_{t+1}\alpha Y_{t+1}/K+Q_{t+1} }{ Q_t } \right\}. </math> (3) ইয়াত <math> Z_t = MC_t\alpha\frac{Y_t}{K}, </math> আৰু <math> MC_t = \frac{1}{1+\mu_t}. </math> সমীকৰণ (2)-এ সামগ্ৰিক চাহিদা আৰু বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ বিপৰীত সম্পৰ্ক দেখুৱায়। এই আৰ্হিত সামগ্ৰিক চাহিদা কেৱল উপভোগৰ সমান। মূলধনৰ মূল্য <math>Q_t</math>-ও নামিক সুদৰ হাৰ <math>R_t^n</math>-ৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়। === সামগ্ৰিক যোগান === সামষ্টিক উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t = A_tK^\alpha L_t^{1-\alpha}V_t. </math> (4) শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K}{L_t} \right)^\alpha = \frac{1}{MC_t} \frac{L_t^\varphi}{C_t^{-\gamma}}. </math> (5) মূল্য সূচক হ'ল <math> P_t = \left[ \theta P_{t-1}^{1-\varepsilon} + (1-\theta)(P_t^o)^{1-\varepsilon} \right]^{\frac{1}{1-\varepsilon}}. </math> (6) সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \sum_{i=0}^{\infty} \theta^i \Lambda_{t,i} \left[ \frac{P_t^o(f)}{P_{t+i}} \right]^{-\varepsilon} Y_{t+i} \left[ \frac{P_t^o}{P_{t+i}} - (1+\mu)MC_{t+i} \right] = 0. </math> (7) লগতে, <math> \frac{1}{MC_t} = 1+\mu_t. </math> === মুদ্ৰা খণ্ড === মুদ্ৰা নীতিৰ টেইলৰ নিয়ম হ'ল <math> R_t^n = R^n \left( \frac{P_t}{P_{t-1}} \right)^{\phi_\pi} \left( \frac{Y_t}{Y_t^*} \right)^{\phi_y} e^{\upsilon_t}. </math> (8) মুদ্ৰা চাহিদা হ'ল <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t)^{\gamma/\gamma_m}. </math> (9) কিন্তু কেন্দ্ৰীয় বেংকে সুদৰ হাৰৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰিলে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সমীকৰণটো মূল বাস্তৱ আৰু নামিক সচলসমূহ সমাধান কৰিবলৈ প্ৰয়োজন নহয়। কেন্দ্ৰীয় বেংকে লক্ষ্য কৰা <math>R_t^n</math> সমৰ্থন কৰিবলৈ <math>M_t</math> সলনি কৰে। সেয়ে মুদ্ৰা চাহিদাৰ সমীকৰণে প্ৰয়োজনীয় নামিক মুদ্ৰা ভঁৰাল <math>M_t</math> নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই যুক্তিৰ বাবে <math>M_t/P_t</math>-ৰ <math>C_t</math>-ৰ ওপৰত পৃথক পোণপটীয়া প্ৰভাৱ নথকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। == নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থা == আৰ্হিত প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ সমাধানৰ পৰা বিচ্যুতি সৃষ্টি কৰা দুটা ঘৰ্ষণ আছে। প্ৰথমটো অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা। মূল্য সম্পূৰ্ণ নমনীয় হ'লেও ওপৰলাভৰ বাবে উৎপাদন প্ৰথম-শ্ৰেষ্ঠ স্তৰৰ তলত থাকে। দ্বিতীয়টো হ'ল স্তৰিত মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ বাবে হোৱা নামিক অনমনীয়তা। ইয়াৰ ফলত মুদ্ৰা অনিৰপেক্ষ নহয়। উৎপাদন নমনীয়-মূল্য বা স্বাভাৱিক উৎপাদনৰ চাৰিওফালে সলনি হ'ব পাৰে। নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থা দুটা কাৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰথমতে, মূল্যসমূহ সমন্বয় হোৱাৰ লগে লগে অৰ্থব্যৱস্থা এই সাম্যাৱস্থাৰ ফালে যায়। দ্বিতীয়তে, ই মুদ্ৰা নীতিৰ বাবে এটা মানদণ্ড প্ৰদান কৰে। === নমনীয় মূল্যত বাস্তৱ সচল === নমনীয় মূল্যৰ অধীনত ওপৰলাভ স্থিৰ: <math> 1+\mu. </math> বাস্তৱ সুদৰ হাৰক <math> R_{t+1}^* = R_t^n E_t \left\{ \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\} </math> বুলি লিখোঁ। নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাত <math> Y_t^* = C_t^*. </math> উৎপাদন ফলন হ'ল <math> Y_t^* = A_tK^\alpha(L_t^*)^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত হ'ল <math> (1-\alpha)A_t \left( \frac{K}{L_t^*} \right)^\alpha = (1+\mu) \frac{(L_t^*)^\varphi}{(C_t^*)^{-\gamma}}. </math> উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ হ'ল <math> 1 = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} R_{t+1}^* \right\}. </math> মূলধন আৰু বণ্ডৰ সমান প্ৰতিদানৰ চৰ্ত হ'ল <math> E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} R_{t+1}^* \right\} = E_t \left\{ \beta \left( \frac{C_{t+1}^*}{C_t^*} \right)^{-\gamma} \frac{ \frac{1}{1+\mu}\alpha Y_{t+1}^*/K+Q_{t+1}^* }{ Q_t^* } \right\}. </math> এই ব্যৱস্থা মূলধন স্থিৰ কৰা RBC আৰ্হিৰ সৈতে অতি মিল আছে। পাৰ্থক্যটো হ'ল <math> 1+\mu = \frac{1}{MC}. </math> এই ওপৰলাভে স্থিৰ অৱস্থাৰ মানসমূহ সলনি কৰে। কিন্তু স্থিৰ অৱস্থাৰ বাহিৰত স্থানীয় গতিশীলতা RBC আৰ্হিৰ সৈতে একে। নমনীয় মূল্যত মুদ্ৰা নিৰপেক্ষ। === নমনীয় মূল্যত নামিক সচল === নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাত মূল্য স্তৰ মুদ্ৰা চাহিদাৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত হয়: <math> \frac{M_t}{P_t} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R_t^n} \right)^{-1/\gamma_m} (Y_t^*)^{\gamma/\gamma_m}. </math> লগতে, <math> Y_t^* = \left[ E_t \left\{ R_{t+1}^* \beta (Y_{t+1}^*)^{-\gamma} \right\} \right]^{-1/\gamma}. </math> বাস্তৱ আৰু নামিক সুদৰ হাৰৰ সম্পৰ্ক <math> R_{t+1}^* = R_t^n E_t \left\{ \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> আনুমানিকভাৱে, <math> R_t^n \approx E_t \left\{ R_{t+1}^* \frac{P_{t+1}}{P_t} \right\}. </math> <math>R_t^n</math> স্থিৰ ৰাখিলে <math>P_t</math> আৰু <math>M_t</math>-ৰ মাজত ধনাত্মক সম্পৰ্ক থাকে। এইটো মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ তত্ত্বৰ মূল ফলাফল। আকৌ, <math> R_t^n \approx R_{t+1}^* E_t \left\{ \frac{P_{t+1}}{P_t} \right\}. </math> সেয়ে বৰ্তমানৰ মূল্য স্তৰ <math>P_t</math> কেৱল বৰ্তমানৰ <math>M_t</math>-ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ই ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত <math>M_{t+i}</math>-ৰ ওপৰতো ধনাত্মকভাৱে নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। কাৰণ <math>M_t/P_t</math> নামিক সুদৰ হাৰৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়। আকৌ নামিক সুদৰ হাৰ ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত মূল্য স্তৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অতি-মুদ্ৰাস্ফীতিত এই প্ৰত্যাশাৰ প্ৰভাৱ গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ব পাৰে। ভৱিষ্যতে অধিক মুদ্ৰা বৃদ্ধিৰ প্ৰত্যাশাই বৰ্তমানৰ মূল্যৰ বৃদ্ধি বৰ্তমানৰ মুদ্ৰা বৃদ্ধিতকৈ অধিক কৰিব পাৰে। == শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ নিৰ্ধাৰিত স্থিৰ অৱস্থা == শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ নিৰ্ধাৰিত স্থিৰ অৱস্থা নমনীয় মূল্যৰ সাম্যাৱস্থাৰ সৈতে মিলে। ইয়াত <math>A_t</math> নিজৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ মান <math>A</math>-ত থাকে। সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> Y=C. </math> উৎপাদন: <math> Y = AK^\alpha L^{1-\alpha}. </math> শ্ৰম বজাৰ: <math> (1-\alpha)A \left( \frac{K}{L} \right)^\alpha = (1+\mu) \frac{L^\varphi}{C^{-\gamma}}. </math> অইলাৰ চৰ্ত: <math> 1 = \beta R^* = \beta R^n. </math> মূলধনৰ প্ৰতিদান: <math> R^n = \frac{ \frac{1}{1+\mu}\alpha Y/K+Q }{ Q }. </math> মুদ্ৰা চাহিদা: <math> \frac{M}{P} = a_m^{1/\gamma_m} \left( 1-\frac{1}{R^n} \right)^{-1/\gamma_m} Y^{\gamma/\gamma_m}. </math> শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিত <math> \frac{P'}{P}=1. </math> সেয়ে <math> R^n=R=\beta^{-1}. </math> <math>M</math>-ক কোনো স্থিৰ স্তৰত ৰাখিব পাৰি। তেতিয়া <math>P</math> <math>M</math>-ৰ সমানুপাতিক। সেয়ে স্থিৰ অৱস্থাত মুদ্ৰাৰ পৰিমাণ তত্ত্ব প্ৰযোজ্য। লগতে, ওপৰলাভ <math>\mu</math> বৃদ্ধি পালে <math> Y,\qquad C,\qquad L </math> হ্ৰাস পায়। m25fwiwethakzgeexwexe4lhdw1y9af Wb/as/সামষ্টিক অৰ্থনীতিৰ আধুনিক আৰ্হি/আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ প্ৰয়োগ 0 3802028 7290074 2026-08-20T02:09:24Z IKHazarika 628806 Created page with "== লগ-ৰেখাকৃত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি == এতিয়া শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে আৰ্হিটোৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমান উলিয়াম। আগৰ অধ্যায়ৰ দৰে, সাধাৰণ সচল <math>X_t</math>-ৰ বাবে <..." 7290074 wikitext text/x-wiki == লগ-ৰেখাকৃত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি == এতিয়া শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে আৰ্হিটোৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমান উলিয়াম। আগৰ অধ্যায়ৰ দৰে, সাধাৰণ সচল <math>X_t</math>-ৰ বাবে <math> x_t = \log X_t-\log X. </math> কিন্তু <math>r_t^n</math>, <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math>-ৰ বাবে অলপ বেলেগ সংজ্ঞা ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। নামিক সুদৰ হাৰৰ লগ আনুমানিকভাৱে <math> r_t^n \approx \log R_t^n. </math> <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math> ক্ৰমে নামিক মূল্য স্তৰ আৰু নামিক মুদ্ৰা ভঁৰালৰ লগ স্তৰ। সংজ্ঞায়িত কৰোঁ <math> \rho \equiv -\log\beta. </math> <math>\rho</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ নিট বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ আনুমানিক মান: <math> \rho \approx \beta^{-1}-1. </math> লগ-ৰেখাকৰণ কৰা হয় শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে: <math> A_t=A, </math> আৰু <math> \frac{P_t}{P_{t-1}}=1. </math> === সামগ্ৰিক চাহিদাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === সম্পদ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t=c_t. </math> (10) উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> c_t = -\sigma \left[ r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right] + E_t\left\{c_{t+1}\right\}. </math> (11) য'ত <math> \sigma = \frac{1}{\gamma}. </math> মুদ্ৰাস্ফীতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \pi_t = p_t-p_{t-1}. </math> বণ্ড আৰু মূলধনৰ প্ৰতিদান সমান কৰাৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n - E_t\pi_{t+1} - \rho = E_t \left\{ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - q_t \right\}. </math> (12) ইয়াত <math> \nu = \frac{1}{ \alpha MC\,Y/K+1 }, </math> <math> Q=1, </math> আৰু <math> z_{t+1} = mc_{t+1}+y_{t+1}. </math> === মূলধনৰ মূল্য === সমীকৰণ (12) পুনৰ লিখিলে <math> q_t = E_t \left[ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) \right]. </math> (13) এই সমীকৰণ আগলৈ পুনৰাবৃত্তি কৰিলে <math> q_t = E_t \sum_{i=0}^{\infty} \nu^i \left[ (1-\nu) (mc_{t+1+i}+y_{t+1+i}) - \left( r_{t+i}^n-\pi_{t+1+i}-\rho \right) \right]. </math> (15) সেয়ে মূলধনৰ লগ মূল্য ভৱিষ্যতৰ উপাৰ্জনৰ লগ-ৰৈখিক প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত মূল্যৰ সমান। যদি আৰ্হিত মূলধন পৰিৱৰ্তনশীল কৰা হয়, তেন্তে বিনিয়োগ <math>q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। === সামগ্ৰিক যোগানৰ লগ-ৰেখাকৰণ === আকাংক্ষিত স্থিৰ অৱস্থাৰ ওপৰলাভক <math> \mu^* </math> বুলি লিখোঁ। ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \widehat{\mu}_t = \mu_t-\mu^*. </math> তেতিয়া উৎপাদন ফলনৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> y_t = a_t+(1-\alpha)l_t. </math> (16) শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত <math> a_t-\alpha l_t = \widehat{\mu}_t + \varphi l_t + \gamma c_t. </math> (17) আৰু <math> \widehat{\mu}_t = -mc_t. </math> মূল্য সূচকৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t = \theta p_{t-1} + (1-\theta)p_t^o. </math> (18) সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t^o = (1-\theta\beta) E_t \sum_{i=0}^{\infty} (\theta\beta)^i (mc_{t+i}+p_{t+i}). </math> (19) এইটো পুনৰাবৃত্তিমূলক ৰূপত <math> p_t^o = (1-\theta\beta)(mc_t+p_t) + \theta\beta E_t\left\{p_{t+1}^o\right\}. </math> (20) যিহেতু <math> mc_t = \log MC_t-\log MC, </math> সেয়ে <math> mc_t+p_t </math> নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ লগ বিচ্যুতি। === মুদ্ৰা নীতিৰ লগ-ৰেখাকৰণ === শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাত উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ পৰা <math> r^n=r=\rho. </math> টেইলৰ নিয়মৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y(y_t-y_t^*) + \upsilon_t. </math> (21) মুদ্ৰা চাহিদাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> m_t-p_t = k + \frac{\gamma}{\gamma_m}y_t - \eta r_t^n, </math> য'ত <math> k = \frac{1}{\gamma_m}\log a_m + \frac{\gamma}{\gamma_m}y, </math> আৰু <math> \eta = \frac{1}{\gamma_m(R^n-1)}. </math> আকৌ, সুদৰ হাৰৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰা বাবে মূল আৰ্হি সমাধান কৰিবলৈ এই মুদ্ৰা চাহিদা সমীকৰণৰ প্ৰয়োজন নাই। কেন্দ্ৰীয় বেংকে লক্ষ্য কৰা <math>r_t^n</math> সমৰ্থন কৰিবলৈ <math>m_t</math> সলনি কৰে। === নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === নমনীয় মূল্যত ওপৰলাভ সদায় আকাংক্ষিত স্তৰত থাকে: <math> \mu_t=\mu^*. </math> সেয়ে <math> \widehat{\mu}_t=0. </math> নমনীয়-মূল্য সচলসমূহ <math> (y_t^*,c_t^*,l_t^*,r_{t+1}^*) </math> তলৰ সমীকৰণসমূহে নিৰ্ধাৰণ কৰে। সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> y_t^* = c_t^*. </math> অইলাৰ সমীকৰণ: <math> c_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\left\{c_{t+1}^*\right\}. </math> উৎপাদন: <math> y_t^* = a_t + (1-\alpha)l_t^*. </math> শ্ৰম বজাৰ: <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma c_t^*. </math> যিহেতু <math> y_t^*=c_t^*, </math> সেয়ে <math>y_t^*</math> আৰু <math>l_t^*</math> তলৰ দুটা সমীকৰণে যৌথভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> y_t^* = a_t+(1-\alpha)l_t^*, </math> আৰু <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma y_t^*. </math> স্বাভাৱিক বাস্তৱ সুদৰ হাৰ তলৰ সমীকৰণৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত হয়: <math> y_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\left\{y_{t+1}^*\right\}. </math> == IS/AS ৰূপ == ওপৰৰ লগ-ৰৈখিক ব্যৱস্থাটোক দুটা মুখ্য সমীকৰণলৈ সংকুচিত কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো IS বক্ৰ। ই উৎপাদনৰ চাহিদা আৰু বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ বিপৰীত সম্পৰ্ক দেখুৱায়: <math> y_t = -\sigma \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) + E_t y_{t+1}. </math> (22) দ্বিতীয়টো সামগ্ৰিক যোগান বা AS বক্ৰ: <math> \pi_t = \lambda (y_t-y_t^*) + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> (23) ইয়াত <math> \lambda = \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta} \kappa, </math> আৰু <math>\kappa</math> হ'ল <math>y_t</math>-ৰ সাপেক্ষে <math>mc_t</math>-ৰ স্থিতিস্থাপকতা। স্বাভাৱিক উৎপাদন হ'ল <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় উৎপাদন ফাঁকৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়: <math> mc_t = \kappa (y_t-y_t^*). </math> সেয়ে ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি <math> \widehat{\mu}_t = -\kappa (y_t-y_t^*). </math> অৰ্থাৎ ওপৰলাভ প্ৰতিচক্ৰীয়। শ্ৰম ফাঁকো প্ৰতিচক্ৰীয়। নামিক সুদৰ হাৰ <math>r_t^n</math> টেইলৰ নিয়ম, সমীকৰণ (21), অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত হয়। এই ৰূপত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ মুখ্য গতিশীলতা স্পষ্ট হয়। IS বক্ৰই সুদৰ হাৰ আৰু সামগ্ৰিক চাহিদাৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। AS বক্ৰই উৎপাদন ফাঁক আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। মুদ্ৰা নীতিয়ে নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি এই দুয়োটাক সংযোগ কৰে। [[Category:Wb/as]] 3pq5q43ktrfsowbi632qjomjc0amk1o 7290075 7290074 2026-08-20T02:12:14Z IKHazarika 628806 7290075 wikitext text/x-wiki পূৰ্বৰ পাঠত আধাৰভূত নব্য কেইন্সিয়ান আৰ্হিৰ স্থিৰ ৰূপ গণনা কৰি উলিওৱা হৈছিল শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে। এতিয়া এই পাঠত আমি শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে আৰ্হিটোৰ প্ৰথম ক্ৰমৰ লগ-ৰৈখিক আসন্নমান উলিয়াম। আগৰ অধ্যায়ৰ দৰে, সাধাৰণ সচল <math>X_t</math>-ৰ বাবে <math> x_t = \log X_t-\log X. </math> কিন্তু <math>r_t^n</math>, <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math>-ৰ বাবে অলপ বেলেগ সংজ্ঞা ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। নামিক সুদৰ হাৰৰ লগ আনুমানিকভাৱে <math> r_t^n \approx \log R_t^n. </math> <math>p_t</math> আৰু <math>m_t</math> ক্ৰমে নামিক মূল্য স্তৰ আৰু নামিক মুদ্ৰা ভঁৰালৰ লগ স্তৰ। সংজ্ঞায়িত কৰোঁ <math> \rho \equiv -\log\beta. </math> <math>\rho</math> স্থিৰ অৱস্থাৰ নিট বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ আনুমানিক মান: <math> \rho \approx \beta^{-1}-1. </math> লগ-ৰেখাকৰণ কৰা হয় শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাৰ চাৰিওফালে: <math> A_t=A, </math> আৰু <math> \frac{P_t}{P_{t-1}}=1. </math> === সামগ্ৰিক চাহিদাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === সম্পদ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t=c_t. </math> (10) উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> c_t = -\sigma \left[ r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right] + E_t\left\{c_{t+1}\right\}. </math> (11) য'ত <math> \sigma = \frac{1}{\gamma}. </math> মুদ্ৰাস্ফীতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \pi_t = p_t-p_{t-1}. </math> বণ্ড আৰু মূলধনৰ প্ৰতিদান সমান কৰাৰ চৰ্তৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n - E_t\pi_{t+1} - \rho = E_t \left\{ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - q_t \right\}. </math> (12) ইয়াত <math> \nu = \frac{1}{ \alpha MC\,Y/K+1 }, </math> <math> Q=1, </math> আৰু <math> z_{t+1} = mc_{t+1}+y_{t+1}. </math> === মূলধনৰ মূল্য === সমীকৰণ (12) পুনৰ লিখিলে <math> q_t = E_t \left[ (1-\nu)(mc_{t+1}+y_{t+1}) + \nu q_{t+1} - \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) \right]. </math> (13) এই সমীকৰণ আগলৈ পুনৰাবৃত্তি কৰিলে <math> q_t = E_t \sum_{i=0}^{\infty} \nu^i \left[ (1-\nu) (mc_{t+1+i}+y_{t+1+i}) - \left( r_{t+i}^n-\pi_{t+1+i}-\rho \right) \right]. </math> (15) সেয়ে মূলধনৰ লগ মূল্য ভৱিষ্যতৰ উপাৰ্জনৰ লগ-ৰৈখিক প্ৰত্যাশিত ৰেহাইযুক্ত মূল্যৰ সমান। যদি আৰ্হিত মূলধন পৰিৱৰ্তনশীল কৰা হয়, তেন্তে বিনিয়োগ <math>q_t</math>-ৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হ'ব। === সামগ্ৰিক যোগানৰ লগ-ৰেখাকৰণ === আকাংক্ষিত স্থিৰ অৱস্থাৰ ওপৰলাভক <math> \mu^* </math> বুলি লিখোঁ। ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \widehat{\mu}_t = \mu_t-\mu^*. </math> তেতিয়া উৎপাদন ফলনৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> y_t = a_t+(1-\alpha)l_t. </math> (16) শ্ৰম বজাৰৰ চৰ্ত <math> a_t-\alpha l_t = \widehat{\mu}_t + \varphi l_t + \gamma c_t. </math> (17) আৰু <math> \widehat{\mu}_t = -mc_t. </math> মূল্য সূচকৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t = \theta p_{t-1} + (1-\theta)p_t^o. </math> (18) সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> p_t^o = (1-\theta\beta) E_t \sum_{i=0}^{\infty} (\theta\beta)^i (mc_{t+i}+p_{t+i}). </math> (19) এইটো পুনৰাবৃত্তিমূলক ৰূপত <math> p_t^o = (1-\theta\beta)(mc_t+p_t) + \theta\beta E_t\left\{p_{t+1}^o\right\}. </math> (20) যিহেতু <math> mc_t = \log MC_t-\log MC, </math> সেয়ে <math> mc_t+p_t </math> নামিক প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ লগ বিচ্যুতি। === মুদ্ৰা নীতিৰ লগ-ৰেখাকৰণ === শূন্য মুদ্ৰাস্ফীতিৰ স্থিৰ অৱস্থাত উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণৰ পৰা <math> r^n=r=\rho. </math> টেইলৰ নিয়মৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y(y_t-y_t^*) + \upsilon_t. </math> (21) মুদ্ৰা চাহিদাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ <math> m_t-p_t = k + \frac{\gamma}{\gamma_m}y_t - \eta r_t^n, </math> য'ত <math> k = \frac{1}{\gamma_m}\log a_m + \frac{\gamma}{\gamma_m}y, </math> আৰু <math> \eta = \frac{1}{\gamma_m(R^n-1)}. </math> আকৌ, সুদৰ হাৰৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰা বাবে মূল আৰ্হি সমাধান কৰিবলৈ এই মুদ্ৰা চাহিদা সমীকৰণৰ প্ৰয়োজন নাই। কেন্দ্ৰীয় বেংকে লক্ষ্য কৰা <math>r_t^n</math> সমৰ্থন কৰিবলৈ <math>m_t</math> সলনি কৰে। === নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাৰ লগ-ৰেখাকৰণ === নমনীয় মূল্যত ওপৰলাভ সদায় আকাংক্ষিত স্তৰত থাকে: <math> \mu_t=\mu^*. </math> সেয়ে <math> \widehat{\mu}_t=0. </math> নমনীয়-মূল্য সচলসমূহ <math> (y_t^*,c_t^*,l_t^*,r_{t+1}^*) </math> তলৰ সমীকৰণসমূহে নিৰ্ধাৰণ কৰে। সম্পদ সীমাবদ্ধতা: <math> y_t^* = c_t^*. </math> অইলাৰ সমীকৰণ: <math> c_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\left\{c_{t+1}^*\right\}. </math> উৎপাদন: <math> y_t^* = a_t + (1-\alpha)l_t^*. </math> শ্ৰম বজাৰ: <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma c_t^*. </math> যিহেতু <math> y_t^*=c_t^*, </math> সেয়ে <math>y_t^*</math> আৰু <math>l_t^*</math> তলৰ দুটা সমীকৰণে যৌথভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰে: <math> y_t^* = a_t+(1-\alpha)l_t^*, </math> আৰু <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma y_t^*. </math> স্বাভাৱিক বাস্তৱ সুদৰ হাৰ তলৰ সমীকৰণৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত হয়: <math> y_t^* = -\sigma \left[ r_{t+1}^*-\rho \right] + E_t\left\{y_{t+1}^*\right\}. </math> == IS/AS ৰূপ == ওপৰৰ লগ-ৰৈখিক ব্যৱস্থাটোক দুটা মুখ্য সমীকৰণলৈ সংকুচিত কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো IS বক্ৰ। ই উৎপাদনৰ চাহিদা আৰু বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ বিপৰীত সম্পৰ্ক দেখুৱায়: <math> y_t = -\sigma \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) + E_t y_{t+1}. </math> (22) দ্বিতীয়টো সামগ্ৰিক যোগান বা AS বক্ৰ: <math> \pi_t = \lambda (y_t-y_t^*) + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> (23) ইয়াত <math> \lambda = \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta} \kappa, </math> আৰু <math>\kappa</math> হ'ল <math>y_t</math>-ৰ সাপেক্ষে <math>mc_t</math>-ৰ স্থিতিস্থাপকতা। স্বাভাৱিক উৎপাদন হ'ল <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t. </math> প্ৰান্তীয় ব্যয় উৎপাদন ফাঁকৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়: <math> mc_t = \kappa (y_t-y_t^*). </math> সেয়ে ওপৰলাভৰ বিচ্যুতি <math> \widehat{\mu}_t = -\kappa (y_t-y_t^*). </math> অৰ্থাৎ ওপৰলাভ প্ৰতিচক্ৰীয়। শ্ৰম ফাঁকো প্ৰতিচক্ৰীয়। নামিক সুদৰ হাৰ <math>r_t^n</math> টেইলৰ নিয়ম, সমীকৰণ (21), অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত হয়। এই ৰূপত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ মুখ্য গতিশীলতা স্পষ্ট হয়। IS বক্ৰই সুদৰ হাৰ আৰু সামগ্ৰিক চাহিদাৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। AS বক্ৰই উৎপাদন ফাঁক আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। মুদ্ৰা নীতিয়ে নামিক সুদৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি এই দুয়োটাক সংযোগ কৰে। == নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ == আগৰ অংশত আমি সামগ্ৰিক যোগানৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ লিখিছিলোঁ: <math> \pi_t = \lambda(y_t-y_t^*) + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> এতিয়া এই সমীকৰণটো কেনেকৈ পোৱা যায় সেয়া অধিক স্পষ্টকৈ উলিয়াওঁ। === মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ পৰা মুদ্ৰাস্ফীতিলৈ === সৰ্বোত্তম পুনৰ-নিৰ্ধাৰিত মূল্যৰ পুনৰাবৃত্তিমূলক ৰূপ হ'ল <math> p_t^o = (1-\beta\theta)(mc_t+p_t) + \beta\theta E_t p_{t+1}^o. </math> (24) আনফালে, লগ-ৰৈখিক মূল্য সূচকৰ পৰা <math> p_t = \theta p_{t-1} + (1-\theta)p_t^o. </math> সেয়ে <math> p_t-p_{t-1} = \pi_t = \frac{1-\theta}{\theta} (p_t^o-p_t). </math> (25) সমীকৰণ (24) পুনৰ সাজিলে <math> p_t^o-p_t = (1-\beta\theta)mc_t + \beta\theta E_t \left[ p_{t+1}^o-p_{t+1} + p_{t+1}-p_t \right]. </math> (26) সমীকৰণ (25) ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> \frac{\theta}{1-\theta}\pi_t = (1-\beta\theta)mc_t + \beta\theta E_t \left[ \frac{\theta}{1-\theta}\pi_{t+1} + \pi_{t+1} \right]. </math> (27) সৰল কৰিলে <math> \pi_t = \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta} mc_t + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> (28) এই সমীকৰণে বৰ্তমানৰ মুদ্ৰাস্ফীতিক বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সংযোগ কৰে। === মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় === সমীকৰণ (28) হ'ল <math> \pi_t = \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta} mc_t + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> ইয়াক আগলৈ পুনৰাবৃত্তি কৰিলে <math> \pi_t = E_t \left\{ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^i \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta} mc_{t+i} \right\}. </math> সেয়ে আজিৰ মুদ্ৰাস্ফীতি কেৱল আজিৰ প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ই ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ সম্পূৰ্ণ পথৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰে। ই কালভো মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ স্বাভাৱিক ফল। ব্যৱসায়ে আজিৰ মূল্য বাছোঁতে ভৱিষ্যতেও একে মূল্য ৰাখিবলগীয়া হ'ব পাৰে। সেয়ে ব্যৱসায়ে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰান্তীয় ব্যয় দুয়োটাই বিবেচনা কৰে। শ্ৰম বজাৰত অতিৰিক্ত ঘৰ্ষণ নাথাকিলে বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয় উৎপাদন ফাঁকৰ সমানুপাতিক হয়। === প্ৰান্তীয় ব্যয় আৰু উৎপাদন ফাঁক === নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাৰ লগ-ৰৈখিক সমীকৰণ দুটা হ'ল <math> y_t^* = a_t + (1-\alpha)l_t^*, </math> আৰু <math> a_t-\alpha l_t^* = \varphi l_t^* + \gamma y_t^*. </math> দুটা সমীকৰণ একেলগে সমাধান কৰিলে <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t. </math> (29) এতিয়া অনমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থা চাওঁ। সমীকৰণ (10), (16) আৰু (17) একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে <math> y_t = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t + \frac{mc_t} {(\gamma-1)+\frac{\varphi+1}{1-\alpha}}. </math> (30) সমীকৰণ (29)-ৰ সহায়ত ইয়াক লিখিব পাৰি <math> y_t = y_t^* + \frac{mc_t} {(\gamma-1)+\frac{\varphi+1}{1-\alpha}}. </math> (31) সেয়ে <math> mc_t = \kappa(y_t-y_t^*), </math> (32) য'ত <math> \kappa = (\gamma-1) + \frac{\varphi+1}{1-\alpha}. </math> <math>\kappa</math> হ'ল উৎপাদনৰ সাপেক্ষে বাস্তৱ প্ৰান্তীয় ব্যয়ৰ স্থিতিস্থাপকতা। আকৌ, <math> mc_t=-\widehat{\mu}_t. </math> সেয়ে উৎপাদন ফাঁক ধনাত্মক হ'লে ওপৰলাভ কমে। ওপৰলাভ প্ৰতিচক্ৰীয়। শ্ৰম ফাঁকো প্ৰতিচক্ৰীয়। সমীকৰণ (28) আৰু (32) একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে '''নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ''' পোৱা যায়: <math> \pi_t = \lambda(y_t-y_t^*) + \beta E_t\pi_{t+1}, </math> (33) য'ত <math> \lambda = \frac{(1-\theta)(1-\beta\theta)}{\theta}\kappa. </math> এই সমীকৰণে হ্ৰস্বম্যাদত উৎপাদন ফাঁক আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ মাজত ধনাত্মক সম্পৰ্ক সৃষ্টি কৰে। এই ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ ভৱিষ্যৎমুখী। ইয়াত অতীতৰ মুদ্ৰাস্ফীতি <math>\pi_{t-1}</math> পোণপটীয়াকৈ নাহে। তাৰ সলনি ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত মুদ্ৰাস্ফীতি <math>E_t\pi_{t+1}</math> আহে। == মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ মানক ৰূপ == এতিয়া আৰ্হিটোক তিনিটা মুখ্য সমীকৰণেৰে লিখিব পাৰি। '''IS বক্ৰ:''' <math> y_t = -\sigma \left( r_t^n-E_t\pi_{t+1}-\rho \right) + E_t y_{t+1}. </math> '''AS বা নব্য-কেইন্সীয় ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ:''' <math> \pi_t = \lambda(y_t-y_t^*) + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> '''মুদ্ৰা নীতি:''' <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y(y_t-y_t^*) + \upsilon_t. </math> স্বাভাৱিক উৎপাদন হ'ল <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t. </math> প্ৰযুক্তিৰ অভিঘাতৰ প্ৰক্ৰিয়া হ'ল <math> a_t = \rho_a a_{t-1} + \varepsilon_{at}. </math> মুদ্ৰা নীতিৰ অভিঘাতৰ প্ৰক্ৰিয়া হ'ল <math> \upsilon_t = \rho_m\upsilon_{t-1} + \varepsilon_{mt}. </math> হ্ৰস্বম্যাদত মুদ্ৰা নীতি অনিৰপেক্ষ। উদাহৰণস্বৰূপে, <math> \upsilon_t\uparrow \quad\Longrightarrow\quad r_t^n\uparrow \quad\Longrightarrow\quad y_t\downarrow \quad\Longrightarrow\quad \pi_t\downarrow. </math> এই প্ৰভাৱৰ বাবে নামিক মূল্যৰ অনমনীয়তা অত্যাৱশ্যক। দীৰ্ঘম্যাদত অৱশ্যে মুদ্ৰা নিৰপেক্ষ। == উৎপাদন ফাঁক আৰু স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ == উৎপাদন ফাঁক সংজ্ঞায়িত কৰোঁ: <math> \widetilde{y}_t \equiv y_t-y_t^*. </math> '''স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ''' হ'ল নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাৰ বাস্তৱ সুদৰ হাৰ: <math> r_{t+1}^*. </math> <math>y_t^*</math> আৰু <math>r_{t+1}^*</math> নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাত নিৰ্ধাৰিত হয়। সেয়ে মুদ্ৰা নীতিয়ে এই দুটা সচল নিৰ্ধাৰণ নকৰে। নমনীয়-মূল্য IS সমীকৰণ হ'ল <math> y_t^* = -\sigma (r_{t+1}^*-\rho) + E_t y_{t+1}^*. </math> স্বাভাৱিক উৎপাদন <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t. </math> সেয়ে স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ <math> r_{t+1}^* = \rho + \frac{1}{\sigma} \frac{1+\varphi} {1+\varphi-(1-\gamma)(1-\alpha)} \left( E_t a_{t+1}-a_t \right). </math> যিহেতু <math> E_ta_{t+1}=\rho_a a_t, </math> সেয়ে <math> r_{t+1}^* = \rho + \frac{1}{\sigma} \frac{1+\varphi} {1+\varphi-(1-\gamma)(1-\alpha)} (\rho_a-1)a_t. </math> সেয়ে স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ প্ৰত্যাশিত উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। যদি <math> \rho_a<1, </math> তেন্তে <math> a_t\downarrow \quad\Longrightarrow\quad r_{t+1}^*\uparrow. </math> == উৎপাদন ফাঁকৰ ৰূপত নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হি == অনমনীয়-মূল্য আৰু নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থা একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে IS সমীকৰণটো উৎপাদন ফাঁকৰ ৰূপত লিখিব পাৰি: <math> \widetilde{y}_t = -\sigma \left[ (r_t^n-E_t\pi_{t+1}) - r_{t+1}^* \right] + E_t\widetilde{y}_{t+1}. </math> ফিলিপ্‌ছ বক্ৰ হ'ল <math> \pi_t = \lambda\widetilde{y}_t + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> মুদ্ৰা নীতিৰ নিয়ম হ'ল <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y\widetilde{y}_t + \upsilon_t. </math> আৰু <math> r_{t+1}^* = \rho + \frac{1}{\sigma} \frac{1+\varphi} {1+\varphi-(1-\gamma)(1-\alpha)} (\rho_a-1)a_t. </math> উৎপাদন ফাঁক বাস্তৱ সুদৰ হাৰৰ '''ফাঁক'''ৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়: <math> (r_t^n-E_t\pi_{t+1})-r_{t+1}^*. </math> মুদ্ৰা নীতিয়ে <math> r_t^n-E_t\pi_{t+1} </math> সলনি কৰিব পাৰে। সেয়ে ই <math>\widetilde{y}_t</math> আৰু <math>\pi_t</math>-ত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। কিন্তু মুদ্ৰা নীতিয়ে <math>r_{t+1}^*</math> বা <math>y_t^*</math> নিৰ্ধাৰণ নকৰে। == প্ৰত্যাশাৰ ভূমিকা == IS আৰু AS বক্ৰ দুটা <math>\widetilde{y}_t</math> আৰু <math>\pi_t</math>-ৰ দুটা যুগপৎ প্ৰথম ক্ৰমৰ পাৰ্থক্য সমীকৰণ। প্ৰদত্ত মুদ্ৰা নীতিৰ পথ <math>r_t^n</math>-ৰ অধীনত <math> \widetilde{y}_t = -\sigma \left[ (r_t^n-E_t\pi_{t+1}) - r_{t+1}^* \right] + E_t\widetilde{y}_{t+1}, </math> আৰু <math> \pi_t = \lambda\widetilde{y}_t + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> এই ব্যৱস্থাত কোনো অন্তৰ্জাত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত অৱস্থা নাই। <math>\widetilde{y}_t</math> আৰু <math>\pi_t</math> দুয়োটাই সময় <math>t</math>-ত অন্তৰ্জাত। দুয়োটাই ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে প্ৰত্যাশাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। সেয়ে সমাধান পাবলৈ সমীকৰণসমূহ আগলৈ পুনৰাবৃত্তি কৰিব পাৰি। IS বক্ৰৰ পৰা <math> \widetilde{y}_t = E_t \left\{ \sum_{i=0}^{\infty} -\sigma \left[ (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right] \right\}. </math> ফিলিপ্‌ছ বক্ৰৰ পৰা <math> \pi_t = E_t \left\{ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^i\lambda\widetilde{y}_{t+i} \right\}. </math> সেয়ে বৰ্তমানৰ উৎপাদন ফাঁক কেৱল বৰ্তমানৰ সুদৰ হাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ই ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত বাস্তৱ সুদৰ ফাঁকৰ সম্পূৰ্ণ পথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এই কাৰণেই '''ভৱিষ্যৎ নিৰ্দেশনা''' বা ''forward guidance''-এ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। একেদৰে, আজিৰ মুদ্ৰাস্ফীতি বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত উৎপাদন ফাঁকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এইটো ভৱিষ্যৎমুখী মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ ফল। == মুদ্ৰা নীতি আৰু টেইলৰ নীতি == ধৰি লওঁ কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ লক্ষ্য <math> \widetilde{y}_t=0, \qquad \pi_t=0. </math> আগৰ সমীকৰণসমূহৰ পৰা <math> \widetilde{y}_t = E_t \left\{ \sum_i -\sigma \left[ (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right] \right\}, </math> আৰু <math> \pi_t = E_t \left\{ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^i\lambda\widetilde{y}_{t+i} \right\}. </math> মুদ্ৰা নীতিৰ নিয়ম <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y\widetilde{y}_t + \upsilon_t. </math> <math>(\widetilde{y}_t,\pi_t)</math>-ৰ এটা অনন্য সমাধান থাকিবলৈ <math> \lim_{i\to\infty} E_t\{\widetilde{y}_{t+i}\} = 0 </math> আৰু <math> \lim_{i\to\infty} E_t\{\pi_{t+i}\} = 0 </math> হ'ব লাগে। তাৰ বাবে <math> \lim_{i\to\infty} E_t \left\{ (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right\} = 0 </math> হোৱা প্ৰয়োজন। অভিসৰণ নিশ্চিত কৰাৰ এটা পৰ্যাপ্ত চৰ্ত হ'ল <math> \phi_\pi>1. </math> ইয়াক '''টেইলৰ নীতি''' বুলি কোৱা হয়। === টেইলৰ নীতিৰ অন্তৰ্দৃষ্টি === ধৰি লওঁ কোনো কাৰণত <math> r_{t+1}^*\uparrow. </math> উদাহৰণস্বৰূপে <math>a_t</math> হ্ৰাস পালে এনে হ'ব পাৰে। প্ৰদত্ত <math>r_t^n</math>-ত <math> r_{t+1}^*\uparrow \quad\Longrightarrow\quad \widetilde{y}_t\uparrow \quad\Longrightarrow\quad \pi_t\uparrow. </math> যদি <math> \phi_\pi>1, </math> তেন্তে মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধিৰ বিপৰীতে কেন্দ্ৰীয় বেংকে নামিক সুদৰ হাৰ একতকৈ অধিক অনুপাতে বৃদ্ধি কৰে। ফলত বাস্তৱ সুদৰ হাৰো বৃদ্ধি পায়: <math> r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}\uparrow. </math> শেষত <math> r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i} \longrightarrow r_{t+1+i}^*. </math> সেয়ে <math> \widetilde{y}_{t+i} \longrightarrow0, </math> আৰু <math> \pi_{t+i} \longrightarrow0. </math> <math>\phi_\pi>1</math>-এ নিজে নিজে পূৰণ হোৱা মুদ্ৰাস্ফীতিও বাদ দিব পাৰে। ধৰি লওঁ <math> E_t\pi_{t+1}\uparrow. </math> প্ৰদত্ত <math>r_t^n</math>-ত <math> r_t^n-E_t\pi_{t+1}\downarrow. </math> ফলত <math> \widetilde{y}_t\uparrow \quad\Longrightarrow\quad \pi_t\uparrow. </math> যদি কেন্দ্ৰীয় বেংকে যথেষ্ট প্ৰতিক্ৰিয়া নকৰে, তেন্তে এই প্ৰত্যাশাই নিজেই বাস্তৱত মুদ্ৰাস্ফীতি সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কিন্তু <math>\phi_\pi>1</math> হ'লে কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math>r_t^n</math> যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰে। বাস্তৱ সুদৰ হাৰ বৃদ্ধি পায়। ফলত নিজে নিজে পূৰণ হোৱা মুদ্ৰাস্ফীতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো বন্ধ হয়। আমেৰিকাৰ ক্ষেত্ৰত ১৯৬০ৰ দশকৰ মাজভাগৰ পৰা ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষলৈকে <math>\phi_\pi<1</math> আছিল বুলি কিছুমান অনুমানত পোৱা যায়। এই সময়ত মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু উৎপাদন যথেষ্ট অস্থিৰ আছিল। ১৯৮০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিৰ পৰা ২০০৭লৈকে <math>\phi_\pi>1</math> আছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। এই সময়টো Great Moderation-ৰ সৈতে মিলে। === টেইলৰ নীতিৰ আনুষ্ঠানিক ৰূপ === মূল ব্যৱস্থাটো হ'ল <math> \widetilde{y}_t = -\sigma \left[ (r_t^n-E_t\pi_{t+1}) - r_{t+1}^* \right] + E_t\widetilde{y}_{t+1}, </math> <math> \pi_t = \lambda\widetilde{y}_t + \beta E_t\pi_{t+1}, </math> আৰু <math> r_t^n = \rho + \phi_\pi\pi_t + \phi_y\widetilde{y}_t + \upsilon_t. </math> নীতিৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰি IS সমীকৰণৰ পৰা <math>r_t^n</math> আঁতৰাব পাৰি। তেতিয়া ব্যৱস্থাটো মেট্ৰিক্স ৰূপত লিখিব পাৰি: <math> \begin{bmatrix} \widetilde{y}_t\\ \pi_t \end{bmatrix} = A \begin{bmatrix} E_t\widetilde{y}_{t+1}\\ E_t\pi_{t+1} \end{bmatrix} + B u_t, </math> য'ত <math>A</math> এটা <math>2\times2</math> মেট্ৰিক্স আৰু <math>B</math> এটা <math>2\times1</math> মেট্ৰিক্স। যদি <math>A</math>-ৰ দুয়োটা বৈশিষ্ট্যমূল একক বৃত্তৰ ভিতৰত থাকে, তেন্তে অনন্য সমাধান থাকে। তেতিয়া আগলৈ পুনৰাবৃত্তিৰে সমাধান পোৱা যায়। দুয়োটা মূল একক বৃত্তৰ ভিতৰত থকাৰ এটা পৰ্যাপ্ত চৰ্ত হ'ল <math> \phi_\pi>1. </math> == সৰ্বোত্তম নীতিৰ নিয়ম == আকৌ ধৰি লওঁ কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ লক্ষ্য <math> \widetilde{y}_t=0, \qquad \pi_t=0. </math> উৎপাদন ফাঁক <math> \widetilde{y}_t = \sum_i -\sigma \left[ (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right], </math> আৰু মুদ্ৰাস্ফীতি <math> \pi_t = E_t \left\{ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^i\lambda\widetilde{y}_{t+i} \right\}. </math> অংগীকাৰৰ সমস্যা এতিয়া উপেক্ষা কৰোঁ। তেতিয়া এটা আকাংক্ষিত নীতি হ'ল <math> r_{t+i}^n = r_{t+1+i}^* \qquad \forall i\geq0. </math> এই নীতিৰ অধীনত <math> \widetilde{y}_t=0, \qquad \pi_t=0. </math> কিন্তু মুদ্ৰাস্ফীতি শূন্যলৈ ঘূৰি অহাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ মুদ্ৰাস্ফীতি শূন্যৰ পৰা বিচলিত হ'লে নীতি কেনেকৈ প্ৰতিক্ৰিয়া কৰিব সেয়াও নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগিব। এনে এটা নিয়ম হ'ল <math> r_t^n = r_{t+1}^* + \phi_\pi\pi_t, </math> য'ত <math> \phi_\pi>1. </math> আগৰ দৰেই <math>\phi_\pi>1</math>-এ <math>\widetilde{y}_t</math> আৰু <math>\pi_t</math>-ৰ অনন্য সমাধান নিশ্চিত কৰে। নিজে নিজে পূৰণ হোৱা সমাধানো বাদ পৰে। এই ক্ষেত্ৰত পাৰ্থক্যটো হ'ল উৎপাদন ফাঁক আৰু মুদ্ৰাস্ফীতি পোণপটীয়াকৈ শূন্যলৈ যায়। == চাহিদাৰ অভিঘাত == এতিয়ালৈকে মুখ্য বাস্তৱ অভিঘাত প্ৰযুক্তিৰ <math>a_t</math> আছিল। কিন্তু গৃহস্থৰ উপভোগৰ ইচ্ছাতো অভিঘাত আহিব পাৰে। এনে অভিঘাত আৰ্হিবদ্ধ কৰিবলৈ উপযোগ ফলনত এটা পছন্দ-স্থানান্তৰক যোগ কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, মহামাৰীক অস্থায়ী চাহিদা অভিঘাত <math>b_t</math> আৰু শ্ৰম যোগানৰ অভিঘাত <math>\zeta_t</math>-ৰ সংমিশ্ৰণ বুলি ভাবিব পাৰি। এতিয়া শ্ৰম যোগানৰ অভিঘাতটো উপেক্ষা কৰোঁ। উপযোগ ফলন সলনি কৰি লিখোঁ: <math> E_t \left\{ \sum_{i=0}^{\infty} \beta^i e^{b_{t+i}} \left[ \frac{1}{1-\gamma} C_{t+i}^{1-\gamma} - \frac{e^{\zeta_{t+i}}}{1+\varphi} L_{t+i}^{1+\varphi} \right] \right\}. </math> পছন্দৰ অভিঘাত <math>b_t</math>-এ তলৰ প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ কৰে: <math> b_t = \rho_b b_{t-1} + \varepsilon_{bt}. </math> উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ এতিয়া <math> e^{b_t}C_t^{-\gamma} = E_t \left\{ \beta e^{b_{t+1}} C_{t+1}^{-\gamma} R_t^n \frac{P_t}{P_{t+1}} \right\}. </math> === চাহিদাৰ অভিঘাতৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ === যিহেতু <math> \sigma=\frac{1}{\gamma}, </math> লগ-ৰৈখিক অইলাৰ সমীকৰণ হ'ল <math> c_t = -\sigma \left[ (r_t^n-E_t\pi_{t+1})-\rho \right] + E_t\{c_{t+1}\} + \sigma \left( b_t-E_t\{b_{t+1}\} \right). </math> যিহেতু <math> E_t b_{t+1} = \rho_b b_t, </math> সেয়ে <math> c_t = -\sigma \left[ (r_t^n-E_t\pi_{t+1})-\rho \right] + E_t\{c_{t+1}\} + \sigma(1-\rho_b)b_t. </math> এই আৰ্হিত <math> y_t=c_t. </math> সেয়ে <math> y_t = -\sigma \left[ (r_t^n-E_t\pi_{t+1})-\rho \right] + E_t\{y_{t+1}\} + \sigma(1-\rho_b)b_t. </math> নমনীয়-মূল্য সাম্যাৱস্থাত <math> y_t^* = -\sigma (r_{t+1}^*-\rho) + E_t\{y_{t+1}^*\} + \sigma(1-\rho_b)b_t. </math> সেয়ে স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ <math>a_t</math> আৰু <math>b_t</math> দুয়োটাৰে ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। === চাহিদাৰ অভিঘাতসহ IS/AS আৰ্হি === উৎপাদন ফাঁক <math> \widetilde{y}_t = y_t-y_t^*. </math> তেতিয়া IS বক্ৰ <math> \widetilde{y}_t = -\sigma \left[ (r_t^n-E_t\pi_{t+1}) - r_{t+1}^* \right] + E_t\widetilde{y}_{t+1}. </math> AS বক্ৰ <math> \pi_t = \lambda\widetilde{y}_t + \beta E_t\pi_{t+1}. </math> স্বাভাৱিক উৎপাদন <math> y_t^* = \frac{1+\varphi} {1+\varphi+(\gamma-1)(1-\alpha)} a_t. </math> স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ <math> r_{t+1}^* = \rho + \frac{1}{\sigma} \frac{1+\varphi} {1+\varphi-(1-\gamma)(1-\alpha)} (\rho_a-1)a_t + (1-\rho_b)b_t. </math> সেয়ে <math>r_{t+1}^*</math>-এ মুদ্ৰা নীতিৰ বাবে প্ৰাসংগিক <math>a_t</math> আৰু <math>b_t</math>-ৰ প্ৰভাৱ একেলগে সংক্ষেপ কৰে। আগৰ দৰে সৰ্বোত্তম নীতি হ'ল <math> r_t^n=r_{t+1}^*. </math> কিন্তু এটা বাস্তৱ সমস্যা আছে। <math>r_{t+1}^*</math> পোণপটীয়াকৈ দেখা নাযায়। মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে অৱশ্যে ইয়াৰ বিষয়ে কিছু তথ্য দিব পাৰে। == চৰকাৰী ব্যয় চাহিদাৰ অভিঘাত হিচাপে == এতিয়া সামগ্ৰী আৰু সেৱাত চৰকাৰী ব্যয় <math>G_t</math> যোগ কৰোঁ। সম্পদ সীমাবদ্ধতা হয় <math> Y_t = C_t+G_t. </math> এই মুহূৰ্তত চৰকাৰী ব্যয় এককালীন কৰ <math>T_t</math>-ৰ দ্বাৰা পূৰণ কৰা হয় বুলি ধৰি লওঁ। সেয়ে চৰকাৰৰ বাজেট সীমাবদ্ধতা <math> G_t=T_t. </math> সম্পদ সীমাবদ্ধতাৰ লগ-ৰৈখিক ৰূপ হ'ল <math> y_t = \frac{C}{Y}c_t + \frac{G}{Y}g_t. </math> এই সমীকৰণ আৰু উপভোগৰ অইলাৰ সমীকৰণ একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে চৰকাৰী ব্যয় চাহিদাৰ স্থানান্তৰক হিচাপে থকা IS বক্ৰ পোৱা যায়: <math> y_t = -\sigma \left( r_t^n-E_t\{\pi_{t+1}\}-\rho \right) + \frac{G}{Y} \left( g_t-E_t\{g_{t+1}\} \right). </math> যিহেতু আনুমানিকভাৱে <math> y_t \approx \frac{\Delta Y_t}{Y}, </math> আৰু <math> g_t \approx \frac{\Delta G_t}{G}, </math> সেয়ে চৰকাৰী ব্যয়ৰ গুণক <math> \frac{\Delta Y}{\Delta G} = 1. </math> ঋণ-সম্পৰ্কীয় ঘৰ্ষণ থাকিলে এই গুণক একতকৈ ডাঙৰ হ'ব পাৰে। পাছৰ আৰ্হিত সেই সম্ভাৱনা দেখা যাব। == মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য == উৎপাদন ফাঁক <math>\widetilde{y}_t</math> বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত বাস্তৱ সুদৰ ফাঁকৰ সৈতে বিপৰীতভাৱে সলনি হয়: <math> (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^*. </math> স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰে বিভিন্ন অভিঘাতৰ প্ৰভাৱ সংক্ষেপ কৰে। মুদ্ৰাস্ফীতি বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰত্যাশিত উৎপাদন ফাঁকৰ সৈতে ধনাত্মকভাৱে সলনি হয়। বিশ্বাসযোগ্য কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ বাবে মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু উৎপাদন ফাঁকৰ মাজত বাধ্যতামূলক হ্ৰস্বম্যাদী বাছনি নাথাকে। যদি কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math> \widetilde{y}_{t+i}=0 \qquad \forall i>0 </math> ৰাখিবলৈ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে অংগীকাৰ কৰিব পাৰে, তেন্তে ই উৎপাদন ফাঁক আৰু মুদ্ৰাস্ফীতি দুয়োটাকে স্থিৰ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় বেংকে নামিক সুদৰ হাৰৰ পথ এনেদৰে সলনি কৰিব লাগিব যাতে <math> (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* = 0 \qquad \forall i. </math> এই ফলাফল শ্ৰম বজাৰত ঘৰ্ষণ নথকাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। শ্ৰম বজাৰত ঘৰ্ষণ থাকিলে <math>mc_t</math> আৰু <math>\widetilde{y}_t</math> সৰলভাৱে সমানুপাতিক নহ'বও পাৰে। আন এটা সমস্যা স্থিৰ অৱস্থাৰ অদক্ষতা। অপূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে স্থিৰ অৱস্থাৰ উৎপাদন যদি অত্যধিক কম হয়, তেন্তে কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ মুদ্ৰাস্ফীতি সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰলোভন থাকিব পাৰে। শেষত, নামিক সুদৰ হাৰৰ শূন্য নিম্ন সীমা বাধ্যতামূলক হ'লে অৰ্থব্যৱস্থাত মূল্যহ্ৰাস আৰু উৎপাদন ক্ষতি হ'ব পাৰে। == তাৰল্য ফান্দ আৰু শূন্য নিম্ন সীমা == '''তাৰল্য ফান্দ''' হ'ল এনে অৱস্থা য'ত কেন্দ্ৰীয় বেংকে হ্ৰস্বম্যাদী সুদৰ হাৰ আৰু কমাই অৰ্থব্যৱস্থাক উদ্দীপিত কৰিব নোৱাৰে। ই নামিক সুদৰ হাৰৰ শূন্য নিম্ন সীমা বাধ্যতামূলক হ'লে সৃষ্টি হয়। মুঠ নামিক সুদৰ হাৰৰ বাবে <math> R_t^n-1\geq0. </math> ইয়াৰ সমতুল্য <math> R_t^n\geq1. </math> আৰু লগ ৰূপত <math> \log R_t^n = r_t^n \geq0. </math> আগতে দেখিছিলোঁ যে আকাংক্ষিত নীতি হ'ল <math> r_t^n=r_{t+1}^*. </math> সেয়ে স্বাভাৱিক মুঠ বাস্তৱ সুদৰ হাৰ <math> R_{t+1}^*<1 </math> হ'লে শূন্য নিম্ন সীমা বাধ্যতামূলক হয়। সমতুল্যভাৱে, <math> r_{t+1}^*<0, </math> য'ত <math> r_{t+1}^* = \log R_{t+1}^*. </math> এই ক্ষেত্ৰত মূল্যহ্ৰাসৰ চক্ৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। তেতিয়া <math> \widetilde{y}_t<0, \qquad \pi_t<0. </math> === কেইবাটাও সময়ৰ তাৰল্য ফান্দ === ধৰি লওঁ <math>k</math>টা সময়ৰ বাবে <math> r_{t+1+i}^*<0. </math> এই সময়ত কেন্দ্ৰীয় বেংকে নামিক সুদৰ হাৰ শূন্য নিম্ন সীমালৈ নমাই দিয়ে: <math> r_{t+i}^n=0. </math> তেতিয়া উৎপাদন ফাঁকৰ আগলৈ-পুনৰাবৃত্ত সমাধান হ'ল <math> \widetilde{y}_t = E_t \left\{ \sum_{i=0}^{k-1} -\sigma \left[ (-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right] + \sum_{i=k}^{\infty} -\sigma \left[ (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right] \right\}. </math> যদি <math>i\geq k+1</math>-ৰ বাবে <math> r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i} = r_{t+1+i}^*, </math> তেন্তে দ্বিতীয় যোগফলটো নোহোৱা হয়। ফলত <math> \widetilde{y}_t = E_t \left\{ \sum_{i=0}^{k-1} -\sigma \left[ (-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right] \right\}. </math> যিহেতু ফান্দৰ সময়ত <math> r_{t+1+i}^*<0, </math> সেয়ে <math> \widetilde{y}_{t+i}<0, \qquad \pi_{t+i}<0 </math> হ'ব পাৰে। এই অৱস্থা <math>i\geq k+1</math> নোহোৱালৈকে থাকিব পাৰে। মূল সমস্যাটো হ'ল নামিক সুদৰ হাৰ শূন্যত থাকিলেও মূল্যহ্ৰাসৰ বাবে বাস্তৱ সুদৰ হাৰ ধনাত্মক হৈ থাকিব পাৰে। ই স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰতকৈ অধিক হয়। ফলত চাহিদা আৰু কমে। == তাৰল্য ফান্দৰ পৰা ওলোৱা == তাৰল্য ফান্দৰ পৰা ওলোৱাৰ এটা উপায় হ'ল স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ পুনৰ ধনাত্মক হোৱাৰ পাছতো কিছু মুদ্ৰাস্ফীতি সৃষ্টি কৰাৰ অংগীকাৰ কৰা। উৎপাদন ফাঁক <math> \widetilde{y}_t = \sum_{i=0}^{k-1} -\sigma \left[ (-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right] + \sum_{i=k}^{\infty} -\sigma \left[ (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* \right]. </math> ফান্দ শেষ হোৱাৰ পাছত কেন্দ্ৰীয় বেংকে <math> (r_{t+1+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* <0 </math> ৰাখিবলৈ অংগীকাৰ কৰিব পাৰে, <math>i\geq k+1</math>-ৰ বাবে। ইয়াৰ অৰ্থ ভবিষ্যতে বাস্তৱ সুদৰ হাৰ স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰতকৈ কম ৰখা। এই অংগীকাৰ পূৰণ কৰিবলৈ <math> \pi_{t+i}>0 </math> হ'ব লাগিব। কিন্তু ইয়াত বিশ্বাসযোগ্যতাৰ সমস্যা আছে। তাৰল্য ফান্দৰ পৰা অৰ্থব্যৱস্থা ওলাই অহাৰ পাছত কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ আগতে কৰা মুদ্ৰাস্ফীতিৰ অংগীকাৰ ভংগ কৰাৰ প্ৰলোভন থাকিব পাৰে। ৰাজকোষীয় নীতিও বিকল্প হ'ব পাৰে। ই <math>r_{t+1+i}^*</math> বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। বিত্তীয় বজাৰত ঘৰ্ষণ থাকিলে ঋণ নীতিও বিকল্প হ'ব পাৰে। == চাহিদা আৰু যোগানৰ যুগপৎ অভিঘাত == মহামাৰীৰ পাছৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ বৃদ্ধিক এই আৰ্হিৰ সহায়ত মোটামুটিভাৱে বুজিব পাৰি। মহামাৰীৰ পাছত চাহিদা তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল। আৰ্হিৰ ভাষাত <math> b_t\uparrow. </math> একে সময়তে যোগান সংকুচিত হৈছিল: <math> a_t\downarrow. </math> চাহিদা বৃদ্ধিৰ উৎসৰ ভিতৰত ভাইৰাছৰ প্ৰভাৱ কমা, ৰাজকোষীয় নীতি আৰু মুদ্ৰা নীতি আছিল। যোগানৰ সমস্যাৰ ভিতৰত যোগান শৃংখলৰ ব্যাঘাত, তেল আৰু খাদ্যৰ মূল্য বৃদ্ধি আৰু শ্ৰম যোগান হ্ৰাস আছিল। এই দুয়োটা অভিঘাতে স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে: <math> b_t\uparrow, \qquad a_t\downarrow \quad\Longrightarrow\quad r_{t+1}^*\uparrow. </math> স্বাভাৱিক সুদৰ হাৰৰ সমীকৰণটো পুনৰ লিখোঁ: <math> r_{t+1}^* = \rho + \frac{1}{\sigma} \frac{1+\varphi} {1+\varphi-(1-\gamma)(1-\alpha)} (\rho_a-1)a_t + (1-\rho_b)b_t. </math> যদি কেন্দ্ৰীয় বেংকে নামিক সুদৰ হাৰ বৃদ্ধি কৰোঁতে পলম কৰে, তেন্তে <math> (r_{t+i}^n-E_t\pi_{t+1+i}) - r_{t+1+i}^* <0. </math> ফলত <math> \widetilde{y}_t\uparrow </math> আৰু <math> \pi_t\uparrow. </math> এইদৰে মৌলিক নব্য-কেইন্সীয় আৰ্হিত চাহিদা বৃদ্ধি, যোগান হ্ৰাস আৰু মুদ্ৰা নীতিৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ মাজৰ সম্পৰ্ক একেলগে অধ্যয়ন কৰিব পাৰি। [[Category:Wb/as]] cgeoc36kqc0wcelwwc5xrd1e82y2yjm Wp/ain/Ninkata ken 0 3802029 7290076 2026-08-20T02:23:45Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290076 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Niigata Prefecture.svg|thumb|300px|Ninkata ken hata]] [[File:Map of Niigata Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Ninkata ken noka]] '''Ninkata ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|新潟県|にいがたけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Ninkata si|Ninkata si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q132705}} aizz1k3yoyz05pew0o6vvn56rlpi6zv 7290163 7290076 2026-08-20T05:01:57Z トラネコマン 2597037 7290163 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Niigata Prefecture.svg|thumb|300px|Ninkata ken hata]] [[File:Map of Niigata Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Ninkata ken noka]] '''Ninkata ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|新潟県|にいがたけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Ninkata si|Ninkata si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q132705}} eibjxycg1vkrrlaug8zplz3t6ksljqk Wp/ain/Hukuy ken 0 3802030 7290077 2026-08-20T02:26:44Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290077 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Fukui Prefecture.svg|thumb|300px|Hukuy ken hata]] [[File:Map of Fukui Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Hukuy ken noka]] '''Hukuy ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|福井県|ふくいけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Hukuy si|Hukuy si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q133879}} g99bna8ei9r0qmwevwededoaq74f1qd 7290166 7290077 2026-08-20T05:03:36Z トラネコマン 2597037 7290166 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Fukui Prefecture.svg|thumb|300px|Hukuy ken hata]] [[File:Map of Fukui Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Hukuy ken noka]] '''Hukuy ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|福井県|ふくいけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Hukuy si|Hukuy si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q133879}} b2jd05k9wu7ctd9t5wlieiej0efzgpy Wp/ain/Nankano ken 0 3802031 7290078 2026-08-20T02:29:11Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290078 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Nagano Prefecture.svg|thumb|300px|Nankano ken hata]] [[File:Map of Nagano Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Nankano ken noka]] '''Nankano ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|長野県|ながのけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Nankano si|Nankano si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q127877}} cp3nckf0eur1jp8jqsxs4oryr7jtvlm 7290169 7290078 2026-08-20T05:06:05Z トラネコマン 2597037 7290169 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Nagano Prefecture.svg|thumb|300px|Nankano ken hata]] [[File:Map of Nagano Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Nankano ken noka]] '''Nankano ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|長野県|ながのけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Nankano si|Nankano si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q127877}} d44ad2dlkdh9eblna0w3a6vtb18kkd9 Wp/ain/Sincuoka ken 0 3802032 7290079 2026-08-20T02:31:27Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290079 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Shizuoka Prefecture.svg|thumb|300px|Sincuoka ken hata]] [[File:Map of Shizuoka Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Sincuoka ken noka]] '''Sincuoka ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|静岡県|しずおかけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Sincuoka si|Sincuoka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131320}} 2h0qjpd5vucm0ed8mfzwwxkqoaipa42 7290171 7290079 2026-08-20T05:07:19Z トラネコマン 2597037 7290171 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Shizuoka Prefecture.svg|thumb|300px|Sincuoka ken hata]] [[File:Map of Shizuoka Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Sincuoka ken noka]] '''Sincuoka ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|静岡県|しずおかけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Sincuoka si|Sincuoka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131320}} hjdr1ztnglzoxz45lxmlj0pd1kulre6 Wp/ain/Ayci ken 0 3802033 7290080 2026-08-20T02:34:34Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290080 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Aichi Prefecture.svg|thumb|300px|Ayci ken hata]] [[File:Map of Aichi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Ayci ken noka]] '''Ayci ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|愛知県|あいちけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Nankoya si|Nankoya si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q80434}} ibu6d9e44eqwap2uq7adc67ov3o5766 7290172 7290080 2026-08-20T05:07:54Z トラネコマン 2597037 7290172 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Aichi Prefecture.svg|thumb|300px|Ayci ken hata]] [[File:Map of Aichi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Ayci ken noka]] '''Ayci ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|愛知県|あいちけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwpu sisserke|Ciwpu sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Nankoya si|Nankoya si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q80434}} p4hrvd7k6m5i9u7xqmzb81mpnwsoi93 Wp/ain/Mie ken 0 3802034 7290081 2026-08-20T02:37:21Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290081 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Mie Prefecture.svg|thumb|300px|Mie ken hata]] [[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Mie ken noka]] '''Mie ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|三重県|みえけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Ci si|Ci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q128196}} mue4gsba1o4t9wvrlfaup3xrx93arv3 7290173 7290081 2026-08-20T05:08:29Z トラネコマン 2597037 7290173 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Mie Prefecture.svg|thumb|300px|Mie ken hata]] [[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Mie ken noka]] '''Mie ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|三重県|みえけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Ci si|Ci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q128196}} ifb8li22k8jak49q84tygxljewspla5 Wp/ain/Sinka ken 0 3802035 7290082 2026-08-20T02:40:38Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290082 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Shiga Prefecture.svg|thumb|300px|Sinka ken hata]] [[File:Map of Shiga Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Sinka ken noka]] '''Sinka ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|滋賀県|しがけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Oci si|Oci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131358}} p907436kz2cig2lgl92fslceqe9l52s 7290174 7290082 2026-08-20T05:09:02Z トラネコマン 2597037 7290174 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Shiga Prefecture.svg|thumb|300px|Sinka ken hata]] [[File:Map of Shiga Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Sinka ken noka]] '''Sinka ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|滋賀県|しがけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Oci si|Oci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q131358}} lio4xkf2e6d5mxeiveoovvcxcbwe4lv Wp/ain/Kiyoto hu 0 3802036 7290083 2026-08-20T02:44:14Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290083 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kyoto Prefecture.svg|thumb|300px|Kiyoto hu hata]] [[File:Map of Kyoto Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kiyoto hu noka]] '''Kiyoto hu''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|京都府|きょうとふ}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Hu|hu]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Kiyoto si|Kiyoto si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q120730}} 2ibvoaarpau5e7ky7h2z9r81qm39a7v 7290175 7290083 2026-08-20T05:10:26Z トラネコマン 2597037 7290175 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kyoto Prefecture.svg|thumb|300px|Kiyoto hu hata]] [[File:Map of Kyoto Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kiyoto hu noka]] '''Kiyoto hu''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|京都府|きょうとふ}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|hu]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Kiyoto si|Kiyoto si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q120730}} 16nwmbps0ow9eozzle1u518e7tsf4am Wp/ain/Osaka hu 0 3802037 7290084 2026-08-20T02:46:37Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290084 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Osaka Prefecture.svg|thumb|300px|Osaka hu hata]] [[File:Map of Osaka Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Osaka hu noka]] '''Osaka hu''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|大阪府|おおさかふ}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Hu|hu]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Osaka si|Osaka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q122723}} devikse0w2lqlnkvicy0arkjy3k6tt3 7290177 7290084 2026-08-20T05:11:23Z トラネコマン 2597037 7290177 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Osaka Prefecture.svg|thumb|300px|Osaka hu hata]] [[File:Map of Osaka Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Osaka hu noka]] '''Osaka hu''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|大阪府|おおさかふ}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|hu]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Osaka