Википеди
inhwiki
https://inh.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0_%D0%BE%D0%B0%D0%B3%D3%80%D1%83%D0%B2
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Медиа
Гӏулакха
Ювцар
Доакъашхо
Доакъашхочун дувцар
Википеди
Википеди ювцар
Файл
Файл ювцар
MediaWiki
MediaWiki ювцар
Ло
Ло бувцар
Новкъостал
Новкъостал дувцар
ОагӀат
ОагӀат ювцар
Моартал
Моарталах къамаьл
TimedText
TimedText talk
Модуль
Модуль ювцар
Event
Event talk
MediaWiki:Gadgets-definition
8
2208
75157
65487
2026-09-20T09:28:52Z
NguoiDungKhongDinhDanh
2674
Remove deprecated option. See [[:phab:T298199|T298199]] for more information. ([[:m:GS|global sysop]] action)
75157
wikitext
text/x-wiki
== default ==
* referenceTooltips[default|skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|type=general|dependencies=jquery.client,mediawiki.cookie]|referenceTooltips.js|referenceTooltips.css
* edittop[default|dependencies=site,mediawiki.util]|edittop.js
== others ==
* markblocked[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.page.ready]|markblocked.js
* HotCat|HotCat.js
* UTCLiveClock[peers=UTCLiveClock-helperStyles|dependencies=mediawiki.util]|UTCLiveClock.js
__NOTOC__
c3n0tsubk2sv97n6byb19j5kuhs73e0
Ло:Potd/2026-09-20
10
19077
75155
2026-09-19T16:56:18Z
Frhdkazan
139
Керда оагIув: «Bloeiwijze van een Rostrinucula dependens. 11-10-2025. (d.j.b).jpg»
75155
wikitext
text/x-wiki
Bloeiwijze van een Rostrinucula dependens. 11-10-2025. (d.j.b).jpg
okvofr2r96gggqwxy1dmqzs7pnonc1d
Ло:Motd/2026-09-20
10
19078
75156
2026-09-19T16:59:32Z
Frhdkazan
139
Керда оагIув: «Eskişehir Adalar District - Turkey Walking Tour October 2021 - 4k UHD 60fps.webm»
75156
wikitext
text/x-wiki
Eskişehir Adalar District - Turkey Walking Tour October 2021 - 4k UHD 60fps.webm
s21iuglm4i2savy9u8jip3nsds59ki3
Балан ди
0
19079
75158
2026-09-20T10:27:11Z
~2026-51006-22
6547
Керда оагIув: «{{Литературное произведение | Название = Балан ди | Название-оригинал = {{lang-ru|День скорби}} | Изображение = Балан ди.jpg | Подпись изображения = | Жанр = (байташца яздаь роман) | Автор = [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]] | Язык оригинала = г...»
75158
wikitext
text/x-wiki
{{Литературное произведение
| Название = Балан ди
| Название-оригинал = {{lang-ru|День скорби}}
| Изображение = Балан ди.jpg
| Подпись изображения =
| Жанр = (байташца яздаь роман)
| Автор = [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]
| Язык оригинала = гIалгIай
| Написан =
| Публикация = 1991
| Отдельное издание =
| Викитека-текст =
}}
'''Балан ди''' ({{lang-ru|День скорби}}) — [[1944 шу|1944-ча шера]] саькура бетта 23-ча дийнахьа [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|гӀалгӀай мехках бахарах]] [[гӀалгӀай]] [[йоазонхо]]чо [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а байташца яздаь [[роман]]{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Тархьар ==
«Балан ди» яха роман кепатеха арадаьннад [[1991 шу|1991-ча шера]]. Из яздеш Махьмад-СаӀид чакхваьннав ший вахарах, дагаехай хала ха. [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|Къам мехках даьккхача]] дийнахьа саькура бетта 23-ча дийнахьа хинна хӀама ларде а лаьца, роман дагалувца волавенна хиннав из 1951-ча шера. Еррига ювцаш йола ха я гӀалгӀай мехках а баьха СибарегӀа бахийтача 1944-ча шерагара дӀайолаенна 1991-ча шерага кхаччалца.
