2004

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="io">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedio</sitename>
    <dbname>iowiki</dbname>
    <base>https://io.wikipedia.org/wiki/Frontispico</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specala</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Debato</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Uzanto</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Uzanto Debato</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedio</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedio Debato</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Arkivo</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Arkivo Debato</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki Debato</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Shablono</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Shablono Debato</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Helpo</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Helpo Debato</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorio</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorio Debato</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulo</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modulo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>2004</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836</id>
    <revision>
      <id>1127812</id>
      <parentid>1125223</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+nasko</comment>
      <origin>1127812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19020" sha1="lo9z7x8p3lts8u0rl52dyfnaqg1r6c8" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La [[yaro]] '''2004''' (MMIV per Romala algarismi) esis [[bisextila yaro]] komencinta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 4ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 4ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 5ma yaro di la [[yari 2000a]].

== Eventi ==
=== [[Kosmo]] ===
* [[4ma di januaro]] - Kosmosondilo ''[[Spirit]]'' decendas adsur [[Marso]].
* [[8ma di junio]] - [[Venuso]] preteriras inter [[Tero]] e [[Suno]].
* [[26ma di oktobro]] - [[Cassini-Huygens]] pasas cirkume 1.200 km di altitudo sur la surfaco di [[Titano]], la luno di [[Saturno]].

=== [[Mondo]] ===
* [[januaro]] - En norda misfero esas kolda: en [[Hong Kong]] atingesas koldeso-rekordo, cirkum [[Mediteraneo]] e [[Balkani]] falas nivo, en [[Nord-Amerika]] burasko mortigas homi, en [[Unionita Rejio]] esas &quot;Arktika vetero&quot;.

=== [[Europa]] ===
* [[11ma di marto]] - En [[Madrid]], [[Hispania]], extremisti islamana relatanta ad al-Kaida explozas lokala treni, mortigas 191 personi e vundas cirkume 2.000 plusa homi.
* [[1ma di mayo]] - [[Europana Uniono]] expansas su e recevas 10 nova membri: [[Chekia]], [[Chipro]], [[Estonia]], [[Hungaria]], [[Latvia]], [[Lituania]], [[Malta]], [[Polonia]], [[Slovakia]] e [[Slovenia]].
* [[9ma di mayo]] - Prezidanto di [[Chechenia]], [[Ahmed Kadirov]] mortas en bombo-explozo.
* de [[22ma di mayo]] til [[24ma di mayo]] - Sucesoza internaciona Ido-renkontro en Bagnoles de l'Orne, [[Francia]]. La raporto esas lektebla che [[Kuriero Internaciona]] n°2/2004.
* de [[16ma di julio]] til [[23ma di julio]] - Eventas Ido-konfero 2004, en [[Kiiv]], [[Ukraina]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.europa.idolinguo.com/Ukraina/Idorenkontro2004/|titulo=Raporto pri l'internaciona Ido-konfero 2004 dum la tempo inter la 16esma e 23esma di julio 2004 en l' Ukrainana chefurbo Kiiv |idiomo={{io}}|vidita ye=16ma di aprilo 2016}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di agosto]] - Verko da [[Edvard Munch]] ''La Krio'' furtesas de arto-muzeo, en [[Oslo]], [[Norvegia]].
* [[24ma di agosto]] - En [[Rusia]] du avioni kolizionegas poka minuti pos flugeskar del [[aeroportuo]] Domodedovo. On suspektas ke la kauzo esis suocid ataki da Checheniana teroristi.
* [[2ma di novembro]] - Nederlandana filmifisto [[Theo van Gogh]] mortigesas en [[Amsterdam]].
* [[21ma di novembro]] - Duesma fazo di prezidantal elekto en [[Ukraina]]. Segun rezulto, [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] vinkis, tamen suportanti dil opozanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] kontredicas ke l'elekti esis fraudoza. Yushchenkisti kunvenas en vasta demonstri.
* [[22ma di novembro]] - En [[Ukraina]] komencas la nomizita ''[[Oranjea revoluciono]]'', kun protesti en [[Kiiv]] kontre [[elektala fraudo]].
* [[27ma di novembro]] - Parlamento di Ukraina anulas la rezulto di prezidantal elekto.
* [[5ma di decembro]] - [[Ter-tremo]] dum la nokto de la 4ma til la 5ma decembro, en estal [[Francia]] e sudwestal [[Germania]] kun forteso 5.4 che la [[skalo di Richter]]. Nula viktimo e nula konstatita destrukturo.
* [[14ma di decembro]] - [[Viadukto di Millau]], en [[Francia]], la maxim alta ponto del mondo, inauguresas.
* [[26ma di decembro]] - En [[Ukraina]], prezidanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] (pro Ocidento) rielektesas, per 52 % de la voti, kontre ke [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] (pro Rusia) recevas 44%.

=== [[Azia]] ===
* [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]na urbo en [[Sinai|Sinai peninsulo]]. Tota 148 personi ennave mortas.
* [[10ma di februaro]] - [[Terorismo|Terorist-atako]] per bombo en [[automobilo]] produktas 50 morti en [[Baghdad]], [[Irak]].
* [[5ma di julio]] - En [[Indonezia]], eventas l'unesma elekto por prezidanto.
* [[1ma di septembro]] - [[Chechenia|Chechena]] teroristi prenas 1.000 o 1.500 gajo-homi, la maxim multa pueri, en skolo en [[Beslan]]. La teroristi demandas libereso por Checheniana rebeli en [[Ingushetia]] e la nedependo di Chechenia de [[Rusia]]. La kidnapo en skolo finos per explozi e kombato inter la teroristi e la specala korpi. Entote 335 personi mortos, di qui la duimo esos pueri.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/3/newsid_4652000/4652213.stm |titulo= 2004: Russian school siege ends in violence|vidita ye=9ma di agosto 2016|editero=BBC|idiomo= {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di decembro]] - Unesma prezidanto di [[Afganistan]] pos [[Talibano|Talibana]] rejimo, [[Hamid Karzai]], juras.
* [[26ma di decembro]] - Eventas [[ter-tremo]] en [[Indiana oceano]] kun forteso 9.0 segun [[skalo di Richter]], e hipocentro (centro di la ter-tremo) en profundeso di 10 km nordweste de [[Sumatra]]. En cirkuma arei rivala, plu kam {{formatnum:200000}} homi mortos (en [[Indonezia]] {{formatnum:160000}}) pro [[ondego|ondegi]] ([[cunamio|cunamii]]).
* [[31ma di decembro]] - [[Taipei 101]], lor la maxim alta [[cieloskrapero]] de la mondo til [[2010]], inaugureskas en [[Taipei]], [[Taiwan]].

=== [[Afrika]] ===
* [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de kompanio ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]. Omna 148 personi ennave mortas.
* [[8ma di aprilo]] - [[Konflikto di Darfur]] : [[Sudan]]ana guvernerio e du rebela grupi signatas humanala pakto.
* [[16ma di mayo]] - Falias [[stato-stroko]] en [[Chad]] kontre prezidanto [[Idriss Déby Itno]].

=== [[Nord-Amerika]] ===
* [[12ma di februaro]] - [[San Francisco]], [[Kalifornia]], permisas mariaji inter samasexua individui.
* [[17ma di mayo]] - [[Usa]]na stato [[Massachusetts]] permisas mariaji inter samasexua individui.
* [[3ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Frances'' frapas [[Florida]] e produktas 10 morti.

=== [[Central Amerika]] ===
* [[29ma di februaro]] - [[Stato-stroko]] en [[Haiti]] revokas prezidanto [[Jean-Bertrand Aristide]], qua departas ad exilo.
* [[13ma di agosto]] - [[Uragano]] ''Charley'' produktas 4 morti en [[Kuba]], 1 en [[Jamaika]] e 27 en [[Florida]].
* [[7ma di septembro]] - Uragano ''Ivan'' produktas 37 morti en [[Grenada]], 5 en [[Venezuela]] e 4 en [[Dominikana Republiko]].
* [[21ma di novembro]] - Eventas la maxim forta [[ter-tremo]] en la historio di [[Dominikia]], kun forteso 6,3 che [[skalo di Richter]]. Ol produktas 1 morto, 2 vunditi ed ondego.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|http://dpsninc.org/index.php/stories/31-earthquake-tsunami-of-november-21-2004 |titulo=Earthquake &amp; Tsunami of November 21, 2004|vidita ye=1ma di junio 2022|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;

=== [[Sud-Amerika]] ===
* [[27ma di marto]] - Forta [[ciklono]], qua nomizesos ''Catarina'', frapas la litoro di [[Santa Catarina]], [[Brazilia]].
* [[11ma di januaro]] - En [[Chili]], 4.000 pari kisas l'unu l'altru pro la rekordo inkluzonta en la [[Guinness Mondala Rekordi|Libro dil rekordi di Guinness]].
* [[31ma di oktobro]] - Unesmafoye prezidanto de sinistra, [[Tabaré Vázquez]] vinkas prezidantal elekto en [[Uruguay]].

==[[Sporto]]==
* [[10ma di aprilo]] - Mongoliana boxisto [[Dugarbaatarin Lhagva]] divenas mondala championo dil [[World Boxing Council|WBA]].
* [[15ma di mayo]] - [[FIFA]] anuncas ke [[Sudafrika]] gastigos la [[Mondala Kupo di Futbalo 2010]].
* [[13ma di agosto|13ma]] til la [[29ma di agosto]] - [[Olimpiala Ludi en Athina, 2004|Olimpiala Ludi]] eventas en [[Athina]], [[Grekia]].

== Naski ==
[[Arkivo:Lamine_Camara_France_v_Senegal_16_June_2026-239_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Lamine Camara]]]]
* [[1ma di januaro]] - [[Lamine Camara]], Senegalana futbalisto
* [[3ma di januaro]] - [[Habib Diarra]], Senegalana-Franciana futbalisto
* [[19ma di januaro]] - [[Sofia Raffaeli]], Itala gimnastikisto
* [[23ma di januaro]] - [[Julio César Enciso Espínola]], Paraguayana futbalisto
* [[7ma di februaro]] - [[Nathan Saliba]], Kanadana futbalisto
* [[16ma di februaro]] - [[Samuel Akere]], Nigeriana futbalisto
* [[26ma di februaro]] - [[Bïbisara Erxanqızı Asawbayeva|Bïbisara Asawbayeva]], Kazakstanana shakoludistino
* [[3ma di marto]] - [[Christopher Keith Brady]], Usana futbalisto
* [[11ma di marto]] - [[Barbora Palicová]], Cheka tenisistino
* [[13ma di marto]] - [[Coco Gauff]], Usana tenisistino
[[Arkivo:Denil Castillo Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-92.jpg|thumb|130px|[[Denil Castillo]]]]
* [[24ma di marto]] - [[Denil Castillo]], Equadorana futbalisto
* [[30ma di marto]] - [[Joëlle Steur]], Germana tenisistino
* [[21ma di aprilo]] - [[Joel Ordóñez]], Equadorana futbalisto
* [[23ma di aprilo]] - [[Nahia Berecoechea]], Franca tenisistino
* [[7ma di mayo]] - [[Ashlyn Krueger]], Usana tenisistino
* [[12ma di mayo]] - [[Mateo Chávez]], Mexikiana futbalisto
* [[27ma di mayo]] - [[Antoine Alpha Mendy]], Senegalana futbalisto
* [[1ma di junio]] - [[Andreas Schjelderup]], Norvegiana futbalisto
* [[11ma di junio]] - [[Katrina Scott]], Usana tenisistino
* [[18ma di junio]] - [[Linda Klimovičová]], Cheka tenisistino
* [[21ma di junio]] - [[Yelena Anatolyevna Gerasimova|Yelena Gerasimova]], Rusa gimnastikistino
[[Arkivo:Transylvania Open 2024 - Ana Bogdan vs Erika Andreeva vs (6-4, 6-4) (53516512698) (cropped).jpg|thumb|130px|[[Erika Alexandrovna Andreyeva|Erika Andreyeva]]]]
* [[24ma di junio]] - [[Erika Alexandrovna Andreyeva|Erika Andreyeva]], Rusa tenisistino
* [[28ma di junio]] - [[Dominika Šalková]], Cheka tenisistino
* [[30ma di julio]] - [[Rudik Yurikovich Makaryan|Rudik Makaryan]], Rusa shakoludistulo
* [[5ma di agosto]] - [[Pablo Martín Páez Gavira]], Hispana futbalisto
* [[6ma di agosto]] - [[Diego Moreira]], Belga futbalisto
* [[9ma di agosto]] - [[Alex Freeman]], Usana futbalisto
* [[14ma di agosto]] - [[Yana Gennadyevna Vorona|Yana Vorona]], Rusa gimnastikistino
* [[17ma di agosto]] - [[Alexis Blokhina]], Usana tenisistino
* [[30ma di agosto]] - [[Rachel Gailis]], Usana tenisistino
* [[5ma di septembro]] - [[Robin Montgomery]], Usana tenisistino
[[Arkivo:João_Neves_USMNT_v_Portugal_Mar_31_2026-18_(cropped).jpg|thumb|130px|[[João Pedro Gonçalves Neves|João Neves]]]]
* [[27ma di septembro]] - [[João Pedro Gonçalves Neves]], Portugalana futbalisto
* [[5ma di oktobro]] - [[Reese Brantmeier]], Usana tenisistino
* [[16ma di oktobro]] - [[Mia Mack]], Germana tenisistino
* [[5ma di novembro]] - [[Yaimar Medina]], Equadorana futbalisto
* 5ma di novembro - [[Leya Rafisovna Garifullina|Leya Garifullina]], Rusa shakoludistino
* [[8ma di novembro]] - [[Eleana Yu]], Usana tenisistino
* [[16ma di novembro]] - [[Julie Štruplová]], Cheka tenisistino
* [[17ma di novembro]] - [[Linda Nosková]], Cheka tenisistino
* [[2ma di decembro]] - [[Robin Risser]], Franca futbalisto
* [[22ma di decembro]] - [[Dion Gallapeni]], Kosovana futbalisto
* [[29ma di decembro]] - [[El Hadji Malick Diouf]], Senegalana futbalisto

== Morti ==
[[Arkivo:Voorzitter_Juva,_Bestanddeelnr_928-1087.jpg|thumb|130px|[[Mikko Juva]]]]
* [[1ma di januaro]] - [[Mikko Juva]], Finlandana politikisto ed arkiepiskopo (n. 1918)
* [[6ma di januaro]] - [[Pierre Charles]], chefministro di Dominika (n. 1954)
* [[9ma di januaro]] - [[Norberto Bobbio]], Italiana filozofo&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/folha/mundo/ult94u67732.shtml |titulo= Filósofo Norberto Bobbio morre na Itália aos 94 anos|publikigita ye=9ma di januaro 2004 |editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo= {{pt}}}}&lt;/ref&gt; (n. 1909)
* [[16ma di januaro]] - [[Kalevi Sorsa]], Finlandana politikisto (n. 1930)
* [[28ma di januaro]] - [[Eeva Joenpelto]], Finlandana skriptisto (n. 1921)
* [[14ma di februaro]] - [[Marco Pantani]], Italiana konkurso-biciklisto (n. 1970)
* [[17ma di februaro]] - [[José López Portillo]], prezidanto di Mexikia (n. 1920)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://historia-biografia.com/jose-lopez-portillo/|titulo=  Historia y biografía de José López Portillo|vidita ye= 12ma di aprilo 2020|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di februaro]] - [[Boris Trajkovski]], prezidanto di Norda Macedonia (n. 1956)
* [[29ma di februaro]] - [[Harold Bernard St. John]], chefministro di Barbados (n. 1931)
* [[4ma di marto]] - [[Claude Nougaro]], Franca kantisto (n. 1929)
* [[15ma di marto]] - [[John Pople]], Angla kemiisto, Nobel-laureato (n. 1925)
[[Arkivo:Queen_Juliana_of_the_Netherlands,_1961_studio_portrait_(by_Max_Koot)_–_Nationaal_Archief.jpg|thumb|130px|[[Juliana de Nederlando|Rejino Juliana]]]]
* [[20ma di marto]] - Rejino [[Juliana de Nederlando]] (n. 1909)
* [[28ma di marto]] - [[Peter Ustinov]], Angla aktoro (n. 1921)
* [[18ma di aprilo]] - [[Kamisese Mara]], ex-prezidanto e ex-chefministro di Fidji (n. 1920)
* [[5ma di mayo]] - [[Thea Beckman]], Nederlandana skriptisto (n. [[1923]])
* [[9ma di mayo]] - [[Brenda Fassie]], Sudafrikana kantistino (n. 1964)
* 9ma di mayo - [[Jan Hanzl]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1920)
* 9ma di mayo - [[Ahmat Abdulhamidovich Kadirov|Ahmat Kadirov]], prezidanto di Chechenia (n. 1951)
* [[26ma di mayo]] - [[Nikolai Stepanovich Chernih|Nikolai Chernih]], Rusa astronomo (n. 1931)
* [[27ma di mayo]] - [[Werner Tübke]], Germana piktisto (n. 1929)
[[Arkivo:Ronald_Reagan_1981_presidential_portrait.jpg|thumb|130px|[[Ronald Reagan]]]]
* [[5ma di junio]] - [[Ronald Reagan]], ex-aktoro e prezidanto di Usa (n. 1911)
* [[10ma di junio]] - [[Ray Charles]], Usana muzikisto (n. 1930)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Ray-Charles |titulo= Ray Charles{{!}}Biography &amp; Songs |editero=Encyclopaedia Britannica|vidita ye=1ma di aprilo 2020|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 10ma di junio - [[Xenofon Zolotas]], chefministro di Grekia (n. 1904)
* [[16ma di junio]] - [[Thanom Kittikachorn]], chefministro di Tailando (n. 1911)
* [[17ma di junio]] - [[Sara Lidman]], Sueda skriptisto (n. 1923)
* [[19ma di junio]] - [[Oscar Bento Ribas]], Angolana skriptisto (n. 1909)
* [[21ma di junio]] - [[Leonel Brizola]], Braziliana politikisto (n. 1922)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Biografia de Leonel Brizola - eBiografia |url=https://www.ebiografia.com/leonel_brizola/|vidita ye=11ma di aprilo 2020|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[25ma di junio]] - [[Carlos Alberto Lacoste]], prezidanto di Arjentinia (n. 1929)
* 25ma di junio - [[Fred Ramdat Misier]], prezidanto di Surinam (n. 1926)
[[Arkivo:Marlon_Brando_publicity_for_One-Eyed_Jacks.png|130px|thumb|[[Marlon Brando]]]]
* [[1ma di julio]] - [[Marlon Brando]], Usan aktoro (n. 1924)
* [[2ma di julio]] - [[Sophia de Mello Breyner Andresen]], Portugalana skriptisto (n. 1919)
* [[5ma di julio]] - [[Hugh Shearer]], chefministro di Jamaika (n. 1923)
* [[6ma di julio]] - [[Thomas Klestil]], prezidanto di Austria (n. 1932)
* [[10ma di julio]] - [[Maria de Lourdes Pintasilgo]], chefministro di Portugal (n. 1930)
* [[19ma di julio]] - [[Zenko Suzuki]], chefministro di Japonia (n. 1911)
* [[21ma di julio]] - [[Edward B. Lewis]], Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1918)
* [[28ma di julio]] - [[Francis Crick]], Usana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Francis Crick, DNA pioneer and English gentleman, dies|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/francis-crick-dna-pioneer-and-english-gentleman-dies-7907236.html|vidita ye=25ma di agosto 2019|editero=The Independent|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; (n. 1916)
* [[1ma di agosto]] - [[Philip Abelson]], Usana fizikisto (n. 1913)
* [[2ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Henri-Cartier-Bresson|titulo=Henri Cartier-Bresson{{!}}French photographer|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 2ma di agosto - [[Heinrich Mark]], chefministro di Estonia en exilo (n. 1911)
* [[3ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908)
[[Arkivo:Rick James in Lifestyles of the Rich 1984.JPG|thumb|130px|[[Rick James]]]]
* [[6ma di agosto]] - [[Rick James]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1948)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.biography.com/musician/rick-james |titulo=Rick James - Singer - Biography|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[12ma di agosto]] - [[Godfrey Newbold Hounsfield]], Britanian injenioro, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1912)
* [[14ma di agosto]] - [[Czesław Miłosz]], Polona skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911)
* [[15ma di agosto]] - [[Sune Bergström]], Sueda biokemiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1910)
* [[16ma di agosto]] - [[Ivan Hlinka]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1950)
* [[17ma di agosto]] - [[Kain Tapper]], Finlandana skultisto ed akademiano (n. 1930)
* [[21ma di agosto]] - [[Viktor Vasilyevich Avilov|Viktor Avilov]], Rusa aktoro (n. 1953)
* [[26ma di agosto]] - [[Laura Branigan]], Usana kantistino (n. 1952)
* [[8ma di septembro]] - [[Frank Thomas (animisto)|Frank Thomas]], Usan animisto e muzikisto (n. 1912)
* [[15ma di septembro]] - [[Johnny Ramone]], Usana gitaristo ([[The Ramones]]) (n. 1948)
* 15ma di septembro - [[Daouda Malam Wanké]], prezidanto di Nijer (n. 1946 ?)
* [[5ma di oktobro]] - [[Maurice Wilkins]], Britaniana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1916)
* [[8ma di oktobro]] - [[Jacques Derrida]], Franca filozofo (n. 1930)
* [[10ma di oktobro]] - [[Christopher Reeve]], Usan aktoro (n. 1952)
* [[29ma di oktobro]] - [[Edward Oliver LeBlanc]], chefministro di Dominika (n. 1923)
[[Arkivo:Yasser-arafat-1999-2.jpg|thumb|130px|[[Yasser Arafat]]]]
* [[11ma di novembro]] - [[Yasser Arafat]], prezidanto di [[Palestinana stato]] (n. 1929)
* [[13ma di novembro]] - [[Ol' Dirty Bastard]], Usana kantisto di ''rap'' e muzikala produktisto (n. 1968)
* [[19ma di novembro]] - [[John Robert Vane]], Britaniana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1927)
* [[11ma di decembro]] - [[Jozef Lenárt]], chefministro di Chekoslovakiana politikisto (n. 1923)
* [[19ma di decembro]] - [[Herbert C. Brown]], Usana kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1912)
[[Arkivo:P. V. Narasimha Rao.JPG|thumb|130px|[[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao|Narasimha Rao]]]]
* [[23ma di decembro]] - [[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao]], chefministro di India (n. 1921)
* [[28ma di decembro]] - [[Susan Sontag]], Usana skriptisto (n. 1933)
* [[29ma di decembro]] - [[Julius Axelrod]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1912)
* [[30ma di decembro]] - [[Artie Shaw]], Usana jazo-muzikisto (n. 1910)
* [[31ma di decembro]] - [[Gerard Debreu]], Franca ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1921)

== Nobel-premiiziti ==
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[David J. Gross]], [[Hugh David Politzer]], [[Frank Wilczek]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Aaron Ciechanover]], [[Avram Hershko]], [[Irwin Rose]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Linda B. Buck]], [[Richard Axel]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Elfriede Jelinek]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Wangari Maathai]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Finn E. Kydland]], [[Edward C. Prescott]]

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:yari 2000a]]</text>
      <sha1>lo9z7x8p3lts8u0rl52dyfnaqg1r6c8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127813</id>
      <parentid>1127812</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1127813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19016" sha1="a4arysm4d7gizbjxbu0u1h03r0g2wes" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La [[yaro]] '''2004''' (MMIV per Romala algarismi) esis [[bisextila yaro]] komencinta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 4ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 4ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 5ma yaro di la [[yari 2000a]].

== Eventi ==
=== [[Kosmo]] ===
* [[4ma di januaro]] - Kosmosondilo ''[[Spirit]]'' decendas adsur [[Marso]].
* [[8ma di junio]] - [[Venuso]] preteriras inter [[Tero]] e [[Suno]].
* [[26ma di oktobro]] - [[Cassini-Huygens]] pasas cirkume 1.200 km di altitudo sur la surfaco di [[Titano]], la luno di [[Saturno]].

=== [[Mondo]] ===
* [[januaro]] - En norda misfero esas kolda: en [[Hong Kong]] atingesas koldeso-rekordo, cirkum [[Mediteraneo]] e [[Balkani]] falas nivo, en [[Nord-Amerika]] burasko mortigas homi, en [[Unionita Rejio]] esas &quot;Arktika vetero&quot;.

=== [[Europa]] ===
* [[11ma di marto]] - En [[Madrid]], [[Hispania]], extremisti islamana relatanta ad al-Kaida explozas lokala treni, mortigas 191 personi e vundas cirkume 2.000 plusa homi.
* [[1ma di mayo]] - [[Europana Uniono]] expansas su e recevas 10 nova membri: [[Chekia]], [[Chipro]], [[Estonia]], [[Hungaria]], [[Latvia]], [[Lituania]], [[Malta]], [[Polonia]], [[Slovakia]] e [[Slovenia]].
* [[9ma di mayo]] - Prezidanto di [[Chechenia]], [[Ahmed Kadirov]] mortas en bombo-explozo.
* de [[22ma di mayo]] til [[24ma di mayo]] - Sucesoza internaciona Ido-renkontro en Bagnoles de l'Orne, [[Francia]]. La raporto esas lektebla che [[Kuriero Internaciona]] n°2/2004.
* de [[16ma di julio]] til [[23ma di julio]] - Eventas Ido-konfero 2004, en [[Kiiv]], [[Ukraina]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.europa.idolinguo.com/Ukraina/Idorenkontro2004/|titulo=Raporto pri l'internaciona Ido-konfero 2004 dum la tempo inter la 16esma e 23esma di julio 2004 en l' Ukrainana chefurbo Kiiv |idiomo={{io}}|vidita ye=16ma di aprilo 2016}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di agosto]] - Verko da [[Edvard Munch]] ''La Krio'' furtesas de arto-muzeo, en [[Oslo]], [[Norvegia]].
* [[24ma di agosto]] - En [[Rusia]] du avioni kolizionegas poka minuti pos flugeskar del [[aeroportuo]] Domodedovo. On suspektas ke la kauzo esis suocid ataki da Checheniana teroristi.
* [[2ma di novembro]] - Nederlandana filmifisto [[Theo van Gogh]] mortigesas en [[Amsterdam]].
* [[21ma di novembro]] - Duesma fazo di prezidantal elekto en [[Ukraina]]. Segun rezulto, [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] vinkis, tamen suportanti dil opozanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] kontredicas ke l'elekti esis fraudoza. Yushchenkisti kunvenas en vasta demonstri.
* [[22ma di novembro]] - En [[Ukraina]] komencas la nomizita ''[[Oranjea revoluciono]]'', kun protesti en [[Kiiv]] kontre [[elektala fraudo]].
* [[27ma di novembro]] - Parlamento di Ukraina anulas la rezulto di prezidantal elekto.
* [[5ma di decembro]] - [[Ter-tremo]] dum la nokto de la 4ma til la 5ma decembro, en estal [[Francia]] e sudwestal [[Germania]] kun forteso 5.4 che la [[skalo di Richter]]. Nula viktimo e nula konstatita destrukturo.
* [[14ma di decembro]] - [[Viadukto di Millau]], en [[Francia]], la maxim alta ponto del mondo, inauguresas.
* [[26ma di decembro]] - En [[Ukraina]], prezidanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] (pro Ocidento) rielektesas, per 52 % de la voti, kontre ke [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] (pro Rusia) recevas 44%.

=== [[Azia]] ===
* [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]na urbo en [[Sinai|Sinai peninsulo]]. Tota 148 personi ennave mortas.
* [[10ma di februaro]] - [[Terorismo|Terorist-atako]] per bombo en [[automobilo]] produktas 50 morti en [[Baghdad]], [[Irak]].
* [[5ma di julio]] - En [[Indonezia]], eventas l'unesma elekto por prezidanto.
* [[1ma di septembro]] - [[Chechenia|Chechena]] teroristi prenas 1.000 o 1.500 gajo-homi, la maxim multa pueri, en skolo en [[Beslan]]. La teroristi demandas libereso por Checheniana rebeli en [[Ingushetia]] e la nedependo di Chechenia de [[Rusia]]. La kidnapo en skolo finos per explozi e kombato inter la teroristi e la specala korpi. Entote 335 personi mortos, di qui la duimo esos pueri.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/3/newsid_4652000/4652213.stm |titulo= 2004: Russian school siege ends in violence|vidita ye=9ma di agosto 2016|editero=BBC|idiomo= {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di decembro]] - Unesma prezidanto di [[Afganistan]] pos [[Talibano|Talibana]] rejimo, [[Hamid Karzai]], juras.
* [[26ma di decembro]] - Eventas [[ter-tremo]] en [[Indiana oceano]] kun forteso 9.0 segun [[skalo di Richter]], e hipocentro (centro di la ter-tremo) en profundeso di 10 km nordweste de [[Sumatra]]. En cirkuma arei rivala, plu kam {{formatnum:200000}} homi mortos (en [[Indonezia]] {{formatnum:160000}}) pro [[ondego|ondegi]] ([[cunamio|cunamii]]).
* [[31ma di decembro]] - [[Taipei 101]], lor la maxim alta [[cieloskrapero]] de la mondo til [[2010]], inaugureskas en [[Taipei]], [[Taiwan]].

=== [[Afrika]] ===
* [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de kompanio ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]. Omna 148 personi ennave mortas.
* [[8ma di aprilo]] - [[Konflikto di Darfur]] : [[Sudan]]ana guvernerio e du rebela grupi signatas humanala pakto.
* [[16ma di mayo]] - Falias [[stato-stroko]] en [[Chad]] kontre prezidanto [[Idriss Déby Itno]].

=== [[Nord-Amerika]] ===
* [[12ma di februaro]] - [[San Francisco]], [[Kalifornia]], permisas mariaji inter samasexua individui.
* [[17ma di mayo]] - [[Usa]]na stato [[Massachusetts]] permisas mariaji inter samasexua individui.
* [[3ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Frances'' frapas [[Florida]] e produktas 10 morti.

=== [[Central Amerika]] ===
* [[29ma di februaro]] - [[Stato-stroko]] en [[Haiti]] revokas prezidanto [[Jean-Bertrand Aristide]], qua departas ad exilo.
* [[13ma di agosto]] - [[Uragano]] ''Charley'' produktas 4 morti en [[Kuba]], 1 en [[Jamaika]] e 27 en [[Florida]].
* [[7ma di septembro]] - Uragano ''Ivan'' produktas 37 morti en [[Grenada]], 5 en [[Venezuela]] e 4 en [[Dominikana Republiko]].
* [[21ma di novembro]] - Eventas la maxim forta [[ter-tremo]] en la historio di [[Dominikia]], kun forteso 6,3 che [[skalo di Richter]]. Ol produktas 1 morto, 2 vunditi ed ondego.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|http://dpsninc.org/index.php/stories/31-earthquake-tsunami-of-november-21-2004 |titulo=Earthquake &amp; Tsunami of November 21, 2004|vidita ye=1ma di junio 2022|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;

=== [[Sud-Amerika]] ===
* [[27ma di marto]] - Forta [[ciklono]], qua nomizesos ''Catarina'', frapas la litoro di [[Santa Catarina]], [[Brazilia]].
* [[11ma di januaro]] - En [[Chili]], 4.000 pari kisas l'unu l'altru pro la rekordo inkluzonta en la [[Guinness Mondala Rekordi|Libro dil rekordi di Guinness]].
* [[31ma di oktobro]] - Unesmafoye prezidanto de sinistra, [[Tabaré Vázquez]] vinkas prezidantal elekto en [[Uruguay]].

==[[Sporto]]==
* [[10ma di aprilo]] - Mongoliana boxisto [[Dugarbaatarin Lhagva]] divenas mondala championo dil [[World Boxing Council|WBA]].
* [[15ma di mayo]] - [[FIFA]] anuncas ke [[Sudafrika]] gastigos la [[Mondala Kupo di Futbalo 2010]].
* [[13ma di agosto|13ma]] til la [[29ma di agosto]] - [[Olimpiala Ludi en Athina, 2004|Olimpiala Ludi]] eventas en [[Athina]], [[Grekia]].

== Naski ==
[[Arkivo:Lamine_Camara_France_v_Senegal_16_June_2026-239_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Lamine Camara]]]]
* [[1ma di januaro]] - [[Lamine Camara]], Senegalana futbalisto
* [[3ma di januaro]] - [[Habib Diarra]], Senegalana-Franciana futbalisto
* [[19ma di januaro]] - [[Sofia Raffaeli]], Itala gimnastikisto
* [[23ma di januaro]] - [[Julio César Enciso Espínola]], Paraguayana futbalisto
* [[7ma di februaro]] - [[Nathan Saliba]], Kanadana futbalisto
* [[16ma di februaro]] - [[Samuel Akere]], Nigeriana futbalisto
* [[26ma di februaro]] - [[Bïbisara Erxanqızı Asawbayeva|Bïbisara Asawbayeva]], Kazakstanana shakoludistino
* [[3ma di marto]] - [[Christopher Keith Brady]], Usana futbalisto
* [[11ma di marto]] - [[Barbora Palicová]], Cheka tenisistino
* [[13ma di marto]] - [[Coco Gauff]], Usana tenisistino
[[Arkivo:Denil Castillo Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-92.jpg|thumb|130px|[[Denil Castillo]]]]
* [[24ma di marto]] - [[Denil Castillo]], Equadorana futbalisto
* [[30ma di marto]] - [[Joëlle Steur]], Germana tenisistino
* [[21ma di aprilo]] - [[Joel Ordóñez]], Equadorana futbalisto
* [[23ma di aprilo]] - [[Nahia Berecoechea]], Franca tenisistino
* [[7ma di mayo]] - [[Ashlyn Krueger]], Usana tenisistino
* [[12ma di mayo]] - [[Mateo Chávez]], Mexikiana futbalisto
* [[27ma di mayo]] - [[Antoine Alpha Mendy]], Senegalana futbalisto
* [[1ma di junio]] - [[Andreas Schjelderup]], Norvegiana futbalisto
* [[11ma di junio]] - [[Katrina Scott]], Usana tenisistino
* [[18ma di junio]] - [[Linda Klimovičová]], Cheka tenisistino
* [[21ma di junio]] - [[Yelena Anatolyevna Gerasimova|Yelena Gerasimova]], Rusa gimnastikistino
[[Arkivo:Transylvania Open 2024 - Ana Bogdan vs Erika Andreeva vs (6-4, 6-4) (53516512698) (cropped).jpg|thumb|130px|[[Erika Alexandrovna Andreyeva|Erika Andreyeva]]]]
* [[24ma di junio]] - [[Erika Alexandrovna Andreyeva|Erika Andreyeva]], Rusa tenisistino
* [[28ma di junio]] - [[Dominika Šalková]], Cheka tenisistino
* [[30ma di julio]] - [[Rudik Yurikovich Makaryan|Rudik Makaryan]], Rusa shakoludistulo
* [[5ma di agosto]] - [[Pablo Martín Páez Gavira]], Hispana futbalisto
* [[6ma di agosto]] - [[Diego Moreira]], Belga futbalisto
* [[9ma di agosto]] - [[Alex Freeman]], Usana futbalisto
* [[14ma di agosto]] - [[Yana Gennadyevna Vorona|Yana Vorona]], Rusa gimnastikistino
* [[17ma di agosto]] - [[Alexis Blokhina]], Usana tenisistino
* [[30ma di agosto]] - [[Rachel Gailis]], Usana tenisistino
* [[5ma di septembro]] - [[Robin Montgomery]], Usana tenisistino
[[Arkivo:João_Neves_USMNT_v_Portugal_Mar_31_2026-18_(cropped).jpg|thumb|130px|[[João Pedro Gonçalves Neves|João Neves]]]]
* [[27ma di septembro]] - [[João Pedro Gonçalves Neves]], Portugalana futbalisto
* [[5ma di oktobro]] - [[Reese Brantmeier]], Usana tenisistino
* [[16ma di oktobro]] - [[Mia Mack]], Germana tenisistino
* [[5ma di novembro]] - [[Yaimar Medina]], Equadorana futbalisto
* 5ma di novembro - [[Leya Rafisovna Garifullina|Leya Garifullina]], Rusa shakoludistino
* [[8ma di novembro]] - [[Eleana Yu]], Usana tenisistino
* [[16ma di novembro]] - [[Julie Štruplová]], Cheka tenisistino
* [[17ma di novembro]] - [[Linda Nosková]], Cheka tenisistino
* [[2ma di decembro]] - [[Robin Risser]], Franca futbalisto
* [[22ma di decembro]] - [[Dion Gallapeni]], Kosovana futbalisto
* [[29ma di decembro]] - [[El Hadji Malick Diouf]], Senegalana futbalisto

== Morti ==
[[Arkivo:Voorzitter_Juva,_Bestanddeelnr_928-1087.jpg|thumb|130px|[[Mikko Juva]]]]
* [[1ma di januaro]] - [[Mikko Juva]], Finlandana politikisto ed arkiepiskopo (n. 1918)
* [[6ma di januaro]] - [[Pierre Charles]], chefministro di Dominika (n. 1954)
* [[9ma di januaro]] - [[Norberto Bobbio]], Italiana filozofo&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/folha/mundo/ult94u67732.shtml |titulo= Filósofo Norberto Bobbio morre na Itália aos 94 anos|publikigita ye=9ma di januaro 2004 |editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo= {{pt}}}}&lt;/ref&gt; (n. 1909)
* [[16ma di januaro]] - [[Kalevi Sorsa]], Finlandana politikisto (n. 1930)
* [[28ma di januaro]] - [[Eeva Joenpelto]], Finlandana skriptisto (n. 1921)
* [[14ma di februaro]] - [[Marco Pantani]], Italiana konkurso-biciklisto (n. 1970)
* [[17ma di februaro]] - [[José López Portillo]], prezidanto di Mexikia (n. 1920)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://historia-biografia.com/jose-lopez-portillo/|titulo=  Historia y biografía de José López Portillo|vidita ye= 12ma di aprilo 2020|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di februaro]] - [[Boris Trajkovski]], prezidanto di Norda Macedonia (n. 1956)
* [[29ma di februaro]] - [[Harold Bernard St. John]], chefministro di Barbados (n. 1931)
* [[4ma di marto]] - [[Claude Nougaro]], Franca kantisto (n. 1929)
* [[15ma di marto]] - [[John Pople]], Angla kemiisto, Nobel-laureato (n. 1925)
[[Arkivo:Queen_Juliana_of_the_Netherlands,_1961_studio_portrait_(by_Max_Koot)_–_Nationaal_Archief.jpg|thumb|130px|[[Juliana de Nederlando|Rejino Juliana]]]]
* [[20ma di marto]] - Rejino [[Juliana de Nederlando]] (n. 1909)
* [[28ma di marto]] - [[Peter Ustinov]], Angla aktoro (n. 1921)
* [[18ma di aprilo]] - [[Kamisese Mara]], ex-prezidanto e ex-chefministro di Fidji (n. 1920)
* [[5ma di mayo]] - [[Thea Beckman]], Nederlandana skriptisto (n. 1923)
* [[9ma di mayo]] - [[Brenda Fassie]], Sudafrikana kantistino (n. 1964)
* 9ma di mayo - [[Jan Hanzl]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1920)
* 9ma di mayo - [[Ahmat Abdulhamidovich Kadirov|Ahmat Kadirov]], prezidanto di Chechenia (n. 1951)
* [[26ma di mayo]] - [[Nikolai Stepanovich Chernih|Nikolai Chernih]], Rusa astronomo (n. 1931)
* [[27ma di mayo]] - [[Werner Tübke]], Germana piktisto (n. 1929)
[[Arkivo:Ronald_Reagan_1981_presidential_portrait.jpg|thumb|130px|[[Ronald Reagan]]]]
* [[5ma di junio]] - [[Ronald Reagan]], ex-aktoro e prezidanto di Usa (n. 1911)
* [[10ma di junio]] - [[Ray Charles]], Usana muzikisto (n. 1930)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Ray-Charles |titulo= Ray Charles{{!}}Biography &amp; Songs |editero=Encyclopaedia Britannica|vidita ye=1ma di aprilo 2020|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 10ma di junio - [[Xenofon Zolotas]], chefministro di Grekia (n. 1904)
* [[16ma di junio]] - [[Thanom Kittikachorn]], chefministro di Tailando (n. 1911)
* [[17ma di junio]] - [[Sara Lidman]], Sueda skriptisto (n. 1923)
* [[19ma di junio]] - [[Oscar Bento Ribas]], Angolana skriptisto (n. 1909)
* [[21ma di junio]] - [[Leonel Brizola]], Braziliana politikisto (n. 1922)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Biografia de Leonel Brizola - eBiografia |url=https://www.ebiografia.com/leonel_brizola/|vidita ye=11ma di aprilo 2020|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[25ma di junio]] - [[Carlos Alberto Lacoste]], prezidanto di Arjentinia (n. 1929)
* 25ma di junio - [[Fred Ramdat Misier]], prezidanto di Surinam (n. 1926)
[[Arkivo:Marlon_Brando_publicity_for_One-Eyed_Jacks.png|130px|thumb|[[Marlon Brando]]]]
* [[1ma di julio]] - [[Marlon Brando]], Usan aktoro (n. 1924)
* [[2ma di julio]] - [[Sophia de Mello Breyner Andresen]], Portugalana skriptisto (n. 1919)
* [[5ma di julio]] - [[Hugh Shearer]], chefministro di Jamaika (n. 1923)
* [[6ma di julio]] - [[Thomas Klestil]], prezidanto di Austria (n. 1932)
* [[10ma di julio]] - [[Maria de Lourdes Pintasilgo]], chefministro di Portugal (n. 1930)
* [[19ma di julio]] - [[Zenko Suzuki]], chefministro di Japonia (n. 1911)
* [[21ma di julio]] - [[Edward B. Lewis]], Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1918)
* [[28ma di julio]] - [[Francis Crick]], Usana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Francis Crick, DNA pioneer and English gentleman, dies|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/francis-crick-dna-pioneer-and-english-gentleman-dies-7907236.html|vidita ye=25ma di agosto 2019|editero=The Independent|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; (n. 1916)
* [[1ma di agosto]] - [[Philip Abelson]], Usana fizikisto (n. 1913)
* [[2ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Henri-Cartier-Bresson|titulo=Henri Cartier-Bresson{{!}}French photographer|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 2ma di agosto - [[Heinrich Mark]], chefministro di Estonia en exilo (n. 1911)
* [[3ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908)
[[Arkivo:Rick James in Lifestyles of the Rich 1984.JPG|thumb|130px|[[Rick James]]]]
* [[6ma di agosto]] - [[Rick James]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1948)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.biography.com/musician/rick-james |titulo=Rick James - Singer - Biography|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[12ma di agosto]] - [[Godfrey Newbold Hounsfield]], Britanian injenioro, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1912)
* [[14ma di agosto]] - [[Czesław Miłosz]], Polona skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911)
* [[15ma di agosto]] - [[Sune Bergström]], Sueda biokemiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1910)
* [[16ma di agosto]] - [[Ivan Hlinka]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1950)
* [[17ma di agosto]] - [[Kain Tapper]], Finlandana skultisto ed akademiano (n. 1930)
* [[21ma di agosto]] - [[Viktor Vasilyevich Avilov|Viktor Avilov]], Rusa aktoro (n. 1953)
* [[26ma di agosto]] - [[Laura Branigan]], Usana kantistino (n. 1952)
* [[8ma di septembro]] - [[Frank Thomas (animisto)|Frank Thomas]], Usan animisto e muzikisto (n. 1912)
* [[15ma di septembro]] - [[Johnny Ramone]], Usana gitaristo ([[The Ramones]]) (n. 1948)
* 15ma di septembro - [[Daouda Malam Wanké]], prezidanto di Nijer (n. 1946 ?)
* [[5ma di oktobro]] - [[Maurice Wilkins]], Britaniana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1916)
* [[8ma di oktobro]] - [[Jacques Derrida]], Franca filozofo (n. 1930)
* [[10ma di oktobro]] - [[Christopher Reeve]], Usan aktoro (n. 1952)
* [[29ma di oktobro]] - [[Edward Oliver LeBlanc]], chefministro di Dominika (n. 1923)
[[Arkivo:Yasser-arafat-1999-2.jpg|thumb|130px|[[Yasser Arafat]]]]
* [[11ma di novembro]] - [[Yasser Arafat]], prezidanto di [[Palestinana stato]] (n. 1929)
* [[13ma di novembro]] - [[Ol' Dirty Bastard]], Usana kantisto di ''rap'' e muzikala produktisto (n. 1968)
* [[19ma di novembro]] - [[John Robert Vane]], Britaniana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1927)
* [[11ma di decembro]] - [[Jozef Lenárt]], chefministro di Chekoslovakiana politikisto (n. 1923)
* [[19ma di decembro]] - [[Herbert C. Brown]], Usana kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1912)
[[Arkivo:P. V. Narasimha Rao.JPG|thumb|130px|[[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao|Narasimha Rao]]]]
* [[23ma di decembro]] - [[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao]], chefministro di India (n. 1921)
* [[28ma di decembro]] - [[Susan Sontag]], Usana skriptisto (n. 1933)
* [[29ma di decembro]] - [[Julius Axelrod]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1912)
* [[30ma di decembro]] - [[Artie Shaw]], Usana jazo-muzikisto (n. 1910)
* [[31ma di decembro]] - [[Gerard Debreu]], Franca ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1921)

== Nobel-premiiziti ==
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[David J. Gross]], [[Hugh David Politzer]], [[Frank Wilczek]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Aaron Ciechanover]], [[Avram Hershko]], [[Irwin Rose]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Linda B. Buck]], [[Richard Axel]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Elfriede Jelinek]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Wangari Maathai]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Finn E. Kydland]], [[Edward C. Prescott]]

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:yari 2000a]]</text>
      <sha1>a4arysm4d7gizbjxbu0u1h03r0g2wes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2003</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1278</id>
    <revision>
      <id>1127667</id>
      <parentid>1125222</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T14:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+naski, imaji</comment>
      <origin>1127667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17774" sha1="dnzu2cle6c9rqc6oehq596c3d9ogdda" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La [[yaro]] '''2003''' (MMIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[merkurdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 3ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 3ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 4ma yaro di la [[yari 2000a]].

== Eventi ==
=== [[Kosmo]] ===
* [[23ma di januaro]] - La lasta signalifi di la kosmosondilo [[Pioneer 10]] recevesas.
* [[1ma di februaro]] - [[Spaco-paromo]] ''Columbia'' explozas che l'[[atmosfero]] e produktas la morto di 7 [[astronauto|astronauti]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=2003: Columbia shuttle disintegrates killing seven|editero=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/1/newsid_3416000/3416589.stm|vidita ye=2ma di oktobro 2018}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di mayo]] - [[Tero]], [[Merkuro]] e [[Suno]] esas en la sama lineo.
* [[2ma di junio]] - ''[[Mars Express]]'' lansesis.
* [[15ma di oktobro]] - [[Popul-Republiko Chinia]] sendas unesma astronauto aden la [[kosmo]].
* [[9ma di novembro]] - [[Luno|Lunal]] eklipso en [[norda misfero]].
* [[14ma di novembro]] - Planeteto [[Sednao]] deskovresas.
* [[24ma di novembro]] - Eventas [[Suno|sunal]] [[eklipso]] en norda misfero.

=== [[Mondo]] ===
* printempo che norda misfero - [[Sars-pulmonito]] deskovresas en [[Chinia]] ed expansas a [[Kanada]] ed [[Europa]]. De la maladi, 3% til 4 %, o min kam 1.000 homi, mortas.
* 28 landi en la mondo jucidiis sua populani a morto.
* On vendis {{formatnum:14217912}} [[automobilo|automobili]] en Europa.

=== [[Europa]] ===
* [[16ma di aprilo]] - En [[Athina]], [[Grekia]], signatesas kontrato pri la eniro di 10 nova membri en [[Europana Uniono]]: [[Malta]], [[Chipro]], [[Slovenia]], [[Slovakia]], [[Hungaria]], [[Polonia]], [[Latvia]], [[Estonia]], [[Lituania]] e [[Chekia]], ye la [[1ma di mayo]] [[2004]].
* [[17ma di aprilo]] - [[Anneli Jäätteenmäki]] divenas l'unesma chefministrino di [[Finlando]].
* [[Junio]] - En [[Genève]], [[Suisia]], eventas konflikto inter demonstranti anti-globalismo e policisti dum la kunveno di [[G8|G8-landi]], qua eventas dop la limito en [[Francia]], [[Evian]].
* [[24ma di junio]] - En [[Finlando]], [[Matti Vanhanen]] nominesas chefministro.
* En Europa dum la somero c. 20.000 homi mortis pro varmego.
* [[15ma di julio]] - Olimpiala komitato selektas [[London]] por gastigar l'[[Olimpiala Ludi en London, 2012|Olimpiala Ludi en 2012]].
* [[20ma di julio]] - Plu kam sis monati durinta erupto finas en Stromboli (che [[Eolia-insuli]]).
* [[3ma di agosto]] - [[Anglikan eklezio]] ordinacas lua unesma [[geyo|geya]] episkopo, Canon Gene Robinson.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=2003: Anglican church approves gay bishop |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/3/newsid_3909000/3909559.stm |vidita ye=20ma di julio 2016|idiomo={{en}}|editero=BBC}}&lt;/ref&gt;
* de la [[8ma di agosto|8ma]] til la [[12ma di agosto]] - [[Ido-konfero 2003]], en [[Grossbothen]], [[Germania]]&lt;ref&gt;[http://www.europa.idolinguo.com/Germania/Idokonfero2003/ido.htm Raporto]&lt;/ref&gt;.
* [[10ma di septembro]] - [[Anna Lindh]], ministrino di exteral aferi di [[Suedia]], poniardagesas da Mijailo Mijailovic. El mortos la sequanta dio.
* [[14ma di septembro]] - [[Estonia]] aprobas en plebicito integrigar su a l'[[Europana Uniono]].
* [[24ma di oktobro]] - Eventas la lasta komercala flugo dil aviono ''[[Concorde]]''.
* [[15ma di novembro]] - Du bombi en automobili explozas en [[Istanbul]], [[Turkia]], proxim du [[sinagogo|sinagogi]]. Altra bombo explozos ye la [[20ma di novembro]] proxim l'ambasado di Unionita Rejio e la banko HSBC. En [[decembro]], polico arestas adheranto di [[al-Kaida]] pro l'explozi.

=== [[Azia]] ===
* [[Israel]] konstruktas murego pro protektor Juda kolonii de terorismo da Palestinani en okupita arei. [[UN]] ed [[EU]] konsideras ke la murego esas nelegala.
* [[20ma di marto]] - [[Usa]] e lua federiti atakas [[Irak]] por suplantar la prezidanto [[Saddam Hussein]].
* [[9ma di aprilo]] - [[Bagdad]] konquestesas da Usana trupi. En la centro di Bagdad, Usana soldati faligas granda statuo di [[Saddam Hussein]].
* [[1ma di mayo]] - Prezidanto di [[Usa]] [[George W. Bush]] anuncas fino di [[milito di Irak]]. Tamen la partizano-milito kontre Usa e lua federiti duras.
* [[22ma di julio]] - Pos tri-hora pafado, [[Usa]]na soldati mortigas [[Udai Hussein|Udai]] e Qusay Hussein, filii de [[Saddam Husein]].
* [[agosto]] - En [[Bagdad]], [[Irak]], Usani bombardas la domo dil [[Unionita Nacioni]] e produktas 20 morti inkluzite specala reprezentero di UN, Braziliana [[Sérgio Vieira de Mello]].
* [[31ma di oktobro]] - [[Mahathir Mohamad]], chefministro di [[Malaizia]], renuncas pos 22 yari en povo.
* [[15ma di novembro]] - Du bombi en automobili explozas en [[Istanbul]], [[Turkia]], proxim du [[sinagogo|sinagogi]]. Altra bombo explozos ye la [[20ma di novembro]] proxim l'ambasadeyo di [[Unionita Rejio]] e lokala sideyo dil Banko HSBC. En [[decembro]] turka polico arestos adheranto di [[al-Kaida]] pro l'explozi.
* [[13ma di decembro]] - En [[Irak]] Usana soldati trovas su-celinta [[Saddam Hussein]] proxim [[Tikrit]], en la vilajo Ad Dawri.
* [[14ma di decembro]] - Falias atento kontre [[Pervez Musharraf]], prezidanto di [[Pakistan]].
* [[26ma di decembro]] - [[Ter-tremo]] en Bam, [[Iran]], produktas plu kam {{formatnum:26000}} morti e plu kam 30 mil plusa homi vundita.

=== [[Afrika]] ===
* [[6ma di marto]] - Aviono [[Boeing 737]] de Air Algérie aplastas proxim Tamanrasset, [[Aljeria]] pos flugeskar, e produktas 102 morti.
* [[21ma di mayo]] - [[Ter-tremo]] frapas la nordo di [[Aljeria]] e produktas plu kam {{formatnum:2000}} morti.
* [[19ma di julio]] - En [[Liberia]], trupi loyala a prezidanto [[Charles Ghankay Taylor]] kombatas kontre rebela trupi en [[Monrovia]].
* [[11ma di agosto]] - Prezidanto di [[Liberia]], Charles Ghankay Taylor renuncas pos kombati inter revoltanti ed armeo dum la yaro. [[UN]] sendos paco-trupi ma violento prolongigos.

=== [[Nord-Amerika]] ===
* [[15ma di februaro]] - Protesti kontre la [[milito di Irak]] eventas en multa Usana urbi.
* [[14ma di agosto]] - Vasta interrupto di elektrifo en nord-esta [[Usa]] ed esta [[Kanada]] en areo di 50 milioni homi. L' interrupto duros de du til kin dii.
* [[19ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Isabel'' frapas [[Washington DC]], produktas 15 morti ed efektigas US$ 500 milion dolari en domaji.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/19/newsid_3658000/3658214.stm|titulo=2003: Washington DC swept by hurricane|vidita ye=11ma di septembro 2016|editero=BBC}}&lt;/ref&gt;

=== [[Sud-Amerika]] ===
* [[1ma di januaro]] - [[Luiz Inácio Lula da Silva]] divenas prezidanto di Brazilia.
* [[25ma di mayo]] - [[Néstor Kirchner]] divenas prezidanto di Arjentinia.
* [[15ma di agosto]] - [[Nicanor Duarte Frutos]] divenas prezidanto di Paraguay.
* [[18ma di oktobro]] - Prezidanto di [[Bolivia]] [[Gonzalo Sánchez de Lozada]] koaktesas renuncar pos intensa protesti kontre lua ideo pri posibligar l'exportaco di [[naturala gaso]] po chipa preco a [[Kalifornia]] e [[Mexikia]], tra la teritorio di [[Chili]].

==[[Sporto]]==
* [[1a di agosto|1ma]] til la [[17ma di agosto]] - La 14ma [[Tot-Amerika Ludi]] eventas en [[Santo Domingo]], [[Dominikana Republiko]].

== Naski ==
[[Arkivo:Greta_Thunberg_in_November_in_Stockholm_(cropped)(2).jpg|thumb|130px|[[Greta Thunberg]]]]
* [[3ma di januaro]] - [[Greta Thunberg]], sueda aktivisto
* [[9ma di januaro]] - [[Ricardo Pepi]], Usana futbalisto
* [[13ma di januaro]] - [[Oxana Olegovna Selehmetyeva|Oxana Selehmetyeva]], Rusa tenisistino
* [[28ma di januaro]] - [[Xenia Yevgenyevna Alyoshina|Xenia Alyoshina]], Rusa tenisistino
* [[29ma di januaro]] - [[Jarell Quansah]], Angla futbalisto
* [[31ma di januaro]] - [[Julia Middendorf]], Germana tenisistino
* [[4ma di marto]] - [[Flavie Brugnone]], Franca tenisistino
* [[27ma di marto]] - [[Diego Alexander Gómez Amarilla]], Paraguayana futbalisto
* [[8ma di aprilo]] - [[Bianca Behúlová]], Slovaka tenisistino
* [[16ma di aprilo]] - [[Nicole Rivkin]], Germana tenisistino
[[Arkivo:Armando_González.png|thumb|130px|[[Armando González Alba|Armando González]]]]
* [[20ma di aprilo]] - [[Armando González Alba]], Mexikiana futbalisto
* [[3ma di mayo]] - [[Elsa Jacquemot]], Franca tenisistino
* [[8ma di mayo]] - [[Henrik Falchener]], Norvegiana futbalisto
* [[14ma di mayo]] - [[Alan Minda]], Equadorana futbalisto
* [[16ma di mayo]] - [[Loïs Boisson]], Franca tenisistino
* [[19ma di mayo]] - [[Malo Gusto]], Franca futbalisto
* [[30ma di mayo]] - [[Lucie Nguyen Tan]], Franca tenisistino
* [[2ma di junio]] - [[Luca Jaquez]], Suisa futbalisto
* [[4ma di junio]] - [[Polina Eduardovna Kudermetova|Polina Kudermetova]], Rusa tenisistino
[[Arkivo:Nathan_Ngoy_USMNT_v_Belgium_Mar_28_2026-190_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Nathan Ngoy]]]]
* [[10ma di junio]] - [[Nathan Ngoy]], Belga futbalisto
* [[13ma di junio]] - [[Radka Zelníčková]], Slovaka tenisistino
* [[17ma di junio]] - [[Madison Sieg]], Usana tenisistino
* 17ma di junio - [[Brian Gutiérrez]], Mexikiana futbalisto
* [[19ma di junio]] - [[Nilson Angulo]], Equadorana futbalisto
* [[24ma di junio]] - [[Mara Guth]], Germana tenisistino
* [[29ma di junio]] - [[Jude Bellingham]], Angla futbalisto
* [[12ma di julio]] - [[Oscar Bobb]], Norvegiana futbalisto
* [[21ma di julio]] - [[Anthony Valencia]], Equadorana futbalisto
[[Arkivo:Gustavo Puerta 2023 (cropped).jpg|thumb|130px|[[Gustavo Puerta]]]]
* [[23ma di julio]] - [[Gustavo Puerta]], Kolumbiana futbalisto
* [[27ma di julio]] - [[Elvina Kalieva]], Usana tenisistino
* [[29ma di julio]] - [[Renato Veiga]], Portugalana futbalisto
* [[31ma di julio]] - [[Aurèle Amenda]], Suisa futbalisto
* [[4ma di agosto]] - [[Anastasia Nikolayevna Agafonova|Anastasia Agafonova]], Rusa gimnastikistino
* [[10ma di agosto]] - [[Yana Kaladzinskaya]], Bielorusa tenisistino
* [[17ma di agosto]] - [[Nastasja Schunk]], Germana tenisistino
* 17ma di agosto - [[Rayan Cherki]], Franca futbalisto
* [[9ma di septembro]] - [[Niko Sigur]], Kanadana futbalisto
* [[25ma di septembro]] - [[Kriscina Dzmitruk]], Bielorusa tenisistino
* [[5ma di oktobro]] - [[Ignacy Błażejowski]], Polona kantisto, kompozisto e kansonifisto
[[Arkivo:Yasin Ayari - Sweden - Greece20 (cropped).jpg|thumb|130px|[[Yasin Ayari]]]]
* [[6ma di oktobro]] - [[Yasin Ayari]], Sueda futbalisto
* [[20ma di oktobro]] - [[Carney Chukwuemeka]], Austriana futbalisto
* [[22ma di oktobro]] - [[Nina Radovanovic]], Franca tenisistino
* [[24ma di oktobro]] - [[Zeno Debast]], Belga futbalisto
* [[1ma di novembro]] - [[Xenia Anatolyevna Klimenko|Xenia Klimenko]], Rusa gimnastikistino
* [[18ma di novembro]] - [[Maria Glebovna Timofeyeva|Maria Timofeyeva]], Rusa tenisistino
* [[27ma di novembro]] - [[Owen Goodman]], Kanadana futbalisto
* [[2ma di decembro]] - [[Noma Noha Akugue|Noma Akugue]], Germana tenisistino
* [[10ma di decembro]] - [[Darya Igorevna Belousova|Darya Belousova]], Rusa gimnastikistino

== Morti ==
* [[5ma di januaro]] - [[Roy Jenkins]], prezidanto di Europana Komisitaro (n. 1920)
* [[12ma di januaro]] - [[Maurice Gibb]], Britaniana muzikisto ([[Bee Gees]])&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo= Maurice Gibb, talented but tormented Bee Gee, dies |url=https://www.theguardian.com/world/2003/jan/13/arts.artsnews|editero=The Guardian|vidita ye= 15ma di agosto 2017|publikigita ye=13ma di januaro 2003}}&lt;/ref&gt; (n. 1949)
* 12ma di januaro - [[Leopoldo Fortunato Galtieri]], Arjentiniana diktatoro&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Falleció Leopoldo Fortunato Galtieri|url=http://www.lanacion.com.ar/465655-fallecio-leopoldo-fortunato-galtieri|editero=La Nación|publikigita ye=12ma di januaro 2003|vidita ye=15ma di agosto 2017|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt; (n. 1926)
* [[27ma di januaro]] - [[Henryk Jablonski]], prezidanto di Polonia (n. 1909)
* [[1ma di februaro]] - [[Mongo Santamaría]], Kubana muzikistulo (n. 1922)
* [[6ma di februaro]] - [[José Craveirinha]], Mozambikana poeto&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.cmjornal.pt/cultura/detalhe/morreu-jose-craveirinha|titulo=MORREU JOSÉ CRAVEIRINHA|editero=Correio da Manhã|publikigita ye=6ma di februaro 2003|vidita ye=25ma di agosto 2019 |idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt; (n. 1922)
[[Arkivo:SottoilsolediRoma-1948-Sordi.png|thumb|130px|[[Alberto Sordi]]]]
* [[25ma di februaro]] - [[Alberto Sordi]], Italian aktoro (n. 1920)
* [[28ma di februaro]] - [[Fidel Sánchez Hernández]], prezidanto di Salvador (n. 1917)
* [[9ma di marto]] - [[Bernard Dowiyogo]], prezidanto di Nauru (n. 1946)
* [[12ma di marto]] - [[Zoran Ðindic]], chefministro di Serbia (n. 1952)
* [[30ma di marto]] - [[Valentin Pavlov]], chefministro di Sovietia (n. 1937)
* 30ma di marto - [[Michael Jeter]], Usan aktoro (n. 1952)
* [[20ma di aprilo]] - [[Bernard Katz]], Germana biofizikisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1911)
[[Arkivo:Nina Simone14.JPG|thumb|130px|[[Nina Simone]]]]
* [[21ma di aprilo]] - [[Nina Simone]], Usana kantistino (n. 1933)
* [[26ma di aprilo]] - [[Yun Hyon-seok]], Sud-Korean aktivisto (n. 1984)
* [[15ma di mayo]] - [[Constantin Dăscălescu]], chefministro di Rumania (n. 1923)
* [[23ma di mayo]] - [[Jean Yanne]], Franc aktorino (n. 1933)
* [[28ma di mayo]] - [[Ilya Prigogine]], Rusa kemiisto e fizikisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1917)
* [[12ma di junio]] - [[Gregory Peck]], Usan aktoro (n. 1916)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.nytimes.com/2003/06/13/movies/gregory-peck-is-dead-at-87-film-roles-had-moral-fiber.html|editero=The New York Times|titulo= Gregory Peck Is Dead at 87; Film Roles Had Moral Fiber |publikigita ye=13ma di junio 2003|vidita ye=15ma di agosto 2017|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di junio]] - [[Malik Meraj Khalid]], chefministro di Pakistan (n. 1916)
* [[27ma di junio]] - [[Walter Hugo Khouri]], Braziliana filmifisto (n. 1929)
[[Arkivo:KatharineHepburninStageDoorCanteen.jpg|thumb|130px|[[Katharine Hepburn]]]]
* [[29ma di junio]] - [[Katharine Hepburn]], Usan aktorino (n. 1907)
* [[1ma di julio]] - [[Herbie Mann]], Usana jazo-flutisto (n. 1930)
* [[4ma di julio]] - [[Barry White]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1944)
* [[6ma di julio]] - [[Buddy Ebsen]], Usan aktoro (n. 1908)
* [[12ma di julio]] - [[Benny Carter]], Usana muzikistulo (n. 1907)
* [[13ma di julio]] - [[Compay Segundo]], Kubana muzikistulo (n. 1907)
* [[14ma di julio]] - [[Jiří Dolana]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 2003)
[[Arkivo:Celia Cruz 1cropped.jpg|thumb|130px|[[Celia Cruz]]]]
* [[16ma di julio]] - [[Celia Cruz]], Kubana kantistino (n. 1925)
* [[22ma di julio]] - [[Udai Hussein]], filiulo di Saddam Hussein (n. 1964)
* [[23ma di julio]] - [[Anni Polva]], Finlandana skriptisto (n. 1915)
* [[3ma di agosto]] - [[Joseph Saidu Momoh]], prezidanto di Sierra Leone (n. 1937)
* [[4ma di agosto]] - [[Frederick Chapman Robbins]], Usana virologiisto, Nobel-laureato (n. 1916)
* [[16ma di agosto]] - [[Idi Amin Dada]], diktatoro di Uganda&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/16/newsid_3921000/3921361.stm|titulo=2003: 'War criminal' Idi Amin dies (n. 1925 o 1928)|vidita ye=23ma di septembro 2016|editero=BBC}}&lt;/ref&gt;
* 16ma di agosto - [[Haroldo de Campos]], Braziliana poeto (n. 1929)
* [[19ma di agosto]] - [[Sérgio Vieira de Mello]], Braziliana diplomacisto (n. 1948)
* 19ma di agosto - [[Carlos Roberto Reina]], prezidanto di Honduras (n. 1926)
[[Arkivo:Charles Bronson Cannes.jpg|thumb|130px|[[Charles Bronson]]]]
* [[30ma di agosto]] - [[Charles Bronson]], Usan aktoro (n. 1921)
* [[8ma di septembro]] - [[Leni Riefenstahl]], Germana filmifistino (n. 1902)
* [[11ma di septembro]] - [[Anna Lindh]], ministrino pri exterlandal aferi di Suedia (n. 1957)
* [[12ma di septembro]] - [[Johnny Cash]], Usana kompozisto, kantisto e muzikisto (n. 1932)
* [[25ma di septembro]] - [[Franco Modigliani]], Italian ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1918)
* [[28ma di septembro]] - [[Elia Kazan]], Usana filmifisto, skriptisto por cinemo ed aktoro (n. 1909)
* [[13ma di oktobro]] - [[Bertram Neville Brockhouse]], Kanadana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1918)
[[Arkivo:President Clinton meeting with Bosnian President Alija Izetbegovic in Tuzla, Bosnia - Flickr - The Central Intelligence Agency.jpg|thumb|130px|[[Alija Izetbegovic]] (dextre)]]
* [[19ma di oktobro]] - [[Alija Izetbegovic]], prezidanto di Bosnia e Herzegovina (n. 1925)
* [[27ma di oktobro]] - [[Rod Roddy]], Usana televiziono-prizentisto (n. 1937)
* [[4ma di novembro]] - [[Rachel de Queiroz]], Braziliana skriptistino (n. 1910)
* [[10ma di novembro]] - [[Canaan Banana]], prezidanto di Zimbabwe (n. 1936)
* [[13ma di novembro]] - [[Dola de Jong]], Nederlandan-Usana skriptisto (n. 1911)
* [[20ma di novembro]] - [[David Dacko]], unesma prezidanto di Centrafrika (n. 1930)
* [[6ma di decembro]] - [[Carlos Manuel Arana Osorio]], prezidanto di Guatemala (n. 1918)
* 6ma di decembro - [[Haddis Alemayehu]], Etiopiana skriptisto e politikisto (n. 1910)
* [[12ma di decembro]] - [[Heydar Aliyev]], prezidanto di Azerbaijan (n. 1923)
* [[18ma di decembro]] - [[Charles Berlitz]], Usana docisto di idiomi e skriptisto (n. 1914)
* [[23ma di decembro]] - [[Kriangsak Chomanan]], chefministro di Tailando (n. 1917)

== Nobel-premiiziti ==
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Anthony James Leggett]], [[Alexei Abrikosov]], [[Vitali Lazarevich Ginzburg]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Peter Agre]], [[Roderick MacKinnon]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Paul Lauterbur]], [[Peter Mansfield]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[John Maxwell Coetzee]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Shirin Ebadi]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Robert F. Engle]], [[Clive William John Granger]]

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Yari 2000a]]</text>
      <sha1>dnzu2cle6c9rqc6oehq596c3d9ogdda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2029</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3211</id>
    <revision>
      <id>1127798</id>
      <parentid>1062510</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1012" sha1="25yzmy282t1aul3k27dvmlv5p56j4pp" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2029''' (MMXXIX per Romala algarismi) esos [[yaro]] komenconta ye [[Lundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 29ma yaro di la [[3ma yarmilo]] e la 29ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 10ma yaro di la [[yari 2020a]].

Ol esos la Yaro di la [[hano|Hanulo]], segun [[Chiniala horoskopo]].

== Eventi ==
=== Kosmo ===
*[[NASA]] avertas ke [[asteroido]] posible kolizionos la [[Tero]] ye la [[13ma di aprilo]]. La posibleso prl koliziono esas 1:60. Segun NASA la diametro dil asteroido esas cirkume 500 m ed ol konsistas ek multa [[glacio]].

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: 

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>25yzmy282t1aul3k27dvmlv5p56j4pp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2030</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3730</id>
    <revision>
      <id>1127799</id>
      <parentid>1062509</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto, referi</comment>
      <origin>1127799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1424" sha1="j36ucmvxn9b04awpmjka73v3w2rn1w5" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2030''' (MMXXX per Romala algarismi) esos [[yaro]] komenconta ye [[mardio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 30ma yaro di la [[3ma yarmilo]], la 30ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 1ma yaro di la [[yari 2030a]].
== Eventi ==
* Posible eventos kosmo-flugo a [[Marso]], segun projeto da [[ESA]], l'Europana Kosmal organizuro.

== Sporto ==
* [[1ma di februaro|1ma]] til la [[17ma di februaro]] - [[Vintrala Olimpiala Ludi]] eventos en Franca [[Alpi]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=France to host 2030 Winter Olympics &amp; Paralympics|url=https://www.bbc.com/sport/articles/cyx524d5zqgo|editero=BBC Sport|idiomo={{en}}|publikigita ye=24ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;.
* [[8ma di junio]] til la [[21ma di julio]] - Eventos la [[Mondala Kupo di Futbalo]] unesmafoye en 6 diferanta landi de 3 kontinenti: [[Uruguay]],[[Arjentinia]]  e [[Paraguay]] en [[Sud-Amerika]], [[Maroko]] en [[Afrika]], e [[Hispania]] e [[Portugal]] en [[Europa]]. Entote 48 nacionala esquadi partoprenos.

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: 

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>j36ucmvxn9b04awpmjka73v3w2rn1w5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Funchal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21644</id>
    <revision>
      <id>1127832</id>
      <parentid>1040875</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T04:06:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>352</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing FNC.png with [[File:Funchal,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful).</comment>
      <origin>1127832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1192" sha1="s0j5etwm3hhmrs7gw29d1m73iim3ibd" xml:space="preserve">{{Urbi
| Flago                 = Pt-fnc1.png
| Blazono               = Funchal, Portugal (coat of arms).png
| Imajo                 = Funchal Pico da Cruz.jpg
| TextodilImajo         = Funchal, chefurbo di Madeira.
| Mapo                  = LocalFunchal.png
| Shablono_lando        = {{PRT}}
| Regiono               = [[Madeira]]
| Fondita ye            = 1424
| Urbestro              = Cristina Pedra &lt;small&gt;(PPD/PSD.CDS-PP, 2021-2025)&lt;/ref&gt;
| Latitudo              = 32°39'04&quot; N
| Longitudo             = 16°54'35&quot; W
| Altitudo              = 2&lt;ref&gt;https://pt-pt.topographic-map.com/map-3zgb18/Funchal/&lt;/ref&gt;
| Surfaco               = 76,15
| Habitanti             = {{formatnum:105795}}
| Yaro                  = 2021
| Denseso di habitantaro= 1389,3
| Horala_zono           = +0&lt;br&gt;&lt;small&gt;(UTC+1 dum la somero)&lt;/small&gt;
| Reto                  = http://cm-funchal.pt
}}
[[Arkivo:Madeira_17_2014.jpg|thumb|320px|left|Portuo di Funchal.]]
'''Funchal''' esas chef-urbo di la regiono [[Madeira]], en [[Portugal]]. Segun statistiki de 2021, ol havis {{formatnum:105795}} habitanti. Lua tota surfaco esas 76,15 km².

==Referi==
{{reflist}}
[[Kategorio:Urbi en Portugal]]
[[Kategorio:Madeira]]</text>
      <sha1>s0j5etwm3hhmrs7gw29d1m73iim3ibd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2027</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41002</id>
    <revision>
      <id>1127793</id>
      <parentid>1062512</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto, referi</comment>
      <origin>1127793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1126" sha1="iuf1go51utfncxklisjcgmf1tth0rle" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2027''' (MMXXVII per Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[venerdio]] segun [[gregoriala kalendario]]. Ol esos la 27ma yaro di la 3ma yarmilo, la 27ma yaro di la  [[21ma yarcento]] e la 8ma yaro di la [[yari 2020a]].

== Eventi ==

== Sporto ==
* de la [[24ma di junio]] til la [[25ma di julo]] - Eventos la [[Mondala Kupo di Futbalo]] por Mulieri en [[Brazilia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=2027 Women's World Cup in Brazil will run from June 24 to July 25|url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/2027-womens-world-cup-in-brazil-will-run-from-june-24-to-july-25|editero=Fox Sports|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Naski ==

== Morti ==


== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[

== Referi ==
{{reflist}}
[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>iuf1go51utfncxklisjcgmf1tth0rle</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127794</id>
      <parentid>1127793</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1127794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1127" sha1="n8f9bb0fwwpuae9unyyh3yun8v1b48j" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2027''' (MMXXVII per Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[venerdio]] segun [[gregoriala kalendario]]. Ol esos la 27ma yaro di la 3ma yarmilo, la 27ma yaro di la  [[21ma yarcento]] e la 8ma yaro di la [[yari 2020a]].

== Eventi ==

== Sporto ==
* de la [[24ma di junio]] til la [[25ma di julio]] - Eventos la [[Mondala Kupo di Futbalo]] por Mulieri en [[Brazilia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=2027 Women's World Cup in Brazil will run from June 24 to July 25|url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/2027-womens-world-cup-in-brazil-will-run-from-june-24-to-july-25|editero=Fox Sports|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Naski ==

== Morti ==


== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[

== Referi ==
{{reflist}}
[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>n8f9bb0fwwpuae9unyyh3yun8v1b48j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2028</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41003</id>
    <revision>
      <id>1127797</id>
      <parentid>1062511</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:54:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto, referi</comment>
      <origin>1127797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="m352vad725f8fbxd36pdgnb4zzi70iz" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2028''' (MMXXVIII per Romala algarismi) esos [[bisextila yaro]] komenconta ye [[saturdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 28ma yaro di la triesma yarmilo, la 28ma yaro di la [[21ma yarcento]] e la 9ma yaro di la [[yari 2020a]].

== Eventi ==
* [[1ma di januaro]] - [[Libro|Libri]], [[revuo|revui]], [[cinematografuro|cinematografuri]] ed altri publikigita en 1932 eniros [[publika domeno]].

== Sporto ==
* De la [[15ma di januaro|15ma]] til la [[29ma di januaro]] - Eventos [[Vintrala Olimpiala Ludi]] en [[Italia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Italian Alps to host 2028 Winter Youth Olympics|url=https://www.straitstimes.com/sport/italian-alps-to-host-2028-winter-youth-olympics|editero=The Straits Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=31ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* De la [[21ma di julio]] til la [[6ma di agosto]] eventos l'[[Olimpiala Ludi en Los Angeles, 2028]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Details emerge in deal to bring 2028 Summer Olympics to Los Angeles|url=https://www.latimes.com/sports/sportsnow/la-sp-2028-olympics-deal-20170731-story.html|editero=Los Angeles Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=31ma di julio 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>m352vad725f8fbxd36pdgnb4zzi70iz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2023</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41005</id>
    <revision>
      <id>1127811</id>
      <parentid>1105840</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T01:19:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+evento</comment>
      <origin>1127811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100885" sha1="3xtpskz2spjzak9hcnzvb2gom0qmj1h" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La [[yaro]] '''2023''' (MMXXIII per Romala algarismi) esos ordinara yaro komencinta ye [[sundio]] segun la [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la  23ma yaro de la 3ma yarmilo, la 23ma yaro de la  21ma yarcento, e la 4ma yaro de la [[yari 2020a]].