si|Osaka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q122723}} d2788evp92pdmquo3x38uhvx5ctggvj Wp/ain/Hiyonko ken 0 3802038 7290085 2026-08-20T03:01:41Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290085 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Hyogo Prefecture.svg|thumb|300px|Hiyonko ken hata]] [[File:Map of Hyogo Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Hiyonko ken noka]] '''Hiyonko ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|兵庫県|ひょうごけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Konpe si|Konpe si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q130290}} 28tnxqrz9s7tp0ifph1o1akx0ywnplt 7290179 7290085 2026-08-20T05:12:02Z トラネコマン 2597037 7290179 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Hyogo Prefecture.svg|thumb|300px|Hiyonko ken hata]] [[File:Map of Hyogo Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Hiyonko ken noka]] '''Hiyonko ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|兵庫県|ひょうごけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kinki sisserke|Kinki sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Konpe si|Konpe si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q130290}} mic4qseuec3bbelmg7wz43f4d7bfd5w User talk:05johnsonn 3 3802039 7290088 2026-08-20T03:56:46Z Mfield 465036 Mfield moved page [[User talk:05johnsonn]] to [[User talk:N184729]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/05johnsonn|05johnsonn]]" to "[[Special:CentralAuth/N184729|N184729]]" 7290088 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:N184729]] 3mkzmvg5mb8gjpbkhrg2d04f8hvka3u Wp/ain/Simane ken 0 3802040 7290090 2026-08-20T04:07:57Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290090 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Shimane Prefecture.svg|thumb|300px|Simane ken hata]] [[File:Map of Shimane Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Simane ken noka]] '''Simane ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|島根県|しまねけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Macie si|Macie si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q132751}} gklqm6j545t2mx93dv5zg9kak9880gh 7290188 7290090 2026-08-20T05:15:37Z トラネコマン 2597037 7290188 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Shimane Prefecture.svg|thumb|300px|Simane ken hata]] [[File:Map of Shimane Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Simane ken noka]] '''Simane ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|島根県|しまねけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Macie si|Macie si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q132751}} rsfs5ws5th11nsgvijkspzoqn491cpf Wp/ain/Yamankuci ken 0 3802041 7290091 2026-08-20T04:10:37Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290091 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Yamaguchi Prefecture.svg|thumb|300px|Yamankuci ken hata]] [[File:Map of Yamaguchi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Yamankuci ken noka]] '''Yamankuci ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|山口県|やまぐちけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Yamankuci si|Yamankuci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q127264}} crlot4tzzj8kbvj3d4jigbwyf0cvcom 7290193 7290091 2026-08-20T05:17:25Z トラネコマン 2597037 7290193 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Yamaguchi Prefecture.svg|thumb|300px|Yamankuci ken hata]] [[File:Map of Yamaguchi Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Yamankuci ken noka]] '''Yamankuci ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|山口県|やまぐちけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Ciwkoku sisserke|Ciwkoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Yamankuci si|Yamankuci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q127264}} nahncuxelzucjz4w4mo4c5c9lr2cqye Wp/ain/Kankawa ken 0 3802042 7290092 2026-08-20T04:15:17Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290092 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kagawa Prefecture.svg|thumb|300px|Kankawa ken hata]] [[File:Map of Kagawa Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kankawa ken noka]] '''Kankawa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|香川県|かがわけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Sikoku sisserke|Sikoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Takamaci si|Takamaci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q161454}} qtzav7ynpqw4heuype1ptk5wpumz992 7290195 7290092 2026-08-20T05:22:29Z トラネコマン 2597037 7290195 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kagawa Prefecture.svg|thumb|300px|Kankawa ken hata]] [[File:Map of Kagawa Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kankawa ken noka]] '''Kankawa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|香川県|かがわけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Takamaci si|Takamaci si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q161454}} i1a10wfp2w81d4rcimjvejzqcx66hcg Wp/ain/Ehime ken 0 3802043 7290093 2026-08-20T04:18:18Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290093 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Ehime Prefecture.svg|thumb|300px|Ehime ken hata]] [[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Ehime ken noka]] '''Ehime ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|愛媛県|えひめけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Sikoku sisserke|Sikoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Maciyama si|Maciyama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q123376}} itx04trulez4zmy5znb8rx5hhiax2jd 7290196 7290093 2026-08-20T05:23:06Z トラネコマン 2597037 7290196 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Ehime Prefecture.svg|thumb|300px|Ehime ken hata]] [[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Ehime ken noka]] '''Ehime ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|愛媛県|えひめけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Sikoku|Sikoku sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Maciyama si|Maciyama si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q123376}} 65lvlb05g4v0c86wzg56emazo2bb6nl Wp/ain/Sanka ken 0 3802044 7290095 2026-08-20T04:22:07Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290095 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Saga Prefecture.svg|thumb|300px|Sanka ken hata]] [[File:Map of Saga Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Sanka ken noka]] '''Sanka ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|佐賀県|さがけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kiwsiw sisserke|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Sanka si|Sanka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q160420}} g6ecyupjmo1nguj6z9hohhy78s5mjkb 7290199 7290095 2026-08-20T05:25:28Z トラネコマン 2597037 7290199 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Saga Prefecture.svg|thumb|300px|Sanka ken hata]] [[File:Map of Saga Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Sanka ken noka]] '''Sanka ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|佐賀県|さがけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Sanka si|Sanka si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q160420}} f5xrk4bzb4bwqvp0haauulfo443c177 Wp/ain/Nankasaki ken 0 3802045 7290096 2026-08-20T04:23:49Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290096 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Nagasaki Prefecture.svg|thumb|300px|Nankasaki ken hata]] [[File:Map of Nagasaki Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Nankasaki ken noka]] '''Nankasaki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|長崎県|ながさきけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kiwsiw sisserke|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Nankasaki si|Nankasaki si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q169376}} 7znstl3d8yhwiywonqls00evi2ntm62 7290200 7290096 2026-08-20T05:26:01Z トラネコマン 2597037 7290200 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Nagasaki Prefecture.svg|thumb|300px|Nankasaki ken hata]] [[File:Map of Nagasaki Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Nankasaki ken noka]] '''Nankasaki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|長崎県|ながさきけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Nankasaki si|Nankasaki si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q169376}} 8wvvs9jln7n3qvnkmz33yxzbqugxg4s Wp/nyn/Rose Lilly Akello 0 3802046 7290097 2026-08-20T04:25:07Z Brenda Namulinda 2608960 Created page with "Rose Lilly Akello (born 23 December 1971) is a Ugandan politician and social worker representing Karenga District as the district woman member of parliament in the eleventh parliament of Uganda.[1][2] In the ninth and tenth parliament, she served as the district woman member of parliament representing Kaabong District.[3] [[Category:Wp/nyn]]" 7290097 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (born 23 December 1971) is a Ugandan politician and social worker representing Karenga District as the district woman member of parliament in the eleventh parliament of Uganda.[1][2] In the ninth and tenth parliament, she served as the district woman member of parliament representing Kaabong District.[3] [[Category:Wp/nyn]] f8itceme54vqd7izbl5p4prtck3spyw 7290098 7290097 2026-08-20T04:25:34Z Brenda Namulinda 2608960 7290098 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] [[Category:Wp/nyn]] nbok8w80qfw1s7i2gud3bah7qhzzneb 7290100 7290098 2026-08-20T04:26:44Z Brenda Namulinda 2608960 7290100 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] [[Category:Wp/nyn]] 6vfej8kzum7gpa3eg7kjk15f8jb9km3 7290102 7290100 2026-08-20T04:27:21Z Brenda Namulinda 2608960 7290102 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == [[Category:Wp/nyn]] 496p03gsyg6047xlwwnxaawlyspys2m 7290103 7290102 2026-08-20T04:28:01Z Brenda Namulinda 2608960 7290103 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. [[Category:Wp/nyn]] 69t4nuxkjkc3slfk87y1t6bi42f4vr9 7290105 7290103 2026-08-20T04:28:31Z Brenda Namulinda 2608960 7290105 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] [[Category:Wp/nyn]] 6mtan1kjme46x7fv3xvo7k0wq03m92b 7290106 7290105 2026-08-20T04:28:57Z Brenda Namulinda 2608960 7290106 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == [[Category:Wp/nyn]] mia41ieb7upr6xea7vleltzulfkp88m 7290108 7290106 2026-08-20T04:30:06Z Brenda Namulinda 2608960 7290108 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] [[Category:Wp/nyn]] 0wyvoc7tq5b7664fo472kirvvfrjadl 7290110 7290108 2026-08-20T04:30:46Z Brenda Namulinda 2608960 7290110 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == [[Category:Wp/nyn]] 78zrqabsmse1lvre3vekn61ul37qbq9 7290112 7290110 2026-08-20T04:31:37Z Brenda Namulinda 2608960 7290112 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] [[Category:Wp/nyn]] 8to9ta4xk91d4u38i2fs7sv837ksa3q 7290113 7290112 2026-08-20T04:32:16Z Brenda Namulinda 2608960 7290113 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == [[Category:Wp/nyn]] nv252bquysu2ip2in1ni6km38tim7hu 7290114 7290113 2026-08-20T04:34:45Z Brenda Namulinda 2608960 7290114 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] [[Category:Wp/nyn]] jbamhucy71tu77gctzhqtwpeppyv78g 7290115 7290114 2026-08-20T04:35:45Z Brenda Namulinda 2608960 7290115 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == [[Category:Wp/nyn]] 9wxcxo62wjwagk7mx5izgbks5z5x2oa 7290116 7290115 2026-08-20T04:36:18Z Brenda Namulinda 2608960 7290116 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda [[Category:Wp/nyn]] 2uxgl8wwurfzeca9leb7ro7ynr73utr 7290117 7290116 2026-08-20T04:36:56Z Brenda Namulinda 2608960 7290117 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == [[Category:Wp/nyn]] 4gcsp0pkmxy8kdgq92w4hvlm17lj4x4 7290118 7290117 2026-08-20T04:37:09Z Brenda Namulinda 2608960 7290118 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda [[Category:Wp/nyn]] 7fxwjvfwjz7dvqkohw3knpmd6c747wh 7290120 7290118 2026-08-20T04:37:56Z Brenda Namulinda 2608960 7290120 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.[1][2] Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ief1kvlxafiz9ku460grakyduzoglft 7290121 7290120 2026-08-20T04:38:45Z Brenda Namulinda 2608960 7290121 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.<ref>"Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 9cptxi58kmq4qa68lhiymitazhmivf5 7290122 7290121 2026-08-20T04:39:19Z Brenda Namulinda 2608960 7290122 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 56k5hd5l53zm3rcgeahxtzpq8w3fiqz 7290123 7290122 2026-08-20T04:41:05Z Brenda Namulinda 2608960 7290123 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election". ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] hidu7g42za62q55pumvd02gdnnpzwni 7290124 7290123 2026-08-20T04:41:28Z Brenda Namulinda 2608960 7290124 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera Disiturikiti ya Karenga nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] qozvc99jgmssvzoob96nuhbohgczcw4 7290125 7290124 2026-08-20T04:41:47Z Brenda Namulinda 2608960 7290125 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu ishengyero ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 32eq1zcqt5tf7yarznk67olejdkv9cs 7290126 7290125 2026-08-20T04:42:10Z Brenda Namulinda 2608960 7290126 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera Disiturikiti ya Kaabong.[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] bd1p7z3d48hpjloe6goojykwyj0wcv6 7290127 7290126 2026-08-20T04:43:16Z Brenda Namulinda 2608960 7290127 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri Yuganda.<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] nbsi73q053o3pws3tvihmulegqb2uis 7290129 7290127 2026-08-20T04:43:43Z Brenda Namulinda 2608960 7290129 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].[3] Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 2zplkeelt79w936fzi64l660uik1i81 7290130 7290129 2026-08-20T04:44:13Z Brenda Namulinda 2608960 7290130 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>"MP Akello Lilly Switches Constituencies". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 4uwkdeqtvtx4lrkpgakfshx6gqjb7ve 7290131 7290130 2026-08-20T04:45:07Z Brenda Namulinda 2608960 7290131 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.[4] Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 5qftn929d2lqhbaf3tack9u3w86167i 7290132 7290131 2026-08-20T04:45:39Z Brenda Namulinda 2608960 7290132 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref>"Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] dw0livkvpqvyb8pwff6bo8x6rw4mucd 7290133 7290132 2026-08-20T04:47:21Z Brenda Namulinda 2608960 7290133 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.[4][5] Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 79nlmw5d0ffw7a7g5aia2mn4v2vt4lw 7290134 7290133 2026-08-20T04:47:55Z Brenda Namulinda 2608960 7290134 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 4kbpcg79n2fofl3j2qodqksc2r1ufsr 7290135 7290134 2026-08-20T04:48:24Z Brenda Namulinda 2608960 7290135 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>"Akello Archives". ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] er2zhbbw6l3padidze601zjzhg0hvxt 7290136 7290135 2026-08-20T04:48:43Z Brenda Namulinda 2608960 7290136 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref>[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.[1][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] qpd6r34cbfmut0zflq6d5rue6cgs0w6 7290137 7290136 2026-08-20T04:49:55Z Brenda Namulinda 2608960 7290137 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] k1k5bor102sx8kceex6hbowl30gi39r 7290138 7290137 2026-08-20T04:50:48Z Brenda Namulinda 2608960 7290138 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>"Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork". ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 4wudc9viu9a17mc20kotashu552pje7 7290139 7290138 2026-08-20T04:51:11Z Brenda Namulinda 2608960 7290139 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.[1] == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ouxq91qfizfzjlfpx2ugv4n2biryn2k 7290140 7290139 2026-08-20T04:52:00Z Brenda Namulinda 2608960 7290140 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya Karamoja Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 7udvrolfvxqi0cynftm757fbgeg4sc6 7290141 7290140 2026-08-20T04:52:26Z Brenda Namulinda 2608960 7290141 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka disiturikiti ya Kotido Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] or9zko14hq4ldu7hn086995h9cs4wo2 7290142 7290141 2026-08-20T04:52:40Z Brenda Namulinda 2608960 7290142 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.[1] == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 4y0u088vtt0d630uunjef4wo0c5t0ra 7290143 7290142 2026-08-20T04:54:08Z Brenda Namulinda 2608960 7290143 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, disiturikiti ya Kaabong. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] cq7q9pl9r3uh5uls9fhxmfrr9cf9clt 7290144 7290143 2026-08-20T04:54:23Z Brenda Namulinda 2608960 7290144 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|disiturikiti ya Kaabong]]. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.[1][7] == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] hnhbth0pmxb1ve812xhfw0fczmck9q4 7290146 7290144 2026-08-20T04:55:43Z Brenda Namulinda 2608960 7290146 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|disiturikiti ya Kaabong]]. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.<ref name=":1" /> == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 0pnqjgacdzeai26uiof87xucrgms9gk 7290148 7290146 2026-08-20T04:56:15Z Brenda Namulinda 2608960 7290148 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|disiturikiti ya Kaabong]]. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.<ref name=":1" /><ref>"MPs call for increased security in Karamoja". ''PML Daily''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] mts0wat0tpql5u43u8h67kpijd4lejk 7290150 7290148 2026-08-20T04:56:39Z Brenda Namulinda 2608960 7290150 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|disiturikiti ya Kaabong]]. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.<ref name=":1" /><ref>[https://www.pmldaily.com/tag/rose-lilly-akello "MPs call for increased security in Karamoja]". ''PML Daily''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.