== Сюжет ==
Йоазонхочо дувц ше даьх а наьнах а къоаставаь, СибарегӀа мишта вахийтар, Ӏан деношка доахан кхувлача {{iw3|эшелон|шалонашца}} долхаш, лийна хало. Шалонаш тӀара баьлча, машенашца а вордашца а юрташка дӀакхувлаш хиннача нахага хинна хьал а гойтад. Ишта дувц бӀорахой тӀем тӀа майра латаш шоай тайпан шовзтакъане синош дӀадаларах, наьна-да а ший говр а тӀехь цига верах{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}<ref>{{cite web |author= |url= https://dzurdzuki.com/download/pliev-m-s-a-balan-di-1991 |title= Балан ди|lang= inh|website= Дзурдзуки|publisher= |date= |access-date=2025-07-18}}</ref>.
{{начало цитаты}}[[Долакха-Юрт]] йоаккхаш, контузи хинна,<br>
Да́ ва са къаьна, лергашта онда.<br>
Баьккхабар ши бутт кхетамах тинна,<br>
Вийнавар, уллув, цун доттагӀа Дунда{{конец цитаты|источник=}}
Каст-каста романа тӀа гу Даьлага кхайкаш, цунгара ший халкъа дикадар дехаш дуӀаш деш дола мугӀараш. ДӀахо, дувцашдар дегӀадоаладеш, автора бовзийт, долчча тайпара сурт духьалъоттадеш, цун коа баьха дезал. Уж ба да, нана, пхи бер. Да́ тӀем тӀа пхьарс баьккха айпе ва, цун накха бувхьаш ба хала са доахаш, тӀабувхаш ба салтий гӀирс. Хьанифай амат дувц шийтайпарча дустарашца: елаш мо хетар кӀаьда цо ког тӀалайза. Хьехаду Ӏаьржа бӀаргаш, йӀаьха кӀажар, кӀорап мо, хьайза йола{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
Уж дезал меца болга кхетадаь вола лирически турпалхо вода къаьна апа йолча, цунна чаь пачка енна, кхуртий кад эц. Кхурташ нийсса йийкъе, цхьа дакъа Хьанифай корага Ӏодулл цо.
ДӀахо дезалах хиннар гучадаккха хала долча автора хоам бу апайга гӀолла. Шоай пхиъэ бер моцалла денначул тӀехьагӀа, дог а дӀаьтта кхелхаб да а нана а. Дего битабац уж сагӀа деха.
== Турпалаш ==
[[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а «ЦӀаверзар» аьнна цӀи а йолаш яздаьд романа дакъа. Цу тӀа гучавоаккха керттера бакъа турпалхо вола Ахьмад бокъонца хинна саг ва. Из ва тӀем тӀа яьча човнех тоаваланза вола эпсар, наьнах а безарех а бӀаргтоха, аьнна, цӀавийрза тӀемахо. Ахьмад фу турпалхо ва гойташ вовзийт шийтта шу даьннача кӀаьнкаца мехках ца воаккхаш виса бӀаьра ваьнна даь-да.
Къоано кхер шоаш бола моттиг харцдаьнна хьувзача Ӏаьдала дӀахар, хӀана аьлча, цунна лац ший тӀехкаш Даьй-мехках яхар. Бакъда, къоаночун сатем боабу унзарча гӀано{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Белгалдаккхар ==
{{белгалдаккхар}}
== Литература ==
* {{публикация|книга
|автор = Евлоева А.М., Мартазанова Х. М.
|заглавие = ХӀанзара гӀалгӀай литература
|вид =
|ответственный = Сост. проф. И. А. Дахкильгов
|место = Нальчик
|издательство = Республиканский полиграфкомбинат им. Революции 1905 г.
|издание =
|год = 2011
|страниц = 203
|ref = Евлоева, Мартазанова
}}
[[ОагӀат:ГӀалгӀай литература]]
[[ОагӀат:ГӀалгӀайчен йоазонхой]]
tbzbwlan6di7xoicqcv2nqphqcqfoi8
75159
75158
2026-09-20T10:27:35Z
~2026-51006-22
6547
75159
wikitext
text/x-wiki
{{Литературное произведение
| Название = Балан ди
| Название-оригинал = {{lang-ru|День скорби}}
| Изображение =
| Подпись изображения =
| Жанр = (байташца яздаь роман)
| Автор = [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]
| Язык оригинала = гIалгIай
| Написан =
| Публикация = 1991
| Отдельное издание =
| Викитека-текст =
}}
'''Балан ди''' ({{lang-ru|День скорби}}) — [[1944 шу|1944-ча шера]] саькура бетта 23-ча дийнахьа [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|гӀалгӀай мехках бахарах]] [[гӀалгӀай]] [[йоазонхо]]чо [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а байташца яздаь [[роман]]{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Тархьар ==
«Балан ди» яха роман кепатеха арадаьннад [[1991 шу|1991-ча шера]]. Из яздеш Махьмад-СаӀид чакхваьннав ший вахарах, дагаехай хала ха. [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|Къам мехках даьккхача]] дийнахьа саькура бетта 23-ча дийнахьа хинна хӀама ларде а лаьца, роман дагалувца волавенна хиннав из 1951-ча шера. Еррига ювцаш йола ха я гӀалгӀай мехках а баьха СибарегӀа бахийтача 1944-ча шерагара дӀайолаенна 1991-ча шерага кхаччалца.