Dum ca yaro, cesis global urjanteso deklarita da [[Mondal Organizuro pri Saneso]] pro la [[pandemio]] di [[KOVID-19]]. Inter la naturala dizastri qui eventis ca yaro esis la 5ma maxim destruktiva [[ter-tremo]] dil yarcento, qua produktis preske 60 mil mortinti en [[Turkia]] e [[Siria]]; [[ciklono]] ''Freddy'' - la maxim longe duranta de la historio, qua produktis plu kam 1400 morti en [[Malawi]] e [[Mozambik]]; tempesto ''Daniel'', qua produktis adminime 11 mil morti en [[Libia]] ed esis la maxim mortigiva tempesto depos ciklono ''Nargis'' de 2008; ed anke la ter-tremo di [[Maroko]] (2960 morti), e la quar ter-tremi qui eventis en Herat, [[Afganistan]], e produktis plu kam 1400 morti.

L'[[invado di Ukraina da Rusia (2022)|invado di Ukraina da Rusia]] e l'[[interna milito di Myanmar]] duris. Ank eventis serio di [[stato-stroko|stato-stroki]], armala konflikti e politikala krizi en multa nacioni di [[Afrika]]. En oktobro, pos atako da [[Hamas]] kontre [[Israel]]ana teritorio, komencis [[milito Israel-Hamas|milito kontre Hamas]] en [[Gaza]].

En 2023 eventis multa developi teknologiala pri [[artifical inteligenteso]], exemple kande organizuro [[OpenAI]] kreis stabila versiono di &quot;babilo-roboto&quot; [[ChatGPT]], e teknologiala grupo ''Alphabet Inc.'', suportita da [[Google]], expansis lua agado en diversa faki di nova teknologii.

Ye la 1ma di januaro 2023 on kalkulis ke la [[Tero]] havis {{formatnum:7943}} milion habitanti,&lt;ref&gt;{{extera ligilo |autoro=US Census  Bureau |titulo=U.S. Population Estimated at 334,233,854 on Jan. 1, 2023 |url=https://www.census.gov/library/stories/2022/12/happy-new-year-2023.html |vidita ye=16ma di novembro 2023|editero=Census.gov}}&lt;/ref&gt;, e kalkulesis ke ol atingus {{formatnum:8119}} milion individui ye la 1ma di januaro 2024. En aprilo [[India]] superiris [[Popul-Republiko Chinia]] kom la maxim populoza lando de la mondo&lt;ref&gt;{{extera ligilo|idiomo={{en}}|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/publication/un-desa-policy-brief-no-153-india-overtakes-china-as-the-worlds-most-populous-country/ |titulo=UN DESA Policy Brief No. 153: India overtakes China as the world's most populous country{{!}}Department of Economic and Social Affairs}}&lt;/ref&gt;.

Segun Chiniala horoskopo, 2023 esis la Yaro dil [[Kuniklo]].

== Klimato ed ambiento* ==
Ye la [[3ma di januaro]], Usana ciencala centro ''National Snow and Ice Data Center'' publikigis raporto pri vasteso di [[glacio]]-kovrajo en [[Antarktika]]. Komparanta 45 yari di satelitala fotografuri, la raporto montris ke la kovrajo esis la min granda de la historio.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://web.archive.org/web/20230106145517/https://nsidc.org/arcticseaicenews/|titulo=Ice down under|publikigita ye=3ma di januaro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; Ye la 25ma di januaro, giganta [[glaciomonto]], kovranta entote 1550 [[quadrata kilometro|km²]] (tam vasta kam urbo [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]]) separis su de Antarktika. Tamen, ciencisti del instituto ''British Antarctic Survey'' (BAS) afirmis ke ca evento ne esis konsequo de [[globala varmesko]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Iceberg do tamanho de São Paulo se desprende da Antártica|idiomo={{pt}}|editero=Forbes|url=https://forbes.com.br/forbes-tech/2023/01/iceberg-do-tamanho-de-sao-paulo-se-desprende-da-antartica/|publikigita ye=25ma di januaro 2023}}&lt;/ref&gt; Ye fino di januaro, pluvegi efektigis inundadi en [[Auckland]], [[Nova-Zelando]], e produktis adminime 4 morti e granda destruktado&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/reuters/2023/01/31/inundacoes-em-auckland-devem-continuar-com-previsao-de-novas-tempestades.htm|titulo=Inundações em Auckland devem continuar com previsão de novas tempestades|editero=UOL |publikigita ye=31ma di januaro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;. Dum la komenco di januaro, [[Latvia]] frapesis da la maxim serioza inundadi pro desfrosto depos 1981.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.diariodepernambuco.com.br/noticia/mundo/2023/01/letonia-e-atingida-por-piores-inundacoes-em-decadas.html|titulo=Letônia é atingida por piores inundações em décadas|editero=Diário de Pernambuo|autoro=AFP|publikigita ye=15ma di januaro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt; Ye la [[26ma di januaro]], tropikala tempesto ''Cheneso'' frapis [[Madagaskar]], afektis 89 mil personi, e produktis 30 morti e 20 plusa homi desaparinta.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Tempestade tropical mata 30 pessoas em Madagascar; milhares estão desalojados|editero=G1 |autoro=AFP|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2023/01/31/tempestade-tropical-mata-30-pessoas-em-madagascar-milhares-estao-desalojados.ghtml|publikigita ye=31ma di januaro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt; Ye la [[30ma di januaro]] komencis serio di forestala incendii en la sudo di [[Chili]], qui produktis 24 morti e plu kam 2000 plusa homi vundita. Plu kam 12 milion [[hektaro|hektari]] brulesis.

[[Ciklono]] ''Freddy'', qua originis ye la [[5ma di februaro]] proxim minora Insuli Sunda, che [[Indiana Oceano]], frapis sudal [[Afrika]] ([[Madagaskar]], [[Mozambik]], [[Eswatini]], [[Zimbabwe]], [[Malawi]], [[Sudafrika]], [[Zambia]], insuli Mascarenhas), ante desaparar ye la [[14ma di marto]]. Ol frapis kelka loki nur kom tropikala tempesto, ma altra loki frapesis per venti qui atingis 270 kilometri po horo. Ol esis la maxim duranta e longe parkuranta tempesto de la historio, e produktis entote 1434 morti e 556 plusa homi desaparinta. La tempesto eventis meze epidemio di [[kolero]] en Mozambik e Malawi, e plumaleskis la severeso dil epidemio. Ye la 12ma di februaro, [[ciklono]] ''Gabrielle'' frapis [[Nova-Zelando]] e produktis adminime 11 morti e severa inundadi.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=New Zealand's cyclone death toll at 11, thousands still missing|url=https://www.reuters.com/world/cyclone-death-toll-new-zealand-rises-11-recovery-continues-2023-02-18/|publikigita ye=19ma di februaro 2023|editero=Reuters|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; Ye la [[19ma di februaro]] eventis violentoza pluvego en la norda litoro dil stato [[Sao Paulo (stato)|Sao Paulo]], en [[Brazilia]]. Sur urbo [[São Sebastião, São Paulo|São Sebastião]] falis plu kam 600 mm di pluvi, qui efektigis dizastroza terglitadi e produktis plu kam 36 morti, cirkume 40 desaparinti, e granda destruktado.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2023/02/20/sp-sobe-para-37-o-numero-de-mortos-vitimados-pelas-chuvas-no-litoral-norte.htm|titulo=SP: Sobe para 40 o número de mortos vitimados pelas chuvas no litoral norte |editero=UOL|publikigita ye=20ma di februaro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;

En februaro e marto, landi de sudal [[Europa]] konfrontis serioza [[sikeso]], en qua kelka riveri e kanali divenis komplete senaqua. Nivuro en [[Alpi]] diminutis per 63%, segun ciencal organizuro ''CIMA Research Foundation''.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Dry canals, low rivers and shrunken lakes: Europe braces for severe drought amid winter heatwave|url=https://edition.cnn.com/2023/02/24/europe/europe-winter-drought-rivers-climate-intl/index.html |editero=CNN|publikigita ye=24ma di februaro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; Pro la poka pluvo-quanto e nivuro, Franca guvernerio decidis proskriptar 9 nova granda projeti pri domo-konstruktado en la sudo di la lando por la proxima 4 yari. La manko di aquo anke minacas navigado en kelk arei.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.wired.com/story/europe-drought-2023/|titulo=Europe is bracing for (another) devastating drought|editero=Wired|idiomo={{en}}|publikigita ye=14ma di marto 2023}}&lt;/ref&gt; En [[Peru]] ed [[Equador]], [[ciklono]] ''Yaku'' produktis adminime 8 morti e granda destruktado de la 7ma til la 20ma di marto. Ank en marto e komenco di aprilo, forta pluvi en la [[Norda regiono (Brazilia)|norda]] ed en la [[Nord-estala regiono (Brazilia)|Nord-estala]] regioni di [[Brazilia]] afektis mili di personi en diversa urbi. Che urbo [[Rio Branco, Acre]], pluvis dum 24 hori inter la 24ma e la 25ma di marto, 75% de la pluvo-quanto expektata por tota monato marto.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://g1.globo.com/ac/acre/noticia/2023/03/25/chuvas-causam-estragos-em-ao-menos-5-estados-do-norte-acre-tem-mais-de-32-mil-atingidos-e-amazonas-tem-casas-arrastadas-pela-agua.ghtml|titulo=Chuvas causam estragos em 6 estados do Norte e do Nordeste; AC tem mais de 32 mil atingidos e AM tem casas arrastadas pela água|editero=G1|publikigita ye=25ma di marto 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;

Dum [[autuno]] en norda misfero, kelka regioni enrejistris rekordi di alta temperaturi, exemple 36°C (96°F) en Windsor Locks, [[Connecticut]], [[Usa]] ye la [[14ma di aprilo]], 38,8°C en [[Córdoba, Hispania]] ye la 27ma di aprilo, e 36,1°C en [[Shanghai]], [[Popul-Republiko Chinia]], ye la 29ma di mayo. Ye la [[21ma di aprilo]] en [[Myanmar]], violentoza [[tornado]] frapis vilaji Aung Myin Kone e Tadaw, proxim la chef-urbo [[Naypyidaw]], produktanta adminime 8 morti e 128 plusa homi vundita, e destruktanta adminime 232 domi. Ye la [[29ma di aprilo]], decensanta ventegi frapis sudala [[Texas]] e produktis deki di mili di dolari en domaji.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=IEM :: pns from NWS BRO |url=https://mesonet.agron.iastate.edu/wx/afos/p.php?pil=PNSBRO&amp;e=202305011735|vidita ye=2ma di agosto 2023}}&lt;/ref&gt; De la 19ma di mayo til la 3ma di junio, [[tifono]] ''Mawar'', anke konocata kom &quot;supertifono ''Betty''&quot;, la maxim violentoza enrejistrita dum monato mayo en la historio, produktis 2 morti en [[Guam]], 1 en [[Filipini]], 1 en [[Taiwan]] e 2 en [[Japonia]], e granda destruktado.

Dum [[somero]] en norda misfero, temperaturi en multa loki atingis historiala rekordi. Exemple [[Palermo]], [[Sicilia]], enrejistris 47[[Celsius|°C]]&lt;ref name=ola&gt;{{extera ligilo|titulo=Ola de calor sin precedentes: incendios forestales azotan 4 continentes (FOTOS)|idiomo={{es}}|url=https://actualidad.rt.com/actualidad/474495-calor-incendios-forestales-continentes|publikigita ye=26ma di julio 2023|editero=RT}}&lt;/ref&gt;. En [[Tunis]], [[Tunizia]], enrejistresis 50°C&lt;ref name=ola/&gt;, ed en [[Amman]], [[Jordania]], enrejistresis 39°C. Diversa incendii en multa loki di Usa ed Europa augmentis la destruktado. De la 19ma til la 29ma di julio, [[tifono]] ''Doksuri'' frapis [[Filipini]], [[Taiwan]], [[Vietnam]] e [[Popul-Republiko Chinia]] e produktis entote 137 morti e 289 plusa homi vundita e 46 desaparinti. Ol ank efektigis 15,4 miliard dolari en materiala domaji, ed esis la 2ma maxim destruktiva tifono di la historio, e la maxim destruktiva di Popul-Republiko Chinia. Ye la 1ma di agosto, [[Iran]] deklaris vakancodio en tota la lando dum du dii, pro la temperaturi extreme alta, klozanta tota skoli, banki e publika kontori&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://news.sky.com/story/iran-announces-nationwide-shutdown-due-to-soaring-heat-12931849|titulo=Iran announces nationwide shutdown due to soaring heat|editero=Sky News|publikigita ye=1ma di agosto 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. Ye la 3ma di agosto, komencis serio di inundadi pro pluvegi en sudal [[Austria]] ([[Karintia]]) e [[Slovenia]]. En 48 hori, pluvis 275 mm en Loibl, Slovenia&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{extera ligilo|url=https://siol.net/novice/slovenija/vse-te-ceste-so-zaradi-posledic-neurja-zaprte-612667 |titulo=Nočna mora na Gorenjskem in Koroškem. Razmere so katastrofalne. #video|editero=siol.net|vidita ye=4ma di agosto 2023|idiomo={{sl}}}}&lt;/ref&gt;, e 3 personi mortis&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://nos.nl/artikel/2485415-noodweer-in-slovenie-twee-nederlanders-omgekomen |titulo=Noodweer in Slovenië, twee Nederlanders omgekomen|publikigita ye=4ma di agosto 2023|idiomo={{nl}}}}&lt;/ref&gt;. Segun raporto publikigita ye la 8ma di agosto 2023 dal Europana sistemo ''Copernicus Programmme'' kreita por studiar klimatala chanji, julio 2023 esis la maxim varma julio segun historiala registragi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/july-was-worlds-hottest-record-eu-scientists-say-2023-08-08/|titulo=July was world's hottest on record, EU scientists say|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=8ma di agosto 2023}}&lt;/ref&gt;. La recenta varmesko klimatala afektabas serioze la quanto di [[glacio]] en [[Alpi]]: segun studii publikigita da Autrian Akademio pri Cienci, en agosto, la glacieri di Estal Alpi desaparigos komplete ante 2050&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://sputniknews.lat/20230821/estiman-que-los-glaciares-de-los-alpes-orientales-desapareceran-hacia-2050-1142887717.html|titulo=Estiman que los glaciares de los Alpes Orientales desaparecerán hacia 2050|editero=Sputnik|publigikita ye=21ma di agosto 2023|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;.

En [[Kanada]], forestal incendii komencis ye la 1ma di marto 2023, e til la 20ma di agosto li destruktabis plu kam 14 milion hektari (cirkume 5% ek la foreti di la lando) ed efektigis la morto di 5 personi, e la diplaso di {{formatnum:155856}} plusa homi til la 7ma di julio&lt;ref name=&quot;ABCnews_July7&quot;&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/wildfires-canada-broken-records-area-burned-evacuations-cost-100806230 |titulo=Wildfires in Canada have broken records for area burned, evacuations and cost, official says |publikigita ye=7ma di julio 2023|vidita ye=8ma di julio 2023|editero=The Associated Press|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. Lor la &quot;fairala sezono&quot; di 2023 en Nord-Amerika judikesis kom la maxim mala de la historio, e superiris olta di 2020. La fumo emisita afektis la qualeso dil aero en multa urbi, ed en junio ol trairis [[Atlantiko]] ed atingis Europa. En [[Italia]], nome en [[Sicilia]], fairi komencis ye la 23ma di julio, e til la 28ma di julio li destruktabis {{formatnum:51386}} hektari&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |titulo=Incendi, da inizio anno andati in fumo 51.386 ettari in Italia |url=https://www.tgcom24.mediaset.it/cronaca/incendi-in-fumo-51-386-ettari-in-italia_67721989-202302k.shtml |vidita ye=28ma di julio 2023 |idiomo={{it}}|editero=tgcom24.mediaset.it}}&lt;/ref&gt;. Samatempe, violentoza tempesti frapis la nordo di la lando.

De la 16ma til la 24ma di agosto, [[uragano]] ''Hilary'', kategorizita kom &quot;4&quot; segun forteso di venti, frapis [[Basa Kalifornia]] e pose la sudo di [[Kalifornia]], en Usa. Ol esis l'unesma uragano en la regiono pos 84 yari&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |publikigita ye=2023-08-20 |titulo=Rain from Tropical Storm Hilary lashes California and Mexico, swamping roads and trapping cars |url=https://apnews.com/article/hilary-tropical-storm-flooding-california-mexico-f89aeddeb62d55c935699ac81ca85f1d |vidita ye=23ma di agosto 2023 |editero=AP News |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. De la 22ma di agosto til la 3ma di septembro, tifono ''Saola'' o ''Goring'' frapis la sudo di Taiwan, la nordo di Filipini e la sudo di Popul-Republiko Chinia. Ye la 4ma di septembro, tifono ''Haikui'' frapis Taiwan, e koaktis l'evakuo di 7 mil personi. Ne eventis morti, tamen l'intensa pluvi efektigis inundadi e granda destruktado.

En septembro, pluvegi en la centro e la sudo di Hispania produktis du morti, du desaparinti ed efektigis granda inundadi e destruktado&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.yucatan.com.mx/internacional/2023/9/4/fuertes-lluvias-dejan-dos-muertos-dos-desaparecidos-numerosos-incidentes-en-espana-430062.html|titulo=Fuertes lluvias dejan dos muertos, dos desaparecidos y numerosos incidentes en España|editero=Diario de Yucatán|idiomo={{es}}|publikigita ye=4ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;. Ye la [[4ma di septembro]], [[ciklono]] frapis la centro e la nordo di [[Brazilia]]na stato [[Rio Grande do Sul]], efektigis pluvego ed inundadi en multa urbi e produktis adminime 21 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://g1.globo.com/rs/rio-grande-do-sul/noticia/2023/09/05/ciclone-extratropical-mortes-destruicao-rio-grande-do-sul.ghtml |titulo=Ciclone extratropical mata 6 no RS; em SC, tempestade deixa 1 morto|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=5ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/rs/rio-grande-do-sul/noticia/2023/09/05/sobe-para-21-numero-de-vitimas-do-ciclone-extratropical-no-rs-confirma-governador.ghtml|titulo=Sobe para 21 número de vítimas do ciclone extratropical no RS|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=5ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;. Ye la 6ma di septembro, tempesto ''Daniel'' frapis Turkia, Grekia e Bulgaria, efektigis grava inundadi e granda destruktado, e produktis en ca landi rispektive 7, 17 e 4 morti&lt;ref name=Daniel/&gt;. Che urbo Voros, distanta 330 km norde de [[Athina]], pluvis 375 mm en 14 hori, dekople la quanto di pluvi expektita por la tota monato.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/2023/09/06/europe/greece-europe-extreme-weather-climate-intl/index.html|titulo=At least seven killed as Storm Daniel lashes southern Europe|editero=CNN|idioma={{en}}|publikigita ye=6ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt; Pose, ''Daniel'' trairis Mediteraneo e frapis nord-estala [[Libia]] de la 10ma til la 12ma di septembro. Ibe ol produktis adminime {{formatnum:4333}} morti e {{formatnum:10000}} plusa homi desaparinta&lt;ref name=Daniel&gt;{{extera ligilo|titulo=Libya counts over 2,500 victims as storm Daniel's devastation unfolds|url=https://www.albawaba.com/news/libya-counts-over-2500-victims-storm-daniels-devastation-unfolds-1533870|autoro=Mansour Al-Maswari |editero=Albawaba News|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cnnnew&quot;&gt;{{extera ligilo |autoro=Salih Akbarzai, Richard Roth|titulo=UN revises previous high Libya death toll|publikigita ye=17ma di septembro 2023|idiomo={{en}} |url=https://edition.cnn.com/2023/09/17/africa/un-revises-libya-death-toll/index.html |editero=CNN}}&lt;/ref&gt;. En [[Popul-Republiko Chinia]] eventis granda inundadi en [[provinco Guangdong|Guangdong]] e [[provinco Fujian|Fujian]] kande ciklono ''Haikui'' frapis li ye la 8ma di septembro. Pluvegi en [[Hong-Kong]] e [[Shenzhen]] atingis historiala rekordi en 140 yari&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Hong Kong, Shenzhen deluged by heaviest rain on record|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Current_events/September_2023|editero=Reuters|publikigita ye=8ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;. Ye la 11ma di septembro, urbo Leominster, en [[Massachusetts]] deklaris urjanteso-stando pos ke 280-milimetra pluvego efektigis giganta inundado.

Ye komenco di oktobro, anuncesis ke la [[sikeso]] en la [[Norda regiono (Brazilia)|Norda]] e [[Nord-estala regiono (Brazilia)|Nord-estala]] regioni di Brazilia ja esis la maxim serioza depos la yaro 1980. La manko di pluvi nocis la distributado di aquo por homala uzo e la produktado di elektro e nutrivi&lt;ref name=Olhar&gt;{{extera ligilo|url=https://olhardigital.com.br/2023/10/04/ciencia-e-espaco/norte-e-nordeste-enfrentam-pior-seca-desde-1980-especialistas-alertam-para-consequencias/|titulo=Norte e Nordeste enfrentam pior seca desde 1980; especialistas alertam para consequências|editero=Olhar Digital|idiomo={{pt}}|publikigita ye=4ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;. Multa fishi ed exempleri di [[Amazoniana riverala delfino]] (''Inia geoffrensis'') mortis pro diminutado di volumino di aquo en riveri, ed augmento di la temperaturo&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/am/amazonas/natureza/amazonia/noticia/2023/10/10/seca-historica-ja-matou-141-botos-no-lago-de-tefe-no-amazonas.ghtml|titulo=Sobe para 141 número de botos mortos durante a seca no Amazonas|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=10ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;. Segun previdado meteorologiala, la sikeso en la regiono - afektanta 8 stati: [[Amazonas (Brazilia)|Amazonas]], [[Pará]], [[Acre]], [[Amapá]], [[Maranhão]], [[Piauí]], [[Bahia]] e [[Sergipe]] durus adminime til januaro 2024&lt;ref name=Olhar/&gt;. De la 4ma til la 5ma di oktobro en [[Sikkim]], [[India]], pluvegi efektigis brechizo che glaciala lago Suda Lhonak e sequante inundado, qua arivis al aquobarilo Teesta III e produktis lua rupto. Plu kam 74 personi mortis konseque&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://nos.nl/artikel/2493456-meer-lichamen-gevonden-na-overstromingen-en-dijkdoorbraak-india-74-doden|titulo=Meer lichamen gevonden na overstromingen en dijkdoorbraak India, 74 doden|vidita ye=15ma di oktobro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. Ye la 25ma di oktobro, uragano ''Otis'' frapis [[Acapulco]], [[Mexikia]], per venti qui atingis 270 km/h, e produktis adminime 39 morti. Ol esis l'unesma uragano di [[Pacifiko]] qua atingis kategorio ''5'' che skalo Saffir-Simpson.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.theguardian.com/environment/2023/oct/27/hurricane-otis-the-eastern-pacifics-first-inland-category-5-storm|titulo=Hurricane Otis hits Mexico and continues with category 5 intensity|surnomo=Williams|nomo=Matt|editero=The Guardian|publikigita ye=27ma di oktobro 2023|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di oktobro 2023 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

En novembro, reprezentanti de diversa nacioni kunvenis en [[Uzbekistan]] por konfero di la Kunveno dil Unionita Nacioni por Kombatar Dezertigo (Angle: ''United Nations Convention to Combat Desertification'', abreviita UNCCD). Reprezentanti de Afrikana nacioni emfazis ke globala konflikti, nome en [[Ukraina]] e [[Gaza]] deviacis internaciona kapitali qui uzesus por kombatar [[dezertigo]] en lia landi. On kalkulis ke plu kam 110 milion individui en [[Afrika]] afektesis direte por klimatala problemi e [[sikeso]] en 2022, e la domaji superiris 7,7 miliard Euri.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.dw.com/en/global-conflicts-overshadowing-african-desertification/a-67505050|titulo=Global conflicts overshadowing African desertification|editero=DW|idiomo={{en}}|publikigita ye=21ma di novembro 2023|vidita ye=1ma di januaro 2024}}&lt;/ref&gt; Ank en novembro, publikigesis studiuro montranta ke la granda fumonubi de incendii en [[Australia]] en 2019-2020 pluforteskis fenomeno [[La-Ninya]] en 2020-2022 e, nedirete, afektis la klimato ank en 2023.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://yaleclimateconnections.org/2023/11/the-unusual-2023-atlantic-hurricane-season-ends/|titulo=The unusual 2023 Atlantic hurricane season ends|editero=Yale Climate Conditions|idomo={{en}}|publikigita ye=30ma di novembro 2023}}&lt;/ref&gt;

Ye la [[3ma di decembro]], inundadi e terglitadi en [[Tanzania]] produktis 47 morti e vundis plusa 85 homi. L'inundado eventis pos periodo di forta sikeso&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.arabnews.com/node/2419801/world |idiomo={{en}}|titulo=At least 47 dead in Tanzania landslides: local official|editero=Arab News |publikigita ye=3ma di decembro 2023}}&lt;/ref&gt;. Ye la 9ma e la 10ma di decembro, diversa [[tornado|tornadi]] frapis Usana stato [[Tennessee]], e produktis 7 morti, 71 plusa homi vundita e granda materiala destruktado. Ye la 17ma di decembro, violentoza tempesto kun venti de plu kam 150 km po horo frapis [[Bahía Blanca]], en [[Arjentinia]], e produktis adminime 13 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/americas/severe-storm-strikes-coastal-city-argentina-least-13-dead-2023-12-17/|titulo=Severe storm strikes coastal city in Argentina, at least 13 dead|editero=Reuters|publikigita ye=17ma di decembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. Ye la [[26ma di decembro]], ventegi e sturmi produktis adminime 10 morti en [[Australia]]na stati [[Quinslando]] e [[Victoria (Australia)|Victoria]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=9 people have died in wild weather in Australian states, officials say|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/9-people-died-wild-weather-australian-states-queensland-105933170|editero=ABC News|publikigita ye=26ma di decembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. Ye la [[28ma di decembro]], sturmo ''Gerrit'' frapis [[Unionita Rejio]] per venti qui atingis 128 km/h en rivala regioni, portis pluvegi e nivo a multa regioni, interuptis transporto en chosei e ferovoyi, ed interuptis furniso di elektro.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Storm Gerrit damages houses and leaves thousands without power as it batters UK|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/storm-gerrit-damages-houses-leaves-thousands-power-batters-105960674|editero=ABC News|publikigita ye=28ma di decembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; Ye la lasta semano di decembro, pluvegi che [[Demokratial Republiko Kongo]] efektigis inundadi e terglitadi, e produktis plu kam 60 morti&lt;ref name=&quot;Kongo&quot;/&gt;. Ye la [[30ma di decembro]], rapida inundadi produktis 21 morti en [[KwaZulu-Natal]], [[Sudafrika]].

Ye la 8ma di novembro, Europana meteorologiala observatorio ''Copernicus'' anuncis ke la yaro 2023 esus la maxim varma yaro de la pasinta 125 mil yari&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/meio-ambiente/noticia/2023/11/08/2023-deve-ser-o-ano-mais-quente-dos-ultimos-125-mil-anos-dizem-cientistas.ghtml|titulo=2023 deve ser o ano mais quente em 125 mil anos, diz observatório europeu|editero=G1|publikigita ye=8ma di novembro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;. Datumi publikigita da Japoniana Agenterio pri Meteorologio ''Kishō-chō'' ye la 2ma di januaro 2024, montris ke 2023 esis la maxim varma yaro segun global enrejistrado, e la mezavalora temperaturi superiris per 1,43 °C la mezavalora lineo di temperaturi enrejistrita de 1850 til 1900.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://climatlas.com/temperature/jra55_temperature.php |titulo=Global temperatures|publikigita ye=2ma di januaro 2024|publikigo=Climatlas |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;

== Eventi ==
===Januaro===
* [[1ma di januaro]] - [[Kroatia]] adoptas [[Euro]] kom monetaro.
* 1ma di januaro - [[Luiz Inácio Lula da Silva]] asumas triesmafoye kom prezidanto di [[Brazilia]], pos vinkir la duesma balotado di prezidantal elekto eventinta ye la 31ma di oktobro 2022.
* [[7ma di januaro]] - En [[Israel]], komencas serio di stradala protesti kontre reformo di [[judiciala povo]] propozita da [[Benjamin Netanyahu]].
* [[8ma di januaro]] - Suporteri di [[Jair Bolsonaro]], ex-prezidanto di [[Brazilia]], invadas l'edifici di Nacionala Kongreso, di prezidantala palaco e di la Supra Federala Tribunalo, che urbo [[Brasília]], e produktas granda destruktado.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|url=https://istoe.com.br/bolsonaristas-golpistas-invadem-sedes-dos-tres-poderes/|titulo=Bolsonaristas golpistas invadem sedes dos três poderes|publikigita ye=8ma di januaro 2023|vidita ye=8ma di januaro 2023|editero=IstoÉ}}&lt;/ref&gt; Kom respondo, prezidanto [[Luiz Inácio Lula da Silva]] dekretas federala interveno en Brasília.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Lula decreta intervenção federal no DF até 31 de janeiro |url=https://noticias.uol.com.br/politica/ultimas-noticias/2023/01/08/lula-decreta-intervencao-federal-no-df-ate-31-de-janeiro.htm|idiomo={{pt}}|autoro=Gabriela Vinhal, Igor Melo|publikigita ye=8ma di januaro 2023|vidita ye=8ma di januaro 2023|editero=UOL}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di januaro]] - [[Nguyễn Xuân Phúc]] renuncas la prezidanteso di [[Vietnam]] pro korupto-skandalo.
* [[11ma di januaro]] - Suocidanta teroristo del [[Islamana Stato|Islamana Stato - Provinco Khorasan]] explozas su e mortigas adminime 20 personi en [[Kabul]], [[Afganistan]].
* [[19ma di januaro]] - Komencas serio di [[striko|striki]] en [[Paris]] ed en altra loki di [[Francia]] kontre modifiko en pensiono-sistemo. La striki duros dum plu kam 2 monati.
* [[20ma di januaro]] - Parlamento di [[Trinidad e Tobago]] elektas chefministrino [[Christine Kangaloo]] kom prezidanto di la lando, per 48 voti kontre 22.
* [[25ma di januaro]] - [[Chris Hipkins]] sucedas [[Jacinda Ardern]] kom chefministro di [[Nova-Zelando]], pos elua renunco.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|surnomo=McClure|nomo=Tess|publikigita ye=22ma di januaro 2023 |titulo=New Zealand: Chris Hipkins taking over from Jacinda Ardern on Wednesday |editero=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2023/jan/22/new-zealand-labour-caucus-votes-in-chris-hipkins-to-succeed-jacinda-ardern|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 27ma til la [[28ma di januaro]] - Eventas la duesma votado por prezidanto en [[Chekia]], e [[Petr Pavel]] proklamesas vinkinto.
* [[30ma di januaro]] - Adminime 59 personi mortas e plusa 170 homi vundesas pos ke teroristo detonigas explozivi atachita a sua korpo che [[moskeo]] en [[Peshawar]], [[Pakistan]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64451936?zephr-modal-register|titulo= Pakistan mosque blast: Police targeted in attack that kills 47|sitioweb=BBC News|vidita ye=30ma di januaro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;

=== Februaro ===
* [[3ma di februaro]] - Defens-autoritatozi de [[Usa]] anuncas ke observo-baloni de [[Popul-Republiko Chinia]] detektesis fluganta super [[Latin Amerika]], [[Kanada]] ed [[Usa]]. On suspektas ke ca baloni uzesas por spionado.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |titulo=Another Chinese 'surveillance balloon' is flying over Latin America, Pentagon says |url=https://www.nbcnews.com/politics/national-security/chinese-balloon-cause-civilian-injuries-deaths-rcna69052 |vidita ye=4ma di februaro 2023|editero=NBC News|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di februaro]] - Du [[Ter-tremo|ter-tremi]] frapas la sudo di [[Turkia]] e la nordo di [[Siria]]; un ek li en la provinco Gaziantep, kun forteso 7.8 che [[skalo di Richter]], e l'altru kun forteso 7.5 en la provinco Kahramanmaraş. La du efektigas granda destruktado e produktas {{formatnum:50783}} morti, 297 desaparinta e {{formatnum:121704}} plusa homi vundita en Turkia&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |titulo=Son Dakika... Süleyman Soylu açıkladı: Depremde can kaybı 50 bin 783 oldu|url=https://www.cumhuriyet.com.tr/siyaset/son-dakika-suleyman-soylu-acikladi-depremde-can-kaybi-50-bin-783-oldu-2074031|editero=Cumhuriyet |publikigita ye=22ma di aprilo 2023 |idiomo={{tr}}}}&lt;/ref&gt;, e {{formatnum:8476}} morti e {{formatnum:14500}} plusa homi vundita en Siria&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Devastating Earthquakes in Southern Türkiye and Northern Syria, April 6th 2023, Situation raport 20 [EN/TR]|url=https://reliefweb.int/raport/turkiye/devastating-earthquakes-southern-turkiye-and-northern-syria-april-6th-2023-situation-raport-20-entr|publikigo=International Blue Crescent|editero=Reliefweb|publikigita ye=6ma di aprilo 2023|idiomo={{en}}}&lt;/ref&gt;.
* [[9ma di februaro]] - [[Polonia]] klozas la precipua frontierala paseyo kun [[Bielorusia]], pro la kresko di tensi inter la du landi.&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro|publikigita ye=9ma di februaro 2023|titulo=Poland to close Bielorusia border crossing until further notice, Minsk unhappy |idiomo={{en}}|editero=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/Europa/poland-close-Bielorusia-border-crossing-until-further-notice-says-minister-2023-02-09/ }}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di februaro]] - Eventas prezidantal elekto en [[Bangladesh]], kun [[Shahabuddin Chuppu]] kom sola kandidato por sucedar [[Mohammad Abdul Hamid]].
* [[15ma di februaro]] - En Los Planes, [[Panama]], acidento kun autobuso transportanta ekmigranti kun destino ad Usa produktas 41 morti.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.laestrella.com.pa/nacional/230215/accidente-chiriqui-deja-heridos-victimas-mortales|titulo=Accidente en Chiriquí deja varios heridos y víctimas mortales|vidita ye=15ma di februaro 2023|apellido=Panamá|Nomo=GESE-La Estrella de|editero=La Estrella de Panamá|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di februaro]] - Pluvego che norda litoro dil stato [[Sao Paulo (stato)|Sao Paulo]], [[Brazilia]] efektigas inundadi e ter-glitadi kun granda destrukto di imobli, precipue en urbi [[São Sebastião, São Paulo|São Sebastião]] ed [[Ubatuba]]. Adminime 57 personi mortas, di qui 56 en São Sebastião.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2023/02/19/chuvas-causam-enchentes-pelo-litoral-norte-de-sao-paulo-veja.htm|titulo=Litoral de SP: chuva deixa 36 mortos, interdita rodovias e cancela Carnaval|publikigita ye=19ma di februaro 2023|editero=UOL |idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2023/02/24/sp-sobe-para-57-numero-de-mortes-apos-chuvas-no-litoral-norte.htm|titulo=SP: Sobe para 57 número de mortes após chuvas no litoral norte |editero=UOL|publikigita ye=24ma di februaro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[23ma di februaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.8 til 7.2 che [[skalo di Richter]] frapas [[Tadjikistan]] e parto di [[Popul-Republiko Chinia]].
* [[26ma di februaro]] - Adminime 59 personi mortas kande batelo transportanta plu kam 150 personi de [[Afganistan]], [[Iran]], [[Pakistan]] e [[Siria]] naufrajas proxim Crotone, [[Italia]]. On kredas ke la batelo havis ecesiva pezo.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Naufrágio próximo à Itália deixa ao menos 59 migrantes mortos; 12 eram crianças|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2023/02/naufragio-proximo-a-italia-deixa-mais-de-40-migrantes-mortos.shtml|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=26ma di februaro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[28ma di februaro]] - En [[Grekia]], du treni voyajanta en opozita direcioni - un ek li transportanta vari e l'altru transportanta pasajeri - kolizionas proxim urbo [[Larissa]]. L'acidento efektigas incendio e produktas adminime 36 morti e 85 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2023/03/acidente-com-trens-na-grecia-gerou-temperatura-superior-a-1300oc-em-vagao.shtml|titulo=Acidente com trens na Grécia gerou temperatura superior a 1.300°C em vagão|editero=UOL|autoro=Reuters|publikigita ye=1ma di marto 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;

=== Marto ===
* [[2ma di marto]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: che [[oblast Briansk]], [[Rusia]], eventas ataki kontre du frontierala vilaji, en qua du civili mortigesas, e 10-yar evanta puero vundesas serioze. Pose, nacionalisti Rusa de extrema dextra asumas l'autoreso dil ataki.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Rusia denuncia la muerte de dos personas en un ataque de &quot;saboteadores ucranianos&quot; en la región de Briansk|url=https://www.europapress.es/internacional/noticia-rusia-denuncia-muerte-persona-ataque-saboteadores-ucranianos-region-briansk-20230302102308.html|vidita ye= 6ma di marto 2023|publikigita ye=2ma di marto 2023|editero=www.europapress.es|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* 2ma di marto - Ciencala Usana jurnalo ''Science'' publikigas artiklo montranta ke incendii en boreala foresti - qui ordinare reprezentas 10% del emiso globala di [[karbobioxo|CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;]] - reprezentis 23% de globala emisi di ca polutanto en 2021. To esis la maxim alta chifro depos la yaro 2000. &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.ade0805|titulo=Record-high CO2 emissions from boreal fires in 2021 |editero=Science |publikigita ye=2 March 2023 |volumo=379|idiomo={{en}}|pagini=912-917 |doi=10.1126/science.ade0805|autoro=Bo Zheng, Philippe Cials, ed altri}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di marto]] - En [[Indonezia]], terglitado en la regiono Kabupaten Natuna produktas adminime 50 morti e cirkume 4 plusa homi restas desaparinta.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |titulo=Update Longsor Natuna: Korban Tewas Jadi 36 Orang, 18 Masih Hilang |editero=CNN Indonesia |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20230311130134-20-923715/update-longsor-natuna-korban-tewas-jadi-36-orang-18-masih-hilang |vidita ye=12ma di marto 2023 |publikigo=nasional |idiomo={{id}}}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di marto]] - Usana [[banko]] ''Silicon Valley Bank'', la 16ma maxim granda de Usa, bankrotas. To krea timo pri bankroto di altra granda banki.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|autoro=Karl Russell, Christine Zhang|publikigita ye=11ma di marto 2023|titulo=The Second-Biggest Bank Failure |editero=The New York Times|idiomo={{en}}|url=https://www.nytimes.com/interactive/2023/03/10/business/bank-failures-silicon-valley-collapse.html |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di marto]] - [[Ciklono]] ''Yaku'' frapas [[Lima]], [[Peru]], efektigas pluvego kun granda inundadi e terglitadi, e produktas adminime 5 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Perú: lluvias dejan cinco muertos, inundaciones y derrumbes|editero=San Diego Union-Tribune |url=https://www.sandiegouniontribune.com/en-espanol/noticias/story/2023-03-13/peru-lluvias-dejan-cinco-muertos-inundaciones-y-derrumbes|publikigita ye=13ma di marto 2023|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* [[17ma di marto]] - L'Internaciona Kriminala Korto lansas arest-impero kontre Rusa prezidanto [[Vladimir Putin]], pro mortigi dum l'[[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |titulo=Russia-Ukraine war live: Biden welcomes Putin arrest warrant as UK says Moscow likely to expand conscription |editero=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/live/2023/mar/18/russia-ukraine-war-live-xxxxx |publikigita ye=18ma di marto 2023 |vidita ye=18ma di marto 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di marto]] - [[Ter-tremo]] kun [[epicentro]] en Balao, municipo distanta 140 kilometri de [[Guayaquil]], frapas [[Equador]] kun forteso 6.5 che [[skalo di Richter]]. Ol anke frapas min intense [[Peru]], [[Chili]] e [[Mexikia]], e produktas adminime 13 morti en Equador.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Terremoto atinge Equador, Peru, Chile e México; há ao menos 13 mortos |url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2023/03/18/terremoto-equador-peru-paises-mortes.htm|editero=UOL |publikigita ye=18ma di marto 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di marto]] - [[Suisia|Suisa]] koloko-banko ''UBS Group AG'' aceptas komprar banko ''Credit Suisse'' po 3 miliard [[Suisa franko|Suisa franki]], pos konkordo negociita kun Suisa guvernerio e la Nacionala Banko Suisa.
* [[26ma di marto]] - Eventas grandega spontana protesti en diversa urbi [[Israel]]ana, pos ke chefministro [[Benjamin Netanyahu]] demisionas ilua defenso-ministro, qua disursis kontre la judiciala reformo propozata.
* [[28ma di marto]] - Adminime 40 personi mortas dum incendio en diteneyo por migranti nelegala en [[Ciudad Juarez]], [[Mexikia]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/internacional/pelo-menos-40-imigrantes-morrem-em-incendio-durante-protesto-em-centro-de-detencao-no-mexico/|titulo=Pelo menos 40 imigrantes morrem em incêndio durante protesto em centro de detenção no México|editero=CNN Brasil |publikigita ye=28ma di marto 2023|vidita ye=28ma di marto 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[29ma di marto]] - Unesmafoye [[Islamo|mohamedano]], [[Hamza Yusuf]], divenas chefa ministro di [[Skotia]].
* [[30ma di marto]] - En [[New-York]], jurio akuzas ex-prezidanto [[Donald Trump]] pri sekrete pagar ex-pornografial aktorino Stormy Daniels por ne divulgar afero inter le du ante prezidantal elekto di 2016, e samatempe mentiar pri la karaktero di la pago, dicante ke ol esis pago pri servado di advokati.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2023/03/30/donald-trump-e-indiciado-em-caso-de-atriz-porno-diz-new-york-times.ghtml|editero=G1|titulo=Donald Trump é acusado formalmente em caso de suborno a atriz pornô; promotoria negocia rendição|publikigita ye=30ma di marto 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;

=== Aprilo ===
* [[4ma di aprilo]] - [[Finlando]] membreskas [[NATO]].
* 4ma di aprilo - Ex-prezidanto di Usa [[Donald Trump]] formale akuzesas pri [[fraudo]], relate pago facita ad ex-pornografial aktorino ante l'elekto di 2016, por ke el ne revelis ke ambe havis afero. La pago mencionesis da lu kom &quot;pago ad advokati&quot;. Unesmafoye en la historio di [[Usa]], ula ex-prezidanto formale akuzesis ante judiciala korto.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=&quot;Un complot ilegal&quot;: la acusación sin precedentes contra Trump por falsificar información para ocultar delitos|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-internacional-65181288 |editero=BBC News Mundo|vidita ye=9ma di aprilo 20239|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* [[11ma di aprilo]] - En [[Myanmar]], aer-armeo bombardas vilajo Pazigyi, e produktas 165 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|publikigita ye=12ma di aprilo 2023 |titulo= Myanmar's junta kills over 100 including women, children in a deadly airstrike on village: Report|editero=India TV News 
|idiomo={{en}}|url=https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665}}&lt;/ref&gt;
* [[15ma di aprilo]] - [[Germania]] klozas lua lasta nuklear elektriferio.
* 15ma di aprilo - En [[Khartoum]] e [[Darfur]], komencas [[Interna milito di Sudan (depos 2023)|armala konflikto]] inter rivala grupi de la militala guvernerio di [[Sudan]]. La konflikti produktis 413 morti e mili di plusa homi vundita til la 21ma di aprilo, segun [[Mondal Organizuro pri Saneso]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-sudan-conflict-2023-rsf-explained/|titulo=Sudan’s conflict explained: What’s behind the latest fighting?|editero=The Globe and Mail|publikigita ye=21ma di aprilo 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di aprilo]] - Tumulto en amasego di individui qui expektis recevar donacaji en [[Sanaa]], [[Yemen]], produktas adminime 78 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/2023/04/19/middleeast/yemen-sanaa-crowd-surge-intl/index.html|titulo=‘People sacrificed their lives for just 10 dollars’: At least 78 killed in Yemen crowd surge|editero=CNN|publikigita ye=20ma di aprilo 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[20ma di aprilo]] - En Boca Chica, [[Texas]], [[fuzeo]] ''Starship'' de kompanio ''Space X'' da [[Elon Musk]] explozas 4 minuti pos lansado.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2023/04/20/science/spacex-launch-explosion-elon-musk.html|titulo=SpaceX’s Starship ‘Learning Experience’ Ends in Explosion|editero=The New York Times|publikigita ye=20ma di aprilo 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di aprilo]] - Adminime 9 personi mortas e 60 plusa homi vundesas pro triopla suocidant atako da bombo-homi che urbo Sévaré, en [[Mali]]. L'explozi destruktas 20 domi.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/22/deadly-triple-suicide-bombing-hits-central-mali|titulo=Deadly triple suicide bombing hits central Mali|editero=The Guardian|publikigita ye=22ma di aprilo 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;

=== [[Mayo]] ===
* [[3ma di mayo]] - Pafado che skolo &quot;Vladislav Ribnikar&quot; en [[Beograd]], [[Serbia]], produktas 9 morti, di qui 8 pueri.
* 3ma di mayo - Serio di inundadi e terglitadi frapas vilaji este de [[Demokratial Republiko Kongo]] e produktas plu kam 400 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Inondations dans l’est de la RDC : « On dirait la fin du monde »|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2023/05/08/inondations-dans-l-est-de-la-rdc-on-dirait-la-fin-du-monde_6172501_3212.html|editero=Le Monde|publikigita ye=8ma di mayo 2023|idiomo={{fr}}}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di mayo]] - [[Charles la 3ma di Unionita Rejio]] kronizesas che [[abadeyo di Westminster]].
* [[9ma di mayo]] - [[Ciklono]] ''Mocha'' formacas sur [[Indiana Oceano]], frapas [[Myanmar]] e [[Bangladesh]], e produktas 400 morti e plu kam 700 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |url=https://www.cnbctv18.com/environment/cyclone-mocha-myanmar-government-claims-435-dead-appeals-for-international-aid-16688751.htm/|titulo=Cyclone Mocha: Myanmar government claims 435 dead, appeals for international aid |publikigita ye=17ma di mayo 2023 }}&lt;/ref&gt;

=== [[Junio]] ===
* [[2ma di junio]] - Che stato [[Odisha]], [[India]], du treni ekreligas pos ke un ek li kolizionas kontre altra treno transportanta vari e partale invadas l'opoza treko. L'acidento esis la maxim mortigiva ferovoyal acidento di India, e produktis 288 morti e cirkume 900 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://actualidad.rt.com/actualidad/469024-india-choque-trenes-muertos-heridos|titulo=Más de 280 muertos y casi un millar de heridos en el accidente ferroviario más mortífero de la India en dos décadas|editero=RT|idiomo={{es}}|publikigita ye=2ma di junio 2023|vidita ye=26ma di julio 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[11ma di junio]] - [[Honduras]] inauguras lua ambasadeyo en [[Beijing]].
* [[12ma di junio]] - Che stato Kwara, [[Nigeria]], batelo sinkas e produktas cirkume 100 morti e kelka desaparinti.&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/nigeria-boat-accident-about-100-killed-after-vessel-capsizes-say-police/articleshow/100974623.cms |titulo=Nigeria boat accident: About 100 killed after vessel capsizes, say police|publikigita ye=14ma di junio 2023|idiomo={{en}}|vidita ye= 18ma di junio 2023 |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di junio]] - Mikra [[submara navo]] ''Titan'' implozas mortiganta 5 individui qui navigabis por vizitar restaji de navo ''[[Titanic]]'', qua sinkis en 1912.
* [[20ma di junio]] - Adminime 46 personi mortas dum konflikto inter membri de kriminala grupi ''MS-13'' e ''Barrio 18'' en karcereyo por mulieri proxim [[Tegucigalpa]], [[Honduras]].&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro|titulo='Monstrous murder': 46 women killed in Honduras prison riot |idiomo={{en}}|editero=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2023/jun/20/honduras-prison-riot-women-killed |vidita ye= 17ma di julio 2023|autoro=Staff |publikigita ye=20ma di junio 2023 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== Julio ===
* [[4ma di julio]] - [[Iran]] membreskas la [[Koopero-Organizuro di Shanghai]], divenanta la 9ma membro dil organizuro.
* [[9ma di julio]] - [[Nova-Zelando]] signatas pakto pri [[libera komerco]] kun [[Europana Uniono]].
* [[20ma di julio]] - Komencas la [[Mondala Kupo di Futbalo]] por mulieri en [[Australia]] e [[Nova-Zelando]].
* 20ma di julio - Tri personi mortas per pafo, inkluzite la pafero, e 10 plusa homi vundesas en edifico che aferala quartero di [[Auckland]], [[Nova-Zelando]].
* [[21ma di julio]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: Rusa armeo bombardas depozeyi di vari en [[Odesa]], e destruktas 120 tuni di rakoltaji enmagazinigita ibe.
* 21ma di julio - [[Milito di Darfur]]: adminime 20 civili mortas e 45 plusa homi vundesas pos atako per fuzei en rezidal arei di Nyala, Sudal Darfur, ed explozi proxim hospitali en El-Obeid, [[Nord-Kordofan]].
* [[23ma di julio]] - Incendii en [[Grekia]]: deki di mili di turisti fugas del insulo [[Rhodes]] pro incendii ed alta temperaturi.
* [[25ma di julio]] - Parlamento di [[Ghana]] aprobas lego abolisanta [[mortopuniso]].
* [[26ma di julio]] - En [[Nijer]], [[stato-stroko]] revokas prezidanto [[Mohamed Bazoum]]. Generalo [[Abdourahamane Tchiani]] asumas la povo.
* [[30ma di julio]] - En Khar, [[Pakistan]], 56 personi mortas e cirkume 200 plusa homi vundesas kande suocidanta atakero explozas bombi atachita a lua korpo. [[Islama Stato]] revendikas l'atako.
* [[31ma di julio]] - En Nuh, stato [[Haryana]], [[India]], 5 personi mortas e 20 plusa homi vundesas pos konflikti inter [[hinduismo|hindui]] e [[Islamo|Mohamedani]], pos ke Mohamedani atakis Hindua procesiono&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/india-violence-clashes-haryana-muslims-hindus-a4e5d0bd9427c85bdb311d64fdf98f08|titulo=India’s northern Haryana state tense after 5 killed in communal clashes between Hindus and Muslims|editero=AP|publikigita ye=2ma di agosto 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.

=== Agosto ===
* [[3ma di agosto]] - Granda terglitado en Shovi, [[Gruzia]], produktas adminime 17 morti e plusa 18 homi desaparinta.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.rferl.org/a/georgia-landslide-shovi-racha-dead/32534083.html|titulo=Death Toll In Georgian Landslide Reaches 17 As Rescue Efforts Continue|idiomo={{en}}|editero=Radio Free Europe|publikigita ye=6ma di agosto 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di agosto]] - En [[Maui]], [[Havayi]], plu kam 5200 hektari brulas, produktanta adminime 106 morti e cirkume 1300 plusa homi desaparinta&lt;ref&gt;[https://www.kitv.com/news/lahaina/36-confirmed-dead-federal-and-local-officials-give-updates-on-maui-fires/article_5498454e-374e-11ee-aa9e-dbbaab703229.html| 36 confirmed dead: federal and local officials give updates on Maui fires]&lt;/ref&gt;.
* [[9ma di agosto]] - Batelo transportanta enmigranti kulbutas proxim insulo [[Lampedusa]], [[Italia]], e produktas 41 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66448987|titulo=Forty-one migrants die in shipwreck off Italy|editero=BBC News|publikigita ye=9ma di agosto 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* 9ma di agosto - En [[Quito]], [[Equador]], prezidantala kandidato Fernando Villavicencio asasinesas da pafisti.
* [[10ma di agosto]] - [[Rusia]] lansas [[kosmoprobilo]] ''Luna 25'', l'unesma misiono sendita por explorar la [[Luno]] depos 1976. Ol eniras lunala orbito ye la [[16ma di agosto]].
* [[13ma di agosto]] - [[Milito di Amhara]]: en Finote Selam, [[Etiopia]], 26 personi mortigesas pro aeral atako kontre regiono kontrolita da milicani de etnio Fano.
* [[14ma di agosto]] - En Hpakant, [[Myanmar]], adminime 25 ministi mortas e 14 plusa homi desaparas dum terglitado en mineyo di [[jado]].
* [[15ma di agosto]] - En [[Paraguay]], [[Santiago Peña]] sucedas [[Mario Abdo Benítez]] kom prezidanto.
* 15ma di agosto - En [[India]], adminime 65 personi mortas e 20 plusa homi restas desaparinta pro inundadi e terglitadi norde de la lando&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.france24.com/en/live-news/20230815-search-for-survivors-after-indian-floods-landslides-kill-58|titulo=Search for survivors after Indian floods, landslides kill 65|editero=France 24|autoro=AFP|publikigita ye=15ma di agosto 2020}}&lt;/ref&gt;.
* [[17ma di agosto]] - [[Ter-tremo]] en [[Kolumbia]], kun forteso 6,3 segun [[skalo di Richter]] ed epicentro proxim urbeto Medina, [[Cundinamarca]], produktas 2 morti, 50 plusa homi vundita, e domajas multa konstrukturi en diversa urbi, inkluzite [[Bogota]]. La ter-tremo havis kelka repeti min intensa ye la sama dio.
* [[19ma di agosto]] - [[Kanada]]na guvernerio imperas l'evakuo di {{formatnum:35000}} personi pro forestal incendii en [[Britaniana Kolumbia]].
* [[23ma di agosto]] - ''Chandrayaan-3'' de [[India]] divenas l'unesma [[kosmoprobilo]] qua terovenas sur la suda polo di la [[Luno]]&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-asia-india-66576580|publikigita ye=23ma di agosto 2023 |titulo=India makes history as Chandrayaan-3 lands near Moon's south pole |editero=BBC News |vidita ye=23ma di agosto 2023 }}&lt;/ref&gt;.
* 23ma di agosto - Atako [[Rusia|Rusa]] per [[senpilotist aviacilo|senpilotist aviacili]] kontre loki por enmagazinigado di agrokultivala produkturi en [[Ismail]], [[Ukraina]], destruktas 13 mil tuni di cereali&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-08-23-23/h_5d04020c265e6936b727b050902826bf|titulo=Russia destroyed 13,000 tons of grain in overnight attack on port, says Ukrainian minister|editero=CNN|publikigita ye=23ma di agosto 2023|idiomo+{{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di agosto]] - Pos anunco di la rielekteso di [[Ali Bongo Ondimba]] kom prezidanto, militisti de [[Gabon]] facas sucesoza [[stato-stroko]] e kreas tale nomizita &quot;Transito-Komitato por Restauro dil Institucuri&quot; por guvernar la lando. To signifikas la fino di 56-yara guvernado da familio Bongo en la lando&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2023/08/militares-anunciam-na-televisao-tomada-de-poder-no-gabao-apos-eleicoes.shtml|titulo=Militares anunciam golpe no Gabão e prendem presidente após eleições|autoro=REUTERS ed AFP|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=30ma di agosto 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;.
* 30ma di agosto - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: Rusa [[senpilotist aviacilo|senpilotist aviacili]] bombardas [[Kyiv]], produktanta 2 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/europe/explosions-heard-ukraines-kyiv-mayor-2023-08-30/|titulo=Two killed in Russia's biggest air strike on Ukraine's capital in months|editero=REUTERS|idiomo={{en}}|publikigita ye=30ma di agosto 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[31ma di agosto]] - Fairo en edifico di [[Johannesburg]], [[Sudafrika]], ube rezidis enmigranti produktas adminime 73 morti e 40 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/reuters/2023/08/31/mais-de-50-mortos-em-incendio-em-joanesburgo-na-africa-do-sul.htm|titulo=Incêndio deixa ao menos 73 mortos em Johanesburgo, afirma governo local|autoro=Reuters|editero=UOL|idiomo={{pt}} |publikigita ye=31ma di agosto 2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Septembro ===
* [[1ma di septembro]] - [[Tharman Shanmugaratnam]] elektesas prezidanto di [[Singapur]], per 70% ek la voti.
* [[6ma di septembro]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: Adminime 17 personi mortas e plusa 32 homi vundesas dum atako [[Rusia|Rusa]] kontre [[Ukraina]]na urbo Kostiantynivka&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/europe/least-16-killed-russian-attack-eastern-ukraine-presidential-adviser-2023-09-06/|titulo=Russian attack kills 17 in east Ukraine as Blinken visits Kyiv, officials say|editero=REUTERS|idiomo={{en}}|publikigita ye=6ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* 6ma di septembro - [[Interna milito di Sudan (depos 2023)|Interna milito di Sudan]]: adminime 19 civili mortas dum nepreciza artilriala bombardo kontre pozicioni de la Trupi por Rapida Suporto di [[Sudan]], che suburbo Umbada, weste de [[Omdurman]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=19 lives lost due to inaccurate targeting in Khartoum state|url=https://sudantribune.com/article276901/|editero=Sudan Tribune|vidita ye=6ma di septembro 2023|idiomo={{en}}|publikigita ye=5ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[7ma di septembro]] - Terorist-ataki en nord-estala [[Mali]] produktas la morto di 49 civili e 15 soldati. [[Islamala Stato]] revendikis l'autoreso dil ataki.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2023/09/ataques-terroristas-no-mali-matam-ao-menos-49-civis-e-15-soldados.shtml|titulo=Ataques terroristas no Mali matam ao menos 49 civis e 15 soldados |editero=UOL|publikigita ye=7ma di septembro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di septembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.8 che [[skalo di Richter]] ed [[epicentro]] proxim [[Marrakesh]] frapas [[Maroko]] e produktas adminime 1305 morti e plu kam 1800 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Terremoto no Marrocos deixa 1.305 mortos; tremor é o mais letal do país desde 1960|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2023/09/terremoto-de-magnitude-68-deixa-ao-menos-30-mortos-no-marrocos.shtml|publikigo=Folha de S. Paulo|editero=UOL|idiomo={{pt}} |publigikita ye=9ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[9ma di septembro]] - [[Afrikana Uniono]] divenas permananta membro de [[G20]].
* [[15ma di septembro]] - [[Usa]]na [[labor-sindikato]] ''Union Auto Workers'' komencas [[striko]] demandanta augmento di salarii, 32-hora laborojornedo e protekto kontre klozado di fabrikerii, qua paralizas automobilala produktado en [[Ford Motor Company]], [[General Motors]] e [[Stellantis]].
* [[19ma di septembro]] - [[Planetaro Eise Eisinga]] juntesis a la listo di [[Mondala Patrimonio]]
* [[20ma di septembro]] - La maxim anciena ligna strukturo konocata deskovresas proxim aquofalo Kalambo, en [[Zambia]].
* [[22ma di septembro]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: projektilo [[Ukraina]]na frapas sideyo di Rusa mar-armeo en [[Sevastopol]], [[Krimea]].
* [[23ma di septembro]] - Adminime 20 personi, la maxim multa ek li civili, mortas pos atako per atomobilo-bombo en Beledweyne, [[Somalia]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://english.news.cn/20230923/204a1b98d1594da188c406e95b9b8662/c.html|titulo=At least 20 people killed in suicide car bombing in central Somalia|editero=Xinhua|publikigita ye=23ma di septembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di septembro]] - Incendio, posible pro uzo di [[pirotekno|piroteknaji]] interne salono, produktas adminime 113 morti e plua kam 150 plusa homi vundita dum mariajo en la provinco Nineveh, [[Irak]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/9/26/at-least-100-killed-in-fire-at-wedding-celebration-in-iraq-media-report|titulo=At least 113 killed, over 150 injured as fire engulfs wedding party in Iraq |editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=26ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Oktobro ===
* [[4ma di oktobro]] - Adminime 13 personi mortas e 24 plusa homi vundesas dum incendio che noktala klubo ''Fonda Milagros'' en [[Murcia]], [[Hispania]].
* [[2ma di oktobro]] - En Tahoua, [[Nijer]], adminime 29 soldati mortas dum embusko da Mohamedana extremisti, uzanta automobilo-bombi e bombardi. Diversa extremisti mortigesas dum kontreatako&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-66991696|titulo=Niger attack: Jihadists kill dozen of soldiers in deadliest raid since coup|editero=BBC News|idiomo={{en}}|publikigita ye=3ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[4ma di oktobro]] - [[FIFA]] anuncas ke partii de la [[Mondala Kupo di Futbalo]] [[2030]] eventos en t landi: [[Uruguay]], [[Arjentinia]], [[Paraguay]], [[Maroko]], [[Portugal]] e [[Hispania]].
* [[7ma di oktobro]] - Tri [[ter-tremo|ter-tremi]] kun fortesi 6.3, 5.9 e 5.5 che [[skalo di Richter]] frapas [[Afganistan]] e produktas plu kam 2.000 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Número de mortos por terremoto no Afeganistão passa de 2.000 |url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2023/10/08/mortes-terremoto-afeganistao.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=8ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* 7ma di oktobro - [[Milito Israel-Ramas]]: Trupi de [[Hamas]] lansas ataki kontre urbeti Be'eri ed Ofakim, sude de [[Israel]], e produktas plu kam 250 morti e plusa 1590 vunditi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Gaza Declares War {{!}} Surprise Infiltration, Massive Barrages Shock Israel; Over 250 Israelis Killed, 1,590 Wounded; Civilians and Soldiers Held Hostage in Gaza|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2023-10-07/ty-article-live/israel-under-attack-terrorists-infiltrate-from-gaza-amid-massive-rocket-barrages/0000018b-088b-dae9-adcb-abbff50f0000|editero=Haaretz|idiomo={{en}}|publikigita ye=7ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;. Hamas anke lansas fuzei kontre Israelana urbo Ashkelon&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|titulo=Hamas surprise attack out of Gaza stuns Israel and leaves hundreds dead in fighting, retaliation|editero=AP|publikigita ye=8ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;. Israel respondas per aerala bombardo kontre [[Gaza-strio]], produktanta adminime 232 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|idiomo={{en}}|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza|editero=Al Jazeera|titulo=Israel-Palestine escalation updates: Gaza under bombardment|publikigita ye=7ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[13ma di oktobro]] - [[Milito Israel-Ramas]]: [[Israel]] informas [[Unionita Nacioni]] ke ol lansis ultimato por ke 1,1 milion Palestinani habitanta la nordo di [[Gaza]] translojez su adsude en 24 hori&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-warns-palestinians-in-northern-gaza-to-evacuate-within-24-hours-un/|titulo=IDF warns 1 million Palestinians in northern Gaza to evacuate within 24 hours — UN|editero=Times of Israel|publikigita ye=13ma di oktobro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* 13ma di oktobro - Suicidant atako kontre [[moskeo]] en [[Puli Khumri]], provinco Baghlam, [[Afganistan]], mortigas 7 personi e vundas 15 plusa homi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.rferl.org/a/afghanistan-mosque-bombing-friday-prayers/32636187.html |titulo=Taliban Police Say Seven Killed In Suicide Bombing Of Mosque In Afghanistan's Baghlan Province|editero=Radio Free Europe |idiomo={{en}}|publikigita ye=13ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[15ma di oktobro]] - [[Daniel Noboa]] elektesas prezidanto di [[Equador]].
* [[17ma di oktobro]] - Adminime 471 personi mortas e 314 plusa homi vundesas pos explozo che hospitalo Al-Ahli, en [[Gaza]].
* [[20ma di oktobro]] til la [[5ma di novembro]] - En [[Santiago, Chili|Santiago]], [[Chili]], eventas la 19ma [[Tot-Amerika Ludi]].
* [[23ma di oktobro]] - En Bhairab, [[Bangladesh]], treno transportanta vari kolizionas kontre pasajero-treno, produktanta adminime 17 morti.

=== Novembro ===
* [[2ma di novembro]] - ''Now and Then'', la lasta kansono da [[The Beatles]], lansesas.
* [[3ma di novembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 5.6 che [[skalo di Richter]] frapas provinco Karnali, en [[Pakistan]], e produktas adminime 132 morti e destruktas multa domi.
* [[6ma di novembro]] - [[Antoni Martí]], chefministro di Andora (n. 1963)
* [[9ma di novembro]] - Usana kirurgi de medikala centro ''NYU Langone Health'' anuncas ke li sucesis transplantacar [[okulo]] kompleta.
* 9ma di novembro - En [[Lahore]], [[Pakistan]], mili di individui maladeskas pro toxika nubo di polutanti, qua posible originis de brulado di agrokultivala rezidui.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Toxic heavy smog in eastern Pakistan makes tens of thousands sick|url=https://apnews.com/article/pakistan-smog-school-markets-shut-pollution-2b752ee29d1be2b8c93ec8bd5a81bf62|editero=AP|publikigita ye=9ma di novembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di novembro]] - [[Islando]] dekretas urjanteso-stando pos ke diversa [[ter-tremo|ter-tremi]] eventas proxim [[volkano]] ''Fagradalsfjall'', sude de la lando.
* 10ma di novembro - [[Interna milito di Sudan (depos 2023)|Interna milito di Sudan]]: Diversa konflikti en Geneina, westala Darfur, [[Sudan]], produktas de 700 til 1300 morti, plu kam 100 plusa homi vundita e cirkume 300 desaparinta.
* [[12ma di novembro]] - Konstruktanta tunelo choseala krulas en Uttarakhand, [[India]], celanta 41 laboristi interne ol, cirkume 200 metri del eniro.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|publikigita ye=13ma di novembro 2023 |titulo=Uttarakhand Tunnel Collapse Live Updates: Workers to be rescued through large-diameter steel pipes inserted through rubble |url=https://indianexpress.com/article/india/uttarakhand-uttarkashi-tunnel-collapse-rescue-operation-workers-trapped-live-updates-9024269/ |vidita ye=14 November 2023 |editero=The Indian Express |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; Omna laboristi retroduktesos vivanta ye la [[28ma di novembro]] ca yaro.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|publikigo=The Statesman|publikigita ye=29ma di novembro 2023 |url=https://www.thestatesman.com/india/uttarakhand-rescued-workers-flown-to-aiims-rishikesh-in-chinook-helicopter-1503244978.html |titulo=Uttarakhand: Rescued workers flown to AIIMS Rishikesh in Chinook helicopter|vidita ye=29ma di novembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di novembro]] - [[Javier Milei]], de la partiso ''La Libertad Avanza'' elektesas prezidant per 56% ek la voti, lor la duesma balotado di prezidantal elekti di [[Arjentinia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67470549|titulo=Javier Milei: Argentina's far-right outsider wins presidential election|editero=BBC|idiomo={{en}}|vidita ye=20ma di novembro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[21ma di novembro]] - [[Interna milito di Sudan (depos 2023)|Interna milito di Sudan]]: adminime 40 civili mortas e plu kam 50 plusa homi vundesas pos ke [[Sudan]]an avioni bombardas la proximeso di la 20ma Infantriala Diviziono en [[Darfur]].
* [[22ma di novembro]] - [[Milito Israel-Ramas]]: [[Israel]] e [[Hamas]] paktas pri pafo-ceso en kombati qui komencabis ye la 7ma di oktobro, e liberigo di gajo-homi e personi enkarcerigita en amba flanki.
* 22ma di novembro - [[Nord-Korea]] anuncas ke ol lansis lua unesma [[artificala satelito]] spiona, ''Malligyong-1''.
* [[24ma di novembro]] - [[Milito Israel-Ramas]]: [[Pafo-ceso]] inter [[Israel]] e [[Hamas]] efikeskas, e 13 Israelani, 10 [[Tailando|Tailandani]] ed 1 [[Filipini|Filipinano]] liberigesas, kontre 39 Palestinani&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/qatar-confirms-that-red-cross-has-received-24-hostages-from-gaza/|titulo=Qatar confirms 24 hostages — 13 Israeli, 10 Thai and 1 Filipino — received by Red Cross|editero=Times of Israel|publikigita ye=24ma di novembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[27ma di novembro]] - En [[Rustenburg]], [[Sudafrika]], 11 ministi mortas e 75 plusa laboristi vundesas pos ke acensilo falas 200 metri interne [[platino]]-[[mineyo]].

=== Decembro ===
* [[3ma di decembro]] - En [[Venezuela]], eventas simbolala plebicito pri anexar o ne la regiono weste de [[fluvio Essequibo]], en [[Guyana]],&lt;ref name=&quot;Referendo&quot;&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.reuters.com/world/americas/venezuela-sets-referendum-date-territory-dispute-with-guyana-2023-10-20/|titulo=Venezuela sets referendum date on territory dispute with Guyana|editero=Reuters|publikigita ye=20ma di oktobro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt; e 98% ek la votanti manifestas su favorebla al anexo. Tamen, 51,01% del Venezuelani apta a votar ne votas.
* [[7ma di decembro]] - [[Bolivia]] membreskas [[Mercosur]]&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.france24.com/es/video/20231207-informe-desde-r%C3%ADo-de-janeiro-bolivia-fue-ratificada-como-miembro-pleno-de-mercosur|titulo= Informe desde Río de Janeiro: Bolivia fue ratificada como miembro pleno de Mercosur|publikigita ye=7ma di decembro 2023|idiomo={{es}}|editero=France 24}}&lt;/ref&gt;.
* [[14ma di decembro]] - En [[Beijing]], [[Popul-Republiko Chinia]], 515 personi vundesas kande du treni del [[metroo]] dil urbo kolizionas, konseque de problemi pro ecesiva nivado.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.1news.co.nz/2023/12/15/over-500-people-injured-in-beijing-train-collision-amid-heavy-snow/|titulo=Over 500 people injured in Beijing train collision amid heavy snow|editero=1 News|publikigita ye=15ma di decembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di decembro]] - Batelo qua departis de Zuwarah, [[Libia]], transportanta 86 nelegala ekmigranti sinkas en [[Mediteraneo]], e 61 ek li dronas su&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/17/migrant-tragedy-libya-north-africa/|titulo=Dozens of migrants drown following shipwreck off Libya coast|editero=The Telegraph|publikigita ye=17ma di decembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[17ma di decembro]] - Severa tempesto kun venti de plu kam 150 km/h frapas urbo [[Bahía Blanca]], [[Arjentinia]], e produktas adminime 13 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/americas/severe-storm-strikes-coastal-city-argentina-least-13-dead-2023-12-17/|titulo=Severe storm strikes coastal city in Argentina, at least 13 dead|editero=Reuters|publikigita ye=17ma di decembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[18ma di decembro]] - Adminime 134 personi mortas, 980 plusa homi vundesas e 13 restas desaparinta pos [[ter-tremo]] kun forteso 6,2 che [[skalo di Richter]] en Jishishan, [[Popul-Republiko Chinia]]&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|idiomo={{en}}|publikigita ye=19ma di decembro 2023|url=https://www.reuters.com/world/china/chinese-rescuers-brave-freezing-cold-find-earthquake-survivors-2023-12-20/|titulo=Chinese earthquake victims pulled to safety in subfreezing weather |publikigo=Reuters|vidita ye=20ma di decembro 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[20ma di decembro]] - En [[Surinam]], ex-prezidanto [[Dési Bouterse]] kondamnesas a 20-yar-enkarcerigo pro la mortigo di 15 viri en 1982.
* [[21ma di decembro]] - En [[Chekia]], eventas la maxim mortigiva pafado de la historio di la lando: studento David Kozák eniras la Fakultato pri Arti del Universitato Charles, en [[Praha]], pafas multafoye, e produktas ibe 14 morti e plusa 15 homi vundita. Ante ilu mortigis ilua patro en lua domo, e pos la masakro ilu [[suocido|suocidas]].&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.novinky.cz/clanek/krimi-minutu-po-minute-jak-policie-zasahovala-proti-strelci-v-praze-40455108 |nomo=Tereza|surnomo=Trousilová|titulo=Minutu po minutě: Jak policie zasahovala proti střelci v Praze|idiomo={{cs}}|publikigita ye=22ma di decembro 2023|editero=Novinky.cz}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di decembro]] - En [[Burundi]], 19 civili ed 1 policisto mortigesas dum atako da rebela grupo RED–Tabara.
* 22ma di decembro - [[Milito Israel-Hamas]]: La quanto di mortinti en [[Gaza]] superiras 20 mil personi, la maxim multa ek li civili.
* [[24ma di decembro]] - En [[Gaza]], adminime 70 personi mortigesas pro aeral atako [[Israel]]ana kontre refujeyo en al-Maghazi.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/12/24/israel-hamas-war-live-israeli-bombardments-hunger-spread-in-gaza|titulo=Israel-Hamas war updates: Dozens killed, many buried in Israeli air strikes|editero=Al Jazeera|publikigita ye=24ma di decembro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[29ma di decembro]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: La maxim granda aeral atako [[Rusia|Rusa]], uzanta 36 [[senpilotist aviacilo|senpilotist aviacili]], strategiala [[bombardaviono|bombardavioni]] [[Tupolev Tu-95]] e misili kontre [[Kharkiv]], [[Dnipro]], [[Odesa]] ed altra [[Ukraina]]n urbi produktas 39 morti e vundas cirkume 160 plusa homi.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Maior ataque aéreo da Rússia em mais de 1 ano na Ucrânia mata quase 40|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2023/12/grande-ataque-aereo-russo-deixa-ao-menos-10-mortos-na-ucrania.shtml|editero=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=29ma di decembro 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.bbc.com/ukrainian/articles/czkjyp9g9ymo|titulo=Масований удар по Україні: Львів, Київ, Дніпро, Харків, Запоріжжя, Сміла - багато загиблих і поранених|idiomo={{uk}}|publikigita ye=29ma di decembro 2023|editero=BBC}}&lt;/ref&gt;
* 29ma di decembro - Adminime 20 personi mortas pro [[terglitado|tergliatadi]] konseque de pluvegi en Mwenga, [[Demokratial Republiko Kongo]]&lt;ref name=&quot;Kongo&quot;&gt;{{extera ligilo|titulo=At least 20 killed in Congo flooding and landslides, bringing this week’s fatalities to over 60|url=https://apnews.com/article/congo-landslides-rains-floods-deaths-82c892e9d99ac2590d48fdcc473aec07|idiomo={{en}}|publikigita ye=29ma di decembro 2023|editero=AP}}&lt;/ref&gt;
* [[31ma di decembro]] - Rejino [[Margrethe la 2ma di Dania]] anuncas ke el abdikos ye la 14ma di januaro 2024&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/dronning-margrethe-abdicerer-traeder-tilbage-14-januar|titulo=Dronning Margrethe abdicerer: Træder tilbage 14. januar|publikigita ye=31ma di decembro 2023|editero=DR|idiomo={{da}}}}&lt;/ref&gt;.

== Sporto ==
* de la [[20ma di oktobro]] til la [[5ma di novembro]] - Eventas [[Tot-Amerika Ludi]] en [[Santiago de Chile|Santiago]], [[Chili]].
* [[Max Verstappen]] triesmafoye divenas mondala championo di [[Formulo 1]].