[1] Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 6bcuus2n1cclbfqy5a8dymz7u1mnuyb 7290151 7290150 2026-08-20T04:57:04Z Brenda Namulinda 2608960 7290151 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|disiturikiti ya Kaabong]]. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.<ref name=":1" /><ref>[https://www.pmldaily.com/tag/rose-lilly-akello "MPs call for increased security in Karamoja]". ''PML Daily''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.<ref name=":1" /> Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.[1] == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] gux2qq6020ulgzmn04i2dho71nv9gxk 7290153 7290151 2026-08-20T04:57:18Z Brenda Namulinda 2608960 7290153 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|disiturikiti ya Kaabong]]. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.<ref name=":1" /><ref>[https://www.pmldaily.com/tag/rose-lilly-akello "MPs call for increased security in Karamoja]". ''PML Daily''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Amagara g'omuntu nk'omuntu == ashweirwe.<ref name=":1" /> Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.<ref name=":1" /> == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * Website of the Parliament of Uganda == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 5t7hpk8k0vwtxgs5hyavnoc3fw4zy0b 7290155 7290153 2026-08-20T04:57:59Z Brenda Namulinda 2608960 7290155 wikitext text/x-wiki Rose Lilly Akello (yazairwe 23 Desemba 1971) n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omukozi w'eby'abantu arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Karenga|Disiturikiti ya Karenga]] nk'omukazi omukiiki omwishengyero omu ishengyero rya ikumi na rimwe omuri [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]].<ref name=":1">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 13 March 2021.</ref><ref>URN. [https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election "NRM's Rose Lilly Akello wins Kaabong by-election".] ''The Observer – Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Omu [[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|ishengyero]] ry'omwenda n'ery'ikumi, akaheereza nk'omukazi omukiiki omwishengyero arikujwekyera [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|Disiturikiti ya Kaabong]].<ref>[https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/ "MP Akello Lilly Switches Constituencies]". ''ChimpReports''. 20 July 2019. Retrieved 13 March 2021.</ref> Rose akacwamu kujwekyera Disiturikiti ya Karenga omu mwanya gwa Disiturikiti ya Kaabong ahabwokuba Karenga ekaba etairweho kuruga omu Kaabong ebiro 1 okwa mushanju 2019.<ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 "Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District]". ''Daily Monitor''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Akahinduka omubaka omukazi owa Disiturikiti ya Kaabong bwanyima y'okusingura akaruuru k'okugarukamu omuri 2017 arikusinga Muky Christine Tubo Nakwang.<ref name=":0" /><ref>[https://www.independent.co.ug/tag/akello/ "Akello Archives"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 13 March 2021.</ref> Ari omu kibiina ky'obutegyeki ekiri omu butegyeki ekya NRM.<ref name=":1" /><ref>[https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599 "Kaabong Woman MP Rose Lilly Akello enters the waiting bus. :: Uganda Radionetwork".] ''ugandaradionetwork.net''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Akello akazaarwa ebiro 23 Okwaikumi na ibiri 1971. Akamara ebigyezo bye bya Primary Leaving Examinations kuruga Kotido Mixed Primary School omuri 1986. Akatunga Uganda Certificate of Education kuruga Kangole Girls S.S. omuri 1990. Bwanyima akaza omuri Moroto High School kandi yaamara Uganda Advanced Certificate of Education omuri 1993. Akatunga dipuroma omu by'okureeberera hoteeri omuri 1996 kuruga National College of Business Studies, Nakawa. Omu 2004, nawe akamara dipuroma omu by'obuhangwa hamwe n'obwebembezi kuruga omu itendekyero rya Nsamizi Institute of Social Development. Omu 2013, akatunga diguri y'okubanza omu by'obugabe bw'okusharamu hamwe n'entunguuka kuruga omu yunivasite ya Uganda Martyrs. Rose akaheebwa omwanya gw'okushoma satifikeeti omu by'obutegyeki hamwe n'obwebembezi omuri China kandi yaagimara omu 2014.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'okukora == Ahagati ya 1993 na 1994, Akello akakora nk'omwegyesa aha ishomero rya Komukuny Girls Primary School. Kuruga 2000 kuhisya 2010, akaheereza nk'omwebembezi w'akakiiko ka disiturikiti ya Kaabong. Kuruga 1995 kuhisya 2002, akakora aha kitongore kya [[Wp/nyn/Karamoja|Karamoja]] Development Agency, Ofiisi y'omwebembezi w'eihanga nk'omuhwezi omukuru omu by'ebintu. Akakora nka memba aha kakiiko ka [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kotido|disiturikiti ya Kotido]] Tender Board kuruga 2002 kuhisya 2005. Kuruga 2003 kuhitsya hati, naaheereza nka mukuru w'ekibiina ky'abakazi ekya Mowoin Women's Group, [[Wp/nyn/Disiturikiti ya Kaabong|disiturikiti ya Kaabong]]. Omuri 2007, akaheebwa omurimo nk'omuhwezi wa purogyekiti owa Oxfam GB, ofiisi ya Kotido.<ref name=":1" /> == Omurimo gw'eby'obutegyeki == Kuruga 2011 kuhitsya hati, Rose atwire naaheereza nk'omukiiki omwishengyero, omu Disiturikiti ya Kaabong, na Disiturikiti ya Karenga.<ref name=":1" /><ref>[https://www.pmldaily.com/tag/rose-lilly-akello "MPs call for increased security in Karamoja]". ''PML Daily''. Retrieved 13 March 2021.</ref> == Amagara g'omuntu nk'omuntu == Ashweirwe.<ref name=":1" /> Rose ebi arikukunda kukora n'okurundaana abantu, okuhuumuriza abantu, okushoma, okuzaana omupiira gw'engaro, okuhurikiza ebyeshongoro by'ediini, okurinda eby'obuhangwa bw'ensi, n'okushoboorora entongane.<ref name=":1" /> == Reeba n'ebindi == * List of members of the ninth Parliament of Uganda * List of members of the tenth Parliament of Uganda * List of members of the eleventh Parliament of Uganda == Enkora y'aheeru == * [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ew0asx867yr0q1sw43vc8mjy8fmty8e Wp/ain/Oyta ken 0 3802047 7290099 2026-08-20T04:26:18Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290099 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Oita Prefecture.svg|thumb|300px|Oyta ken hata]] [[File:Map of Oita Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Oyta ken noka]] '''Oyta ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|大分県|おおいたけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kiwsiw sisserke|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Oyta si|Oyta si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q133924}} jxuzd2mbm9txtj6m95jdvq5qjp8d8qy 7290202 7290099 2026-08-20T05:27:22Z トラネコマン 2597037 7290202 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Oita Prefecture.svg|thumb|300px|Oyta ken hata]] [[File:Map of Oita Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Oyta ken noka]] '''Oyta ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|大分県|おおいたけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Oyta si|Oyta si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q133924}} 4fw3km7glcfmlb9aftnjj0uksnenjs3 Wp/ain/Miyancaki ken 0 3802048 7290104 2026-08-20T04:28:28Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290104 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Miyazaki Prefecture.svg|thumb|300px|Miyancaki ken hata]] [[File:Map of Miyazaki Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Miyancaki ken noka]] '''Miyancaki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|宮崎県|みやざきけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kiwsiw sisserke|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Miyancaki si|Miyancaki si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q130300}} 0yphaxlyoe08gnl7v4rq2bq1s04nz0z 7290204 7290104 2026-08-20T05:28:04Z トラネコマン 2597037 7290204 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Miyazaki Prefecture.svg|thumb|300px|Miyancaki ken hata]] [[File:Map of Miyazaki Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Miyancaki ken noka]] '''Miyancaki ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|宮崎県|みやざきけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Miyancaki si|Miyancaki si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q130300}} 7rhsyul95owbivssk8n6msw5onjjd1d Talk:Wy/ta/ரஷ்யா 1 3802049 7290107 2026-08-20T04:29:34Z Sree1959 2594881 /* உருசியா பக்கத்துடன் இணைக்கும்படி சிபாரிசு செய்யப்படுகின்றது */ new section 7290107 wikitext text/x-wiki == உருசியா பக்கத்துடன் இணைக்கும்படி சிபாரிசு செய்யப்படுகின்றது == "ரஷ்யா" என்ற பெயர் தூய தமிழ் மரபின் கோட்பாடுகளிலிருந்து வேறுபடுவதால், உருசியா என்ற பெயரிலுள்ள கட்டுரையுடன் இக்கட்டுரையை இணைக்கும்படி சிபாரிசு செய்யப்படுகின்றது. மேலும் இக்கட்டுரையில் விவரங்கள் மிகக்குறைவாகவே உள்ளதால் இதன்மூலம் பாதிப்பு ஏதும் ஏற்படும் நிலைமை இல்லை. [[User:Sree1959|Sree1959]] ([[User talk:Sree1959|talk]]) 04:29, 20 August 2026 (UTC) 9g4f6swb0v3vbnphqyaizk5ep3d6xxt Wp/ain/Kankosima ken 0 3802050 7290111 2026-08-20T04:31:21Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290111 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kagoshima Prefecture.svg|thumb|300px|Kankosima ken hata]] [[File:Map of Kagoshima Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kankosima ken noka]] '''Kankosima ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|鹿児島県|かごしまけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kiwsiw sisserke|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Ken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Kankosima si|Kankosima si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q15701}} 079hv21adeq1m41wosyrc3qft8snta5 7290205 7290111 2026-08-20T05:28:41Z トラネコマン 2597037 7290205 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kagoshima Prefecture.svg|thumb|300px|Kankosima ken hata]] [[File:Map of Kagoshima Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Kankosima ken noka]] '''Kankosima ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|鹿児島県|かごしまけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Kankosima si|Kankosima si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q15701}} du4i8scc6vywqwimnsgwhwfwi7qrhaj Wp/ain/Rucu 0 3802051 7290119 2026-08-20T04:37:28Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290119 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Okinawa Prefecture.svg|thumb|300px|Okinawa ken hata]] [[File:Map of Okinawa Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Okinawa ken noka]] '''Rucu''' newa '''Okinawa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|沖縄県|おきなわけん}}}}) Nihon kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw Okinawa sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. Mosinnoski [[Wp/ain/Naha si|Naha si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q766445}} jlvxyz4a2nxzit0pa7799xqlwxws77j 7290207 7290119 2026-08-20T05:29:25Z トラネコマン 2597037 7290207 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Okinawa Prefecture.svg|thumb|300px|Okinawa ken hata]] [[File:Map of Okinawa Prefecture Ja.svg|thumb|300px|Okinawa ken noka]] '''Rucu''' newa '''Okinawa ken''' ({{Wp/ain/Lang-ja|{{Wp/ain/Ruby|沖縄県|おきなわけん}}}}) [[Wp/ain/Nihon|Nihon]] kor [[Wp/ain/Kiwsiw|Kiwsiw Okinawa sisserke]] kor [[Wp/ain/Tontohuken|ken]] ne ruwe ne. [[Wp/ain/Mosinnoski|Mosinnoski]] [[Wp/ain/Naha si|Naha si]] ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Tontohuken]] {{INTERWIKI|Q766445}} djlxlh9w8hjzgp20pwlfgpqbed8lir2 Wt/nup/Gawaman 0 3802052 7290156 2026-08-20T04:58:13Z 787IYO 2570943 Created page with "'''Gawaman''' yekpe egan nana yi '''Weldone'''.<ref>Roger Blench, 2009: Nupe Dictionary. https://web.archive.org/web/20130824072455/http://roger/ Blench.info/RBOP.htm. Voice/ Fax. 0044-(0)1223-560687</ref> ==Santatun== [[Category:Wt/nup]]" 7290156 wikitext text/x-wiki '''Gawaman''' yekpe egan nana yi '''Weldone'''.<ref>Roger Blench, 2009: Nupe Dictionary. https://web.archive.org/web/20130824072455/http://roger/ Blench.info/RBOP.htm. Voice/ Fax. 0044-(0)1223-560687</ref> ==Santatun== [[Category:Wt/nup]] ng4ohenfnjvbf1h1qogngvr9t24d60b Category:Wp/ain/Tontohuken 14 3802053 7290209 2026-08-20T05:31:22Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290209 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Tontohuken}} ahl8au7u2x3a44kdjcqfcuz9sg5dc2o 7290278 7290209 2026-08-20T06:57:25Z トラネコマン 2597037 7290278 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Tontohuken}} [[Category:Wp/ain]] hbii3mvnpqe60ls9qutj1yqkk1sdcli Wp/ain/Asinru 0 3802054 7290210 2026-08-20T05:33:39Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290210 wikitext text/x-wiki [[File:Toilet photo.jpg|thumb|300px|Asinru]] '''Asinru''' aynu osoma wa okuyma kuni [[Wp/ain/Cianup|cianup]] ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Cianup]] {{INTERWIKI|Q7857}} ianw8wchtcyh0myhxqxjqra6ox1w7pw Template:Wp/pih/Portada600k/OnThisDay August 19 10 3802055 7290214 2026-08-20T06:03:47Z ङघिञ 2644823 Created page with "{{Wp/pih/Portada600k/OnThisDay/Format | year1 = 1561 | text1 = Mary, Queen of Scots, aged 18, returns ti [[Wp/pih/Scotland|Scotland]] after spending 13 iyas en Frans. | year2 = 1772 | text2 = [[Wp/pih/Gustav III|Gustav III]] o' [[Wp/pih/Swiiden|Swiiden]] stages a coup d'état, en which hii assumes power an enacts a nyuu constitution daa divides power between t' Riksdag an t' King. | year3 = 1934 | text3 = T' Doich referendum o' 1934 approves Wp/pih/Adolf Hitler|Adolf H..." 7290214 wikitext text/x-wiki {{Wp/pih/Portada600k/OnThisDay/Format | year1 = 1561 | text1 = Mary, Queen of Scots, aged 18, returns ti [[Wp/pih/Scotland|Scotland]] after spending 13 iyas en Frans. | year2 = 1772 | text2 = [[Wp/pih/Gustav III|Gustav III]] o' [[Wp/pih/Swiiden|Swiiden]] stages a coup d'état, en which hii assumes power an enacts a nyuu constitution daa divides power between t' Riksdag an t' King. | year3 = 1934 | text3 = T' Doich referendum o' 1934 approves [[Wp/pih/Adolf Hitler|Adolf Hitler's]] appointment as head o' stait wi' t' title o' ''Führer''. | year4 = 2013 | text4 = T' Dhamara Ghat train accident kills at least 37 salan en t' Endyan stait o' Bihar. | image = Ogden Nash Dagmar Masquerade Party 1955 (cropped).jpg | imagecaption = [[Wp/pih/Ogden Nash|Ogden Nash]], wun Amerikan poet was born on 14 August 1902 | yesterday = August 18 | today = August 19 | tommorow = August 20 }} op5b8gz57uteg0b20c6722yhfbrbgmg Wp/nyn/Robert Ssewagudde 0 3802056 7290215 2026-08-20T06:07:22Z Brenda Namulinda 2608960 Created page with "Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] [[Category:Wp/nyn]]" 7290215 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] [[Category:Wp/nyn]] g972yt8cptx2dhm01jos4vewx1e6obo 7290218 7290215 2026-08-20T06:12:25Z Brenda Namulinda 2608960 7290218 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == [[Category:Wp/nyn]] 2etxc3vipixk6ze4l8qqanno2f482i8 7290219 7290218 2026-08-20T06:24:29Z Brenda Namulinda 2608960 7290219 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] [[Category:Wp/nyn]] jtn8e6oe9yu93txvxdwx0x2geri72ze 7290220 7290219 2026-08-20T06:24:58Z Brenda Namulinda 2608960 7290220 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == [[Category:Wp/nyn]] 6ultdr7u4na01352owyv5cvyc8szon2 7290221 7290220 2026-08-20T06:25:23Z Brenda Namulinda 2608960 7290221 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] [[Category:Wp/nyn]] 8dexhf6mfoiclz883vzc7v5lh863g78 7290222 7290221 2026-08-20T06:25:53Z Brenda Namulinda 2608960 7290222 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] [[Category:Wp/nyn]] 00vey04g17pricefbw2a938ikew5p3c 7290223 7290222 2026-08-20T06:26:21Z Brenda Namulinda 2608960 7290223 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == [[Category:Wp/nyn]] 020yi6f86pt5p1vxhyiiptbqxmm3dys 7290224 7290223 2026-08-20T06:26:51Z Brenda Namulinda 2608960 7290224 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. [[Category:Wp/nyn]] erbaejc834tvr6ut5h8gm2kbo82l2fj 7290225 7290224 2026-08-20T06:27:16Z Brenda Namulinda 2608960 7290225 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == [[Category:Wp/nyn]] d2tunjnblkdc4olfmfpyqrflgqau2v1 7290226 7290225 2026-08-20T06:27:29Z Brenda Namulinda 2608960 7290226 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * Helen Nakimuli * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny [[Category:Wp/nyn]] ccikx69fk9zg7iu9ot52u67y54llaed 7290227 7290226 2026-08-20T06:27:41Z Brenda Namulinda 2608960 7290227 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny [[Category:Wp/nyn]] ha8dk8p6iwckbgzfz0jkccr62pts2kj 7290228 7290227 2026-08-20T06:28:21Z Brenda Namulinda 2608960 7290228 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.[1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] sr2zrl3b36trpmfcocs61mxem4vtmhr 7290229 7290228 2026-08-20T06:28:50Z Brenda Namulinda 2608960 7290229 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> [1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] on2txwewfarr56jgo5bcudx5ht6vzc2 7290230 7290229 2026-08-20T06:29:08Z Brenda Namulinda 2608960 7290230 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> [1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 1llrr1ura1ac0734nmezwuovvlnqpj4 7290231 7290230 2026-08-20T06:29:30Z Brenda Namulinda 2608960 7290231 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>"PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat". ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref> [1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] nnzctl6bnbls9xkhe34jmc03gqoazy6 7290232 7290231 2026-08-20T06:29:49Z Brenda Namulinda 2608960 7290232 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref> [1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] s4s1eb0dieu286op6xpob0997atf8zz 7290235 7290232 2026-08-20T06:30:10Z Brenda Namulinda 2608960 7290235 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref> [1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] rngcjbxazr62g2kw7s3t9yvqwgrsh49 7290236 7290235 2026-08-20T06:30:35Z Brenda Namulinda 2608960 7290236 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref> [1][2][3][4][5] == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 94acrds263wfi3z2sjxqjmdd3kn0hbt 7290238 7290236 2026-08-20T06:31:35Z Brenda Namulinda 2608960 7290238 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 1x0ccc2jbr2dbg87nk4itmjl135o69f 7290239 7290238 2026-08-20T06:31:54Z Brenda Namulinda 2608960 7290239 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] fo7u77ja5q58xlzujd2jke9c8lzsnp1 7290240 7290239 2026-08-20T06:32:12Z Brenda Namulinda 2608960 7290240 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] hzt8nzbcaqkk0cpfojktxsvw5e1h4zp 7290241 7290240 2026-08-20T06:32:37Z Brenda Namulinda 2608960 7290241 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement.<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 3tqb1rfow1875ce700nn3qcglb5v3nq 7290243 7290241 2026-08-20T06:35:55Z Brenda Namulinda 2608960 7290243 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'eishengyero ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] shmvqwerqckhjtqggkvd0n7u8ivbwjh 7290244 7290243 2026-08-20T06:36:08Z Brenda Namulinda 2608960 7290244 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref>Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.[1] Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] drzc09n87pgtrvceaskco97njk8p3u6 7290245 7290244 2026-08-20T06:36:25Z Brenda Namulinda 2608960 7290245 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.[6] Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ej9uv4f2vqojn6zw3vz5r8cvsovzuei 7290247 7290245 2026-08-20T06:36:55Z Brenda Namulinda 2608960 7290247 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref>"Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] aysxfo146g5s70zsy920gt6btat5row 7290249 7290247 2026-08-20T06:38:08Z Brenda Namulinda 2608960 7290249 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref>[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.[7] == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 91583b4e39dl5by4jdlk808t2dj9n31 7290250 7290249 2026-08-20T06:38:35Z Brenda Namulinda 2608960 7290250 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref>[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>"The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 8f74yadxqpg2m6qu4uu1nlhnitjbnal 7290251 7290250 2026-08-20T06:39:00Z Brenda Namulinda 2608960 7290251 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref>[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ebhouxf4m9e67cu010m0ac1izfysv1k 7290253 7290251 2026-08-20T06:42:51Z Brenda Namulinda 2608960 7290253 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" />[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] d9fjasrr0uqx76ymneigrdj8imz4dzp 7290254 7290253 2026-08-20T06:43:07Z Brenda Namulinda 2608960 7290254 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" />[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] mizdfvlh1ow09n3xhr48sn42vff5mc0 7290256 7290254 2026-08-20T06:44:35Z Brenda Namulinda 2608960 7290256 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" />[6][2][3][5] Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] bey4ohw25w6f91cqfcv4nc86tm3wujb 7290257 7290256 2026-08-20T06:44:53Z Brenda Namulinda 2608960 7290257 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.[1] Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] d2qvinq41zcoknnlq8cideub7e27hz4 7290258 7290257 2026-08-20T06:45:17Z Brenda Namulinda 2608960 7290258 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.[1] Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 9qz49d9xzp7crpcg4mvddrkks0ltcaa 7290259 7290258 2026-08-20T06:45:40Z Brenda Namulinda 2608960 7290259 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref>[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).[7][6] Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] e1qesxrwiph9nrxkc4883az4pbzgux1 7290260 7290259 2026-08-20T06:47:14Z Brenda Namulinda 2608960 7290260 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref name=":4">[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).<ref name=":4" /> Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] c30anl7io6lskj5udls4lurigbynxwm 7290261 7290260 2026-08-20T06:47:28Z Brenda Namulinda 2608960 7290261 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref name=":4">[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).<ref name=":4" /><ref name=":1" /> Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.[7][8][6] == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] fsh7exiwq5hva97ko4sxm4mbg2w2tb9 7290263 7290261 2026-08-20T06:47:47Z Brenda Namulinda 2608960 7290263 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref name=":4">[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).<ref name=":4" /><ref name=":1" /> Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.<ref name=":4" /> == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] p47zw1rxvpdlx0h4992ri7tbmzj6keh 7290265 7290263 2026-08-20T06:48:52Z Brenda Namulinda 2608960 7290265 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref name=":4">[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).<ref name=":4" /><ref name=":1" /> Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.<ref name=":4" /><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-02-18). "Councillor who defeated minister in PWD MP race sets priorities". ''Busitema University'' (1): 1 &#x2013; via bdears.</ref> == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 8t8vqbjd41l4vvod329xhcjuvgtqptw 7290267 7290265 2026-08-20T06:49:18Z Brenda Namulinda 2608960 7290267 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref name=":4">[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).<ref name=":4" /><ref name=":1" /> Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.<ref name=":4" /><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-02-18). [https://bdears.busitema.ac.ug/handle/123456789/1355 "Councillor who defeated minister in PWD MP race sets priorities".] ''Busitema University'' (1): 1 &#x2013; via bdears.</ref> == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] bj77dlt886lsi09p8yoj5gjjo6lg4j0 7290268 7290267 2026-08-20T06:49:31Z Brenda Namulinda 2608960 7290268 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref name=":4">[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).<ref name=":4" /><ref name=":1" /> Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.<ref name=":4" /><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-02-18). [https://bdears.busitema.ac.ug/handle/123456789/1355 "Councillor who defeated minister in PWD MP race sets priorities".] ''Busitema University'' (1): 1 &#x2013; via bdears.</ref><ref name=":1" /> == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura. == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 7vzvj1xbsmk4gly9komrvzb7i0lf8pk 7290269 7290268 2026-08-20T06:49:43Z Brenda Namulinda 2608960 7290269 wikitext text/x-wiki Robert Ssewagudde n'omunyabyabutegyeki Omunyayuganda kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo arikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda nk'omwebembezi w'ekibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0">Kiwuuwa, Paul (2026-05-19). [https://www.newvision.co.ug/category/news/mp-ssewagudde-pushes-10-quota-for-pwds-in-top-NV_233913_062026 "News: MP Ssewagudde pushes 10% quota for PWDs in top govt jobs"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":2">[https://tayarinewsuganda.com/2026/04/12/pwd-lawmakers-achan-joyce-okeny-ssewagudde-join-forces-to-champion-disability-inclusion-during-kyankwanzi-retreat/ "PWD Lawmakers Achan Joyce Okeny, Ssewagudde Join Hand to Champion Disability Inclusion During Kyankwanzi Retreat"]. ''TAYARI NEWS UGANDA''. 2026-04-12. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>TEAM, theKR (2026-02-04). [https://www.thekampalareport.com/latest/community/2026020459011/pwd-delegates-elect-lawmakers-as-incumbents-warn-of-eroding-disability-representation.html "PWD Delegates Elect Lawmakers as Incumbents Warn of Eroding Disability Representation]". ''The Kampala Report''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref>Anena, Rosemary (2025-11-19). [https://www.newvision.co.ug/category/politics/vote-for-candidates-with-clear-agenda-pwds-bo-NV_222868_062026 "Politics: Vote for candidates with clear agenda — PWDs body"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref><ref name=":3">Kiwuuwa, Paul (2026-06-04). [https://www.newvision.co.ug/category/science/museveni-inspired-kibalo-app-to-to-improve-fi-NV_234915_062026 "Science & Tech: Museveni-inspired 'Kibalo' app to to&#x5B;sic&#x5D; improve financial planning for entrepreneurs]". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Obuto bwe == Robert naaruga omu divizoni ya Busukuma, omu Disiturikiti ya Wakiso, omu kicweka kya rwagati.<ref name=":1">[https://langonewsnetwork.com/2025/12/10/independent-national-pwd-mp-candidate-vows-advocacy-and-declares-confidence-ahead-of-2026-polls/ "Independent National PWD MP Candidate Vows Advocacy and Declares Confidence Ahead of 2026 Polls]". ''LANGO NEWS NETWORK''. 2025-12-10. Retrieved 2026-06-16.</ref> Akahwa okuhurira aha myaka mushanju bwanyima y'okukwatwa omushwija gw'ensiri ogw'amaani.<ref name=":0" /> Naaruga omu ka ei ari omwana wenka omu bafu b'amatu omu b'eishe - emwe 8 na banyaanyazi 2.<ref name=":4">[https://sparkinclusion.org/learningcentre/the-road-to-representation-a-conversation-with-robert-ssewagudde/ "The Road to Representation: A Conversation with Robert Ssewagudde]". ''SPARK''. Retrieved 2026-06-16.</ref> == Omurimo gw'okukora == Niwe memba w'[[Wp/nyn/Eishengyero rya Uganda|eishengyero]] ry'eihanga orikujwekyera abantu abaine oburema aha mibiri yaabo (PWDs) omu ishengyero rya 12 erya Uganda.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Obu yaarahira, akaraganisa kuta omutima aha kumaraho eibura ry'emirimo omu bantu abaine oburema aha mibiri yaabo, oihireho baingi aharibo abaine emyoga y'ekikugu.<ref name=":0" /> Okwongyera aha murimo gwe gw'eby'obutegyeki, niwe yaatandikireho kandi mukuru w'ekitongore kya Deaf Sign Alliance, ekitongore ekirikurwanirira obugabe bwa PWDs.<ref name=":0" /> Kandi n'omuhwezi w'abantu abaine oburema aha mibiri yaabo omu kitongore kya Light for the World kandi ari memba w'akakiiko k'ekibiina kya National Union of Persons with Disabilities Uganda (NUDIPU).<ref name=":4" /><ref name=":1" /> Robert nawe n'omemba w'akakiiko k'ekibiina kya Uganda National Association of the Deaf kandi ari omujwekyerwa w'abasheija abaine oburema aha mibiri yaabo aha rurengo rwa local council three (LC3) omu divizoni ya Busukuma, omu disiturikiti ya Wakiso.<ref name=":4" /><ref>Kiwuuwa, Paul (2026-02-18). [https://bdears.busitema.ac.ug/handle/123456789/1355 "Councillor who defeated minister in PWD MP race sets priorities".] ''Busitema University'' (1): 1 &#x2013; via bdears.</ref><ref name=":1" /> == Amagara g'omuntu == Robert nakunda kureeba n'okuzaana omupiira hamwe n'okukorengana na banywani be omu bwire bwe bw'okuhuumura.<ref name=":4" /> == Reeba n'ebindi == * List of members of the twelfth Parliament of Uganda * [[Wp/nyn/Helen Nakimuli|Helen Nakimuli]] * Nayiga Florence Sssekabira * Disability in Uganda * Acan Joyce Okeny == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] twioo3uisi9nqi5t4krg5up7ve75qol User talk:TypeInfo 3 3802057 7290234 2026-08-20T06:29:52Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7290234 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 06:29, 20 August 2026 (UTC) pc9te5z7weahuldg7l9rg8162dv11jt Wp/ain/Poromunkinociw 0 3802058 7290237 2026-08-20T06:31:12Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290237 wikitext text/x-wiki [[File:Ceres - RC3 - Haulani Crater (22381131691) (cropped).jpg|thumb|300px|Poromunkinociw]] '''Poromunkinociw''' ({{Wp/ain/Lang-en|Ceres}}) tokapcup ikir [[Wp/ain/Moomanannociw|moomanannociw]] sinep ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Moomanannociw]] {{INTERWIKI|Q596}} 4tywpfjegv3k1f8k2nts0c1qetre1mk Wp/ain/Unukamuynociw 0 3802059 7290242 2026-08-20T06:33:52Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290242 wikitext text/x-wiki [[File:Haumea Hubble.png|thumb|300px|Unukamuynociw]] '''Unukamuynociw''' ({{Wp/ain/Lang-en|Haumea}}) tokapcup ikir [[Wp/ain/Moomanannociw|moomanannociw]] sinep ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Moomanannociw]] {{INTERWIKI|Q601}} pw4i32fwjmwbmxps7gme69eu99j00xo Template:Wp/pih/Portada600k/OnThisDay August 20 10 3802060 7290246 2026-08-20T06:36:30Z ङघिञ 2644823 Created page with "{{Wp/pih/Portada600k/OnThisDay/Format | year1 = 1083 | text1 = T' fas [[Wp/pih/King o' Hungary|King o' Hungary]], Stephen I, an hiis son, Prince Emeric, are canonized, a dait now celebrated as a National Dieh en [[Wp/pih/Hungary|Hungary]]. | year2 = 1519 | text2 = On t' third dieh o' battle, philosopher an general [[Wp/pih/Wang Yangming|Wang Yangming]] defeats [[Wp/pih/Zhu Chenhao|Zhu Chenhao]], ending t Prince o' Ning rebellion against t' reign o' t' Wp/pih/Ming dynas..." 7290246 wikitext text/x-wiki {{Wp/pih/Portada600k/OnThisDay/Format | year1 = 1083 | text1 = T' fas [[Wp/pih/King o' Hungary|King o' Hungary]], Stephen I, an hiis son, Prince Emeric, are canonized, a dait now celebrated as a National Dieh en [[Wp/pih/Hungary|Hungary]]. | year2 = 1519 | text2 = On t' third dieh o' battle, philosopher an general [[Wp/pih/Wang Yangming|Wang Yangming]] defeats [[Wp/pih/Zhu Chenhao|Zhu Chenhao]], ending t Prince o' Ning rebellion against t' reign o' t' [[Wp/pih/Ming dynasty|Ming dynasty's]] Zhengde Emperor. | year3 = 1960 | text3 = [[Wp/pih/Senegal|Senegal]] breaks from t' [[Wp/pih/Mali Federation|Mali Federation]], declaring its independence. | year4 = 1992 | text4 = En [[Wp/pih/Endya|Endya]], [[Wp/pih/Manipuri laenghwij|Manipuri laenghwij]] es included en t' scheduled laenghwijz' list an made wan o' t' official laenghwijz o' t' Endyan Government. | image = Prince Gabriel of Belgium in 2018.jpg | imagecaption = Prince Gabriel o' Belgium, waas born on 20 August 2003 | yesterday = August 19 | today = August 20 | tommorow = Agust 21 }} ruajcgn1om9qhplwpg9m495osvpu7ap Wp/ain/Karkamuynociw 0 3802061 7290248 2026-08-20T06:37:11Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290248 wikitext text/x-wiki [[File:Makemake and its moon.jpg|thumb|300px|Karkamuynociw]] '''Karkamuynociw''' ({{Wp/ain/Lang-en|Makemake}}) tokapcup ikir [[Wp/ain/Moomanannociw|moomanannociw]] sinep ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Moomanannociw]] {{INTERWIKI|Q604}} 1z48iwmq7jsjxeducrqnb0qc8ua26kh Wp/ain/Utasaroskinociw 0 3802062 7290252 2026-08-20T06:40:26Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290252 wikitext text/x-wiki [[File:Eris and moon Dysnomia JWST NIRCam.jpg|thumb|300px|Utasaroskinociw]] '''Utasaroskinociw''' ({{Wp/ain/Lang-en|Eris}}) tokapcup ikir [[Wp/ain/Moomanannociw|moomanannociw]] sinep ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Moomanannociw]] {{INTERWIKI|Q611}} mwhe6xvupar3iyzezg50aitbpgtclbf Category:Wp/ain/Yaytumtenociw 14 3802063 7290255 2026-08-20T06:44:16Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290255 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Yaytumtenociw}} h72r8t227troq8rlkcu758zfnatcrdb 7290264 7290255 2026-08-20T06:48:40Z トラネコマン 2597037 7290264 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Yaytumtenociw}} [[Wp/ain/Categpry:Wp/ain|Categpry:Wp/ain]] fae7jh5qvnekncvh4ehjdgfbzo4ogyp 7290266 7290264 2026-08-20T06:48:57Z トラネコマン 2597037 7290266 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Yaytumtenociw}} [[Category:Wp/ain]] rlv3krqiaebywuct67dtaofk3ge2u4l Category:Wp/ain/Tokapcup ikir 14 3802064 7290262 2026-08-20T06:47:42Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290262 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Tokapcup ikir}} [[Category:Wp/ain]] 84ceruax78cuwb0elbfbesk6jy99j3z Wp/nyn/Robert Migadde 0 3802065 7290281 2026-08-20T07:10:16Z Brenda Namulinda 2608960 Created page with "Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).[1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] [[Category:Wp/nyn]]" 7290281 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).[1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] [[Category:Wp/nyn]] r22ft4aeuhxgx3nhuunakac09p8u97c 7290282 7290281 2026-08-20T07:10:48Z Brenda Namulinda 2608960 7290282 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).[1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == [[Category:Wp/nyn]] 028czm6twdf2q79b93e3pmavpbsn8lf 7290284 7290282 2026-08-20T07:28:19Z Brenda Namulinda 2608960 /* Obuto bwe n'obwegyese bwe */ 7290284 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).[1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] [[Category:Wp/nyn]] 33fn9614q6gq1omut0ablh3cfe4uc9w 7290285 7290284 2026-08-20T07:28:47Z Brenda Namulinda 2608960 7290285 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).[1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] p9vob3uhx0mdpep0km16ij7lgmrnxqi 7290286 7290285 2026-08-20T07:30:35Z Brenda Namulinda 2608960 7290286 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>"Hon. Migadde Ndugwa Robert". ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 5xootqorptn6dh4zx3o6vdhak9bq7ak 7290287 7290286 2026-08-20T07:30:56Z Brenda Namulinda 2608960 7290287 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] h4h4a9pcbfc3f5v8437lms5fbufu4ua 7290288 7290287 2026-08-20T07:31:21Z Brenda Namulinda 2608960 7290288 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>"Gov't to levy tax on fish maw exports". ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 2j3asw85iu63cp9brr0cck0p5vnff0g 7290289 7290288 2026-08-20T07:31:43Z Brenda Namulinda 2608960 7290289 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ko3n17mixt0jj8km2e4pdanbq8z71kc 7290290 7290289 2026-08-20T07:32:07Z Brenda Namulinda 2608960 7290290 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>"Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 5hmjam4etbiwkm3qn76nbsbflpmobvd 7290292 7290290 2026-08-20T07:32:31Z Brenda Namulinda 2608960 7290292 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] bbch1s7zv53ex45ivhak3yoqhu9df8x 7290294 7290292 2026-08-20T07:32:53Z Brenda Namulinda 2608960 7290294 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>"Robert Ndugwa Migadde". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ts4qbwlbhkvxsr14mtfqzjl59w0cn0x 7290295 7290294 2026-08-20T07:33:15Z Brenda Namulinda 2608960 7290295 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> [1][2][3][4] Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.[5][6] == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] dgfn7wwhq35f48p7ww7y724yye59vs8 7290304 7290295 2026-08-20T08:26:16Z Brenda Namulinda 2608960 7290304 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>"Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation". ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] gsg9hkkplgdb2dtbdeqyqw30b8y47tk 7290305 7290304 2026-08-20T08:26:40Z Brenda Namulinda 2608960 7290305 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] o8zi32g4dovfq6tbu8w2jjzshyjnbsx 7290312 7290305 2026-08-20T08:46:47Z Brenda Namulinda 2608960 7290312 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>"Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch". Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] dtn4qssjgivip0g6ks0kwvu9k0i2ztq 7290313 7290312 2026-08-20T08:47:41Z Brenda Namulinda 2608960 7290313 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/ "Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch"]. Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga Makerere University atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 7eep75ot5jbuwlizz7ykgo02cv9206i 7290314 7290313 2026-08-20T08:48:07Z Brenda Namulinda 2608960 7290314 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/ "Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch"]. Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.[1][7] == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ns0xyud4663ugyet5kh42f018c8ac4g 7290315 7290314 2026-08-20T08:48:20Z Brenda Namulinda 2608960 7290315 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref name=":0">[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/ "Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch"]. Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.<ref name=":0" /> == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] ca8gibin7kbghiz4om3quhuctcp4q0j 7290316 7290315 2026-08-20T08:48:33Z Brenda Namulinda 2608960 7290316 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref name=":0">[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/ "Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch"]. Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.<ref name=":0" /><ref>"bataano bakwatiddwa e buvuma lwakutiisatiisa mubaka Migadde – Radio Simba – Ennene". ''www.radiosimba.ug''. Retrieved 2021-09-13.</ref> == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] bv0pr8h5vlnhrcb2a5xuib1wp4qsjd3 7290317 7290316 2026-08-20T08:50:45Z Brenda Namulinda 2608960 7290317 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu Uganda kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0">[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/ "Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch"]. Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.<ref name=":0" /><ref>"bataano bakwatiddwa e buvuma lwakutiisatiisa mubaka Migadde – Radio Simba – Ennene". ''www.radiosimba.ug''. Retrieved 2021-09-13.</ref> == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 94ry1h8y35rvl0sr3k7znutgmexdw3z 7290318 7290317 2026-08-20T08:51:46Z Brenda Namulinda 2608960 7290318 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0">[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/ "Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch"]. Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.<ref name=":0" /><ref>"bataano bakwatiddwa e buvuma lwakutiisatiisa mubaka Migadde – Radio Simba – Ennene". ''www.radiosimba.ug''. Retrieved 2021-09-13.</ref> == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] 74biwdlxfyuwsgecvk6e31p1yi0zb7s 7290324 7290318 2026-08-20T09:12:25Z Brenda Namulinda 2608960 7290324 wikitext text/x-wiki Robert Ndugwa Migadde (yazairwe 7 Desemba 1980) n'omunyabyabutegyeki omu [[Wp/nyn/Uganda|Uganda]] kandi memba omu ishengyero kuruga omu Buvuma Island County. N'omunyakibiina kya [[Wp/nyn/National Resistance Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0">[https://www.mpscanug.com/profile/hon-migadde-ndugwa-robert/ "Hon. Migadde Ndugwa Robert"]. ''MPScan Uganda''. Retrieved 2021-09-13</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/govt-to-levy-tax-on-fish-maw-exports/ "Gov't to levy tax on fish maw exports"]. ''The Independent Uganda''. 2021-05-04. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/migadde-robert-ndugwa-7143/ "Migadde Robert Ndugwa - 2021 General Election - Visible Polls]". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/63e7b64f-bd5b-4808-8b78-64969ba55f7d/ "Robert Ndugwa Migadde]". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09</ref> Ashutama aha bukiiko oburikukwata aha by'entatsya y'eihanga hamwe n'eby'obuhingi n'oburiisa.<ref>[https://web.archive.org/web/20210913214652/https://devinsightsug.com/buvuma-mp-to-residents-embrace-oil-palm-growing-for-economic-transformation/ "Buvuma MP to Residents – Embrace Oil Palm Growing for Economic Transformation"]. ''Dev Insights''. Archived from the original on 2021-09-13. Retrieved 2021-09-13.</ref><ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/ "Committee on Agriculture, Animal Industries & Fisheries – Parliament Watch"]. Retrieved 2023-02-09.</ref> == Obuto bwe n'obwegyese bwe == Migadde n'Omukristaayo kandi memba w'ekibiina ky'Abakaturiki. Akatunga diguri y'okubanza omu kuteekateekyera endembo hamwe na diguri ya kabiri omu by'obushubuzi kuruga [[Wp/nyn/Makerere University|Makerere University]] atakatungire dipurooma y'okukurataho omu by'entunguuka y'eby'entaasya omu ndembo kuruga Galilee College, Israel.<ref name=":0" /><ref>"bataano bakwatiddwa e buvuma lwakutiisatiisa mubaka Migadde – Radio Simba – Ennene". ''www.radiosimba.ug''. Retrieved 2021-09-13.</ref> == Career == == Eby'okureeberaho == [[Category:Wp/nyn]] lb6qom3g20mkurwcj98djzvyxastfd5 Wp/ain/Enpiwa 0 3802066 7290291 2026-08-20T07:32:27Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290291 wikitext text/x-wiki [[File:Ruby Ring.jpg|thumb|300px|Rupi enpiwa]] '''Enpiwa''' newa '''askepetunkane''' askepet uyruke [[Wp/ain/Karip|karip]] ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Askepet]] 91kptrws19wh9h7abxuj9v01lwz78t3 7290293 7290291 2026-08-20T07:32:45Z トラネコマン 2597037 Adding interwiki links to [[d:Q46847]] 7290293 wikitext text/x-wiki [[File:Ruby Ring.jpg|thumb|300px|Rupi enpiwa]] '''Enpiwa''' newa '''askepetunkane''' askepet uyruke [[Wp/ain/Karip|karip]] ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Askepet]] {{INTERWIKI|Q46847}} ku6fymo0anlp55jomoh42i1txsrza1f Wp/nyn/Casper the Friendly Ghost 0 3802067 7290296 2026-08-20T07:41:23Z ~2026-45357-48 2700340 Created page with "'''Casper the Friendly Ghost'''. Seymour Reit. Joe Oriolo. Vincent E. Valentine II. Harvey Comics. [[Category:Wp/nyn]] {{INTERWIKI|Q1442531}}" 7290296 wikitext text/x-wiki '''Casper the Friendly Ghost'''. Seymour Reit. Joe Oriolo. Vincent E. Valentine II. Harvey Comics. [[Category:Wp/nyn]] {{INTERWIKI|Q1442531}} sjb6dn238u08mxdsxvhjlrdxbzxtr3f Wp/ain/Iotpe 0 3802068 7290297 2026-08-20T08:06:12Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290297 wikitext text/x-wiki [[File:Gordijnen aan venster.JPG|thumb|300px|Iotpe]] '''Iotpe''' kiyay oikikkar kusu puyar or ta atte [[Wp/ain/Ciseop|ciseop]] ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Ciseop]] {{INTERWIKI|Q49005}} tjmwqr1kbuaq80w5395tuzjezhzf7sk Category:Wp/ain/Ciseop 14 3802069 7290298 2026-08-20T08:07:17Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290298 wikitext text/x-wiki {{Wp/ain/See|Ciseop}} [[Category:Wp/ain]] qh9rkbzlh4npn8ju9blgja9n0nsut14 Wp/ain/Amset 0 3802070 7290299 2026-08-20T08:16:16Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290299 wikitext text/x-wiki [[File:Bed in hotel room 5.jpg|thumb|300px|Amset]] '''Amset''' mokor kuni [[Wp/ain/Ciseop|ciseop]] ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Ciseop]] {{INTERWIKI|Q42177}} abxhvtuv6l5llb6nipj5ad2qbsqce2o Wp/ain/San 0 3802071 7290306 2026-08-20T08:31:08Z トラネコマン 2597037 ページの作成 7290306 wikitext text/x-wiki [[File:Atifells de cuina andalusins, Museu Arqueològic Municipal d'Alcoi.JPG|thumb|300px|San]] '''San''' p ukao kuni [[Wp/ain/Ita|ita]] ne ruwe ne. [[Category:Wp/ain]] [[Category:Wp/ain/Ciseop]] {{INTERWIKI|Q45242859}} mf7heflnzqvvtn5a4d486f0b4emvor3 Wp/tsw/Asula 0 3802072 7290320 2026-08-20T09:00:45Z MATTHEW Angela 2686623 Created page with "{{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and inte..." 7290320 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and interiors. Clockwise from top left: the [[Wp/tsw/Romanian Athenaeum|Romanian Athenaeum]] concert hall in [[Wp/tsw/Bucharest|Bucharest]]; the catalog room of the {{Wp/tsw/Lang|fr|[[Wp/tsw/Bibliothèque Mazarine|Bibliothèque Mazarine]]|italic=no}} in Paris; a restaurant [[Wp/tsw/Bathroom|bathroom]] in [[Wp/tsw/Oklahoma|Oklahoma]]; and a kitchen in Thailand. }} O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiri a mini|ajiri a mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upatawu da a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na [[Wp/tsw/Papu|papu]] ma uwa ma yi she na [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upata u'ro. U'uwata yi tsi boloyi ta na ko [[Wp/tsw/Ukobo|passageway]], asula ro, ko ahili. Upata a utsi da na ta mgbai ne ama dede a kura wala. [[Category:Wp/tsw]] mb9ll3oxievt9etmrfptrjszvylfu2z 7290322 7290320 2026-08-20T09:05:08Z MATTHEW Angela 2686623 7290322 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and interiors. Clockwise from top left: the [[Wp/tsw/Romanian Athenaeum|Romanian Athenaeum]] concert hall in [[Wp/tsw/Bucharest|Bucharest]]; the catalog room of the {{Wp/tsw/Lang|fr|[[Wp/tsw/Bibliothèque Mazarine|Bibliothèque Mazarine]]|italic=no}} in Paris; a restaurant [[Wp/tsw/Bathroom|bathroom]] in [[Wp/tsw/Oklahoma|Oklahoma]]; and a kitchen in Thailand. }} O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiri a mini|ajiri a mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upatawu da a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na [[Wp/tsw/Papu|papu]] ma uwa ma yi she na [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upata u'ro. U'uwata yi tsi boloyi ta na ko [[Wp/tsw/Ukobo|passageway]], asula ro, ko ahili. Upata a utsi da na ta mgbai ne ama dede a kura wala. a̱ [[Category:Wp/tsw]] 3c8u3l5sibytisegi9ol2p5tv1sdvdu 7290323 7290322 2026-08-20T09:07:15Z MATTHEW Angela 2686623 7290323 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and interiors. Clockwise from top left: the [[Wp/tsw/Romanian Athenaeum|Romanian Athenaeum]] concert hall in [[Wp/tsw/Bucharest|Bucharest]]; the catalog room of the {{Wp/tsw/Lang|fr|[[Wp/tsw/Bibliothèque Mazarine|Bibliothèque Mazarine]]|italic=no}} in Paris; a restaurant [[Wp/tsw/Bathroom|bathroom]] in [[Wp/tsw/Oklahoma|Oklahoma]]; and a kitchen in Thailand. }} O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiri a mini|ajiri a mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upatawu da a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na [[Wp/tsw/Papu|papu]] ma uwa ma yi she na [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upata u'ro. U'uwata yi tsi boloyi ta na ko [[Wp/tsw/Ukobo|passageway]], asula ro, ko ahili. Upata a utsi da na ta mgbai ne ama dede a kura wala. a̱ɗa [[Category:Wp/tsw]] cubc6iuha1n0s8j7nnzijq0tv064yb5 7290325 7290323 2026-08-20T09:18:19Z MATTHEW Angela 2686623 7290325 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and interiors. Clockwise from top left: the [[Wp/tsw/Romanian Athenaeum|Romanian Athenaeum]] concert hall in [[Wp/tsw/Bucharest|Bucharest]]; the catalog room of the {{Wp/tsw/Lang|fr|[[Wp/tsw/Bibliothèque Mazarine|Bibliothèque Mazarine]]|italic=no}} in Paris; a restaurant [[Wp/tsw/Bathroom|bathroom]] in [[Wp/tsw/Oklahoma|Oklahoma]]; and a kitchen in Thailand. }} O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiri a̱ mini|ajiri a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. a̱ ɗ ɓ [[Category:Wp/tsw]] s9jfhk6xvg6wnyt1xi5yp7qd3m8uodv 7290326 7290325 2026-08-20T09:20:47Z MATTHEW Angela 2686623 7290326 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and interiors. Clockwise from top left: the [[Wp/tsw/Romanian Athenaeum|Romanian Athenaeum]] concert hall in [[Wp/tsw/Bucharest|Bucharest]]; the catalog room of the {{Wp/tsw/Lang|fr|[[Wp/tsw/Bibliothèque Mazarine|Bibliothèque Mazarine]]|italic=no}} in Paris; a restaurant [[Wp/tsw/Bathroom|bathroom]] in [[Wp/tsw/Oklahoma|Oklahoma]]; and a kitchen in Thailand. }} O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiri a̱ mini|ajiri a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. a̱ ɗ ɓ [[Category:Wp/tsw]] aveyal1dpby5rybahpmt4l817524f8t 7290328 7290326 2026-08-20T09:42:33Z MATTHEW Angela 2686623 7290328 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and interiors. Clockwise from top left: the [[Wp/tsw/Romanian Athenaeum|Romanian Athenaeum]] concert hall in [[Wp/tsw/Bucharest|Bucharest]]; the catalog room of the {{Wp/tsw/Lang|fr|[[Wp/tsw/Bibliothèque Mazarine|Bibliothèque Mazarine]]|italic=no}} in Paris; a restaurant [[Wp/tsw/Bathroom|bathroom]] in [[Wp/tsw/Oklahoma|Oklahoma]]; and a kitchen in Thailand. }} O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula re o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. a̱ ɗ ɓ [[Category:Wp/tsw]] 8seyy6ocvn99ofmwgr4kyf7topm7rlw 7290329 7290328 2026-08-20T09:44:52Z MATTHEW Angela 2686623 7290329 wikitext text/x-wiki {{Wp/tsw/Short description|Distinguishable space within a building or other structure}} {{Wp/tsw/Other uses}} {{Wp/tsw/Multiple image|perrow = 2|total_width=450 | image1 = Ateneul Român - Sala.jpg|width9=300|height9= | image2 = Salle des catalogues de la Bibliotheque Mazarine Paris.jpg|width12=300|height12= | image3 = Akha Kitchen.JPG|width1=300|height1= | image4 = Restaurant bathroom with two-way mirror.jpg|width2=300|height2= |footer=Various examples of rooms and interiors. Clockwise from top left: the [[Wp/tsw/Romanian Athenaeum|Romanian Athenaeum]] concert hall in [[Wp/tsw/Bucharest|Bucharest]]; the catalog room of the {{Wp/tsw/Lang|fr|[[Wp/tsw/Bibliothèque Mazarine|Bibliothèque Mazarine]]|italic=no}} in Paris; a restaurant [[Wp/tsw/Bathroom|bathroom]] in [[Wp/tsw/Oklahoma|Oklahoma]]; and a kitchen in Thailand. }} O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula ri o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. a̱ ɗ ɓ [[Category:Wp/tsw]] d5rft83elfquz0pemu5ur3lwdscgcrj 7290330 7290329 2026-08-20T09:48:14Z MATTHEW Angela 2686623 7290330 wikitext text/x-wiki O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula ri o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. [[Category:Wp/tsw]] [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/KambariWikipediaOutreach]] oaoveo3aiytz8pf848zhq7wjyy9k155 7290331 7290330 2026-08-20T09:49:51Z MATTHEW Angela 2686623 7290331 wikitext text/x-wiki O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula ri o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. [[Category:Wp/tsw]] [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] brv1vpzbasuz06qrfuvzus7je7mnj64 7290333 7290331 2026-08-20T09:53:29Z MATTHEW Angela 2686623 7290333 wikitext text/x-wiki O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula ri o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. ==History== [[File:Orkney Skara Brae.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Neolithic|Neolithic]] room at [[Wp/tsw/Skara Brae|Skara Brae]], [[Wp/tsw/Orkney|Orkney]], {{Wp/tsw/Circa|3,000 BC}}]] [[File:Castle Howard Lady Georgianas' Dressing Room.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Castle Howard|Castle Howard]], "Lady Georgianas' Dressing Room"]] {{Wp/tsw/Further|House#History of the interior}} Historically, the use of rooms dates at least to early [[Wp/tsw/Minoan civilization|Minoan]] cultures about 2200 BC, where excavations at [[Wp/tsw/Akrotiri (prehistoric city)|Akrotiri]] on Santorini reveal clearly defined rooms within certain structures.<ref name="Akrotiri">{{Wp/tsw/Cite web|url=http://www.travel-to-santorini.com/place.php?place_id=40|title=Archaeological Site of Akrotiri |work=Travel to Santorini: Santorini Island Guide |publisher=Marinet Ltd |access-date=23 November 2009}}</ref><ref>''Oxford Dictionaries'' (2013)</ref> [[Category:Wp/tsw]] [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] qn3unvs81odhb27mzzygdam02l5il1r 7290337 7290333 2026-08-20T10:06:22Z MATTHEW Angela 2686623 7290337 wikitext text/x-wiki O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula ri o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. ==Alabari== [[File:Orkney Skara Brae.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Neolithic|Neolithic]] room at [[Wp/tsw/Skara Brae|Skara Brae]], [[Wp/tsw/Orkney|Orkney]], {{Wp/tsw/Circa|3,000 BC}}]] [[File:Castle Howard Lady Georgianas' Dressing Room.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Castle Howard|Castle Howard]], "Lady Georgianas' Dressing Room"]] {{Wp/tsw/Further|House#History of the interior}} A labari, ulinga na asula afraid ta tun [[Wp/tsw/Minoan civilization|Minoan]] cultures about 2200 BC, ubatu ne makapa a [[Wp/tsw/Akrotiri (loci va prehistoric)|Akrotiri]] a Santorini rotsoyi ahili tsuwu wa sula a certain structures.<ref name="Akrotiri">{{Wp/tsw/Cite web|url=http://www.travel-to-santorini.com/place.php?place_id=40|title=Archaeological Site of Akrotiri |work=Travel to Santorini: Santorini Island Guide |publisher=Marinet Ltd |access-date=23 November 2009}}</ref><ref>''Oxford Dictionaries'' (2013)</ref> [[Category:Wp/tsw]] [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] htmrg2a0a5d22q3i0tyzwen4idkymnc 7290338 7290337 2026-08-20T10:11:28Z MATTHEW Angela 2686623 7290338 wikitext text/x-wiki O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula ri o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. ==Alabari== [[File:Orkney Skara Brae.