== Сюжет ==
Йоазонхочо дувц ше даьх а наьнах а къоаставаь, СибарегӀа мишта вахийтар, Ӏан деношка доахан кхувлача {{iw3|эшелон|шалонашца}} долхаш, лийна хало. Шалонаш тӀара баьлча, машенашца а вордашца а юрташка дӀакхувлаш хиннача нахага хинна хьал а гойтад. Ишта дувц бӀорахой тӀем тӀа майра латаш шоай тайпан шовзтакъане синош дӀадаларах, наьна-да а ший говр а тӀехь цига верах{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}<ref>{{cite web |author= |url= https://dzurdzuki.com/download/pliev-m-s-a-balan-di-1991 |title= Балан ди|lang= inh|website= Дзурдзуки|publisher= |date= |access-date=2025-07-18}}</ref>.
{{начало цитаты}}[[Долакха-Юрт]] йоаккхаш, контузи хинна,<br>
Да́ ва са къаьна, лергашта онда.<br>
Баьккхабар ши бутт кхетамах тинна,<br>
Вийнавар, уллув, цун доттагӀа Дунда{{конец цитаты|источник=}}
Каст-каста романа тӀа гу Даьлага кхайкаш, цунгара ший халкъа дикадар дехаш дуӀаш деш дола мугӀараш. ДӀахо, дувцашдар дегӀадоаладеш, автора бовзийт, долчча тайпара сурт духьалъоттадеш, цун коа баьха дезал. Уж ба да, нана, пхи бер. Да́ тӀем тӀа пхьарс баьккха айпе ва, цун накха бувхьаш ба хала са доахаш, тӀабувхаш ба салтий гӀирс. Хьанифай амат дувц шийтайпарча дустарашца: елаш мо хетар кӀаьда цо ког тӀалайза. Хьехаду Ӏаьржа бӀаргаш, йӀаьха кӀажар, кӀорап мо, хьайза йола{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
Уж дезал меца болга кхетадаь вола лирически турпалхо вода къаьна апа йолча, цунна чаь пачка енна, кхуртий кад эц. Кхурташ нийсса йийкъе, цхьа дакъа Хьанифай корага Ӏодулл цо.
ДӀахо дезалах хиннар гучадаккха хала долча автора хоам бу апайга гӀолла. Шоай пхиъэ бер моцалла денначул тӀехьагӀа, дог а дӀаьтта кхелхаб да а нана а. Дего битабац уж сагӀа деха.
== Турпалаш ==
[[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а «ЦӀаверзар» аьнна цӀи а йолаш яздаьд романа дакъа. Цу тӀа гучавоаккха керттера бакъа турпалхо вола Ахьмад бокъонца хинна саг ва. Из ва тӀем тӀа яьча човнех тоаваланза вола эпсар, наьнах а безарех а бӀаргтоха, аьнна, цӀавийрза тӀемахо. Ахьмад фу турпалхо ва гойташ вовзийт шийтта шу даьннача кӀаьнкаца мехках ца воаккхаш виса бӀаьра ваьнна даь-да.