== Naski ==

== Morti ==
* [[3ma di januaro]] - [[Abdelsalam al-Majali]], chefministro di Jordania (n. 1925)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |titulo=Former Prime Minister Abdel Salam Majali passes away |url=https://en.royanews.tv/news/39092/2023-01-03 |editero=en.royanews.tv |vidita ye=3ma di januaro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Gianluca Vialli - RISE 2017.jpg|thumb|130px|[[Gianluca Vialli]]]]
* [[6ma di januaro]] - [[Gianluca Vialli]], Italiana futbalisto (n. 1964)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Addio Gianluca Vialli. Ci lascia a 58 anni uno dei più amati di sempre |url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/06-01-2023/morto-gianluca-vialli-cancro-pancreas-4501607411312.shtml |editero=La Gazzetta dello Sport |idiomo={{it}}}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di januaro]] - [[Roberto Dinamite]], Braziliana futbalisto (n. 1954)
* [[9ma di januaro]] - [[Karl Alexander Müller]], Suisa fizikisto, Nobel-laureato (n. 1927)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |titulo= Physik-Nobelpreisträger Karl Alex Müller stirbt mit 95 Jahren |url=https://www.swissinfo.ch/ger/alle-news-in-kuerze/physik-nobelpreistraeger-karl-alex-mueller-stirbt-mit-95-jahren/48209386 |editero=SWI swissinfo.ch |vidita ye=17ma di januaro 2023 |idiomo={{de}}}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di januaro]] - [[Jeff Beck]], Britaniana gitaristo (n. 1944)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |url=https://variety.com/2023/music/news/jeff-beck-guitarist-dead-dies-1235486491/ |titulo=Jeff Beck, one of the guitar masters of the rock era, dies at 78 |publikigita ye=11ma di januaro 2023}}&lt;/ref&gt;
* 10ma di januaro - Rejulo [[Konstantinos la 2ma di Grekia]] (n. 1940)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.dw.com/en/constantine-ii-greeces-former-and-last-king-dies-at-82/a-64345808 |titulo=Constantine II: Greece's former and last king dies at 82 - DW - 01/10/2023 | vidita ye=10ma di januaro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[12ma di januaro]] - [[Lisa Marie Presley]], Usana kantistino e kompozistino (n. 1968)
* [[16ma di januaro]] - [[Gina Lollobrigida]], Italian aktorino (n. 1927)&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-64292026 Gina Lollobrigida: Italian screen star dies at 95]. BBC&lt;/ref&gt;
* [[18ma di januaro]] - [[David Crosby]], Usana muzikisto e kantisto ([[The Byrds]], [[Crosby, Stills, Nash &amp; Young]]) (n. 1941)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url= https://www.rollingstone.com/music/music-news/david-crosby-dead-obituary-1234664235/ |titulo=David Crosby, Iconoclastic Rocker, Dead at 81 |editero=Rolling Stone|publikigita ye=19ma di januaro 2023 |vidita ye= 19ma di januaro 2023 |autoro=Jon Dolan, Andy Greene|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Álvaro Colom (siendo candidato).jpg|thumb|130px|[[Álvaro Colom]]]]
* [[23ma di januaro]] - [[Álvaro Colom]], prezidanto di Guatemala (n. 1951)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |titulo=Fallece Álvaro Colom, expresidente de Guatemala, confirman fuentes allegadas a la familia |url=https://www.prensalibre.com/guatemala/politica/fallece-alvaro-colom-expresidente-de-guatemala-confirman-fuentes-allegadas-a-la-familia-breaking/ |vidita ye=24ma di januaro 2023 |idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* [[31ma di januaro]] - [[Henrik Nordbrandt]], Dana skriptisto (n. 1945)
* [[3ma di februaro]] - [[Paco Rabanne]], Hispana modisto (n. 1934)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://elpais.com/estilo/2023-02-03/muere-el-disenador-paco-rabanne-a-los-88-anos.html|titulo= Muere el diseñador Paco Rabanne a los 88 años|editero=El País|vidita ye= 3ma di februaro 2023|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* [[4ma di februaro]] - [[Sherif Ismail]], chefministro di Egiptia (n. 1955)&lt;ref&gt;[https://see.news/president-sisi-mourns-death-of-former-pm-sherif-ismail President Sisi Mourns Death of Former PM Sherif Ismail]&lt;/ref&gt;
* [[5ma di februaro]] - [[Pervez Musharraf]], prezidanto di Pakistan (n. 1943)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/former-pakistani-president-pervez-musharraf-passes-away-dies-reports-101675577034276.html|titulo= Pervez Musharraf, former Pakistani president and army general, dies at 79|publikigita ye=5ma di februaro 2023|editero=Hindustan Times|vidita ye=5ma di februaro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di februaro]] - [[Lubomír Štrougal]], chefministro di Chekoslovakia (n. 1924)&lt;ref&gt;[https://www.seznamzpravy.cz/clanek/domaci-politika-zemrel-expremier-lubomir-strougal-225178 Zemřel expremiér Lubomír Štrougal] {{cs}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di februaro]] - [[Burt Bacharach]], Usana kompozisto e kantisto (n. 1928)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Burt Bacharach, legendary composer of pop songs, dies at 94 |url=https://www.cbsnews.com/losangeles/news/legendary-composer-burt-bacharach-dies-at-94/ |editero=CBS News }}&lt;/ref&gt;
* 8ma di februaro - [[Ivan Silayev]], chefministro di Soviet-Uniono (n. 1930)&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/russia/885396 Скончался экс-председатель Совета министров РСФСР Иван Силаев] idiomo: {{ru}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Director_invitado_(4790072575).jpg|thumb|130px|[[Carlos Saura]]]]
* [[10ma di februaro]] - [[Carlos Saura]], Hispana filmifisto (n. 1932)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://elpais.com/cultura/2023-02-10/muere-carlos-saura-a-los-91-anos-el-ultimo-director-clasico-del-cine-espanol.html |titulo=Muere Carlos Saura a los 91 años, el último director clásico del cine español|idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* 10ma di februaro - [[Hugh Hudson]], Britaniana filmifisto (n. 1936)&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/news/2023/02/10/chariots-fire-director-hugh-hudson-dies-aged-86/ Chariots of Fire director Hugh Hudson dies aged 86]&lt;/ref&gt;
* 10ma di februaro - [[Sergei Tereshchenko]], chefministro di Kazakstan (n. 1951)&lt;ref&gt;[https://rus.azattyq-ruhy.kz/society/46750-umer-pervyi-premer-ministr-kazakhstana-sergei-tereshchenko Умер первый премьер-министр Казахстана Сергей Терещенко] idiomo={{ru}}&lt;/ref&gt;
* 10ma di februaro - [[Hans Modrow]], chefministro di Est-Germania (n. 1928)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Hans Modrow ist tot|idiomo={{de}} |url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/ex-ddr-ministerpraesident-hans-modrow-ist-tot-a-4735c3f3-d193-487a-a94e-81ec6142a8b6}}&lt;/ref&gt;
* [[15ma di februaro]] - [[Paul Berg]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1926)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://med.stanford.edu/news/all-news/2023/02/nobel-paul-berg-obit.html|titulo=Nobel Prize winner and recombinant DNA pioneer Paul Berg dies|editero=Stanford University School of Medicine|nomo=Emily|surnomo=Moskal|publikigita ye=17ma di februaro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Raquel Welch 1979 adjusted.jpg|thumb|130px|[[Raquel Welch]]]]
* 15ma di februaro - [[Raquel Welch]], Usan aktorino (n. 1940)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre Raquel Welch, atriz que foi sex symbol dos anos 1970, aos 82 anos|url=https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2023/02/morre-raquel-welch-atriz-que-foi-sex-symbol-dos-anos-1970-aos-82-anos.shtml|editero=UOL|publikigita ye=15ma di februaro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di februaro]] - [[Ahmed Qurei]], chefministro dil Autoritato Nacionala Palestinana (n. 1937)
* [[27ma di februaro]] - [[Gérard Latortue]], chefministro di Haiti (n. 1934)&lt;ref&gt;[https://apnews.com/article/politics-united-states-government-obituaries-caribbean-jean-bertrand-aristide-338c275d819a4b759753c2becf6a91d0 Gérard Latortue, former interim Haitian premier, dies at 88]&lt;/ref&gt;
* [[1ma di marto]] - [[Just Fontaine]], Franca futbalisto (n. 1933)
* [[2ma di marto]] - [[Wayne Shorter]], Usana saxofonisto (n. 1933)&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/music/2023/mar/02/wayne-shorter-icon-of-jazz-saxophone-dies-aged-89 Wayne Shorter, icon of jazz saxophone, dies aged 89]&lt;/ref&gt;
* [[3ma di marto]] - [[Kenzaburo Oe]], Japoniana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1935)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=Muere a los 88 años el premio Nobel de Literatura Kenzaburo Oe|editero=Onda Cero|url=https://www.ondacero.es/noticias/cultura/muere-88-anos-premio-nobel-literatura-kenzaburo_20230313640ed6c835808d0001cadbfe.html|publikigita ye=13ma di marto 2023|vidita ye=13ma di marto 2023|loko=Madrid|autoro=Redacción |idiomo={{es}}}}&lt;/ref&gt;
* 3ma di marto - [[Camille Souter]], Britanian-Irlandana piktistino (n. 1929)
* [[8ma di marto]] - [[Marcel Amont]], Franca kantisto ed aktoro (n. 1929)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.lefigaro.fr/musique/mort-de-marcel-amont-l-homme-qui-donnait-tout-pour-la-chanson-20230308|autoro=Léna Lutaud|titulo=Mort de Marcel Amont, l'homme qui donnait tout pour la chanson|editero=Le Figaro|publikigita ye=8ma di marto 2023|vidita ye=9ma di marto 2023|idiomo={{fr}}}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di marto]] - [[Janusz Weiss]], Polon aktoro, jurnalisto, e radio- e televiziono-prizentisto (n. 1948)
* [[18ma di marto]] - [[Pōhiva Tuʻiʻonetoa]], chefministro di Tonga (n. 1951)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.parliament.gov.to/members-of-parliament/peoples/330-dr-pohiva-tu-i-onetoa |idiomo={{en}}|titulo=Dr. Pohiva Tu'i'onetoa|editero=www.parliament.gov.to|vidita ye=12ma di decembro 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[25ma di marto]] - [[Pascoal Mocumbi]], chefa ministro di Mozambik (n. 1941)
[[Arkivo:María Kodama graba fragmentos de textos literarios japoneses (33720919105).jpg|thumb|130px|[[María Kodama]]]]
* [[26ma di marto]] - [[María Kodama]], Arjentiniana skriptistino (n. 1937)&lt;ref&gt;[https://www.lanacion.com.ar/cultura/murio-maria-kodama-la-viuda-de-jorge-luis-borges-nid26032023/ Murió María Kodama, viuda de Jorge Luis Borges] ({{es}})&lt;/ref&gt;
* [[31ma di marto]] - [[Rabbie Namaliu]], chefministro di Papua-Nova-Guinea (n. 1947)
* [[1ma di aprilo]] - [[Włodzimierz Schmidt]], Polona shakoludisto (n. 1943)
* [[5ma di aprilo]] - [[Kiumars Pourahmad]], Iranana filmifisto (n. 1949)
* [[9ma di aprilo]] - [[Richard Ng]], Chinian aktoro (n. 1939)
* [[13ma di aprilo]] - [[Mary Quant]], Britaniana modistino (n. 1930)
* [[22ma di aprilo]] - [[Mudar Badran]], chefministro di Jordania (n. 1934)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://en.royanews.tv/news/41292/2023-04-22|titulo= Former PM Mudar Badran passes away|editero=Roya News|publikigita ye=22ma di aprilo 2023|vidita ye=  22ma di aprilo 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 22ma di aprilo - [[Barry Humphries]], Australian aktoro, komediisto e skriptisto (n. 1934)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |last1=Runciman |first1=Caleb |titulo= Barry Humphries: Australian comedic legend dies aged 89 |url=https://thewest.com.au/entertainment/barry-humphries-australian-comedic-legend-star-dies-aged-89-c-10425339 |editero=The West Australian |vidita ye=22ma di aprilo 2023 |publikigita ye=22ma di aprilo 2023}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Belafonte,_Harry_IMGP2441-A.jpg|thumb|130px|[[Harry Belafonte]]]]
* [[25ma di aprilo]] - [[Harry Belafonte]], Usana muzikisto ed aktoro (n. 1927)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.nytimes.com/2023/04/25/arts/music/harry-belafonte-dead.html|titulo=Harry Belafonte, 96, Dies; Barrier-Breaking Singer, Actor and Activist|surnomo= Keepnews |nomo=Peter|editero=The New York Times|publikigita ye=25ma di aprilo 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[27ma di aprilo]] - [[Jerry Springer]], Usana jurnalisto, aktoro, advokato e politikisto (n. 1944)
* [[3ma di mayo]] - [[Nikica Valentić]], chefministro di Kroatia (n. 1950)
* [[8ma di mayo]] - [[Rita Lee]], Braziliana kantisto, kompozisto e muzikisto (n. 1947)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/rita-lee-morre-aos-75-anos-em-sao-paulo/|titulo=Rita Lee, a rainha do rock brasileiro, morre aos 75 anos em São Paulo|idiomo={{pt}}|editero=CNN Brasil|publikigita ye=9ma di mayo 2023|vidita ye=6ma di junio 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[15ma di mayo]] - [[Robert Emerson Lucas, Jr.]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1937)
* [[22ma di mayo]] - [[Wim Udenhout]], chefa ministro di Surinam (n. 1937)
[[Arkivo:Tina Turner.jpg|thumb|130px|[[Tina Turner]]]]
* [[24ma di mayo]] - [[Tina Turner]], Usana-Suisiana kantistino (n. 1939)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |titulo=Tina Turner, 'Queen of Rock n Roll', dies aged 83 |url=https://news.sky.com/story/tina-turner-dies-aged-83-12888593 |vidita ye=24ma di mayo 2023 |editero=Sky News |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[28ma di mayo]] - [[Harald zur Hausen]], Germana virologiisto, Nobel-laureato (n. 1936)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.klinikum.uni-heidelberg.de/newsroom/zum-tod-von-professor-dr-harald-zur-hausen/|titulo=Zum Tod von Professor Dr. Harald zur Hausen|editero= klinikum.uni-heidelberg.de|publikigita ye=30ma di mayo 2023|idiomo={{de}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di junio]] - [[Kaija Saariaho]], Finlandana kompozisto (n. 1952)
* [[5ma di junio]] - [[Astrud Gilberto]], Braziliana kantistino e kompozistino (n. 1940)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|Astrud Gilberto, 83, Dies; Shot to Fame With ‘The Girl From Ipanema’|url=https://www.nytimes.com/2023/06/06/arts/music/astrud-gilberto-dead.html|editero=The New York Times |idiomo={{en}}|vidita ye=6ma di junio 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di junio]] - [[Alain Touraine]], Franca sociologo (n. 1925)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Alain Touraine, morto il sociologo della realtà post-industriale|url=https://www.repubicca.it/cultura/2023/06/09/news/alain_touraine_morto-403782016/?rss|autoro=Fabio Gambaro|publikigo=La Republicca|publikigita ye=9ma di junio 2023|idiomo={{it}}|vidita ye=9ma di junio 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di junio]] - [[Theodore Kaczynski]], ''Unabomber'', Usana teroristo (n. 1942)
[[Arkivo:Silvio Berlusconi (2010) cropped (cropped2).jpg|thumb|130px|[[Silvio Berlusconi]]]]
* [[12ma di junio]] - [[Silvio Berlusconi]], chefministro di Italia (n. 1936)
* [[13ma di junio]] - [[Cormac McCarthy]], Usana skriptisto (n. 1933)
* [[15ma di junio]] - [[Glenda Jackson]] , Angla aktorino e politikisto (n. 1936)
* [[16ma di junio]] - [[Alfred Neussner]], Germana Idisto, reprezentanto di ULI por Germania (n. 1927)
* [[26ma di junio]] - [[John Bannister Goodenough]], Usana fizikisto e kemiisto, Nobel-laureato (n. 1922)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=The Nobel Prize in Chemistry 2019|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2019/summary/|idiomo={{en}}|vidita ye=9ma di oktobro 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di julio]] - [[Arnaldo Forlani]], chefministro di Italia (n. 1925)
* [[12ma di julio]] - [[Milan Kundera]], Chekoslovakiana-Franciana skriptisto (n. 1929)
* [[15ma di julio]] - [[Francisco Ibáñez]], Hispana kartunisto (n. 1936)
* [[16ma di julio]] - [[Jane Birkin]], Britaniana-Franciana kantistino ed aktorino (n. 1946)
* [[21ma di julio]] - [[Tony Bennett]], Usana kantisto (n. 1926)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Tony Bennett, masterful stylist of American musical standards, dies at 96|url=https://apnews.com/article/tony-bennett-dies-c3b3a7e2360449fb936a38794c7c3266|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Sinead_O'Connor_(14828633401).jpg|thumb|130px|[[Sinéad O'Connor]]]]
* [[26ma di julio]] - [[Sinéad O'Connor]], Irlandana kantistino (n. 1966)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|editero=ABC|idiomo={{es}}|url=https://www.abc.es/cultura/musica/muere-anos-sinead-connor-20230726194451-nt.html|surnomo=Carbajo|nomo=María|titulo=Muere a los 56 años la cantante irlandesa Sinéad O' Connor|publikigita ye=26ma di julio 2023|vidita ye= 26ma di julio 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di julio]] - [[Jean-Jacques Honorat]], chefministro e ministro pri exteral aferi di Haiti (n. 1931)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|idiomo={{fr}} |titulo=L’ancien premier ministre de facto sous le règne des putchistes Jean Jacques Honorat est mort|url=https://gazettehaiti.com/node/10109 }}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di julio]] - [[Paul Reubens]], Usan aktoro e komediisto (n. 1952)
[[Arkivo:Henri Konan Bédié, président du PDCI, 24 avril 2017.jpg|thumb|130px|[[Henri Konan Bédié]]]]
* [[1ma di agosto]] - [[Henri Konan Bédié]], prezidanto di Ivora Rivo&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.lefigaro.fr/international/cote-d-ivoire-l-ancien-president-henri-konan-bedie-est-mort-a-89-ans-20230802|titulo=Côte d'Ivoire: l'ancien président Henri Konan Bédié est mort à 89 ans|editero= Le Figaro|vidita ye=1ma di agosto 2023|idiomo={{fr}}}}&lt;/ref&gt; (n. 1934)
* [[4ma di agosto]] - [[Boniface Alexandre]], provizora prezidanto di Haiti (n. 1936)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |titulo=Boniface Alexandre, former Haitian president and chief justice, dies at 87 |url=https://thebrunswicknews.com/news/national_news/boniface-alexandre-former-haitian-president-and-chief-justice-dies-at-87/article_70e372b2-5f3b-5339-943f-66e3b39f5f3c.html|nomo=Charles |surnomo=Jacqueline |vidita ye=4ma di agosto 2023|publikigo=Miami Herald |editero=The Brunswick News |publikigita ye=4ma di agosto 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di agosto]] - [[Aracy Balabanian]], Brazilian aktorino (n. 1940)
* [[17ma di agosto]] - [[John Thomas Devitt]], Australiana natisto, Olimpiala championo (n. 1937)
* [[23ma di agosto]] – [[Yevgeni Viktorovich Prigojin|Yevgeni Prigojin]], Rusa entraprezisto (n. 1961)
* 23ma di agosto – [[Dmitri Valeryevich Utkin|Dmitri Utkin]], Rusa oficiro (n. 1970)
* [[26ma di agosto]] - [[Bob Barker]], Usana televiziono-prizentisto (n. 1923)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre aos 99 anos o lendário apresentador de TV americano Bob Barker|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/afp/2023/08/26/morre-aos-99-anos-o-lendario-apresentador-de-tv-americano-bob-barker.htm|autoro=AFP|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=26ma di agosto 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |surnomo=Sacks |nomo=Ethan |titulo=Bob Barker, longtime 'The Price Is Right' host, dies at 99 |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/bob-barker-longtime-price-right-host-dies-xx-hold-rcna42292|publikigo=NBC News |publikigita ye=26ma di agosto 2023 |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1ma di septembro]] - [[Jimmy Buffett]], Usana muzikisto e kompozisto (n. 1946)
* [[6ma di septembro]] - [[Giuliano Montaldo]], Italiana filmifisto (n. 1930)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo= Giuliano Montaldo, morto il regista dell’impegno e contro il potere|url=https://www.corriere.it/spettacoli/cinema-serie-tv/23_settembre_06/giuliano-montaldo-morto-regista-dell-impegno-contro-potere-fbbb4bc2-4c99-11ee-ba13-a63742c0d94b.shtml|surnomo=Mereghetti|nomo=Paolo|publikigita ye=6ma di septembro 2023|editero=Il Corriere della Sera|loko=Roma|idiomo={{it}}}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di septembro]] - [[Domenico De Masi]], Italiana sociologo (n. 1938)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre Domenico De Masi, sociólogo que pensou o 'ócio criativo', aos 85 anos|url=https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2023/09/morre-domenico-de-masi-sociologo-que-pensou-o-ocio-criativo-aos-85-anos.shtml|editero=UOL|publikigo=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=9ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di septembro]] - [[Mircea Snegur]], Moldovana politikisto (n. 1940)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.thevoicemag.ru/stars/news/14-09-2023/umer-ot-neizlechimoi-bolezni-pervyi-prezident-moldavii-mircha-snegur/ |titulo=Умер от неизлечимой болезни первый президент Молдавии Мирча Снегур|idiomo={{ru}}}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Fernando Botero.jpg|thumb|130px|[[Fernando Botero]]]]
* [[15ma di septembro]] - [[Fernando Botero]], Kolumbiana piktisto (n. 1932)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre aos 91 anos o artista colombiano Fernando Botero|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2023/09/15/morre-aos-91-anos-o-artista-colombiano-fernando-botero.htm|editero=UOL |publikigita ye=15ma di septembro 2023|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di septembro]] - [[Abdul Ati al-Obeidi]], chefa ministro di Libia (n. 1939)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Former Libyan Prime Minister Abdel Ati Al-Obeidi passes away at 84|url=https://www.arabnews.com/node/2375056/middle-east|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di septembro]] - [[Marinho Peres]], Braziliana futbalisto (n. 1947)
* [[20ma di septembro]] - [[Erwin Olaf]], Nederlandana fotografisto (n. [[1959]])
* [[21ma di septembro]] - [[Walewska Oliveira]], Braziliana volebalistino (n. 1979)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Walewska, campeã olímpica, morre aos 43 anos|url=https://ge.globo.com/volei/noticia/2023/09/21/walewska-campea-olimpica-morre-aos-43-anos.ghtml|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=21ma di septembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di septembro]] - [[Giorgio Napolitano]], prezidanto di Italia (n. 1925)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Giorgio Napolitano è morto: se ne va il primo presidente della Repubblica eletto due volte|editero=La Repubblica|idiomo={{it}}|publikigita ye=22ma di septembro 2023 |url=https://www.repubblica.it/politica/2023/09/22/news/giorgio_napolitano_morto_presidente_repubblica_g-415450210/}}&lt;/ref&gt;
* [[25ma di septembro]] - [[David McCallum]], Skota aktoro e muzikisto (n. 1933)
[[Arkivo:Maroufalbakhit.jpg|thumb|130px|[[Marouf al-Bakhit]]]]
* [[7ma di oktobro]] - [[Marouf al-Bakhit]], chefministro di Jordania (n. 1947)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Former Prime Minister Marouf Al-Bakhit passes away|url=https://en.royanews.tv/news/44974/2023-10-07|editero=Roya News|idiomo={{en}}|publikigita ye=7ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di oktobro]] - [[László Sólyom]], Hungara politikisto, prezidanto di la lando de 2005 til 2010 (n. 1942)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://hvg.hu/itthon/20231008_Elhunyt_Solyom_Laszlo|titulo=Elhunyt Sólyom László|idiomo={{hu}}|publikigita ye=8ma di oktobro 2023|editero=hvg.hu}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di oktobro]] - [[Louise Glück]], Usana poeto ed esayisto, Nobel-laureato pri literaturo (n. 1943)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Louise Glück, Nobel-winning poet of terse and candid lyricism, dies at 80|editero=Associated Press|url=https://apnews.com/article/louise-gluck-dies-38648b2dc19644e11f42319145692943|idiomo={{en}}|publikigita ye=13ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[14ma di oktobro]] - [[Dariush Mehrjui]], Iranana filmifisto (n. 1939)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |publikigita ye=14ma di oktobro 2023|url=https://cafehdanesh.com/en/the-murder-of-daryush-mehrjui-and-his-wife/ |titulo=the murder of Daryush Mehrjui and his wife |idiomo={{fa}}|nomo=Farhadi |surnomo=Parastoo |publikigo=CafehDanesh |vidita ye=14ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di oktobro]] - [[Martti Ahtisaari]], ex-prezidanto di Finlando e laureato di Nobel-premio pri paco (n. 1937)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.theguardian.com/world/2023/oct/16/martti-ahtisaari-ex-finland-president-nobel-peace-prize-winner-dies|titulo=Martti Ahtisaari, ex-Finland president and Nobel peace laureate, dies aged 86|idiomo={{en}}|editero=The Guardian|publikigita ye=16ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di oktobro]] - [[Wessel te Gussinklo]], Nederlandana skriptisto (m. 2023)
* [[21ma di oktobro]] - [[Bobby Charlton]], Angla futbalisto (b. 1937)
* [[24ma di oktobro]] - [[Hans Albert]], Germana filozofo (n. 1921)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.zeit.de/news/2023-10/24/soziologe-hans-albert-mit-102-jahren-gestorben|titulo=Soziologe Hans Albert mit 102 Jahren gestorben|editero=Die Zeit|idiomo={{de}}|publikigita ye=24ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Richard Roundtree 1973.JPG|thumb|130px|[[Richard Roundtree]]]]
* 24ma di oktobro - [[Richard Roundtree]], Usan aktoro (n. 1942)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2023/10/24/movies/richard-roundtree-dead.html|titulo=Richard Roundtree, Star of ‘Shaft,’ Dies at 81|editero=The New York Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=24ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di oktobro]] - [[Goa Gil]], Usana muzikisto e disk-jokeo (n. 1951)
* [[28ma di oktobro]] - [[Matthew Perry (aktoro)|Matthew Perry]], Usana-Kanadan aktoro (n. 1969)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|idiomo={{pt}} |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2023/10/28/matthew-perry-o-chandler-de-friends-morre-aos-54-anos.htm|titulo=Matthew Perry, o Chandler de 'Friends', morre aos 54 anos, diz TMZ|editero=UOL|publikigita ye=28ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[1ma di novembro]] - [[Emil Cimbura]], Cheka piktisto (n. 1922)
* [[2ma di novembro]] - [[Henri Lopes]], chefa ministro di Republiko Kongo (n. 1937)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Décès d’Henri Lopes, écrivain et ancien Premier ministre du Congo|idiomo={{fr}}|url=https://www.jeuneafrique.com/1500385/politique/deces-dhenri-lopes-ecrivain-et-ancien-premier-ministre-du-congo/|vidita ye=20ma di novembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[3ma di novembro]] - [[Elizangela]], Braziliana kantistino ed aktorino (n. 1954)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Elizangela morre aos 68 anos; atriz estava afastada da TV desde 2019|url=https://noticiasdatv.uol.com.br/noticia/celebridades/elizangela-morre-de-infarto-aos-68-anos-atriz-estava-afastada-da-tv-desde-2019-110951|idiomo={{pt}} |editero=UOL|publikigita ye=3ma di novembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di novembro]] - [[Frank Borman]], Usan astronauto (n. 1928)&lt;ref&gt;[https://apnews.com/article/astronaut-frank-borman-died-at-95-ed5eb4edf26a4076a2fef6cc31881aff Astronaut Frank Borman, commander of the first Apollo mission to the moon, has died at age 95]&lt;/ref&gt;
* [[12ma di novembro]] - [[Rahim Huseynov]], chefministro di Azerbaijan (n. 1936)
* [[16ma di novembro]] - [[A.S. Byatt]], Britaniana skriptistino (n. 1936)
* [[17ma di novembro]] - [[Agustín Ibarrola]], Hispana piktisto (n. 1930)
* [[19ma di novembro]] - [[Rosalynn Carter]], Usana politikal aktivistino, spozino di [[Jimmy Carter]] (n. 1927)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2023/11/19/morre-rosalynn-carter-ex-primeira-dama-dos-eua-aos-99-anos.ghtml|titulo=Morre Rosalynn Carter, ex-primeira-dama dos EUA, aos 96 anos|editero=G1|vidita ye=19ma di novembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di novembro]] - [[Emmanuel Le Roy Ladurie]], Franca historiisto (n. 1929)
* [[28ma di novembro]] - [[Charlie Munger]], Usan entraprezisto e kolokisto (n. 1924)
[[Arkivo:Henry Kissinger.png|thumb|130px|[[Henry Kissinger]]]]
* [[29ma di novembro]] - [[Henry Kissinger]], stato-sekretario di Usa, Nobel-laureato pri paco (n. 1923)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre aos 100 Henry Kissinger, diplomata que moldou o século 20|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2023/11/morre-aos-100-anos-henry-kissinger-ex-secretario-de-estado-dos-eua.shtml|editero=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=29ma di novembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di novembro]] - [[Shane MacGowan]], Irlandana kantisto, kompozisto e muzikisto (n. 1951)
* [[1ma di decembro]] - [[Dieter Schmidtchen]], Germana Idisto (n. 1951)
* [[2ma di decembro]] - [[Faustin Twagiramungu]], chefa ministro di Ruanda (n. 1945)
* [[3ma di decembro]] - [[Léonard Gianadda]], Suisa meceno (n. 1935)
* [[5ma di decembro]] - [[Norman Lear]], Usana film-skriptisto e produktisto (n. 1922)
* [[6ma di decembro]] - [[Rifat al-Alir]], Palestinana skriptisto, poeto, profesoro ed aktivisto (n. 1979)
* [[8ma di decembro]] - [[Ryan O'Neal]], Usan aktoro (n. 1941)
[[Arkivo:Antonio Negri DSC 2458 (3104171747).jpg|thumb|130px|[[Antonio Negri]]]]
* [[16ma di decembro]] - [[Antonio Negri]], Italiana filozofo (n. 1933)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|editero=La Repubblica|idiomo={{it}}|publikigita ye=16ma di decembro 2023|titulo=Toni Negri è morto, il leader di Autonomia Operaia è deceduto nella notte a Parigi|url=https://www.repubblica.it/politica/2023/12/16/news/toni_negri_morto_parigi_autonomia_operaia_terrorismo-421674251/?ref=RHUO-UO}}&lt;/ref&gt;
* 16ma di decembro - [[Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah]], emiro di Kuwait (n. 1937)
* 16ma di decembro - [[Carlos Lyra]], Braziliana kantisto e kompozisto (n. 1933)
* [[21ma di decembro]] - [[Robert Solow]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1924)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=Robert M. Solow, Groundbreaking Economist and Nobelist, Dies at 99 |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/business/robert-solow-dead.html|autoro=Robert Hershey, Michael Weinstein|publikigo=The New York Times |publikigita ye=21ma di decembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[27ma di decembro]] - [[Li Sun-kyun]], Sud-Korean aktorino (n. 1975)
* [[29ma di decembro]] - [[Gil de Ferran]], Brazilian automobilisto (n. 1967)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|editero=UOL|titulo=Morre Gil de Ferran, ícone do automobilismo brasileiro, aos 56 anos|url=https://www.uol.com.br/esporte/ultimas-noticias/2023/12/29/morre-gil-de-ferran-piloto-brasileiro.htm |idiomo={{pt}}|publikigita ye=29ma di decembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di decembro]] - [[Tom Wilkinson]], Britanian aktoro (n. 1948)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.publico.pt/2023/12/30/culturaipsilon/noticia/actor-britanico-tom-wilkinson-morre-75-anos-2075327|titulo=Actor britânico Tom Wilkinson morre aos 75 anos |editero=Público|idiomo={{pt}}|publikigita ye=30ma di decembro 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[31ma di decembro]] - [[Benjamin Kiplagat]], Ugandan atleto (n. 1989)

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Pierre Agostini]], [[Ferenc Krausz]], [[Anne L'Huillier]]&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/3/pierre-agostini-ferenc-krausz-anne-lhuillier-win-nobel-prize-for-physics |titulo=Pierre Agostini, Ferenc Krausz, Anne L’Huillier win Nobel Prize for physics|editero=www.aljazeera.com |vidita ye=4ma di oktobro 2023|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Moungi Bawendi]], [[Louis Eugene Brus|Louis Brus]], [[Alexei Ivanovich Yekimov|Alexei Yekimov]]&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro|autoro=Niklas Pollard, Ludwig Burger|publikigita ye=4ma di oktobro 2023|titulo=Nobel Chemistry prize awarded for 'quantum dots' that bring coloured light to screens |idiomo={{en}} |editero=Reuters|url=https://www.reuters.com/science/bawendi-brus-ekimov-win-2023-nobel-prize-chemistry-2023-10-04/ |vidita ye=4ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Katalin Karikó]], [[Drew Weissman]]&lt;ref name=&quot;nobel-2023&quot;&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2023/summary/|titulo=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2023|vidita ye=2ma di oktobro 2023|publikigita ye=2ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Jon Fosse]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Escritor norueguês Jon Fosse ganha Prêmio Nobel de Literatura|url=https://www.cnnbrasil.com.br/internacional/escritor-noruegues-jon-fosse-ganha-premio-nobel-de-literatura/|editero=CNN |idiomo={{pt}} |publigikita ye=5ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Narges Mohammadi]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://jornal.unesp.br/2023/10/06/nobel-de-paz-de-2023-vai-para-narges-mohammadi-ativista-que-defende-direitos-das-mulheres-e-combate-pena-de-morte-no-ira/|titulo=Nobel de Paz de 2023 vai para Narges Mohammadi, ativista que defende direitos das mulheres e combate pena de morte no Irã|idiomo={{pt}} |editero=Jornal da Unesp|publikigita ye=6ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Claudia Goldin]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2023/popular-information/|titulo=The Prize in Economic Sciences 2023|editero=Nobelprize.org|idiomo={{en}}|vidita ye=15ma di oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>3xtpskz2spjzak9hcnzvb2gom0qmj1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2024</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41006</id>
    <revision>
      <id>1127810</id>
      <parentid>1106249</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98317" sha1="j7ad1zl9n18dyqr1zy29kk2gali2k2i" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2024''' (MMXXIV per Romala algarismi) esas [[bisextila yaro]] komencinta ye [[lundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 24ma yaro de la triesma yarmilo, la 24ma yaro de la 21ma yarcento, e la 5ma yaro de la [[yari 2020a]].

Dum la komenco di ca yaro, l'[[invado di Ukraina da Rusia (2022)|invado di Ukraina da Rusia]], l'[[Interna milito di Sudan (depos 2023)|Interna milito di Sudan]], l'[[interna milito di Myanmar]] e la [[Milito Israel-Hamas]] duris. Dum la yaro, cirkume 76 landi, habitita da preske 4 miliard individui, havis nacional o regional elekti.

Segun Chiniala [[horoskopo]], 2024 esis la Yaro dil [[Drako]].

== Klimato ed ambiento en 2024 ==
L'efekti di [[klimato|klimatala]] modifikuri, nome [[globala varmesko]], intensigesis en multa loki en 2024. En januaro, duris l'efekti di la [[sikeso]] che Amazoniana regiono di Brazilia. Plu kam 630 mil personi afektesis en 2023&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|autoro=Geraldo Campos Jr|url=https://www.poder360.com.br/meio-ambiente/seca-historica-no-norte-tende-a-se-agravar-nas-proximas-semanas/|titulo=Seca histórica no Norte tende a se agravar nas próximas semanas|publikigita ye=7ma di oktobro 2023|editero=Poder360}}&lt;/ref&gt;. On previdis ke natural inundadi yarala di Amazoniana riveri esus min intensa kam la mezavalora serio historiala, od admaxime egaleskus ol dum la pluvoza sezono. Altralatere, l'efekti di la sika sezono en la regiono esus plu grava en 2024 kam en 2023&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Seca: Cheia dos rios do Amazonas será menos intensa em 2024, alerta SGB|url=https://www.portaldoholanda.com.br/amazonas/seca-cheia-dos-rios-do-amazonas-sera-menos-intensa-em-2024-alerta-sgb|idiomo={{pt}}|editero=Portal do Holanda|publikigita ye=2ma di aprilo 2024}}&lt;/ref&gt;. Fakte, ca previdado konfirmesis en agosto ed en septembro. Ank en januaro komencis serioza [[sikeso]] en [[Zambia]], qua efektigis skarseso di nutrivi ed aquo e judikesis kom la maxim serioza en du yardeki. Prezidanto [[Hakainde Hichilema]] deklaris nacionala dizastro ye la 29ma di februaro&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|publikigita ye=1ma di marto 2024|titulo=Zambia: President Hichilema Declares Drought As A National Disaster and Emergency|url=https://www.lusakatimes.com/2024/03/01/president-hichilema-declares-drought-as-a-national-disaster-and-emergency/|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. La sikeso afektis 84 ek la 116 distrikti di la lando. Plu kam 1 milion pueri afektesis.

Ye la 6ma di marto komencis serio di inundadi en [[Pakistan]] ed [[Afganistan]], qui produktis 839 morti, 2154 plusa homi vundita e 40 altri desaparinta til la 16ma di julio. Violentoza pluvegi printempala kontrastis kun exajere sika vintro. Sika suli ne absorbis l'aquo efikive, do l'efekti di pluvegi divenis plu grava. En aprilo, eventis neexpektita pluvego sur [[Oman]] ed [[Unionita Araba Emirii]] - UAE. Dum 24 hori, pluvis 254,8 milimetri - to esis la mezavalora [[pluvo-quanto]] expektata por UAE dum la tota yaro&lt;ref name=Dubai&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/mundo/articles/c51nm89r3zyo|titulo=Qué causó la histórica tormenta que desató el caos en Dubái y generó severas inundaciones en la península arábiga|editero=BBC|idiomo={{es}}|publikigita ye=17ma di aprilo 2024|vidita ye=5ma di mayo 2024}}&lt;/ref&gt;. Segun la meteorologiala centro di la lando, ol esis la maxim intensa pluvego enrejistrita dum 75 yari. En [[Oman]], adminime 19 personi mortis pro la pluvegi&lt;ref name=Dubai/&gt;. En estal Afrika, ciklono ''Hidaya'' formacesis ye la 30ma di aprilo proxim [[Seycheli]]. Ol frapis [[Tanzania]] per venti di plu kam 120 km/h ye la 3ma di mayo&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/east-africa-floods-cyclone-hidaya-weakens-kenya-tanzania-bear-brunt-of-torrential-rainfall/ar-BB1lQZPC|titulo=East Africa Floods: Cyclone Hidaya weakens; Kenya, Tanzania bear brunt of torrential rainfall|publikigita ye=5ma di mayo 2024}}&lt;/ref&gt;. Malgre ne efektigar grandega destruktado, ol esis la 3ma e la maxim intensa ciklono qua frapis la regiono dum la historio.

En aprilo, mayo e junio, ank eventis forta pluvegi en Braziliana stato [[Rio Grande do Sul]], nome en la centro e la nordo dil stato. Urbo [[Santa Maria, Rio Grande do Sul|Santa Maria]] recevis pluvo-quanto di 436,2 milimetri dum quar dii - triople la quanto expektata por la tota monato, to esas, 140 mm&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/rs/rio-grande-do-sul/noticia/2024/05/02/temporais-no-rs-em-quatro-dias-estado-tem-o-triplo-de-chuvas-10-mortes-e-alerta-para-mais-inundacoes.ghtml|titulo=Temporais no RS: em quatro dias, estado tem o triplo de chuvas, 13 mortes e alerta para mais inundações |editero=G1|publikigita ye=2ma di mayo 2024|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;. Segun statistiki publikigita ye la 5ma di mayo, 334 ek la 497 urbi di Rio Grande do Sul afektesis da pluvegi, qui produktabis til lore 75 morti ed afektabis 781 mil personi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://umsoplaneta.globo.com/clima/noticia/2024/05/05/chuvas-afetam-781-mil-pessoas-no-rs-mortes-sobem-para-75.ghtml|titulo=Chuvas afetam 781 mil pessoas no RS; mortes sobem para 75|editero=Um Só Planeta|publikigita ye=5ma di mayo 2024}}&lt;/ref&gt;. Weste del stato, che urbo [[Porto Xavier]], an la frontiero kun [[Arjentinia]], [[fluvio Uruguay]] atingis 10 metri super lua mezavalora nivelo&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://umsoplaneta.globo.com/clima/noticia/2024/05/05/cheia-do-rio-uruguai-alaga-municipios-do-noroeste-do-rio-grande-do-sul.ghtml|titulo=Cheia do Rio Uruguai alaga municípios do noroeste do Rio Grande do Sul|editero=Um Só Planeta|publikigita ye=5ma di mayo 2024|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;. Samatempe, sikeso ed alta temperaturi frapas diversa regioni che norda misfero. En [[India]], 60 personi mortabis de marto til mayo pro l'alta temperaturi&lt;ref name=climainfo&gt;{{extera ligilo|url=https://climainfo.org.br/2024/06/13/onda-de-calor-se-intensifica-na-asia-e-deixa-milhoes-sob-risco-na-india-e-china/|titulo=Onda de calor se intensifica na Ásia e deixa milhões sob risco na Índia e China|editero=Climainfo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=16ma di junio 2024}}&lt;/ref&gt;, ed en [[Bangladesh]] omna skoli decidis suspensar docado pro l'alta temperaturi, qui atingis 40°C e mem 42°C dum diversa dii. La pluvo-quanto dum [[Musono|musonala sezono]] esis infre la mezavaloro di antea yari, e to afektis la produktado di grani di la lando&lt;ref name=climainfo/&gt;. En [[Popul-Republiko Chinia|Chinia]], severa sikeso afektis nordala provinci, samatempe kam pluvegi ed inundadi frapas la sudo di la lando,&lt;ref name=CNN-China&gt;{{extera ligilo|titulo=China’s record heat and heavy rain raise food security concerns|url=https://edition.cnn.com/2024/06/14/business/china-record-heat-rain-food-security-intl-hnk/index.html|idiomo={{en}}|publikigita ye=14ma di junio 2024|editero=CNN}}&lt;/ref&gt; nome provinci Zhejiang, Fujian, Jiangxi, Hunan, Guangxi, e Guizhou. Norde de la lando, enrejistresis 40,2°C che urbo [[Fenyang]], lokala rekordo por monato junio.&lt;ref name=CNN-China/&gt; En aprilo, Chiniana Ministerio pri Agrokultivo enrejistris augmento di pluvo-quanto per 50% til 80% en kelka regioni sude de la lando&lt;ref name=CNN-China/&gt;.

En junio, meteorologiisti anuncis ke [[somero|somerala varmeso]] komencis frue en [[Europa]]. En centrala e sudala [[Grekia]], enrejistresis 43°C dum la duesma semano di junio. En [[Turkia]], temperaturi superirabas per 8°C e mem per 12°C la mezavalora temperaturo expektata por la tota monato&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.msn.com/en-us/weather/topstories/extreme-heat-wave-to-hit-europe-what-to-expect-this-summer/ar-BB1nGEYl |titulo=Holidaymakers told to prepare for ‘record-breaking temperatures’ in Europe this summer|idiomo={{en}}}|publikigita ye=16ma di junio 2024|editero=The Telegraph}}&lt;/ref&gt;. En [[Azia]], enrejistresis temperaturi 1,04 plu alta kam la mezavaloro di temperaturi inter 1991 e 2020. En [[Myanmar]] atingesis rekordo di temperaturo en la historio di la lando:48 &lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Rising temperatures and extreme weather hit Asia hard|url=https://wmo.int/news/media-centre/rising-temperatures-and-extreme-weather-hit-asia-hard |editero=World Meteorological Organization|publikigita ye=23ma di junio 2025&lt;/ref&gt; Dum somero, serio di kaloro-ondi komencinta en marto 2024 efektigis serio di rekordi di temperaturi en Nordal e Central Amerika: ye la 25ma di mayo, enrejistresis 34,7°C che urbo [[México]]; ye la 26ma di mayo enrejistresis 48°C che urbo San Juan Bautista Valle Nacional, Mexikia, e 44,4°C che urbo Del Rio, [[Texas]]. Ye la 20ma di junio enrejistresis 52°C che urbeto Tepache, stato [[Sonora]], [[Mexikia]]. Til la fino di junio plu kam 248 personi mortis pro l'alta temperaturi, de qui plu kam 93 en Usa e plu kam 155 en Mexikia.

En marto, ambientalisti previdis ke [[Brazilia]]na regiono [[Pantanal]] subisus lua maxim serioza sikeso de sua historio&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/ambiente/2024/03/pantanal-tera-a-sua-pior-seca-em-2024-estimam-ambientalistas.shtml|titulo=Pantanal terá a sua pior seca em 2024, estimam ambientalistas|editero=Folha de S. Paulo|publikigita ye=22ma di marto 2024}}&lt;/ref&gt;. Segun mezuradi facita dum l'unesma 4 monati del yaro, la nivelo di [[fluvio Paraguay]] esis 68% min alta kam la mezavalora expekto por ca epoko.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.uol.com.br/ecoa/ultimas-noticias/2024/07/03/seca-pantanal.htm|titulo=Seca no Pantanal será a mais grave dos últimos cinco anos, estima estudo|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=3ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt; Pro l'intensa sikeso, til la 9ma di julio forestala incendii destruktabis 760 mil hektari de la vejetantaro di ca [[biomo]].

Che norda misfero, [[uragano]] ''Deryl'' formacesis ye la 28ma di junio e disipis ye la 11ma di julio. Klasifikita kom &quot;kategorio 5&quot; (la maxim forta) kande ol eniris [[Karibia]], kun venti qui atingis 270 km/h, ''Deryl'' frapis [[Barbados]], [[Grenada]], [[Trinidad e Tobago]], la nordo di [[Venezuela]], [[Insuli Kaiman]], [[Belize]], [[peninsulo Yukatan]], [[Usa]] (nome [[Texas]], [[Louisiana]] e la valo di rivero Ohio) til [[Kanada]], e produktis 64 morti e 6,2 miliard dolari en domaji. Ol esis la maxim forta uragano historiale enrejistrita dum la komenco di julio. Che [[Pacifiko]], [[tifono]] ''Gaemi'', anke konocata kom &quot;super tifono Carina&quot;, frapis [[Taiwan]], [[estal Chinia]] e [[Filipini]]. Olua venti atingis 230 km/h. Til la 26ma di julio, ol produktabis plu kam 43 morti, plu kam 880 plusa homi vundita e plu kam 80 altri desaparinta.

Ye la fino di julio komencis pluvegi en [[Sudan]], qui efektigis granda inundadi e produktis plu kam 68 morti ed afektis adminime 17 mil plusa homi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://reliefweb.int/report/sudan/sudan-humanitarian-impact-heavy-rains-and-flooding-flash-update-no-2-2-august-2024-enar|titulo=Sudan: Humanitarian impact of heavy rains and flooding Flash Update No. 2 (as of 2 August 2024) [EN/AR]|publikigita ye=2ma di agosto 2024|editero=Reliefweb}}&lt;/ref&gt;. Plu kam 12 mil domi destruktesis o domajesis. To plumaleskis la humanala situaciono en la lando, ja severe afektita da interna milito. Ye la 24ma di agosto, aquobarilo Arbaat krulis, e la morto-statistiko augmentis til adminime 148 personi. Violentoza pluvegi ank afektis tota central e westal Afrika: segun raporto dal [[Unionita Nacioni]], plu kam 716 mil personi afektesis e plu kam 62 mil domi destruktesis o domajesis en [[Centrafrika]], [[Chad]], [[Ivora Rivo]], [[Demokratial Republiko Kongo]], [[Liberia]], [[Mali]], [[Nigeria]], [[Nijer]] e [[Togo]]&lt;ref name=UN&gt;{{extera ligilo|titulo=West and Central Africa: Flooding Situation Overview - as of 15 August 2024|url=https://www.unocha.org/publications/report/democratic-republic-congo/west-and-central-africa-flooding-situation-overview-15-august-2024|editero=OCHA, Unionita Nacioni|idiomo={{en}}|publikigita ye=15ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;. En la nordo di [[Chad]], pluvegi produktabis adminime 54 morti, e granda destruktado.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Floods kill 54 in northern Chad: governor|url=https://al24news.com/en/floods-kill-54-in-northern-chad-governor/|editero=AL24 News|idiomo={{en}}|publikigita ye=17ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt; La pluvego duris, ed ye la 10ma di septembro, aquobarilo Alau krulis, e centi di mili di personi mustis evakuesar.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://news.un.org/en/story/2024/09/1154301|titulo=Nigeria: Hundreds of thousands in need of aid as flooding wipes out homes – WFP|editero=Unionita Nacioni|idiomo={{en}}|publikigita ye=13ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;

En [[Sud-Amerika]], granda incendii en la [[Norda regiono (Brazilia)|norda regiono di Brazilia]] dum la monato agosto afektis cirkume 540 mil habitanti dil urbo [[Porto Velho]]. Braziliana guvernerio sendis 1500 fairogardisti por kombatar diversa incendii, qui expansis pro la sikeso.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Brazil sends 1,500 firefighters to combat Amazon forest blazes|url=https://www.theguardian.com/environment/article/2024/aug/22/brazil-sends-1400-firefighters-to-the-amazon-amid-devastating-blazes|editero=The Guardian|publikigita ye=22ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt; La sikeso en la [[Norda regiono (Brazilia)|norda regiono di la lando]] afektas la [[pesko]] e la navigado en riveri di la regiono. Omna 62 urbi di [[Amazonas (Brazilia)|Amazonas]] deklaris urjanteso-stando pro la sikeso ed incendii&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=AM declara situação de emergência ambiental e de saúde pública em todas as 62 cidades devido à seca e queimadas|url=https://g1.globo.com/am/amazonas/noticia/2024/08/28/am-declara-situacao-de-emergencia-ambiental-e-de-saude-publica-em-todas-as-62-cidades-devido-a-seca-e-queimadas.ghtml|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=28ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;. La sikeso e l'incendii ank afektis stati di [[Centro-westala regiono (Brazilia)|Centro-westala regiono]] ed altri, exemple [[Ceará]], [[Minas Gerais]], [[Sao Paulo (stato)|Sao Paulo]] e [[Rio de Janeiro (stato)|Rio de Janeiro]]. Che urbo [[Ribeirão Preto]], skoli suspensis funcionado pro la granda quanto di [[fuligino]] produktita dum rurala incendii. La fumo di la brulado kovris multa urbi dum monato septembro, exemple [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]] e [[Fortaleza, Ceará|Fortaleza]],&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/ce/ceara/noticia/2024/08/25/fumaca-que-cobre-ceu-de-cidades-do-ceara-causa-riscos-a-saude-medico-recomenda-cuidados.ghtml|titulo=Fumaça que cobre céu de cidades do Ceará causa riscos à saúde? Médico recomenda cuidados|editero=G1|publikigita ye=25ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;. Ye la 26ma di agosto, 60 urbi en [[Ceará]] havis incendii en vejetantaro, exemple Icó, [[Sobral]], Itaitinga, [[Maracanaú]] ed [[Ubajara]]. La quanto di incendii en la stato esis la maxim granda depos 2018&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Número de focos de queimadas cresce no Ceará e é o maior desde 2018|url=https://g1.globo.com/ce/ceara/noticia/2024/08/26/numero-de-focos-de-queimadas-cresce-no-ceara-e-e-o-maior-desde-2018.ghtml|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=26ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;. Segun raporto publikigita ye la 9ma di septembro, 59% ek la surfaco di Brazilia subisis l'efekti di sika vetero&lt;ref&gt;{{extera ligilo|editero=AP|url=https://apnews.com/article/brazil-drought-amazon-wildfires-smoke-heat-7d96dbbf5c4339050fb24bbbde6c3b82|titulo=During Brazil’s worst drought, wildfires rage and the Amazon River falls to a record low|publikigita ye=9ma di septembro 2024|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. Ye la 13ma di septembro stato Sao Paulo havis 1752 loki kun incendii, quarople la quanto enrejistrita dum septembro 2023&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Incêndios em SP: estado registra 16 focos ativos neste sábado|url=https://www.metropoles.com/sao-paulo/incendios-em-sp-estado-registra-16-focos-ativos-neste-sabado |editero=Metrópoles|idiomo={{pt}}|publikigita ye=14ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;. Segun INPE, Braziliana instituto por kosmala inquesti, 71,9% de la tota forestala incendii di Sud-Amerika enrejistrita til la 14ma di septembro eventis en Brazilia&lt;ref name=BR1&gt;{{extera ligilo |titulo=Brasil concentra 71,9% das queimadas na América do Sul nas últimas 48h|url=https://agenciabrasil.ebc.com.br/geral/noticia/2024-09/brasil-concentra-719-das-queimadas-na-america-do-sul-nas-ultimas-48h|editero=Agência Brasil|publikigita ye=14ma di septembro 2024&lt;/ref&gt;. La maxim multa incendii en Brazilia eventis pro homal agado, exemple por eliminar sika vejetantaro ante plantaco&lt;ref name=BR1/&gt;. Del incendii en Brazilia, 49% eventis che [[biomo]] Amazonia, 30% che biomo ''[[cerrado]]'', 13,2% che Atlantika foresto, 5,4% che biomo [[Pantanal]], ed 1,9% che biomo [[caatinga]]&lt;ref name=BR1/&gt;. En [[Peru]], prezidantino [[Dina Boluarte]] deklaris urjanteso-stando pro sikeso en tri regioni ye la 18ma di septembro, pos ke 16 personi mortis, e fairi minacis kultivi.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/americas/peru-declares-state-emergency-regions-scorched-by-forest-fires-2024-09-18/|titulo=Peru declares state of emergency in regions scorched by forest fires|idiomo={{en}}|editero=Reuters|publikigita ye=18ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt; En [[Equador]], sikeso faciligis la propago di forestal incendii, qui afektis plu kam 20 mil hektari di foresti. L'alta temperaturi di la sezono desfaciligis kombatar la fairi, nome en montoza regioni&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo= Incendios forestales han afectado más de 20.000 hectáreas en menos de un mes en Ecuador|url=https://www.eluniverso.com/noticias/ecuador/incendios-forestales-han-afectado-mas-de-20000-hectareas-en-menos-de-un-mes-en-ecuador-nota/|idiomo={{es}}|publikigita ye=19ma di septembro 2024|editero=El Universo}}&lt;/ref&gt;.

En septembro eventis la maxim serioza pluvegi ed inundadi en central ed estal [[Europa]] en 30 yari, qui produktabis adminime 26 morti e 11 plusa homi desaparinta til la 20ma di septembro&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240919-flood-hit-region-leaders-to-meet-in-poland-to-discuss-eu-aid|titulo=Flood-hit region leaders to meet in Poland to discuss EU aid|editero=France 24}}&lt;/ref&gt;. Pluvegi afektis [[Austria]], [[Chekia]], [[Germania]], [[Hungaria]], [[Italia]], [[Moldova]], [[Polonia]], [[Rumania]] e [[Slovakia]]. Adminime 250 mil domi afektesis, la maxim multa en [[Chekia]]. En 5 dii, pluvis plu kam 500 mm en Lipová-lázně, vilajo distanta 235 km de [[Praha]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Floods claim more lives as torrential rain pounds central Europe|url=https://www.reuters.com/business/environment/floods-southwest-poland-kill-one-force-evacuations-2024-09-15/|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=15ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;. Ank en semptembro, [[tifono]] ''Yagi'' frapis [[Myanmar]], ed efektigis pluvegi ed inundadi qui produktis adminime 113 morti til la 15ma di septembro.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Myanmar's flooding death toll rises to 113, state media reports |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmars-flooding-death-toll-jumps-74-state-media-reports-2024-09-15/ |editero=Reuters |idiomo={{en}}|publikigita ye=15ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt; En central e westal Afrika, inundadi produktabis plu kam 1000 morti e diplasis centi di mili di homi til la 20ma di septembro.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.cbsnews.com/news/africa-flooding-crocodiles-snakes-floating-among-human-bodies/ |titulo=Deadly flooding in West and Central Africa leaves corpses of crocodiles and snakes floating among human bodies|idiomo={{en}}|editero=CBS News |publikigita ye=20ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt; En [[India]], [[Bangladesh]] e [[Nepal]] anke duras eventar [[musono|musonal]] inundadi dum septembro. Che Indiana stato [[Bihar]], adminime 46 personi, la maxim multa pueri, mortis dronita en riveri pos inundado ye la 26ma di septembro, dum festivalo ''Jivitputrika''. Ye la sama dio, pluvis 275 mm en [[Mumbai]], produktanta adminime 4 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Heavy rains snarl traffic, shut schools in Mumbai and nearby regions|url=https://english.alarabiya.net/News/world/2024/09/26/heavy-rains-paralyze-mumbai-at-least-four-dead- |editero=Al Arabiya|idiomo={{en}} |publikigita ye=26ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;. En [[Nepal]], adminime 38 personi mortis e 29 desaparis inter la 27ma e la 28ma di septembro. La destrukti pro musonal inundadi en la lando augmentabas multe dum recenta yari.

Ye la 27ma di septembro, [[uragano]] ''Helene'' atingis &quot;kategorio 4&quot; che [[skalo Saffir-Simpson]] e frapis [[Usa]]na stati [[Florida]], [[Georgia]], [[Sudal Karolina]] e [[Tennessee]] per venti qui atingis 225 km/h. Lua morto-statistiko til la 28ma di septembro esis 44 homi, de qui 28 en Sudal Karolina e 21 en Georgia.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Dozens dead and millions without power after Helene’s deadly march across southeastern US|editero=AP|idiomo={{en}} |url=https://apnews.com/article/hurricane-helene-florida-georgia-north-carolina-south-carolina-92d5caaafe40644e1db687cf6431395f |publikigita ye=28ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt; Ye la 3ma di oktobro, [[tifono]] Krathon frapis [[Taiwan]], per venti qui atingis 162 km/h. Ol produktis 4 morti e plu kam 700 plusa homi vundita&lt;ref name=BBCTyphoon/&gt; Ye la 5ma di oktobro, uragano ''Milton'' formacesis sur [[gulfo di Mexikia]], e du dii pose ol atingis &quot;kategorio 5&quot; che skalo Saffir-Simpson. Lua venti qui atingis 285 km/h sur la maro. Ante ke ol frapis [[Florida]] ye la 10ma di oktobro, diversa [[tornado|tornadi]] frapis la stato. ''Milton'' atingis Florida kom uragano kategorio 3 ye la 10ma di oktobro. Ol produktis adminime 16 morti en Florida e 2 morti en Mexikia. Ank en oktobro, tropikala tempesto ''Trami'' formacesis weste de [[Guam]] ye la 19ma di oktobro, ed ye la 23ma di oktobro ol frapis urbo Divilacan, en [[Luzon]], [[Filipini]], ed ye la 27ma di oktobro ol atingis [[Da Nang]], en [[Vietnam]]. Til la 28ma di oktobro, la morto-statistiko di la tempesto esis plu kam 124 homi.

Ye la 29ma e la 30ma di oktobro eventis pluvegi qui efektigis inundadi che [[Autonoma Regiono Valencia]], en [[Hispania]]. Segun statistiki de la 30ma di oktobro, adminime 95 personi mortis e doceni di individui restis desaparinta.&lt;ref name=PluvegoHispania/&gt; Ol esas la maxim mortigiva naturala dizastro en la moderna historio di Hispania.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |surnomo=H |nomo=M |publikigita ye=30ma di oktobro 2024 |titulo=La DANA se consolida como el desastre natural más devastador en la historia de España |idiomo={{es}} |url=https://www.diariodesevilla.es/sociedad/dana-tercer-desastre-natural-espana_0_2002691116.html |vidita ye=30ma di oktobro 2024 |editero=Diario de Sevilla}}&lt;/ref&gt; Ye la 31ma di oktobro, [[tifono]] Kong-rey frapis [[Taiwan]]. Kun diametro di plu kam 500 kilometri, ol divenis la maxim granda tifono qua frapis l'insulo en 30 yari.&lt;ref name=BBCTyphoon/&gt; Ordinare, tifona sezono en Taiwan iras de julio til septembro, tamen ca yaro du forta tifonis frapis la lando en oktobro.&lt;ref name=BBCTyphoon/&gt; Ye la 5ma di novembro, tifono ''Yinxing'' frapis la nordo di Filipini, portanta 242,6 mm di pluvo en 24 hori a [[Cagayan]].

Ye la 11ma di novembro, internaciona organizuro ''World Meteorological Organization'' - WMO - publikigis informo, segun quo 2024 esos la maxim varma yaro di la historio depos la komenco di [[industriala revoluciono]]. Segun l'informo, de januaro til septembro 2024 la mezavalora temperaturo di la planeto esis 1,54 gradi [[Celsius]] plu alta kam la mezavalora temperaturi ante la komenco di industriala revoluciono.&lt;ref name=WMO&gt;{{extera ligilo|titulo=2024 is on track to be hottest year on record as warming temporarily hits 1.5°C|url=https://wmo.int/news/media-centre/2024-track-be-hottest-year-record-warming-temporarily-hits-15degc|editero=WMO|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt; La pasinta 10 yari esabas la maxim varma de la historio, e la temperaturi dil oceani augmentabas.&lt;ref name=WMO/&gt; Ye la 11ma di novembro, quar tropikala cikloni esis aktiva sur la nordo di Pacifiko: ''Yinxing'', ''Toraji'', ''Usagi'' e ''Man-yi'', ca lasta lor kom tropikala tempesto. Dum la sequanta dii, ''Man-yi'' plufortigis su, ed ye la 16ma di novembro ol divenis supertifono e frapis provinco Catanduanes, en [[Filipini]], per venti qui atingis 260 km/h, atinganta &quot;kategorio 5&quot; che [[skalo Saffir-Simpson]]&lt;ref name=&quot;Man-yi&quot;/&gt;. ''Man-yi'' frapis Filipini tri dii pos ke tifono ''Usagi'', kategorio 4, frapis Luzon ed altra insuli norde de la lando. Ye la 17ma di novembro, tropikala tempesto ''Sara'' frapis [[Belize]], pos efektigar inundadi en [[Honduras]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.news4jax.com/weather/2024/11/17/tropical-storm-sara-onshore-in-belize-expected-to-weaken/|titulo=Tropical Storm Sara onshore in Belize, expected to weaken|editero=News4Jax|idiomo={{en}}|publikigita ye=17ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;. Ye la 28ma di novembro, [[Indonezia]] informis ke pluvegi transportita da ciklono ''Robyn'' efektigis inundadi e terglitadi an la nordo di [[Sumatra]], e produktis adminime 27 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Landslides in Indonesia's Sumatra kill at least 27, rescuers search for missing|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/landslides-indonesias-sumatra-kill-least-27-rescuers-search-missing-2024-11-28/|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=28ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;. Ank en novembro eventis pluvegi che urbo [[Salvador, Bahia]], an la [[Nord-estala regiono (Brazilia)|Nord-estala regiono]] di Brazilia. Ol esis la maxim pluvoza monato novembro depos 1963: pluvis triople la mezavalora quanto expektata por la tota monato.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/jornal-nacional/noticia/2024/11/27/chuva-recorde-causa-morte-e-prejuizos-em-salvador.ghtml|titulo=Chuva recorde causa morte e prejuízos em Salvador|idiomo={{pt}}|editero=Jornal Nacional|publikigita ye=7ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt; Ye la 7ma di decembro, formacesis tropikala tempesto ''Chido'', qua pose divenis [[ciklono]]. Ol frapis insuli Agaléga en [[Maurico]] ye la 12ma di decembro, insulo [[Mayotte]] ye la 13ma di decembro, e [[Mozambik]] ye la 15ma di decembro. En Mayotte ol produktis adminime 20 morti, kontre ke en Maurico ol produktis adminime 14 morti e 254 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.sudouest.fr/environnement/direct-cyclone-a-mayotte-situation-dramatique-retailleau-attendu-ce-soir-sur-l-ile-suivez-les-infos-de-ce-dimanche-22534449.php |titulo=DIRECT. Cyclone Chido à Mayotte : « certainement plusieurs centaines » de morts, un avion avec du matériel de secours a atterri|editero=Sud Ouest|idiomo={{fr}}|vidita ye=15ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt; Kom tropikala tempesto, lua venti atingis 215 km/h. Pose, kom tropikala ciklono, li atingis 250 km/h. En Mozambik, ol produktis adminime 34 morti.