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Neolithic|Neolithic]] room at [[Wp/tsw/Skara Brae|Skara Brae]], [[Wp/tsw/Orkney|Orkney]], {{Wp/tsw/Circa|3,000 BC}}]] [[File:Castle Howard Lady Georgianas' Dressing Room.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Castle Howard|Castle Howard]], "Lady Georgianas' Dressing Room"]] {{Wp/tsw/Further|House#History of the interior}} A labari, ulinga na asula afaru ta̱ tun [[Wp/tsw/Minoan civilization|Minoan]] cultures about 2200 BC, ubatu ne ma̱kapa a [[Wp/tsw/Akrotiri (loci va prehistoric)|Akrotiri]] a Santorini roshoyi ahili tsu'uwu wa̱ sula a certain structures.<ref name="Akrotiri">{{Wp/tsw/Cite web|url=http://www.travel-to-santorini.com/place.php?place_id=40|title=Archaeological Site of Akrotiri |work=Travel to Santorini: Santorini Island Guide |publisher=Marinet Ltd |access-date=23 November 2009}}</ref><ref>''Oxford Dictionaries'' (2013)</ref> [[Category:Wp/tsw]] [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] o0tkq20hi26u24lxuhrabojcuzl3v91 7290339 7290338 2026-08-20T10:13:28Z MATTHEW Angela 2686623 7290339 wikitext text/x-wiki O sa ko a [[Wp/tsw/Ajiriki a̱ mini|ajiriki a̱ mini]], '''asula''' is any enclosed [[Wp/tsw/Upata|upata]] ne uri upa̱ta̱wu ɗa a structure, ne wo'uyi uri ukuzu na̱ [[Wp/tsw/Pa̱pu|pa̱pu]] ma uwa ma yi she na̱ [[Wp/tsw/Unastustu|unastustu]] ko ukasu upa̱ta̱ u'ro. U'uwata yi tsu ɓoloyi ta̱ na̱ ko [[Wp/tsw/Ukobu|passageway]], asula ro, ko ahili. Upa̱ta̱'a̱ utsu da̱ na̱ ta̱ mgbai ne ama dede a kura wala. Mgbai, fixtures, ado, na̱ masta maro, ko uba̱ta̱ ne asula ri o sa, ko ajiriki a̱ mini (ko amasta maro ajiriki iɗa) tsu kabata̱ ulinga na̱ a yuwa pe. ==Alabari== [[File:Orkney Skara Brae.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Neolithic|Neolithic]] room at [[Wp/tsw/Skara Brae|Skara Brae]], [[Wp/tsw/Orkney|Orkney]], {{Wp/tsw/Circa|3,000 BC}}]] [[File:Castle Howard Lady Georgianas' Dressing Room.jpg|thumb|[[Wp/tsw/Castle Howard|Castle Howard]], "Lady Georgianas' Dressing Room'']] A labari, ulinga na asula afaru ta̱ tun [[Wp/tsw/Minoan civilization|Minoan]] cultures about 2200 BC, ubatu ne ma̱kapa a [[Wp/tsw/Akrotiri (loci va prehistoric)|Akrotiri]] a Santorini roshoyi ahili tsu'uwu wa̱ sula a certain structures.<ref name="Akrotiri">{{Wp/tsw/Cite web|url=http://www.travel-to-santorini.com/place.php?place_id=40|title=Archaeological Site of Akrotiri |work=Travel to Santorini: Santorini Island Guide |publisher=Marinet Ltd |access-date=23 November 2009}}</ref><ref>''Oxford Dictionaries'' (2013)</ref> [[Category:Wp/tsw]] [[Category:Wp/tsw/Tsishingini]] [[Category:Wp/tsw/Kambari Wikipedia Outreach]] 7jkw935z3y9zcah66w97c0f8uj4h3ot Template:Wp/pih/Infobox Indian Jurisdiction/doc 10 3802073 7290336 2026-08-20T10:03:20Z ङघिञ 2644823 Created page with "Tis template is f' Indian jurisdictions. T' use o' <code><nowiki>{{</nowiki>[[Infobox Settlement]]<nowiki>}}</nowiki></code> es discouraged on these artikals." 7290336 wikitext text/x-wiki Tis template is f' Indian jurisdictions. T' use o' <code><nowiki>{{</nowiki>[[Infobox Settlement]]<nowiki>}}</nowiki></code> es discouraged on these artikals. 6jv1flpmtyityao48uv6ijnq5yo4gm3 Wp/hmr/Northrop B-2 Spirit 0 3802074 7290370 2026-08-20T11:52:25Z Phxlm 2697478 Created page with "[[File:RAF F-35B integration flying training with USAF B-2 30092019 - 4.jpg|thumb|right|300px|Northrop B-2 Spirit stealth bomber vuong lai.]] '''Northrop B-2 Spirit''', ('''''B-2 Bomber''' ti khawma hriet'') hi stealth bomber inlar, American heavy strategic bomber ani a, inbeina hmuna ral radar hmutheiloa nuom nuoma alut tlang thei na din advanced stealth technology hmanga siem anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite book |last=Westwick |first=Peter |title=Stealth: The Secret Contest t..." 7290370 wikitext text/x-wiki [[File:RAF F-35B integration flying training with USAF B-2 30092019 - 4.jpg|thumb|right|300px|Northrop B-2 Spirit stealth bomber vuong lai.]] '''Northrop B-2 Spirit''', ('''''B-2 Bomber''' ti khawma hriet'') hi stealth bomber inlar, American heavy strategic bomber ani a, inbeina hmuna ral radar hmutheiloa nuom nuoma alut tlang thei na din advanced stealth technology hmanga siem anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite book |last=Westwick |first=Peter |title=Stealth: The Secret Contest to Invent Invisible Aircraft |publisher=Oxford University Press |year=2019 |isbn=978-0-19-067746-6}}</ref> Hi vuongna hi United States Air Force cho in an nei a, jet engine pali hmang dinga siem anih. A thla hai hi vuongna dang hai laka danglam taka siem ana, mei tienga thla (vertical tail wing) hai khawm a neinaw anih. Precision-guided munitions (''bomb-mit-nei'') hai le thermonuclear weapons (''Hydrogen bomb, Nuclear bomb'') ti hai khawm a thlak thei anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> == Siem Ṭan Dan == [[File:B-2 first flight 071201-F-9999J-034.jpg|thumb|left|300px|B-2 Spirit maiden flight, 17 July 1989.]] B-2 Spirit hi [[Wp/hmr/Cold War|Cold War]] sung 1970 laihawl a buoipui ṭan ani a. Soviet radar le air defense system hai an changkang pei leiin, United States Air Force chun ral hrietloa ral rama lut tlang theina vuongna thar siem a tum ta a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> Kum 1979 khan United States Department of Defense chun Advanced Technology Bomber project hi classified military project (''"black project"'') angin Carter administration hnuoiah a ṭan anih. Northrop Corporation chun prime contractor angin kum 1981 khan hi project hi a buoipui ṭan a, Boeing, Hughes Aircraft, le Vought company hai leh inthuruolin hi vuongna hi an siem anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite book |last=Westwick |first=Peter |title=Stealth: The Secret Contest to Invent Invisible Aircraft |publisher=Oxford University Press |year=2019 |isbn=978-0-19-067746-6}}</ref> 22 November 1988 khan Air Force Plant 42 Palmdale, California ah mipui hriet dinga tlangzar ani a, a vuong suok hmasatak (Maiden flight) chu 17 July 1989 khan anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Kum 1991 a Soviet Union a tluk tak leiin stealth nuclear bomber fleet lien tak nei chu a hlu ta em em naw a, chu el khelah Stealth skin coating le flight control software siemna a harsata atam em leiin project a senso khawm intiem zat a khel a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> U.S. Congress chun bomber 132 siem tuma um chu 21 cho siem dingin thu a pek ta lem a. Project puma sum hmang zat hi dollar tlukledingawn sawmli pali le vaibelsie zasarih ($44.7 billion) a tling a, bomber pakhat peia semṭhe chun sengso hi tlukledingawn pahnih le vaibelsie sang le zathum ($2.13 billion) atling anih. == Cockpit le Phur == [[File:Vice President Dick Cheney talking inside cockpit at a rally for the B-2 Bomber Forces.jpg|thumb|right|300px|B-2 Spirit glass cockpit chhung.]] B-2 Spirit hi pilot pahni in an khal hlak a: left seat ah pilot le right seat ah mission commander anin thung hlak anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> C Stealth profile humhalh nan, ralthuom popo hai hi internal bomb bay pahni sunga phur an ni hlak a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> Bomb bay pahnih ah rotary launcher a um a, kg 18,000 (40,000 lbs) ordnance a phur thei a ni. Ordnance a hin Mk 82 Joint Direct Attack Munitions (JDAM), GBU-31 JDAM, le B61 le B83 nuclear bomb hai an ṭhang anih,. == Indo Tak Ah == [[File:B-2 Spirit bombing, 1994.jpg|thumb|right|300px|Kum 1994 live fire exercise ah B-2 Spirit in bomb an tlak lai.]] B-2 Spirit hi 1 January 1997 khan 509th Bomb Wing Whiteman Air Force Base, Missouri ah official military service a ṭan a.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Indo taka a ṭhang hmasatak chu 1999 Kosovo War khan anih. Missouri anthawka vuong suokin mid-air refueling hmangin darkar 30 sung chawl loin Serbia a a-target hai satellite-guided Joint Direct Attack Munitions (JDAM) hmangin a va bei anih. September 11 attack zo khan, Afghanistan ramah Operation Enduring Freedom sungin darkar 44 neka sawt vuongin combat mission a hlen bawk anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite book |last=Westwick |first=Peter |title=Stealth: The Secret Contest to Invent Invisible Aircraft |publisher=Oxford University Press |year=2019 |isbn=978-0-19-067746-6}}</ref> Kum 2003 Iraq War le 2011 Libya a Operation Odyssey Dawn sungin precision strike a lo tlun ta bawk. Khawvel ram kil tina vuongsuok vat ani theina ding, B-2 Hanger hrim hai hi Indian Ocean a Diego Garcia, Guam a Andersen Air Force Base, le United Kingdom a RAF Fairford hai siem an nih a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> == Chetsuolna le Enkawlna == [[File:B-2 Spirit 050404-F-1740G-001.jpg|thumb|left|300px|Mid-air refueling nei dinga KC-135 Stratotanker a hnai lai.]] Stealth skin coating vawng that na din' B-2 hi enkawl ran a ngai a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> Bomber 21 siem hai lai pahni chu chetsuol leiin hmangthei an ni ta naw anih. 23 February 2008 khan ''Spirit of Kansas'' chu Guam a Andersen Air Force Base anthawka a vuong suok chu air data sensor a tui intling leiin computer in pitch indiklo a sut a, a tlak pui pha anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Pilot pahni hai chu in eject in an him hman a. Kum 2022 khan adang pakhat chu ground emergency ah a siet tak em leiin retire a ni a, 21 anthawk chun Air Force Fleet chun 19 active duty ah anla nei anih. == Hmakhuo le Ai Awtu == [[File:B2PlanView.jpg|thumb|left|300px|Spirit of Indiana ramp chunga a chawl lai.]] United States Air Force han B-2 fleet hai hi digital radar, satellite communications, le nuclear energy hmang thei khawl thar hmangin an suk-changtlung pei a.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Amiruokchu senso an sang em leiin, Air Force chun kum 2030s laihawl ah B-2 fleet po po retire a tum a, a thlaktlengtu dingin ''[[Wp/hmr/Northrop Grumman B-21 Raider|Northrop Grumman B-21 Raider]]'' hi duon anih. == Thuhnar == {{Wp/hmr/Reflist}} [[Category:Wp/hmr]] m497ma3mtcjwi4ygy9fre2ghx67fvtz 7290374 7290370 2026-08-20T11:58:43Z Phxlm 2697478 7290374 wikitext text/x-wiki {{Wp/hmr/Stub}} [[File:RAF F-35B integration flying training with USAF B-2 30092019 - 4.jpg|thumb|right|300px|Northrop B-2 Spirit stealth bomber vuong lai.]] '''Northrop B-2 Spirit''', ('''''B-2 Bomber''' ti khawma hriet'') hi stealth bomber inlar, American heavy strategic bomber ani a, inbeina hmuna ral radar hmutheiloa nuom nuoma alut tlang thei na din advanced stealth technology hmanga siem anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite book |last=Westwick |first=Peter |title=Stealth: The Secret Contest to Invent Invisible Aircraft |publisher=Oxford University Press |year=2019 |isbn=978-0-19-067746-6}}</ref> Hi vuongna hi United States Air Force cho in an nei a, jet engine pali hmang dinga siem anih. A thla hai hi vuongna dang hai laka danglam taka siem ana, mei tienga thla (vertical tail wing) hai khawm a neinaw anih. Precision-guided munitions (''bomb-mit-nei'') hai le thermonuclear weapons (''Hydrogen bomb, Nuclear bomb'') ti hai khawm a thlak thei anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> == Siem Ṭan Dan == [[File:B-2 first flight 071201-F-9999J-034.jpg|thumb|left|300px|B-2 Spirit maiden flight, 17 July 1989.]] B-2 Spirit hi [[Wp/hmr/Cold War|Cold War]] sung 1970 laihawl a buoipui ṭan ani a. Soviet radar le air defense system hai an changkang pei leiin, United States Air Force chun ral hrietloa ral rama lut tlang theina vuongna thar siem a tum ta a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> Kum 1979 khan United States Department of Defense chun Advanced Technology Bomber project hi classified military project (''"black project"'') angin Carter administration hnuoiah a ṭan anih. Northrop Corporation chun prime contractor angin kum 1981 khan hi project hi a buoipui ṭan a, Boeing, Hughes Aircraft, le Vought company hai leh inthuruolin hi vuongna hi an siem anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite book |last=Westwick |first=Peter |title=Stealth: The Secret Contest to Invent Invisible Aircraft |publisher=Oxford University Press |year=2019 |isbn=978-0-19-067746-6}}</ref> 22 November 1988 khan Air Force Plant 42 Palmdale, California ah mipui hriet dinga tlangzar ani a, a vuong suok hmasatak (Maiden flight) chu 17 July 1989 khan anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Kum 1991 a Soviet Union a tluk tak leiin stealth nuclear bomber fleet lien tak nei chu a hlu ta em em naw a, chu el khelah Stealth skin coating le flight control software siemna a harsata atam em leiin project a senso khawm intiem zat a khel a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> U.S. Congress chun bomber 132 siem tuma um chu 21 cho siem dingin thu a pek ta lem a. Project puma sum hmang zat hi dollar tlukledingawn sawmli pali le vaibelsie zasarih ($44.7 billion) a tling a, bomber pakhat peia semṭhe chun sengso hi tlukledingawn pahnih le vaibelsie sang le zathum ($2.13 billion) atling anih. == Cockpit le Phur == [[File:Vice President Dick Cheney talking inside cockpit at a rally for the B-2 Bomber Forces.jpg|thumb|right|300px|B-2 Spirit glass cockpit chhung.]] B-2 Spirit hi pilot pahni in an khal hlak a: left seat ah pilot le right seat ah mission commander anin thung hlak anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> C Stealth profile humhalh nan, ralthuom popo hai hi internal bomb bay pahni sunga phur an ni hlak a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> Bomb bay pahnih ah rotary launcher a um a, kg 18,000 (40,000 lbs) ordnance a phur thei a ni. Ordnance a hin Mk 82 Joint Direct Attack Munitions (JDAM), GBU-31 JDAM, le B61 le B83 nuclear bomb hai an ṭhang anih,. == Indo Tak Ah == [[File:B-2 Spirit bombing, 1994.jpg|thumb|right|300px|Kum 1994 live fire exercise ah B-2 Spirit in bomb an tlak lai.]] B-2 Spirit hi 1 January 1997 khan 509th Bomb Wing Whiteman Air Force Base, Missouri ah official military service a ṭan a.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Indo taka a ṭhang hmasatak chu 1999 Kosovo War khan anih. Missouri anthawka vuong suokin mid-air refueling hmangin darkar 30 sung chawl loin Serbia a a-target hai satellite-guided Joint Direct Attack Munitions (JDAM) hmangin a va bei anih. September 11 attack zo khan, Afghanistan ramah Operation Enduring Freedom sungin darkar 44 neka sawt vuongin combat mission a hlen bawk anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite book |last=Westwick |first=Peter |title=Stealth: The Secret Contest to Invent Invisible Aircraft |publisher=Oxford University Press |year=2019 |isbn=978-0-19-067746-6}}</ref> Kum 2003 Iraq War le 2011 Libya a Operation Odyssey Dawn sungin precision strike a lo tlun ta bawk. Khawvel ram kil tina vuongsuok vat ani theina ding, B-2 Hanger hrim hai hi Indian Ocean a Diego Garcia, Guam a Andersen Air Force Base, le United Kingdom a RAF Fairford hai siem an nih a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> == Chetsuolna le Enkawlna == [[File:B-2 Spirit 050404-F-1740G-001.jpg|thumb|left|300px|Mid-air refueling nei dinga KC-135 Stratotanker a hnai lai.]] Stealth skin coating vawng that na din' B-2 hi enkawl ran a ngai a.<ref>{{Wp/hmr/Cite report |title=B-2 Bomber: Cost and Operational Issues Report (GAO/NSIAD-97-181) |publisher=United States General Accounting Office |date=14 August 1997}}</ref> Bomber 21 siem hai lai pahni chu chetsuol leiin hmangthei an ni ta naw anih. 23 February 2008 khan ''Spirit of Kansas'' chu Guam a Andersen Air Force Base anthawka a vuong suok chu air data sensor a tui intling leiin computer in pitch indiklo a sut a, a tlak pui pha anih.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Pilot pahni hai chu in eject in an him hman a. Kum 2022 khan adang pakhat chu ground emergency ah a siet tak em leiin retire a ni a, 21 anthawk chun Air Force Fleet chun 19 active duty ah anla nei anih. == Hmakhuo le Ai Awtu == [[File:B2PlanView.jpg|thumb|left|300px|Spirit of Indiana ramp chunga a chawl lai.]] United States Air Force han B-2 fleet hai hi digital radar, satellite communications, le nuclear energy hmang thei khawl thar hmangin an suk-changtlung pei a.<ref>{{Wp/hmr/Cite web |title=B-2 Spirit Fact Sheet |publisher=United States Air Force |url=https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ |access-date=14 July 2023}}</ref> Amiruokchu senso an sang em leiin, Air Force chun kum 2030s laihawl ah B-2 fleet po po retire a tum a, a thlaktlengtu dingin ''[[Wp/hmr/Northrop Grumman B-21 Raider|Northrop Grumman B-21 Raider]]'' hi duon anih. == Thuhnar == {{Wp/hmr/Reflist}} [[Category:Wp/hmr]] fz9v43gbj2ndj66q2oapqkwg5oadg18 Template:Wp/hmr/Cite report 10 3802075 7290373 2026-08-20T11:57:41Z Phxlm 2697478 Created page with "<includeonly>{{#if:{{{last1|{{{last|}}}}}}|{{{last1|{{{last}}}}}}}{{#if:{{{first1|{{{first|}}}}}}|, {{{first1|{{{first}}}}}}}}{{#if:{{{last2|}}}|, {{{last2}}}{{#if:{{{first2|}}}|, {{{first2}}}}}}}|}}{{#if:{{{date|{{{year|}}}}}}| ({{{date|{{{year|}}}}}})|}}. {{#if:{{{url|}}}|[{{{url}}} "{{{title}}}"]|"{{{title}}}"}}{{#if:{{{number|{{{id|}}}}}}|, Report No. {{{number|{{{id}}}}}}}}{{#if:{{{publisher|}}}|. {{{publisher}}}}}{{#if:{{{access-date|}}}|. Retrieved {{{access-date}..." 7290373 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{last1|{{{last|}}}}}}|{{{last1|{{{last}}}}}}}{{#if:{{{first1|{{{first|}}}}}}|, {{{first1|{{{first}}}}}}}}{{#if:{{{last2|}}}|, {{{last2}}}{{#if:{{{first2|}}}|, {{{first2}}}}}}}|}}{{#if:{{{date|{{{year|}}}}}}| ({{{date|{{{year|}}}}}})|}}. {{#if:{{{url|}}}|[{{{url}}} "{{{title}}}"]|"{{{title}}}"}}{{#if:{{{number|{{{id|}}}}}}|, Report No. {{{number|{{{id}}}}}}}}{{#if:{{{publisher|}}}|. {{{publisher}}}}}{{#if:{{{access-date|}}}|. Retrieved {{{access-date}}}}}</includeonly><noinclude> {{Wp/hmr/Template warning}} == About == Hi template hi official report / technical report reference siemna ding a ni. === Copy Code === <pre> {{Wp/hmr/Cite report |last1=Author |first1=First |title=Report Title |publisher=Publisher |number=Report Number |date=Date |url=URL |access-date=YYYY-MM-DD}} </pre> [[Category:Wp/hmr/System Template Um Po]] </noinclude> 3xyk5pd7we1x3qtewyawdy3upgl5yx7