Къоано кхер шоаш бола моттиг харцдаьнна хьувзача Ӏаьдала дӀахар, хӀана аьлча, цунна лац ший тӀехкаш Даьй-мехках яхар. Бакъда, къоаночун сатем боабу унзарча гӀано{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Белгалдаккхар ==
{{белгалдаккхар}}
== Литература ==
* {{публикация|книга
|автор = Евлоева А.М., Мартазанова Х. М.
|заглавие = ХӀанзара гӀалгӀай литература
|вид =
|ответственный = Сост. проф. И. А. Дахкильгов
|место = Нальчик
|издательство = Республиканский полиграфкомбинат им. Революции 1905 г.
|издание =
|год = 2011
|страниц = 203
|ref = Евлоева, Мартазанова
}}
[[ОагӀат:ГӀалгӀай литература]]
[[ОагӀат:ГӀалгӀайчен йоазонхой]]
gkvqimf4lnvbdnh2debd18dsitb1iz7
75160
75159
2026-09-20T10:53:25Z
~2026-51006-22
6547
75160
wikitext
text/x-wiki
{{Литературное произведение
| Название = Балан ди
| Название-оригинал = {{lang-ru|День скорби}}
| Изображение =
| Подпись изображения =
| Жанр = (байташца яздаь роман)
| Автор = [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]
| Язык оригинала = гIалгIай
| Написан =
| Публикация = 1991
| Отдельное издание =
| Викитека-текст =
}}
'''Балан ди''' ({{lang-ru|День скорби}}) — [[1944 шу|1944-ча шера]] саькура бетта 23-ча дийнахьа [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|гӀалгӀай мехках бахарах]] [[гӀалгӀай]] [[йоазонхо]]чо [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а байташца яздаь [[роман]]{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Тархьар ==
«Балан ди» яха роман кепатеха арадаьннад [[1991 шу|1991-ча шера]]. Из яздеш Махьмад-СаӀид чакхваьннав ший вахарах, дагаехай хала ха. [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|Къам мехках даьккхача]] дийнахьа саькура бетта 23-ча дийнахьа хинна хӀама ларде а лаьца, роман дагалувца волавенна хиннав из 1951-ча шера. Еррига ювцаш йола ха я гӀалгӀай мехках а баьха СибарегӀа бахийтача 1944-ча шерагара дӀайолаенна 1991-ча шерага кхаччалца.
== Сюжет ==
Йоазонхочо дувц ше даьх а наьнах а къоаставаь, СибарегӀа мишта вахийтар, Ӏан деношка доахан кхувлача {{iw3|эшелон|шалонашца}} долхаш, лийна хало. Шалонаш тӀара баьлча, машенашца а вордашца а юрташка дӀакхувлаш хиннача нахага хинна хьал а гойтад. Ишта дувц бӀорахой тӀем тӀа майра латаш шоай тайпан шовзтакъане синош дӀадаларах, наьна-да а ший говр а тӀехь цига верах{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}<ref>{{cite web |author= |url= https://dzurdzuki.com/download/pliev-m-s-a-balan-di-1991 |title= Балан ди|lang= inh|website= Дзурдзуки|publisher= |date= |access-date=2025-07-18}}</ref>.
{{начало цитаты}}[[Долакха-Юрт]] йоаккхаш, контузи хинна,<br>
Да́ ва са къаьна, лергашта онда.<br>
Баьккхабар ши бутт кхетамах тинна,<br>
Вийнавар, уллув, цун доттагӀа Дунда{{конец цитаты|источник=}}
Каст-каста романа тӀа гу Даьлага кхайкаш, цунгара ший халкъа дикадар дехаш дуӀаш деш дола мугӀараш. ДӀахо, дувцашдар дегӀадоаладеш, автора бовзийт, долчча тайпара сурт духьалъоттадеш, цун коа баьха дезал. Уж ба да, нана, пхи бер. Да́ тӀем тӀа пхьарс баьккха айпе ва, цун накха бувхьаш ба хала са доахаш, тӀабувхаш ба салтий гӀирс. Хьанифай амат дувц шийтайпарча дустарашца: елаш мо хетар кӀаьда цо ког тӀалайза. Хьехаду Ӏаьржа бӀаргаш, йӀаьха кӀажар, кӀорап мо, хьайза йола{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
Уж дезал меца болга кхетадаь вола лирически турпалхо вода къаьна апа йолча, цунна чаь пачка енна, кхуртий кад эц. Кхурташ нийсса йийкъе, цхьа дакъа Хьанифай корага Ӏодулл цо.
ДӀахо дезалах хиннар гучадаккха хала долча автора хоам бу апайга гӀолла. Шоай пхиъэ бер моцалла денначул тӀехьагӀа, дог а дӀаьтта кхелхаб да а нана а. Дего битабац уж сагӀа деха.