Ye la 9ma di decembro, komencis granda incendio, surnomizita ''Franklin'', qua produktis granda destruktado di foresti proxim urbo [[Malibu, Kalifornia]]. Incendii en Kalifornia duris til la komenco di 2025. En [[Australia]], fairo-sezono komencis en septembro, ed ye la 24ma di decembro, autoritatozi di la lando mustis imperar l'evakuo di habitanti di rurala regiono Grampians, pos ke 41 mil hektari di la regiono konsumesis da fairo. Ye la 10ma di januaro 2025, publikigesis studio qua montris ke 2024 esis la maxim varma yaro ja enrejistrita. La mezavalora temperaturo di la planeto esis 15,1°C, superiranta per 1,6°C la mezavalora historiala niveli enrejistrita de 1850 til 1900&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=2024 é o ano mais quente já registrado e primeiro a superar limite de 1,5º |url=https://www.uol.com.br/ecoa/ultimas-noticias/2025/01/10/2024-e-ano-mais-quente-ja-registrado-com-16c-alem-do-nivel-pre-industrial.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=10ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.noaa.gov/news/2024-was-worlds-warmest-year-on-record|titulo=2024 was the world’s warmest year on record|editero=NOAA|idiomo={{en}}|publikigita ye=10ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Eventi ==
* [[1ma di januaro]] - [[Egiptia]], [[Etiopia]], [[Iran]], [[Saudi-Arabia]] ed [[Unionita Araba Emirii]] membreskas [[BRICS]].&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |publikigita ye=24ma di agosto 2023 |nomo=Sharma|surnomo=Shweta |titulo=Brics countries agree major expansion as six countries invited to join |url=https://www.independent.co.uk/news/world/africa/brics-2023-summit-new-members-saudi-uae-iran-b2398553.html |vidita ye=24ma di agosto 2023 |editero=The Independent |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di januaro - [[Ter-tremo]] kun forteso 7,6 che [[skalo di Richter]] frapas la centro e la nordo di [[Japonia]], e produktas plu kam 100 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/1/6/japan-earthquake-death-toll-crosses-100|titulo=Japan earthquake death toll crosses 100|editero=Al Jazeera|publikigita ye=6ma di januaro 2024|idiomo={{en}}|vidita ye=6ma di januaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di januaro - [[Etiopia]] anuncas pakto kun [[Somalilando]] pri uzo dil portuo di [[Berbera]], e divenos l'unesma lando agnoskanta la nedependo di ca regiono.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/africa/landlocked-ethiopia-signs-pact-use-somalilands-red-sea-port-2024-01-01/|titulo=Ethiopia signs pact to use Somaliland's Red Sea port|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=1ma di januaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di januaro - Pos kapitulaco, [[Republiko Arcah]] oficale cesas existar, segun dekreto dal prezidanto [[Samvel Shahramanyan]], e la regiono durigas apartenar ad [[Azerbaijan]].
* [[2ma di januaro]] - En [[Japonia]], aviono [[Airbus A350]] de kompanio ''Japan Airlines'' kolizionas kontre aviono di rivala patroliado che [[aeroportuo]] Haneda, [[Tokyo]], ed incendias komplete. Omna 379 pasajeri e kruani del Airbus sucesas eskapar de flami, tamen 5 kruani de patrolio-aviono mortas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nbcnews.com/news/world/plane-fire-japan-haneda-airport-rcna131827|titulo=Plane engulfed in flames at Japan airport after collision kills 5|editero=NBC News|publikigita ye=2ma di januaro 2024|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[3ma di januaro]] - Duopla atako per bombo en [[Kerman]], [[Iran]], dum ceremonio por rimemorigar l'asasino di generalo Qasem Soleimani eventinta en 2020, produktas 84 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |publikigita ye=4ma di januaro 2024 |titulo=Iran revises down death toll from Kerman attacks to 84 |url=https://english.news.cn/20240104/ed1335c7dfee41e58fa8d1a3ac3e0717/c.html|idiomo={{en}}|editero=Xinhua}}&lt;/ref&gt;
* [[4ma di januaro]] - Rusa prezidanto [[Vladimir Putin]] lansas dekreto qua grantas Rusa civitaneso a stranjeri qui luktas alonge Rusa armeo kontre [[Ukraina]]ni, e lia familii.
* [[7ma di januaro]] - En [[Bangladesh]] eventas parlamental elekti, kun la partopreno di nur 41,8% ek l'individui apta a votar. Partiso ''Ligo Awami'' de chefministrino [[Sheikh Hasina Wazed]] vinkas 222 ek la 300 sidili del parlamento.
* [[8ma di januaro]] - [[Usa]] lansas [[kosmoprobilo]] ''Peregrine Mission One'' vers la [[Luno]]. To esas l'unesma lunala misiono depos olta di programo ''Apollo''.
* 8ma di januaro - [[Invado di Ukraina da Rusia (2023)|Invado di Ukraina da Rusia]]: Rusia lansas atako kun 38 fuzei e [[senpilotist aviacilo|senpilotist aviacili]] kontre provinci Dnipropetrovsk, Kharkiv, Khmelnytskyi e Zaporizhzhia, e produktas adminime 4 morti e 38 plusa homi vundita.
* [[9ma di januaro]] - En [[Equador]] deklaresas urjanteso-stando pos ke drogo-komercisto José Adolfo Macías Villamar eskapas de karcero. La deklaro efektigas violentoza respondo de organizita krimino, qua lansas serio di ataki, kapto di gajo-homi, invado di televiziono-staciono en [[Guayaquil]] dum transmisado di programo, e konflikti inter policisti e kriministi. La situaciono plumaleskas, e prezidanto [[Daniel Noboa]] dekretas ke 22 kriminal organizuri esas [[terorismo|terorista]] organizuri.
* [[13ma di januaro]] - Terglitado en El Carmen de Atrato, [[Kolumbia]], produktas 34 morti e vundas adminime 35 plusa homi.
* [[14ma di januaro]] - Rejino [[Margrethe la 2ma di Dania|Margrethe la 2ma]] abdikas la krono di [[Dania]] kande el kompleteskas 52-yara regno. Elua filiulo Frederik asumas la krono kom [[Frederik la 10ma di Dania]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo |publikigita ye=14ma di januaro 2024 |titulo=Her er kong Frederiks valgsprog – TV 2 |url=https://nyheder.tv2.dk/2024-01-14-her-er-kong-frederiks-valgsprog|editero=nyheder.tv2.dk |idiomo={{da}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[15ma di januaro]] - [[Bernardo Arévalo]] divenas prezidanto di [[Guatemala]].
* 15ma di januaro - [[Nauru]] establisas diplomacala relati kun [[Popul-Republiko Chinia]] e revokas lua agnosko di [[Republiko Chinia]].
* [[19ma di januaro]] - [[Japonia]]na [[kosmoprobilo]] ''SLIM'' sucese terovenas sur [[Luno|lunala surfaco]].
* [[22ma di januaro]] - En [[India]], [[Hinduismo|Hindua]] templo inauguresas en Ayodhya, [[Uttar Pradesh]], ube ante existis [[moskeo]] Babri Masjid, demolisita en 1992 da turbo di Hindua nacionalisti.
* [[23ma di januaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.1 che [[skalo di Richter]] frapas komtio Uqturpan, [[Regiono autonoma Xinjiang Weiwuer|Xinjiang]], [[Popul-Republiko Chinia]], produktas 3 morti e 5 plusa homi vundita.
* 23ma di januaro - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: adminime 18 civili mortas e cirkume 130 plusa homi vundesas pro ataki per fuzei [[Rusia|Rusa]] kontre [[Kyiv]] e [[Kharkiv]].
* [[24ma di januaro]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: Ukraina abatas aviono [[Ilyushin Il-76]] Rusa transportanta 65 enkarcerigita soldati [[Ukraina]]na, 6 kruani e 3 altra individui. Omna 76 personi en nave mortas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2024/01/24/aviao-militar-russo-cai.htm |titulo=Ucrânia derruba avião militar russo e mata 74 pessoas em Belgorod|editero=UOL|publikigita ye=24ma di januaro 2024|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[3ma di februaro]] - [[Chili]] deklaras urjanteso-stando pos ke adminime 51 personi mortis e centi de altri reportesis desaparinta dum granda incendii, proxim [[Valparaíso]] e [[Viña del Mar]]. Plu kam 1100 konstrukturi esas destruktita.
* 3ma di februaro - Senpilotist aviacili de [[Ukraina]] atakas petrolo-refinerio en [[provinco Volgograd]], [[Rusia]].
* [[6ma di februaro]] - Ter-glitado en Maco, [[Davao de Oro]], [[Filipini]], produktas adminime 54 morti, e 63 plusa homi desaparinta.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Death toll rises to 54 in southern Philippines landslide |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/2/11/death-toll-rises-to-54-in-southern-philippines-landslide |vidita ye=11ma di februaro 2024|editero=Al Jazeera |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 6ma di februaro - En [[Mogadishu]], [[Somalia]], 10 personi mortas e cirkume 20 plusa homi vundesas kande 4 bombi explozas che merkato Bakara, la maxim granda dil urbo.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/2/6/ten-dead-20-others-injured-in-multiple-blasts-in-market-in-somali-capital|titulo=Ten dead, 20 others injured in multiple blasts in market in Somali capital|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=6ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[11ma di februaro]] - En [[Finlando]], ex-chefministro [[Alexander Stubb]] vinkas prezidantal elekto.
* [[21ma di februaro]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: Adminime 60 Rusa soldati mortas dum aeral atako en loko por entreno di trupi en [[Donetsk]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-68358008 |titulo=Ukraine war: Dozens of Russian troops 'die in air strike'|editero=BBC News|idiomo={{en}}|publikigita ye=21ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[29ma di februaro]] - Adminime 112 personi mortas e centi de plusa homi vundesas kande [[Israel]]an armeo pafas kontre grupo vartanta nutrivi en [[Gaza]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/internacional/israel-abre-fogo-mata-e-fere-centenas-que-esperavam-por-comida-em-gaza/|titulo=Israel abre fogo, mata ao menos 112 e fere centenas que esperavam por comida em Gaza, diz Ministério da Saúde palestino|idiomo= {{pt}}|editero=CNN|publikigita ye=29ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;.
* [[2ma di marto]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: 3 personi mortas e plusa 8 homi vundesas kande [[senpilotist aviacilo]] Rusa atakas apartamento en [[Odesa]], [[Ukraina]].
* [[7ma di marto]] - [[Suedia]] membreskas [[NATO]].
* [[17ma di marto]] - [[Rusia|Rusa]] prezidanto [[Vladimir Putin]] rielektesas 5esma-foye per 87% ek la voti.
* [[21ma di marto]] - [[Europana Konsilistaro]] konkordas pri diskutar membresko di [[Bosnia e Herzegovina]] che [[Europana Uniono]].
* [[22ma di marto]] - Atako per pafado che spektaklo-domo ''Crocus City Hall'' en [[Moskva]], [[Rusia]], produktas adminime 137 morti e 182 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2024/03/22/tiroteio-e-explosoes-deixam-12-mortos-em-casa-de-espetaculos-na-russia.htm|titulo=Tiroteio e explosões deixam ao menos 40 mortos em casa de shows na Rússia|idiomo={{pt}} |editero=UOL|publikigita ye=22ma di marto 2024}}&lt;/ref&gt;
* 22ma di marto - En [[Nijer]], adminime 23 soldati mortas, plusa 17 vundesas e 34 altri desasparas pos embusko da jihadista grupo en Teguey, regiono Tillabéri, weste de la lando. Segun militisti Nijerana, 30 jihadisti anke mortis.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Terrorists Ambush Nigerien Soldiers Near Mali, Burkina Faso Border, Kill 23; 34 Others Unaccounted For|url=https://saharareporters.com/2024/03/22/terrorists-ambush-nigerien-soldiers-near-mali-burkina-faso-border-kill-23-34-others|editero=Sahara Reporters|idiomo={{en}}|publikigita ye=22ma di marto 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[25ma di marto]] - [[Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni]] aprobas apelo pri nemediata [[pafo-ceso]] en [[Gaza]] e demandanta nemediata liberigo di gajo-homi.
* [[26ma di marto]] - Navo kolizionas kontre ponto super fluvio Patapsco en [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Usa]]. La 3-kma ponto krulas, vehili falas en la fluvio, e 6 personi desaparas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Ponte desaba após colisão de navio cargueiro nos EUA: Guarda Costeira diz que 6 vítimas estariam mortas|url=https://www.bbc.com/portuguese/articles/cp9exyywjdvo|editero=BBC News Brasil|idiomo={{pt}}|publikigita ye=26ma di marto 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[27ma di marto]] - Domo di Reprezentanti di [[Tailando]] aprobas lego agnoskanta samasexua mariajo per 400 voti kontre 10.
* [[28ma di marto]] - [[Ciklono]] ''Gamane'' frapas [[Madagaskar]] e produktas adminime 11 morti e serioza inundadi.
* [[29ma di marto]] - Aeral atako [[Israel]]ana kontre l'aeroportuo di [[Aleppo]], [[Siria]], mortigas 38 Siriana soldati.
* [[1ma di aprilo]] - [[Israel]] bombardas [[Iran]]ana ambasadeyo en [[Damaskus]], mortiganta 16 personi.
* [[2ma di aprilo]] - Fairo dum labori por rinovigo di noktoklubo en [[Istanbul]], [[Turkia]], produktas 29 morti ed 8 plusa homi vundita.
* [[3ma di aprilo]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7,4 che [[skalo di Richter]] frapas l'esto di [[Taiwan]].
* [[5ma di aprilo]] - Polico di [[Equador]] invadas [[Mexikia]]n ambasadeyo en [[Quito]], por arestar ex-viceprezidanto Jorge Glas, qua recevabis politikala refujo. To violacas la konvenciono di Wien pri diplomacala relati, e Mexikia e [[Nikaragua]] ruptas relati kun Equador.
* 5ma di aprilo - Krulo dil [[aquobarilo]] Orsk, sur [[fluvio Ural]], produktas 5 morti, ed efektigas plu kam 1,2 miliard [[rublo di Rusia|Rubli]] domaji.
* [[7ma di aprilo]] - [[Paromo]] sinkas en [[Mozambik]], produktanta plu kam 100 morti.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=Mozambique ferry disaster kills more than 90—officials |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-68758345 |editero=BBC News|idiomo={{en}}|autoro=Jose Tembe, Natasha Booty, Ido Vock |publikigita ye=8ma di aprilo 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di aprilo]] - Pos renunco di [[Leo Varadkar]], [[Simon Harris]] divenas la maxim yuna chefministro (''Taoiseach'') di [[Republiko Irlando]].
* [[13ma di aprilo]] - [[Iran]] atakas [[Israel]] per [[senpilotist aviacilo|senpilotisti aviacili]], pos ke Israel bombardis Iranan ambasadeyo en [[Damaskus]] dum la komenco di la monato.
* [[16ma di aprilo]] - Adminime 32 personi mortas pro pluvegi en la regiono di [[Persiana gulfo]], qui efektigas rapida inundadi.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Dubai airport chaos as UAE and Oman reel from deadly storms|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-68831408}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di mayo]] - [[Gordana Siljanovska-Davkova]] divenas l'unesma prezidantino di [[Norda Makedonia]], pos ke centra-sinistrana partisi perdas l'elekti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/north-macedonia-election-corruption-european-union-bulgaria-ac12182171ed7d46f160feeb469c7aa4 |titulo=North Macedonia elects first woman president as center-left incumbents suffer historic losses|editero=AP|idiomo={{en}}|publikigita ye=8ma di mayo 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[15ma di mayo]] - [[Robert Fico]], chefministro di [[Slovakia]], subisas atento per pafo dum renkontro kun suporteri che urbo Handlová&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=VÍDEO: Robert Fico, primeiro-ministro da Eslováquia, é baleado na rua; estado de saúde é crítico, com risco de vida|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2024/05/15/primeiro-ministro-da-eslovaquia-e-baleado-e-levado-ao-hospital-diz-imprensa-local.ghtml|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=15ma di mayo 2024}}&lt;/ref&gt;.
* [[22ma di mayo]] - [[Norvegia]], [[Hispania]] e [[Republiko Irlando]] agnoskas [[Palestinana stato]].
* [[24ma di mayo]] - Ter-glitado en [[Papua-Nova-Guinea]] produktas adminime 2 mil morti e cirkume 670 plusa homi desaparinta.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|autoro=Redação Terra|url=https://www.terra.com.br/planeta/papua-nova-guine-deslizamento-deixou-ao-menos-2-mil-mortos-segundo-autoridades,a7c39939e7645748ee91bf8510513d07uowe36ya.html|titulo=Papua-Nova Guiné: deslizamento deixou ao menos 2 mil mortos, segundo autoridades|publikigita ye=27ma di mayo 2024|editero=Terra}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di junio]] - En [[Mexikia]] eventas prezidantal elekti, e [[Claudia Sheinbaum]], kandidatino suportita dal prezidanto [[Andrés Manuel López Obrador]], elektesas kom l'unesma prezidantino di la lando.
* [[12ma di junio]] - En [[Kuwait-Urbo]], incendio che lojeyo por exterlandana laboristi produktas 50 morti e 40 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2024/06/13/incendio-no-kuwait-deixa-50-mortos-a-maioria-indianos.htm|titulo=Incêndio no Kuwait deixa 50 mortos, a maioria indianos |editero=UOL (de AFP)|idiomo={{pt}}|publikigita ye=13ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[24ma di junio]] - En [[Huwasong]], provinco [[Kyonki]], [[Sud-Korea]], incendio che fabrikerio di baterii ek [[litio]] produktas 22 morti e 2 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/about-20-bodies-found-after-fire-south-korea-battery-plant-yonhap-reports-2024-06-24/|titulo=Blaze at South Korea lithium battery plant kills 22 workers|editero=Reuters|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di junio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[25ma di junio]] - Mili di demonstreri atakas e brulas [[Kenia]]na parlamento en [[Nairobi]], e 19 personi mortas, e 200 plusa homi vundesas. Plu kam 130 plusa homi arestesas da polico dum konflikti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/6/21/at-least-200-injured-100-arrested-in-kenya-tax-protests-rights-groups|titulo=At least 200 injured, 100 arrested in Kenya tax protests: Rights groups |idiomo={{en}}|editero=Al Jazeera|publikigita ye=23ma di junio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di junio]] - En [[Bolivia]], militisti invadas prezidantala palaco en [[La Paz]] probanta sensucese facar [[stato-stroko]]. La komandinto di sediciva militisti, generalo Juan José Zúñiga, arestesas. Entote 12 civili vundesas e 21 militisti arestesas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Bolivian general arrested and accused of coup after dramatic showdown with president|url=https://www.cnn.com/2024/06/26/americas/bolivia-coup-attempt-claims-intl-latam/index.html|editero=CNN|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di junio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di julio]] - En Hathras, [[Uttar Pradesh]], [[India]], fugo-paniko dum religioza festo produktas 123 morti.
* 2ma di julio - En [[Nederlando]], [[Dick Schoof]] divenas chefministro.
* [[4ma di julio]] - Eventas parlamental elekti che [[Unionita Rejio]]. Konservemi vinkesas da Laboristi unesmafoye depos 2005 en [[Anglia]], ed unesmafoye depos 2010 en [[Skotia]].
* [[5ma di julio]] - [[Volkano|Volkani]] [[Etna]] e Stromboli eruptas en [[Italia]]na insulo [[Sicilia]], e l'aeroportuo Catania-Fontarossa mustas klozesar.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/7/5/sicily-closes-airport-as-etna-and-stromboli-volcanoes-erupt|titulo=Sicily closes airport as Etna and Stromboli volcanoes erupt|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=5ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;
* 5ma di julio - [[Keir Starmer]], de Laboristala partiso, divenas chefministro dil [[Unionita Rejio]].
* [[13ma di julio]] - [[Donald Trump]] subisas atento kontre ilua vivo kande diskursanta kom kandidato a prezidanteso di [[Usa]] en Butler, [[Pensilvania]]. Trump vundesas en lua dextra orelo, e l'atakero, Thomas Matthew Crooks, mortigesas da un ek la membri di Usana Sekreta Servado.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/live/2024/07/13/us/biden-trump-election|titulo=Trump is Safe After Assassination Atempt; Suspected Gunman is Dead|editero=The New York Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=13ma di julio 2024|vidita ye=31ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di julio]] - Falio en aktualigo di sekureso-programo developita da Usana kompanio ''CrowdStrike Inc.'' por [[Microsoft]] produktas disrupto en la funcionado di cirkume 8,5 milion [[komputatoro|komputatori]]* qui uzas [[funcionanta sistemo]] ''[[Microsoft Windows]]''. La falio, qua kreis tale nomizita &quot;blua skreno di la morto&quot; afektis komputatori en [[aeroportuo|aeroportui]], [[banko|banki]], [[hospitalo|hospitali]] e televiziono-kanali.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/economia/negocios/microsoft-apagao-cibernetico-paralisou-85-milhoes-de-dispositivos/|titulo=Microsoft: apagão cibernético paralisou 8,5 milhões de dispositivos|editero=CNN|idiomo={{pt}}|publikigita ye=20ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[21ma di julio]] - Pro saneso-motivi, [[Joe Biden]] decidas renuncar lua kandidateso a rielekto por prezidanto di Usa.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2024/07/21/us/politics/biden-drops-out.html|titulo=Biden Drops Out of Race, Scrambling the Campaign for the White House|editero=The New York Times|publikigita ye=21ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di julio]] - Terglitadi produktas 229 morti en Geze Gofa, [[Etiopia]].
* [[26ma di julio]] - En [[Francia]], kriminoza incendii afektas ferovoyala transporto, nome per [[treno di granda rapideso|treni di granda rapideso]] ante l'inauguro-ceremonio dil [[Olimpiala Ludi en Paris, 2024|Olimpiala Ludi en Paris]].
* [[28ma di julio]] - En [[Venezuela]], [[Nicolás Maduro]] deklaras sua vinko en prezidantal elekto, tamen kelka [[Sud-Amerika]]na landi ne agnoskas to. Konseque, Venezuelana guvernerio suspendas diplomacala relati kun li.
* [[4ma di agosto]] - En [[Bangladesh]], chefministrino [[Sheikh Hasina Wazed]] anuncas elua renunco pos intensa populala protesti.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |editero=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/05/bangladesh-hasina-student-protest-quota-violence/463cd814-52e8-11ef-9a60-5b6e8b4da7c0_story.html |titulo=Bangladesh's PM resigns and flees country as protesters storm her residence capping weeks of unrest |publikigita ye=5ma di agosto 2024 |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di agosto]] - Aviono [[ATR 72]] de Braziliana kompanio ''Voepass Linhas Aéreas'' falas proxim rezidal areo che municipo [[Vinhedo]], [[Sao Paulo (stato)|stato Sao Paulo]], e nulu ek la 62 personi en nave transvivas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/sp/campinas-regiao/noticia/2024/08/09/acidente-aviao-vinhedo.ghtml|titulo=Avião com 62 pessoas a bordo cai em Vinhedo e não há sobreviventes|editero=G1 |idiomo={{pt}}|publikigita ye=9ma di agosto 2024|vidita ye=11ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[11ma di agosto]] - [[Ukraina]]na prezidanto [[Volodimir Olexandrovich Zelenskiy|Volodimir Zelenskiy]] anuncas ke Ukrainan armeo komencabis atako che [[provinco Kursk]], en [[Rusia]]. Ye la sama dio, Rusia anuncas ke 76 mil personi evakuesis de la regiono.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |publikigita ye=11ma di agosto 2024|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cze5n6w06j3t|titulo=Zelensky confirms troops fighting inside Russia as Ukraine hit in overnight attack|editero=BBC News|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[12ma di agosto]] - [[NASA]] anuncas ke datumi kolektita da kosmosondilo ''InSight'' konfirmis l'existo di liquida [[aquo]] en [[Marso]], de 10 til 20 km sub la surfaco&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/articles/czxl849j77ko|titulo=Reservoir of liquid water found deep in Martian rocks|idiomo={{en}}|editero=BBC News|publikigita ye=12ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;.
* [[15ma di agosto]] - Sekureso-servado di [[Ukraina]] arestas 102 militisti [[Rusia|Rusa]] kom militala kaptiti, pos ke li kapitulacas&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-15/ukraine-reports-largest-surrender-by-russian-troops-of-the-war|titulo=Ukraine claims the War's Largest Surrender of Russian Troops|editero=Bloomberg|publikigita ye=15ma di agosto 2024|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[17ma di agosto]] - Malgre nekompleta, [[Nusantara]] inauguresas kom chefurbo di [[Indonezia]]. La ceremonio homajanta la nedependo di la lando unesmafoye eventas en la nova chefurbo&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro|titulo=Indonesia holds unfinished future capital’s first Independence Day ceremony |url=https://apnews.com/article/indonesia-widodo-new-capital-nusantara-43641d95d2d88caeda772c87dffc0f23|editero=Associated Press|autoro=Achmad Ibrahim, Edna Tarigan |idiomo={{en}}|publikigita ye=17ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;.
* 17ma di agosto - [[Milito en Sudan (2023)|Milito en Sudan]]: En Galgani, [[Sudan]], adminime 85 personi mortas dum kriminoza incendii e spoliado meze tumulto, pos atako da paramilitisti* de la Trupi por Rapida Atako.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Sudan’s paramilitary fighters killed 85 people in an attack on a central village, residents say|url=https://apnews.com/article/sudan-war-rsf-village-galgani-0e63ef15da694a558934ad2b32d6cc9b#|publikigita ye=17ma di agosto 2024|idiomo={{en}}|editero=AP}}&lt;/ref&gt;
* [[21ma di agosto]] - En [[Iran]], omnibuso transportanta [[Pakistan]]ana shia pilgrimanti qui iris a pilgrimo Arba'in en [[Karbala]], [[Irak]], kolizionas e renversas, produktanta 28 morti e 23 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/28-killed-23-injured-bus-accident-carrying-pakistani-pilgrims-iran-isna-reports-2024-08-21/|titulo=Pakistani pilgrim bus overturns, killing 28, injuring 23 in Iran |editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=21ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di agosto]] - En Shiroro, [[Nigeria]], 13 farmisti mortigesas dum atako atribuita a grupo [[Boko Haram]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.barrons.com/news/suspected-boko-haram-gunmen-kill-13-farmers-in-nigeria-3535096d|titulo=Suspected Boko Haram Gunmen Kill 13 Farmers In Nigeria|editero=Barron's|publikigita ye=22ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[28ma di agosto]] til la [[8ma di septembro]] - [[Paralimpiala Ludi]] eventas en [[Paris]].
* [[29ma di agosto]] - [[Ciklono]] ''Shanshan'' frapas prefektio Kagoshima en [[Kyushu]], [[Japonia]], per venti qui atingis 215 km/h. Adminime 3 personi mortas, e plu kam 250 mil rezideyi privacesas di elektro. [[Toyota]] e [[Nissan]] suspendas produktado en fabrikerii di la regiono.
* [[2ma di septembro|2ma di septembro-19ma di decembro]] - [[Proceso pro violaci di Mazan]] en Francia.
* [[2ma di septembro]] - Supera Korto di Brazilia decidas blokusar interretala platformo ''X'' (olim [[Twitter]]) pos diversa demandi, ignorita da platformo, por removar kontenaji kalumnioza e falsa novaji, e pos ke [[Elon Musk]] refuzis indikar reprezentanto legala di la platformo en [[Brazilia]].
* 17ma til la 18ma di septembro - Per du ciberataki*, 32 personi mortigesas e 3200 plusa homi vundesas kande [[personserchili|mesajili]] e komunikili uzita da membri de [[Hezbollah]] explozas. On judikas ke la Sekreta Servado di [[Israel]] esis l'exekutanto dil ciberataki*.
* [[21ma di septembro]] - Adminime 51 personi mortas e 20 plusa homi vundesas pro explozo en mineyo di [[karbono]] proxim Tabas, [[Iran]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2024/09/22/explosao-mina-carvao-ira-deixa-mortos-e-feridos.ghtml|titulo=Explosão em mina de carvão no Irã deixa 51 mortos e 20 feridos|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=22ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;.
* [[27ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Helena'' frapas [[Usa]]na stati [[Florida]], [[Georgia]], [[Sudal Karolina]] e [[Tennessee]] per venti qui atingis 225 km/h, produktanta adminime 40 morti e lasanta plu kam 4 milion domi ed entraprezi sen elektro.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Furacão Helene deixa 40 mortos nos EUA e 4 milhões sem energia na costa leste|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2024/09/furacao-helene-deixa-3-mortos-nos-eua-e-e-rebaixado-para-tempestade-tropical.shtml|editero=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=28ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 27ma di septembro - [[Israel]]an avioni bombardas [[Beirut]], [[Libano]], produktanta adminime 6 morti e vundanta 91 plusa homi.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/27/several-explosions-in-beirut-as-israel-says-it-attacked-hezbollah-hq|titulo=Waves of explosions rock Beirut as Israel says it attacked Hezbollah HQ|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di septembro]] - [[Unionita Rejio]] divenas l'unesma lando de [[G7]] qua eliminas komplete l'uzo di [[karbono]] por produktar [[elektro]], pos 142-yar-uzo.
* [[1ma di oktobro]] - Du [[Palestinana stato|Palestinani]] pafas kontre pediranti en [[Jaffa]], [[Israel]] e produktas adminime 7 morti e 17 plusa homi vundita.
* [[3ma di oktobro]] - Batelo kulbutas che [[lago Kivu]], en [[Demokratial Republiko Kongo]], ed adminime 78 personi dronas su.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=At least 78 people killed after boat capsizes in DRC|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/10/3/at-least-78-people-killed-after-boat-capsizes-in-drc|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=3ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[4ma di oktobro]] - Inundadi e terglitadi en Jablanica, [[Bosnia e Herzegovina]], produktas 16 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Bosnia hit by heavy floods and landslides, killing at least 16 people|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/10/4/bosnia-hit-by-heavy-floods-after-rainstorms-several-people-killed|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=4ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di oktobro]] - Adminime 10 personi mortas pro [[tornado|tornadi]] efektigita da [[uragano]] ''Milton'' en Usana stato [[Florida]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/us/hurricane-milton-weakens-it-marches-across-central-florida-homes-destroyed-2024-10-10/|titulo=Hurricane Milton leaves at least 10 dead, millions without power in Florida|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[20ma di oktobro]] - Eventas plebicito en [[Moldova]], questionanta se la [[konstituco]] di la lando mustus modifikesar por ke la lando adherez al [[Europana Uniono]], ed &quot;yes&quot; recevas 50,38% ek la voti.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |publikigita ye=21ma di oktobro 2024|titulo=Reacție în tabara Maiei Sandu, după rezultatul pe muchie de cuţit la referendumul din Republica Moldova: &quot;O victorie la limită este tot o victorie&quot; - HotNews.ro |url=https://hotnews.ro/reactie-in-tabara-maiei-sandu-dupa-rezultatul-pe-muchie-de-cutit-la-referendumul-din-republica-moldova-o-victorie-la-limita-este-tot-o-victorie-1817806 |vidita ye= 22ma di oktobro 2024|idiomo={{ro}}}}&lt;/ref&gt;
* [[24ma di oktobro]] - Tropikala tempesto ''Trami'' frapas la nordo di [[Luzon]], [[Filipini]], e produktas adminime 76 morti. Adminime plusa {{formatnum:320000}} personi mustas evakuesar.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/10/25/dozens-killed-as-tropical-storm-trami-batters-the-philippines |titulo=At least 76 killed as Tropical Storm Trami batters the Philippines|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=25ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[25ma di oktobro]] - Avional aktaki [[Israel]]ana an la nordo di [[Gaza]] produktas 72 morti, inkluzinte adminime 38 personi en [[Khan Younis]].
* [[26ma di oktobro]] - [[Israel]] lansas aeral atako noktala kontre [[Iran]]. Iranana statala komunikilaro raportas explozi en [[Tehran]] e [[Karaj]], e la morto di 4 soldati.
* [[27ma di oktobro]] - En [[Uruguay]] eventas general elekti por la Chambro di Reprezentanti, Senato, e l'unesma votado por prezidanto. Centro-sinistrana koalisuro ''Frente Amplio'' recevas 43,94% ek la voti, kontre ke centro-dextrana partiso ''Partido Nacional'' recevas 26,77% de la voti por la Chambro di Reprezentanti, e 28,15% de la voti por Senato. [[Yamandú Orsi]], de ''Frente Amplio'', disputos kontre Álvaro Delgado, de ''Partido Nacional''.
* [[29ma di oktobro]] - Adminime 93 Palestinani mortigesas e 40 restas desaparinta pos aeral atako [[Israel]]ana kontre rezidala edifico en [[Beit Lahia]], norde de [[Gaza-strio]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/10/29/israel-pounds-north-gaza-lebanons-east-killing-over-100-people|titulo=Israeli strikes reportedly kill more than 150 in northern Gaza and Lebanon|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=29ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;.
* [[30ma di oktobro]] - Adminime 95 personi mortas e doceni desaparas pos severa inundadi che [[Autonoma Regiono Valencia]], en [[Hispania]].&lt;ref name=PluvegoHispania&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2024/10/30/chuvas-mortes-valencia.htm |titulo=Enchente na Espanha deixa 95 mortos, desaparecidos e rastros de destruição|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=30ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[31ma di oktobro]] - [[tifono]] Kong-rey frapas [[Taiwan]]. Kun diametro di plu kam 500 kilometri, ol divenis la maxim granda tifono qua frapis la insulo en 30 yari.&lt;ref name=BBCTyphoon&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/articles/c93qlxv594zo |titulo=Typhoon Kong-rey makes landfall in Taiwan|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=31ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 31ma di oktobro - [[Nord-Korea]] lansas balistikala [[misilo]] kun kapaceso por atingar Usana teritorio.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=North Korea launches a new intercontinental ballistic missile designed to threaten US|editero=AP|idiomo={{en}}|url=https://apnews.com/article/north-korea-missile-launch-377c07eac46ad41bda0d4445df6f51d5|publikigita ye=31ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di novembro]] - [[India]]na soldati mortigas tri rebeli en du separita pafadi en Anantnag, [[Jammu e Kashmir]]. Dum la pafadi, 4 soldati vundesas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://apnews.com/article/kashmir-india-pakistan-gunfight-insurgency-f52a3b971a1c70652045472361b0d3c0|titulo=Indian troops kill 3 suspected rebels in disputed Kashmir |editero=AP|idiomo={{en}}|publikigita ye=2ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[5ma di novembro]] - Eventas prezidantal elekto en [[Usa]], e [[Donald Trump]] vinkas ol. Depos 1892, to esas la duesma foyo en la historio di Usa ke ula kandidato elektesas prezidanto duesmafoye nesequante.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Trump wins the US Presidency|editero= AP News|publikigita ye=6ma di novembro 2024|url=https://apnews.com/live/trump-harris-election-updates-11-5-2024|idiomo={{en}}|vidita ye=6ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di novembro]] - [[Israel|Anti-israelana]] sedicii ed ataki kontre [[Israel|Israelana]] futbal-klubo en [[Amsterdam]] produktas mondo-vast indigneso.
* [[7ma di novembro]] - [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|Invado di Ukraina da Rusia]]: Atako per &quot;inteligenta bombi&quot; Rusa en rezidal areo di [[Zaporijjia]], [[Ukraina]], produktas 4 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=https://www.reuters.com/world/europe/russian-attack-ukraines-zaporizhzhia-damages-oncology-ward-kills-four-2024-11-07/|url=Russian attack on Ukraine's Zaporizhzhia damages oncology ward, kills four|editero=Reuters|idiomo={{en}} |publikigita ye=7ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di novembro]] - Suocidant-atako per bombo che ferovoyala staciono di [[Quetta]], [[Balochistan]], [[Pakistan]], produktas adminime 26 morti. L'atento organizesis dal Armeo por Liberigo di Balochistan, unesmafoye an la centrala quartero di Quetta.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=‘Bloodbath’: Railway station bombing in Quetta, Pakistan leaves 26 dead|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/11/9/bloodbath-railway-station-bombing-in-quetta-pakistan-leaves-26-dead|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=9ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[12ma di novembro]] - Adminime 14 personi mortas e 15 plusa homi vundesas pro [[Israel]]an aeral atako en Ain Yaaqoub, norda [[Libano]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/11/12/israeli-attack-on-town-in-lebanons-far-north-kills-14-people-mayor|titulo=Israeli attack on town in Lebanon’s far north kills 14 people: Mayor|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=12ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di novembro]] - Aeral atako [[Israel]]ana an suda [[Beirut]], [[Libano]], produktas adminime 6 morti e 15 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Ataque israelense em Beirute deixa seis mortos |url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2024/11/13/ataque-israelense-no-sul-de-beirute-deixa-seis-mortos.htm|autoro=AFP|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=13ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 13ma di novembro - Che urbo [[Brasília]], individuo lansas du rudimenta bombi facita ek piroteknaji kontre l'edifico di la [[Suprega Federala Tribunalo]] di [[Brazilia]] e kontre statuo avan ol. Pose ilu suocidas, exploziganta piroteknaji kontre lua kapo.
* [[14ma di novembro]] - Che urbo [[Chancay]], [[Peru]], inauguresas granda [[portuo]] kun financala koloko Chiniana, kun skopo faciligar la komerco kun [[Popul-Republiko Chinia]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.infobae.com/peru/2024/11/14/no-todo-es-celebracion-en-chancay-inauguracion-del-megapuerto-se-contrapone-a-la-realidad-social-de-la-ciudad/|titulo=No todo es celebración en Chancay: inauguración del megapuerto se contrapone a la realidad social de la ciudad|editero=Infobae|idiomo={{es}}|publikigita ye=14ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di novembro]] - Tropikala tempesto ''Man-yi divenas tifono &quot;kategorio 5&quot; che [[skalo Saffir-Simpson]], frapanta provinco Catanduanes, en [[Filipini]], per venti qui atingis 260 km/h.&lt;ref name=&quot;Man-yi&quot;&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/rfi/2024/11/16/filipinas-enfrentam-sexta-tempestade-em-um-mes-supertufao-man-yi-provoca-ondas-de-14-metros.htm|titulo=Supertufão leva ondas de 14 m para Filipinas,  é a 6ª tempestade em um mês|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=16ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 16ma di novembro - [[Arjentinia]] imperas l'aresto di 61 [[Brazilia]]ni vivanta en la lando, akuzita pri partopreno en l'atako kontre Braziliana Kongreso e la Supera Tribunalo Federala ye la 8ma di januaro 2023.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nacion.com/el-mundo/politica/justicia-argentina-ordena-detencion-de-61/HTY5TEP2QJAXTGVABWQ7CO4QUQ/story/|titulo=Justicia argentina ordena detención de 61 brasileños por asalto a la Plaza de los Tres poderes en 2023|editero=La Nación|idiomo={{es}}|publikigita ye=16ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[21ma di novembro]] - [[Internaciona kriminala korto]] lansas arest-impero kontre [[Israel]]ana chefministro [[Benjamin Netanyahu]], Israelana ministro pri defenso Yoav Gallant, e [[Mohammed Deif]], militala chefo di [[Hamas]], pro milito-krimini e krimini kontre la homaro dum la [[milito Israel-Hamas]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|titulo=Tribunal Penal Internacional emite mandado de prisão para Netanyahu e líder do Hamas por crimes de guerra|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2024/11/21/tribunal-penal-internacional-expede-mandado-de-prisao-para-netanyahu-e-lider-do-hamas-por-crimes-de-guerra.ghtml|publikigita ye=21ma di novembro 2024-11-21|editero=G1}}&lt;/ref&gt;
* [[24ma di novembro]] - Eventas duesma balotado por prezidanto en [[Uruguay]], e [[Yamandú Orsi]] elektesas prezidanto.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Lula, Biden e outros líderes parabenizam Orsi pela vitória na eleição do Uruguai|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2024/11/lula-parabeniza-yamandu-orsi-pela-vitoria-na-eleicao-do-uruguai.shtml|editero=Folha de S. Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=24ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di novembro]] - [[Israel]]ana chefministro [[Benjamin Netanyahu]] anuncas ke pafo-ceso establisesis kun grupo [[Hizbola]] en [[Libano]].
* [[3ma di decembro]] - [[Sud-Korea]]na prezidanto [[Yoon Suk-yeol]] deklaras militala legaro pos akuzir l'opozantaro pri simpatiar kun [[Nord-Korea]]. Tamen, lu revokas la decido poka hori pose, pos ke la Parlamento refuzis ol.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=El presidente de Corea del Sur levantará la ley marcial después de que la rechace el Parlamento|url=https://www.elindependiente.com/internacional/2024/12/03/el-presidente-de-corea-del-sur-da-un-golpe-de-estado-y-acusa-a-la-oposicion-de-colaborar-con-pyongyang/|editero=El Independiente|idiomo={{es}}|publikigita ye=3ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di decembro]] - Pos 25-yara negocii, [[Mercosur]] ed [[Europana Uniono]] konkluzas la kondicioni por komercala kontrato inter la du asociuri di nacioni.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://oglobo.globo.com/economia/noticia/2024/12/06/entenda-os-principais-pontos-do-acordo-historico-entre-mercosul-e-uniao-europeia.ghtml|titulo=Entenda os principais pontos do acordo histórico entre Mercosul e União Europeia |editero=O Globo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=6ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di decembro]] - Riapertas la [[Katedralo Notre-Dame di Paris]].
* [[8ma di decembro]] - Rebeli kaptas [[Damaskus]], chef-urbo di [[Siria]]. Prezidanto [[Bashar al-Assad]] fugas de la lando per aviono vers [[Rusia]], qua grantas azilo a lu.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.brookings.edu/articles/the-assad-regime-falls-what-happens-now/|titulo=The Assad regime falls. What happens now?|editero=Brookings|idiomo={{en}}|publikigita ye=9ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.euronews.com/2024/12/08/syrian-rebels-take-the-capital-damascus-say-bashar-al-assad-has-fled-the-country|titulo=Rebels to form interim government after al-Assad flees|editero=Euronews|idiomo={{en}}|publikigita ye=8ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 8ma di decembro - [[Milito en Sudan (2023)|Milito en Sudan]]: bombal atako kontre gazolino-vendeyo che quartero Mayo, en [[Khartoum]], [[Sudan]], produktas 28 morti e 37 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/08/12/2024/sudan-rescuers-say-28-killed-in-shelling-of-khartoum-fuel-station|Sudan rescuers say 28 killed in shelling of Khartoum fuel station|editero=The Peninsula|idiomo={{en}}|publikigita ye=8ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[11ma di decembro]] - [[FIFA]] anuncas ke [[Saudi-Arabia]] gastigos la [[Mondala Kupo di Futbalo]] en [[2034]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.khaleejtimes.com/sports/football/fifa-world-cup-saudi-arabia-confirmed-as-2034-hosts|titulo=Fifa World Cup: Saudi Arabia confirmed as 2034 hosts|editero=Khalej Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di decembero 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[12ma di decembro]] - Tropikala [[ciklono]] ''Chido'' frapas [[Maurico]], nome insuli Agaléga.
* 12ma di decembro - [[Israel]]an aer-armeo bombardas rezidal areo che kampeyo di refujinti Nuseirat, en [[Gaza]], mortiganta adminime 33 civili.
* [[14ma di decembro]] - Prezidanto [[Yun Sok-yol]] de [[Sud-Korea]] subisas akuzo da la Nacional Asemblo di la lando, e revokesas de la povo. Chefministro [[Han Duck-soo]] asumas provizore la prezidanteso.
* 14ma di decembro - [[Ciklono]] ''Chido'' frapas insulo [[Mayotte]], produktanta adminime 20 morti e granda devasto.
* [[17ma di decembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.4 segun [[skalo di Richter]] frapas [[Port Vila]], chef-urbo di [[Vanuatu]], e produktas adminime 19 morti.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/17/magnitude-7-4-earthquake-strikes-near-vanuatu-capital|titulo=Magnitude 7.4 earthquake strikes near Vanuatu capital|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=17ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[20ma di decembro]] - Atento sur Kristnaskala merkato en [[Magdeburg]], [[Germania]]: 5 personi mortas e cirkume 200 plusa homi vundesas, pos ke individuo kun [[Saudi-Arabia]]na nacionaneso fulas li uzanta lua automobilo.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Maagdenburg opgeschrikt door aanslag met auto op kerstmarkt|url=https://www.nu.nl/buitenland/6339934/maagdenburg-opgeschrikt-door-aanslag-met-auto-op-kerstmarkt.html |editero=NU|idiomo={{nl}}|publikigita ye=21ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[21ma di decembro]] - Adminime 41 personi mortas pro acidento inter kamiono, autobuso ed automobilo proxim urbo [[Teófilo Otoni]], stato [[Minas Gerais]], [[Brazilia]]. Ol esas la maxim mortigiva choseala acidento de la historio di Brazilia pos 2007, kande statistiki pri acidenti komencis kolektesar en la lando.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mg/vales-mg/noticia/2024/12/24/nao-ouvi-pneu-estourando-diz-caminhoneiro-que-teve-caminhao-atingido-por-carreta-em-acidente-na-br-116.ghtml|titulo=Motorista que testemunhou acidente com 41 mortos em rodovia de MG diz que carreta invadiu contramão e bateu em ônibus|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=24ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di decembro]] - En [[Brazilia]], choseala ponto sur [[rivero Tocantins]], inter stati [[Maranhão]] e [[Tocantins (stato)|Tocantins]] krulas, produktanta 2 morti e 16 plusa homi desaparinta.
* 22ma di decembro - En [[Beograd]] cirkume 100 mil personi protestas, demandanta la renunco di prezidanto [[Aleksandar Vučić]].
* [[24ma di decembro]] - [[Dania]] anuncas augmento en spensi por defensar [[Grenlando]] pos ke [[Donald Trump]], elektita prezidanto Usana, manifestis intereso pri komprar l'insulo.
* 24ma di decembro - En lua tradicionala diskurso ante [[Kristnasko]], grandaduko [[Henri de Luxemburgia]] anuncas ke ilu abdikos ye la 3ma di oktobro 2025, e transferos la krono a lua filiulo Guillaume.
* [[25ma di decembro]] - Aviono [[Embraer ERJ-190]] de ''Azerbaijan Airlines'' transportanta 67 personi falegas dum proximigo dil aeroportuo di [[Baku]], mortiganta 38 personi. Azerbaijanana prezidanto [[Ilham Aliyev]] afirmas ke [[Rusia|Rusa]] projektilo pafesis 'senintence' kontre ol, produktanta l'acidento.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|idiomo={{en}}|titulo=Exclusive: Preliminary investigation confirms Russian missile caused Azerbaijan Airlines crash |url=https://www.euronews.com/2024/12/26/exclusive-preliminary-investigation-confirms-russian-missile-over-grozny-caused-aktau-cras |editero=Euronews|publikigita ye=26ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Azerbaijan’s president says crashed jetliner was shot down by Russia unintentionally|url=https://apnews.com/article/azerbaijan-russia-plane-crash-e6c1002284a900fa635eecf5573214ea |editero=Associated Press|idiomo={{en}}|publikigita ye=29ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 25ma di decembro - Sedicio en karcero che urbo [[Maputo]], [[Mozambik]], produktas adminime 33 morti. Altra 1500 karcerani sucesas fugar.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2024/12/25/mais-de-1500-presos-fogem-em-meio-a-protestos-apos-eleicoes-em-mocambique.ghtml|titulo=Mais de 1.500 presos fogem em meio a protestos após eleições em Moçambique|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=25ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di decembro]] - [[Israel]] lansas aeral ataki kontre diversa loki en [[Yemen]] inter urbi [[Sanaa]] ed [[Al Hudaydah]], inkluzite kontre l'internaciona aeroportuo di Sanaa. Adminime 6 personi mortas e 40 plusa homi vundesas.
* [[27ma di decembro]] - En [[Sud-Korea]], provizora prezidanto [[Han Duck-soo]] subisas akuzo e revokesas da la Nacional Asemblo di la lando, pro ke il ne nominis judiciisti por la konstitucala korto di la lando. Vice-chefministro [[Choi Sang-mok]] asumas provizore la prezidanteso.
* [[29ma di decembro]] - Aviono [[Boeing 737|Boeing 737-800]] de kompanio ''Jeju Air'' kolizionas kontre muro dum terveno che aeroportuo Muan, en [[Sud-Korea]]. De la 181 personi en nave, 179 mortas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Avião sai da pista e colide contra muro na Coreia do Sul; há 177 mortos|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2024/12/28/aviao-aeroporto-coreia-do-sul.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=29ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 29ma di decembro - [[Interna milito di Sudan (depos 2023)|Interna milito di Sudan]]: sep civili mortigesas pos ke Sudanan armeo lansas violentoza atako an la sudo di [[Khartoum]].
* 29ma di decembro - [[Mikheil Kavelashvili]] komencas mandato kom prezidanto di [[Gruzia]]. Tamen, ekiranta prezidantino [[Salome Zurabishvili]] duras afirmar ke l'elekto di Kavelashvili esas nelegitima.
* [[31ma di decembro]] - [[Interna milito di Somalia (2009 til nun)|Interna milito di Somalia]]: dek militanti de [[Islamana Stato]] mortigesas da [[Puntlando|Puntlandana]] trupi, qui repulsis atako da homo-bombo kontre militala bazo en Dharjaale.
* 31ma di decembro - [[Usa]] lansas adminime 12 aeral ataki kontre [[Sanaa]], chef-urbo di [[Yemen]].

== Sporto ==
* 26ma di julio til la [[18ma di agosto]] - Triesmafoye en la historio, [[Olimpiala Ludi]] eventas en [[Paris]], [[Francia]], kun la partopreno di {{formatnum:10714}} atleti de 204 nacioni.
* [[Max Verstappen]] divenas mondala championo di [[Formulo 1]] quaresmafoye en sua kariero, pos vinkir championkonkurso en [[Las Vegas]], [[Usa]].

== Naski ==

== Morti ==
[[Arkivo:Basdeo Panday with Mikko Pyhälä (Ambassador of Finland) (cropped).jpg|thumb|130px|[[Basdeo Panday]]]]
* [[1ma di januaro]] - [[Basdeo Panday]], chefministro di Trinidad e Tobago (n. 1933)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |surnomo=Kissoon |nomo=Carolyn |titulo=Basdeo Panday has died |url=https://trinidadexpress.com/newsextra/basdeo-panday-has-died/article_1ba603b6-a8fa-11ee-8e06-db209099480c.html |vidita ye=2ma di januaro 2024 |editero=Trinidad Daily Express |publikigita ye=1ma di januaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di januaro - [[Niklaus Wirth]], Suisa komputera ciencisto, kreinto di programifo-linguo ''Pascal'' (n. 1934)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=Niklaus Wirth ist tot: IT-Welt trauert um Erfinder von Pascal |url=https://winfuture.de/news,140430.html|editero=WinFuture |idiomo={{de}}|publikigita ye=3ma di januaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di januaro]] - [[Zvi Zamir]], Israelana militisto, ex-chefo di Mosad (n. 1925)
* [[4ma di januaro]] - [[David Soul]], Usana-Britanian aktoro e kantisto (n. 1943)
* [[5ma di januaro]] - [[Mário Jorge Lobo Zagallo]], Braziliana futbalisto (n. 1931)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre Zagallo aos 92 anos no Rio; Brasil perde uma de suas maiores lendas|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2024/01/06/morre-zagallo.htm |editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=6ma di januaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[7ma di januaro]] - [[Franz Beckenbauer]], Germana futbalisto (n. 1945)&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Lenda do futebol alemão, Franz Beckenbauer morre aos 78 anos|url=https://www.terra.com.br/esportes/futebol/internacional/lenda-do-futebol-alemao-franz-beckenbauer-morre-aos-78-anos,54317015497b52123eb3f60c0e00ac3dsmotwp6u.html|editero=terra.com.br|publikigita ye=8ma di januaro 2024|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di januaro]] - [[Alexei Anatolyevich Navalni|Alexei Navalni]], Rusa politikisto e aktivisto kontre korupteso (n. 1976)
* [[22ma di januaro]] - [[Arno Penzias]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1933)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |surnomo=Hafner |nomo=Katie |url=https://www.nytimes.com/2024/01/22/science/space/arno-a-penzias-dead.html |publikigita ye=22ma di januaro 2024|titulo=Arno A. Penzias, 90, Dies; Nobel Physicist Confirmed Big Bang Theory|idiomo={{en}}|publikigo=The New York Times}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Frank Farian.jpeg|thumb|130px|[[Frank Farian]]]]
* [[23ma di januaro]] - [[Frank Farian]], Germana muzikala produktisto, kompozisto e kantisto (n. 1941)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=German music producer Frank Farian dies aged 82 – DW – 01/23/2024|url=https://www.dw.com/en/german-music-producer-frank-farian-dies-aged-82/a-68063478 |vidita ye=23ma di januaro 2024|editero=dw.com|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 23ma di januaro - [[Melanie]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1947)
* [[24ma di januaro]] - [[Carl Andre]], Usana skultisto (n. 1935)
* [[30ma di januaro]] - [[György Barkó]], Hungara aktoro (n. 1931)
* [[januaro]] - [[Giorgio De Simone]], Italiana jurnalisto e skriptisto (n. 1932)
* [[2ma di februaro]] - [[Oskar Negt]], Germana filozofo (n. 1934)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.spiegel.de/kultur/oskar-negt-ist-tot-sozialphilosoph-war-mentor-der-68er-a-4f32eb25-674a-4df8-8c7d-4cbfef9d204b|titulo=Oskar Negt ist tot|idiomo={{de}}|publikigita ye=2ma di februaro 2024|editero=Der Spiegel}}&lt;/ref&gt;
* [[4ma di februaro]] - [[Hage Geingob]], prezidanto e chefministro di Namibia (n. 1941)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Namibia's President Geingob Dies; Mbumba Sworn in as Successor|url=https://allafrica.com/view/group/main/main/id/00088397.html|editero=AllAfrica|idiomo={{en}}|publikigita ye=4ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[5ma di februaro]] - [[Dries van Agt]], chefministro di Nederlando (n. 1931)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=De mãos dadas, ex-premiê da Holanda e esposa realizam eutanásia dupla|url=https://aventurasnahistoria.com.br/noticias/historia-hoje/de-maos-dadas-ex-premie-da-holanda-e-esposa-realizam-eutanasia-dupla-e-morrem-juntos.phtml|editero=Aventuras na História|idiomo={{pt}}|publikigita ye=12ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di februaro]] - [[Sebastián Piñera]], prezidanto di Chili (n. 1949)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |surnomo=Toro Jeria |nomo=Daniela |titulo=Muere ex Presidente Sebastián Piñera en accidente aéreo en Lago Ranco |url=https://www.emol.com/noticias/Nacional/2024/02/06/1120872/pinera-muerte-accidente-aereo.html |idiomo={{es}}|editero=El Mercurio Online |publikigita ye=6ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 6ma di februaro - [[John Bruton]], chefministro di Republiko Irlando (n. 1947)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.independent.ie/irish-news/politics/former-taoiseach-john-bruton-has-died-aged-76/a615938608.html |titulo=Former Taoiseach John Bruton has died, aged 76|editero=Irish Independent|publikigita ye=6ma di februaro 2024|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di februaro]] - [[Edward Lowassa]], chefa ministro di Tanzania (n. 1953)
* [[11ma di februaro]] - [[Kelvin Kiptum]], Kenian atleto (n. 1999)
[[Arkivo:Alexey Navalny 2.jpg|thumb|130px|[[Alexei Navalni]]]]
* [[21ma di februaro]] - [[Roger Guillemin]], Franca endokrinologiisto, Nobel-laureato (n. 1924)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=Roger Guillemin, 100, Nobel-Winning Scientist Stirred by Rivalries, Dies|url=https://www.nytimes.com/2024/02/22/science/roger-guillemin-dead.html|idiomo={{en}}|editero=The New York Times|surnomo=Wade|nomo=Nicholas|publikigita ye=23ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[23ma di februaro]] - [[Wilson Fittipaldi Júnior]], Brazilian automobilisto (n. 1943)
* [[28ma di februaro]] - [[Félix Aráuz]], Equadorana piktisto (n. 1935)
* 28ma di februaro - [[Nikolai Ivanovich Rijkov|Nikolai Rijkov]], Rusa politikisto (n. 1929)
* [[29ma di februaro]] - [[Ali Hassan Mwinyi]], prezidanto di Tanzania (n. 1925)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Former Tanzania President Ali Hassan Mwinyi dies at 98|url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/news/east-africa/former-tanzania-president-ali-hassan-mwinyi-dies-at-98-4541336|editero=The East African|idiomo={{en}}|publikigita ye=29ma di februaro 2024}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Mulroney-Reismann Shill.JPG|thumb|130px|[[Brian Mulroney]]]]
* 29ma di februaro - [[Brian Mulroney]], chefministro di Kanada (n. 1939)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Former Canadian Prime Minister Brian Mulroney dies at 84, according to media reports|url=https://edition.cnn.com/2024/02/29/americas/brian-mulroney-obit/index.html|publikigita ye=29ma di februaro 2024|editero=CNN|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 29ma di februaro - [[Paolo Taviani]], Italiana cinematografisto, un ek la [[fratuli Taviani]] (n. 1931)
* [[1ma di marto]] - [[Iris Apfel]], Usan aferisto, interior-konceptisto e vest-ikono (n. 1921)
* 1ma di marto - [[Akira Toriyama]], Japoniana manga-artisto (n. 1955)
* [[3ma di marto]] - [[Agbéyomé Kodjo]], chefministro di Togo (n. 1954)
* [[8ma di marto]] - [[Herbert Kroemer]], German-Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1928)
* [[11ma di marto]] - [[David Mixner]], Usan aktivisto pri homeosexual yuri (n. 1946)
* [[13ma di marto]] - [[Marcello Gandini]], Italian automobilo-desegnisto (n. 1938)
[[Arkivo:Frans_de_Waal.jpg|thumb|130px|[[Frans de Waal]]]]
* [[14ma di marto]] - [[Frans de Waal]], Nederlandana biologo (n. 1948)
* [[24ma di marto]] - [[Def Rhymz]], Surinamana-Nederlandana rap-muzikisto (n. 1970)
* [[26ma di marto]] - [[Richard Serra]], Usana skultisto e videoartisto (n. 1938)
* [[29ma di marto]] - [[Louis Gossett jr.]], Usan aktoro (n. 1936)
* [[1ma di aprilo]] - [[Joe Flaherty]], Usan aktoro e komediisto (n. 1941)
* [[2ma di aprilo]] - [[Maryse Condé]], Franca-Guadelupana skriptistino (n. 1934)
* [[5ma di aprilo]] - [[Mahammed Dionne]], chefministro di Senegal (n. 1959)
* [[6ma di aprilo]] - [[Ziraldo Alves Pinto]], Braziliana kartunisto, skriptisto, humuristo e jurnalisto (n. 1932)
* [[8ma di aprilo]] - [[Peter Ware Higgs]], Britaniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1929)
[[Arkivo:O.J. Simpson 1990 · DN-ST-91-03444 crop.JPEG|thumb|130px|[[O. J. Simpson]]]]
* [[10ma di aprilo]] - [[O. J. Simpson]], Usan aktoro e ludisto di Usana futbalo (n. 1947)
* [[20ma di aprilo]] - [[Gediminas Kirkilas]], chefministro di Lituania (n. 1951)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Mirė politikas, buvęs Lietuvos premjeras Gediminas Kirkilas|url=https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2255380/mire-politikas-buves-lietuvos-premjeras-gediminas-kirkilas |idiomo={{lt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[4ma di mayo]] - [[Frank Stella]], Usana piktisto e grafik-artisto (n. 1936)
* [[5ma di mayo]] - [[Bernard Hill]], Britanian aktoro (n. 1944)
* [[5ma di mayo]] - [[César Luis Menotti]], Arjentiniana futbalisto ed entrenisto (n. 1938)
* [[6ma di mayo]] - [[Bernard Pivot]], Franca jurnalisto e televiziono-prizentisto (n. 1935)
* [[9ma di mayo]] - [[Roger Corman]], rejisisto e film-produktisto (n. 1926)
* [[13ma di mayo]] - [[Alice Munro]], Kanadana skriptistino (n. 1931)
* 13ma di mayo - [[Lucien Lafour]], Nederlandan arkitekto (n. 1942)
* [[19ma di mayo]] - [[Ebrahim Raisi]], Iranana shia kleriko, yuristo, politikisto ed 8ma prezidanto di Iran (n. 1960)
* [[23ma di mayo]] - [[Morgan Spurlock]], Usana cinematografisto (n. 1970)
* [[24ma di mayo]] - [[Doug Ingle]], Usana muzikisto ([[Iron Butterfly]]) (n. 1945)
* [[3ma di junio]] - [[Brigitte Bierlein]], kancelerino di Austria (n. 1949)
* [[8ma di junio]] - [[Sergei Aslanovich Beshukov|Sergei Beshukov]], Rusa shakoludistulo (n. 1971)
* [[9ma di junio]] - [[Michał Hochman]], Polona muzikisto e kantisto (n. 1944)
* 9ma di junio - [[James Lawson]], Usan aktivisto ed universitatala profesoro (n. 1928)
[[Arkivo:Francoise-hardy-amsterdam-1969-ii-large (cropped).png|thumb|130px|[[Françoise Hardy]]]]
* [[11ma di junio]] - [[Françoise Hardy]], Franca kantistino ed aktorino (n. 1944)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Françoise Hardy, Influential French Singer and Actress, Dies at 80|url=https://exclaim.ca/music/article/francoise-hardy-influential-french-singer-and-actress-dies-at-80 |editero=Exclaim!|publikigita ye=11ma di junio 2024|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di junio]] - [[Jodie Devos]], Belga kantistino (n. 1988)
* [[18ma di junio]] - [[Anouk Aimée]], Franc aktorino (n. 1932)
* 18ma di junio - [[Stojan Andov]], Makedoniana politikisto (n. 1935)
* [[19ma di junio]] - [[Jan Cremer]], Nederlandana skriptisto e piktisto (n. 1940)
* [[1ma di julio]] - [[Ismail Kadare]], Albaniana skriptisto (n. 1936)
* [[6ma di julio]] - [[Pino D'Angiò]], Italiana kantisto e kompozisto (n. 1952)
[[Arkivo:Bengt Samuelsson.png|thumb|130px|&lt;small&gt;[[Bengt Ingemar Samuelsson|Bengt I. Samuelsson]]&lt;/small&gt;]]
* [[7ma di julio]] - [[Bengt Ingemar Samuelsson]], Sueda biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1934)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Nobelpristagaren Bengt Samuelsson död|url=https://www.svt.se/nyheter/inrikes/tt-flash-svensk-nobelpristagare-dod|editero=SVT|idiomo={{sv}}|publikigita ye=8ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[11ma di julio]] - [[Shelley Duvall]], Usan aktoro e film-produktisto (n. 1949)
* [[12ma di julio]] - [[Bill Viola]], Usan artisto (n. 1951)
* 12ma di julio - [[Ruth Westheimer]], Usana-juda konsilisto pri sexualeso, terapiisto, aktoro e skriptisto (n. 1928)
* [[13ma di julio]] - [[Shannen Doherty]], Usan aktorino (n. 1971)
* [[15ma di julio]] - [[Wieteke van Dort]], Nederlandana kantistino ed aktorino (n. 1943)
* [[19ma di julio]] - [[Nguyễn Phú Trọng]], prezidanto di Vietnam (n. 1944)
* [[22ma di julio]] - [[John Mayall]], Britaniana kantisto, muzikisto e kompozisto (n. 1933)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=John Mayall, Pioneer of British Blues, dies at 90|url=https://www.nytimes.com/2024/07/23/arts/music/john-mayall-dead.html|editero=The New York Times|idiomo={{en}}|vidita ye=23ma di julio 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[31ma di julio]] - [[Ismail Haniya]], politikala duktero di Hamas (n. 1963)
* [[4ma di agosto]] - [[Tsung-Dao Lee]], Chinian-Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1926)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Nobel laureate Tsung-Dao Lee passes away, aged 98, media reports|autoro=CGTN|url=https://news.cgtn.com/news/5ma di agosto 2024/news-1vOScJzZCA8/p.html|vidita ye=5ma di agosto 2024|editero=news.cgtn.com|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[14ma di agosto]] - [[Gena Rowlands]], Usan aktorino (n. 1930)
* [[17ma di agosto]] - [[Silvio Santos]], Brazilian entraprezisto e televiziono-prizentisto (n. 1930)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=O adeus ao Patrão |url=https://www.uol.com.br/splash/reportagens-especiais/morre-silvio-santos/|editero=UOL|publikigita ye=17ma di agosto 2024|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Che gioia vivere (1961) - Alain Delon 01.jpg|thumb|130px|[[Alain Delon]]]]
* [[18ma di agosto]] - [[Alain Delon]], Franc aktoro (n. 1935)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|editero=UOL|titulo=Alain Delon, lenda do cinema francês, morre aos 88 anos|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2024/08/18/alain-delon-lenda-do-cinema-frances-morre-aos-88-anos.htm|idiomo={{pt}}|publikigita ye=18ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di agosto]] - [[Michel Guérard]], Franca koquisto (n. 1933)
* [[25ma di agosto]] - [[Selim Hoss]], chefministro di Libano (n. 1929)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.mtv.com.lb/en/News/Local/1475457/former-prime-minister-salim-hoss-passed-away|titulo=Former Prime Minister Salim Hoss Passed Away|publikigita ye=25ma di agosto 2024|idiomo={{en}}|editero=MTV Lebanon}}&lt;/ref&gt;
* [[27ma di agosto]] - [[Juan Izquierdo]], Uruguayana futbalisto (n. 1997)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.directvsports.com/amp/futbol/Luto-en-el-futbol-sudamericano-fallecio-Juan-Izquierdo-jugador-de-Nacional-de-Montevideo-20240827-0061.html|titulo=Luto en el fútbol sudamericano: falleció Juan Izquierdo, jugador de Nacional de Montevideo|editero=DirecTV Sports|idiomo={{es}}|publikigita ye=28ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;
* 27ma di agosto - [[Lisette Lewin]], Nederlandana skriptisto e jurnalisto (n. 1939)
* [[30ma di agosto]] - [[Tuheitia Paki]], rejo dil populo Maori (n. 1955)
* [[5ma di septembro]] - [[Sérgio Mendes]], kantisto, kompozisto e pianisto (n. 1941)
* [[6ma di septembro]] - [[Pim de la Parra]], Surinamana-Nederlandana cinematografisto (n. 1940)
* [[9ma di septembro]] - [[James Earl Jones]], Usana cinem-aktoro (n. 1931)
[[Arkivo:Al Fujimori (cropped).jpg|thumb|130px|[[Alberto Fujimori]]]]
* [[11ma di septembro]] - [[Alberto Fujimori]], exprezidanto di Peru (n. 1938)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/fujimori-peru-lima-died-777fdfcb09eafd731a7412c8bf1a2f64 |titulo=Alberto Fujimori, a former president of Peru who was convicted for human rights abuses, dies at 86 |editero=Associated Press |idiomo={{en}}|publikigita ye=12ma di septembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 11ma di septembro - [[Peter Klashorst]], Nederlandana piktisto, muzikisto e fotografisto (n. 1957)
* [[13ma di septembro]] - [[Michaela DePrince]], Usana dansistino (n. 1995)
* [[15ma di septembro]] - [[Tito Jackson]], Usana kantisto ([[The Jacksons]]) (n. 1953)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|url=https://www.terra.com.br/diversao/musica/tito-jackson-irmao-de-michael-jackson-morre-aos-70-anos,3c93b92c25b25eccfb57ff28b2bb90ffmvheei40.html|titulo=Tito Jackson, irmão de Michael Jackson, morre aos 70 anos|publikigita ye=16ma di septembro 2024|editero=Terra|autoro=Giovanna Camiotto}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di septembro]] - [[Salvatore Schillaci]], Italiana futbalisto (n. 1964)
* [[19ma di septembro]] - [[Viktoria Roshchina]], Ukrainana jurnalisto (n. 1996)
* [[20ma di septembro]] - [[Ibrahim Akil]], Libanana membro di Hizbola (n. 1962)
* [[22ma di septembro]] - [[Fredric Jameson]], Usana filozofo e literaturala kritikisto (n. 1934)
* [[26ma di septembro]] - [[Bogusław Kukuć]], Polona jurnalisto, skriptisto e komentisto pri sporto (n. 1947)
* [[27ma di septembro]] - [[Maggie Smith]], Britanian aktorino (n. 1934)
* [[28ma di septembro]] - [[Kris Kristofferson]], Usana kantisto, kompozisto ed aktoro (n. 1936)
* [[30ma di septembro]] - [[Ken Page]], Usana komediisto e cinem-aktoro (n. 1954)
* [[3ma di oktobro]] - [[Hashim Safi al-Din]] Libanana shia kleriko (n. 1964)
* [[5ma di oktobro]] - [[Ildar Ildusovich Dadin|Ildar Dadin]], Rusa politikal aktivisto (n. 1982)
* 5ma di oktobro - [[Badruddoza Chowdhury]], prezidanto di Bangladesh (n. 1930)
[[Arkivo:Cissy_Huston.jpg|thumb|130px|[[Cissy Houston]]]]
* [[7ma di oktobro]] - [[Cissy Houston]], Usana kantistino (n. 1933)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/cissy-houston-dead-whitney-houston-mother-de8e3486134c7acd599ee3f16fb997c6|titulo=Cissy Houston, a Grammy-winning gospel singer and Whitney Houston’s mother, dies at 91|idiomo={{en}} |editero=AP|publikigita ye=7ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* 7ma di oktobro - [[Nicholas Pryor]], Usan aktoro (n. 1935)
* [[9ma di oktobro]] - [[Lily Ebert]], Hungara skriptisto, transvivinto di holokausto (n. 1923)
* [[14ma di oktobro]] - [[Philip Zimbardo]], Usana psikologo (n. 1933)
* [[15ma di oktobro]] - [[Antonio Skármeta]], Chiliana skriptisto (n. 1940)
* [[16ma di oktobro]] - [[Liam Payne]], Britaniana kantisto ([[One Direction]]) (n. 1993)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Liam Payne, ex-One Direction, morre ao cair do 3º andar de hotel argentino |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2024/10/16/liam-payne-ex-one-direction-morre-na-argentina-diz-jornal.htm |editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=17ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di oktobro]] [[Yaya Sinwar]], chefo di [[Hamas]] (n. 1962)
* [[17ma di oktobro]] - [[Andrzej Viktor Schally]], Polona-Usana mediko, Nobel-laureato (n. 1926)
* 17ma di oktobro - [[Mitzi Gaynor]], Usan aktorino e dansistino (n. 1931)
* [[20ma di oktobro]] - [[Fethullah Gülen]], Turka islamana filozofo (n. 1941)
[[Arkivo:Paul Di'Anno (2446289754).jpg|thumb|130px|[[Paul Di'Anno]]]]
* [[21ma di oktobro]] - [[Paul Di'Anno]], Britaniana muzikisto ([[Iron Maiden]]) (n. 1958)
* [[23ma di oktobro]] - [[Leon Neil Cooper]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1930)
* 23ma di oktobro - [[Gustavo Adolfo Espina Salguero]], entraprezisto e provizora prezidanto di Guatemala (n. 1946)
* [[24ma di oktobro]] - [[Alphonse Poaty-Souchlaty]], chefministro di Republiko Kongo (n. 1941)
* [[25ma di oktobro]] - [[Phil Lesh]], Usana muzikisto ([[Grateful Dead]]) (n. 1940)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/phil-lesh-grateful-dead-dead-1234809976/ |titulo=Phil Lesh, Grateful Dead co-founder and bassist, dead at 84|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di novembro]] - [[Alan Rachins]], Usan aktoro (n. 1942)
* [[3ma di novembro]] - [[Ed de Noorlander]], Nederlandan atleto (n. 1945)
[[Arkivo:Quincy Jones, Davos.jpg|thumb|130px|[[Quincy Jones]]]]
* [[3ma di novembro]] - [[Quincy Jones]], Usana muzikisto, kompozisto, kantisto e muzikala produktisto (n. 1933)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Das big bands a Michael Jackson: como Quincy Jones revolucionou a música |url=https://www.uol.com.br/toca/noticias/2024/11/04/da-bossa-nova-a-michael-jackson-como-quincy-jones-revolucionou-a-musica.htm|editero=UOL |idiomo={{pt}}|publikigita ye=4ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di novembro]] - [[Dorothy Allison]], Usana skriptisto (n. 1949)
* [[9ma di novembro]] - [[Ram Narayan]], Indiana muzikisto (n. 1927)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.indiatoday.in/music/story/legendary-sarangi-player-pandit-ram-narayan-dies-at-96-2630861-2024-11-09|titulo=Legendary sarangi player Pandit Ram Narayan dies at 96|publikigita ye=9ma di novembro 2024|vidita ye=9ma di novembro 2024|editero=India Today|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[11ma di novembro]] - [[Frank Auerbach]], Germana-Britaniana piktisto (n. 1931)
* [[14ma di novembro]] - [[Peter Sinfield]], Britaniana poeto, kompozisto e muzikisto ([[King Crimson]]) (n. 1943)
* [[15ma di novembro]] - [[István Nemere]], Hungara novelisto, Esperantisto e tradukisto (n. 1944)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://telex.hu/kult/2024/11/15/meghalt-nemere-istvan-iro|titulo=Meghalt Nemere István író|idiomo={{hu}}|editero=Telex|publikigita ye=15ma di novembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di novembro]] - [[Vladimir Andreyevich Shklyarov|Vladimir Shklyarov]], Rusa balet-dansisto (n. 1985)
[[Arkivo:Rialuth Serge Vohor (Imagicity 1307).jpg|thumb|130px|[[Serge Vohor]]]]
* [[22ma di novembro]] - [[Serge Vohor]], chefministro di Vanuatu (n. 1955)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|idiomo={{en}}|titulo=Vanuatu nightly News with Kizzy Kalsakau 22 November 2024 (Buzz)|url=https://www.buzzfm.vu/uncategorized/vanuatu-nightly-news-with-kizzy-kalsakau-22-november-2024-buzz/}}&lt;/ref&gt;
* [[24ma di novembro]] - [[Colin Renfrew]], Britanian arkeologiisto (n. 1937)
* [[1ma di decembro]] - [[Rogério Cezar de Cerqueira Leite]], Braziliana fizikisto, elektronikal injenioro ed intelektozo Braziliana (n. 1931)
* [[24ma di decembro]] - [[Dési Bouterse]], prezidinto di Surinam (n. 1945)
* [[26ma di decembro]] - [[Manmohan Singh]], chefministro di India (n. 1932)
* 26ma di decembro - [[Ney Latorraca]], Brazilian aktoro (n. 1944)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Ney Latorraca, ator de 'Vamp' e 'TV Pirata', morre aos 80 anos no Rio|url=https://g1.globo.com/rj/rio-de-janeiro/noticia/2024/12/26/ney-latorraca-morre-no-rio.ghtml|idiomo={{pt}}|editero=G1|publikigita ye=26ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[29ma di decembro]] - [[Jimmy Carter]], prezidanto di Usa (n. 1924)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre aos 100 Jimmy Carter, que presidiu EUA nos anos 70 e ganhou Nobel da Paz|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2024/12/morre-aos-100-jimmy-carter-que-presidiu-eua-nos-anos-70-e-ganhou-nobel-da-paz.shtml|editero=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=29ma di decembro 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di decembro]] - [[James Fraser Stoddart]], Britanian-Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1942)&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/education/article/3292928/fraser-stoddart-nobel-laureate-and-professor-university-hong-kong-dies|titulo=Fraser Stoddart, Nobel laureate and professor at University of Hong Kong, dies|publikigita ye=31ma di decembro 2024|editero=South China Morning Post|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[John J. Hopfield]], [[Geoffrey E. Hinton]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Nobel de Física 2024 premia pioneiros da inteligência artificial|url=https://www1.folha.uol.com.br/ciencia/2024/10/premio-nobel-em-fisica-premia-pioneiros-da-inteligencia-artificial.shtml |editero=Folha de S. Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=8ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Demis Hassabis]], [[John Michael Jumper]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Press release: The Nobel Prize in Chemistry 2024|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2024/press-release/|editero=Nobelprize.org|publikigita ye=11ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Victor Ambros]], [[Gary Ruvkun]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Nobel de Medicina 2024 vai para Victor Ambros e Gary Ruvkun pela descoberta dos microRNAs|url=https://www1.folha.uol.com.br/ciencia/2024/10/nobel-de-medicina-2024-vai-para-victor-ambros-e-gary-ruvkun-pela-descoberta-dos-micrornas.shtml|editero=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=7ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Han Kang]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/premio-nobel-da-literatura-2024-e-vencido-pela-sul-coreana-han-kang/|titulo=Prêmio Nobel da Literatura 2024 é vencido pela sul-coreana Han Kang|editero=CNN Brasil|idiomo={{pt}}|publikigita ye=10ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Nihon Hidankyo|Organizuro Nihon Hidankyo]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/11/nobel-peace-prize-2024-nihon-hidankyo/|titulo=Nihon Hidankyo wins Nobel Peace Prize for work on nuclear weapons abolition|editero=The Washington Post|idimo={{en}}|publikigita ye=11ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Daron Acemoğlu]], [[Simon H. Johnson]], [[James Alan Robinson]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Nobel de Economia 2024: Daron Acemoglu, Simon Johnson e James A. Robinson vencem o prêmio|url=https://cbn.globo.com/mundo/noticia/2024/10/14/nobel-de-economia-2024-daron-acemoglu-simon-johnson-e-james-a-robinson-vencem-o-premio.ghtml|editero=CBN|idiomo={{pt}}|publikigita ye=14ma di oktobro 2024}}&lt;/ref&gt;

==Referi==
{{reflist}}
[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>j7ad1zl9n18dyqr1zy29kk2gali2k2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2025</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41007</id>
    <revision>
      <id>1127809</id>
      <parentid>1110388</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:25:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+referi</comment>
      <origin>1127809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85291" sha1="pct7dqlr6aptscvvr34qmqk48cu0ut6" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2025''' (MMXXV segun Romala algarismi) esas [[yaro]] komencinta ye [[merkurdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esas la 25ma yaro di la 3ma yarmilo, la 25ma yaro di la [[21ma yarcento]] e la 6ma yaro di la [[yari 2020a]].

Dum la komenco di ca yaro, l'[[invado di Ukraina da Rusia (2022)|invado di Ukraina da Rusia]], l'[[Interna milito di Sudan (depos 2023)|Interna milito di Sudan]], l'[[interna milito di Myanmar]] e la [[Milito Israel-Hamas]] durigis.

Segun [[Chiniala horoskopo]], 2025 esas la yaro di la [[Serpento]].

== Klimato ed ambiento ==
Un ek la maxim varma yari de la historio, 2025 anke havis kelk ek la maxim domajiva e chera naturala dizastri de la historio&lt;ref name=&quot;klima&quot;/&gt;. Diversa fairegi eventis dum ta yaro, exemple en [[Kalifornia]], qua divenis un ek la maxim kustoza dizastri de la historio, kun plua kam 60 miliard dolari en domaji protektita da asekuri, e de 250 til 275 miliard dolari en direta e nedireta perdaji. En kelka landi, 2025 esis la maxim varma yaro de la historio, exemple en [[Iran]], [[Kazakstan]] e [[Uzbekistan]], kande temperaturi enrejistrita superiris per 2°C o mem 3°C la mezavalora temperaturi enrejistrita por singla sezono, e landi en [[Sahel]] ([[Mali]], [[Nijer]], [[Nigeria]], [[Burkina Faso]] e [[Chad]]), qui enrejistris temperaturi 0,7°C til 1,5°C plu alta kam la mezavalora temperaturi enrejistrita por singla sezono. Ank en [[Suisia]] temperaturi esis 2°C til 3°C plu alta kam mezavaloro&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.france24.com/en/live-news/20251231-regional-temperature-records-broken-across-the-world-in-2025|titulo=Regional temperature records broken across the world in 2025|editero=France 24|idiomo={{en}}|publikigita ye=31ma di decembro 2025|vidita ye=14ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;.

De la 1ma til la 14ma di januaro, incendii en [[Kalifornia]] divenis devastanta, e produktis adminime 25 morti&lt;ref name=&quot;fairi&quot;&gt;{{extera ligilo|titulo=LA fires live updates: ‘Extremely critical conditions’ in California as 72 mph wind gusts slam city |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/la-fires-california-map-live-updates-b2679520.html |editero=The Independent|idiomo={{en}}|publikigita ye=14ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt; e cirkume 180 mil plusa homi diplasita&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=What we know about the victims killed in the California wildfires|url=https://www.msn.com/en-us/news/us/what-we-know-about-the-victims-killed-in-the-california-wildfires/ar-BB1rfmMU|editero=MSN|idiomo={{en}}|publikigita ye=10ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;. Incendii atingis richa quarteri di multa urbi, inkluzite domegi de [[Anthony Hopkins]], [[Paris Hilton]] ed altri. Gavin Newsom, guvernisto di Kalifornia, deklaras ke l'incendii che komtio Los Angeles povas esar &quot;la maxim mala naturala dizastro de Usana historio&quot;, e la domaji povas superirar 135 miliardi di dolari&lt;ref name=&quot;fairi&quot;/&gt;. Tale nomizita &quot;incendio di Palisades&quot; komencis ye la 1ma di januaro ed extingesis erste ye la 31ma di januaro, e produktis 12 morti, 7 plusa homi desaparinta ed adminime 4 vunditi. Ol esis la maxim chera e devastinta de la historio di Usa, e produktis US$ 32 miliard en domaji&lt;ref name=ESG&gt;{{extera ligilo|titulo=Desastres naturais geram prejuízos de US$ 203 bi em 2025|editero=ESG Insights|idiomo={{pt}} |url=https://esginsights.com.br/desastres-naturais-geram-prejuizos-de-us-203-bi-em-2025/|publikigita ye=4ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;

Ye la 8ma di januaro, revuo ''Nature'' publikigis studio montranta ke 1/4 ek {{formatnum:23496}} speci studiita di [[krustaceo|krustacei]], fishi e raptera insekti minacesas pri extingo&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro |autoro=Catherine A. Sayer, Eresha Fernando, Randall R. Jiminez, Micholas B. W. Macfarlane|titulo=One-quarter of freshwater fauna threatened with extinction |editero=Nature |publikigita ye=8ma di januaro 2025 |doi=10.1038/s41586-024-08375-z }}&lt;/ref&gt;. En [[Brazilia]], pluvegi efektigis rapida inundadi en terglitadi che urbi [[Coronel Fabriciano]], [[Ipatinga]], Santana do Paraíso e Timóteo, en [[Minas Gerais]], produktanta 12 morti. En 6 hori, pluvis 206 mm en Ipatinga, kontre ke mezavalore l'urbo recevas 174 mm di pluvi dum januaro&lt;ref name=&quot;CB&quot;&gt;{{extera ligilo|titulo=Chuva castiga região Sudeste do Brasil em janeiro|url=https://www.climatempo.com.br/noticia/sudeste/chuva-castiga-regiao-sudeste-do-brasil-em-janeiro |editero=Climatempo |publikigita ye=13ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ank en sud-estala regiono di Brazilia, urbo [[Peruíbe]] recevis 263 mm di pluvo en 24 hori, kande on expektis 236 mm por la tota monato januaro en la urbo&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Chuva orográfica causou alagamentos em Peruíbe (SP); entenda fenômeno |url=https://www.cnnbrasil.com.br/nacional/sudeste/sp/chuva-orografica-causou-alagamentos-em-peruibe-sp-entenda-fenomeno/ |editero=CNN|idiomo={{pt}}|publikigita ye=10ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;.  En [[Indonezia]], 17 personi mortas e 8 desaparas pro terglitadi e rapida inundadi efektigita da pluvegi, che provinco Centrala Java&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Landslides and flash floods on Indonesia’s Java island leave 17 dead and 8 missing|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/landslides-flash-floods-indonesias-java-island-leave-16-117929532|editero=ABC News|idiomo={{en}}|publikigita ye=21ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;. En [[Europa]], extertropikala [[ciklono]] ''Éowyn'' frapas [[Irlando]] e [[Skotia]] ye la 24ma di januaro 2025, per venti qui atingis 183 km/h. Ol esis la maxim forta tempesto qua frapis Irlando depos [[uragano]] ''Debbie'', en 1961. De la 24ma til la 30ma di januaro, tempesto ''Herminia'' frapis Irlando, Unionita Rejio, Portugal, Hispania e Francia per venti qui atingis 128 km/h, produktanta &quot;la maxim serioza inundadi en 40 yari&quot; en [[Bretonia]] e [[Normandia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.theage.com.au/world/europe/residents-rescued-from-worst-flooding-in-40-years-as-herminia-hits-france-20250128-p5l7n6.html|titulo=Residents rescued from ‘worst flooding in 40 years’ as Herminia hits France |editero=The Age|publikigita ye=28ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;. Fine, de la 27ma til la 31ma di januaro, tempesto ''Ivo'' anke frapis la westo di Francia, e l'inundado duris en regioni ja inundita dum l'antea tempesti.

Ye la 6ma di februaro 2025, Europana kosmala agenterio ''Copernicus'' publikigis inquesto montranta ke januaro 2025 esis la maxim varma enrejistrita dum la historio di la planeto. La mezavalora temperaturi di la planeto esis 1,75 gradi Celsius plu alta kam la mezavalora temperaturi enrejistrita dum la komenco dil [[industriala revoluciono]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Ano começa com janeiro mais quente já registrado, 1,75°C acima da era pré-industrial, aponta Copernicus|editero=Globo.com|idiomo={{pt}} |url=https://umsoplaneta.globo.com/clima/noticia/2025/02/06/ano-comeca-com-janeiro-mais-quente-ja-registrado-175c-acima-da-era-pre-industrial-aponta-copernicus.ghtml|publikigita ye=6ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la 7ma di marto eventas violentoza tempesto en [[Bahía Blanca]], [[Arjentinia]], qua produktis adminime 16 morti. La pluvo-quanto atingis 400 mm, equivalanta a 70% de la tota pluvo-quanto qua ordinare falas omnayare sur la urbo&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.lanacion.com.ar/sociedad/el-numero-de-fallecidos-por-las-inundaciones-en-bahia-blanca-subio-a-15-nid09032025/|titulo=Temporal en Bahía Blanca: la intendencia confirmó al menos 16 muertos y dijo que la reconstrucción de la ciudad saldrá $400.000 millones|editero=La Nación|idiomo={{es}}|publikigita ye=9ma di marto 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la 10ma di marto, [[ciklono]] ''Jude'' frapis distrikto  Mossuril, provinco Nampula, en [[Mozambik]], produktanta 9 morti, 20 plusa homi vundita, e plua kam 100 mil personi afektita&lt;ref name=Moz/&gt;. Ye la 26ma di marto, [[Bolivia]]na prezidanto [[Luis Alberto Arce]] deklaris nacional urjanteso pro katastrofoza inundadi, qui produktis plua kam 50 morti e domajis proprieti di plua kam 100 mil personi. La deklaro eventis pos pluvegi nenormale intensa, qui afektis omna 9 Boliviana departmenti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/americas/bolivia-declares-emergency-after-floods-kill-over-50-2025-03-26/|titulo=Bolivia declares emergency after floods kill over 50|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=26ma di marto 2025}}&lt;/ref&gt;.

En [[Australia]], signifikiva inundadi frapis nord-estala stato [[Quinslando]] de januaro til aprilo. La domaji kalkulita til la 12ma di aprilo superirabis 1,2 miliard [[australiana dolaro|dolari Australiana]]. En marto ed aprilo, pluvegi ed inundadi anke frapis la sudwesto di la lando. De la 20ma til la 25ma di mayo eventis granda inundadi en la centro e norda litoro di estala stato [[Nova Sud Wals]], qui afektis plua kam 48 mil personi e produktis 5 morti. Taree, an la centro di la regiono inundita, recevis 427 mm di pluvi en du dii, la maxim granda inundado enrejistrita en la zono depos 1920. Ye la 21ma di mayo, l'inundado da fluvio Manning superiris preske 100-yara rekordo kande lua nivelo superiris 6 metri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.smh.com.au/national/nsw/taree-floods-live-updates-nsw-mid-north-coast-battered-by-heavy-rainfall-evacuation-orders-issued-as-town-s-1929-flood-record-broken-20250521-p5m11y.html|titulo=NSW flooding as it happened: Mid North Coast, Hunter regions battered by heavy rainfall; Evacuation orders issued as Manning River levels break almost 100-year record|editero=The Sydney Morning Herald|publikigita ye=21ma di mayo 2025}}&lt;/ref&gt;. En [[Usa]], de la 13ma til la 16ma di mayo 56 [[tornado|tornadi]] frapis diversa arei di [[Arkansas]], [[Tennessee]], [[Missouri]], [[Illinois]], [[Indiana]], [[Ohio]], e [[Kentucky]], produktanta entote 43 morti e plua kam 247 plusa homi vundita. Un ek la tornadi atingis 310 km/horo en [[Marion, Illinois]]. En [[Arjentinia]], de la 16ma til la 18ma di mayo eventis violentoza pluvego che [[provinco Buenos Aires]], kun greluno, [[fulmino|fulmini]], falio di temperaturo e manko di elektro, qua produktis 3 morti. En [[India]], dum la lasta semano di mayo e komenco di junio, pluvegi en nord-estala stati produktis adminime 30 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/6/1/dozens-killed-in-indias-northeast-after-rains-trigger-floods-landslides|titulo=At least 30 killed in India’s northeast as rains trigger floods, landslides|editero=Al Jazeera|publikigita ye=1ma di junio 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. En [[Sudafrika]], segun statistiki de la 11ma di junio, adminime 49 personi mortis pro inundadi qui devastis provinco Estala Kabo (Eastern Cape)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.adn.com/nation-world/2025/06/11/at-least-49-people-dead-in-south-africa-flooding-with-toll-expected-to-rise/|titulo=t least 49 people dead in South Africa flooding, with toll expected to rise|editero=Anchorage Daily News|idiomo={{en}} |publikigita ye=11ma di junio 2025}}&lt;/ref&gt;.

[[Somero]] komencis en norda misfero kun rekordi di temperaturi en multa regioni di [[Europa]], exemple en Mora, [[Portugal]], ube enrejistresis 46,6°C ye la 29ma di junio&lt;ref name=temp/&gt;. [[Sevilla]], [[Hispania]], enrejistris 46°C&lt;ref name=temp/&gt;, nacionala rekordo. En [[Roma]], [[Milano]] e [[Trento]] la temperaturi anke superiris 40°C&lt;ref name=temp&gt;{{extera ligilo|titulo=All the European countries with heatwave weather warnings right now|url=https://www.cntraveller.com/article/heatwave-europe-2025|editero=Conde Nest Traveller|idiomo={{en}} |publikigita ye=2ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la 1ma di julio en [[Paris]], la somito di [[Turmo Eiffel]] klozesis por vizitato pro l'ecesiva varmigo&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/2025/07/01/weather/europe-heat-wave-global-warming|titulo=The Eiffel Tower is closed to tourists due to searing heat. Here’s why it’s happening|editero=CNN|idiomo={{en}}|publikigita ye=1ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;. Til la 7ma di julio, on kalkulis ke plua kam 1400 personi mortabis en la tota Europa e [[Turkia]] konseque de varmeso. En [[Usa]], grandega e devastanta inundadi eventis che stato [[Texas]], komencinta ye la 4ma di julio. Adminime 145 personi mortis til la 7ma di julio&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://edition.cnn.com/weather/live-news/texas-flooding-camp-mystic-07-07-25-hnk#cmctfitk300003b6n9x91x4se|titulo=Death toll rises to 95 in Texas floods|editero=CNN|publikigita ye=7ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;, e plua kam 41 plusa homi restas desaparinta. Ye la 2ma di julio, violentoza [[tornado]] frapis urbo [[Cangzhou]] en [[Popul-Republiko Chinia]], efektiganta granda domaji en industrii ed altra edifici, e produktanta 2 morti. Ye la 12ma di julio rara fairo-vortico eventis che komtio San Juan, en [[Utah]], e lua venti atingis 122 milii po horo (196 km/h). Ye la 16ma di julio, adminime 63 personi mortas en [[Pakistan]] pro inundadi en [[Punjab]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Pakistan monsoon rains kill 63 in 24 hours|url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gkygz3vg5o|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=17ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;. Ank en julio, 6-hora pluvego frapis [[Katalunia]] ye la 12ma di junio, produktanta granda destruktado ed inundado. De la 22ma til la 24ma di julio pluvegi itere afektis Katalunia. Ye la 24ma di julio pluvis 83,5 mm en Sant Salvador de Guardiola, e 74 mm en Rellinars. Dum la lasta dii di julio, pluvegi frapis [[Beijing]] e vicina provinci en [[Popul-Republiko Chinia]], produktanta adminime 70 morti e granda destruktado&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/china-beijing-elderly-care-center-flooding-deaths-58d1a27ff40adcf74c38db3c2ea2c362|titulo=Beijing officials say 31 older people trapped in a senior center died in floods|editero=AP|idiomo={{en}}|publikigita ye=31ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;. Ank en julio, alta temperaturi frapis [[Japonia]]: en Hyogo temperaturi atingis 41,2°C, ed en [[Kyoto]] li atingis 40°C ye la 30ma di julio&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Japão registra temperatura recorde de 41,2°C em meio à onda de calor extremo|url=https://oglobo.globo.com/blogs/clima-extremo/noticia/2025/07/30/japao-registra-temperatura-recorde-de-412c-em-meio-a-onda-de-calor-extremo.ghtml|editero=O Globo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=30ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la 25ma di julio, Silopi, en [[Turkia]], enrejistris 50,5°C, rekordo por &lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Meteoroloji Genel Müdürlüğümüzün verilerine göre 25 Temmuzda Şırnak Silopi’de 50.5°C ile Türkiye sıcaklık rekoru kırıldı.|url=https://x.com/csbgovtr/status/1949183487828738260|editero=X|idiomo={{tr}}|publikigita ye=26ma di julio 2025|autoro=T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Dğş. Bakanlığı}}&lt;/ref&gt;.

Agosto 2025 esis la 3ma maxim varma monato de la historio, kun mezavalora temperaturo globala di 16,6°C, to esas 0,49°C plu alta kam la mezavalora temperaturo de la periodo 1991-2020&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.uol.com.br/ecoa/ultimas-noticias/2025/09/08/agosto-de-2025-foi-o-terceiro-mais-quente-ja-registrado.htmo|titulo=Agosto de 2025 foi o terceiro mais quente já registrado|editero=UOL|publikigita ye=8ma di septembro 2025|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;. Pro l'alta temperaturi e sikeso, kelka Europana landi - Grekia, Portugal, Hispania, Francia ed Italia - subisis incendii qui produktis destruktado di vejetantaro, minacis rezidala zoni e mem produktis morti, exemple en [[Grekia]], ube 3 personi, de qui 2 turisti, mortis. Til la 1ma di septembro cirkume 380 mil hektari di foresti brulesis en Hispania&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldweatherattribution.org/extreme-fire-weather-conditions-in-spain-and-portugal-now-common-due-to-climate-change/|titulo=Extreme fire weather conditions in Spain and Portugal now common due to climate change |editero=World Weather Atribution|idiomo={{en}}|publikigita ye=4ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Incendii ank afektis [[Unionita Rejio]] e [[Balkani]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.em.com.br/internacional/2025/08/7225215-incendios-seguem-castigando-parte-da-europa.html|titulo=Incêndios seguem castigando parte da Europa|idiomo={{pt}}|editero=O Estado de Minas|publikigita ye=13ma di agosto 2025}}&lt;/ref&gt;. Ambe kontinentala ed insulala Grekia afektesis da incendii. En agosto, segun meteorologiala agenterio Aemet, Hispania frapesis da la maxim intensa kaloro-ondo de sua historio&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Espanha registra onda de calor mais intensa da história|url=https://www.uol.com.br/ecoa/noticias/deutsche-welle/2025/08/24/espanha-registra-onda-de-calor-mais-intensa-da-historia.htm|idiomo={{pt}}|editero=ECOA UOL|publikigita ye=24ma di agosto 2024}}&lt;/ref&gt;. En [[Brazilia]], malgre la tipala sikeso en agosto (vintro), la quanto di incendii forestala esis min granda kam antea yari. En multa arei an la nordo di la lando, la pluvo-quanto esis infre la mezavalora quanto enrejistrita por agosto. En la litoro di [[Nord-estala regiono (Brazilia)|Nord-estala regiono]] ed en la sudo di la lando, kolda fronti efektigis forta pluvi ed inundadi. Anke [[Paraguay]] afektesis serioze da longa [[sikeso]], qua diminutis la niveli di riveri e minacis navigado che [[fluvio Paraguay]], e da alta temperaturi, qui atingis 42°C en kelka regioni&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Paraguay en crisis por sequía|url=https://elnacional.com.py/nacionales/paraguay-crisis-sequia-n79960|editero=El Nacional|idiomo={{es}}|publikigita ye=17ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ye la 11ma di agosto, [[uragano]] ''Erin'' formacesis proxim [[Kabo Verda]] e trairis nordal [[Atlantiko]], frapinta [[Karibia]] (nome [[Porto-Riko]] e [[Dominikana Republiko]]), estal [[Usa]], [[Bermuda]] e l'esto di [[Kanada]], produktanta 12 morti e 3 plusa homi desaparinta. Olua venti atingis 260 km/horo (kategorio 5), esanta un ek la maxim larja uragani qui frapis Usa. Ol portis intensa pluvego ed inundadi en Kabo Verda, e produktis adminime 9 morti en la lando. De agosto til septembro, entote 6 uragani formacesis, e produktis adminime 24 morti e cirkume 63 milion dolari en domaji. Ank en agosto, [[tifono]] ''Kajiki'' frapis [[Vietnam]], portanta intensa pluvi qui efektigis inundadi e produktis adminime 3 morti e 10 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www1.brasilemfolhas.com.br/2025/08/tufao-kajiki-provoca-mortes-e-inundacoes-no-vietna/|titulo=Tufão Kajiki provoca mortes e inundações no Vietnã|editero=Brasil em Folhas|idiomo={{pt}} |publikigita ye=26ma di agosto 2025}}&lt;/ref&gt;.

En septembro, [[tifono]] ''Ragasa'' divenis la maxim forta tempesto del yaro, frapinta [[Filipini]] (ube nomizesis ''Nando''), Popul-Republiko Chinia, nome [[Hong Kong]], per venti qui atingis 200 km/horo. La tifono produktis 3 morti e dozeni di vunditi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=&quot;Um dos ciclones mais violentos das últimas décadas&quot;: Supertufão se torna a tempestade mais forte do planeta |url=https://www.abcmais.com/mundo/um-dos-ciclones-mais-violentos-das-ultimas-decadas-supertufao-se-torna-a-tempestade-mais-forte-do-planeta/|editero=ABC+ |idiomo={{pt}}|publikigita ye=23ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la 21ma di septembro en [[Rio Grande do Sul]], [[Brazilia]], pluvis en kelka urbi dum 24 hori preske la tota quanto expektita por la monato&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://gauchazh.clicrbs.com.br/ambiente/noticia/2025/09/em-24-horas-quatro-cidades-do-rs-registram-quase-todo-o-acumulado-de-chuva-previsto-para-setembro-cmfufoi5l02xr013c806op2ro.html|titulo=Em 24 horas, quatro cidades do RS registram quase todo o acumulado de chuva previsto para setembro |editero=Zero Hora|idiomo={{pt}}|publikigita ye=21ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la fino di septembro, [[tifono]] ''Bualoi'' frapis [[Federita Stati Mikronezia]], [[Filipini]], [[Vietnam]] e [[Laos]], e produktis plua kam 94 morti, plua kam 214 vunditi e plua kam 23 desaparinti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/business/environment/least-three-dead-tropical-storm-bualoi-sweeps-through-philippines-2025-09-26/|titulo=Tropical Storm Bualoi sweeps through Philippines, death toll rises to 10|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=26ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ank en septembro, inundadi da rivero Lo atingis rekordo historiala, efektiganta inundadi che provinco Tuyên Quang qui afektis mili di personi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://vietbao.vn/pt/xot-xa-hinh-anh-nha-dan-o-phuong-ha-giang-1-chim-trong-bien-nuoc-564873.html|titulo=Imagem comovente de casas no bairro Ha Giang 1 submersas na água|editero=Viet Bao|idiomo={{pt}}|publikigita ye=1ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;.

De la 8ma til la 10ma di oktobro eventis pluvegi en [[Mexikia]], qui efektigis inundadi e terglitadi che stati [[Veracruz]], [[stato Puebla|Puebla]], [[stato Hidalgo|Hidalgo]], [[Querétaro]] e [[San Luis Potosí]], produktis adminime 78 morti e 23 desaparinti, e domajis cirkume 50 mil hemi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Heavy rainfall leading to widespread flooding in eastern Mexico disproportionately impacts highly exposed Indigenous and socially vulnerable communities|url=https://www.worldweatherattribution.org/heavy-rainfall-leading-to-widespread-flooding-in-eastern-mexico-disproportionately-impacts-highly-exposed-indigenous-and-socially-vulnerable-communities/|idiomo={{en}}|editero=World Weather Attribution|publikigita ye=12ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la 20ma di oktobro, [[tornado]] frapis departmento Val-d'Oise, proxim [[Paris]], [[Francia]], produktanta 1 morto e granda destruktado&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Une tornade s’abat sur la banlieue parisienne : un mort|url=https://fr.euronews.com/2025/10/20/une-tornade-sabat-sur-la-banlieue-parisienne-un-mort|editero=Euro News|idiomo={{fr}} |publikigita ye=20ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;. De la 4ma til la 13ma di oktobro, [[tifono]] kategorio 4 ''Halong'' frapis [[Japonia]] ed [[Alaska]] per venti qui atingis 200 km/h e mem 250 km/h. Malgre ke ol frapis regioni poke habitata en Alaska e nula morto raportesis, lua trajektorio montris l'efekti di varmigo oceanala&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://akclimate.org/ex-typhoon-halong-severe-storm-damage-in-western-alaska/|titulo=Ex-typhoon Halong: Severe storm damage in Western Alaska|editero=ACRC|publikigita ye=13ma di oktobro 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. De la 12ma til la 13ma di oktobro, forta venti e marala tempesto frapis la nord-esto di Usa de Nordal Karolina til Massachusetts, efektigis inundadi e produktis 3 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/2025/10/12/weather/noreaster-coastal-storm-flooding-wind-climate|titulo=At least 3 dead as dayslong nor’easter brings final surge of coastal flooding to Jersey Shore|editero=CNN|idiomo={{en}}|publikigita ye=13ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;. De la 28ma di oktobro til la 4ma di novembro, [[uragano]] ''Melissa'' trairis [[Karibia]] e produktis granda destruktado e plua kam 32 morti en [[Jamaika]], ed anke viktimi en [[Kuba]], [[Haiti]] (43 morti e 13 plusa homi desaparinta)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Hurricane death toll rises to 43 in Haiti as aid pours in across the northern Caribbean|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-11-04/hurricane-death-toll-rises-to-43-in-haiti-as-aid-pours-in-across-the-northern-caribbean|editero=Los Angeles Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=4ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;, e frapis min intense l'esto di Usa. Ante ke ol frapis Jamaika ol atingis Kategorio 5, e divenis la maxim destruktema uragano de la historio di la lando: on kalkulas ke la domaji superiris US$ 6 miliardi. En oktobro, autunala temperaturi en 7 stati Usana atingis rekordi historiala. L'autuno di 2025 esis la 3ma maxxim varma de Usana historio depos 1895&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://weather.com/science/weather-explainers/news/2025-12-02-meteorological-fall-temperature-precipitation-records |titulo=Meteorological Fall 2025 Was Record Warm In 7 States, And One Of America's Warmest Since 1895, NOAA Says|editero=Weather.com|publikigita ye=8ma di decembro 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.

De novembro til decembro eventis grava inundadi en [[Azia]], violentoza e destruktiva cikloni tropikala, duriganta varmo-ondi e forestala incendii&lt;ref name=&quot;klima&quot;&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nationthailand.com/sustaination/40060455|titulo=2025 is on course to be joint-second warmest on record, fuelling extreme heat, wildfires and devastating floods as key global deals stall|editero=The Nation|idiomo={{en}}|vidita ye=1ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;. De la 31ma di oktobro til la 7ma di novembro, [[tifono]] ''Kalmaegi'', anke konocata kom tifono ''Tino'', frapis insuli Karolini, [[Filipini]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Kambodja]] e [[Tailando]] per venti qui atingis 205 km/h, e produktis plua kam 269 morti&lt;ref name=GMA/&gt;, plua kam 102 plusa homi vundita, e plua kam 137 desaparinti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/business/environment/typhoon-kalmaegi-brings-rain-destruction-vietnam-death-toll-nears-200-2025-11-07/|titulo=Typhoon Kalmaegi brings rain and destruction to Vietnam as death toll nears 200 in Philippines|editero=Reuters |idiomo={{en}}|publikigita ye=7ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la [[8ma di novembro]], [[tornado]] frapis [[Brazilia]]na urbo Rio Bonito do Iguaçu, che stato [[Paraná (stato)|Paraná]], per venti qui atingis 250 km/h e produktis 6 morti e plua kam 700 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Tornado causa destruição e deixa 6 mortos e mais de 700 feridos no Paraná |url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2025/11/08/tornado-mortos-parana.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=8ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ye la 10ma di novembro, tifono ''Fung-wong'', anke nomizita ''super tifono Uwan'' frapis [[Filipini]] per venti qui atingis 215 km/h e produktis plua kam 29 morti&lt;ref name=GMA&gt;{{extera ligilo|titulo=269 dead, 523 injured due to Typhoon Tino — OCD|url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/966407/269-dead-523-injured-due-to-typhoon-tino-ocd/story/|editero=GMA News|idiomo={{en}}|publikigita ye=17ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Ank ye la 10ma di novembro, forta koldeso atingis l'esto di [[gulfo di Mexikia]] per temperaturi qui falis til 0°C pos intensa varmeso. Ye la 12ma di oktobro, temperaturi falis til -2°C en [[Jacksonville, Florida]] e [[Savannah, Georgia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticiasambientales.com/meio-ambiente/uma-onda-de-frio-historica-impacta-o-sul-dos-estados-unidos-embora-uma-mudanca-climatica-significativa-seja-esperada-em-breve/|titulo=Uma onda de frio histórica impacta o sul dos Estados Unidos, embora uma mudança climática significativa seja esperada em breve|editero=Noticias Ambientales|idiomo={{pt}}|publikigita ye=12ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;. En [[Indonezia]], [[ciklono]] ''Senyar'', formacita sur [[Malaka-stretajo]] de la 25ma til la 30ma di novembro, efektigis inundadi e teroglitadi qui afektis cirkume 1,5 milion individui e produktis cirkume 1107 morti, plua kam 2700 vunditi, centi di desaparinti, e US$ 19,7 miliardi en domaji, inkluzite en plantacerii&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://news.un.org/en/story/2025/12/1166482|titulo=Asia: Lives upended by cyclones, ‘extreme’ rainfall on the rise, warn UN agencies |editero=UN News|publikigita ye=2ma di decembro 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;. Ank en novembro, severa inundadi en [[Tailando]] e [[Sri-Lanka]] produktis, respektive, 181 e 410 morti, mili di personi perdis sua domi, e plantacerii e substrukturi subisis serioza perdaji. Altralatere, 2025 en [[Irak]] esis la maxim sika yaro depos 1933, kande komencis registrago di informi. La nivelo di [[fluvio Tigris]] e rivero [[Eufrati]] diminutis per 27% pro diminutado di pluvi&lt;ref name=Tigris&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldweatherattribution.org/human-induced-climate-change-compounded-by-socio-economic-water-stressors-increased-severity-of-5-year-drought-in-iran-and-euphrates-and-tigris-basin/|titulo=Home &gt; Drought &gt; Human-induced climate change compounded by socio-economic water stressors increased severity of 5-year drought in Iran and Euphrates and Tigris basin|editero=World Weather Attribution|idiomo={{en}}|publikigita ye=21ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ye la 2ma di decembro, [[tifono]] ''Koto'' e [[ciklono|cikloni]] ''Ditwah'' e ''Senyar'' interagis, ed efektigis inundadi e terglitadi en [[Sri Lanka]], [[Malaizia]], [[Indonezia]] e [[Tailando]]. Pluvegi asociita a la du tempesti produktis adminime 1200 morti e mili di vunditi e desaparinti, e cirkume 25 miliard dolari en domaji. Ye la 25ma di decembro, la temperaturo en [[Sao Paulo (urbo)|urbo São Paulo]], Brazilia, atingis 35.9°C che kolino Mirante de Santana, loko ube l'oficala temperaturi dil urbo mezuresas. Til lore to esis la maxim varma temperaturo enrejistrita por monato decembro depos 1961&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www1.folha.uol.com.br/cotidiano/2025/12/cidade-de-sao-paulo-tem-temperatura-acima-de-35c-pelo-terceiro-dia-seguido.shtml |titulo=Cidade de São Paulo tem temperatura acima de 35°C pelo terceiro dia seguido|editero=Folha de S. Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=27ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Tamen, temperaturi en la urbo atingis altra rekordo ye la 28ma di decembro: 37,2 °C&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=São Paulo bate novo recorde de calor em dezembro e atinge 37,2ºC|url=https://www.infomoney.com.br/brasil/sao-paulo-bate-novo-recorde-de-calor-em-dezembro-e-atinge-372oc/ |editero=Info Money|idiomo={{pt}}|publikigita ye=28ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Eventi ==
* [[1ma di januaro]] - Adminime 10 personi mortas e 35 plusa homi vundesas kande individuo uzas kamioneto por fular li en avenuo di [[New Orleans]], [[Louisiana]], [[Usa]]. Pose l'individuo pafas kontre policisti e mortigesas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Veículo atropela multidão, mata ao menos 10 e fere 35 pessoas nos EUA|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2025/01/01/atropelamento-10-mortos-carro-new-orleans.htm|editero=UOL|publikigita ye=1ma di januaro 2025|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di januaro - [[Liechtenstein]] legaligas [[homeosexuala mariajo|samasexua mariajo]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.politico.eu/article/liechtenstein-legalizes-same-sex-marriage-in-near-unanimous-vote/|titulo=Liechtenstein legalizes same-sex marriage in near-unanimous vote|idiomo={{en}}|editero=Politico|publikigita ye=1ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di januaro - [[Rumania]] e [[Bulgaria]] kompletigas procedi por enirar tale nomizita &quot;Schengen-areo&quot;, en [[Europana Uniono]].
* [[2ma di januaro]] - [[Interna milito di Somalia (depos 2009)|Interna milito di Somalia]] - Trupi de [[Puntlando]] lansas atako kontre celeyi dil grupo Harakat al-Shabaab al-Mujahideen, ligita a [[Islamana Stato]], che regiono Bari, [[Puntlando]], [[Somalia]].
* [[4ma di januaro]] - [[Austria]]na kancelero [[Karl Nehammer]] anuncas ilua renunco.
* [[7ma di januaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.1 che [[skalo di Richter]] frapas [[Tibet]], produktanta adminime 126 morti e 188 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/mundo/articles/c7ve2121nezo|titulo=Un terremoto en una ciudad sagrada del Tíbet deja al menos 126 muertos y 188 heridos|editero=BBC News Mundo|idiomo={{es}}|publikigita ye=7ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[8ma di januaro]] - [[Interna milito di Myanmar]]: Aerala bombardi dal armeo di [[Myanmar]] en Kyauk Ni Maw, insulo Ramree, produktas adminime 40 morti e 12 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/1/11/dozens-killed-in-myanmar-military-air-attack-in-rakhine-state-un|titulo=At least 40 killed in Myanmar military air attack in Rakhine State, UN says|editero=Al Jazeera|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di januaro]] - En [[Libano]], [[Joseph Aoun]] elektesas kom prezidanto.
* [[12ma di januaro]] - En [[Kroatia]], [[Zoran Milanović]] rielektesas kom prezidanto.
* [[15ma di januaro]] - En [[Sud-Korea]], ex-prezidanto [[Yun Sok-yol]] arestesas.
* 15ma di januaro - [[Milito Israel-Hamas]]: [[Israel]] e [[Hamas]] aprobas pafo-ceso, por interchanjo di militala kaptiti e por posibligar eniro di humanala sokurso en [[Gaza]].
* [[19ma di januaro]] - [[Milito Israel-Hamas]]: pafo-ceso inter [[Israel]] e [[Hamas]] efikeskas.
* [[21ma di januaro]] - Incendio en hotelo che urbo Kartalkaya, [[Turkia]], produktas 79 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Simmering anger as Turkey buries ski hotel fire victims|url=https://www.cbs19news.com/simmering-anger-as-turkey-buries-ski-hotel-fire-victims/article_35aa755f-7840-53ae-bba7-c64931d57624.html|editero=CBS 19 News|idiomo={{en}}|publikigita ye=26ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[22ma di januaro]] - [[Tailando]] divenas la 38ma lando en la mondo qua legaligas samasexua mariajo.&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Same-Sex Marriage Legalized in Thailand, Beginning January 2025|url=https://time.com/7024193/thailand-same-sex-marriage-2025/|publikigita ye=25ma di septembro 2024|idiomo={{en}}|editero=TIME}}&lt;/ref&gt;
* [[29ma di januaro]] - Aviono [[Bombardier CRJ700]] kun 64 personi en navi kolizionas kontre militala [[helikoptero]] Sikorsky UH-60 Black Hawk proxim aeroportuo ''Ronald Reagan'' en [[Washington DC]]. Amba aeronavi falas en [[fluvio Potomac]], e nulu transvivas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/portuguese/articles/cdjdr1wz4x3o|titulo=Caixa-preta é encontrada; o que se sabe sobre acidente fatal entre helicóptero e avião da American Airlines|editero=BBC Brasil|idiomo={{pt}}|publikigita ye=30ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* 29ma di januaro - [[Ahmed al-Sharaa]] divenas chefministro di [[Siria]].
* [[30ma di januaro]] - Pos modifiko en lua [[konstituco]], [[Nikaragua]] havas du prezidanti, [[Daniel Ortega]] e [[Rosario Murillo]].
* [[3ma di februaro]] - Atako per automobilo-bombo produktas adminime 20 morti e 15 plusa homi vundita en Manbij, [[Siria]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/articles/cr465233v6wo|titulo=Car bomb blast in northern Syria kills at least 20|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=3ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* 3ma di februaro - Habitanti di insulo [[Santorini]], en [[Grekia]], evakuesas pos serio di plu kam 200 [[ter-tremo|ter-tremi]] en 48 hori.
* [[4ma di februaro]] - Adminime 10 personi mortigesas e 15 plusa homi vundesas dum pafado che skolo Risbergska, [[Örebro]], [[Suedia]]. La pafero pose mortigesas.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/live/c206q444zx3t|titulo=School campus attack is 'Sweden's worst mass shooting', PM says, as around 10 people killed|editero=BBC News|idiomo={{en}}|publikigita ye=4ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[5ma di februaro]] - Feroca kombato inter sekureso-trupi di [[Puntlando]] e membri de [[Islamana Stato]] en Bari, [[Somalia]], produktas 57 morti.
* 5ma di februaro - En [[Filipini]], viceprezidantino [[Sara Duterte]] akuzesas da la Domo di Reprezentanti, e revokesas de la povo.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.abs-cbn.com/news/nation/2025/2/5/house-impeaches-vp-sara-duterte-1551|titulo=House impeaches VP Sara Duterte|editero=ABS-CBN News|idiomo={{en}}|publikigita ye=5ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di februaro]] - Che [[Guatemala-urbo]], autobuso falas de ponto aden rivero Las Vacas, produktanta adminime 56 morti e 9 plusa homi vundita.
* [[12ma di februaro]] - Pos quar votadi, [[Konstantinos Tasoulas]] elektesas prezidanto da la parlamento di [[Grekia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.ekathimerini.com/politics/1261471/konstantinos-tasoulas-elected-new-president-of-greece/|titulo=Konstantinos Tasoulas elected new president of Greece|editero=ekhatimerini.com|idiomo={{en}}|publikigita ye=12ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[18ma di februaro]] - [[Vladimir Putin]] anuncas ke [[Rusia]] ed [[Usa]] aceptis riestablisar diplomacala relati.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=US, Russia agree to restore diplomatic missions as first step in Ukraine war talks |publikigita ye=18ma di februaro 2025|url=https://www.reuters.com/world/us-russia-agree-restore-diplomatic-missions-first-step-ukraine-war-talks-2025-02-18/ |vidita ye=20ma di februaro 2025|editero=Reuters |idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 18ma di februaro - [[Egiptia]] anuncas deskovro di tombeyo dil [[faraono]] [[Tutmosis la 2ma]].
* [[25ma di februaro]] - En [[Chili]] eventas grandega furniso-ceso di [[elektro]] en 14 regioni di la lando, inkluzite [[Santiago, Chili|Santiago]].
* [[26ma di februaro]] - Volker Türk, komisito dil [[Unionita Nacioni]] pri homala yuri kondamnas [[Israel]] por violaco di homala yuri en [[Gaza]].
* [[28ma di februaro]] - En [[Réunion]], tri personi mortas pos ke [[ciklono]] ''Garance'' frapas l'insulo.
* 28ma di februaro - La quanto di kazi di [[morbilo]] notifikita en [[Texas]], [[Usa]], atingas 146, kun 20 individui  enhospitaligita. Morbilo deklaresis extirpita de Usa en 2000.
* [[1ma di marto]] - En [[Bolivia]], du autobusi kolizionas proxim [[Uyuni]] produktanta adminime 37 morti e 30 plusa homi vundita.
* [[2ma di marto]] - Diversa incendii en vejetantaro komencas en [[Sudal Karolina]] e [[Nordal Karolina]], e multa urbeti mustas evakuesar.
* [[4ma di marto]] - Dogano-taxi impozita da [[Donald Trump]] kontre produkturi importacita de [[Kanada]] e [[Mexikia]] (25% super la preco di la vari) efikeskas. Ye la sama dio, dogano-taxado kontre produkturi de [[Popul-Republiko Chinia]] augmentas de 10% til 20%. Kom taliono, Kanada e Mexikia anuncas l'adopto di reciproka dogano-taxo kontre Usana produkturi.
* [[7ma di marto]] - [[invado di Ukraina da Rusia (2022)|invado di Ukraina da Rusia]]: unesmafoye, [[Ukraina]] uzas avioni [[Dassault Mirage 2000]] por interceptar misili [[Rusia|Rusa]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.politico.eu/article/ukraine-use-french-mirage-2000-jet-first-time-repel-russia-missile-drone-strike/|titulo=Ukraine uses French Mirage jets for first time in repelling massive Russian attack|editero=Politico|idiomo={{en}}|publikigita ye=7ma di marto 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[10ma di marto]] - [[Ciklono]] ''Jude'' frapas distrikto  Mossuril, provinco Nampula, en [[Mozambik]], produktanta 9 morti, 20 plusa homi vundita, e plua kam 100 mil personi afektita&lt;ref name=Moz&gt;{{extera ligilo|url=https://reliefweb.int/report/mozambique/mozambique-malawi-madagascar-tropical-cyclone-jude-update-ingdnational-institute-disaster-management-mozambique-gdacs-meteo-france-la-reunion-media-echo-daily-flash-13-march-2025|titulo= Mozambique, Malawi, Madagascar - Tropical Cyclone JUDE, update (INGD/National Institute for Disaster Management in Mozambique, GDACS, Meteo France La Reunion, media) (ECHO Daily Flash of 13 March 2025)|idiomo={{en}}|editero=Relief Web |publikigita ye=13ma di marto 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[11ma di marto]] - [[Rodrigo Duterte]], ex-prezidanto di Filipini arestesis dal [[IKK]].
* [[16ma di marto]] - Incendio che noktala klubo en Kočani, [[Norda Makedonia]], produktas adminime 59 morti e 155 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.bbc.com/news/articles/c70wdedp20wo|titulo=Fifteen detained after North Macedonia nightclub fire kills 59|editero=BBC|publikigita ye=17ma di marto 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[21ma di marto]] - Incendio che [[aeroportuo]] Heathrow en [[London]] afektas flugi en la tota mondo. La domaji dil incendio kalkulesas de 200 til 250 milion [[pundo dil Unionita Rejio|pundi]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://es.wired.com/articulos/heathrow-todo-lo-que-sabemos-sobre-el-incendio-en-el-aeropuerto-de-londres-que-causo-caos-global|titulo=Heathrow, todo lo que sabemos sobre el incendio en el aeropuerto de Londres que causó caos global |editero=Wired|idiomo={{es}}|publikigita ye=21ma di marto 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[28ma di marto]] - [[Ter-tremo]] en [[Myanmar]] e [[Tailando]] kun forteso 7.7 che [[skalo di Richter]] produktas adminime 144 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/live/c4gex01m7n5t|titulo='We're digging people out with our bare hands': Hunt for survivors as Myanmar quake kills dozens|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=28ma di marto 2023}}&lt;/ref&gt;.
* [[4ma di aprilo]] - Konstitucala korto di [[Sud-Korea]] konfirmas akuzo e judicio dil ex-prezidanto [[Yoon Suk-yeol]] per 8 voti kontre 0.
* [[8ma di aprilo]] - Tekto di noktala klubo ''Jet Set'' krulas en [[Santo Domingo]], [[Dominikana Republiko]], produktanta 232 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.elcaribe.com.do/panorama/jhonatan-natera-rosario-la-victima-232-de-la-tragedia-ocurrida-en-el-jet-set/|titulo=Jhonatan Natera Rosario, la víctima 232 de la tragedia ocurrida en el Jet Set|editero=El Caribe|idiomo={{es}}|publikigita ye=17ma di aprilo 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[15ma di aprilo]] - Batelo naviganta [[fluvio Kongo]] kulbutas pos incendio proxim urbo Mbandaka, [[Demokratial Republiko Kongo]], produktanta adminime 148 morti.
* [[26ma di aprilo]] - Adminime 25 personi mortas e cirkume 800 plusa homi vundesas pos violentoza explozo che portuo Shahid Rajaee, en [[Bandar Abbas]], [[Iran]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/iran-explosion-fire-bandar-abbas-72637c6b3e152a30045275f57ace29ed |titulo=A massive explosion at an Iranian port possibly linked to missile fuel kills 25, injures some 800|editero=AP|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di aprilo 2025}}&lt;/ref&gt;.
* 26ma di aprilo - En [[Vancouver]], [[Kanada]], individuo jetas automobilo kontre turbo dum festivalo di [[Filipini|Filipinana]] enmigranti por celebrar la Dio di Lapu-Lapu, mortiganta 11 personi e vundanta plua kam 32 plusa homi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/live/c2d48erzg7lt|titulo=Suspect charged with eight counts of second degree murder after Vancouver car ramming|editero=BBC News|publikigita ye=27ma di aprilo 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[28ma di aprilo]] - [[Portugal]], [[Hispania]], [[Andora]] e kelka parti di [[Francia]] afektesas da manko di elektro. Aeroportui, publika transporto e multa hospitali afektesas&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.elmundo.es/economia/2025/04/28/680f5d2221efa099318b4582.html|titulo=Un gran apagón general afecta a toda España: aún faltan &quot;horas&quot; para que el sistema se recupere por completo|editero=El Mundo|idiomo={{es}}|publikigita ye=28ma di aprilo 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[29ma di aprilo]] - Incendio en restorerio che urbo [[Liaoyang]], [[Popul-Republiko Chinia]], produktas 22 morti e 3 plusa homi vundita.
* [[30ma di aprilo]] - Incendii sen kontrolo afektas adminime 100 loki di [[Israel]] e [[Gaza]]. Israel deklaras urjanteso-stando ed evakuas personi qui rezidas proxim [[Ierusalem]].
* [[2ma di mayo]] - En [[Goa]], [[India]], 7 personi mortas e plua kam 30 plusa homi vundesas dum panika fugo de templo Lairai Devi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.indiatoday.in/india/story/goa-temple-lairai-devi-jatra-shirgao-yatra-pligrimage-stampede-deaths-killed-injured-pramod-sawant-chief-minister-hospital-2718905-2025-05-03|titulo=7 killed, over 30 injured in stampede at Goa's Lairai Devi temple|editero=India Today|idiomo={{en}}|publikigita ye=2ma di mayo 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[7ma di mayo|7ma]] til la [[8ma di mayo]] - [[Papo|Papala]] konklavo: kardinali elektas [[Robert Francis Prevost]], Usano, kom papo. Lu adoptas la nomo [[papo Leo la 14ma|Leo la 14ma]]. Ilu havas nacionaneso Usana e [[Peru]]ana, ed esas l'unesma papo [[Nord-Amerika]]na.
* [[10ma di mayo]] - [[India]] e [[Pakistan]] anuncas pakto pri [[pafo-ceso]] en lia konflikto pri [[Kashmir]]. Hori pose, India akuzas Pakistan pri violaco di pafo-ceso.
* [[12ma di mayo]] - Partiso di Laboristi di [[Kurdistan]] cesas existar, pos deklaro di [[pafo-ceso]] kun [[Turkia]].
* [[18ma di mayo]] - En [[Rumania]], [[Nicușor Dan]], urbestro di [[Bucarest]], elektesas prezidanto di la lando en duesma balotado.
* [[22ma di mayo]] - Britaniana chefministro [[Keir Starmer]] signatas pakto qua transferas kompleta la suvereneso di [[arkipelago Chagos]] a [[Maurico]]. Kambie, [[Unionita Rejio]] ed [[Usa]] mantenos dum 99 yari la kontrolo pri navala bazo che atolo Diego Garcia&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/live/clyvv04wk8zt|titulo=UK signs deal to hand over Chagos Islands and lease back military base for £101m a year|editero=BBC News|idiomo={{en}}|publikigita ye=22ma di mayo 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[28ma di mayo]] - En [[Suisia]], krulo di [[glaciero]] efektigas kataklismala terglitado qua destruktas preske komplete urbeto Blatten, en [[Valais]]. La habitantaro evakuesis ante la terglitado, ecepte singla individuo, qua desaparis.
* [[1ma di junio]] - [[invado di Ukraina da Rusia (2022)|invado di Ukraina da Rusia]]: [[Ukraina]] lansas atako per [[senpilotist aviacilo|senpilotist aviacili]] kontra militala bazi [[Rusia|Rusa]]. Adminime 40 avioni destruktesas.
* [[6ma di junio]] - Komencas protesti en [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], kontre la politiko pri deportado da [[Donald Trump]] e l'agadi di agenterio ''Immigration and Customs Enforcement'' kontre enmigranti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-09/immigration-la-ice-protests-explained/105393770|titulo=What are the protests in LA about? Trump's controversial immigration crackdown explained|editero=ABC News|idiomo={{en}}|publikigita ye=9ma di junio 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[8ma di junio]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.5 che [[skalo di Richter]] frapas [[Bogota]], [[Kolumbia]], produktanta 4 personi vundita.
* [[10ma di junio]] - En [[Graz]], [[Austria]], 21-yara ex-skolano eniras sekundara skolo ''Dreierschützengasse'' pafante hazarde kontre skolani, e produktas 11 morti, de qui 7 skolani. Pose lu suocidas&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.poder360.com.br/poder-internacional/ataque-a-tiros-em-escola-deixa-ao-menos-10-mortos-na-austria/|titulo=Ataque a tiros em escola deixa ao menos 10 mortos na Áustria|editero=Poder 360|idiomo={{pt}}|publikigita ye=10ma di junio 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[12ma di junio]] - [[Israel]] bombardas [[Tehran]], [[Iran]].
* 12ma di junio - Aviono [[Boeing 787]] de kompanio ''Air India'' kolizionas kontre sulo 32 sekundi pos departar del aeroportuo di [[Ahmedabad]], [[India]]. Entote 229 pasajanti, 12 kruani e 19 personi en sulo mortas. Nur 1 pasajanto transvivas, e 67 plusa homi en sulo vundesas&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://agenciaBrazilia.ebc.com.br/internacional/noticia/2025-06/mais-de-290-pessoasmorrem-em-queda-de-aviao-da-Air-India|titulo=Mais de 290 pessoas morrem em queda de avião que ia para Londres|publikigita ye=12ma di junio 2025|vidita ye=2025-06-14|editero=Agência Brasil|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[21ma di junio]] - En [[Brazilia]], varm-aera balono kun kun 21 turisti en nave falas proxim urbo Praia Grande, stato [[Santa Catarina]], produktanta 8 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2025/06/21/acidente-de-balao-praia-grande-santa-catarina.htm|titulo=Balão cai em SC e mata 8 pessoas; fogo teria começado com maçarico|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=21ma di junio 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[8ma di julio]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 5.7 che [[skalo di Richter]] frapas departmento Escuintla, produktanta 10 morti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.prensalibre.com/guatemala/comunitario/en-vivo-temblores-en-guatemala-alerta-por-enjambre-de-sismos-este-8-de-julio-de-2025-breaking/|titulo=EN VIVO | Temblores en Guatemala: Damnificados por sismos en Santa María de Jesús denuncian robos y exigen vigilancia policial|editero=Prensa Libre|idiomo={{es}}|publikigita ye=11ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[9ma di julio]] - Usana prezidanto [[Donald Trump]] anuncas importaco-taxo di 50% sur produkturi importacita de [[Brazilia]].
* [[13ma di julio]] - [[Israel]]an aeral ataki en [[Gaza-strio]] produktas adminime 30 morti, inkluzite 6 pueri, en regiono ube aquo distributesas por la refujanti.
* [[16ma di julio]] - [[Jennifer Geerlings-Simons]] divenas l'unesma prezidantino di [[Surinam]].
* [[24ma di julio]] - [[Tailando]] lansas aeral atako kontre [[Kambodja]]na militala emi, pro konfliktoza disputo frontierala. Adminime 12 personi mortas&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Thailand launches airstrikes on Cambodian military targets as deadly border dispute escalates |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/thailand-cambodia-border-dispute-07-24-25-intl-hnk|editero=CNN World|publikigita ye=24ma di julio 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;.
* [[30ma di julio]] - Submara [[ter-tremo]] kun forteso 8.8 che [[skalo di Richter]] frapas [[Rusia|Rusa]] [[peninsulo Kamchatka]], efektiganta [[ondego]] e moderema domaji, e produktanta 1 morto e 21 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/live/2025/07/29/world/earthquake-tsunami-russia-japan-hawaii#japan-earthquake-tsunami-north-pacific-ocean|titulo=Tsunami Alerts Are Mostly Lifted After Major Pacific Quake|editero=The New York Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=30ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[3ma di agosto]] - Navo transportanta 154 migranti de [[Afrika]] naufrajas proxim [[Yemen]], produktanta 68 morti&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |idiomo={{pt}}|surnomo=Péchy|nomo=Amanda|url=https://veja.abril.com.br/mundo/video-barco-com-154-imigrantes-naufraga-no-iemen-resgate-acha-apenas-12-sobreviventes/|titulo=Vídeo: barco com 154 imigrantes naufraga no Yemen; resgate acha apenas 12 sobreviventes|vidita ye=12ma di agosto 2025|editero=VEJA}}&lt;/ref&gt;.
* [[8ma di agosto]] - [[Armenia]] ed [[Azerbaijan]] signatas paco-pakto mediacita da [[Donald Trump]], qua finas 37-yara konflikto pri [[Nagorno-Karabag]].
* [[15ma di agosto]] - [[Usa]]na prezidanto [[Donald Trump]] renkontras [[Rusia|Rusa]] prezidanto [[Vladimir Putin]] en [[Alaska]] por diskutar pri quale finar la [[Invado di Ukraina da Rusia (2022)|konflikto en Ukraina]].
* [[21ma di agosto]] - En [[Kolumbia]], teroristal atako en [[Cali]], ed abato di helikoptero de la polico en Amalfi, [[departmento Antioquia]], mortigas adminime 6 civili e 12 policisti.
* [[22ma di agosto]] - Agenterio del [[Unionita Nacioni]] konfirmas [[famino]] unesmafoye en [[Gaza-urbo]].
* [[30ma di agosto]] - Konstitucala Korto di [[Tailando]] konfirmas revoko di chefministrino [[Paetongtarn Shinawatra]] pro mala kondukto pos ke revelesis elua konversi kun [[Kambodja]]na chefministro [[Hun Sen]].
* [[31ma di agosto]] - [[Ter-tremo]] en [[Afganistan]] kun forteso 6.0 che [[skalo di Richter]] ed epicentro distanta cirkume 27 kilometri de [[Jalalabad]], produktas adminime 800 morti e mili di vunditi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Terremoto no Afeganistão deixa mais de 800 mortos e milhares de feridos |url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2025/09/01/terremoto-afeganistao.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=1ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* 31ma di agosto - Britanian automobilala kompanio [[Jaguar Land Rover]] subisas ciberatako, qua interuptas lua produktado di automobili, produktanta perdaji kalkulita en 50 milion pundi po semano&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/articles/cwyrqxj3eqqo|titulo=JLR hack could see thousands laid off - MP|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=17ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;. Erste ye la 22ma di oktobro la produktado di vehili durigas.
* [[1ma di septembro]] - [[Burkina Faso]] adoptas lego qua kriminaligas [[homeosexualeso]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Burkina Faso's junta passes law banning homosexuality|url=https://www.france24.com/en/africa/20250902-burkina-faso-s-junta-passes-law-banning-homosexuality |editero=France 24|idiomo={{en}}|publikigita ye=3ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[3ma di septembro]] - [[Funikularo]] ''Ascensor da Glória'' ekreliras en [[Lisboa]], [[Portugal]], produktanta adminime 15 morti e 23 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2025/09/elevador-da-gloria-descarrilha-em-lisboa-e-mata-ao-menos-tres-pessoas.shtml|titulo=Bondinho descarrilha em Lisboa e mata ao menos 15|editero=Folha de S. Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=3ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[11ma di septembro]] - Supera Federala Korto di [[Brazilia]] kondamnas ex-prezidanto [[Jair Bolsonaro]] a 27-yara enkarcerigo, pro sua partopreno en komploto por revokar demokratio en la lando&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=AP 2668: relator vota pela condenação de todos os réus do Núcleo 1|url=https://noticias.stf.jus.br/postsnoticias/ap-2668-relator-vota-pela-condenacao-de-todos-os-reus-do-nucleo-1/|editero=Notícias STF|idiomo={{pt}}|publikigita ye=9ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[12ma di septembro]] - [[Sushila Karki]], olima chef-judiciistino, asumas kom provizora chefministro di [[Nepal]] pos renunco di [[Khadga Prasad Sharma Oli]].
* [[21ma di septembro]] - [[Unionita Rejio]], [[Kanada]] ed [[Australia]] formale agnoskas l'existo di [[Palestinana Stato]] kom suverena lando.
* [[25ma di septembro]] - Komencas protesti en [[Madagaskar]], demandanta la renunco di prezidanto [[Andry Rajoelina]].
* [[30ma di septembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.9 che [[skalo di richter]] frapas insulo [[Cebu]] en [[Filipini]], produktanta 71 mortinti e 559 vunditi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://cebudailynews.inquirer.net/660446/cebu-rocked-by-strong-magnitude-6-7-earthquake|titulo=Cebu rocked by strong magnitude 6.9 earthquake|editero=CDN|idiomo={{en}}|publikigita ye=30ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[3ma di oktobro]] - Grandaduko [[Henri de Luxemburgia]] abdikas, favore lua filiulo [[Guillaume la 5ma di Luxemburgia|Guillaume]], qua asumas kun la titulo Guillaume la 5ma.&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|url=https://www.france24.com/en/live-news/20251003-luxembourg-gets-new-grand-duke-with-royal-abdication|titulo=EU-member Luxembourg enthrones monarch, drawing hundreds |idiomo={{en}}|publikigita ye=3ma di oktobro 2025 |vidita ye=3ma di oktobro 2025 |editero=France 24}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di oktobro]] - [[Milito Israel-Hamas]]: [[Israel]] e [[Hamas]] paktas pri [[pafo-ceso]] e liberigo di gajo-homi kambie liberigo di [[Palestinana stato|Palestinani]] arestita da Israel.
* [[10ma di oktobro]] - [[Dina Boluarte]], prezidantino di [[Peru]], revokesas de la povo pos unanima akuzo da Peruana kongreso.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |autoro=Marco Aquino, Sarah Morland |publikigita ye=10ma di oktobro  2025 |titulo=Peru Congress ousts president, successor vows 'war on crime' |url=https://www.reuters.com/world/americas/peru-lawmakers-make-fresh-push-remove-unpopular-president-office-2025-10-09/ |idiomo={{en}}|editero=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di oktobro]] - [[Milito Israel-Hamas]]: [[Hamas]] liberigas la cetera 20 gajo-homi [[Israel]]ana vivante, kambie 250 [[Palestinana Stato|Palestinani]] enkarcerigita en Israel, dum [[pafo-ceso]] qua mediacesis da [[Donald Trump]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |publikigita ye=13ma di oktobro 2025 |titulo=All 20 living hostages now handed over as Trump set to address Israeli parliament |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cx2r2z0gyp7t |vidita ye=13ma di oktobro 2025 |editero=BBC News|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[12ma di oktobro|12ma]] til [[14ma di oktobro]] - En [[Madagaskar]], prezidanto [[Andry Rajoelina]] revokesas de la povo per [[stato-stroko]] pos intensa populala protesti. [[Michael Randrianirina]] divenas provizora prezidanto di la lando.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Madagascar's president has left the country after Gen Z protests, officials say|url=https://www.reuters.com/world/africa/madagascar-president-rajoelina-address-nation-monday-evening-2025-10-13/|autoro=Lovasoa  Rabary, Tim Cocks, Giulia  Paravicini|idiomo={{en}}|editero=Reuters|publikigita ye=13ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di oktobro]] - Krono qua apartenis a imperiestrino Eugène, spozino di [[Napoléon la 3ma di Francia]] ed altra juveli de Franca monarkio, furtesas de muzeo [[Louvre]] en [[Paris]]. La krono pose rekuperesis, serioze domajita. La kalkulita valoro di la juveli furtita esas €88 milioni&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/articles/cj9722wlmj7o|titulo=Stolen Louvre jewellery worth €88m, prosecutor says|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=21ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[19ma di oktobro]] - En [[Bolivia]], [[Rodrigo Paz Pereira]], de Partiso Demokrata Kristana, vinkas prezidantal elekto kontre [[Jorge Quiroga Ramírez]], de partiso ''Libre''.
* [[21ma di oktobro]] - [[Sanae Takaichi]] divenas l'unesma chefministrino di [[Japonia]].
* [[24ma di oktobro]] - Che [[Republiko Irlando]], nedependanta kandidatino [[Catherine Connolly]] elektesas prezidanto.
* [[26ma di oktobro]] - [[Timor-Leste]] membreskas [[ASEAN]], divenanta la 11ma membro dil organizuro.
* [[28ma di oktobro]] - [[Uragano]] ''Melissa'' frapas [[Jamaika]] per venti qui atingis 298 km/h, e produktas adminime 32 morti e 96 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nbcnews.com/weather/hurricanes/hurricane-melissa-death-toll-rises-63-economic-impact-top-4-billion-rcna241639 |titulo=Hurricane Melissa death toll rises to 67 as insured losses in Jamaica could top $4 billion|editero=NBC News|idiomo={{en}}|publikigita ye=3ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[3ma di novembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.3 che [[skalo di Richter]] frapas provinci Balkh e Samangan, produktanta 30 morti e 956 plusa homi vundita.
* [[8ma di novembro]] - [[Tornado]] frapas urbo Rio Bonito do Iguaçu, stato [[Paraná (stato)|Paraná]], [[Brazilia]], per venti qui atingis 250 km/h, produktanta 6 morti e plua kam 700 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Tornado causa destruição e deixa 6 mortos e mais de 700 feridos no Paraná |url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2025/11/08/tornado-mortos-parana.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=8ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[17ma di novembro]] - En [[Bangladesh]], olima chefministrino [[Sheikh Hasina Wazed]] judiciesas pro krimini kontre la homaro e kondamnesas a mortopuniso ''[[in absentia]]''.
* [[23ma di novembro]] - En [[Guinea-Bisau]] eventas [[stato-stroko]] ante oficala anunco di rezulto di elekti, e prezidanto [[Umaro Sissoco Embaló]] revokesas de la povo.
* [[25ma di novembro]] - [[Unionita Nacioni]] publikigas raporto segun quo [[Jakarta]], chef-urbo di [[Indonezia]], divenis la maxim populoza urbo de la mondo, kun 42 milion habitanti.
* [[26ma di novembro]] - En [[Hong Kong]], granda incendio en rezidala edifico produktas adminime 55 morti e 279 plusa homi desaparinta&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2025/11/26/incendio-atinge-predios-hong-kong-video.ghtml |titulo=VÍDEO: Incêndio atinge complexo de arranha-céus em Hong Kong e mata 44|editero=G1|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[6ma di decembro]] - Adminime 3 individui eniras pafante en drinkerio che urbeto Saulsville, [[Sudafrika]], e mortigas adminime 12 personi e vundas 13 plusa homi.
* 6ma di decembro - Explozo e posa fairo en noktala klubo en Arpora, [[Goa]], [[India]] produktas 25 morti e cirkume 50 plusa homi vundita.
* [[14ma di decembro]] - Dextrano [[José Antonio Kast]] elektesas prezidanto di [[Chili]] en duesma balotado.
* 14ma di decembro - Terorismal atako per pafado che plajo Bondi, en [[Australia]], produktas 16 morti e 38 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Police investigating Bondi gunmen's trip to Philippines month before shooting|url=https://www.bbc.com/news/live/ckgk391yzm7t|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=14ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* 14ma di decembro - Adminime 37 personi mortas e 14 plusa homi vundesas dum rapida inundadi en [[Safi]], [[Maroko]].
* [[24ma di decembro]] - Adminime 6 personi mortas, inkluzite l'atakero, e 35 plusa homi vundesas kande teroristo de [[Boko Haram]] explozas su en moskeo en [[Maiduguri]], stato [[Borno]], [[Nigeria]].
* 24ma di decembro - Batelo departinta de [[Libia]] kun 117 migranti kulbutas en [[Mediteraneo]]. Nur 1 persono transvivas.
* [[26ma di decembro]] - [[Israel]] divenas l'unesma lando en la mondo qua agnoskas [[Somalilando]] kom nedependanta e suverena lando&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-recognises-somaliland-somalias-breakway-region-independent-state-2025-12-26/|titulo=Israel becomes first country to formally recognise Somaliland as independent state|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[28ma di decembro]] - Treno ekreligas en Asunción Ixtaltepec, stato [[Oaxaca]], [[Mexikia]], e produktas 13 morti e 98 plusa homi vundita.&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.infobae.com/mexico/2025/12/28/tren-interoceanico-gobernador-de-oaxaca-reporta-15-heridos-tras-el-descarrilamiento/|titulo=Tren Interoceánico: Secretaría de Marina reporta 13 personas muertas y 98 lesionadas|editero=Infobae|idiomo={{es}}|publikigita ye=28ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[29ma di decembro]] - [[India]] e [[Nova-Zelando]] signatas pakto pri libera komerco, ecepte por Novazelandana lakturi e kelk agrokultivala produkturi.

== Sporto ==
* [[7ma di decembro]] - [[Lando Norris]] vinkas mondala championkonkurso pri [[Formulo 1]] en la lasta kurado dil yaro&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Lando Norris é campeão mundial de Fórmula 1 2025|url=https://www.metro1.com.br/noticias/esportes/174413,lando-norris-e-campeao-mundial-de-formula-1-2025 |editero=Metro 1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=7ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Naski ==

== Morti ==
[[Arkivo:Keleti Ágnes 2021 RTG 2950.jpg|thumb|130px|[[Ágnes Keleti]]]]
* [[2ma di januaro]] - [[Ágnes Keleti]], Hungara gimnastikistino, Olimpiala championino (n. 1921)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Elhunyt Keleti Ágnes ötszörös olimpiai bajnok tornász, a Nemzet Sportolója|url=https://hirado.hu/belfold/cikk/2025/01/02/elhunyt-keleti-agnes-otszoros-olimpiai-bajnok-tornasz-a-nemzet-sportoloja|editero=Hirado.hu|idiomo={{hu}}|publikigita ye=2ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[4ma di januaro]] - [[Peter Brandes]], Dana skultisto (n. 1944)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Kirkekunster Peter Brandes er død |url=https://www.dr.dk/nyheder/seneste/kirkekunster-peter-brandes-er-doed |editero=DR|publikigita ye=4ma di januaro 2025|idiomo={{da}}}}&lt;/ref&gt;
* [[5ma di januaro]] - [[Konstantinos Simitis]], chefministro di Grekia (n. 1936)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Muere a los 88 años el ex primer ministro griego Costas Simitis|url=https://www.lavanguardia.com/vida/20250105/10257920/muere-88-anos-ex-primer-ministro-griego-costas-simitis.html|editero=La Vanguardia|idiomo={{es}}|publikigita ye=5ma di januaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[6ma di januaro]] - [[Henny Eman]], chefministro di Aruba (n. 1948)
* [[7ma di januaro]] - [[Jean-Marie Le Pen]], Franca politikisto (n. 1928)
* 7ma di januaro - [[Walter Martos]], chefa ministro di Peru (n. 1957)
* [[13ma di januaro]] - [[Oliviero Toscani]], Italiana fotografisto (n. 1942)
* [[15ma di januaro]] - [[Rosny Smarth]], chefministro di Haiti (n. 1940)
[[Arkivo:David Lynch -microphone -10Aug2007-2p.jpg|thumb|130px|[[David Lynch]]]]
* [[16ma di januaro]] - [[David Lynch]], Usan aktoro, cinematografisto, cenaristo, filmo-produktisto, muzikisto e piktisto (n. 1946)
* [[17ma di januaro]] - [[Punsalmaagiin Ochirbat]], prezidanto di Mongolia (n. 1942)
* [[21ma di januaro]] - [[Carlos Mauricio Funes]], prezidanto di Salvador (n. 1959)
* [[30ma di januaro]] - [[Marianne Faithfull]], Britaniana kantisto (n. 1946)
* 30ma di januaro - [[Julius Chan]], chefministro di Papua-Nova-Guinea (n. 1939)
* [[31ma di januaro]] - [[Carlos Ferrero]], chefa ministro di Peru (n. 1941)
[[Arkivo:Bundespraesident Koehler 10092007.jpg|thumb|130px|[[Horst Köhler]]]]
* [[1ma di februaro]] - [[Horst Köhler]], prezidanto di Germania (n. 1943)
* [[4ma di februaro]] - [[Sid Ahmed Ghozali]], chefministro di Siria (n. 1937)
* [[8ma di februaro]] - [[Sam Nujoma]], prezidanto di Namibia (n. 1929)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.namibian.com.na/namibias-founding-president-sam-nujoma-dies/|titulo=Namibia’s founding president, Sam Nujoma, dies aged 95|editero=The Namibian|idiomo={{en}}|publikigita ye=9ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[14ma di februaro]] - [[Geneviève Page]], Franc aktorino (n. 1927)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.lefigaro.fr/theatre/deces-genevieve-page-gloire-du-theatre-a-l-age-de-97-ans-20250214|titulo=Décès de Geneviève Page, gloire du théâtre, à l’âge de 97 ans|editero=Le Figaro|idiomo={{fr}}|publikigita ye=14ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[17ma di februaro]] - [[Frits Bolkestein]], Nederlandana politikisto (n. 1933)
* [[22ma di februaro]] - [[Hans van den Broek]], Nederlandana politikisto (n. 1936)
[[Arkivo:Roberta Flack - Cash Box 1972.png|thumb|130px|[[Roberta Flack]]]]
* [[24ma di februaro]] - [[Roberta Flack]], Usana kantisto (n. 1937)
* [[26ma di februaro]] - [[Gene Hackman]], Usan aktoro (n. 1930)&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro|url=https://variety.com/2025/film/news/gene-hackman-death-suspicious-gas-leak-search-warrant-1236322610/|titulo=Gene Hackman and Wife's Death Ruled 'Suspicious' in Search Warrant: 'No Obvious Signs of a Gas Leak' and 'Thorough Investigation' Required|surnomo=Moreau|nomo=Jordan|publikigita ye=27ma di februaro 2025|vidita ye=27ma di februaro 2025|idiomo={{en}}|editero=Variety}}&lt;/ref&gt;
* 26ma di februaro - [[Michelle Trachtenberg]], Usan aktorino (n. 1985)
* [[27ma di februaro]] - [[Boris Vasilyevich Spasski]], Rusa-Sovietiana-Franciana shakoludisto (n. 1937)
* [[1ma di marto]] - [[Angie Stone]], Usana kantisto (n. 1961)
* [[4ma di marto]] - [[Roy Ayers]], Usana jazo-muzikisto, kompozisto e kantisto (n. 1940)
* [[16ma di marto]]- [[Rob de Nijs]], Nederlandan aktoro e kantisto (n. 1942)
* [[20ma di marto]] - [[Vitold Pavlovich Fokin|Vitold Fokin]], chefministro di Ukraina (n. 1932)
[[Arkivo:George Foreman (28302594552).jpg|thumb|130px|[[George Foreman]]]]
* [[21ma di marto]] - [[George Foreman]], Usana boxisto (n. 1949)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Boxing Legend George Foreman Dead at 76|url=https://www.tmz.com/2025/03/21/george-foreman-dead/|editero=TMZ Sports|idiomo={{en}}|publikigita ye=21ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[28ma di marto]] - [[Heloísa Teixeira]], Braziliana skriptistino (n. 1939)
* [[29ma di marto]] - [[Richard Chamberlain]], Usan aktoro e kantisto (n. 1934)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|titulo=Murió el actor Richard Chamberlain, el famoso “Dr. Kildare” de la TV y estrella de “El pájaro canta hasta morir” y “Shogun”|url=https://www.clarin.com/espectaculos/murio-actor-richard-chamberlain-estrella-pajaro-canta-morir-shogun_0_UiKh43eVjb.html?srsltid=AfmBOopnqN2V9SbzfxbbzmJ7U1HZr6CQSuCJn2ZJqEfcBxyx1pyyImR6|autoro=Redacción Clarin |editero=Clarin}}&lt;/ref&gt;
* [[1ma di aprilo]] - [[Val Kilmer]], Usan aktoro (n. 1959)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.lavanguardia.com/cultura/cine/20250402/10542558/muere-val-kilmer-carismatico-actor-top-gun-interpreto-batman-jim-morrison-65-anos.html|titulo=Muere Val Kilmer, carismático actor de 'Top Gun' que interpretó a Batman y Jim Morrison, a los 65 años|autoro=Astrid Meseguer|idiomo={{es}}|editero=La Vanguardia}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di aprilo]] - [[Leo Beenhakker]], Nederlandana futbalisto, futbal-entrenisto (m. 1942)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro|autoro=José Manuel Martín |titulo=Ha muerto Leo Beenhakker, exentrenador y campeón de Liga con el Real Madrid|url=https://www.larazon.es/deportes/futbol/muerto-leo-beenhakker-exentrenador-campeon-liga-real-madrid_2025041067f8093d47c02c00013b5fc0.html|publikigita ye=10ma di aprilo 2025|vidita ye=10ma di aprilo 2025|editero=La Razón|idiomo={{es}}|loko=Madrid}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di aprilo]] - [[Mario Vargas Llosa]], Peruana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1936)&lt;ref&gt;https://elpais.com/cultura/2025-04-14/muere-mario-vargas-llosa-gigante-de-las-letras-universales.html&lt;/ref&gt;
* [[14ma di aprilo]] - [[Abdullah Ahmad Badawi]], chefministro di Malaizia (n. 1939)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo= Malaysia's former Prime Minister Abdullah Ahmad Badawi dies, aged 85|url=https://www.channelnewsasia.com/asia/malaysia-badawi-pak-lah-dies-85-fifth-prime-minister-5064761|autoro=CNA/Agencies/ |editero=CNA (Channel News Asia)|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Canonization 2014- The Canonization of Saint John XXIII and Saint John Paul II (14036966124).jpg|thumb|130px|[[Papo Franciskus]]]]
* [[21ma di aprilo]] - [[Papo Franciskus]] (n. 1936)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2025/04/21/papa-francisco-morre-aos-88-anos.ghtml|titulo=Morre Francisco, o papa de hábitos simples que lutou para mudar a Igreja|publikigita ye=21ma di aprilo 2025|vidita ye=21ma di aprilo 2025|idiomo={{pt}}|editero=g1 Globo}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di aprilo]] - [[Jules Wijdenbosch]], prezidanto di Surinam (n. 1941)
* [[23ma di aprilo]] - [[Fouad Mebazaa]], Tuniziana politikisto (n. 1933)
* [[1ma di mayo]] - [[Nana Caymmi]], Braziliana kantistino (n. 1941)
* [[13ma di mayo]] - [[José Alberto Mujica]], prezidanto di Uruguay (n. 1935)
* [[16ma di mayo]] - [[Jan Terlouw]], Nederlandana politikisto, skriptisto (n. 1931)
[[Arkivo:Tran Duc Luong, Nov 17, 2004.jpg|thumb|130px|&lt;small&gt;[[Trần Đức Lương]]&lt;/small&gt;]]
* [[20ma di mayo]] - [[Trần Đức Lương]], prezidanto di Vietnam (n. 1937)
* [[20ma di mayo]] - [[George Wendt]], Usan aktoro (n. 1948)
* [[22ma di mayo]] - [[Alasdair MacIntyre]], Britaniana filozofo (n. 1929)
* [[23ma di mayo]] - [[Sebastião Salgado]], Braziliana fotografisto e jurnalisto (n. 1944)
* [[28ma di mayo]] - [[Ngugi wa Thiong'o]], Keniana skriptisto (n. 1938)
* [[29ma di mayo]] - [[George Elwood Smith]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1930)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=«George E. Smith Dead: Nobel Prize Winner Was 95»|url=https://www.nytimes.com/2025/05/30/science/george-e-smith-dead.html|editero=The New York Times |vidita ye=1ma di junio 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* 29ma di mayo - [[Alf Clausen]], Usana kompozisto (n. 1941)
* [[3ma di junio]] - [[Krisztina de Châtel]], Hungarian-Nederlandana dans-artisto (n. 1943)
* [[4ma di junio]] - [[Niède Guidon]], Braziliana arkeologiistino (n. 1933)
* [[5ma di junio]] - [[Edgar Lungu]], prezidanto di Zambia (n. 1956)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Former Zambian President Lungu dies aged 68|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn4gp07y3xmo|idiomo={{en}}|editero=BBC|publikigita ye=5ma di junio 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[9ma di junio]] - [[Frederick Forsyth]], Angla novelisto e jurnalisto (n. 1938)
[[Arkivo:Sly Stone (1968 publicity photo).jpg|thumb|130px|[[Sly Stone]]]]
* 9ma di junio - [[Sly Stone]], Usana muzikisto, kompozisto e kantisto ([[Sly &amp; The Family Stone]]) (n. 1943)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/06/09/morre-sly-stone-lenda-do-funk.htm|titulo=Sly Stone, lenda do funk, morre aos 82 anos|publikigita ye=9ma di junio 2025|vidita ye=9ma di junio 2025|editero=UOL}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di junio]] - [[Günther Uecker]], Germana piktisto e skultisto (n. 1930)
* [[11ma di junio]] - [[Brian Wilson]], Usana kantisto, kompozisto e muzikisto ([[Beach Boys]]) (n. 1942)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Muere Brian Wilson, ícono de la música y fuerza creativa detrás de los Beach Boys|url=https://cnnespanol.cnn.com/2025/06/11/entretenimiento/muere-brian-wilson-beach-boys-trax|editero=CNN Español|idiomo={{es}}|publikigita ye=11ma di junio 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[14ma di junio]] - [[Violeta Chamorro]], Nikaraguana politikistino (n. 1929)
* 14ma di junio - [[Henk van Os]], Nederlandana historiisto di arto (n. 1938)
* [[19ma di junio]] - [[Francisco Cuoco]], Brazilian aktoro (n. 1933)
* [[20ma di junio]] - [[Ivar Giaever]], Norvegian-Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1929)
* [[21ma di junio]] - [[Kailash Purryag]], prezidanto di Maurico (n. 1947)
* [[1ma di julio]] - [[Jimmy Swaggart]], Usana pastoro, kantisto e teologo (n. 1935)
* [[13ma di julio]] - [[Muhammadu Buhari]], prezidanto di Nigeria (n. 1942)&lt;ref&gt;{{Citez jurnalo od edituro |titulo=Former Nigerian president Muhammadu Buhari dies aged 82 in London |url=https://www.theguardian.com/world/2025/jul/13/former-nigeria-president-muhammadu-buhari-dies-aged-82-in-london|publikigita ye=13ma di julio 2025|vidita ye=13ma di julio 2025|editero=The Guardian |surnomo=Reuters |idiom={{en}} |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di julio]] - [[Connie Francis]], Usana kantistino ed aktorino (n. 1937)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://people.com/connie-francis-dead-age-87-8599290|titulo=Connie Francis, 'Who's Sorry Now?' and 'Pretty Little Baby' Singer, Dies at 87|editero=People|publikigita ye=17ma di julio 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[20ma di julio]] - [[Preta Gil]], Braziliana kantistino (n. 1974)
[[Arkivo:Blizzcon 2009 210.jpg|thumb|130px|[[Ozzy Osbourne]]]]
* [[22ma di julio]] - [[Ozzy Osbourne]], Britaniana kantisto e kompozisto ([[Black Sabbath]]) (n. 1948)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Ozzy Osbourne, ícone do rock e líder do Black Sabbath, morre aos 76 anos|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/07/22/ozzy-osbourne-morre-aos-76-anos.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=22ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[29ma di julio]] - [[Paul Mario Day]], Angla kantisto ([[Iron Maiden]], More) (n. 1956)
* [[31ma di julio]] - [[Derek Sauer]], Nederlandana jurnalisto ed editisto (n. 1952)
* [[5ma di agosto]] - [[Ion Iliescu]], ex-prezidanto di Rumania (n. 1930)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Rumäniens Wende-Präsident Ion Iliescu gestorben|url=https://www.swissinfo.ch/ger/rum%C3%A4niens-wende-pr%C3%A4sident-ion-iliescu-gestorben/89788621|surnomo=swissinfo.ch|nomo=S. W. I.|publikigita ye=5ma di agosto 2025|idiomo={{de}}|editero=SWI swissinfo.ch}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di agosto]] - [[Arlindo Cruz]], Braziliana kantisto e kompozisto (n. 1958)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Morre Arlindo Cruz, compositor que redefiniu o samba, aos 66 anos|url=https://www.estadao.com.br/cultura/musica/morre-arlindo-cruz-compositor-que-redefiniu-o-samba-aos-66-anos/|idiomo={{pt}}|vidita ye=8ma di agosto 2025|editero=Estadão}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di agosto]] - [[Jean Pormanove]], Franciana flu-brodkastero (n. 1979)
* [[25ma di agosto]] - [[Rainer Weiss]], Germana-Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1932)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://news.mit.edu/2025/professor-emeritus-rainer-weiss-dies-0826|titulo=Professor Emeritus Rainer Weiss, influential physicist who forged new paths to understanding the universe, dies at 92|publikigita ye=26ma di agosto 2025|idiomo={{en}}|editero=MIT News {{!}} Massachusetts Institute of Technology}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di agosto]] - [[Luís Fernando Veríssimo]], Braziliana skriptisto (n. 1936)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre aos 88 Luis Fernando Verissimo, um dos maiores escritores brasileiros |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/08/30/luis-fernando-verissimo.htm|editero=UOL|publikigita ye=30ma di agosto 2025|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1ma di septembro]] - [[Graham Greene]], Kanadan aktoro (n. 1952)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://deadline.com/2025/09/graham-greene-dead-dances-with-wolves-wind-river-1236502962/|titulo=Graham Greene Dies: Oscar-Nominated ‘Dances With Wolves’ Actor Was 73|editero=Deadline|idiomo={{en}}|publikigita ye=1ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Giorgio_Armani_-_Vogue_Fashion%27s_Night_Out_Sept.10_2009_MILANO_(3908028844).jpg|thumb|130px|[[Giorgio Armani]]]]
* [[4ma di septembro]] - [[Giorgio Armani]], Italiana fasonisto di modo ed entraprezisto (n. 1934)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/morre-estilista-giorgio-armani-aos-91-anos/|titulo=Morre estilista Giorgio Armani, aos 91 anos|editero=CNN|idiomo={{pt}}|publikigita ye=4ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[8ma di septembro]] - [[Ângela Rô Rô]], Braziliana kantisto e muzikisto (n. 1949)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://veja.abril.com.br/coluna/veja-gente/morre-angela-ro-ro-aos-75-anos-apos-tres-meses-internada/|titulo=Morre Angela Ro Ro aos 75 anos, após três meses internada|editero=Veja|idiomo={{pt}}|publikigita ye=8ma di septembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di septembro]] - [[Hermeto Pascoal]], Braziliana muzikisto e kompozisto (n. 1936)
* [[16ma di septembro]] - [[Robert Redford]], Usan aktoro, cinematografisto e filmo-produktisto (n. 1936)
* [[23ma di septembro]] - [[Claudia Cardinale]], Italiana-Franciana aktorino (n. 1938)
* [[27ma di septembro]] - [[Chang Chun-hsiung]], chefministro di Republiko Chinia (n. 1938)
* [[28ma di septembro]] - [[Berta Loran]], Polona-Braziliana televizion-aktorino (n. 1926)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/rj/rio-de-janeiro/noticia/2025/09/29/berta-loran-morre-no-rio.ghtml|titulo=Berta Loran, atriz consagrada em programas de humor, morre aos 99 anos no Rio|publikigita ye=29ma di septembro 2025|vidita ye=29ma di septembro 2025|idiomo={{pt}}|editero=G1}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Jane Goodall visits United States Mission Uganda on 4 April 2022 - 9.jpg|thumb|130px|[[Jane Goodall]]]]
* [[1ma di oktobro]] - [[Jane Goodall]], Britanian antropologo e biologo (n. 1934)
* [[6ma di oktobro]] - [[Mohamed Tahir Ayala]], chefministro di Sudan (n. 1951)
* [[11ma di oktobro]] - [[Diane Keaton]], Usan aktorino (n. 1946)
* [[14ma di oktobro]] - [[Luc Ayang]], chefministro di Kamerun (n. 1947)
* 14ma di oktobro - [[Nasser Taghvai]], Iranana cinematografisto, cenaristo e filmo-produktisto (n. 1941)
* [[17ma di oktobro]] - [[Tomiichi Murayama]], chefministro di Japonia (n. 1924)
* [[19ma di oktobro]] - [[Daniel Naroditsky]], Usana shak-ludisto (n. 1995)
[[Arkivo:Francisco Pinto Balsemão 1982 (cropped).jpg|thumb|130px|[[Francisco Pinto Balsemão|Pinto Balsemão]]]]
* [[21ma di oktobro]] - [[Francisco Pinto Balsemão]], chefministro di Portugal (n. 1937)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Pinto Balsemão, o &quot;Imperador&quot; da Impresa com ligações além-fronteiras|url=https://www.jornaldenegocios.pt/empresas/media/detalhe/francisco-pinto-balsemao-o-imperador-da-impresa-com-conexoes-alem-mundo|editero=Jornal de Negócios|idiomo={{pt}}|publikigita ye=21ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[26ma di oktobro]] - [[Jack DeJohnette]], Usana muzikisto (n. 1942)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/music/2025/oct/27/jack-dejohnette-versatile-jazz-drummer-miles-davis-fusion-dies-aged-83|titulo=Jack DeJohnette, versatile jazz drummer known for Miles Davis fusion recordings, dies aged 83|editero=The Guardian|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[31ma di oktobro]] - [[Fatos Nano]], chefministro di Albania (n. 1952)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://shqiptarja.com/lajm/prej-ditwsh-i-shtruar-nw-spital-ndwrron-jetw-ishkryeministri-fatos-nano|titulo=Ish-kryeministri dhe lideri historik i PS, Fatos Nano shuhet në moshën 73-vjeçare! E diela ditë zie, homazhet shtetërore te Pallati i Kongreseve|editero=Sqiptarja.com|idiomo={{sq}}|publikigita ye=31ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
* 31ma di oktobro - [[Tchéky Karyo]], Turka-Franciana cinem-aktoro e muzikisto (n. 1953)
* [[2ma di novembro]] - [[Lô Borges]], Braziliana kantisto e kompozisto (n. 1952)
* [[3ma di novembro]] - [[Dick Cheney]], Usana politikisto (n. 1941)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://news.sky.com/story/former-us-vice-president-dick-cheney-dies-13463729|titulo=Former US vice president Dick Cheney dies|idiomo={{en}}|vidita ye=4ma di novembro 2025|editero=Sky News}}&lt;/ref&gt;
* [[5ma di novembro]] - [[Ronald Venetiaan]], prezidanto di Surinam (n. 1936)
* [[6ma di novembro]] - [[James D. Watson]], Usana biologo, Nobel-laureato (n. 1928)
* [[11ma di novembro]] - [[Homayoun Ershadi]], Iranana aktoro (n. 1947)
* [[17ma di novembro]] - [[Jards Macalé]], Braziliana kantisto e kompozisto (n. 1943)
* [[23ma di novembro]] - [[Udo Kier]], Germanian aktoro (n. 1944)
[[Arkivo:Jimmy Cliff - Festival du Bout du Monde 2012 - 034 (cropped).jpg|thumb|130px|[[Jimmy Cliff]]]]
* [[24ma di novembro]] - [[Jimmy Cliff]], Jamaikana kantisto (n. 1944)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2025/11/24/jimmy-cliff-morre-aos-81-anos.ghtml|titulo=Jimmy Cliff morre aos 81 anos|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=24ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[5ma di decembro]] - [[Frank Gehry]], Usan arkitekto (n. 1929)
* [[6ma di decembro]] - [[Martin Parr]] Britaniana fotografisto (n. 1952)
* [[7ma di decembro]] - [[Frans Weisz]], Nederlandana cinematografisto (n. 1938)
* [[10ma di decembro]] - [[Sophie Kinsella]], Britaniana skriptistino (n. 1969)
* 10ma di decembro - [[Efraín Goldenberg]], chefa ministro di Peru (n. 1929)
* [[12ma di decembro]] - [[Peter Greene]], Usan aktoro (n. 1965)
* [[13ma di decembro]] - [[Tonny Eyk]], Nederlandana muzikisto (n. 1940)
* [[14ma di decembro]] - [[Rob Reiner]], Usan aktoro, cinematografisto, komediisto e filmo-produktisto (n. 1947)&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://people.com/rob-reiner-wife-michele-found-slain-by-daughter-exclusive-sources-11868871|titulo=Rob Reiner and His Wife Michele Were Found by Their Daughter (Exclusive Sources)|editero=People|idiomo={{en}}|publikigita ye=15ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:(Rodrigo Borja) Felipe González junto al presidente de Ecuador. Pool Moncloa. 12 de septiembre de 1989 (cropped).jpeg|thumb|130px|[[Rodrigo Borja Cevallos|Rodrigo Borja]]]]
* [[17ma di decembro]] - [[Hans van Manen]], Nederlandana dans-artisto (n. 1932)
* 17ma di decembro - [[Rosa von Praunheim]], Germana cinematografisto (n. 1942)
* [[18ma di decembro]] - [[Rodrigo Borja Cevallos]], prezidanto di Equador (n. 1935)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Luto en Ecuador: Fallece el exPrezidanto Rodrigo Borja Cevallos a los 90 años|url=https://www.eldiario.ec/ecuador/luto-en-ecuador-fallece-el-exPrezidanto-rodrigo-borja-cevallos-a-los-90-anos-18122025/|surnomo=Chanatasig|nomo=Cinthya|idiomo={{es}}|publikigita ye=19ma di decembro 2025|editero=El Diario}}&lt;/ref&gt;
* 18ma di decembro - [[Fernando da Piedade Dias dos Santos]], chefa ministro di Angola (n. 1950)
* 18ma di decembro - [[Arnulf Rainer]], Austriana piktisto (n. 1929)
* [[19ma di decembro]] - [[James Ransone]], Usan aktoro (n. 1979)
* [[20ma di decembro]] - [[Lindomar Castilho]], Braziliana kantisto (n. 1940)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Cantor Lindomar Castilho morre aos 85 anos |url=https://g1.globo.com/sp/sao-paulo/noticia/2025/12/20/lindomar-castilho-o-rei-do-bolero-morre-aos-85-anos.ghtml|editero=G1 |idiomo={{pt}}|publikigita ye=20ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di decembro]] - [[Chris Rea]], Britaniana kantisto (n. 1951)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre Chris Rea, cantor do hit Driving Home for Christmas, aos 74 anos|url=https://www.metropoles.com/entretenimento/musica/morre-chris-rea-cantor-do-hit-driving-home-for-christmas-aos-74-anos|editero= Metrópoles|idiomo={{pt}}|publikigita ye=22ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* 22ma di decembro - [[Gathie Falk]], Kanadana piktisto e skultisto (n. 1928)
* [[25ma di decembro]] - [[Francis Marmande]], Franca skriptisto e muzikisto (n. 1945)
* [[26ma di decembro]] - [[Bahram Beyzai]], Iranana cinematografisto, cenaristo e dramatisto (n. 1938)
* [[28ma di decembro]] - [[Brigitte Bardot]], Franca aktoro (n. 1934)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Morre Brigitte Bardot, lenda do cinema francês e ícone de beleza, aos 91 |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/12/28/morre-brigitte-bardot-lenda-do-cinema-frances-e-icone-de-beleza.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=28ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di decembro]] - [[Khaleda Zia]], chefministro di Bangladesh (n. 1945)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Bangladesh's first female prime minister Begum Khaleda Zia passes away|url=https://en.somoynews.tv/news/2025-12-30/PyVVL9By|editero=Somoy News|idiomo={{en}}|publikigita ye=29ma di decembro 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di decembro]] - [[Isiah Withlock Jr.]], Usan aktoro (n. 1954)
* [[31ma di decembro]] - [[Francis Hallé]], Franciana botanikisto e biologo (n. 1938)

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Mary Elizabeth Brunkow]], [[Frederick Jay Ramsdell]], [[Shimon Sakaguchi]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.uol.com.br/vivabem/noticias/redacao/2025/10/06/qual-e-a-importancia-da-pesquisa-que-levou-o-nobel-de-medicina.htm |titulo=Nobel: descoberta estimulou tratamentos para câncer e doenças autoimunes|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=6ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[John Clarke]], [[Michel Henri Devoret]], [[John Matthew Martinis]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Prêmio Nobel de Física vai para pioneiros da mecânica quântica|url=https://www.bol.uol.com.br/noticias/2025/10/07/premio-nobel-de-fisica-vai-para-pioneiros-da-mecanica-quantica.htm|editero=BOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=7ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Susumu Kitagawa]], [[Richard Robson]], [[Omar Mwannes Yaghi]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Nobel de Química premia arquitetura molecular comparada a bolsa da série Harry Potter|url=https://www1.folha.uol.com.br/ciencia/2025/10/nobel-de-quimica-2025-premia-criacao-de-estruturas-metalorganicas.shtml|editero=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=8ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[László Krasznahorkai]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=The Nobel Prize in Literature 2025 László Krasznahorkai|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2025/press-release/|editero=Nobelprize.org|idiomo={{en}}|publikigita ye=9ma di oktobro 2025}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[María Corina Machado]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/summary/ |titulo=Nobel Peace Prize 2025|editero=Nobelprize.org|vidita ye=8ma di novembro 2025|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Joel Mokyr]], [[Philippe Aghion]], [[Peter Howitt]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2025|url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/summary/|editero=Nobelprize.org|vidita ye=8ma di novembro 2025}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
{{reflist}}
[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>pct7dqlr6aptscvvr34qmqk48cu0ut6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41008</id>
    <revision>
      <id>1127789</id>
      <parentid>1125791</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto, referi</comment>
      <origin>1127789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19862" sha1="2iya3q2wf7k5f2wfxtzp1lv7xv69cbi" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2026''' (MMXXVI per Romala algarismi) esas ordinara yaro komencinta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esas la 26ma yaro di la triesma yarmilo, la 26ma yaro di la 21ma yarcento, e la 7ma yaro di la [[yari 2020a]].