== Турпалаш ==
[[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а «ЦӀаверзар» аьнна цӀи а йолаш яздаьд романа дакъа. Цу тӀа гучавоаккха керттера бакъа турпалхо вола Ахьмад бокъонца хинна саг ва. Из ва тӀем тӀа яьча човнех тоаваланза вола эпсар, наьнах а безарех а бӀаргтоха, аьнна, цӀавийрза тӀемахо. Ахьмад фу турпалхо ва гойташ вовзийт шийтта шу даьннача кӀаьнкаца мехках ца воаккхаш виса бӀаьра ваьнна даь-да.
Къоано кхер шоаш бола моттиг харцдаьнна хьувзача Ӏаьдала дӀахар, хӀана аьлча, цунна лац ший тӀехкаш Даьй-мехках яхар. Бакъда, къоаночун сатем боабу унзарча гӀано{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
отоот
== Белгалдаккхар ==
{{белгалдаккхар}}
== Литература ==
* {{публикация|книга
|автор = Евлоева А.М., Мартазанова Х. М.
|заглавие = ХӀанзара гӀалгӀай литература
|вид =
|ответственный = Сост. проф. И. А. Дахкильгов
|место = Нальчик
|издательство = Республиканский полиграфкомбинат им. Революции 1905 г.
|издание =
|год = 2011
|страниц = 203
|ref = Евлоева, Мартазанова
}}
[[ОагӀат:ГӀалгӀай литература]]
[[ОагӀат:ГӀалгӀайчен йоазонхой]]
3njtq6skfeitrr10jkr563jhfzxpc44
75161
75160
2026-09-20T10:53:38Z
~2026-51006-22
6547
75161
wikitext
text/x-wiki
{{Литературное произведение
| Название = Балан ди
| Название-оригинал = {{lang-ru|День скорби}}
| Изображение =
| Подпись изображения =
| Жанр = (байташца яздаь роман)
| Автор = [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]
| Язык оригинала = гIалгIай
| Написан =
| Публикация = 1991
| Отдельное издание =
| Викитека-текст =
}}
'''Балан ди''' ({{lang-ru|День скорби}}) — [[1944 шу|1944-ча шера]] саькура бетта 23-ча дийнахьа [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|гӀалгӀай мехках бахарах]] [[гӀалгӀай]] [[йоазонхо]]чо [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а байташца яздаь [[роман]]{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Тархьар ==
«Балан ди» яха роман кепатеха арадаьннад [[1991 шу|1991-ча шера]]. Из яздеш Махьмад-СаӀид чакхваьннав ший вахарах, дагаехай хала ха. [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|Къам мехках даьккхача]] дийнахьа саькура бетта 23-ча дийнахьа хинна хӀама ларде а лаьца, роман дагалувца волавенна хиннав из 1951-ча шера. Еррига ювцаш йола ха я гӀалгӀай мехках а баьха СибарегӀа бахийтача 1944-ча шерагара дӀайолаенна 1991-ча шерага кхаччалца.
== Сюжет ==
Йоазонхочо дувц ше даьх а наьнах а къоаставаь, СибарегӀа мишта вахийтар, Ӏан деношка доахан кхувлача {{iw3|эшелон|шалонашца}} долхаш, лийна хало. Шалонаш тӀара баьлча, машенашца а вордашца а юрташка дӀакхувлаш хиннача нахага хинна хьал а гойтад. Ишта дувц бӀорахой тӀем тӀа майра латаш шоай тайпан шовзтакъане синош дӀадаларах, наьна-да а ший говр а тӀехь цига верах{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}<ref>{{cite web |author= |url= https://dzurdzuki.com/download/pliev-m-s-a-balan-di-1991 |title= Балан ди|lang= inh|website= Дзурдзуки|publisher= |date= |access-date=2025-07-18}}</ref>.
{{начало цитаты}}[[Долакха-Юрт]] йоаккхаш, контузи хинна,<br>
Да́ ва са къаьна, лергашта онда.<br>
Баьккхабар ши бутт кхетамах тинна,<br>
Вийнавар, уллув, цун доттагӀа Дунда{{конец цитаты|источник=}}
Каст-каста романа тӀа гу Даьлага кхайкаш, цунгара ший халкъа дикадар дехаш дуӀаш деш дола мугӀараш. ДӀахо, дувцашдар дегӀадоаладеш, автора бовзийт, долчча тайпара сурт духьалъоттадеш, цун коа баьха дезал. Уж ба да, нана, пхи бер. Да́ тӀем тӀа пхьарс баьккха айпе ва, цун накха бувхьаш ба хала са доахаш, тӀабувхаш ба салтий гӀирс. Хьанифай амат дувц шийтайпарча дустарашца: елаш мо хетар кӀаьда цо ког тӀалайза. Хьехаду Ӏаьржа бӀаргаш, йӀаьха кӀажар, кӀорап мо, хьайза йола{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
Уж дезал меца болга кхетадаь вола лирически турпалхо вода къаьна апа йолча, цунна чаь пачка енна, кхуртий кад эц. Кхурташ нийсса йийкъе, цхьа дакъа Хьанифай корага Ӏодулл цо.
ДӀахо дезалах хиннар гучадаккха хала долча автора хоам бу апайга гӀолла. Шоай пхиъэ бер моцалла денначул тӀехьагӀа, дог а дӀаьтта кхелхаб да а нана а. Дего битабац уж сагӀа деха.
== Турпалаш ==
[[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а «ЦӀаверзар» аьнна цӀи а йолаш яздаьд романа дакъа. Цу тӀа гучавоаккха керттера бакъа турпалхо вола Ахьмад бокъонца хинна саг ва. Из ва тӀем тӀа яьча човнех тоаваланза вола эпсар, наьнах а безарех а бӀаргтоха, аьнна, цӀавийрза тӀемахо. Ахьмад фу турпалхо ва гойташ вовзийт шийтта шу даьннача кӀаьнкаца мехках ца воаккхаш виса бӀаьра ваьнна даь-да.
Къоано кхер шоаш бола моттиг харцдаьнна хьувзача Ӏаьдала дӀахар, хӀана аьлча, цунна лац ший тӀехкаш Даьй-мехках яхар. Бакъда, къоаночун сатем боабу унзарча гӀано{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Белгалдаккхар ==
{{белгалдаккхар}}
== Литература ==
* {{публикация|книга
|автор = Евлоева А.М., Мартазанова Х. М.
|заглавие = ХӀанзара гӀалгӀай литература
|вид =
|ответственный = Сост. проф. И. А. Дахкильгов
|место = Нальчик
|издательство = Республиканский полиграфкомбинат им. Революции 1905 г.
|издание =
|год = 2011
|страниц = 203
|ref = Евлоева, Мартазанова
}}
[[ОагӀат:ГӀалгӀай литература]]
[[ОагӀат:ГӀалгӀайчен йоазонхой]]
gkvqimf4lnvbdnh2debd18dsitb1iz7
75162
75161
2026-09-20T11:32:34Z
~2026-51013-12
6548
75162
wikitext
text/x-wiki
{{Литературное произведение
| Название = Балан ди
| Название-оригинал = {{lang-ru|День скорби}}
| Изображение =
| Подпись изображения =
| Жанр = (байташца яздаь роман)
| Автор = [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]
| Язык оригинала = гIалгIай
| Написан =
| Публикация = 1991
| Отдельное издание =
| Викитека-текст =
}}
'''Балан ди''' ({{lang-ru|День скорби}}) — [[1944 шу|1944-ча шера]] саькура бетта 23-ча дийнахьа [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|гӀалгӀай мехках бахарах]] [[гӀалгӀай]] [[йоазонхо]]чо [[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а байташца яздаь [[роман]]{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Тархьар ==
«Балан ди» яха роман кепатеха арадаьннад [[1991 шу|1991-ча шера]]. Из яздеш Махьмад-СаӀид чакхваьннав ший вахарах, дагаехай хала ха. [[гӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|Къам мехках даьккхача]] дийнахьа саькура бетта 23-ча дийнахьа хинна хӀама ларде а лаьца, роман дагалувца волавенна хиннав из 1951-ча шера. Еррига ювцаш йола ха я гӀалгӀай мехках а баьха СибарегӀа бахийтача 1944-ча шерагара дӀайолаенна 1991-ча шерага кхаччалца.