Che [[Chiniana horoskopo]], 2026 esas la Yaro di la [[Kavalo]].

== Klimato ed ambiento  ==
Ye la 4ma di januaro, rara [[tornado]] frapis Frattocchie, regiono [[Lazio]], [[Italia]]. Ye la 6ma di januaro, tempestovento ''Goretti'' formacesis, ed ye la 8ma di januaro ol frapis insuli Scilly per venti qui atingis 160 km/h, e [[Kornwal]] per venti qui atingis 198 km/h. Mili di personi restis sen elektro. De la 22ma di januaro til la 8ma di februaro, serio di forta tempesti (Harry, Ingrid, Joseph, Kristin, Leonardo, Marta) frapis [[Iberia]], [[Italia]] ed [[Unionita Rejio]], per venti qui atingis 200 km/horo, ed efektigis inundadi e domaji en substrukturi. Entote 16 personi mortis e plua kam 500 vundesis. Nur en [[Portugal]] la domaji atingis 5,33 miliard Euri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://eco.sapo.pt/2026/04/28/estado-assume-31-mil-milhoes-de-euros-do-prejuizo-total-de-533-mil-milhoes-provocado-pelas-tempestades/|titulo=Estado assume 3,1 mil milhões de euros do prejuízo total de 5,33 mil milhões provocado pelas tempestades|editero=Sapo|idiomo={{pt}}|publikigita ye=28ma di aprilo 2026}}&lt;/ref&gt;.

Ye la 22ma di mayo komencis forta kaloro-ondi qui krevis rekordi di temperaturi en [[Austria]], [[Belgia]], [[Chekia]], [[Dania]], [[Francia]], [[Germania]], [[Hispania]], [[Hungaria]], [[Italia]], [[Nederlando]], [[Polonia]], [[Rumania]], [[Slovakia]], [[Slovenia]] ed [[Unionita Rejio]]. La maxim alta temperaturo enrejistresis en Noto, [[Sicilia]]: 46,5 °C ye la 22ma di julio. De la 22ma til la 30ma di julio, forestala incendii en [[Hispania]], [[Portugal]] e [[Francia]] koaktas plua kam 300 mil personi abandonar lia domi. Franca e Hispana autoritatozi deklaras ke to esas la maxim dizastroza incendii depos multa yardeki&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/07/28/europe-is-burning-how-bad-could-this-wildfire-crisis-get|titulo=Europe is burning: How bad could this wildfire crisis get?|editero=Euro News|idiomo={{en}}|publikigita ye=28ma di julio 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Eventi ==
* [[1ma di januaro]] - [[Bulgaria]] adoptas [[Euro]] kom monetaro, divenanta la 21ma stato che [[Eurozono]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/|editero=Europana Konsilistaro|idiomo={{en}}|publikigita ye=8ma di julio 2025}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di januaro - Explozo ed incendio en drinkerio che urbo Crans-Montana, kantono [[Valais]], [[Suisia]], produktas plua kam 40 morti e plua kam 100 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/01/several-dead-and-injured-in-explosion-swiss-ski-resort-town-crans-montana-police-say|titulo=About 40 killed and 100 injured in fire at bar in Swiss ski resort of Crans-Montana|editero=The Guardian|idiomo={{en}}|publikigita ye=1ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[2ma di januaro]] - [[Sud-Korea]]na korto lansas komiso por aresto di ex-prezidanto [[Yoon Suk Yeol]] pos akuzaji pri abuzi dum lua dekreto di militala judicio en 2024.
* [[3ma di januaro]] - [[Usa]] lansas diversa aeral ataki kontre [[Venezuela]] e forkaptas prezidanto [[Nicolás Maduro]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Trump says Venezuela's Maduro captured after strikes|url=https://www.reuters.com/world/americas/loud-noises-heard-venezuela-capital-southern-area-without-electricity-2026-01-03/|editero=Reuters|idiomo={{en}}|publikigita ye=3ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;.
* 3ma di januaro - La chef-urbo di [[Equatorala Guinea]] transferesas de [[Malabo]] a [[Ciudad de la Paz]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|editero=Le Monde|idiomo={{en}}|publikigita ye=4ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[5ma di januaro]] - Adminime 14 personi mortas dum rapida inundadi che insuli Siau Tagulandang Biaro, Nordala Sulawesi, [[Indonezia]].
* [[7ma di januaro]] - En [[Minneapolis]], [[Minnesota]], 37-yar-evanta Renée Good mortigesas da policisto del Agenterio pri Kontrolo di Enmigro e Dogani (Angle: ''Immigration and Customs Enforcement'', abreviita ICE). La mortigo efektigos revolto e protesti en Minneapolis ed altra Usana urbi&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/us/live-news/minnesota-fraud-state-reps-testify-01-07-26|titulo=ICE shooting in Minneapolis|editero=CNN|idiomo={{en}}|publikigita ye=8ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[8ma di januaro]] - [[Iran]]ana guvernerio blokusas aceso ad [[Interreto]] en tota la lando, por impedar l'organizo di protesti.
* [[9ma di januaro]] - Kontrato pri [[libera komerco]] inter [[Europana Uniono]] e [[Mercosur]] signatesas, pos 25-yara diskuto. La kontrato, signatita da 21 ek la 27 membri de EU, kreos la maxim granda areo di libera komerco de la mondo.
* [[12ma di januaro]] - [[Irakli Garibashvili]], ex-chefministro di [[Gruzia]], deklaras su kulpinta pri pekunio-lavado e kondamnesas a 5-yara enkarcerigo.
* [[13ma di januaro]] - Teroglitado pos hori di pluvego en [[Norda Kivu]], [[Demokratial Republiko Kongo]], produktas 13 morti e 30 plusa homi desaparinta.
* [[22ma di januaro]] - [[Usa]] oficale abandonas [[Mondal Organizuro pri Saneso]].
* [[24ma di januaro]] - Adminime 70 personi mortas e 10 plusa homi desaparas pro teroglitadi en West Java, [[Indonezia]].&lt;ref&gt;{{extera ligilo |titulo=Update Longsor Cisarua: 70 Kantong Jenazah Dievakuasi, 10 Masih Dicari|url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20260131192802-20-1323204/update-longsor-cisarua-70-kantong-jenazah-dievakuasi-10-masih-dicari/|editero=CNN Indonezia|idiomo={{id}}|publikigita ye=31ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di januaro]] - Plua kam 3 milion pagini kun informi pri sexuala deliktanto [[Jeffrey Epstein]] liberigesas por publika konoco.
* [[8ma di februaro]] - En [[Portugal]], socialisto [[António José Seguro]] vinkas prezidantal elekto kontre dextrano André Ventura.
* [[17ma di februaro]] - En [[Peru]], prezidanto [[José Enrique Jerí Oré]] censuresas da Peruana kongreso e revokesas de la povo. Kongresano [[José María Balcázar]] indikesas kom prezidanto di la lando.
* [[26ma di februaro]] - Guvernerio di [[Pakistan]] deklaras milito kontre [[talibano|talibani]] en [[Afganistan]].
* [[28ma di februaro]] - Israel ed Usa aer-atakas Iran, komenco di [[Milito di Iran 2026|milito di Iran]].
* [[1ma di marto]] - En [[Sud-Sudan]], adminime 169 personi mortigesas e 50 plusa homi vundesas kande membri de Uneso-Stato atakas komtio Abiemnom.
* [[6ma di marto|6ma]] til la [[15ma di marto]] - [[Vintrala Olimpiala Ludi]] eventas en [[Cortina D'Ampezzo]], [[Italia]].
* [[10ma di marto]] - En [[Sudan]], atako per [[senpilotist aviacilo]] kontre kamiono transportanta personi a funeralo produktas 40 morti.
* [[15ma di marto]] - Nova [[konstituco]] di [[Kazakstan]] aprobesas per referovoto, kande 90% de la votanti votas yes.
* [[1ma di aprilo]] - [[NASA]] lansas misiono [[Artemis II]], qua eniras [[Luno|Lunal]] orbito unesmafoye pos 53 yari.
* [[7ma di aprilo]] - [[Usa]] ed [[Iran]] konkordas pri du-semana [[pafo-ceso]] dum la [[Milito di Iran 2026|milito di Iran]].
* [[8ma di aprilo]] - [[Israel]] lansas serio di aeral ataki en sudal [[Libano]], kun skopo destruktar substrukturi de [[Hezbollah]]. Plua kam 300 personi mortas e plua kam 1100 plusa homi vundesas.
* [[10ma di aprilo]] - La kruo di [[Artemis II]] sucese retrovenas a [[Tero]].
* [[12ma di aprilo]] - Eventas parlamental elekti en [[Hungaria]], e partiso ''Fidesz'' de chefministro [[Viktor Orbán]] perdas la majoritato pos 16 yari. [[Péter Magyar]], de partiso ''Tisza'' asumos la povo ye la 9ma di mayo.
* [[13ma di aprilo]] - [[Papo Leo la 14ma]] komencas vizito a [[Aljeria]].
* [[18ma di aprilo]] - [[Papo Leo la 14ma]] komencas vizito a [[Angola]].
* [[19ma di aprilo]] - Eventas parlamental elekti en [[Bulgaria]], e koalisuro ''Progresivna Bŭlgariya'' obtenas majoritato. Ex-prezidanto [[Rumen Radev]] divenos chefministro di la lando.
* [[20ma di aprilo]] - En [[Mexikia]], pafado che piramidi di Teotihuacán produktas du morti e 13 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Tiroteio nas pirâmides de Teotihuacán resulta em morte de turista e 13 feridos|url=https://portalmie.com/atualidade/2026/04/tiroteio-nas-piramides-de-teotihuacan-resulta-em-morte-de-turista-e-13-feridos/ |editero=Portal Mie Notícias|idiomo={{pt}}|publikigita ye=22ma di aprilo 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[25ma di aprilo]] - Bombal atako kontre autobuso en [[Cauca]], [[Kolumbia]] produktas 20 morti e 36 plusa homi vundita&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Death toll in Colombia highway bus bomb attack rises to 20|url=https://www.bbc.com/news/articles/ckgx5kyyj8do|editero=BBC|idiomo={{en}}|publikigita ye=26ma di aprilo 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[30ma di aprilo]] - [[Nigeria]]na trupi mortigas adminime 18 membri de [[Boko Haram]] che stato Borno.
* [[1ma di mayo]] - [[Unionita Araba Emirii]] abandonas [[ONEP]].
* [[2ma di mayo]] - Adminime 11 personi mortas pos inundadi e terglitadi en diversa regioni di [[Kenia]].
* [[8ma di mayo]] - Dextrana politikistino [[Laura Fernández Delgado]] divenas prezidantino di [[Kosta Rika]].
* [[12ma di mayo]] - En [[Bahama]], partiso ''Progressive Liberal Party'' de chefministro [[Philip Edward Davis]] vinkas l'elekti.
* [[7ma di junio]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.8 che [[skalo di Richter]] frapas [[Filipini]], produktanta 107 morti e 1319 plusa homi vundita.
* [[10ma di junio]] - En [[Barcelona]], eventas ceremonio en qua [[papo Leo la 14ma]] sakrigas la Turmo di Iesu Kristo, la maxim alta de la [[kirko Sagrada Família]] exakte 100 yari pos la morto di [[Antoni Gaudí]], l'arkiteto qua projetis ol&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://mundoincrivelbr.com.br/es-ES/blog/sagrada-familia-torre-jesus-centenario-gaudi|titulo=&quot;La Sagrada Familia Bendecida: La Consagración de la Torre de Jesús en el Centenario de Gaudí&quot; |editero=Mundo Increíble|idiomo={{es}}|publikigita ye=10ma di junio 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[21ma di junio]] - En duesma balotado, dextrano [[Abelardo de la Espriella]] vinkas prezidantal elekto en [[Kolumbia]].
* [[24ma di junio]] - Du [[Ter-tremo|ter-tremi]] kun forteso 7.2 e 7.5 che [[skalo di Richter]] frapas [[Caracas]], [[Venezuela]], produktanta plua kam 920 morti, 3360 vunditi e mili di desaparinti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.dw.com/es/cifra-de-muertos-por-terremotos-en-venezuela-aumenta-a-920/live-77719281|titulo=Cifra de muertos por terremotos en Venezuela aumenta a 920|editero=DW|idiomo={{es}}|publikigita ye=26ma di junio 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[20ma di julio]] - [[Andy Burnham]] asumas kom chefministro di [[Unionita Rejio]], pos renunco da [[Keir Starmer]].
* [[28ma di julio]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.1 che [[skalo di Richter]] frapas prefektio Kumamoto, produktanta adminime 30 morti e plua kam 60 plusa homi vundita.

==[[Sporto]]==
* [[11ma di junio]] til la [[19ma di julio]] - Eventas la [[Mondala Kupo di Futbalo]] unesmafoye en 3 landi de [[Nord-Amerika]]: [[Usa]], [[Kanada]] e [[Mexikia]]. [[Hispania]] divenas championo duesmafoye en sua historio.

== Naski ==

== Morti ==
* [[3ma di januaro]] - [[Eva Schloss]], Austrian-Britaniana skriptisto (n. 1929)
[[Arkivo:Astrid_Roemer_(1988).png|thumb|130px|[[Astrid Roemer]]]]
* [[8ma di januaro]] - [[Astrid Roemer]], Nederlandana/Surinamana skriptisto e poeto (n. 1947)
* [[10ma di januaro]] - [[Erich von Däniken]], Suisa skriptisto (n. 1935)&lt;ref&gt;{{citez jurnalo od edituro|titulo=Schweizer Autor und Publizist Erich von Däniken ist gestorben |url=https://www.tagesanzeiger.ch/erich-von-daeniken-ist-gestorben-440874260050 |editero=Tages Anzeiger |idiomo={{de}}|publikigita ye=11ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[13ma di januaro]] - [[Claudette Colvin]], Usana homala yuri-aktivisto (n. 1939)
* [[13ma di januaro]] - [[George Vasiliou]], prezidanto di Chipro (n. 1931)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://www.naftemporiki.gr/kosmos/2058409/pethane-o-proin-proedros-tis-kyproy-giorgos-vasileioy/|titulo=Πέθανε ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου, Γιώργος Βασιλείου|idiomo={{el}}|vidita ye= 2026-01-14 |publikigita ye=14ma di januaro 2026|editero=www.naftemporiki.gr}}&lt;/ref&gt;
* [[16ma di januaro]] - [[Luísa Dias Diogo]], chefa ministro di Mozambik (n. 1958)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://savana.co.mz/?p=9373|titulo=Morreu Luísa Diogo, antiga Primeira-Ministra de Moçambique - SAVANA|idiomo={{pt}}|editero=Savana|publikigita ye=16ma di januaro 2026|vidita ye=16ma di januaro 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di januaro]] - [[Heidi Neussner]], Germana Idistino (n. 1929)
* [[30ma di januaro]] - [[Catherine O'Hara]], Kanadan-Usan aktoro (n. 1954)
* [[11ma di februaro]] - [[Cees Nooteboom]], Nederlandana skriptisto (n. 1933)
* [[11ma di februaro]] - [[James Van Der Beek]], Usan aktoro (n. 1977)
[[Arkivo:Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall (cropped).jpg|thumb|130px|[[Robert Duvall]]]]
* [[15ma di februaro]] - [[Robert Duvall]], Usan aktoro (n. 1931)
* [[17ma di februaro]] - [[Jesse Jackson]], Usana predikanto e politikisto (n. 1941)
* [[18ma di februaro]] - [[Jan Timman]], Nederlandana shakoludisto (n. 1951)
* [[18ma di februaro]] - [[Leyla Shahid]], Palestinana diplomacisto (1949)
* [[19ma di februaro]] - [[Eric Dane]], Usana aktoro (n. 1972)
* [[21ma di februaro]] - [[Koos Postema]], Nederlandana televizion-prizentisto e jurnalisto (n. 1932)
* [[23ma di februaro]] - [[Éliane Radigue]], Franca kompozisto (n. 1932)
* [[25ma di februaro]] - [[Ludwig Scotty]], prezidanto di Nauru (n. 1948)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/587990/former-nauru-president-ludwig-scotty-dies-aged-77|titulo=Former Nauru President Ludwig Scotty dies aged 77|editero=RNZ|idiomo={{en}}|publikigita ye=26ma di februaro 2026}}&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Neil Sedaka - TopPop 1974 3 (cropped).png|thumb|130px|[[Neil Sedaka]]]]
* [[27ma di februaro]] - [[Neil Sedaka]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1939)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://variety.com/2026/music/news/neil-sedaka-dead-singer-songwriter-breaking-up-is-hard-to-do-1236675098/|titulo=Neil Sedaka, Legendary Singer-Songwriter Behind ‘Breaking Up Is Hard to Do,’ ‘Bad Blood’ and ‘Love Will Keep Us Together,’ Dies at 86|editero=Variety|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di februaro 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[28ma di februaro]] - [[Ali Khamenei]], Iranana religioza duktisto (m. 1939)
* [[1ma di marto]] - [[Davíð Oddsson]], chefministro di Islando (n. 1948)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-03-02-david-oddsson-er-latinn-468372|titulo=Davíð Oddsson er látinn|idiomo={{is}}|publikigita ye=2ma di marto 2026|editero=RÚV}}&lt;/ref&gt;
* 1ma di marto - [[Clément Oubrerie]], Franca desegnisto di desegnita rakonti (n. 1966)
* [[6ma di marto]] - [[Jan Lenferink]], Nederlandana televizion-prizentisto (n. 1945)
* [[8ma di marto]] - [[Anthony James Leggett]], Britaniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1938)
* [[10ma di marto]] - [[IJf Blokker]], Nederlandan aktoro e komediisto (n. 1930)
* [[10ma di marto]] - [[Alfredo Bryce Echenique]], Peruana skriptisto (n. 1939)
* [[11ma di marto]] - [[Michel Hulin]], Franca filozofo (n. 1936)
* [[13ma di marto]] - [[Paul Ralph Ehrlich]], Usana biologo (n. 1932)
[[Arkivo:Juergen Habermas 2011 3-Bildausschnitt.jpg|thumb|130px|[[Jürgen Habermas]]]]
* [[14ma di marto]] - [[Jürgen Habermas]], Germana filozofo (n. 1929)
* 14ma di marto - [[Christopher Albert Sims]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1942)
* [[19ma di marto]] - [[Umberto Bossi]], Italiana politikisto (n. 1941)
* [[19ma di marto]] - [[Chuck Norris]], Usana aktoro (n. 1940)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/pop-arte/tv-e-series/noticia/2026/03/20/chuck-norris-morre.ghtml |titulo=Chuck Norris, lenda dos filmes de ação e das artes marciais, morre aos 86 anos|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye=20ma di marto 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[20ma di marto]] - [[Isabelle Mergault]], Franca komediisto e cinematografisto (n. 1958)
* [[20ma di marto]] - [[Robert Mueller]], Usan advokato ed ex-direktisto di FBI (n. 1944)
* [[22ma di marto]] - [[Hermann Huppen]], Belga desegnisto (n. 1938)
* [[22ma di marto]] - [[Lionel Jospin]], Franca politikisto (n. 1937)
* [[26ma di marto]] - [[Epeli Nailatikau]], prezidanto di Fidji (n. 1941)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |url=https://www.fijivillage.com/news/former-president-ratu-epeli-nailatikau-passes-away-e15a3d/ |titulo=Former President Ratu Epeli Nailatikau passes away |editero= Fiji Village|idiomo={{en}}|publikigita ye=27ma di marto 2026 |vidita ye= 27ma di marto 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[28ma di marto]] - [[Liamine Zéroual]], prezidanto di Aljeria (n. 1941)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://algerianewsgate.com/politics/zeroual-death-algeria/|titulo= El-Yamine Zeroual Death Algeria at 85|vidita ye= 28ma di marto 2026|publikigita ye=28ma di marto 2026|editero=algerianewsgate.com|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[30ma di marto]] - [[Chan Santokhi]], Surinamana prezidanto (n. 1959)
* [[30ma di marto]] - [[Carlos Westendorp]], Hispana diplomacisto, politikisto (n. 1937)
* [[9ma di aprilo]] - [[Afrika Bambaataa]], Usana muzikisto (n. 1957)
* [[11ma di aprilo]] - [[Sonja Barend]], Nederlandana televizion-prizentisto (n. 1940)
* [[13ma di aprilo]] - [[Moya Brennan]], Irlandana kantisto e harpisto (n. 1952)
* [[13ma di aprilo]] - [[Cees Dam]], Nederlandan arkitekto (n. 1932)
* [[17ma di aprilo]] - [[Nathalie Baye]], Franc aktoro (n. 1948)
* 17ma di aprilo - [[Oscar Schmidt]], Braziliana basketbalisto (n. 1958)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/sp/sao-paulo/noticia/2026/04/17/oscar-schmidt-maior-idolo-do-basquete-brasileiro-morre-em-sp-aos-68-anos.ghtml|titulo=Oscar Schmidt, maior ídolo do basquete brasileiro, morre em SP aos 68 anos|editero=G1|idiomo={{pt}}|publikigita ye= 17ma di aprilo 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[19ma di aprilo]] - [[Desmond Morris]], Britaniana zoologo, skriptisto, piktisto, tv-prizentisto (n.1928)
* [[29ma di aprilo]] - [[Craig Venter]], Usana molekulala biologo (n. 1946)
* [[30ma di aprilo]] - [[Georg Baselitz]], Germaniana piktisti e skultisto (n. 1938)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Maler und Bildhauer Georg Baselitz ist tot|url=https://www.welt.de/kultur/article69f364ce70b8657fbe528126/maler-und-bildhauer-georg-baselitz-ist-tot.html|editero=Die Welt|idiomo={{de}} |publikigita ye=30ma di aprilo 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[1ma di mayo]] - [[Alex Zanardi]], Italian automobilisto (n. 1966)
* [[6ma di mayo]] - [[Ted Turner]], Usana komunikilar-entraprezisto (n. 1938)
* [[12ma di mayo]] - [[Nina Litvinova]], Rusa zoologo, disidento ed aktivisto por homala yuri (n. 1945)&lt;ref&gt;https://nos.nl/artikel/2614460-russische-dissident-litvinova-80-pleegt-zelfmoord-in-moskou&lt;/ref&gt;
* [[15ma di mayo]] - [[Edmund Strother Phelps]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1933)
* [[18ma di mayo]] - [[Ofer Bronchtein]], Francian-Israelana pac-aktivisto (n. 1957)
* [[29ma di mayo]] - [[Edgar Morin]], Franca sociologo e filozofo (n. 1921)
* [[4ma di junio]] - [[Marjane Satrapi]], Iranana desegnisto,  cinematografisto (n. 1969)
* [[30ma di junio]] - [[Victor Willis]] kunfondinto e kantisto di [[Village People]] (n. 1951)

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2020a]]</text>
      <sha1>2iya3q2wf7k5f2wfxtzp1lv7xv69cbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2031</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41009</id>
    <revision>
      <id>1127804</id>
      <parentid>1062508</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:08:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="748" sha1="g3nkou1ivu7gjoaotk6x4sg85s40qat" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2031''' (MMXXXI en Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[merkurdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 31ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 31ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 2ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==
* Eventos la 22ma [[Tot-Amerika Ludi]].

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: 

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>g3nkou1ivu7gjoaotk6x4sg85s40qat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2032</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41010</id>
    <revision>
      <id>1127805</id>
      <parentid>1084743</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto, referi</comment>
      <origin>1127805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1131" sha1="r32u1ff8r1itzokb4j44l0rw1us2yra" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2032''' (MMXXXII en Romala algarismi) esos [[bisextila yaro]] komenconta ye [[jovdio]], segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 32ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 32ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 3ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==
* de la [[23ma di julio]] til la [[8ma di agosto]] - Eventos l'[[Olimpiala Ludi en Brisbane, 2028|Olimpiala Ludi]] en [[Brisbane]], [[Australia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://apnews.com/article/brisbane-2020-tokyo-olympics-olympic-games-sports-ee557ff07e482a6d0410a39ab503c58c|titulo=Brisbane set to be named 2032 Olympics host next month|editero=AP|idiomo={{en}}|publikigita ye=11ma di junio 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: 

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>r32u1ff8r1itzokb4j44l0rw1us2yra</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2040</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41011</id>
    <revision>
      <id>1127792</id>
      <parentid>1101809</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <origin>1127792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="744" sha1="ry712h50egxkmvwttztb3t71fivmgm0" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2040''' (MMXL en Romala algarismi) esos [[bisextila yaro]] komenconta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 40ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 40ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 1ma yaro di la [[yari 2040a]].

== Eventi==

== Sporti ==
* Eventos l'Olimpiala Ludi.

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2040a]]</text>
      <sha1>ry712h50egxkmvwttztb3t71fivmgm0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127796</id>
      <parentid>1127792</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1127796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="744" sha1="8up5lqz9joheau1dit8k70k0dsj73j1" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2040''' (MMXL en Romala algarismi) esos [[bisextila yaro]] komenconta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 40ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 40ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 1ma yaro di la [[yari 2040a]].

== Eventi==

== Sporto ==
* Eventos l'Olimpiala Ludi.

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2040a]]</text>
      <sha1>8up5lqz9joheau1dit8k70k0dsj73j1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2033</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41019</id>
    <revision>
      <id>1127806</id>
      <parentid>1084744</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="709" sha1="0xpmsustdn4xq7ib7a6n8loe5r2n5l5" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2033''' (MMXXXIII en Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[saturdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 33ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 33ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 4ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: 

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>0xpmsustdn4xq7ib7a6n8loe5r2n5l5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2041</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41020</id>
    <revision>
      <id>1127790</id>
      <parentid>871376</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Eliminis ligilo a [[Wikipedio:Artiklo pri futur eventaji]]</comment>
      <origin>1127790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="766" sha1="kbzo0y121rpwia1o5agowva2m3by49h" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2040''' (MMXLI en Romala algarismi) esos ordinara yaro komenconta ye [[mardio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 41ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 41ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 2ma yaro di la [[yari 2040a]].

Ol esos la yaro dil [[hano|Hanulo]], segun [[Chiniala horoskopo]].

== Eventi==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2040a]]</text>
      <sha1>kbzo0y121rpwia1o5agowva2m3by49h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127791</id>
      <parentid>1127790</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <origin>1127791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="780" sha1="71ggndn5couf0rmp9hab0ziy5k8pz25" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2040''' (MMXLI en Romala algarismi) esos ordinara yaro komenconta ye [[mardio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 41ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 41ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 2ma yaro di la [[yari 2040a]].

Ol esos la yaro dil [[hano|Hanulo]], segun [[Chiniala horoskopo]].

== Eventi==

== Sporti ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2040a]]</text>
      <sha1>71ggndn5couf0rmp9hab0ziy5k8pz25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127795</id>
      <parentid>1127791</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T22:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1127795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="780" sha1="enefz91l1goodnek8tm8y9ewq79jfyr" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2040''' (MMXLI en Romala algarismi) esos ordinara yaro komenconta ye [[mardio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 41ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 41ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 2ma yaro di la [[yari 2040a]].

Ol esos la yaro dil [[hano|Hanulo]], segun [[Chiniala horoskopo]].

== Eventi==

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2040a]]</text>
      <sha1>enefz91l1goodnek8tm8y9ewq79jfyr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2034</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43856</id>
    <revision>
      <id>1127807</id>
      <parentid>1084742</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="fxyieghysc2fjjb8pjwa0i600txs1eg" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2034''' (MMXXXVI en Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 34ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 34ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 5ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: 

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>fxyieghysc2fjjb8pjwa0i600txs1eg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2035</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43857</id>
    <revision>
      <id>1127808</id>
      <parentid>1085229</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="704" sha1="bmh9o1n1cqkrjr9bm1gr3s2qrrx6l4t" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2035''' (MMXXXV en Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[lundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 35ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 35ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 6ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>bmh9o1n1cqkrjr9bm1gr3s2qrrx6l4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2036</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43949</id>
    <revision>
      <id>1127803</id>
      <parentid>1084746</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="721" sha1="odmdvv71ollcftzoutw047ypvkkqktw" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2036''' (MMXXXVI en Romala algarismi) esos [[bisextila yaro]] komenconta ye [[mardio]], segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 36ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 36ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 7ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: 

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>odmdvv71ollcftzoutw047ypvkkqktw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2037</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43950</id>
    <revision>
      <id>1127802</id>
      <parentid>1084748</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="ltjntrerurzvm811m4ir3opv19q7al7" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2035''' (MMXXXVII en Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 37ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 37ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 8ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>ltjntrerurzvm811m4ir3opv19q7al7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2038</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43951</id>
    <revision>
      <id>1127801</id>
      <parentid>1085231</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="789" sha1="n8wect66avvg47leu4o538o61zn8jvy" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2038''' (MMXXXVII en Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[venerdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 38ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 38ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 9ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==
* Eventos [[Vintrala Olimpiala Ludi]].
* Eventos la [[Mondala Kupo di Futbalo]].

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>n8wect66avvg47leu4o538o61zn8jvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2039</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43952</id>
    <revision>
      <id>1127800</id>
      <parentid>1101808</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T23:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="708" sha1="oyh3x2jxbx10klq25kp0l4dodx2v5ue" xml:space="preserve">{{21ma yarcento}}
La yaro '''2039''' (MMXXXIX en Romala algarismi) esos yaro komenconta ye [[saturdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esos la 39ma [[yaro]] di la [[triesma yarmilo]], la 39ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 10ma yaro di la [[yari 2030a]].

== Eventi==

== Sporto ==

== Naski ==

== Morti ==

== Nobel-premiiziti ==
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: 
*[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]:

{{referi}}
[[Kategorio:Yari 2030a]]</text>
      <sha1>oyh3x2jxbx10klq25kp0l4dodx2v5ue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Python</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65241</id>
    <revision>
      <id>1127768</id>
      <parentid>1023112</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T17:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <origin>1127768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="ccp29e86oplmv066croymeinv3jls1g" xml:space="preserve">[[Arkivo:Python logo and wordmark.svg|thumb|right|280px|Logotipo di Python.]]
'''Python''' ([[Ido|Idale]] ''pitono'') esas [[multaparadigmala programifo-linguo|multaparadigmala]] [[altanivela programifo-linguo]] di generala uzo, kreita en 1991 da Guido van Rossum. Ol havas [[dinamika tipizo|dinamika]] e [[forta tipizo|forta]] tipizo ed automata memoro-administrado.

Python suportas [[imperativala programifo|imperativala]], [[procedurala programifo|procedurala]], [[strukturala programifo|strukturala]], [[funcionala programifo|funcionala]], [[asinkrona programifo|asinkrona]], [[objekt-orientizita programifo|objekt-orientizita]] programifo e [[metaprogramifo]]. La linguo esas komplete objekt-orientizita en la senco ke omno esas [[objekto (programifo)|objekti]]. Neordinara traito esas la markizo di kodexo-bloki per indenti.

La referala realigo esas [[CPython]], qua distribuesas sub libera licenco. Python uzesas en analizo di datumi, mashin-lernado, web-developo, developo di ludi e skribado di skripti.

Segun datumi di TIOBE de [[marto]] [[2023]], ol esis la maxim ofte uzata programifo-linguo en la 21ma yarcento.

[[Kategorio:Programifo-lingui]]</text>
      <sha1>ccp29e86oplmv066croymeinv3jls1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sciadopitiacei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117932</id>
    <revision>
      <id>1127783</id>
      <parentid>1127194</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T20:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="rhd7in69w6xe88759aiteviqw0lm7m1" xml:space="preserve">'''Sciadopitiacei''' ([[Latina|Latine]] : '''''Sciadopityaceae''''') esas [[familio (biologio)|familio]] di [[koniferi]] qua konsistas ek nur 1 agnoskita [[genero]] : ''Sciadopitys'' (o [[sciadopitiso]]), kun nur 1 agnoskita [[speco]], ''Sciadopitys verticillata''.

== Extera ligili ==
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Sciadopityaceae ''Sciadopityaceae'' en &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://www.conifers.org/sc/Sciadopityaceae.php ''Sciadopityaceae'' en &quot;The Gymnosperm Database&quot;]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330510-2 ''Sciadopityaceae'' en &quot;Plants of the World Online&quot;]
* [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-662-02604-5_60 ''Sciadopityaceae'' en &quot;Springer Nature&quot;]

[[Kategorio:Kupresali]]</text>
      <sha1>rhd7in69w6xe88759aiteviqw0lm7m1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sciadopitiso</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118020</id>
    <revision>
      <id>1127769</id>
      <parentid>1127643</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T17:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="465" sha1="jix0k3pzw21pyrsjh15ct9s1fghhwy1" xml:space="preserve">'''Sciadopitiso''' ([[Latina|Latine]] : '''''Sciadopitys''''') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[koniferi|konifera]] de la [[Familio (biologio)|familio]] [[sciadopitiacei]] (Latine: ''Sciadopitiyaceae''). La genero konsistas ek nur 1 agnoskita [[speco]], ''Sciadopitys verticillata''.

== Extera ligili ==
* [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-4000034668 ''Sciadopitys'' en &quot;World Flora Online&quot;]

[[Kategorio:Kupresali]]
[[Kategorio:Koniferala generi]]</text>
      <sha1>jix0k3pzw21pyrsjh15ct9s1fghhwy1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127780</id>
      <parentid>1127769</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T20:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="589" sha1="dka7sjo5q8qcz7t79f311zy45dnztyx" xml:space="preserve">[[Arkivo:Range of Sciadopitys verticillata.png|eta|Loki ube naturale povas existar sciadopitisi  (videz [[verda koloro]])]]
'''Sciadopitiso''' ([[Latina|Latine]] : '''''Sciadopitys''''') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[koniferi|konifera]] de la [[Familio (biologio)|familio]] [[sciadopitiacei]] (Latine: ''Sciadopitiyaceae''). La genero konsistas ek nur 1 agnoskita [[speco]], ''Sciadopitys verticillata''.

== Extera ligili ==
* [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-4000034668 ''Sciadopitys'' en &quot;World Flora Online&quot;]

[[Kategorio:Kupresali]]
[[Kategorio:Koniferala generi]]</text>
      <sha1>dka7sjo5q8qcz7t79f311zy45dnztyx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127781</id>
      <parentid>1127780</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T20:49:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="708" sha1="0q8hoos41qepbb8ym04rmwexk2ft61i" xml:space="preserve">[[Arkivo:Range of Sciadopitys verticillata.png|eta|Loki ube naturale povas existar sciadopitisi  (videz [[verda koloro]])]]
'''Sciadopitiso''' ([[Latina|Latine]] : '''''Sciadopitys''''') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[koniferi|konifera]] de la [[Familio (biologio)|familio]] [[sciadopitiacei]] (Latine: ''Sciadopitiyaceae''). La genero konsistas ek nur 1 agnoskita [[speco]], ''Sciadopitys verticillata''.

== Extera ligili ==
* [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-4000034668 ''Sciadopitys'' en &quot;World Flora Online&quot;]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:11700-1 ''Sciadopitys'' en &quot;Plants of the World Online&quot;]

[[Kategorio:Kupresali]]
[[Kategorio:Koniferala generi]]</text>
      <sha1>0q8hoos41qepbb8ym04rmwexk2ft61i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127782</id>
      <parentid>1127781</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T20:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="0unmmp4vxtjip61yeuqppd6hll9x7mi" xml:space="preserve">[[Arkivo:Range of Sciadopitys verticillata.png|eta|Loki ube naturale povas existar sciadopitisi  (videz [[verda koloro]])]]
'''Sciadopitiso''' ([[Latina|Latine]] : '''''Sciadopitys''''') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[koniferi|konifera]] de la [[Familio (biologio)|familio]] [[sciadopitiacei]] (Latine: ''Sciadopitiyaceae''). La genero konsistas ek nur 1 agnoskita [[speco]], ''Sciadopitys verticillata''.

== Extera ligili ==
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Sciadopitys ''Sciadopitys'' en &quot;Wikispecies&quot;] 
* [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-4000034668 ''Sciadopitys'' en &quot;World Flora Online&quot;]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:11700-1 ''Sciadopitys'' en &quot;Plants of the World Online&quot;]

[[Kategorio:Kupresali]]
[[Kategorio:Koniferala generi]]</text>
      <sha1>0unmmp4vxtjip61yeuqppd6hll9x7mi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Willowbank FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118397</id>
    <revision>
      <id>1127654</id>
      <timestamp>2026-07-31T13:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Willowbank FC''' od oficale '''Willowbank Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en le 1969.  [[Kategorio:Willowbank FC|*]]'</comment>
      <origin>1127654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="198" sha1="d776y5ipixhg0abq9s4vkdou8hz6ldg" xml:space="preserve">'''Willowbank FC''' od oficale '''Willowbank Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en le 1969.

[[Kategorio:Willowbank FC|*]]</text>
      <sha1>d776y5ipixhg0abq9s4vkdou8hz6ldg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127662</id>
      <parentid>1127654</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T14:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1127662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="n8jx5hq1vmq7b0y5gv3m3oa5pwd9ru0" xml:space="preserve">'''Willowbank FC''' od oficale '''Willowbank Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 1969.

[[Kategorio:Willowbank FC|*]]</text>
      <sha1>n8jx5hq1vmq7b0y5gv3m3oa5pwd9ru0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Willowbank FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118398</id>
    <revision>
      <id>1127655</id>
      <timestamp>2026-07-31T13:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Willowbank FC]]'</comment>
      <origin>1127655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="9mbq3mcsx4xsuicwphutktyfl5p3f99" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Willowbank FC]]</text>
      <sha1>9mbq3mcsx4xsuicwphutktyfl5p3f99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Willowbank FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118399</id>
    <revision>
      <id>1127656</id>
      <timestamp>2026-07-31T13:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Willowbank FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Willowbank FC]]'</comment>
      <origin>1127656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="7zf51u05wv2otls59x51yzocr6ddulq" xml:space="preserve">[[Kategorio:Willowbank FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Willowbank FC]]</text>
      <sha1>7zf51u05wv2otls59x51yzocr6ddulq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Willowbank FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118400</id>
    <revision>
      <id>1127657</id>
      <timestamp>2026-07-31T13:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Willowbank FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Willowbank FC]]'</comment>
      <origin>1127657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="cm7dnvdtb95px4arpnpgo1pkqaslo68" xml:space="preserve">[[Kategorio:Willowbank FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Willowbank FC]]</text>
      <sha1>cm7dnvdtb95px4arpnpgo1pkqaslo68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wakehurst FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118401</id>
    <revision>
      <id>1127658</id>
      <timestamp>2026-07-31T13:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]] '''Wakehurst FC''' od oficale '''Wakehurst Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymena]], fondita en le 1969.  [[Kategorio:Wakehurst FC|*]]'</comment>
      <origin>1127658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="5hfabq6avrbc2gkjyqh5lvgwskejbjt" xml:space="preserve">[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]]
'''Wakehurst FC''' od oficale '''Wakehurst Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymena]], fondita en le 1969.

[[Kategorio:Wakehurst FC|*]]</text>
      <sha1>5hfabq6avrbc2gkjyqh5lvgwskejbjt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127663</id>
      <parentid>1127658</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T14:02:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1127663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237" sha1="9lew6c9bey6ruc39gfuocx4x2jbwqwn" xml:space="preserve">[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]]
'''Wakehurst FC''' od oficale '''Wakehurst Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymena]], fondita en 1969.

[[Kategorio:Wakehurst FC|*]]</text>
      <sha1>9lew6c9bey6ruc39gfuocx4x2jbwqwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Wakehurst FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118402</id>
    <revision>
      <id>1127659</id>
      <timestamp>2026-07-31T13:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Wakehurst FC]]'</comment>
      <origin>1127659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="ba6lcn7uw2poq0jdiap7zlomwzrjmxg" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Wakehurst FC]]</text>
      <sha1>ba6lcn7uw2poq0jdiap7zlomwzrjmxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Wakehurst FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118403</id>
    <revision>
      <id>1127660</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Wakehurst FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Wakehurst FC]]'</comment>
      <origin>1127660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="lkxazxxbzspmnv2nw6kkegpaleh5fq8" xml:space="preserve">[[Kategorio:Wakehurst FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Wakehurst FC]]</text>
      <sha1>lkxazxxbzspmnv2nw6kkegpaleh5fq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Wakehurst FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118404</id>
    <revision>
      <id>1127661</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Wakehurst FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Wakehurst FC]]'</comment>
      <origin>1127661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="5sqhzypdux2l38jjjx1rpdbtr26ekro" xml:space="preserve">[[Kategorio:Wakehurst FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Wakehurst FC]]</text>
      <sha1>5sqhzypdux2l38jjjx1rpdbtr26ekro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tullycarnet FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118405</id>
    <revision>
      <id>1127664</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Tullycarnet FC''' od oficale '''Tullycarnet Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 2011.  [[Kategorio:Tullycarnet FC|*]]'</comment>
      <origin>1127664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="198" sha1="2f5to05f9hi3rxlmlzw920zo7suiru8" xml:space="preserve">'''Tullycarnet FC''' od oficale '''Tullycarnet Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 2011.

[[Kategorio:Tullycarnet FC|*]]</text>
      <sha1>2f5to05f9hi3rxlmlzw920zo7suiru8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Tullycarnet FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118406</id>
    <revision>
      <id>1127665</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Tullycarnet FC]]'</comment>
      <origin>1127665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="8wgkbyybfsx9gqtyimkn7ds2c6sj0de" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Tullycarnet FC]]</text>
      <sha1>8wgkbyybfsx9gqtyimkn7ds2c6sj0de</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Tullycarnet FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118407</id>
    <revision>
      <id>1127666</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Tullycarnet FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Tullycarnet FC]]'</comment>
      <origin>1127666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="haum0bs0hcyn4wnc6u4tu4cydrvu3oz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Tullycarnet FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Tullycarnet FC]]</text>
      <sha1>haum0bs0hcyn4wnc6u4tu4cydrvu3oz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Tullycarnet FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118408</id>
    <revision>
      <id>1127668</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:04:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Tullycarnet FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Tullycarnet FC]]'</comment>
      <origin>1127668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="0kpp4xwkkcrurjjwsiholqkufmh57sb" xml:space="preserve">[[Kategorio:Tullycarnet FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Tullycarnet FC]]</text>
      <sha1>0kpp4xwkkcrurjjwsiholqkufmh57sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suffolk FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118409</id>
    <revision>
      <id>1127669</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Suffolk FC''' od oficale '''Suffolk Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 1987.  [[Kategorio:Suffolk FC|*]]'</comment>
      <origin>1127669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="g6g3xo1meezi3pu9btbctvrvajj2g1p" xml:space="preserve">'''Suffolk FC''' od oficale '''Suffolk Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 1987.

[[Kategorio:Suffolk FC|*]]</text>
      <sha1>g6g3xo1meezi3pu9btbctvrvajj2g1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Suffolk FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118410</id>
    <revision>
      <id>1127670</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:05:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Suffolk FC]]'</comment>
      <origin>1127670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="qa4025xn4plazjd2ctgwp0ceqbc4ri0" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Suffolk FC]]</text>
      <sha1>qa4025xn4plazjd2ctgwp0ceqbc4ri0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Suffolk FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118411</id>
    <revision>
      <id>1127671</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Suffolk FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Suffolk FC]]'</comment>
      <origin>1127671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="dsbufuuk9l0lkmn7wx3325f4et57wpz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Suffolk FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Suffolk FC]]</text>
      <sha1>dsbufuuk9l0lkmn7wx3325f4et57wpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Suffolk FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118412</id>
    <revision>
      <id>1127672</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Suffolk FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Suffolk FC]]'</comment>
      <origin>1127672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="902vtq0xemrsjl5o3hxncvu40ztxddt" xml:space="preserve">[[Kategorio:Suffolk FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Suffolk FC]]</text>
      <sha1>902vtq0xemrsjl5o3hxncvu40ztxddt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limavady United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118413</id>
    <revision>
      <id>1127673</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Limavady United FC''' od oficale '''Limavady United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Limavady]], fondita en c. 1955.  [[Kategorio:Limavady United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="214" sha1="s7k38xw7h85i8spzo9uztqacg42qp56" xml:space="preserve">'''Limavady United FC''' od oficale '''Limavady United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Limavady]], fondita en c. 1955.

[[Kategorio:Limavady United FC|*]]</text>
      <sha1>s7k38xw7h85i8spzo9uztqacg42qp56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Limavady United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118414</id>
    <revision>
      <id>1127674</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:09:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Limavady United FC]]'</comment>
      <origin>1127674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="n0qqubt8cyqspxwiplfv1gzxenpz8k0" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Limavady United FC]]</text>
      <sha1>n0qqubt8cyqspxwiplfv1gzxenpz8k0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Limavady United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118415</id>
    <revision>
      <id>1127675</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Limavady United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Limavady United FC]]'</comment>
      <origin>1127675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="4ot2fietsqsaprnbueq8gimmemaw9ku" xml:space="preserve">[[Kategorio:Limavady United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Limavady United FC]]</text>
      <sha1>4ot2fietsqsaprnbueq8gimmemaw9ku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Limavady United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118416</id>
    <revision>
      <id>1127676</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Limavady United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Limavady United FC]]'</comment>
      <origin>1127676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="8rvd2bronnahzg1912vg10j1r3qrdn6" xml:space="preserve">[[Kategorio:Limavady United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Limavady United FC]]</text>
      <sha1>8rvd2bronnahzg1912vg10j1r3qrdn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shankill United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118417</id>
    <revision>
      <id>1127677</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Shankill United FC''' od oficale '''Shankill United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 1971.  [[Kategorio:Shankill United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="lszrk4730lp156k83lq9jg5k9039iqq" xml:space="preserve">'''Shankill United FC''' od oficale '''Shankill United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 1971.

[[Kategorio:Shankill United FC|*]]</text>
      <sha1>lszrk4730lp156k83lq9jg5k9039iqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Shankill United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118418</id>
    <revision>
      <id>1127678</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Shankill United FC]]'</comment>
      <origin>1127678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="octhhkygb387xhmm99sw7g38nfy4ewk" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Shankill United FC]]</text>
      <sha1>octhhkygb387xhmm99sw7g38nfy4ewk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Shankill United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118419</id>
    <revision>
      <id>1127679</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:11:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Shankill United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Shankill United FC]]'</comment>
      <origin>1127679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="q8lqx0q9olob5p3yyvdwk4s9rnm1uk4" xml:space="preserve">[[Kategorio:Shankill United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Shankill United FC]]</text>
      <sha1>q8lqx0q9olob5p3yyvdwk4s9rnm1uk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Shankill United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118420</id>
    <revision>
      <id>1127680</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Shankill United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Shankill United FC]]'</comment>
      <origin>1127680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="4s8g67n7nugu67rxpdfb14jmws43ff4" xml:space="preserve">[[Kategorio:Shankill United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Shankill United FC]]</text>
      <sha1>4s8g67n7nugu67rxpdfb14jmws43ff4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saintfield United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118421</id>
    <revision>
      <id>1127681</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Saintfield United FC''' od oficale '''Saintfield United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Saintfield]], fondita en 1972.  [[Kategorio:Saintfield United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="221" sha1="o7brpqaxgta3zrgv4xz2p9f6zasojiv" xml:space="preserve">'''Saintfield United FC''' od oficale '''Saintfield United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Saintfield]], fondita en 1972.

[[Kategorio:Saintfield United FC|*]]</text>
      <sha1>o7brpqaxgta3zrgv4xz2p9f6zasojiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Saintfield United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118422</id>
    <revision>
      <id>1127682</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:13:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Saintfield United FC]]'</comment>
      <origin>1127682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="9b1y8xj5xzotdqnxf9heds0l0xfdb60" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Saintfield United FC]]</text>
      <sha1>9b1y8xj5xzotdqnxf9heds0l0xfdb60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Saintfield United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118423</id>
    <revision>
      <id>1127683</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:14:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Saintfield United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Saintfield United FC]]'</comment>
      <origin>1127683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="7wu90pwgmfplc2jze72vg618szu58su" xml:space="preserve">[[Kategorio:Saintfield United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Saintfield United FC]]</text>
      <sha1>7wu90pwgmfplc2jze72vg618szu58su</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Saintfield United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118424</id>
    <revision>
      <id>1127684</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Saintfield United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Saintfield United FC]]'</comment>
      <origin>1127684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="m74wsbzx3uxno0zud4ky8hn5rimi5ih" xml:space="preserve">[[Kategorio:Saintfield United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Saintfield United FC]]</text>
      <sha1>m74wsbzx3uxno0zud4ky8hn5rimi5ih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zeno Debast</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118425</id>
    <revision>
      <id>1127685</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Zeno Debast | Imajo          = [[Arkivo:Zeno Debast USMNT v Belgium Mar 28 2026-80 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{BEL}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Halle]], [[Belgia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Zeno Debast''', n. ye la [[24ma di oktobro]] [[2003]], esas Belgiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Sporting CP'' e por la nacionala futbal-esquado...'</comment>
      <origin>1127685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="552" sha1="cs6xyxavt5pubqg2y44hc27ym6eo6aa" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Zeno Debast
| Imajo          = [[Arkivo:Zeno Debast USMNT v Belgium Mar 28 2026-80 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{BEL}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Halle]], [[Belgia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Zeno Debast''', n. ye la [[24ma di oktobro]] [[2003]], esas Belgiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Sporting CP'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Belgia]].

{{DEFAULTSORT:Debast, Zeno}}
[[Kategorio:Belgiana futbalisti]]</text>
      <sha1>cs6xyxavt5pubqg2y44hc27ym6eo6aa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nathan Ngoy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118426</id>
    <revision>
      <id>1127686</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Nathan Ngoy | Imajo          = [[Arkivo:Nathan Ngoy USMNT v Belgium Mar 28 2026-190 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{BEL}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Bruxel]], [[Belgia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Nathan Ngoy''', n. ye la [[10ma di junio]] [[2003]], esas Belgiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Lille OSC'' e por la nacionala futbal-esquado di...'</comment>
      <origin>1127686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="550" sha1="a6zjjskjbanj6q61qc7fxarhdui7v3k" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Nathan Ngoy
| Imajo          = [[Arkivo:Nathan Ngoy USMNT v Belgium Mar 28 2026-190 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{BEL}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Bruxel]], [[Belgia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Nathan Ngoy''', n. ye la [[10ma di junio]] [[2003]], esas Belgiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Lille OSC'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Belgia]].

{{DEFAULTSORT:Ngoy, Nathan}}
[[Kategorio:Belgiana futbalisti]]</text>
      <sha1>a6zjjskjbanj6q61qc7fxarhdui7v3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Owen Goodman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118427</id>
    <revision>
      <id>1127687</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Owen Goodman | Imajo          = [[Arkivo:Owen Goodman Canada v Qatar 18 June 2026-084.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ENG}} / {{CAN}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[London]], [[Anglia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Owen Goodman''', n. ye la [[27ma di novembro]] [[2003]], esas Kanadana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Dundee F.C.'' e por la nacionala futbal-es...'</comment>
      <origin>1127687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="6j9aiwijtjz03j2hweh713t2idivzof" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Owen Goodman
| Imajo          = [[Arkivo:Owen Goodman Canada v Qatar 18 June 2026-084.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ENG}} / {{CAN}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[London]], [[Anglia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Owen Goodman''', n. ye la [[27ma di novembro]] [[2003]], esas Kanadana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Dundee F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Kanada]].

{{DEFAULTSORT:Goodman, Owen}}
[[Kategorio:Kanadana futbalisti]]</text>
      <sha1>6j9aiwijtjz03j2hweh713t2idivzof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Niko Sigur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118428</id>
    <revision>
      <id>1127688</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Niko Sigur | Imajo          = [[Arkivo:Niko Sigur Canada v Qatar 18 June 2026-086.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{CAN}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Burnaby, [[Kanada]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Niko Sigur''', n. ye la [[9ma di septembro]] [[2003]], esas Kanadana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''HNK Hajduk Split'' e por la nacionala futbal-esquado di Kan...'</comment>
      <origin>1127688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="iamfgp8iio0w35l6duorhfqc6qtbltp" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Niko Sigur
| Imajo          = [[Arkivo:Niko Sigur Canada v Qatar 18 June 2026-086.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{CAN}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Burnaby, [[Kanada]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Niko Sigur''', n. ye la [[9ma di septembro]] [[2003]], esas Kanadana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''HNK Hajduk Split'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Kanada]].

{{DEFAULTSORT:Sigur, Niko}}
[[Kategorio:Kanadana futbalisti]]</text>
      <sha1>iamfgp8iio0w35l6duorhfqc6qtbltp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rasharkin United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118429</id>
    <revision>
      <id>1127689</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Rasharkin United FC''' od oficale '''Rasharkin United Football Club''' esis [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Rasharkin]], existinta en yari 1999-2012.  [[Kategorio:Rasharkin United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229" sha1="8725k3omz5fezi8gxy8ocb4ch4n1moo" xml:space="preserve">'''Rasharkin United FC''' od oficale '''Rasharkin United Football Club''' esis [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Rasharkin]], existinta en yari 1999-2012.

[[Kategorio:Rasharkin United FC|*]]</text>
      <sha1>8725k3omz5fezi8gxy8ocb4ch4n1moo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gustavo Puerta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118430</id>
    <revision>
      <id>1127690</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:16:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Gustavo Puerta | Imajo          = [[Arkivo:Gustavo Puerta 2023 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{COL}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = La Victoria, [[Kolumbia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Gustavo Puerta''', n. ye la [[23ma di julio]] [[2003]], esas Kolumbiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Racing de Santander'' e por la nacionala futbal-esquado di ...'</comment>
      <origin>1127690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="554" sha1="nkwuc3gbpiflbana0ojj9j8pc3mgaeo" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Gustavo Puerta
| Imajo          = [[Arkivo:Gustavo Puerta 2023 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{COL}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = La Victoria, [[Kolumbia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Gustavo Puerta''', n. ye la [[23ma di julio]] [[2003]], esas Kolumbiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Racing de Santander'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Kolumbia]].

{{DEFAULTSORT:Puerta, Gustavo}}
[[Kategorio:Kolumbiana futbalisti]]</text>
      <sha1>nkwuc3gbpiflbana0ojj9j8pc3mgaeo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anthony Valencia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118431</id>
    <revision>
      <id>1127691</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:17:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Anthony Valencia | Imajo          = [[Arkivo:Anthony Valencia Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-46.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ECU}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Guayaquil]], [[Equador]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Anthony Valencia''', n. ye la [[21ma di julio]] [[2003]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Royal Antwerp FC'' e por la n...'</comment>
      <origin>1127691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="584" sha1="msx0vm3ziojoufj5gcnhgkud5w59iwn" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Anthony Valencia
| Imajo          = [[Arkivo:Anthony Valencia Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-46.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ECU}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Guayaquil]], [[Equador]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Anthony Valencia''', n. ye la [[21ma di julio]] [[2003]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Royal Antwerp FC'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Equador]].

{{DEFAULTSORT:Valencia, Anthony}}
[[Kategorio:Equadorana futbalisti]]</text>
      <sha1>msx0vm3ziojoufj5gcnhgkud5w59iwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Rasharkin United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118432</id>
    <revision>
      <id>1127692</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Rasharkin United FC]]'</comment>
      <origin>1127692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="heqfv01u8vixxuc5p1ixd8uxuiqimpb" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Rasharkin United FC]]</text>
      <sha1>heqfv01u8vixxuc5p1ixd8uxuiqimpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alan Minda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118433</id>
    <revision>
      <id>1127693</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Alan Minda | Imajo          = [[Arkivo:Alan Minda Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-186 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ECU}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Esmeraldas, Equador|Esmeraldas]], [[Equador]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Alan Minda''', n. ye la [[14ma di mayo]] [[2003]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Clube Atlético...'</comment>
      <origin>1127693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="598" sha1="84lyj6kw1ph7n0wyogzppev3tpd5r8c" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Alan Minda
| Imajo          = [[Arkivo:Alan Minda Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-186 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ECU}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Esmeraldas, Equador|Esmeraldas]], [[Equador]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Alan Minda''', n. ye la [[14ma di mayo]] [[2003]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Clube Atlético Mineiro'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Equador]].

{{DEFAULTSORT:Minda, Alan}}
[[Kategorio:Equadorana futbalisti]]</text>
      <sha1>84lyj6kw1ph7n0wyogzppev3tpd5r8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nilson Angulo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118434</id>
    <revision>
      <id>1127694</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Nilson Angulo | Imajo          = [[Arkivo:Nilson Angulo Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-32.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ECU}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Quinindé, [[Equador]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Nilson Angulo''', n. ye la [[19ma di junio]] [[2003]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Sunderland A.F.C.'' e por la nacionala fut...'</comment>
      <origin>1127694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="569" sha1="e6elou69uayfvw56ryotwqrk8dezlnl" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Nilson Angulo
| Imajo          = [[Arkivo:Nilson Angulo Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-32.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ECU}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Quinindé, [[Equador]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Nilson Angulo''', n. ye la [[19ma di junio]] [[2003]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Sunderland A.F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Equador]].

{{DEFAULTSORT:Angulo, Nilson}}
[[Kategorio:Equadorana futbalisti]]</text>
      <sha1>e6elou69uayfvw56ryotwqrk8dezlnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Rasharkin United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118435</id>
    <revision>
      <id>1127695</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Rasharkin United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Rasharkin United FC]]'</comment>
      <origin>1127695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="71hwdww222dvi3qjmfo56o7xtgidkhe" xml:space="preserve">[[Kategorio:Rasharkin United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Rasharkin United FC]]</text>
      <sha1>71hwdww222dvi3qjmfo56o7xtgidkhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ricardo Pepi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118436</id>
    <revision>
      <id>1127696</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:17:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Ricardo Pepi | Imajo          = [[Arkivo:Ricardo Pepi Australia v USA 19 June 2026-51 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{USA}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[El Paso]], [[Texas]], [[Usa]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Ricardo Pepi''', n. ye la [[9ma di januaro]] [[2003]], esas Usana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''PSV Eindhoven'' e por la nacionala fut...'</comment>
      <origin>1127696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="8wlrl5sl8unk0d7vh0jv6xuf0l4cp4f" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Ricardo Pepi
| Imajo          = [[Arkivo:Ricardo Pepi Australia v USA 19 June 2026-51 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{USA}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[El Paso]], [[Texas]], [[Usa]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Ricardo Pepi''', n. ye la [[9ma di januaro]] [[2003]], esas Usana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''PSV Eindhoven'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Usa]].

{{DEFAULTSORT:Pepi, Ricardo}}
[[Kategorio:Usana futbalisti]]</text>
      <sha1>8wlrl5sl8unk0d7vh0jv6xuf0l4cp4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Rasharkin United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118437</id>
    <revision>
      <id>1127697</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:17:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Rasharkin United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Rasharkin United FC]]'</comment>
      <origin>1127697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="963y8dlmbtdlz03v5jjvaoq8lffnxnz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Rasharkin United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Rasharkin United FC]]</text>
      <sha1>963y8dlmbtdlz03v5jjvaoq8lffnxnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malo Gusto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118438</id>
    <revision>
      <id>1127698</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:18:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Malo Gusto | Imajo          = [[Arkivo:Malo Gusto France v Senegal 16 June 2026-399.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{FRA}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Décines-Charpieu, [[Francia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Malo Gusto''', n. ye la [[19ma di mayo]] [[2003]], esas Franciana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chelsea F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di...'</comment>
      <origin>1127698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="551" sha1="iuvhcv0a65nfguxe0ca6tstsbbf3m1w" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Malo Gusto
| Imajo          = [[Arkivo:Malo Gusto France v Senegal 16 June 2026-399.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{FRA}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Décines-Charpieu, [[Francia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Malo Gusto''', n. ye la [[19ma di mayo]] [[2003]], esas Franciana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chelsea F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Francia]].

{{DEFAULTSORT:Gusto, Malo}}
[[Kategorio:Franciana futbalisti]]</text>
      <sha1>iuvhcv0a65nfguxe0ca6tstsbbf3m1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rayan Cherki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118439</id>
    <revision>
      <id>1127699</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Rayan Cherki | Imajo          = [[Arkivo:Rayan_Cherki_France_v_Norway_26_June_26-114.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{FRA}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Lyon]], [[Francia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Rayan Cherki''', n. ye la [[17ma di agosto]] [[2003]], esas Franciana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Manchester City F.C.'' e por la nacionala futbal-esquad...'</comment>
      <origin>1127699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="557" sha1="190m59b5vwm9cky0mpkrsh8s7jyk2kf" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Rayan Cherki
| Imajo          = [[Arkivo:Rayan_Cherki_France_v_Norway_26_June_26-114.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{FRA}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Lyon]], [[Francia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Rayan Cherki''', n. ye la [[17ma di agosto]] [[2003]], esas Franciana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Manchester City F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Francia]].

{{DEFAULTSORT:Cherki, Rayan}}
[[Kategorio:Franciana futbalisti]]</text>
      <sha1>190m59b5vwm9cky0mpkrsh8s7jyk2kf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jude Bellingham</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118440</id>
    <revision>
      <id>1127700</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Jude Bellingham | Imajo          = [[Arkivo:Jude Bellingham England v Panama 27 June 26-160 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ENG}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Stourbridge, [[Anglia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Jude Bellingham''', n. ye la [[29ma di junio]] [[2003]], esas Angla [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Real Madrid CF'' e por la nacionala fu...'</comment>
      <origin>1127700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="566" sha1="tgbgb0l1t0i8yju2qmpo0wwgdd9jkh9" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Jude Bellingham
| Imajo          = [[Arkivo:Jude Bellingham England v Panama 27 June 26-160 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ENG}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Stourbridge, [[Anglia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Jude Bellingham''', n. ye la [[29ma di junio]] [[2003]], esas Angla [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Real Madrid CF'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Anglia]].

{{DEFAULTSORT:Bellingham, Jude}}
[[Kategorio:Angla futbalisti]]</text>
      <sha1>tgbgb0l1t0i8yju2qmpo0wwgdd9jkh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jarell Quansah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118441</id>
    <revision>
      <id>1127701</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:18:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Jarell Quansah | Imajo          = [[Arkivo:Jarell Quansah England v Panama 27 June 26-046.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ENG}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Warrington, [[Anglia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Jarell Quansah''', n. ye la [[29ma di januaro]] [[2003]], esas Angla [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''[[Bayer 04 Leverkusen]]'' e por la nacionala futba...'</comment>
      <origin>1127701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="562" sha1="j6qb0ibpwour5xpq0ew255xsjda6dtq" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Jarell Quansah
| Imajo          = [[Arkivo:Jarell Quansah England v Panama 27 June 26-046.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ENG}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Warrington, [[Anglia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Jarell Quansah''', n. ye la [[29ma di januaro]] [[2003]], esas Angla [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''[[Bayer 04 Leverkusen]]'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Anglia]].

{{DEFAULTSORT:Quansah, Jarell}}
[[Kategorio:Angla futbalisti]]</text>
      <sha1>j6qb0ibpwour5xpq0ew255xsjda6dtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Armando González Alba</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118442</id>
    <revision>
      <id>1127702</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Armando González Alba | Imajo          = [[Arkivo:Armando González.png|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{MEX}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Celaya, [[Guanajuato]], [[Mexikia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Armando González Alba''', n. ye la [[20ma di aprilo]] [[2003]], esas Mexikiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chivas de Guadalajara'' e por la nacionala futb...'</comment>
      <origin>1127702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="08v04p0ts7vt3q7nptnxxx44eeezs9s" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Armando González Alba
| Imajo          = [[Arkivo:Armando González.png|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{MEX}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Celaya, [[Guanajuato]], [[Mexikia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Armando González Alba''', n. ye la [[20ma di aprilo]] [[2003]], esas Mexikiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chivas de Guadalajara'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Mexikia]].

{{DEFAULTSORT:González, Armando}}
[[Kategorio:Mexikiana futbalisti]]</text>
      <sha1>08v04p0ts7vt3q7nptnxxx44eeezs9s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brian Gutiérrez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118443</id>
    <revision>
      <id>1127703</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:19:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Brian Gutiérrez | Imajo          = [[Arkivo:Brian Gutierrez.png|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{MEX}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Berwyn, [[Illinois]], [[Usa]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Brian Gutiérrez''', n. ye la [[17ma di junio]] [[2003]], esas Mexikiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chivas de Guadalajara'' e por la nacionala futbal-esquado di Mexik...'</comment>
      <origin>1127703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="549" sha1="pq3w8sg1cx8n48omgzwax6jvvh71j9f" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Brian Gutiérrez
| Imajo          = [[Arkivo:Brian Gutierrez.png|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{MEX}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Berwyn, [[Illinois]], [[Usa]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Brian Gutiérrez''', n. ye la [[17ma di junio]] [[2003]], esas Mexikiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chivas de Guadalajara'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Mexikia]].

{{DEFAULTSORT:Gutiérrez, Brian}}
[[Kategorio:Mexikiana futbalisti]]</text>
      <sha1>pq3w8sg1cx8n48omgzwax6jvvh71j9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oscar Bobb</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118444</id>
    <revision>
      <id>1127704</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Oscar Bobb | Imajo          = [[Arkivo:Oscar Bobb France v Norway 26 June 26-045.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{NOR}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Oslo]], [[Norvegia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Oscar Bobb''', n. ye la [[12ma di julio]] [[2003]], esas Norvegiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Fulham F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di Norvegi...'</comment>
      <origin>1127704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="jdkxkwdwlriu5xys6jihcz70560syb1" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Oscar Bobb
| Imajo          = [[Arkivo:Oscar Bobb France v Norway 26 June 26-045.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{NOR}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Oslo]], [[Norvegia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Oscar Bobb''', n. ye la [[12ma di julio]] [[2003]], esas Norvegiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Fulham F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Norvegia]].

{{DEFAULTSORT:Bobb, Oscar}}
[[Kategorio:Norvegiana futbalisti]]</text>
      <sha1>jdkxkwdwlriu5xys6jihcz70560syb1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mountjoy United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118445</id>
    <revision>
      <id>1127705</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Mountjoy United FC''' od oficale '''Mountjoy United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Omagh]], fondita en 1974.  [[Kategorio:Mountjoy United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="208" sha1="8traxmusw4e79o50em164ifsegcvc3a" xml:space="preserve">'''Mountjoy United FC''' od oficale '''Mountjoy United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Omagh]], fondita en 1974.

[[Kategorio:Mountjoy United FC|*]]</text>
      <sha1>8traxmusw4e79o50em164ifsegcvc3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henrik Falchener</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118446</id>
    <revision>
      <id>1127706</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Henrik Falchener | Imajo          = [[Arkivo:Henrik Falchener France v Norway 26 June 26-019.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{NOR}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Tønsberg]], [[Norvegia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Henrik Falchener''', n. ye la [[8ma di mayo]] [[2003]], esas Norvegiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Viking FK'' e por la nacionala futbal-e...'</comment>
      <origin>1127706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="568" sha1="nujej61tqp9w33htr749gjsycnyuuqc" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Henrik Falchener
| Imajo          = [[Arkivo:Henrik Falchener France v Norway 26 June 26-019.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{NOR}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Tønsberg]], [[Norvegia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Henrik Falchener''', n. ye la [[8ma di mayo]] [[2003]], esas Norvegiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Viking FK'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Norvegia]].

{{DEFAULTSORT:Falchener, Henrik}}
[[Kategorio:Norvegiana futbalisti]]</text>
      <sha1>nujej61tqp9w33htr749gjsycnyuuqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diego Alexander Gómez Amarilla</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118447</id>
    <revision>
      <id>1127707</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Diego Alexander Gómez Amarilla | Imajo          = [[Arkivo:Inter Miami vs Real Salt Lake 02 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{PRY}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = San Juan Bautista, [[Paraguay]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Diego Alexander Gómez Amarilla''', n. ye la [[27ma di marto]] [[2003]], esas Paraguayana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Brighto...'</comment>
      <origin>1127707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="615" sha1="l6a2xy3xbx0khpsjz0v62tk71zd4bja" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Diego Alexander Gómez Amarilla
| Imajo          = [[Arkivo:Inter Miami vs Real Salt Lake 02 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{PRY}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = San Juan Bautista, [[Paraguay]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Diego Alexander Gómez Amarilla''', n. ye la [[27ma di marto]] [[2003]], esas Paraguayana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Brighton &amp; Hove Albion F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Paraguay]].

{{DEFAULTSORT:Gómez, Diego}}
[[Kategorio:Paraguayana futbalisti]]</text>
      <sha1>l6a2xy3xbx0khpsjz0v62tk71zd4bja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Mountjoy United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118448</id>
    <revision>
      <id>1127708</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:20:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Mountjoy United FC]]'</comment>
      <origin>1127708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="3vth7njjvi3un49fw5oub0hg4ymw8sz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Mountjoy United FC]]</text>
      <sha1>3vth7njjvi3un49fw5oub0hg4ymw8sz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Renato Veiga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118449</id>
    <revision>
      <id>1127709</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Renato Veiga | Imajo          = [[Arkivo:Renato Veiga USMNT v Portugal Mar 31 2026-20.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{PRT}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Lisboa]], [[Portugal]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Renato Veiga''', n. ye la [[29ma di julio]] [[2003]], esas Portugalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Villareal CF'' e por la nacionala futbal-esquado d...'</comment>
      <origin>1127709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="557" sha1="m8addfrla7mzp2z3wj0h0n2v4uxgnom" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Renato Veiga
| Imajo          = [[Arkivo:Renato Veiga USMNT v Portugal Mar 31 2026-20.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{PRT}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Lisboa]], [[Portugal]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Renato Veiga''', n. ye la [[29ma di julio]] [[2003]], esas Portugalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Villareal CF'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Portugal]].

{{DEFAULTSORT:Veiga, Renato}}
[[Kategorio:Portugalana futbalisti]]</text>
      <sha1>m8addfrla7mzp2z3wj0h0n2v4uxgnom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yasin Ayari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118450</id>
    <revision>
      <id>1127710</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Yasin Ayari | Imajo          = [[Arkivo:Yasin Ayari - Sweden - Greece20 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{SWE}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Solna, [[Suedia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Yasin Ayari''', n. ye la [[6ma di oktobro]] [[2003]], esas Suediana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Brighton &amp; Hove Albion F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado...'</comment>
      <origin>1127710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="552" sha1="o2vsrav46mry3jp1gt864i53courztv" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Yasin Ayari
| Imajo          = [[Arkivo:Yasin Ayari - Sweden - Greece20 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{SWE}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Solna, [[Suedia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Yasin Ayari''', n. ye la [[6ma di oktobro]] [[2003]], esas Suediana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Brighton &amp; Hove Albion F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Suedia]].