== Сюжет ==
Йоазонхочо дувц ше даьх а наьнах а къоаставаь, СибарегӀа мишта вахийтар, Ӏан деношка доахан кхувлача {{iw3|эшелон|шалонашца}} долхаш, лийна хало. Шалонаш тӀара баьлча, машенашца а вордашца а юрташка дӀакхувлаш хиннача нахага хинна хьал а гойтад. Ишта дувц бӀорахой тӀем тӀа майра латаш шоай тайпан шовзтакъане синош дӀадаларах, наьна-да а ший говр а тӀехь цига верах{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}<ref>{{cite web |author= |url= https://dzurdzuki.com/download/pliev-m-s-a-balan-di-1991 |title= Балан ди|lang= inh|website= Дзурдзуки|publisher= |date= |access-date=2025-07-18}}</ref>.
Романа сюжетаца хоттаенна я автора лирически отступленеш, цар керттерча текстачул дукхаг1а гучайоаккх йоазонхочун уйла, дешачунна ц1енаг1а гойт автора ший дег чу кхаьбар, из ала г1ертар. Цул совг1а, дуккхача къамех болча наха леладаь дола г1улакхаш а, цар лайна бала а гойт. Цудухьа царех ала йиш я ерригача романо чулоацаш долча шовзткъа ялхайтта шера г1алг1ай вахара энциклопеди я из, аьнна [Евлоева].
{{начало цитаты}}[[Долакха-Юрт]] йоаккхаш, контузи хинна,<br>
Да́ ва са къаьна, лергашта онда.<br>
Баьккхабар ши бутт кхетамах тинна,<br>
Вийнавар, уллув, цун доттагӀа Дунда{{конец цитаты|источник=}}
Каст-каста романа тӀа гу Даьлага кхайкаш, цунгара ший халкъа дикадар дехаш дуӀаш деш дола мугӀараш. ДӀахо, дувцашдар дегӀадоаладеш, автора бовзийт, долчча тайпара сурт духьалъоттадеш, цун коа баьха дезал. Уж ба да, нана, пхи бер. Да́ тӀем тӀа пхьарс баьккха айпе ва, цун накха бувхьаш ба хала са доахаш, тӀабувхаш ба салтий гӀирс. Хьанифай амат дувц шийтайпарча дустарашца: елаш мо хетар кӀаьда цо ког тӀалайза. Хьехаду Ӏаьржа бӀаргаш, йӀаьха кӀажар, кӀорап мо, хьайза йола{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
Уж дезал меца болга кхетадаь вола лирически турпалхо вода къаьна апа йолча, цунна чаь пачка енна, кхуртий кад эц. Кхурташ нийсса йийкъе, цхьа дакъа Хьанифай корага Ӏодулл цо.
ДӀахо дезалах хиннар гучадаккха хала долча автора хоам бу апайга гӀолла. Шоай пхиъэ бер моцалла денначул тӀехьагӀа, дог а дӀаьтта кхелхаб да а нана а. Дего битабац уж сагӀа деха.
== Турпалаш ==
[[Пхьиленаькъан Махьмад-СаӀид]]а «ЦӀаверзар» аьнна цӀи а йолаш яздаьд романа дакъа. Цу тӀа гучавоаккха керттера бакъа турпалхо вола Ахьмад бокъонца хинна саг ва. Из ва тӀем тӀа яьча човнех тоаваланза вола эпсар, наьнах а безарех а бӀаргтоха, аьнна, цӀавийрза тӀемахо. Ахьмад фу турпалхо ва гойташ вовзийт шийтта шу даьннача кӀаьнкаца мехках ца воаккхаш виса бӀаьра ваьнна даь-да.
Къоано кхер шоаш бола моттиг харцдаьнна хьувзача Ӏаьдала дӀахар, хӀана аьлча, цунна лац ший тӀехкаш Даьй-мехках яхар. Бакъда, къоаночун сатем боабу унзарча гӀано{{sfn|Евлоева, Мартазанова|2011|с=}}.
== Белгалдаккхар ==
{{белгалдаккхар}}
== Литература ==
* {{публикация|книга
|автор = Евлоева А.М., Мартазанова Х. М.
|заглавие = ХӀанзара гӀалгӀай литература
|вид =
|ответственный = Сост. проф. И. А. Дахкильгов
|место = Нальчик
|издательство = Республиканский полиграфкомбинат им. Революции 1905 г.
|издание =
|год = 2011
|страниц = 203
|ref = Евлоева, Мартазанова
}}
[[ОагӀат:ГӀалгӀай литература]]
[[ОагӀат:ГӀалгӀайчен йоазонхой]]
liyjke2phqh0s5hfxenarn2j9i5ttu0