{{DEFAULTSORT:Ayari, Yasin}}
[[Kategorio:Suediana futbalisti]]</text>
      <sha1>o2vsrav46mry3jp1gt864i53courztv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aurèle Amenda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118451</id>
    <revision>
      <id>1127711</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Aurèle Amenda | Imajo          = [[Arkivo:Replace this image male.svg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{CHE}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Biel/Bienne, [[Suisia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Aurèle Amenda''', n. ye la [[31ma di julio]] [[2003]], esas Suisiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Coventry City'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Suisia]].  {{DEF...'</comment>
      <origin>1127711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="l8hne72jo1nj8m2ksovvuukh2h63ymr" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Aurèle Amenda
| Imajo          = [[Arkivo:Replace this image male.svg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{CHE}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Biel/Bienne, [[Suisia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Aurèle Amenda''', n. ye la [[31ma di julio]] [[2003]], esas Suisiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Coventry City'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Suisia]].

{{DEFAULTSORT:Amenda, Aurele}}
[[Kategorio:Suisiana futbalisti]]</text>
      <sha1>l8hne72jo1nj8m2ksovvuukh2h63ymr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luca Jaquez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118452</id>
    <revision>
      <id>1127712</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:21:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Luca Jaquez | Imajo          = [[Arkivo:Replace this image male.svg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{CHE}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Lucerne]], [[Suisia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Luca Jaquez''', n. ye la [[2ma di junio]] [[2003]], esas Suisiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''VfB Stuttgart'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Suisia]].  {{DEFAULTSOR...'</comment>
      <origin>1127712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="524" sha1="9ztpmzu769f4ki4owo3cbv2jsfatgea" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Luca Jaquez
| Imajo          = [[Arkivo:Replace this image male.svg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{CHE}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Lucerne]], [[Suisia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Luca Jaquez''', n. ye la [[2ma di junio]] [[2003]], esas Suisiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''VfB Stuttgart'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Suisia]].

{{DEFAULTSORT:Jaquez, Luca}}
[[Kategorio:Suisiana futbalisti]]</text>
      <sha1>9ztpmzu769f4ki4owo3cbv2jsfatgea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Mountjoy United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118453</id>
    <revision>
      <id>1127713</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Mountjoy United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Mountjoy United FC]]'</comment>
      <origin>1127713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="rti2oqowo0yw2lmdn35qqckp0kqd0fk" xml:space="preserve">[[Kategorio:Mountjoy United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Mountjoy United FC]]</text>
      <sha1>rti2oqowo0yw2lmdn35qqckp0kqd0fk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Mountjoy United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118454</id>
    <revision>
      <id>1127714</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Mountjoy United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Mountjoy United FC]]'</comment>
      <origin>1127714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="6rm2u5644kde6leji89tzasypjialos" xml:space="preserve">[[Kategorio:Mountjoy United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Mountjoy United FC]]</text>
      <sha1>6rm2u5644kde6leji89tzasypjialos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iveagh United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118455</id>
    <revision>
      <id>1127715</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Iveagh United FC''' od oficale '''Iveagh United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 1965.  [[Kategorio:Iveagh United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="p6olewjqaf10iyfluwzarshpik7horm" xml:space="preserve">'''Iveagh United FC''' od oficale '''Iveagh United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita en 1965.

[[Kategorio:Iveagh United FC|*]]</text>
      <sha1>p6olewjqaf10iyfluwzarshpik7horm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Iveagh United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118456</id>
    <revision>
      <id>1127716</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Iveagh United FC]]'</comment>
      <origin>1127716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="dnl5a1kee8ahzr33un1efwbn56tmtlc" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Iveagh United FC]]</text>
      <sha1>dnl5a1kee8ahzr33un1efwbn56tmtlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Iveagh United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118457</id>
    <revision>
      <id>1127717</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Iveagh United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Iveagh United FC]]'</comment>
      <origin>1127717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="829slvcu64kl9vjkvjk7k1xuda3yqg6" xml:space="preserve">[[Kategorio:Iveagh United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Iveagh United FC]]</text>
      <sha1>829slvcu64kl9vjkvjk7k1xuda3yqg6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Iveagh United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118458</id>
    <revision>
      <id>1127718</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Iveagh United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Iveagh United FC]]'</comment>
      <origin>1127718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="nxt4phfmp19129qyf2t4k15bd1tbldr" xml:space="preserve">[[Kategorio:Iveagh United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Iveagh United FC]]</text>
      <sha1>nxt4phfmp19129qyf2t4k15bd1tbldr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grove United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118459</id>
    <revision>
      <id>1127719</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Grove United FC''' od oficale '''Grove United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita ante 1985.  [[Kategorio:Grove United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="r4c5refn3it1k77me8kd0a3vgn4qgsi" xml:space="preserve">'''Grove United FC''' od oficale '''Grove United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Belfast]], fondita ante 1985.

[[Kategorio:Grove United FC|*]]</text>
      <sha1>r4c5refn3it1k77me8kd0a3vgn4qgsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Grove United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118460</id>
    <revision>
      <id>1127720</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Grove United FC]]'</comment>
      <origin>1127720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="ksn6jm12y7huoiv0u6akpw1qzd2ljud" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Grove United FC]]</text>
      <sha1>ksn6jm12y7huoiv0u6akpw1qzd2ljud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Grove United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118461</id>
    <revision>
      <id>1127721</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Grove United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Grove United FC]]'</comment>
      <origin>1127721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="jyc5sz5uoqph2oer0hk46ewttl6n7tj" xml:space="preserve">[[Kategorio:Grove United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Grove United FC]]</text>
      <sha1>jyc5sz5uoqph2oer0hk46ewttl6n7tj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Grove United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118462</id>
    <revision>
      <id>1127722</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:31:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Grove United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Grove United FC]]'</comment>
      <origin>1127722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="10y263yfw3nm5lchitdocv2suo5h6mn" xml:space="preserve">[[Kategorio:Grove United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Grove United FC]]</text>
      <sha1>10y263yfw3nm5lchitdocv2suo5h6mn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Crewe United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118463</id>
    <revision>
      <id>1127723</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Crewe United FC''' od oficale '''Crewe United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Glenavy]], fondita en 1961 kom ''Sparta''.  [[Kategorio:Crewe United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="218" sha1="fqiwa6da9l4b4npdqrf5y9f8j66e6i7" xml:space="preserve">'''Crewe United FC''' od oficale '''Crewe United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Glenavy]], fondita en 1961 kom ''Sparta''.

[[Kategorio:Crewe United FC|*]]</text>
      <sha1>fqiwa6da9l4b4npdqrf5y9f8j66e6i7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Crewe United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118464</id>
    <revision>
      <id>1127724</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Crewe United FC]]'</comment>
      <origin>1127724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="m87ykk6r0rll6n63w284v9rma61xgba" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Crewe United FC]]</text>
      <sha1>m87ykk6r0rll6n63w284v9rma61xgba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Crewe United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118465</id>
    <revision>
      <id>1127725</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Crewe United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Crewe United FC]]'</comment>
      <origin>1127725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="ik9q0da5rkhe0fpr7wa2ue7icbci827" xml:space="preserve">[[Kategorio:Crewe United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Crewe United FC]]</text>
      <sha1>ik9q0da5rkhe0fpr7wa2ue7icbci827</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Crewe United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118466</id>
    <revision>
      <id>1127726</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:34:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Crewe United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Crewe United FC]]'</comment>
      <origin>1127726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="mjollfknihehdwos6gk9028ke0r4wsz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Crewe United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Crewe United FC]]</text>
      <sha1>mjollfknihehdwos6gk9028ke0r4wsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carney Chukwuemeka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118467</id>
    <revision>
      <id>1127727</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:34:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Carney Chukwuemeka | Imajo          = [[Arkivo:Replace this image male.svg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{AUT}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Wien]], [[Austria]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Carney Chukwuemeka''', n. ye la [[20ma di oktobro]] [[2003]], esas [[Austria]]na [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por [[Germania|Germana]] futbalo-klubo ''Borussia Dortmund'' e p...'</comment>
      <origin>1127727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="592" sha1="2bpj0h110tk5c5k9o7gs80yy7zfnc7q" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Carney Chukwuemeka
| Imajo          = [[Arkivo:Replace this image male.svg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{AUT}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Wien]], [[Austria]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Carney Chukwuemeka''', n. ye la [[20ma di oktobro]] [[2003]], esas [[Austria]]na [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por [[Germania|Germana]] futbalo-klubo ''Borussia Dortmund'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Austria]].

{{DEFAULTSORT:Chukwuemeka, Carney}}
[[Kategorio:Austriana futbalisti]]</text>
      <sha1>2bpj0h110tk5c5k9o7gs80yy7zfnc7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Coagh United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118468</id>
    <revision>
      <id>1127728</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Coagh United FC''' od oficale '''Coagh United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Coagh]], fondita en 1970.  [[Kategorio:Coagh United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="201" sha1="lfukum2ldzq5pkkph9wspzp7444m0i2" xml:space="preserve">'''Coagh United FC''' od oficale '''Coagh United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Coagh]], fondita en 1970.

[[Kategorio:Coagh United FC|*]]</text>
      <sha1>lfukum2ldzq5pkkph9wspzp7444m0i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Coagh United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118469</id>
    <revision>
      <id>1127729</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Coagh United FC]]'</comment>
      <origin>1127729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="bg2utxnki2fe11qzphsf2ad1a7uqoiz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Coagh United FC]]</text>
      <sha1>bg2utxnki2fe11qzphsf2ad1a7uqoiz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Coagh United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118470</id>
    <revision>
      <id>1127730</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:36:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Coagh United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Coagh United FC]]'</comment>
      <origin>1127730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="5huhol4ccus0p14r8r11joeau62wfxf" xml:space="preserve">[[Kategorio:Coagh United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Coagh United FC]]</text>
      <sha1>5huhol4ccus0p14r8r11joeau62wfxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Coagh United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118471</id>
    <revision>
      <id>1127731</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:36:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Coagh United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Coagh United FC]]'</comment>
      <origin>1127731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="gq3zlorqnrmgr3j12rsnnh11laaxfnp" xml:space="preserve">[[Kategorio:Coagh United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Coagh United FC]]</text>
      <sha1>gq3zlorqnrmgr3j12rsnnh11laaxfnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bessbrook United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118472</id>
    <revision>
      <id>1127732</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Bessbrook United FC''' od oficale '''Bessbrook United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Bessbrook]], fondita ye le 1900 kom ''Bessbrook Athletic''.  [[Kategorio:Bessbrook United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="247" sha1="c13fg9n0wfttn1ia91fn1xb03rwggtw" xml:space="preserve">'''Bessbrook United FC''' od oficale '''Bessbrook United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Bessbrook]], fondita ye le 1900 kom ''Bessbrook Athletic''.

[[Kategorio:Bessbrook United FC|*]]</text>
      <sha1>c13fg9n0wfttn1ia91fn1xb03rwggtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Bessbrook United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118473</id>
    <revision>
      <id>1127733</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Bessbrook United FC]]'</comment>
      <origin>1127733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="bseolfl2zl19uhmkhqvcycihvs9o7ca" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Bessbrook United FC]]</text>
      <sha1>bseolfl2zl19uhmkhqvcycihvs9o7ca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Bessbrook United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118474</id>
    <revision>
      <id>1127734</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Bessbrook United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Bessbrook United FC]]'</comment>
      <origin>1127734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="mbqd746wjsc545swdbg9812tsyary7c" xml:space="preserve">[[Kategorio:Bessbrook United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Bessbrook United FC]]</text>
      <sha1>mbqd746wjsc545swdbg9812tsyary7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Bessbrook United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118475</id>
    <revision>
      <id>1127735</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:40:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Bessbrook United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Bessbrook United FC]]'</comment>
      <origin>1127735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="cxyrbqpfwnpdeu0s0gnl15oic7hok0i" xml:space="preserve">[[Kategorio:Bessbrook United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Bessbrook United FC]]</text>
      <sha1>cxyrbqpfwnpdeu0s0gnl15oic7hok0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Barn United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118476</id>
    <revision>
      <id>1127736</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:42:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Barn United FC''' od oficale '''Barn United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Carrickfergus]], fondita en 1954.  [[Kategorio:Barn United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="lm3ssxvk29rm0635pedy70pst84gm60" xml:space="preserve">'''Barn United FC''' od oficale '''Barn United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Carrickfergus]], fondita en 1954.

[[Kategorio:Barn United FC|*]]</text>
      <sha1>lm3ssxvk29rm0635pedy70pst84gm60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Barn United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118477</id>
    <revision>
      <id>1127737</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Barn United FC]]'</comment>
      <origin>1127737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="iyglypmqsh3ifd2w10f84j9h0rtvd8l" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Barn United FC]]</text>
      <sha1>iyglypmqsh3ifd2w10f84j9h0rtvd8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Barn United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118478</id>
    <revision>
      <id>1127738</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Barn United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Barn United FC]]'</comment>
      <origin>1127738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="dc8gu2vhfnpo59ykiysbaczefu56ma1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Barn United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Barn United FC]]</text>
      <sha1>dc8gu2vhfnpo59ykiysbaczefu56ma1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Barn United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118479</id>
    <revision>
      <id>1127739</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:43:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Barn United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Barn United FC]]'</comment>
      <origin>1127739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="0k0kpz91wnfr6ii9crs8s3uexvxya1a" xml:space="preserve">[[Kategorio:Barn United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Barn United FC]]</text>
      <sha1>0k0kpz91wnfr6ii9crs8s3uexvxya1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ballynahinch United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118480</id>
    <revision>
      <id>1127740</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Ballynahinch United FC''' od oficale '''Ballynahinch United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballynahinch (Down)|Ballynahinch]], fondita en 1968.  [[Kategorio:Ballynahinch United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="247" sha1="lfh0kz1y4vcyui4stp986x73je4dr7w" xml:space="preserve">'''Ballynahinch United FC''' od oficale '''Ballynahinch United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballynahinch (Down)|Ballynahinch]], fondita en 1968.

[[Kategorio:Ballynahinch United FC|*]]</text>
      <sha1>lfh0kz1y4vcyui4stp986x73je4dr7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ballynahinch United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118481</id>
    <revision>
      <id>1127741</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballynahinch United FC]]'</comment>
      <origin>1127741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="dxqrjwp5fw59yclx2py4llv1w89f4xz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballynahinch United FC]]</text>
      <sha1>dxqrjwp5fw59yclx2py4llv1w89f4xz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Ballynahinch United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118482</id>
    <revision>
      <id>1127742</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:46:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballynahinch United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballynahinch United FC]]'</comment>
      <origin>1127742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="hf5a1rw7bgv1bzrgzdykrvz4eumitks" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballynahinch United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballynahinch United FC]]</text>
      <sha1>hf5a1rw7bgv1bzrgzdykrvz4eumitks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Ballynahinch United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118483</id>
    <revision>
      <id>1127743</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballynahinch United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballynahinch United FC]]'</comment>
      <origin>1127743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="4e7l7uii5bwyiav6aht2pu73ybatzwt" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballynahinch United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballynahinch United FC]]</text>
      <sha1>4e7l7uii5bwyiav6aht2pu73ybatzwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ballymoney United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118484</id>
    <revision>
      <id>1127744</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:48:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Ballymoney United FC''' od oficale '''Ballymoney United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymoney]], fondita en 1944.  [[Kategorio:Ballymoney United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="219" sha1="90ndhm2fut4mup9j8fwzyy91ck88oc6" xml:space="preserve">'''Ballymoney United FC''' od oficale '''Ballymoney United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymoney]], fondita en 1944.

[[Kategorio:Ballymoney United FC|*]]</text>
      <sha1>90ndhm2fut4mup9j8fwzyy91ck88oc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ballymoney United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118485</id>
    <revision>
      <id>1127745</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymoney United FC]]'</comment>
      <origin>1127745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="8px0wvp0o1v5vym25x75ttjg54blhza" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymoney United FC]]</text>
      <sha1>8px0wvp0o1v5vym25x75ttjg54blhza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Ballymoney United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118486</id>
    <revision>
      <id>1127746</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymoney United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymoney United FC]]'</comment>
      <origin>1127746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="0hno5kpn1pcp03123o673bq8zzn841s" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymoney United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymoney United FC]]</text>
      <sha1>0hno5kpn1pcp03123o673bq8zzn841s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Ballymoney United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118487</id>
    <revision>
      <id>1127747</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymoney United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymoney United FC]]'</comment>
      <origin>1127747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="andel9bmxczr09lelkqm2gc2enfch5z" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymoney United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymoney United FC]]</text>
      <sha1>andel9bmxczr09lelkqm2gc2enfch5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ballymena United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118488</id>
    <revision>
      <id>1127748</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:52:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]] '''Ballymena United FC''' od oficale '''Ballymena United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymena]], fondita en 1934.  [[Kategorio:Ballymena United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="258" sha1="bc5397zey757c3c0wydlct7qm57tq4j" xml:space="preserve">[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]]
'''Ballymena United FC''' od oficale '''Ballymena United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymena]], fondita en 1934.

[[Kategorio:Ballymena United FC|*]]</text>
      <sha1>bc5397zey757c3c0wydlct7qm57tq4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ballymena United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118489</id>
    <revision>
      <id>1127749</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymena United FC]]'</comment>
      <origin>1127749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="pufp4rzoukssosbg5y1gwxp38fosdgs" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymena United FC]]</text>
      <sha1>pufp4rzoukssosbg5y1gwxp38fosdgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Ballymena United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118490</id>
    <revision>
      <id>1127750</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymena United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymena United FC]]'</comment>
      <origin>1127750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="hcqo7e08ujaklna1ot7eewlpznrqva2" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymena United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymena United FC]]</text>
      <sha1>hcqo7e08ujaklna1ot7eewlpznrqva2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Ballymena United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118491</id>
    <revision>
      <id>1127751</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:54:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymena United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymena United FC]]'</comment>
      <origin>1127751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="449m9m50ovg463r23v2gmyy53hbvbgs" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymena United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymena United FC]]</text>
      <sha1>449m9m50ovg463r23v2gmyy53hbvbgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ballymena United WFC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118492</id>
    <revision>
      <id>1127752</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]] '''Ballymena United WFC''' od oficale '''Ballymena United Women Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo [[Muliero|mulierala]] de urbo [[Ballymena]], fondita en 1994.  [[Kategorio:Ballymena United WFC|*]]'</comment>
      <origin>1127752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="288" sha1="1n9tyrytdul17suud75fyuzi4l25z23" xml:space="preserve">[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]]
'''Ballymena United WFC''' od oficale '''Ballymena United Women Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo [[Muliero|mulierala]] de urbo [[Ballymena]], fondita en 1994.

[[Kategorio:Ballymena United WFC|*]]</text>
      <sha1>1n9tyrytdul17suud75fyuzi4l25z23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ballymena United WFC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118493</id>
    <revision>
      <id>1127753</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymena United WFC]]'</comment>
      <origin>1127753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="r7dew9fgcv1ehfty32fmodbycl65tj9" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymena United WFC]]</text>
      <sha1>r7dew9fgcv1ehfty32fmodbycl65tj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Ballymena United WFC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118494</id>
    <revision>
      <id>1127754</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymena United WFC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymena United WFC]]'</comment>
      <origin>1127754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="i9qjkkor96b8pkaajmliwl5x253ms8s" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymena United WFC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymena United WFC]]</text>
      <sha1>i9qjkkor96b8pkaajmliwl5x253ms8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Ballymena United WFC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118495</id>
    <revision>
      <id>1127755</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymena United WFC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymena United WFC]]'</comment>
      <origin>1127755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="q6suzsxzht4pz9q9xii7atjsngaeaaj" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymena United WFC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymena United WFC]]</text>
      <sha1>q6suzsxzht4pz9q9xii7atjsngaeaaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ballymena FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118496</id>
    <revision>
      <id>1127756</id>
      <timestamp>2026-07-31T14:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]] '''Ballymena FC''' od oficale '''Ballymena Football Club''' esis [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymena]], existinta en yari 1928-1934.  [[Kategorio:Ballymena FC|*]]'</comment>
      <origin>1127756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="249" sha1="isi60znw52j8441je4y28quripabp2w" xml:space="preserve">[[Arkivo:Showgroundsbufc.JPG|right|400px]]
'''Ballymena FC''' od oficale '''Ballymena Football Club''' esis [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballymena]], existinta en yari 1928-1934.

[[Kategorio:Ballymena FC|*]]</text>
      <sha1>isi60znw52j8441je4y28quripabp2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ballymena FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118497</id>
    <revision>
      <id>1127757</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymena FC]]'</comment>
      <origin>1127757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="kd31o14fz5lrkrzy7i5tpq34hh8tpn3" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballymena FC]]</text>
      <sha1>kd31o14fz5lrkrzy7i5tpq34hh8tpn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Ballymena FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118498</id>
    <revision>
      <id>1127758</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymena FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymena FC]]'</comment>
      <origin>1127758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="3jxdoi8pv1v1lc9o5pb3q940y1ivywq" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymena FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballymena FC]]</text>
      <sha1>3jxdoi8pv1v1lc9o5pb3q940y1ivywq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Ballymena FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118499</id>
    <revision>
      <id>1127759</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballymena FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymena FC]]'</comment>
      <origin>1127759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="cqyppio2frpilk57ayt1qo4iz712oj1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballymena FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballymena FC]]</text>
      <sha1>cqyppio2frpilk57ayt1qo4iz712oj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ballycastle United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118500</id>
    <revision>
      <id>1127760</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Ballycastle United FC''' od oficale '''Ballycastle United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballycastle (Antrim)|Ballycastle]], fondita en 2011.  [[Kategorio:Ballycastle United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="244" sha1="tvimsxwc5hc10qxlx5z899d7x3ytihb" xml:space="preserve">'''Ballycastle United FC''' od oficale '''Ballycastle United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Ballycastle (Antrim)|Ballycastle]], fondita en 2011.

[[Kategorio:Ballycastle United FC|*]]</text>
      <sha1>tvimsxwc5hc10qxlx5z899d7x3ytihb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ballycastle United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118501</id>
    <revision>
      <id>1127761</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:06:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballycastle United FC]]'</comment>
      <origin>1127761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="c32vz9umkh8wn7k4mwek5fx1o732hho" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballycastle United FC]]</text>
      <sha1>c32vz9umkh8wn7k4mwek5fx1o732hho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Ballycastle United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118502</id>
    <revision>
      <id>1127762</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballycastle United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballycastle United FC]]'</comment>
      <origin>1127762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="1mjlh6d5bqoeloob0kvqo6v3uemtb21" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballycastle United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballycastle United FC]]</text>
      <sha1>1mjlh6d5bqoeloob0kvqo6v3uemtb21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Ballycastle United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118503</id>
    <revision>
      <id>1127763</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballycastle United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballycastle United FC]]'</comment>
      <origin>1127763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="n2jrajddcjvcloh90o0v42pw8nzuawm" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballycastle United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballycastle United FC]]</text>
      <sha1>n2jrajddcjvcloh90o0v42pw8nzuawm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ballinamallard United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118504</id>
    <revision>
      <id>1127764</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:08:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Ballinamallard United FC''' od oficale '''Ballinamallard United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Ballinamallard]], fondita en 1975.  [[Kategorio:Ballinamallard United FC|*]]'</comment>
      <origin>1127764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237" sha1="jfb0kxn02q5uoi22sr2y8wbk7g6bvo9" xml:space="preserve">'''Ballinamallard United FC''' od oficale '''Ballinamallard United Football Club''' esas [[Nord-Irlando|Nord-Irlandana]] [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Ballinamallard]], fondita en 1975.

[[Kategorio:Ballinamallard United FC|*]]</text>
      <sha1>jfb0kxn02q5uoi22sr2y8wbk7g6bvo9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ballinamallard United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118505</id>
    <revision>
      <id>1127765</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballinamallard United FC]]'</comment>
      <origin>1127765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="edmgearxwtzg94nso10plbinv8prmeu" xml:space="preserve">[[Kategorio:Nord-Irlandana klubi futbalala|Ballinamallard United FC]]</text>
      <sha1>edmgearxwtzg94nso10plbinv8prmeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbalisti di Ballinamallard United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118506</id>
    <revision>
      <id>1127766</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballinamallard United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballinamallard United FC]]'</comment>
      <origin>1127766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="oaek5w8hd6bpjsp0d6psl14ogvnqojr" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballinamallard United FC]]
[[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ballinamallard United FC]]</text>
      <sha1>oaek5w8hd6bpjsp0d6psl14ogvnqojr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Futbal-exercisti di Ballinamallard United FC</title>
    <ns>14</ns>
    <id>118507</id>
    <revision>
      <id>1127767</id>
      <timestamp>2026-07-31T15:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ballinamallard United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballinamallard United FC]]'</comment>
      <origin>1127767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="2165848i1eyn5kk39bsknca5nwq9ymo" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ballinamallard United FC]]
[[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ballinamallard United FC]]</text>
      <sha1>2165848i1eyn5kk39bsknca5nwq9ymo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rust (programifo-linguo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118509</id>
    <revision>
      <id>1127771</id>
      <timestamp>2026-07-31T18:43:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <comment>Kreita per tradukado de la pagino &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1366389599|Rust (programming language)]]&quot;</comment>
      <origin>1127771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33177" sha1="3uhxbankprtcx8y5icmglbbyweees0l" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 
[[Arkivo:Rust_programming_language_black_logo.svg|dekstra|eta|180x180ra|Logotipo di Rust.]]
'''Rust''' esas [[programifo-linguo]] [[Kompilata programifo-linguo|kompilata]], di [[General-uza programifo-linguo|generala uzo]] e [[Programifo-paradigmo|multaparadigmala]] (malgre ke ol ne suportas la traiti di ca paradigmi en lua totaleso) qua developesas da [[Fonduro Rust]]. Ol esas multaparadigmala programifo-linguo qua suportas pura [[Funcionala programifo|funcionala]], [[Procedurala programifo|procedurala]], [[Imperativala programifo|imperativala]] e [[Objekt-orientizita programifo|objekt-orientizita]] programifo.

Segun la politiko di Mozilla,&lt;ref name=&quot;moz-manifesto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mozilla.org/about/manifesto.en.html|titulo=The Mozilla Manifesto|access-date=9 di aprilo 2012}}&lt;/ref&gt; Rust developesas komplete aperte e serchas la opiniono e kontributo dil komunitato. La desegno dil linguo perfektigesis per la experienci en la developo dil navigilo-motoro [[Servo (programaro)|Servo]],&lt;ref name=&quot;rustinservo&quot;&gt;{{cite web|url=http://arstechnica.com/information-technology/2013/04/samsung-teams-up-with-mozilla-to-build-browser-engine-for-multicore-machines/|titulo=Samsung teams up with Mozilla to build browser engine for multicore machines|access-date=4 di aprilo 2013|autoro=Peter Bright|dato=3 di aprilo 2013}}&lt;/ref&gt; e la propra kompililo di Rust. Malgre ke ol developesas e patrocinatesas da Mozilla e Samsung, ol esas komunal projeto. Granda parto dil kontributi venas de la membri dil komunitato.&lt;ref name=&quot;contributors&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/contributors|titulo=Rust Contributors}}&lt;/ref&gt;

En 2020 ol esas un ek la maxim uzata programifo-lingui por laborar kun kriptovaluti e krear nodi por minar kripto-aktivi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.criptonoticias.com/entrevistas/lenguajes-programacion-bitcoin-hablan-desarrolladores/|titulo=Lenguajes de programacion para Bitcoins: Hablan los desarrolladores.}}&lt;/ref&gt; En 2022, Rust divenis la triesma programifo-linguo uzata en la [[Linux-kerno|kerno di Linux]], pos [[C (programifo-linguo)|C]] e [[asemblilo]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.muylinux.com/2021/12/09/rust-segundo-lenguaje-linux/|titulo=Rust avanza para convertirse en el segundo lenguaje del kernel Linux - MuyLinux|access-date=2023-02-13|autoro=Eduardo Medina|dato=2021-12-09|reto-pagino=www.muylinux.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt; Rust priorigas la sekureso, la fidebleso, la alta performo e la efikanta uzo di resursi, quo facas ol kreskante adoptata en feldi quale industriala automatigo, automobila industrio, aerospacala industrio e developo di kritika sistemi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bitfieldconsulting.com/posts/rust-vs-go-es|titulo=Rust vs Go: ¿cuál elegir?|access-date=27 di februaro 2026|autoro=John Arundel|dato=15 di februaro 2026|reto-pagino=bitfieldconsulting.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt;

== Deskripto ==
La skopo di Rust esas esar bona linguo por la kreado di granda programi dil [[kliento-flanko]] e [[servilo-flanko]] qui exekutesas en Interreto. To duktis a aro di traiti kun emfazo ye la sekureso, la kontrolo di memoro-distributo e la konkurenteso. On expektas ke la performo di sekura kodexo esos plu lenta kam [[C++]], se la performo esas la sola konsidero, ma se on komparas ol kun C++-kodexo facita por prenar precaucioni komparebla a ti di Rust, ca lasta povas esar mem plu rapida.&lt;ref name=&quot;cpp-design-goals&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/12/c-design-goals-in-context-of-rust.html|titulo=C++ Design Goals in the Context of Rust|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=5 di decembro 2010|cita=… It's impossible to be &quot;as fast as C&quot; in all cases while remaining safe… C++ allows all sorts of low-level tricks, mostly involving circumventing the type system, that offer practically unlimited avenues for optimization. In practice, though, C++ programmers restrict themselves to a few tools for the vast majority of the code they write, including stack-allocated variables owned by one function and passed by alias, uniquely owned objects (often used with &lt;code&gt;auto_ptr&lt;/code&gt; or the C++0x &lt;code&gt;unique_ptr&lt;/code&gt;), and reference counting via &lt;code&gt;shared_ptr&lt;/code&gt; or COM. One of the goals of Rust's type system is to support these patterns exactly as C++ does, but to enforce their safe usage. In this way, the goal is to be competitive with the vast majority of idiomatic C++ in performance, while remaining memory-safe…}}&lt;/ref&gt;

La sintaxo di Rust esas simila a ta di [[C (programifo-linguo)|C]] e C++, kun kodexo-bloki limitizita per kuniganta parentezi e [[fluo-kontrolo]]-strukturi quale &lt;code&gt;if&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;else&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;do&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;while&lt;/code&gt; e &lt;code&gt;for&lt;/code&gt;. Ne omna strukturi di C e C++ esas prezenta; adicione, altri (exemple la klefovorto &lt;code&gt;match&lt;/code&gt; por plurdirekcionala bifurko) esos min familiara por programisti qui venas de ca lingui.

La sistemo esas desegnita por havar sekura memoro-aceso, e ne permisas [[Nula pointero|nula pointeri]] o [[Pendanta pointero|pendanta pointeri]].&lt;ref name=&quot;cnet&quot;&gt;{{cite web|url=http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|titulo=Samsung joins Mozilla's quest for Rust|access-date=5 di aprilo 2013|autoro=Seth Rosenblatt|dato=3 di aprilo 2013|cita=[Brendan Eich] noted that every year browsers fall victim to hacking in the annual Pwn2Own contest at the CanSecWest conference. &quot;There's no free memory reads&quot; in Rust, he said, but there are in C++. Those problems &quot;lead to a lot of browser vulnerabilities&quot; and would be solved by Rust, which is a self-compiling language.|arkiva-dato=4 di aprilo 2013|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20130404142333/http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lwn&quot;&gt;{{cite web|url=https://lwn.net/Articles/547145/|titulo=A taste of Rust|access-date=25 di aprilo 2013|autoro=Neil Brown|dato=17 di aprilo 2013|cita=… Other more complex data structures could clearly be implemented to allow greater levels of sharing, while making sure the interface is composed only of owned and managed references, and thus is safe from unplanned concurrent access and from dangling pointer errors.}}&lt;/ref&gt; La valori di datumi povas inicializesar nur per fixa aro di formi, qui postulas ke lia eniri ja esez inicializita.&lt;ref name=&quot;lang-faq&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/wiki/Doc-language-FAQ|titulo=Doc language FAQ|access-date=11 di januaro 2012|dato=14 di septembro 2010}}&lt;/ref&gt;

La tipo-sistemo suportas mekanismo simila a la tipi-interfacii, nomizita &quot;traiti&quot;, inspirita direte da la linguo [[Haskell]]. To esas faciligo por polimorfismo qua suportas diversa tipi di argumenti (''ad-hoc polimorfismo''), atingita per la adjunto di restrikti por skribar variablo-deklari. Altra traiti di [[Haskell]], quale la diversa-tipa polimorfismo (''higher-kinded''), ne esas suportata.

Rust havas [[tipo-infero]], por la variabili deklarita per la klefovorto let. Tala variabili ne bezonas esar inicializita kun asignita valoro por determinar lia tipo. Ye kompilo-tempo ol produktas eroro se irga kodexo-brancho falas asignar valoro a la variablo.&lt;ref name=&quot;type-inference&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/10/rust-features-i-type-inference.html|titulo=Rust Features I: Type Inference|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=1 di oktobro 2010}}&lt;/ref&gt; La funcioni povas recevar generika parametri, ma li devas esar exprese limitizita per la ''[[Traito|traiti]]''; ne esas maniero lasar exter tipo-deklari sen cesar uzar la metodi ed operanti dil parametri.

La konkurenteso esas suportata per simpla taski, simila a ti trovata en [[Erlang]] e altra lingui bazita sur aktori. En tala sistemi, la taski komunikas per la paso di mesaji, vice direktar partigar la datumi. Por motivi di performo, esas posibla sendar datumi sen kopiar, uzante unika buxi. La unika buxi esas la garantio havar un sola posedanto, e povas esar liberigita da la sendanta tasko por uzo da la recevanto.

La objeto-sistemo di Rust bazesas sur realigi, ''traiti'' e strukturala tipi. La realigi plenumas funciono simila a ta di la [[Klaso (informatiko)|klasi]] en altra lingui, e definesas per la klefovorto impl. Heredo e polimorfismo provizesas da la ''traiti'', qui permisas ke la metodi definesez e mixeskez en la realigi. La strukturala tipi uzesas por definir la feldi. Realigi e traiti ne povas definir propra feldi, e nur la ''traiti'' provizas heredo, por evitar la [[diamanto-problemo]] di C++.

== Historio ==
[[Arkivo:Rustacean-orig-noshadow.svg|eta|La uzanti di Rust nomizas su rustacei e uzas Ferris kom lia maskoto]]
La linguo naskis de personala projeto komencita en 2006 da la employato di Mozilla, Graydon Hoare,&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; qua afirmis ke la projeto posible recevis sua nomo de la familio di rusto-fungi.&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot; /&gt; Mozilla komencis patrocinar la projeto en 2009&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; e anuncis ol en 2010.&lt;ref name=&quot;future tense&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot; /&gt; La sama yaro, la laboro transiris del unesma kompililo (skribita en [[OCaml]]) al [[Self-hosting (kompilili)|self-hostanta]] kompililo skribita en Rust.&lt;ref name=&quot;rust progress&quot; /&gt; Nomizita rustc, ol kompilesis sucesoze en 2011.&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot; /&gt; rustc uzas [[LLVM]] kom sua back end.

La unesma pre-alfa numerizita versiono dil kompililo di Rust produktesis en januaro 2012.&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot; /&gt; Rust 1.0, la unesma stabila versiono, publikigesis ye la 15ma di mayo 2015.&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot; /&gt; Pos 1.0, la stabila versioni publikigesas singla sis semani, dum ke la nova funcioni developesas en la [[Diala kompilo|diala versioni]] (en l'Angla, ''nightly'') e pose probesas per alfa e beta versioni qui duras sis semani.&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot; /&gt;

Kun la konvencionala statika skribado, ante la versiono 0.4, Rust anke suportis typestates. La typestate-sistemo modelis aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala check-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar ye kompilo-tempo, vice kande programo exekutesas, quale povus esar la kazo di aserti en C o C++-kodexo. La typestate-koncepto ne esis exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La typestates eliminesis pro ke en la praktiko li uzesis poka, malgre ke la sama funciono ankore povas esar atingita per markizo-modelo.&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot; /&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis plura traiti, inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, traiti adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun traiti e eliminesis kom aparta traito. La klasi anke eliminesis, remplasita per kombino di realigi e strukturala tipi.

Komencante en Rust 0.9 e finante en Rust 0.11, Rust havis du tipi di integrita pointeri: ~ e @, simpligante la centra memoro-modelo. Ol riimplementis ca pointer-tipi en la standarda biblioteko kom Box e (nun eliminata) Gc.

En januaro 2014, ante la unesma stabila versiono Rust 1.0, la redaktisto-en-chefo di Dr. Dobb's, Andrew Binstock, komentis pri la posiblesi di Rust divenar konkurencanto di C++ e di altra proxima lingui D, Go e Nim (tande Nimrod). Segun Binstock, dum ke Rust esis &quot;larje regardata kom notinde eleganta linguo&quot;, la adopto lentis pro ke ol chanjesis repetite inter versioni.&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot; /&gt;

Rust esis la triesma maxim amata programifo-linguo en la yarala inquesto di Stack Overflow di 2015&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot; /&gt; e okupis la unesma loko en 2016–2020.&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot; /&gt;

La linguo mencionesas en La Libro di Mozilla kom &quot;rustoza metalo&quot;.&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot; /&gt;

=== Kreado dil Fonduro Rust ===
En agosto 2020, Mozilla desengajis 250 de sua 1000 employati en tota la mondo kom parto di korporacala ristruturigo kauzita da la longatempa efekto dil pandemio di COVID-19. La equipo dop [[Servo (programaro)|Servo]], navigilo-motoro skribita en Rust, dissolvesis komplete. La evento generis sucii pri la futuro di Rust, nam kelka membri dil equipo esis aktiva kontribueri di Rust.

En la sequanta semano, la centra equipo di Rust agnoskis la grava efekto dil desengaji e anuncis ke la plani por fonduro di Rust esis en progreso. La unesma skopo dil fonduro esus prenar la posedo di omna marko-nomi e domeno-nomi, e asumir la financala responso por lia kusti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html|title=Laying the foundation for Rust's future|website=Rust Blog|access-date=2020-12-02|date=2020-08-18|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202022933/https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html}}&lt;/ref&gt;

Ye la 8ma di februaro 2021, lua kin fondinta entraprezi ([[Amazon Web Services|AWS]], [[Huawei]], [[Google]], [[Microsoft]] e Mozilla) anuncis la formaco dil Fonduro Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-02-08|title=Hello World!|url=https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/|access-date=2022-06-04|website=Rust Foundation|language=en|archive-date=2022-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220419124635/https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-09|title=Mozilla Welcomes the Rust Foundation|url=https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208212031/https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation/|archive-date=2021-02-08|access-date=2021-02-09|website=Mozilla Blog|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Ye la 6ma di aprilo 2021, Google anuncis la kongrueso kun Rust en la Aperta Fonto Projeto di [[Android]] kom alternativo a C/C++.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Amadeo|first=Ron|date=2021-04-07|title=Google is now writing low-level Android code in Rust|url=https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/|access-date=2021-04-08|website=Ars Technica|language=en-us|archive-date=2021-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210408001446/https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/}}&lt;/ref&gt;

== Exempli ==
La sequanta kodexo esas valida por Rust 1.86.0. En posa versioni la sintaxo o la funcioni povas chanjesar.

Programo qua montras la frazo &quot;Saluto, mondo!&quot;:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
fn main() {
    println!(&quot;Saluto, mondo!&quot;);
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Tri versioni dil [[faktorialo]]-funciono, en [[rekursiva]], [[iterativa]] e [[Funcionala programifo|funcionala]] stilo:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
// La branchoi en ca funciono montras la opciona implicita retrodoni
// di Rust, qui povas uzesar kande on preferas plu &quot;funcionala&quot; stilo.
// Kontraste kun C++ e altra simila lingui, la fluo-kontrolo-strukturo
// `if` esas expreso vice deklaro, do ol havas propra retrodono-valoro.
fn recursive_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    if n == 0 {
        1
    } else {
        n * recursive_factorial(n - 1)
    }
}

fn iterative_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    // La variabili deklaresas per `let`.
    // La vorto `mut` permisas ke la variabili esez mutebla.
    let mut i = 1;
    let mut result = 1;
    while i &lt;= n {
        result *= i;
        i += 1;
    }
    return result; // Explicata retrodono, kontraste kun la antea funciono.
}

// Kalkulas la faktorialo di pozitiva integro per funkcionala programifo.
// Kontraste kun bukli o explicata rekurso, ca realigo uzas
// deklarativala stilo apoyita sur iterili. La intervalo `(1..=n)` produktas
// inkluziva sequenco de 1 til `n`. La metodo `fold` akumulas la rezulto
// aplikante la sequanta multipliko-operaco a singla elemento dil intervalo,
    // komencante de la komenca valoro 1.
fn functional_factorial(n: u64) -&gt; u64 {
    (1..=n).into_iter().fold(1, |acc, x| acc * x)
}

fn main() {
    println!(&quot;Rekursiva rezulto: {}&quot;, recursive_factorial(10));
    println!(&quot;Iterativa rezulto: {}&quot;, iterative_factorial(10));
    println!(&quot;Funcionala rezulto: {}&quot;, functional_factorial(10));
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Simpla demonstro dil kapableso di lejera [[konkurenteso]] di Rust:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
/* Ca funciono kreas dek &quot;taski&quot; qui povas exekutesar konkurente.
   Exekutez ol plura foyi e observez la neuniforma evoquo obtenata
   pro ke singla tasko vokas la stdout, nam singla tasko povas eventar
   inter la sucesoza voki a `println` e interne dil funciono `println` ipsa. */

use std::thread;

fn main() {
    // Ca kateno esas nemutebla, por ke ol povas esar acesata sekure
    // da plura taski.
    let message = &quot;Spektez me, me esas lejera proceso!&quot;;
    // La `for`-bukli funcionas kun irga tipo qua realigas la traito
    // `Iterator`.

    for num in 0..10 {
    // Esas tre probabla ke ol ne montros la 10 mesaji, nam se la &quot;tasko&quot;
    // precipua finas ante, la produktita &quot;taski&quot; ne plus exekutesas.
        thread::spawn (move || {
            println!(&quot;{}&quot;, message);
            // `println!` esas makroo qua verifikas statike formato-kateno.
            // La makroi esas strukturala (quale en Scheme) vice
            // esar textuala (quale en C).
            println!(&quot;Ca mesajo ofresis da la tasko {}.&quot;, num);
        });
    }
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

== Evoluo dil linguo ==
Preter la konvencionala statika tipi, Rust anke inkluzis ''typestates'' til sua versiono 0.4. La ''typestate''-sistemo modelas aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala verifiko-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar dum la kompilo, vice unfoye kande la programo exekutesas, quale povus esar la kazo di la [[Aserto (informatiko)|aserti]] en C o C++-kodexo. La ''typestate''-koncepto ne esas exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la programifo-linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La ''typestates'' retretesis pro ke en la praktiko li trovesis poka uzata, tamen la sama funcioneso ankore povas esar atingita per la modeli dil sama linguo.&lt;ref name=&quot;branding-patterns&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|titulo=Typestate Is Dead, Long Live Typestate!|dato=26 di decembro 2012|access-date=28 di decembro 2012|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20121231074718/http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|arkiva-dato=31 di decembro 2012}}&lt;/ref&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis nombro de traiti inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, ''traiti'' adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun la ''traiti'' e eliminesis kom aparta traito. Anke la klasi eliminesis, remplasita per kombino di la realigi e strukturala tipi.

== Grafika interfacii (GUI) ==
Rust permisas la kreado di grafika interfacii per la nativa API di la gastiganta platformo, to danke ke ol havas traiti di basa-nivela linguo. Tamen, ca developo-voyo povas generar dificultesi en projeti qui postulas la admito di plura platformi.&lt;ref name=&quot;rust gui&quot; /&gt;

Nuntempe existas plura developi por krear GUI en Rust; kelki permisas la kreado dil interfacio kun Electron o per uzado di HTML; kelka altra provizas nativa biblioteki por la linguo, ma li ankore esas en nematura developo-stadio. Fine esas la projeti qui ligas sat konocata biblioteki kun plu granda matureso en sua developo, quale [[GTK]] o [[Qt (biblioteko)|Qt]], qui permisas [[multiplatforma]] developi.&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot; /&gt; Kelka populara projeti esas la sequanta:

=== gtk-rs ===
[[Arkivo:Gtk3-widget-factory-3.16.0.png|eta|Exemplo di interfacio kun GTK]]
Ol esas realigo dil biblioteki di [[GTK]] por uzo kun la linguo Rust. Por to, ol kreas funcioni di Rust superpozita a la funcioni dil biblioteki di [[GTK]] en C, uzante la Foreign Function Interface quan Rust ofras.

=== conrod ===
Basa-nivela biblioteko qua uzas OpenGL o Vulkan.

== Projeti ==

=== Navigilo ===
Skribesas en Rust navigilo e plura relatanta komponenti, qui inkluzas:

* Firefox
** [[Servo (programaro)|Servo]]: paralela navigilo-motoro di Mozilla developita en kunlaboro kun Samsung
** Quantum: projeto, kompozita de plura subprojeti, por plibonigar la navigilo-motoro Gecko di Firefox, developita da Mozilla
** [[mozillawiki:Oxidation|Oxidation]]: projeto por integrar kodexo skribita en la programifo-linguo Rust en Gecko e Firefox, impulsita da Mozilla
* Brave
** Brave Shields ([[github:brave/adblock-rust|adblock-rust]]): Nativa anonco-blokilo dil navigilo Brave, qua integras la sintaxo di [[uBlock Origin]] e qua ofras granda performo kompare kun sua antea realigo bazita sur JavaScript, segun lua developisti

=== Operacala sistemi ===
Multa operacala sistemi (OS) e relatanta komponenti skribesas en Rust. De januaro 2019, la operacala sistemi inkluzis: BlogOS, intermezzOS, QuiltOS, Redox, RustOS, Rux, Tefflin e Tock.

* Redox: Mikrokerno
* Stratis: Dosiero-sistemo por [[Fedora (Linux-distributo)|Fedora]] e RHEL 8.

==== Rust por Linux ====
{{Precipua artiklo|Rust por Linux}} De sua versiono 6.1, la [[Linux-kerno|kerno di Linux]] integras Rust kom duesma programifo-linguo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|titulo=Linux 6.1: Rust to hit mainline kernel|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|arkiva-dato=12 di oktobro 2022}}&lt;/ref&gt;

=== Altra ===

* [[github:eza-community/eza|eza]] — moderna remplaso por ls.
* Microsoft Azure IoT Edge: platformo uzata por exekutigar servadi di Azure ed artifical inteligenteso en IoT-aparati havas komponenti realigita en Rust
* [[OpenDNS]]: uzata en du de sua komponenti
* [[Tor (anonimeso-reto)|Tor]]: anonimeso-reto, originale skribita en C, experimentas pri la migrado a Rust kun Arti pro sua sekureso-traiti&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.torproject.org/announcing-arti/|titulo=Announcing Arti, a pure-Rust Tor implementation}}&lt;/ref&gt;
* TiKV: distributita klefo-valoro datumbazo unesme developita da PingCAP, nun membro-projeto di Cloud Native Computing Foundation
* Xi: texto-redaktilo da Raph Levien, uzata interne dil operacala sistemo Fuchsia.
* Deno: sekura exekuto-tempo por JavaScript e TypeScript kreita kun V8, Rust e Tokio
* Linkerd 2.x: &quot;servo-mesho&quot;-instrumento por la surveyado di mikroservadi esas skribita grande en Rust.
* TerminusDB — desegno e dispono dil datumo-strukturo
* [[Discord]]: chat-servo direcionita a luderi qua uzas Rust por parti di sua backend, e anke kliento-flanka video-kodexigo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://discord.com/blog/why-discord-is-switching-from-go-to-rust|titulo=Why Discord is switching from Go to Rust}}&lt;/ref&gt;
* rav1e: experimentala AV1 video-formato kodexilo.
* [https://zed.dev/ Zed]: kodexo-redaktilo skribita de nulo en Rust da la kreeri di [[Atom (programaro)|Atom]].
* [[Mozilla Thunderbird|Thunderbird]]: La kodexo responsiva pri ofrar suporto por Exchange esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.thunderbird.net/2024/04/adventures-in-rust-bringing-exchange-support-to-thunderbird/|titulo=Adventures In Rust: Bringing Exchange Support To Thunderbird}}&lt;/ref&gt;
* [https://www.getzola.org/ Zola]: Motoro por servar statika reto-pagini, quale Hugo. Kontraste kun Hugo, Zola esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://github.com/getzola/zola|titulo=A fast static site generator in a single binary with everything built-in.}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==

* [[Servo (programaro)|Servo]]

== Referi ==
{{listaref|2|refs=&lt;ref name=&quot;rust faq&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = The Rust Project
|dato             = 9 di junio 2016
|reto-pagino      = rust-lang
|url              = http://lambda-the-ultimate.org/node/4009
|linguo           = en
|access-date      = 27 di junio 2019
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20160609195720/https://www.rust-lang.org/faq.html#project
|arkiva-dato      = 9 di junio 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = kibwen
|titulo           = Internet archaeology: the definitive, end-all source for why Rust is named &quot;Rust&quot;
|dato             = 7 di junio 2014
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/rust/comments/27jvdt/internet_archaeology_the_definitive_endall_source/
|linguo           = en
|access-date      = 17 di septembro 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;future tense&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Brendan Eich
|titulo           = Future Tense
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = slideshare
|url              = https://www.slideshare.net/BrendanEich/future-tense-7782010
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = Project Servo
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = venge
|url              = http://venge.net/graydon/talks/intro-talk-2.pdf
|linguo           = en
|formato          = PDF
|access-date      = 7 di julio 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust progress&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Graydon
|titulo           = Rust progress
|dato             = 2 di oktobro 2010
|reto-pagino      = Graydon's work on Mozilla
|url              = http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|linguo           = en
|access-date      = 30 di oktobro 2010
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20140815054745/http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|arkiva-dato      = 15 di agosto 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot;&gt;{{cite mailing list
|familio-nomo     = Hoare
|nomo             = Graydon
|titulo           = rust-dev stage1 rustc builds
|mesajo-listo     = rust-dev
|dato             = 20 di aprilo 2011
|url              = https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 20 di julio 2011
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20110720122600/https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = catamorphism
|titulo           = Mozilla and the Rust community release Rust 0.1 (a strongly-typed systems programming language with a focus on memory safety and concurrency)
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/programming/comments/opgxd/mozilla_and_the_rust_community_release_rust_01_a/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = rust/RELEASES.md
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = github
|url              = https://github.com/rust-lang/rust/blob/master/RELEASES.md
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Announcing Rust 1.0
|dato             = 15 di mayo 2015
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2015/05/15/Rust-1.0.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Rust 1.0: Scheduling the trains
|dato             = 12 di decembro 2014
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2014/12/12/1.0-Timeline.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate&quot;&gt;{{cite journal
|familio-nomo1    = Strom
|nomo1            = Robert E.
|familio-nomo2    = Yemini
|nomo2            = Shaula
|titulo           = Typestate: A Programming Language Concept for Enhancing Software Reliability
|dato             = 1986
|url              = http://www.cs.cmu.edu/~aldrich/papers/classic/tse12-typestate.pdf
|editerio         = IEEE Transactions on Software Engineering
|issn             = 0098-5589
|access-date      = 14 di novembro 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = pcwalton
|titulo           = Typestate Is Dead, Long Live Typestate!
|dato             = 26 di decembro 2012
|reto-pagino      = pcwalton
|url              = https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 23 di februaro 2018
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20180223120322/https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|deadurl          = yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Binstock
|nomo             = Andrew
|titulo           = The Rise And Fall of Languages in 2013
|dato             = 7 di januaro 2014
|reto-pagino      = Dr.Dobb's
|url              = https://www.drdobbs.com/jvm/the-rise-and-fall-of-languages-in-2013/240165192
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = 2015 Developer Survey
|dato             = 2015
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2015
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2016
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2016#technology-most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2017
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2017#most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Developer Survey Results 2018
|dato             = 2018
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2018#technology-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2019
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2019#technology-_-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = The 2020 Developer Survey results are here!
|dato             = 27 di mayo 2020
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://stackoverflow.blog/2020/05/27/2020-stack-overflow-developer-survey-results/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = The Book of Mozilla
|dato             = 2020
|reto-pagino      = mozilla
|url              = https://www.mozilla.org/en-US/book/
|linguo           = en
|cita             = The Beast adopted new raiment and studied the ways of Time and Space and Light and the Flow of energy through the Universe. From its studies, the Beast fashioned new structures from oxidised metal and proclaimed their glories. And the Beast's followers rejoiced, finding renewed purpose in these teachings.
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = areweguiyet
|titulo           = Are we GUI Yet?
|dato             = 2020
|reto-pagino      = areweguiyet
|url              = https://www.areweguiyet.com/
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Amann
|nomo             = Marco
|titulo           = GUI programming with Rust
|dato             = 7 di februaro 2020
|reto-pagino      = medium
|url              = https://medium.com/digitalfrontiers/gui-programming-with-rust-c71fe4051b1a
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;}}

== Extera ligili ==

* [https://www.rust-lang.org Oficala reto-pagino]
* [https://doc.rust-lang.org Oficala dokumentaro]
* [[github:rust-lang/rust|Repozitorio en GitHub]]

{{Autoritato-kontrolo}}
&lt;references /&gt;
[[Kategorio:Projeti pri libera softwaro]]</text>
      <sha1>3uhxbankprtcx8y5icmglbbyweees0l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127772</id>
      <parentid>1127771</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T18:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <origin>1127772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33110" sha1="sfgiel4zgbri4xcarqunblang1z1y25" xml:space="preserve">

[[Arkivo:Rust_programming_language_black_logo.svg|dekstra|eta|180x180ra|Logotipo di Rust.]]
'''Rust''' esas [[programifo-linguo]] [[Kompilata programifo-linguo|kompilata]], di [[General-uza programifo-linguo|generala uzo]] e [[Programifo-paradigmo|multaparadigmala]] (malgre ke ol ne suportas la traiti di ca paradigmi en lua totaleso) qua developesas da [[Fonduro Rust]]. Ol esas multaparadigmala programifo-linguo qua suportas pura [[Funcionala programifo|funcionala]], [[Procedurala programifo|procedurala]], [[Imperativala programifo|imperativala]] e [[Objekt-orientizita programifo|objekt-orientizita]] programifo.

Segun la politiko di Mozilla,&lt;ref name=&quot;moz-manifesto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mozilla.org/about/manifesto.en.html|titulo=The Mozilla Manifesto|access-date=9 di aprilo 2012}}&lt;/ref&gt; Rust developesas komplete aperte e serchas la opiniono e kontributo dil komunitato. La desegno dil linguo perfektigesis per la experienci en la developo dil navigilo-motoro [[Servo (programaro)|Servo]],&lt;ref name=&quot;rustinservo&quot;&gt;{{cite web|url=http://arstechnica.com/information-technology/2013/04/samsung-teams-up-with-mozilla-to-build-browser-engine-for-multicore-machines/|titulo=Samsung teams up with Mozilla to build browser engine for multicore machines|access-date=4 di aprilo 2013|autoro=Peter Bright|dato=3 di aprilo 2013}}&lt;/ref&gt; e la propra kompililo di Rust. Malgre ke ol developesas e patrocinatesas da Mozilla e Samsung, ol esas komunal projeto. Granda parto dil kontributi venas de la membri dil komunitato.&lt;ref name=&quot;contributors&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/contributors|titulo=Rust Contributors}}&lt;/ref&gt;

En 2020 ol esas un ek la maxim uzata programifo-lingui por laborar kun kriptovaluti e krear nodi por minar kripto-aktivi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.criptonoticias.com/entrevistas/lenguajes-programacion-bitcoin-hablan-desarrolladores/|titulo=Lenguajes de programacion para Bitcoins: Hablan los desarrolladores.}}&lt;/ref&gt; En 2022, Rust divenis la triesma programifo-linguo uzata en la [[Linux-kerno|kerno di Linux]], pos [[C (programifo-linguo)|C]] e [[asemblilo]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.muylinux.com/2021/12/09/rust-segundo-lenguaje-linux/|titulo=Rust avanza para convertirse en el segundo lenguaje del kernel Linux - MuyLinux|access-date=2023-02-13|autoro=Eduardo Medina|dato=2021-12-09|reto-pagino=www.muylinux.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt; Rust priorigas la sekureso, la fidebleso, la alta performo e la efikanta uzo di resursi, quo facas ol kreskante adoptata en feldi quale industriala automatigo, automobila industrio, aerospacala industrio e developo di kritika sistemi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bitfieldconsulting.com/posts/rust-vs-go-es|titulo=Rust vs Go: ¿cuál elegir?|access-date=27 di februaro 2026|autoro=John Arundel|dato=15 di februaro 2026|reto-pagino=bitfieldconsulting.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt;

== Deskripto ==
La skopo di Rust esas esar bona linguo por la kreado di granda programi dil [[kliento-flanko]] e [[servilo-flanko]] qui exekutesas en Interreto. To duktis a aro di traiti kun emfazo ye la sekureso, la kontrolo di memoro-distributo e la konkurenteso. On expektas ke la performo di sekura kodexo esos plu lenta kam [[C++]], se la performo esas la sola konsidero, ma se on komparas ol kun C++-kodexo facita por prenar precaucioni komparebla a ti di Rust, ca lasta povas esar mem plu rapida.&lt;ref name=&quot;cpp-design-goals&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/12/c-design-goals-in-context-of-rust.html|titulo=C++ Design Goals in the Context of Rust|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=5 di decembro 2010|cita=… It's impossible to be &quot;as fast as C&quot; in all cases while remaining safe… C++ allows all sorts of low-level tricks, mostly involving circumventing the type system, that offer practically unlimited avenues for optimization. In practice, though, C++ programmers restrict themselves to a few tools for the vast majority of the code they write, including stack-allocated variables owned by one function and passed by alias, uniquely owned objects (often used with &lt;code&gt;auto_ptr&lt;/code&gt; or the C++0x &lt;code&gt;unique_ptr&lt;/code&gt;), and reference counting via &lt;code&gt;shared_ptr&lt;/code&gt; or COM. One of the goals of Rust's type system is to support these patterns exactly as C++ does, but to enforce their safe usage. In this way, the goal is to be competitive with the vast majority of idiomatic C++ in performance, while remaining memory-safe…}}&lt;/ref&gt;

La sintaxo di Rust esas simila a ta di [[C (programifo-linguo)|C]] e C++, kun kodexo-bloki limitizita per kuniganta parentezi e [[fluo-kontrolo]]-strukturi quale &lt;code&gt;if&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;else&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;do&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;while&lt;/code&gt; e &lt;code&gt;for&lt;/code&gt;. Ne omna strukturi di C e C++ esas prezenta; adicione, altri (exemple la klefovorto &lt;code&gt;match&lt;/code&gt; por plurdirekcionala bifurko) esos min familiara por programisti qui venas de ca lingui.

La sistemo esas desegnita por havar sekura memoro-aceso, e ne permisas [[Nula pointero|nula pointeri]] o [[Pendanta pointero|pendanta pointeri]].&lt;ref name=&quot;cnet&quot;&gt;{{cite web|url=http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|titulo=Samsung joins Mozilla's quest for Rust|access-date=5 di aprilo 2013|autoro=Seth Rosenblatt|dato=3 di aprilo 2013|cita=[Brendan Eich] noted that every year browsers fall victim to hacking in the annual Pwn2Own contest at the CanSecWest conference. &quot;There's no free memory reads&quot; in Rust, he said, but there are in C++. Those problems &quot;lead to a lot of browser vulnerabilities&quot; and would be solved by Rust, which is a self-compiling language.|arkiva-dato=4 di aprilo 2013|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20130404142333/http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lwn&quot;&gt;{{cite web|url=https://lwn.net/Articles/547145/|titulo=A taste of Rust|access-date=25 di aprilo 2013|autoro=Neil Brown|dato=17 di aprilo 2013|cita=… Other more complex data structures could clearly be implemented to allow greater levels of sharing, while making sure the interface is composed only of owned and managed references, and thus is safe from unplanned concurrent access and from dangling pointer errors.}}&lt;/ref&gt; La valori di datumi povas inicializesar nur per fixa aro di formi, qui postulas ke lia eniri ja esez inicializita.&lt;ref name=&quot;lang-faq&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/wiki/Doc-language-FAQ|titulo=Doc language FAQ|access-date=11 di januaro 2012|dato=14 di septembro 2010}}&lt;/ref&gt;

La tipo-sistemo suportas mekanismo simila a la tipi-interfacii, nomizita &quot;traiti&quot;, inspirita direte da la linguo [[Haskell]]. To esas faciligo por polimorfismo qua suportas diversa tipi di argumenti (''ad-hoc polimorfismo''), atingita per la adjunto di restrikti por skribar variablo-deklari. Altra traiti di [[Haskell]], quale la diversa-tipa polimorfismo (''higher-kinded''), ne esas suportata.

Rust havas [[tipo-infero]], por la variabili deklarita per la klefovorto let. Tala variabili ne bezonas esar inicializita kun asignita valoro por determinar lia tipo. Ye kompilo-tempo ol produktas eroro se irga kodexo-brancho falas asignar valoro a la variablo.&lt;ref name=&quot;type-inference&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/10/rust-features-i-type-inference.html|titulo=Rust Features I: Type Inference|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=1 di oktobro 2010}}&lt;/ref&gt; La funcioni povas recevar generika parametri, ma li devas esar exprese limitizita per la ''[[Traito|traiti]]''; ne esas maniero lasar exter tipo-deklari sen cesar uzar la metodi ed operanti dil parametri.

La konkurenteso esas suportata per simpla taski, simila a ti trovata en [[Erlang]] e altra lingui bazita sur aktori. En tala sistemi, la taski komunikas per la paso di mesaji, vice direktar partigar la datumi. Por motivi di performo, esas posibla sendar datumi sen kopiar, uzante unika buxi. La unika buxi esas la garantio havar un sola posedanto, e povas esar liberigita da la sendanta tasko por uzo da la recevanto.

La objeto-sistemo di Rust bazesas sur realigi, ''traiti'' e strukturala tipi. La realigi plenumas funciono simila a ta di la [[Klaso (informatiko)|klasi]] en altra lingui, e definesas per la klefovorto impl. Heredo e polimorfismo provizesas da la ''traiti'', qui permisas ke la metodi definesez e mixeskez en la realigi. La strukturala tipi uzesas por definir la feldi. Realigi e traiti ne povas definir propra feldi, e nur la ''traiti'' provizas heredo, por evitar la [[diamanto-problemo]] di C++.

== Historio ==
[[Arkivo:Rustacean-orig-noshadow.svg|eta|La uzanti di Rust nomizas su rustacei e uzas Ferris kom lia maskoto]]
La linguo naskis de personala projeto komencita en 2006 da la employato di Mozilla, Graydon Hoare,&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; qua afirmis ke la projeto posible recevis sua nomo de la familio di rusto-fungi.&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot; /&gt; Mozilla komencis patrocinar la projeto en 2009&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; e anuncis ol en 2010.&lt;ref name=&quot;future tense&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot; /&gt; La sama yaro, la laboro transiris del unesma kompililo (skribita en [[OCaml]]) al [[Self-hosting (kompilili)|self-hostanta]] kompililo skribita en Rust.&lt;ref name=&quot;rust progress&quot; /&gt; Nomizita rustc, ol kompilesis sucesoze en 2011.&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot; /&gt; rustc uzas [[LLVM]] kom sua back end.

La unesma pre-alfa numerizita versiono dil kompililo di Rust produktesis en januaro 2012.&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot; /&gt; Rust 1.0, la unesma stabila versiono, publikigesis ye la 15ma di mayo 2015.&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot; /&gt; Pos 1.0, la stabila versioni publikigesas singla sis semani, dum ke la nova funcioni developesas en la [[Diala kompilo|diala versioni]] (en l'Angla, ''nightly'') e pose probesas per alfa e beta versioni qui duras sis semani.&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot; /&gt;

Kun la konvencionala statika skribado, ante la versiono 0.4, Rust anke suportis typestates. La typestate-sistemo modelis aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala check-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar ye kompilo-tempo, vice kande programo exekutesas, quale povus esar la kazo di aserti en C o C++-kodexo. La typestate-koncepto ne esis exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La typestates eliminesis pro ke en la praktiko li uzesis poka, malgre ke la sama funciono ankore povas esar atingita per markizo-modelo.&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot; /&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis plura traiti, inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, traiti adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun traiti e eliminesis kom aparta traito. La klasi anke eliminesis, remplasita per kombino di realigi e strukturala tipi.

Komencante en Rust 0.9 e finante en Rust 0.11, Rust havis du tipi di integrita pointeri: ~ e @, simpligante la centra memoro-modelo. Ol riimplementis ca pointer-tipi en la standarda biblioteko kom Box e (nun eliminata) Gc.

En januaro 2014, ante la unesma stabila versiono Rust 1.0, la redaktisto-en-chefo di Dr. Dobb's, Andrew Binstock, komentis pri la posiblesi di Rust divenar konkurencanto di C++ e di altra proxima lingui D, Go e Nim (tande Nimrod). Segun Binstock, dum ke Rust esis &quot;larje regardata kom notinde eleganta linguo&quot;, la adopto lentis pro ke ol chanjesis repetite inter versioni.&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot; /&gt;

Rust esis la triesma maxim amata programifo-linguo en la yarala inquesto di Stack Overflow di 2015&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot; /&gt; e okupis la unesma loko en 2016–2020.&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot; /&gt;

La linguo mencionesas en La Libro di Mozilla kom &quot;rustoza metalo&quot;.&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot; /&gt;

=== Kreado dil Fonduro Rust ===
En agosto 2020, Mozilla desengajis 250 de sua 1000 employati en tota la mondo kom parto di korporacala ristruturigo kauzita da la longatempa efekto dil pandemio di COVID-19. La equipo dop [[Servo (programaro)|Servo]], navigilo-motoro skribita en Rust, dissolvesis komplete. La evento generis sucii pri la futuro di Rust, nam kelka membri dil equipo esis aktiva kontribueri di Rust.

En la sequanta semano, la centra equipo di Rust agnoskis la grava efekto dil desengaji e anuncis ke la plani por fonduro di Rust esis en progreso. La unesma skopo dil fonduro esus prenar la posedo di omna marko-nomi e domeno-nomi, e asumir la financala responso por lia kusti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html|title=Laying the foundation for Rust's future|website=Rust Blog|access-date=2020-12-02|date=2020-08-18|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202022933/https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html}}&lt;/ref&gt;

Ye la 8ma di februaro 2021, lua kin fondinta entraprezi ([[Amazon Web Services|AWS]], [[Huawei]], [[Google]], [[Microsoft]] e Mozilla) anuncis la formaco dil Fonduro Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-02-08|title=Hello World!|url=https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/|access-date=2022-06-04|website=Rust Foundation|language=en|archive-date=2022-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220419124635/https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-09|title=Mozilla Welcomes the Rust Foundation|url=https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208212031/https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation/|archive-date=2021-02-08|access-date=2021-02-09|website=Mozilla Blog|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Ye la 6ma di aprilo 2021, Google anuncis la kongrueso kun Rust en la Aperta Fonto Projeto di [[Android]] kom alternativo a C/C++.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Amadeo|first=Ron|date=2021-04-07|title=Google is now writing low-level Android code in Rust|url=https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/|access-date=2021-04-08|website=Ars Technica|language=en-us|archive-date=2021-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210408001446/https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/}}&lt;/ref&gt;

== Exempli ==
La sequanta kodexo esas valida por Rust 1.86.0. En posa versioni la sintaxo o la funcioni povas chanjesar.

Programo qua montras la frazo &quot;Saluto, mondo!&quot;:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
fn main() {
    println!(&quot;Saluto, mondo!&quot;);
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Tri versioni dil [[faktorialo]]-funciono, en [[rekursiva]], [[iterativa]] e [[Funcionala programifo|funcionala]] stilo:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
// La branchoi en ca funciono montras la opciona implicita retrodoni
// di Rust, qui povas uzesar kande on preferas plu &quot;funcionala&quot; stilo.
// Kontraste kun C++ e altra simila lingui, la fluo-kontrolo-strukturo
// `if` esas expreso vice deklaro, do ol havas propra retrodono-valoro.
fn recursive_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    if n == 0 {
        1
    } else {
        n * recursive_factorial(n - 1)
    }
}

fn iterative_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    // La variabili deklaresas per `let`.
    // La vorto `mut` permisas ke la variabili esez mutebla.
    let mut i = 1;
    let mut result = 1;
    while i &lt;= n {
        result *= i;
        i += 1;
    }
    return result; // Explicata retrodono, kontraste kun la antea funciono.
}

// Kalkulas la faktorialo di pozitiva integro per funkcionala programifo.
// Kontraste kun bukli o explicata rekurso, ca realigo uzas
// deklarativala stilo apoyita sur iterili. La intervalo `(1..=n)` produktas
// inkluziva sequenco de 1 til `n`. La metodo `fold` akumulas la rezulto
// aplikante la sequanta multipliko-operaco a singla elemento dil intervalo,
    // komencante de la komenca valoro 1.
fn functional_factorial(n: u64) -&gt; u64 {
    (1..=n).into_iter().fold(1, |acc, x| acc * x)
}

fn main() {
    println!(&quot;Rekursiva rezulto: {}&quot;, recursive_factorial(10));
    println!(&quot;Iterativa rezulto: {}&quot;, iterative_factorial(10));
    println!(&quot;Funcionala rezulto: {}&quot;, functional_factorial(10));
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Simpla demonstro dil kapableso di lejera [[konkurenteso]] di Rust:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
/* Ca funciono kreas dek &quot;taski&quot; qui povas exekutesar konkurente.
   Exekutez ol plura foyi e observez la neuniforma evoquo obtenata
   pro ke singla tasko vokas la stdout, nam singla tasko povas eventar
   inter la sucesoza voki a `println` e interne dil funciono `println` ipsa. */

use std::thread;

fn main() {
    // Ca kateno esas nemutebla, por ke ol povas esar acesata sekure
    // da plura taski.
    let message = &quot;Spektez me, me esas lejera proceso!&quot;;
    // La `for`-bukli funcionas kun irga tipo qua realigas la traito
    // `Iterator`.

    for num in 0..10 {
    // Esas tre probabla ke ol ne montros la 10 mesaji, nam se la &quot;tasko&quot;
    // precipua finas ante, la produktita &quot;taski&quot; ne plus exekutesas.
        thread::spawn (move || {
            println!(&quot;{}&quot;, message);
            // `println!` esas makroo qua verifikas statike formato-kateno.
            // La makroi esas strukturala (quale en Scheme) vice
            // esar textuala (quale en C).
            println!(&quot;Ca mesajo ofresis da la tasko {}.&quot;, num);
        });
    }
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

== Evoluo dil linguo ==
Preter la konvencionala statika tipi, Rust anke inkluzis ''typestates'' til sua versiono 0.4. La ''typestate''-sistemo modelas aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala verifiko-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar dum la kompilo, vice unfoye kande la programo exekutesas, quale povus esar la kazo di la [[Aserto (informatiko)|aserti]] en C o C++-kodexo. La ''typestate''-koncepto ne esas exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la programifo-linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La ''typestates'' retretesis pro ke en la praktiko li trovesis poka uzata, tamen la sama funcioneso ankore povas esar atingita per la modeli dil sama linguo.&lt;ref name=&quot;branding-patterns&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|titulo=Typestate Is Dead, Long Live Typestate!|dato=26 di decembro 2012|access-date=28 di decembro 2012|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20121231074718/http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|arkiva-dato=31 di decembro 2012}}&lt;/ref&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis nombro de traiti inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, ''traiti'' adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun la ''traiti'' e eliminesis kom aparta traito. Anke la klasi eliminesis, remplasita per kombino di la realigi e strukturala tipi.

== Grafika interfacii (GUI) ==
Rust permisas la kreado di grafika interfacii per la nativa API di la gastiganta platformo, to danke ke ol havas traiti di basa-nivela linguo. Tamen, ca developo-voyo povas generar dificultesi en projeti qui postulas la admito di plura platformi.&lt;ref name=&quot;rust gui&quot; /&gt;

Nuntempe existas plura developi por krear GUI en Rust; kelki permisas la kreado dil interfacio kun Electron o per uzado di HTML; kelka altra provizas nativa biblioteki por la linguo, ma li ankore esas en nematura developo-stadio. Fine esas la projeti qui ligas sat konocata biblioteki kun plu granda matureso en sua developo, quale [[GTK]] o [[Qt (biblioteko)|Qt]], qui permisas [[multiplatforma]] developi.&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot; /&gt; Kelka populara projeti esas la sequanta:

=== gtk-rs ===
[[Arkivo:Gtk3-widget-factory-3.16.0.png|eta|Exemplo di interfacio kun GTK]]
Ol esas realigo dil biblioteki di [[GTK]] por uzo kun la linguo Rust. Por to, ol kreas funcioni di Rust superpozita a la funcioni dil biblioteki di [[GTK]] en C, uzante la Foreign Function Interface quan Rust ofras.

=== conrod ===
Basa-nivela biblioteko qua uzas OpenGL o Vulkan.

== Projeti ==

=== Navigilo ===
Skribesas en Rust navigilo e plura relatanta komponenti, qui inkluzas:

* Firefox
** [[Servo (programaro)|Servo]]: paralela navigilo-motoro di Mozilla developita en kunlaboro kun Samsung
** Quantum: projeto, kompozita de plura subprojeti, por plibonigar la navigilo-motoro Gecko di Firefox, developita da Mozilla
** [[mozillawiki:Oxidation|Oxidation]]: projeto por integrar kodexo skribita en la programifo-linguo Rust en Gecko e Firefox, impulsita da Mozilla
* Brave
** Brave Shields ([[github:brave/adblock-rust|adblock-rust]]): Nativa anonco-blokilo dil navigilo Brave, qua integras la sintaxo di [[uBlock Origin]] e qua ofras granda performo kompare kun sua antea realigo bazita sur JavaScript, segun lua developisti

=== Operacala sistemi ===
Multa operacala sistemi (OS) e relatanta komponenti skribesas en Rust. De januaro 2019, la operacala sistemi inkluzis: BlogOS, intermezzOS, QuiltOS, Redox, RustOS, Rux, Tefflin e Tock.

* Redox: Mikrokerno
* Stratis: Dosiero-sistemo por [[Fedora (Linux-distributo)|Fedora]] e RHEL 8.

==== Rust por Linux ====
{{Precipua artiklo|Rust por Linux}} De sua versiono 6.1, la [[Linux-kerno|kerno di Linux]] integras Rust kom duesma programifo-linguo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|titulo=Linux 6.1: Rust to hit mainline kernel|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|arkiva-dato=12 di oktobro 2022}}&lt;/ref&gt;

=== Altra ===

* [[github:eza-community/eza|eza]] — moderna remplaso por ls.
* Microsoft Azure IoT Edge: platformo uzata por exekutigar servadi di Azure ed artifical inteligenteso en IoT-aparati havas komponenti realigita en Rust
* [[OpenDNS]]: uzata en du de sua komponenti
* [[Tor (anonimeso-reto)|Tor]]: anonimeso-reto, originale skribita en C, experimentas pri la migrado a Rust kun Arti pro sua sekureso-traiti&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.torproject.org/announcing-arti/|titulo=Announcing Arti, a pure-Rust Tor implementation}}&lt;/ref&gt;
* TiKV: distributita klefo-valoro datumbazo unesme developita da PingCAP, nun membro-projeto di Cloud Native Computing Foundation
* Xi: texto-redaktilo da Raph Levien, uzata interne dil operacala sistemo Fuchsia.
* Deno: sekura exekuto-tempo por JavaScript e TypeScript kreita kun V8, Rust e Tokio
* Linkerd 2.x: &quot;servo-mesho&quot;-instrumento por la surveyado di mikroservadi esas skribita grande en Rust.
* TerminusDB — desegno e dispono dil datumo-strukturo
* [[Discord]]: chat-servo direcionita a luderi qua uzas Rust por parti di sua backend, e anke kliento-flanka video-kodexigo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://discord.com/blog/why-discord-is-switching-from-go-to-rust|titulo=Why Discord is switching from Go to Rust}}&lt;/ref&gt;
* rav1e: experimentala AV1 video-formato kodexilo.
* [https://zed.dev/ Zed]: kodexo-redaktilo skribita de nulo en Rust da la kreeri di [[Atom (programaro)|Atom]].
* [[Mozilla Thunderbird|Thunderbird]]: La kodexo responsiva pri ofrar suporto por Exchange esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.thunderbird.net/2024/04/adventures-in-rust-bringing-exchange-support-to-thunderbird/|titulo=Adventures In Rust: Bringing Exchange Support To Thunderbird}}&lt;/ref&gt;
* [https://www.getzola.org/ Zola]: Motoro por servar statika reto-pagini, quale Hugo. Kontraste kun Hugo, Zola esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://github.com/getzola/zola|titulo=A fast static site generator in a single binary with everything built-in.}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==

* [[Servo (programaro)|Servo]]

== Referi ==
{{listaref|2|refs=&lt;ref name=&quot;rust faq&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = The Rust Project
|dato             = 9 di junio 2016
|reto-pagino      = rust-lang
|url              = http://lambda-the-ultimate.org/node/4009
|linguo           = en
|access-date      = 27 di junio 2019
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20160609195720/https://www.rust-lang.org/faq.html#project
|arkiva-dato      = 9 di junio 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = kibwen
|titulo           = Internet archaeology: the definitive, end-all source for why Rust is named &quot;Rust&quot;
|dato             = 7 di junio 2014
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/rust/comments/27jvdt/internet_archaeology_the_definitive_endall_source/
|linguo           = en
|access-date      = 17 di septembro 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;future tense&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Brendan Eich
|titulo           = Future Tense
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = slideshare
|url              = https://www.slideshare.net/BrendanEich/future-tense-7782010
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = Project Servo
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = venge
|url              = http://venge.net/graydon/talks/intro-talk-2.pdf
|linguo           = en
|formato          = PDF
|access-date      = 7 di julio 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust progress&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Graydon
|titulo           = Rust progress
|dato             = 2 di oktobro 2010
|reto-pagino      = Graydon's work on Mozilla
|url              = http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|linguo           = en
|access-date      = 30 di oktobro 2010
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20140815054745/http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|arkiva-dato      = 15 di agosto 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot;&gt;{{cite mailing list
|familio-nomo     = Hoare
|nomo             = Graydon
|titulo           = rust-dev stage1 rustc builds
|mesajo-listo     = rust-dev
|dato             = 20 di aprilo 2011
|url              = https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 20 di julio 2011
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20110720122600/https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = catamorphism
|titulo           = Mozilla and the Rust community release Rust 0.1 (a strongly-typed systems programming language with a focus on memory safety and concurrency)
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/programming/comments/opgxd/mozilla_and_the_rust_community_release_rust_01_a/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = rust/RELEASES.md
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = github
|url              = https://github.com/rust-lang/rust/blob/master/RELEASES.md
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Announcing Rust 1.0
|dato             = 15 di mayo 2015
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2015/05/15/Rust-1.0.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Rust 1.0: Scheduling the trains
|dato             = 12 di decembro 2014
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2014/12/12/1.0-Timeline.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate&quot;&gt;{{cite journal
|familio-nomo1    = Strom
|nomo1            = Robert E.
|familio-nomo2    = Yemini
|nomo2            = Shaula
|titulo           = Typestate: A Programming Language Concept for Enhancing Software Reliability
|dato             = 1986
|url              = http://www.cs.cmu.edu/~aldrich/papers/classic/tse12-typestate.pdf
|editerio         = IEEE Transactions on Software Engineering
|issn             = 0098-5589
|access-date      = 14 di novembro 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = pcwalton
|titulo           = Typestate Is Dead, Long Live Typestate!
|dato             = 26 di decembro 2012
|reto-pagino      = pcwalton
|url              = https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 23 di februaro 2018
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20180223120322/https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|deadurl          = yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Binstock
|nomo             = Andrew
|titulo           = The Rise And Fall of Languages in 2013
|dato             = 7 di januaro 2014
|reto-pagino      = Dr.Dobb's
|url              = https://www.drdobbs.com/jvm/the-rise-and-fall-of-languages-in-2013/240165192
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = 2015 Developer Survey
|dato             = 2015
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2015
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2016
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2016#technology-most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2017
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2017#most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Developer Survey Results 2018
|dato             = 2018
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2018#technology-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2019
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2019#technology-_-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = The 2020 Developer Survey results are here!
|dato             = 27 di mayo 2020
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://stackoverflow.blog/2020/05/27/2020-stack-overflow-developer-survey-results/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = The Book of Mozilla
|dato             = 2020
|reto-pagino      = mozilla
|url              = https://www.mozilla.org/en-US/book/
|linguo           = en
|cita             = The Beast adopted new raiment and studied the ways of Time and Space and Light and the Flow of energy through the Universe. From its studies, the Beast fashioned new structures from oxidised metal and proclaimed their glories. And the Beast's followers rejoiced, finding renewed purpose in these teachings.
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = areweguiyet
|titulo           = Are we GUI Yet?
|dato             = 2020
|reto-pagino      = areweguiyet
|url              = https://www.areweguiyet.com/
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Amann
|nomo             = Marco
|titulo           = GUI programming with Rust
|dato             = 7 di februaro 2020
|reto-pagino      = medium
|url              = https://medium.com/digitalfrontiers/gui-programming-with-rust-c71fe4051b1a
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;}}

== Extera ligili ==

* [https://www.rust-lang.org Oficala reto-pagino]
* [https://doc.rust-lang.org Oficala dokumentaro]
* [[github:rust-lang/rust|Repozitorio en GitHub]]

{{Autoritato-kontrolo}}
&lt;references /&gt;
[[Kategorio:Projeti pri libera softwaro]]</text>
      <sha1>sfgiel4zgbri4xcarqunblang1z1y25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127775</id>
      <parentid>1127772</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T18:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <comment>add [[Kategorio:Programifo-lingui]]</comment>
      <origin>1127775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33142" sha1="hf39j5jjzrpb1bbubi1ebjm61pyd7w9" xml:space="preserve">

[[Arkivo:Rust_programming_language_black_logo.svg|dekstra|eta|180x180ra|Logotipo di Rust.]]
'''Rust''' esas [[programifo-linguo]] [[Kompilata programifo-linguo|kompilata]], di [[General-uza programifo-linguo|generala uzo]] e [[Programifo-paradigmo|multaparadigmala]] (malgre ke ol ne suportas la traiti di ca paradigmi en lua totaleso) qua developesas da [[Fonduro Rust]]. Ol esas multaparadigmala programifo-linguo qua suportas pura [[Funcionala programifo|funcionala]], [[Procedurala programifo|procedurala]], [[Imperativala programifo|imperativala]] e [[Objekt-orientizita programifo|objekt-orientizita]] programifo.

Segun la politiko di Mozilla,&lt;ref name=&quot;moz-manifesto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mozilla.org/about/manifesto.en.html|titulo=The Mozilla Manifesto|access-date=9 di aprilo 2012}}&lt;/ref&gt; Rust developesas komplete aperte e serchas la opiniono e kontributo dil komunitato. La desegno dil linguo perfektigesis per la experienci en la developo dil navigilo-motoro [[Servo (programaro)|Servo]],&lt;ref name=&quot;rustinservo&quot;&gt;{{cite web|url=http://arstechnica.com/information-technology/2013/04/samsung-teams-up-with-mozilla-to-build-browser-engine-for-multicore-machines/|titulo=Samsung teams up with Mozilla to build browser engine for multicore machines|access-date=4 di aprilo 2013|autoro=Peter Bright|dato=3 di aprilo 2013}}&lt;/ref&gt; e la propra kompililo di Rust. Malgre ke ol developesas e patrocinatesas da Mozilla e Samsung, ol esas komunal projeto. Granda parto dil kontributi venas de la membri dil komunitato.&lt;ref name=&quot;contributors&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/contributors|titulo=Rust Contributors}}&lt;/ref&gt;

En 2020 ol esas un ek la maxim uzata programifo-lingui por laborar kun kriptovaluti e krear nodi por minar kripto-aktivi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.criptonoticias.com/entrevistas/lenguajes-programacion-bitcoin-hablan-desarrolladores/|titulo=Lenguajes de programacion para Bitcoins: Hablan los desarrolladores.}}&lt;/ref&gt; En 2022, Rust divenis la triesma programifo-linguo uzata en la [[Linux-kerno|kerno di Linux]], pos [[C (programifo-linguo)|C]] e [[asemblilo]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.muylinux.com/2021/12/09/rust-segundo-lenguaje-linux/|titulo=Rust avanza para convertirse en el segundo lenguaje del kernel Linux - MuyLinux|access-date=2023-02-13|autoro=Eduardo Medina|dato=2021-12-09|reto-pagino=www.muylinux.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt; Rust priorigas la sekureso, la fidebleso, la alta performo e la efikanta uzo di resursi, quo facas ol kreskante adoptata en feldi quale industriala automatigo, automobila industrio, aerospacala industrio e developo di kritika sistemi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bitfieldconsulting.com/posts/rust-vs-go-es|titulo=Rust vs Go: ¿cuál elegir?|access-date=27 di februaro 2026|autoro=John Arundel|dato=15 di februaro 2026|reto-pagino=bitfieldconsulting.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt;

== Deskripto ==
La skopo di Rust esas esar bona linguo por la kreado di granda programi dil [[kliento-flanko]] e [[servilo-flanko]] qui exekutesas en Interreto. To duktis a aro di traiti kun emfazo ye la sekureso, la kontrolo di memoro-distributo e la konkurenteso. On expektas ke la performo di sekura kodexo esos plu lenta kam [[C++]], se la performo esas la sola konsidero, ma se on komparas ol kun C++-kodexo facita por prenar precaucioni komparebla a ti di Rust, ca lasta povas esar mem plu rapida.&lt;ref name=&quot;cpp-design-goals&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/12/c-design-goals-in-context-of-rust.html|titulo=C++ Design Goals in the Context of Rust|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=5 di decembro 2010|cita=… It's impossible to be &quot;as fast as C&quot; in all cases while remaining safe… C++ allows all sorts of low-level tricks, mostly involving circumventing the type system, that offer practically unlimited avenues for optimization. In practice, though, C++ programmers restrict themselves to a few tools for the vast majority of the code they write, including stack-allocated variables owned by one function and passed by alias, uniquely owned objects (often used with &lt;code&gt;auto_ptr&lt;/code&gt; or the C++0x &lt;code&gt;unique_ptr&lt;/code&gt;), and reference counting via &lt;code&gt;shared_ptr&lt;/code&gt; or COM. One of the goals of Rust's type system is to support these patterns exactly as C++ does, but to enforce their safe usage. In this way, the goal is to be competitive with the vast majority of idiomatic C++ in performance, while remaining memory-safe…}}&lt;/ref&gt;

La sintaxo di Rust esas simila a ta di [[C (programifo-linguo)|C]] e C++, kun kodexo-bloki limitizita per kuniganta parentezi e [[fluo-kontrolo]]-strukturi quale &lt;code&gt;if&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;else&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;do&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;while&lt;/code&gt; e &lt;code&gt;for&lt;/code&gt;. Ne omna strukturi di C e C++ esas prezenta; adicione, altri (exemple la klefovorto &lt;code&gt;match&lt;/code&gt; por plurdirekcionala bifurko) esos min familiara por programisti qui venas de ca lingui.

La sistemo esas desegnita por havar sekura memoro-aceso, e ne permisas [[Nula pointero|nula pointeri]] o [[Pendanta pointero|pendanta pointeri]].&lt;ref name=&quot;cnet&quot;&gt;{{cite web|url=http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|titulo=Samsung joins Mozilla's quest for Rust|access-date=5 di aprilo 2013|autoro=Seth Rosenblatt|dato=3 di aprilo 2013|cita=[Brendan Eich] noted that every year browsers fall victim to hacking in the annual Pwn2Own contest at the CanSecWest conference. &quot;There's no free memory reads&quot; in Rust, he said, but there are in C++. Those problems &quot;lead to a lot of browser vulnerabilities&quot; and would be solved by Rust, which is a self-compiling language.|arkiva-dato=4 di aprilo 2013|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20130404142333/http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lwn&quot;&gt;{{cite web|url=https://lwn.net/Articles/547145/|titulo=A taste of Rust|access-date=25 di aprilo 2013|autoro=Neil Brown|dato=17 di aprilo 2013|cita=… Other more complex data structures could clearly be implemented to allow greater levels of sharing, while making sure the interface is composed only of owned and managed references, and thus is safe from unplanned concurrent access and from dangling pointer errors.}}&lt;/ref&gt; La valori di datumi povas inicializesar nur per fixa aro di formi, qui postulas ke lia eniri ja esez inicializita.&lt;ref name=&quot;lang-faq&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/wiki/Doc-language-FAQ|titulo=Doc language FAQ|access-date=11 di januaro 2012|dato=14 di septembro 2010}}&lt;/ref&gt;

La tipo-sistemo suportas mekanismo simila a la tipi-interfacii, nomizita &quot;traiti&quot;, inspirita direte da la linguo [[Haskell]]. To esas faciligo por polimorfismo qua suportas diversa tipi di argumenti (''ad-hoc polimorfismo''), atingita per la adjunto di restrikti por skribar variablo-deklari. Altra traiti di [[Haskell]], quale la diversa-tipa polimorfismo (''higher-kinded''), ne esas suportata.

Rust havas [[tipo-infero]], por la variabili deklarita per la klefovorto let. Tala variabili ne bezonas esar inicializita kun asignita valoro por determinar lia tipo. Ye kompilo-tempo ol produktas eroro se irga kodexo-brancho falas asignar valoro a la variablo.&lt;ref name=&quot;type-inference&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/10/rust-features-i-type-inference.html|titulo=Rust Features I: Type Inference|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=1 di oktobro 2010}}&lt;/ref&gt; La funcioni povas recevar generika parametri, ma li devas esar exprese limitizita per la ''[[Traito|traiti]]''; ne esas maniero lasar exter tipo-deklari sen cesar uzar la metodi ed operanti dil parametri.

La konkurenteso esas suportata per simpla taski, simila a ti trovata en [[Erlang]] e altra lingui bazita sur aktori. En tala sistemi, la taski komunikas per la paso di mesaji, vice direktar partigar la datumi. Por motivi di performo, esas posibla sendar datumi sen kopiar, uzante unika buxi. La unika buxi esas la garantio havar un sola posedanto, e povas esar liberigita da la sendanta tasko por uzo da la recevanto.

La objeto-sistemo di Rust bazesas sur realigi, ''traiti'' e strukturala tipi. La realigi plenumas funciono simila a ta di la [[Klaso (informatiko)|klasi]] en altra lingui, e definesas per la klefovorto impl. Heredo e polimorfismo provizesas da la ''traiti'', qui permisas ke la metodi definesez e mixeskez en la realigi. La strukturala tipi uzesas por definir la feldi. Realigi e traiti ne povas definir propra feldi, e nur la ''traiti'' provizas heredo, por evitar la [[diamanto-problemo]] di C++.

== Historio ==
[[Arkivo:Rustacean-orig-noshadow.svg|eta|La uzanti di Rust nomizas su rustacei e uzas Ferris kom lia maskoto]]
La linguo naskis de personala projeto komencita en 2006 da la employato di Mozilla, Graydon Hoare,&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; qua afirmis ke la projeto posible recevis sua nomo de la familio di rusto-fungi.&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot; /&gt; Mozilla komencis patrocinar la projeto en 2009&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; e anuncis ol en 2010.&lt;ref name=&quot;future tense&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot; /&gt; La sama yaro, la laboro transiris del unesma kompililo (skribita en [[OCaml]]) al [[Self-hosting (kompilili)|self-hostanta]] kompililo skribita en Rust.&lt;ref name=&quot;rust progress&quot; /&gt; Nomizita rustc, ol kompilesis sucesoze en 2011.&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot; /&gt; rustc uzas [[LLVM]] kom sua back end.

La unesma pre-alfa numerizita versiono dil kompililo di Rust produktesis en januaro 2012.&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot; /&gt; Rust 1.0, la unesma stabila versiono, publikigesis ye la 15ma di mayo 2015.&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot; /&gt; Pos 1.0, la stabila versioni publikigesas singla sis semani, dum ke la nova funcioni developesas en la [[Diala kompilo|diala versioni]] (en l'Angla, ''nightly'') e pose probesas per alfa e beta versioni qui duras sis semani.&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot; /&gt;

Kun la konvencionala statika skribado, ante la versiono 0.4, Rust anke suportis typestates. La typestate-sistemo modelis aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala check-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar ye kompilo-tempo, vice kande programo exekutesas, quale povus esar la kazo di aserti en C o C++-kodexo. La typestate-koncepto ne esis exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La typestates eliminesis pro ke en la praktiko li uzesis poka, malgre ke la sama funciono ankore povas esar atingita per markizo-modelo.&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot; /&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis plura traiti, inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, traiti adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun traiti e eliminesis kom aparta traito. La klasi anke eliminesis, remplasita per kombino di realigi e strukturala tipi.

Komencante en Rust 0.9 e finante en Rust 0.11, Rust havis du tipi di integrita pointeri: ~ e @, simpligante la centra memoro-modelo. Ol riimplementis ca pointer-tipi en la standarda biblioteko kom Box e (nun eliminata) Gc.

En januaro 2014, ante la unesma stabila versiono Rust 1.0, la redaktisto-en-chefo di Dr. Dobb's, Andrew Binstock, komentis pri la posiblesi di Rust divenar konkurencanto di C++ e di altra proxima lingui D, Go e Nim (tande Nimrod). Segun Binstock, dum ke Rust esis &quot;larje regardata kom notinde eleganta linguo&quot;, la adopto lentis pro ke ol chanjesis repetite inter versioni.&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot; /&gt;

Rust esis la triesma maxim amata programifo-linguo en la yarala inquesto di Stack Overflow di 2015&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot; /&gt; e okupis la unesma loko en 2016–2020.&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot; /&gt;

La linguo mencionesas en La Libro di Mozilla kom &quot;rustoza metalo&quot;.&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot; /&gt;

=== Kreado dil Fonduro Rust ===
En agosto 2020, Mozilla desengajis 250 de sua 1000 employati en tota la mondo kom parto di korporacala ristruturigo kauzita da la longatempa efekto dil pandemio di COVID-19. La equipo dop [[Servo (programaro)|Servo]], navigilo-motoro skribita en Rust, dissolvesis komplete. La evento generis sucii pri la futuro di Rust, nam kelka membri dil equipo esis aktiva kontribueri di Rust.

En la sequanta semano, la centra equipo di Rust agnoskis la grava efekto dil desengaji e anuncis ke la plani por fonduro di Rust esis en progreso. La unesma skopo dil fonduro esus prenar la posedo di omna marko-nomi e domeno-nomi, e asumir la financala responso por lia kusti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html|title=Laying the foundation for Rust's future|website=Rust Blog|access-date=2020-12-02|date=2020-08-18|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202022933/https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html}}&lt;/ref&gt;

Ye la 8ma di februaro 2021, lua kin fondinta entraprezi ([[Amazon Web Services|AWS]], [[Huawei]], [[Google]], [[Microsoft]] e Mozilla) anuncis la formaco dil Fonduro Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-02-08|title=Hello World!|url=https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/|access-date=2022-06-04|website=Rust Foundation|language=en|archive-date=2022-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220419124635/https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-09|title=Mozilla Welcomes the Rust Foundation|url=https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208212031/https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation/|archive-date=2021-02-08|access-date=2021-02-09|website=Mozilla Blog|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Ye la 6ma di aprilo 2021, Google anuncis la kongrueso kun Rust en la Aperta Fonto Projeto di [[Android]] kom alternativo a C/C++.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Amadeo|first=Ron|date=2021-04-07|title=Google is now writing low-level Android code in Rust|url=https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/|access-date=2021-04-08|website=Ars Technica|language=en-us|archive-date=2021-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210408001446/https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/}}&lt;/ref&gt;

== Exempli ==
La sequanta kodexo esas valida por Rust 1.86.0. En posa versioni la sintaxo o la funcioni povas chanjesar.

Programo qua montras la frazo &quot;Saluto, mondo!&quot;:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
fn main() {
    println!(&quot;Saluto, mondo!&quot;);
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Tri versioni dil [[faktorialo]]-funciono, en [[rekursiva]], [[iterativa]] e [[Funcionala programifo|funcionala]] stilo:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
// La branchoi en ca funciono montras la opciona implicita retrodoni
// di Rust, qui povas uzesar kande on preferas plu &quot;funcionala&quot; stilo.
// Kontraste kun C++ e altra simila lingui, la fluo-kontrolo-strukturo
// `if` esas expreso vice deklaro, do ol havas propra retrodono-valoro.
fn recursive_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    if n == 0 {
        1
    } else {
        n * recursive_factorial(n - 1)
    }
}

fn iterative_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    // La variabili deklaresas per `let`.
    // La vorto `mut` permisas ke la variabili esez mutebla.
    let mut i = 1;
    let mut result = 1;
    while i &lt;= n {
        result *= i;
        i += 1;
    }
    return result; // Explicata retrodono, kontraste kun la antea funciono.
}

// Kalkulas la faktorialo di pozitiva integro per funkcionala programifo.
// Kontraste kun bukli o explicata rekurso, ca realigo uzas
// deklarativala stilo apoyita sur iterili. La intervalo `(1..=n)` produktas
// inkluziva sequenco de 1 til `n`. La metodo `fold` akumulas la rezulto
// aplikante la sequanta multipliko-operaco a singla elemento dil intervalo,
    // komencante de la komenca valoro 1.
fn functional_factorial(n: u64) -&gt; u64 {
    (1..=n).into_iter().fold(1, |acc, x| acc * x)
}

fn main() {
    println!(&quot;Rekursiva rezulto: {}&quot;, recursive_factorial(10));
    println!(&quot;Iterativa rezulto: {}&quot;, iterative_factorial(10));
    println!(&quot;Funcionala rezulto: {}&quot;, functional_factorial(10));
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Simpla demonstro dil kapableso di lejera [[konkurenteso]] di Rust:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
/* Ca funciono kreas dek &quot;taski&quot; qui povas exekutesar konkurente.
   Exekutez ol plura foyi e observez la neuniforma evoquo obtenata
   pro ke singla tasko vokas la stdout, nam singla tasko povas eventar
   inter la sucesoza voki a `println` e interne dil funciono `println` ipsa. */

use std::thread;

fn main() {
    // Ca kateno esas nemutebla, por ke ol povas esar acesata sekure
    // da plura taski.
    let message = &quot;Spektez me, me esas lejera proceso!&quot;;
    // La `for`-bukli funcionas kun irga tipo qua realigas la traito
    // `Iterator`.

    for num in 0..10 {
    // Esas tre probabla ke ol ne montros la 10 mesaji, nam se la &quot;tasko&quot;
    // precipua finas ante, la produktita &quot;taski&quot; ne plus exekutesas.
        thread::spawn (move || {
            println!(&quot;{}&quot;, message);
            // `println!` esas makroo qua verifikas statike formato-kateno.
            // La makroi esas strukturala (quale en Scheme) vice
            // esar textuala (quale en C).
            println!(&quot;Ca mesajo ofresis da la tasko {}.&quot;, num);
        });
    }
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

== Evoluo dil linguo ==
Preter la konvencionala statika tipi, Rust anke inkluzis ''typestates'' til sua versiono 0.4. La ''typestate''-sistemo modelas aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala verifiko-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar dum la kompilo, vice unfoye kande la programo exekutesas, quale povus esar la kazo di la [[Aserto (informatiko)|aserti]] en C o C++-kodexo. La ''typestate''-koncepto ne esas exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la programifo-linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La ''typestates'' retretesis pro ke en la praktiko li trovesis poka uzata, tamen la sama funcioneso ankore povas esar atingita per la modeli dil sama linguo.&lt;ref name=&quot;branding-patterns&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|titulo=Typestate Is Dead, Long Live Typestate!|dato=26 di decembro 2012|access-date=28 di decembro 2012|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20121231074718/http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|arkiva-dato=31 di decembro 2012}}&lt;/ref&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis nombro de traiti inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, ''traiti'' adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun la ''traiti'' e eliminesis kom aparta traito. Anke la klasi eliminesis, remplasita per kombino di la realigi e strukturala tipi.

== Grafika interfacii (GUI) ==
Rust permisas la kreado di grafika interfacii per la nativa API di la gastiganta platformo, to danke ke ol havas traiti di basa-nivela linguo. Tamen, ca developo-voyo povas generar dificultesi en projeti qui postulas la admito di plura platformi.&lt;ref name=&quot;rust gui&quot; /&gt;

Nuntempe existas plura developi por krear GUI en Rust; kelki permisas la kreado dil interfacio kun Electron o per uzado di HTML; kelka altra provizas nativa biblioteki por la linguo, ma li ankore esas en nematura developo-stadio. Fine esas la projeti qui ligas sat konocata biblioteki kun plu granda matureso en sua developo, quale [[GTK]] o [[Qt (biblioteko)|Qt]], qui permisas [[multiplatforma]] developi.&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot; /&gt; Kelka populara projeti esas la sequanta:

=== gtk-rs ===
[[Arkivo:Gtk3-widget-factory-3.16.0.png|eta|Exemplo di interfacio kun GTK]]
Ol esas realigo dil biblioteki di [[GTK]] por uzo kun la linguo Rust. Por to, ol kreas funcioni di Rust superpozita a la funcioni dil biblioteki di [[GTK]] en C, uzante la Foreign Function Interface quan Rust ofras.

=== conrod ===
Basa-nivela biblioteko qua uzas OpenGL o Vulkan.

== Projeti ==

=== Navigilo ===
Skribesas en Rust navigilo e plura relatanta komponenti, qui inkluzas:

* Firefox
** [[Servo (programaro)|Servo]]: paralela navigilo-motoro di Mozilla developita en kunlaboro kun Samsung
** Quantum: projeto, kompozita de plura subprojeti, por plibonigar la navigilo-motoro Gecko di Firefox, developita da Mozilla
** [[mozillawiki:Oxidation|Oxidation]]: projeto por integrar kodexo skribita en la programifo-linguo Rust en Gecko e Firefox, impulsita da Mozilla
* Brave
** Brave Shields ([[github:brave/adblock-rust|adblock-rust]]): Nativa anonco-blokilo dil navigilo Brave, qua integras la sintaxo di [[uBlock Origin]] e qua ofras granda performo kompare kun sua antea realigo bazita sur JavaScript, segun lua developisti

=== Operacala sistemi ===
Multa operacala sistemi (OS) e relatanta komponenti skribesas en Rust. De januaro 2019, la operacala sistemi inkluzis: BlogOS, intermezzOS, QuiltOS, Redox, RustOS, Rux, Tefflin e Tock.

* Redox: Mikrokerno
* Stratis: Dosiero-sistemo por [[Fedora (Linux-distributo)|Fedora]] e RHEL 8.

==== Rust por Linux ====
{{Precipua artiklo|Rust por Linux}} De sua versiono 6.1, la [[Linux-kerno|kerno di Linux]] integras Rust kom duesma programifo-linguo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|titulo=Linux 6.1: Rust to hit mainline kernel|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|arkiva-dato=12 di oktobro 2022}}&lt;/ref&gt;

=== Altra ===

* [[github:eza-community/eza|eza]] — moderna remplaso por ls.
* Microsoft Azure IoT Edge: platformo uzata por exekutigar servadi di Azure ed artifical inteligenteso en IoT-aparati havas komponenti realigita en Rust
* [[OpenDNS]]: uzata en du de sua komponenti
* [[Tor (anonimeso-reto)|Tor]]: anonimeso-reto, originale skribita en C, experimentas pri la migrado a Rust kun Arti pro sua sekureso-traiti&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.torproject.org/announcing-arti/|titulo=Announcing Arti, a pure-Rust Tor implementation}}&lt;/ref&gt;
* TiKV: distributita klefo-valoro datumbazo unesme developita da PingCAP, nun membro-projeto di Cloud Native Computing Foundation
* Xi: texto-redaktilo da Raph Levien, uzata interne dil operacala sistemo Fuchsia.
* Deno: sekura exekuto-tempo por JavaScript e TypeScript kreita kun V8, Rust e Tokio
* Linkerd 2.x: &quot;servo-mesho&quot;-instrumento por la surveyado di mikroservadi esas skribita grande en Rust.
* TerminusDB — desegno e dispono dil datumo-strukturo
* [[Discord]]: chat-servo direcionita a luderi qua uzas Rust por parti di sua backend, e anke kliento-flanka video-kodexigo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://discord.com/blog/why-discord-is-switching-from-go-to-rust|titulo=Why Discord is switching from Go to Rust}}&lt;/ref&gt;
* rav1e: experimentala AV1 video-formato kodexilo.
* [https://zed.dev/ Zed]: kodexo-redaktilo skribita de nulo en Rust da la kreeri di [[Atom (programaro)|Atom]].
* [[Mozilla Thunderbird|Thunderbird]]: La kodexo responsiva pri ofrar suporto por Exchange esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.thunderbird.net/2024/04/adventures-in-rust-bringing-exchange-support-to-thunderbird/|titulo=Adventures In Rust: Bringing Exchange Support To Thunderbird}}&lt;/ref&gt;
* [https://www.getzola.org/ Zola]: Motoro por servar statika reto-pagini, quale Hugo. Kontraste kun Hugo, Zola esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://github.com/getzola/zola|titulo=A fast static site generator in a single binary with everything built-in.}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==

* [[Servo (programaro)|Servo]]

== Referi ==
{{listaref|2|refs=&lt;ref name=&quot;rust faq&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = The Rust Project
|dato             = 9 di junio 2016
|reto-pagino      = rust-lang
|url              = http://lambda-the-ultimate.org/node/4009
|linguo           = en
|access-date      = 27 di junio 2019
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20160609195720/https://www.rust-lang.org/faq.html#project
|arkiva-dato      = 9 di junio 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = kibwen
|titulo           = Internet archaeology: the definitive, end-all source for why Rust is named &quot;Rust&quot;
|dato             = 7 di junio 2014
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/rust/comments/27jvdt/internet_archaeology_the_definitive_endall_source/
|linguo           = en
|access-date      = 17 di septembro 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;future tense&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Brendan Eich
|titulo           = Future Tense
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = slideshare
|url              = https://www.slideshare.net/BrendanEich/future-tense-7782010
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = Project Servo
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = venge
|url              = http://venge.net/graydon/talks/intro-talk-2.pdf
|linguo           = en
|formato          = PDF
|access-date      = 7 di julio 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust progress&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Graydon
|titulo           = Rust progress
|dato             = 2 di oktobro 2010
|reto-pagino      = Graydon's work on Mozilla
|url              = http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|linguo           = en
|access-date      = 30 di oktobro 2010
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20140815054745/http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|arkiva-dato      = 15 di agosto 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot;&gt;{{cite mailing list
|familio-nomo     = Hoare
|nomo             = Graydon
|titulo           = rust-dev stage1 rustc builds
|mesajo-listo     = rust-dev
|dato             = 20 di aprilo 2011
|url              = https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 20 di julio 2011
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20110720122600/https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = catamorphism
|titulo           = Mozilla and the Rust community release Rust 0.1 (a strongly-typed systems programming language with a focus on memory safety and concurrency)
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/programming/comments/opgxd/mozilla_and_the_rust_community_release_rust_01_a/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = rust/RELEASES.md
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = github
|url              = https://github.com/rust-lang/rust/blob/master/RELEASES.md
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Announcing Rust 1.0
|dato             = 15 di mayo 2015
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2015/05/15/Rust-1.0.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Rust 1.0: Scheduling the trains
|dato             = 12 di decembro 2014
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2014/12/12/1.0-Timeline.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate&quot;&gt;{{cite journal
|familio-nomo1    = Strom
|nomo1            = Robert E.
|familio-nomo2    = Yemini
|nomo2            = Shaula
|titulo           = Typestate: A Programming Language Concept for Enhancing Software Reliability
|dato             = 1986
|url              = http://www.cs.cmu.edu/~aldrich/papers/classic/tse12-typestate.pdf
|editerio         = IEEE Transactions on Software Engineering
|issn             = 0098-5589
|access-date      = 14 di novembro 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = pcwalton
|titulo           = Typestate Is Dead, Long Live Typestate!
|dato             = 26 di decembro 2012
|reto-pagino      = pcwalton
|url              = https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 23 di februaro 2018
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20180223120322/https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|deadurl          = yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Binstock
|nomo             = Andrew
|titulo           = The Rise And Fall of Languages in 2013
|dato             = 7 di januaro 2014
|reto-pagino      = Dr.Dobb's
|url              = https://www.drdobbs.com/jvm/the-rise-and-fall-of-languages-in-2013/240165192
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = 2015 Developer Survey
|dato             = 2015
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2015
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2016
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2016#technology-most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2017
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2017#most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Developer Survey Results 2018
|dato             = 2018
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2018#technology-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2019
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2019#technology-_-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = The 2020 Developer Survey results are here!
|dato             = 27 di mayo 2020
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://stackoverflow.blog/2020/05/27/2020-stack-overflow-developer-survey-results/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = The Book of Mozilla
|dato             = 2020
|reto-pagino      = mozilla
|url              = https://www.mozilla.org/en-US/book/
|linguo           = en
|cita             = The Beast adopted new raiment and studied the ways of Time and Space and Light and the Flow of energy through the Universe. From its studies, the Beast fashioned new structures from oxidised metal and proclaimed their glories. And the Beast's followers rejoiced, finding renewed purpose in these teachings.
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = areweguiyet
|titulo           = Are we GUI Yet?
|dato             = 2020
|reto-pagino      = areweguiyet
|url              = https://www.areweguiyet.com/
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Amann
|nomo             = Marco
|titulo           = GUI programming with Rust
|dato             = 7 di februaro 2020
|reto-pagino      = medium
|url              = https://medium.com/digitalfrontiers/gui-programming-with-rust-c71fe4051b1a
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;}}

== Extera ligili ==

* [https://www.rust-lang.org Oficala reto-pagino]
* [https://doc.rust-lang.org Oficala dokumentaro]
* [[github:rust-lang/rust|Repozitorio en GitHub]]

{{Autoritato-kontrolo}}
&lt;references /&gt;
[[Kategorio:Projeti pri libera softwaro]]
[[Kategorio:Programifo-lingui]]</text>
      <sha1>hf39j5jjzrpb1bbubi1ebjm61pyd7w9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127776</id>
      <parentid>1127775</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T18:53:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Unnotigkeit movis la pagino [[Rust (programming language)]] a [[Rust (Programifo-linguo)]]</comment>
      <origin>1127775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33142" sha1="hf39j5jjzrpb1bbubi1ebjm61pyd7w9" xml:space="preserve">

[[Arkivo:Rust_programming_language_black_logo.svg|dekstra|eta|180x180ra|Logotipo di Rust.]]
'''Rust''' esas [[programifo-linguo]] [[Kompilata programifo-linguo|kompilata]], di [[General-uza programifo-linguo|generala uzo]] e [[Programifo-paradigmo|multaparadigmala]] (malgre ke ol ne suportas la traiti di ca paradigmi en lua totaleso) qua developesas da [[Fonduro Rust]]. Ol esas multaparadigmala programifo-linguo qua suportas pura [[Funcionala programifo|funcionala]], [[Procedurala programifo|procedurala]], [[Imperativala programifo|imperativala]] e [[Objekt-orientizita programifo|objekt-orientizita]] programifo.

Segun la politiko di Mozilla,&lt;ref name=&quot;moz-manifesto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mozilla.org/about/manifesto.en.html|titulo=The Mozilla Manifesto|access-date=9 di aprilo 2012}}&lt;/ref&gt; Rust developesas komplete aperte e serchas la opiniono e kontributo dil komunitato. La desegno dil linguo perfektigesis per la experienci en la developo dil navigilo-motoro [[Servo (programaro)|Servo]],&lt;ref name=&quot;rustinservo&quot;&gt;{{cite web|url=http://arstechnica.com/information-technology/2013/04/samsung-teams-up-with-mozilla-to-build-browser-engine-for-multicore-machines/|titulo=Samsung teams up with Mozilla to build browser engine for multicore machines|access-date=4 di aprilo 2013|autoro=Peter Bright|dato=3 di aprilo 2013}}&lt;/ref&gt; e la propra kompililo di Rust. Malgre ke ol developesas e patrocinatesas da Mozilla e Samsung, ol esas komunal projeto. Granda parto dil kontributi venas de la membri dil komunitato.&lt;ref name=&quot;contributors&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/contributors|titulo=Rust Contributors}}&lt;/ref&gt;

En 2020 ol esas un ek la maxim uzata programifo-lingui por laborar kun kriptovaluti e krear nodi por minar kripto-aktivi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.criptonoticias.com/entrevistas/lenguajes-programacion-bitcoin-hablan-desarrolladores/|titulo=Lenguajes de programacion para Bitcoins: Hablan los desarrolladores.}}&lt;/ref&gt; En 2022, Rust divenis la triesma programifo-linguo uzata en la [[Linux-kerno|kerno di Linux]], pos [[C (programifo-linguo)|C]] e [[asemblilo]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.muylinux.com/2021/12/09/rust-segundo-lenguaje-linux/|titulo=Rust avanza para convertirse en el segundo lenguaje del kernel Linux - MuyLinux|access-date=2023-02-13|autoro=Eduardo Medina|dato=2021-12-09|reto-pagino=www.muylinux.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt; Rust priorigas la sekureso, la fidebleso, la alta performo e la efikanta uzo di resursi, quo facas ol kreskante adoptata en feldi quale industriala automatigo, automobila industrio, aerospacala industrio e developo di kritika sistemi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bitfieldconsulting.com/posts/rust-vs-go-es|titulo=Rust vs Go: ¿cuál elegir?|access-date=27 di februaro 2026|autoro=John Arundel|dato=15 di februaro 2026|reto-pagino=bitfieldconsulting.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt;

== Deskripto ==
La skopo di Rust esas esar bona linguo por la kreado di granda programi dil [[kliento-flanko]] e [[servilo-flanko]] qui exekutesas en Interreto. To duktis a aro di traiti kun emfazo ye la sekureso, la kontrolo di memoro-distributo e la konkurenteso. On expektas ke la performo di sekura kodexo esos plu lenta kam [[C++]], se la performo esas la sola konsidero, ma se on komparas ol kun C++-kodexo facita por prenar precaucioni komparebla a ti di Rust, ca lasta povas esar mem plu rapida.&lt;ref name=&quot;cpp-design-goals&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/12/c-design-goals-in-context-of-rust.html|titulo=C++ Design Goals in the Context of Rust|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=5 di decembro 2010|cita=… It's impossible to be &quot;as fast as C&quot; in all cases while remaining safe… C++ allows all sorts of low-level tricks, mostly involving circumventing the type system, that offer practically unlimited avenues for optimization. In practice, though, C++ programmers restrict themselves to a few tools for the vast majority of the code they write, including stack-allocated variables owned by one function and passed by alias, uniquely owned objects (often used with &lt;code&gt;auto_ptr&lt;/code&gt; or the C++0x &lt;code&gt;unique_ptr&lt;/code&gt;), and reference counting via &lt;code&gt;shared_ptr&lt;/code&gt; or COM. One of the goals of Rust's type system is to support these patterns exactly as C++ does, but to enforce their safe usage. In this way, the goal is to be competitive with the vast majority of idiomatic C++ in performance, while remaining memory-safe…}}&lt;/ref&gt;

La sintaxo di Rust esas simila a ta di [[C (programifo-linguo)|C]] e C++, kun kodexo-bloki limitizita per kuniganta parentezi e [[fluo-kontrolo]]-strukturi quale &lt;code&gt;if&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;else&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;do&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;while&lt;/code&gt; e &lt;code&gt;for&lt;/code&gt;. Ne omna strukturi di C e C++ esas prezenta; adicione, altri (exemple la klefovorto &lt;code&gt;match&lt;/code&gt; por plurdirekcionala bifurko) esos min familiara por programisti qui venas de ca lingui.

La sistemo esas desegnita por havar sekura memoro-aceso, e ne permisas [[Nula pointero|nula pointeri]] o [[Pendanta pointero|pendanta pointeri]].&lt;ref name=&quot;cnet&quot;&gt;{{cite web|url=http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|titulo=Samsung joins Mozilla's quest for Rust|access-date=5 di aprilo 2013|autoro=Seth Rosenblatt|dato=3 di aprilo 2013|cita=[Brendan Eich] noted that every year browsers fall victim to hacking in the annual Pwn2Own contest at the CanSecWest conference. &quot;There's no free memory reads&quot; in Rust, he said, but there are in C++. Those problems &quot;lead to a lot of browser vulnerabilities&quot; and would be solved by Rust, which is a self-compiling language.|arkiva-dato=4 di aprilo 2013|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20130404142333/http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lwn&quot;&gt;{{cite web|url=https://lwn.net/Articles/547145/|titulo=A taste of Rust|access-date=25 di aprilo 2013|autoro=Neil Brown|dato=17 di aprilo 2013|cita=… Other more complex data structures could clearly be implemented to allow greater levels of sharing, while making sure the interface is composed only of owned and managed references, and thus is safe from unplanned concurrent access and from dangling pointer errors.}}&lt;/ref&gt; La valori di datumi povas inicializesar nur per fixa aro di formi, qui postulas ke lia eniri ja esez inicializita.&lt;ref name=&quot;lang-faq&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/wiki/Doc-language-FAQ|titulo=Doc language FAQ|access-date=11 di januaro 2012|dato=14 di septembro 2010}}&lt;/ref&gt;

La tipo-sistemo suportas mekanismo simila a la tipi-interfacii, nomizita &quot;traiti&quot;, inspirita direte da la linguo [[Haskell]]. To esas faciligo por polimorfismo qua suportas diversa tipi di argumenti (''ad-hoc polimorfismo''), atingita per la adjunto di restrikti por skribar variablo-deklari. Altra traiti di [[Haskell]], quale la diversa-tipa polimorfismo (''higher-kinded''), ne esas suportata.

Rust havas [[tipo-infero]], por la variabili deklarita per la klefovorto let. Tala variabili ne bezonas esar inicializita kun asignita valoro por determinar lia tipo. Ye kompilo-tempo ol produktas eroro se irga kodexo-brancho falas asignar valoro a la variablo.&lt;ref name=&quot;type-inference&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/10/rust-features-i-type-inference.html|titulo=Rust Features I: Type Inference|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=1 di oktobro 2010}}&lt;/ref&gt; La funcioni povas recevar generika parametri, ma li devas esar exprese limitizita per la ''[[Traito|traiti]]''; ne esas maniero lasar exter tipo-deklari sen cesar uzar la metodi ed operanti dil parametri.

La konkurenteso esas suportata per simpla taski, simila a ti trovata en [[Erlang]] e altra lingui bazita sur aktori. En tala sistemi, la taski komunikas per la paso di mesaji, vice direktar partigar la datumi. Por motivi di performo, esas posibla sendar datumi sen kopiar, uzante unika buxi. La unika buxi esas la garantio havar un sola posedanto, e povas esar liberigita da la sendanta tasko por uzo da la recevanto.

La objeto-sistemo di Rust bazesas sur realigi, ''traiti'' e strukturala tipi. La realigi plenumas funciono simila a ta di la [[Klaso (informatiko)|klasi]] en altra lingui, e definesas per la klefovorto impl. Heredo e polimorfismo provizesas da la ''traiti'', qui permisas ke la metodi definesez e mixeskez en la realigi. La strukturala tipi uzesas por definir la feldi. Realigi e traiti ne povas definir propra feldi, e nur la ''traiti'' provizas heredo, por evitar la [[diamanto-problemo]] di C++.

== Historio ==
[[Arkivo:Rustacean-orig-noshadow.svg|eta|La uzanti di Rust nomizas su rustacei e uzas Ferris kom lia maskoto]]
La linguo naskis de personala projeto komencita en 2006 da la employato di Mozilla, Graydon Hoare,&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; qua afirmis ke la projeto posible recevis sua nomo de la familio di rusto-fungi.&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot; /&gt; Mozilla komencis patrocinar la projeto en 2009&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; e anuncis ol en 2010.&lt;ref name=&quot;future tense&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot; /&gt; La sama yaro, la laboro transiris del unesma kompililo (skribita en [[OCaml]]) al [[Self-hosting (kompilili)|self-hostanta]] kompililo skribita en Rust.&lt;ref name=&quot;rust progress&quot; /&gt; Nomizita rustc, ol kompilesis sucesoze en 2011.&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot; /&gt; rustc uzas [[LLVM]] kom sua back end.

La unesma pre-alfa numerizita versiono dil kompililo di Rust produktesis en januaro 2012.&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot; /&gt; Rust 1.0, la unesma stabila versiono, publikigesis ye la 15ma di mayo 2015.&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot; /&gt; Pos 1.0, la stabila versioni publikigesas singla sis semani, dum ke la nova funcioni developesas en la [[Diala kompilo|diala versioni]] (en l'Angla, ''nightly'') e pose probesas per alfa e beta versioni qui duras sis semani.&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot; /&gt;

Kun la konvencionala statika skribado, ante la versiono 0.4, Rust anke suportis typestates. La typestate-sistemo modelis aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala check-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar ye kompilo-tempo, vice kande programo exekutesas, quale povus esar la kazo di aserti en C o C++-kodexo. La typestate-koncepto ne esis exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La typestates eliminesis pro ke en la praktiko li uzesis poka, malgre ke la sama funciono ankore povas esar atingita per markizo-modelo.&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot; /&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis plura traiti, inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, traiti adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun traiti e eliminesis kom aparta traito. La klasi anke eliminesis, remplasita per kombino di realigi e strukturala tipi.

Komencante en Rust 0.9 e finante en Rust 0.11, Rust havis du tipi di integrita pointeri: ~ e @, simpligante la centra memoro-modelo. Ol riimplementis ca pointer-tipi en la standarda biblioteko kom Box e (nun eliminata) Gc.

En januaro 2014, ante la unesma stabila versiono Rust 1.0, la redaktisto-en-chefo di Dr. Dobb's, Andrew Binstock, komentis pri la posiblesi di Rust divenar konkurencanto di C++ e di altra proxima lingui D, Go e Nim (tande Nimrod). Segun Binstock, dum ke Rust esis &quot;larje regardata kom notinde eleganta linguo&quot;, la adopto lentis pro ke ol chanjesis repetite inter versioni.&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot; /&gt;

Rust esis la triesma maxim amata programifo-linguo en la yarala inquesto di Stack Overflow di 2015&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot; /&gt; e okupis la unesma loko en 2016–2020.&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot; /&gt;

La linguo mencionesas en La Libro di Mozilla kom &quot;rustoza metalo&quot;.&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot; /&gt;

=== Kreado dil Fonduro Rust ===
En agosto 2020, Mozilla desengajis 250 de sua 1000 employati en tota la mondo kom parto di korporacala ristruturigo kauzita da la longatempa efekto dil pandemio di COVID-19. La equipo dop [[Servo (programaro)|Servo]], navigilo-motoro skribita en Rust, dissolvesis komplete. La evento generis sucii pri la futuro di Rust, nam kelka membri dil equipo esis aktiva kontribueri di Rust.

En la sequanta semano, la centra equipo di Rust agnoskis la grava efekto dil desengaji e anuncis ke la plani por fonduro di Rust esis en progreso. La unesma skopo dil fonduro esus prenar la posedo di omna marko-nomi e domeno-nomi, e asumir la financala responso por lia kusti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html|title=Laying the foundation for Rust's future|website=Rust Blog|access-date=2020-12-02|date=2020-08-18|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202022933/https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html}}&lt;/ref&gt;

Ye la 8ma di februaro 2021, lua kin fondinta entraprezi ([[Amazon Web Services|AWS]], [[Huawei]], [[Google]], [[Microsoft]] e Mozilla) anuncis la formaco dil Fonduro Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-02-08|title=Hello World!|url=https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/|access-date=2022-06-04|website=Rust Foundation|language=en|archive-date=2022-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220419124635/https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-09|title=Mozilla Welcomes the Rust Foundation|url=https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208212031/https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation/|archive-date=2021-02-08|access-date=2021-02-09|website=Mozilla Blog|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Ye la 6ma di aprilo 2021, Google anuncis la kongrueso kun Rust en la Aperta Fonto Projeto di [[Android]] kom alternativo a C/C++.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Amadeo|first=Ron|date=2021-04-07|title=Google is now writing low-level Android code in Rust|url=https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/|access-date=2021-04-08|website=Ars Technica|language=en-us|archive-date=2021-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210408001446/https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/}}&lt;/ref&gt;

== Exempli ==
La sequanta kodexo esas valida por Rust 1.86.0. En posa versioni la sintaxo o la funcioni povas chanjesar.

Programo qua montras la frazo &quot;Saluto, mondo!&quot;:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
fn main() {
    println!(&quot;Saluto, mondo!&quot;);
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Tri versioni dil [[faktorialo]]-funciono, en [[rekursiva]], [[iterativa]] e [[Funcionala programifo|funcionala]] stilo:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
// La branchoi en ca funciono montras la opciona implicita retrodoni
// di Rust, qui povas uzesar kande on preferas plu &quot;funcionala&quot; stilo.
// Kontraste kun C++ e altra simila lingui, la fluo-kontrolo-strukturo
// `if` esas expreso vice deklaro, do ol havas propra retrodono-valoro.
fn recursive_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    if n == 0 {
        1
    } else {
        n * recursive_factorial(n - 1)
    }
}

fn iterative_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    // La variabili deklaresas per `let`.
    // La vorto `mut` permisas ke la variabili esez mutebla.
    let mut i = 1;
    let mut result = 1;
    while i &lt;= n {
        result *= i;
        i += 1;
    }
    return result; // Explicata retrodono, kontraste kun la antea funciono.
}

// Kalkulas la faktorialo di pozitiva integro per funkcionala programifo.
// Kontraste kun bukli o explicata rekurso, ca realigo uzas
// deklarativala stilo apoyita sur iterili. La intervalo `(1..=n)` produktas
// inkluziva sequenco de 1 til `n`. La metodo `fold` akumulas la rezulto
// aplikante la sequanta multipliko-operaco a singla elemento dil intervalo,
    // komencante de la komenca valoro 1.
fn functional_factorial(n: u64) -&gt; u64 {
    (1..=n).into_iter().fold(1, |acc, x| acc * x)
}

fn main() {
    println!(&quot;Rekursiva rezulto: {}&quot;, recursive_factorial(10));
    println!(&quot;Iterativa rezulto: {}&quot;, iterative_factorial(10));
    println!(&quot;Funcionala rezulto: {}&quot;, functional_factorial(10));
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Simpla demonstro dil kapableso di lejera [[konkurenteso]] di Rust:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
/* Ca funciono kreas dek &quot;taski&quot; qui povas exekutesar konkurente.
   Exekutez ol plura foyi e observez la neuniforma evoquo obtenata
   pro ke singla tasko vokas la stdout, nam singla tasko povas eventar
   inter la sucesoza voki a `println` e interne dil funciono `println` ipsa. */

use std::thread;

fn main() {
    // Ca kateno esas nemutebla, por ke ol povas esar acesata sekure
    // da plura taski.
    let message = &quot;Spektez me, me esas lejera proceso!&quot;;
    // La `for`-bukli funcionas kun irga tipo qua realigas la traito
    // `Iterator`.

    for num in 0..10 {
    // Esas tre probabla ke ol ne montros la 10 mesaji, nam se la &quot;tasko&quot;
    // precipua finas ante, la produktita &quot;taski&quot; ne plus exekutesas.
        thread::spawn (move || {
            println!(&quot;{}&quot;, message);
            // `println!` esas makroo qua verifikas statike formato-kateno.
            // La makroi esas strukturala (quale en Scheme) vice
            // esar textuala (quale en C).
            println!(&quot;Ca mesajo ofresis da la tasko {}.&quot;, num);
        });
    }
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

== Evoluo dil linguo ==
Preter la konvencionala statika tipi, Rust anke inkluzis ''typestates'' til sua versiono 0.4. La ''typestate''-sistemo modelas aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala verifiko-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar dum la kompilo, vice unfoye kande la programo exekutesas, quale povus esar la kazo di la [[Aserto (informatiko)|aserti]] en C o C++-kodexo. La ''typestate''-koncepto ne esas exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la programifo-linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La ''typestates'' retretesis pro ke en la praktiko li trovesis poka uzata, tamen la sama funcioneso ankore povas esar atingita per la modeli dil sama linguo.&lt;ref name=&quot;branding-patterns&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|titulo=Typestate Is Dead, Long Live Typestate!|dato=26 di decembro 2012|access-date=28 di decembro 2012|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20121231074718/http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|arkiva-dato=31 di decembro 2012}}&lt;/ref&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis nombro de traiti inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, ''traiti'' adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun la ''traiti'' e eliminesis kom aparta traito. Anke la klasi eliminesis, remplasita per kombino di la realigi e strukturala tipi.

== Grafika interfacii (GUI) ==
Rust permisas la kreado di grafika interfacii per la nativa API di la gastiganta platformo, to danke ke ol havas traiti di basa-nivela linguo. Tamen, ca developo-voyo povas generar dificultesi en projeti qui postulas la admito di plura platformi.&lt;ref name=&quot;rust gui&quot; /&gt;

Nuntempe existas plura developi por krear GUI en Rust; kelki permisas la kreado dil interfacio kun Electron o per uzado di HTML; kelka altra provizas nativa biblioteki por la linguo, ma li ankore esas en nematura developo-stadio. Fine esas la projeti qui ligas sat konocata biblioteki kun plu granda matureso en sua developo, quale [[GTK]] o [[Qt (biblioteko)|Qt]], qui permisas [[multiplatforma]] developi.&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot; /&gt; Kelka populara projeti esas la sequanta:

=== gtk-rs ===
[[Arkivo:Gtk3-widget-factory-3.16.0.png|eta|Exemplo di interfacio kun GTK]]
Ol esas realigo dil biblioteki di [[GTK]] por uzo kun la linguo Rust. Por to, ol kreas funcioni di Rust superpozita a la funcioni dil biblioteki di [[GTK]] en C, uzante la Foreign Function Interface quan Rust ofras.

=== conrod ===
Basa-nivela biblioteko qua uzas OpenGL o Vulkan.

== Projeti ==

=== Navigilo ===
Skribesas en Rust navigilo e plura relatanta komponenti, qui inkluzas:

* Firefox
** [[Servo (programaro)|Servo]]: paralela navigilo-motoro di Mozilla developita en kunlaboro kun Samsung
** Quantum: projeto, kompozita de plura subprojeti, por plibonigar la navigilo-motoro Gecko di Firefox, developita da Mozilla
** [[mozillawiki:Oxidation|Oxidation]]: projeto por integrar kodexo skribita en la programifo-linguo Rust en Gecko e Firefox, impulsita da Mozilla
* Brave
** Brave Shields ([[github:brave/adblock-rust|adblock-rust]]): Nativa anonco-blokilo dil navigilo Brave, qua integras la sintaxo di [[uBlock Origin]] e qua ofras granda performo kompare kun sua antea realigo bazita sur JavaScript, segun lua developisti

=== Operacala sistemi ===
Multa operacala sistemi (OS) e relatanta komponenti skribesas en Rust. De januaro 2019, la operacala sistemi inkluzis: BlogOS, intermezzOS, QuiltOS, Redox, RustOS, Rux, Tefflin e Tock.

* Redox: Mikrokerno
* Stratis: Dosiero-sistemo por [[Fedora (Linux-distributo)|Fedora]] e RHEL 8.

==== Rust por Linux ====
{{Precipua artiklo|Rust por Linux}} De sua versiono 6.1, la [[Linux-kerno|kerno di Linux]] integras Rust kom duesma programifo-linguo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|titulo=Linux 6.1: Rust to hit mainline kernel|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|arkiva-dato=12 di oktobro 2022}}&lt;/ref&gt;

=== Altra ===

* [[github:eza-community/eza|eza]] — moderna remplaso por ls.
* Microsoft Azure IoT Edge: platformo uzata por exekutigar servadi di Azure ed artifical inteligenteso en IoT-aparati havas komponenti realigita en Rust
* [[OpenDNS]]: uzata en du de sua komponenti
* [[Tor (anonimeso-reto)|Tor]]: anonimeso-reto, originale skribita en C, experimentas pri la migrado a Rust kun Arti pro sua sekureso-traiti&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.torproject.org/announcing-arti/|titulo=Announcing Arti, a pure-Rust Tor implementation}}&lt;/ref&gt;
* TiKV: distributita klefo-valoro datumbazo unesme developita da PingCAP, nun membro-projeto di Cloud Native Computing Foundation
* Xi: texto-redaktilo da Raph Levien, uzata interne dil operacala sistemo Fuchsia.
* Deno: sekura exekuto-tempo por JavaScript e TypeScript kreita kun V8, Rust e Tokio
* Linkerd 2.x: &quot;servo-mesho&quot;-instrumento por la surveyado di mikroservadi esas skribita grande en Rust.
* TerminusDB — desegno e dispono dil datumo-strukturo
* [[Discord]]: chat-servo direcionita a luderi qua uzas Rust por parti di sua backend, e anke kliento-flanka video-kodexigo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://discord.com/blog/why-discord-is-switching-from-go-to-rust|titulo=Why Discord is switching from Go to Rust}}&lt;/ref&gt;
* rav1e: experimentala AV1 video-formato kodexilo.
* [https://zed.dev/ Zed]: kodexo-redaktilo skribita de nulo en Rust da la kreeri di [[Atom (programaro)|Atom]].
* [[Mozilla Thunderbird|Thunderbird]]: La kodexo responsiva pri ofrar suporto por Exchange esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.thunderbird.net/2024/04/adventures-in-rust-bringing-exchange-support-to-thunderbird/|titulo=Adventures In Rust: Bringing Exchange Support To Thunderbird}}&lt;/ref&gt;
* [https://www.getzola.org/ Zola]: Motoro por servar statika reto-pagini, quale Hugo. Kontraste kun Hugo, Zola esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://github.com/getzola/zola|titulo=A fast static site generator in a single binary with everything built-in.}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==

* [[Servo (programaro)|Servo]]

== Referi ==
{{listaref|2|refs=&lt;ref name=&quot;rust faq&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = The Rust Project
|dato             = 9 di junio 2016
|reto-pagino      = rust-lang
|url              = http://lambda-the-ultimate.org/node/4009
|linguo           = en
|access-date      = 27 di junio 2019
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20160609195720/https://www.rust-lang.org/faq.html#project
|arkiva-dato      = 9 di junio 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = kibwen
|titulo           = Internet archaeology: the definitive, end-all source for why Rust is named &quot;Rust&quot;
|dato             = 7 di junio 2014
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/rust/comments/27jvdt/internet_archaeology_the_definitive_endall_source/
|linguo           = en
|access-date      = 17 di septembro 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;future tense&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Brendan Eich
|titulo           = Future Tense
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = slideshare
|url              = https://www.slideshare.net/BrendanEich/future-tense-7782010
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = Project Servo
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = venge
|url              = http://venge.net/graydon/talks/intro-talk-2.pdf
|linguo           = en
|formato          = PDF
|access-date      = 7 di julio 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust progress&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Graydon
|titulo           = Rust progress
|dato             = 2 di oktobro 2010
|reto-pagino      = Graydon's work on Mozilla
|url              = http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|linguo           = en
|access-date      = 30 di oktobro 2010
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20140815054745/http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|arkiva-dato      = 15 di agosto 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot;&gt;{{cite mailing list
|familio-nomo     = Hoare
|nomo             = Graydon
|titulo           = rust-dev stage1 rustc builds
|mesajo-listo     = rust-dev
|dato             = 20 di aprilo 2011
|url              = https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 20 di julio 2011
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20110720122600/https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = catamorphism
|titulo           = Mozilla and the Rust community release Rust 0.1 (a strongly-typed systems programming language with a focus on memory safety and concurrency)
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/programming/comments/opgxd/mozilla_and_the_rust_community_release_rust_01_a/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = rust/RELEASES.md
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = github
|url              = https://github.com/rust-lang/rust/blob/master/RELEASES.md
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Announcing Rust 1.0
|dato             = 15 di mayo 2015
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2015/05/15/Rust-1.0.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Rust 1.0: Scheduling the trains
|dato             = 12 di decembro 2014
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2014/12/12/1.0-Timeline.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate&quot;&gt;{{cite journal
|familio-nomo1    = Strom
|nomo1            = Robert E.
|familio-nomo2    = Yemini
|nomo2            = Shaula
|titulo           = Typestate: A Programming Language Concept for Enhancing Software Reliability
|dato             = 1986
|url              = http://www.cs.cmu.edu/~aldrich/papers/classic/tse12-typestate.pdf
|editerio         = IEEE Transactions on Software Engineering
|issn             = 0098-5589
|access-date      = 14 di novembro 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = pcwalton
|titulo           = Typestate Is Dead, Long Live Typestate!
|dato             = 26 di decembro 2012
|reto-pagino      = pcwalton
|url              = https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 23 di februaro 2018
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20180223120322/https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|deadurl          = yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Binstock
|nomo             = Andrew
|titulo           = The Rise And Fall of Languages in 2013
|dato             = 7 di januaro 2014
|reto-pagino      = Dr.Dobb's
|url              = https://www.drdobbs.com/jvm/the-rise-and-fall-of-languages-in-2013/240165192
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = 2015 Developer Survey
|dato             = 2015
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2015
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2016
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2016#technology-most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2017
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2017#most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Developer Survey Results 2018
|dato             = 2018
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2018#technology-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2019
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2019#technology-_-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = The 2020 Developer Survey results are here!
|dato             = 27 di mayo 2020
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://stackoverflow.blog/2020/05/27/2020-stack-overflow-developer-survey-results/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = The Book of Mozilla
|dato             = 2020
|reto-pagino      = mozilla
|url              = https://www.mozilla.org/en-US/book/
|linguo           = en
|cita             = The Beast adopted new raiment and studied the ways of Time and Space and Light and the Flow of energy through the Universe. From its studies, the Beast fashioned new structures from oxidised metal and proclaimed their glories. And the Beast's followers rejoiced, finding renewed purpose in these teachings.
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = areweguiyet
|titulo           = Are we GUI Yet?
|dato             = 2020
|reto-pagino      = areweguiyet
|url              = https://www.areweguiyet.com/
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Amann
|nomo             = Marco
|titulo           = GUI programming with Rust
|dato             = 7 di februaro 2020
|reto-pagino      = medium
|url              = https://medium.com/digitalfrontiers/gui-programming-with-rust-c71fe4051b1a
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;}}

== Extera ligili ==

* [https://www.rust-lang.org Oficala reto-pagino]
* [https://doc.rust-lang.org Oficala dokumentaro]
* [[github:rust-lang/rust|Repozitorio en GitHub]]

{{Autoritato-kontrolo}}
&lt;references /&gt;
[[Kategorio:Projeti pri libera softwaro]]
[[Kategorio:Programifo-lingui]]</text>
      <sha1>hf39j5jjzrpb1bbubi1ebjm61pyd7w9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127778</id>
      <parentid>1127776</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T18:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Unnotigkeit movis la pagino [[Rust (Programifo-linguo)]] a [[Rust (programifo-linguo)]]</comment>
      <origin>1127775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33142" sha1="hf39j5jjzrpb1bbubi1ebjm61pyd7w9" xml:space="preserve">

[[Arkivo:Rust_programming_language_black_logo.svg|dekstra|eta|180x180ra|Logotipo di Rust.]]
'''Rust''' esas [[programifo-linguo]] [[Kompilata programifo-linguo|kompilata]], di [[General-uza programifo-linguo|generala uzo]] e [[Programifo-paradigmo|multaparadigmala]] (malgre ke ol ne suportas la traiti di ca paradigmi en lua totaleso) qua developesas da [[Fonduro Rust]]. Ol esas multaparadigmala programifo-linguo qua suportas pura [[Funcionala programifo|funcionala]], [[Procedurala programifo|procedurala]], [[Imperativala programifo|imperativala]] e [[Objekt-orientizita programifo|objekt-orientizita]] programifo.

Segun la politiko di Mozilla,&lt;ref name=&quot;moz-manifesto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mozilla.org/about/manifesto.en.html|titulo=The Mozilla Manifesto|access-date=9 di aprilo 2012}}&lt;/ref&gt; Rust developesas komplete aperte e serchas la opiniono e kontributo dil komunitato. La desegno dil linguo perfektigesis per la experienci en la developo dil navigilo-motoro [[Servo (programaro)|Servo]],&lt;ref name=&quot;rustinservo&quot;&gt;{{cite web|url=http://arstechnica.com/information-technology/2013/04/samsung-teams-up-with-mozilla-to-build-browser-engine-for-multicore-machines/|titulo=Samsung teams up with Mozilla to build browser engine for multicore machines|access-date=4 di aprilo 2013|autoro=Peter Bright|dato=3 di aprilo 2013}}&lt;/ref&gt; e la propra kompililo di Rust. Malgre ke ol developesas e patrocinatesas da Mozilla e Samsung, ol esas komunal projeto. Granda parto dil kontributi venas de la membri dil komunitato.&lt;ref name=&quot;contributors&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/contributors|titulo=Rust Contributors}}&lt;/ref&gt;

En 2020 ol esas un ek la maxim uzata programifo-lingui por laborar kun kriptovaluti e krear nodi por minar kripto-aktivi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.criptonoticias.com/entrevistas/lenguajes-programacion-bitcoin-hablan-desarrolladores/|titulo=Lenguajes de programacion para Bitcoins: Hablan los desarrolladores.}}&lt;/ref&gt; En 2022, Rust divenis la triesma programifo-linguo uzata en la [[Linux-kerno|kerno di Linux]], pos [[C (programifo-linguo)|C]] e [[asemblilo]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.muylinux.com/2021/12/09/rust-segundo-lenguaje-linux/|titulo=Rust avanza para convertirse en el segundo lenguaje del kernel Linux - MuyLinux|access-date=2023-02-13|autoro=Eduardo Medina|dato=2021-12-09|reto-pagino=www.muylinux.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt; Rust priorigas la sekureso, la fidebleso, la alta performo e la efikanta uzo di resursi, quo facas ol kreskante adoptata en feldi quale industriala automatigo, automobila industrio, aerospacala industrio e developo di kritika sistemi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bitfieldconsulting.com/posts/rust-vs-go-es|titulo=Rust vs Go: ¿cuál elegir?|access-date=27 di februaro 2026|autoro=John Arundel|dato=15 di februaro 2026|reto-pagino=bitfieldconsulting.com|linguo=es}}&lt;/ref&gt;

== Deskripto ==
La skopo di Rust esas esar bona linguo por la kreado di granda programi dil [[kliento-flanko]] e [[servilo-flanko]] qui exekutesas en Interreto. To duktis a aro di traiti kun emfazo ye la sekureso, la kontrolo di memoro-distributo e la konkurenteso. On expektas ke la performo di sekura kodexo esos plu lenta kam [[C++]], se la performo esas la sola konsidero, ma se on komparas ol kun C++-kodexo facita por prenar precaucioni komparebla a ti di Rust, ca lasta povas esar mem plu rapida.&lt;ref name=&quot;cpp-design-goals&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/12/c-design-goals-in-context-of-rust.html|titulo=C++ Design Goals in the Context of Rust|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=5 di decembro 2010|cita=… It's impossible to be &quot;as fast as C&quot; in all cases while remaining safe… C++ allows all sorts of low-level tricks, mostly involving circumventing the type system, that offer practically unlimited avenues for optimization. In practice, though, C++ programmers restrict themselves to a few tools for the vast majority of the code they write, including stack-allocated variables owned by one function and passed by alias, uniquely owned objects (often used with &lt;code&gt;auto_ptr&lt;/code&gt; or the C++0x &lt;code&gt;unique_ptr&lt;/code&gt;), and reference counting via &lt;code&gt;shared_ptr&lt;/code&gt; or COM. One of the goals of Rust's type system is to support these patterns exactly as C++ does, but to enforce their safe usage. In this way, the goal is to be competitive with the vast majority of idiomatic C++ in performance, while remaining memory-safe…}}&lt;/ref&gt;

La sintaxo di Rust esas simila a ta di [[C (programifo-linguo)|C]] e C++, kun kodexo-bloki limitizita per kuniganta parentezi e [[fluo-kontrolo]]-strukturi quale &lt;code&gt;if&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;else&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;do&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;while&lt;/code&gt; e &lt;code&gt;for&lt;/code&gt;. Ne omna strukturi di C e C++ esas prezenta; adicione, altri (exemple la klefovorto &lt;code&gt;match&lt;/code&gt; por plurdirekcionala bifurko) esos min familiara por programisti qui venas de ca lingui.

La sistemo esas desegnita por havar sekura memoro-aceso, e ne permisas [[Nula pointero|nula pointeri]] o [[Pendanta pointero|pendanta pointeri]].&lt;ref name=&quot;cnet&quot;&gt;{{cite web|url=http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|titulo=Samsung joins Mozilla's quest for Rust|access-date=5 di aprilo 2013|autoro=Seth Rosenblatt|dato=3 di aprilo 2013|cita=[Brendan Eich] noted that every year browsers fall victim to hacking in the annual Pwn2Own contest at the CanSecWest conference. &quot;There's no free memory reads&quot; in Rust, he said, but there are in C++. Those problems &quot;lead to a lot of browser vulnerabilities&quot; and would be solved by Rust, which is a self-compiling language.|arkiva-dato=4 di aprilo 2013|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20130404142333/http://reviews.cnet.com/8301-3514_7-57577639/samsung-joins-mozillas-quest-for-rust/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lwn&quot;&gt;{{cite web|url=https://lwn.net/Articles/547145/|titulo=A taste of Rust|access-date=25 di aprilo 2013|autoro=Neil Brown|dato=17 di aprilo 2013|cita=… Other more complex data structures could clearly be implemented to allow greater levels of sharing, while making sure the interface is composed only of owned and managed references, and thus is safe from unplanned concurrent access and from dangling pointer errors.}}&lt;/ref&gt; La valori di datumi povas inicializesar nur per fixa aro di formi, qui postulas ke lia eniri ja esez inicializita.&lt;ref name=&quot;lang-faq&quot;&gt;{{cite web|url=https://github.com/mozilla/rust/wiki/Doc-language-FAQ|titulo=Doc language FAQ|access-date=11 di januaro 2012|dato=14 di septembro 2010}}&lt;/ref&gt;

La tipo-sistemo suportas mekanismo simila a la tipi-interfacii, nomizita &quot;traiti&quot;, inspirita direte da la linguo [[Haskell]]. To esas faciligo por polimorfismo qua suportas diversa tipi di argumenti (''ad-hoc polimorfismo''), atingita per la adjunto di restrikti por skribar variablo-deklari. Altra traiti di [[Haskell]], quale la diversa-tipa polimorfismo (''higher-kinded''), ne esas suportata.

Rust havas [[tipo-infero]], por la variabili deklarita per la klefovorto let. Tala variabili ne bezonas esar inicializita kun asignita valoro por determinar lia tipo. Ye kompilo-tempo ol produktas eroro se irga kodexo-brancho falas asignar valoro a la variablo.&lt;ref name=&quot;type-inference&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.blogspot.com/2010/10/rust-features-i-type-inference.html|titulo=Rust Features I: Type Inference|access-date=21 di januaro 2011|autoro=Patrick Walton|dato=1 di oktobro 2010}}&lt;/ref&gt; La funcioni povas recevar generika parametri, ma li devas esar exprese limitizita per la ''[[Traito|traiti]]''; ne esas maniero lasar exter tipo-deklari sen cesar uzar la metodi ed operanti dil parametri.

La konkurenteso esas suportata per simpla taski, simila a ti trovata en [[Erlang]] e altra lingui bazita sur aktori. En tala sistemi, la taski komunikas per la paso di mesaji, vice direktar partigar la datumi. Por motivi di performo, esas posibla sendar datumi sen kopiar, uzante unika buxi. La unika buxi esas la garantio havar un sola posedanto, e povas esar liberigita da la sendanta tasko por uzo da la recevanto.

La objeto-sistemo di Rust bazesas sur realigi, ''traiti'' e strukturala tipi. La realigi plenumas funciono simila a ta di la [[Klaso (informatiko)|klasi]] en altra lingui, e definesas per la klefovorto impl. Heredo e polimorfismo provizesas da la ''traiti'', qui permisas ke la metodi definesez e mixeskez en la realigi. La strukturala tipi uzesas por definir la feldi. Realigi e traiti ne povas definir propra feldi, e nur la ''traiti'' provizas heredo, por evitar la [[diamanto-problemo]] di C++.

== Historio ==
[[Arkivo:Rustacean-orig-noshadow.svg|eta|La uzanti di Rust nomizas su rustacei e uzas Ferris kom lia maskoto]]
La linguo naskis de personala projeto komencita en 2006 da la employato di Mozilla, Graydon Hoare,&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; qua afirmis ke la projeto posible recevis sua nomo de la familio di rusto-fungi.&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot; /&gt; Mozilla komencis patrocinar la projeto en 2009&lt;ref name=&quot;rust faq&quot; /&gt; e anuncis ol en 2010.&lt;ref name=&quot;future tense&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot; /&gt; La sama yaro, la laboro transiris del unesma kompililo (skribita en [[OCaml]]) al [[Self-hosting (kompilili)|self-hostanta]] kompililo skribita en Rust.&lt;ref name=&quot;rust progress&quot; /&gt; Nomizita rustc, ol kompilesis sucesoze en 2011.&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot; /&gt; rustc uzas [[LLVM]] kom sua back end.

La unesma pre-alfa numerizita versiono dil kompililo di Rust produktesis en januaro 2012.&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot; /&gt; Rust 1.0, la unesma stabila versiono, publikigesis ye la 15ma di mayo 2015.&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot; /&gt; Pos 1.0, la stabila versioni publikigesas singla sis semani, dum ke la nova funcioni developesas en la [[Diala kompilo|diala versioni]] (en l'Angla, ''nightly'') e pose probesas per alfa e beta versioni qui duras sis semani.&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot; /&gt;

Kun la konvencionala statika skribado, ante la versiono 0.4, Rust anke suportis typestates. La typestate-sistemo modelis aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala check-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar ye kompilo-tempo, vice kande programo exekutesas, quale povus esar la kazo di aserti en C o C++-kodexo. La typestate-koncepto ne esis exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La typestates eliminesis pro ke en la praktiko li uzesis poka, malgre ke la sama funciono ankore povas esar atingita per markizo-modelo.&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot; /&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis plura traiti, inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, traiti adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun traiti e eliminesis kom aparta traito. La klasi anke eliminesis, remplasita per kombino di realigi e strukturala tipi.

Komencante en Rust 0.9 e finante en Rust 0.11, Rust havis du tipi di integrita pointeri: ~ e @, simpligante la centra memoro-modelo. Ol riimplementis ca pointer-tipi en la standarda biblioteko kom Box e (nun eliminata) Gc.

En januaro 2014, ante la unesma stabila versiono Rust 1.0, la redaktisto-en-chefo di Dr. Dobb's, Andrew Binstock, komentis pri la posiblesi di Rust divenar konkurencanto di C++ e di altra proxima lingui D, Go e Nim (tande Nimrod). Segun Binstock, dum ke Rust esis &quot;larje regardata kom notinde eleganta linguo&quot;, la adopto lentis pro ke ol chanjesis repetite inter versioni.&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot; /&gt;

Rust esis la triesma maxim amata programifo-linguo en la yarala inquesto di Stack Overflow di 2015&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot; /&gt; e okupis la unesma loko en 2016–2020.&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot; /&gt;

La linguo mencionesas en La Libro di Mozilla kom &quot;rustoza metalo&quot;.&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot; /&gt;

=== Kreado dil Fonduro Rust ===
En agosto 2020, Mozilla desengajis 250 de sua 1000 employati en tota la mondo kom parto di korporacala ristruturigo kauzita da la longatempa efekto dil pandemio di COVID-19. La equipo dop [[Servo (programaro)|Servo]], navigilo-motoro skribita en Rust, dissolvesis komplete. La evento generis sucii pri la futuro di Rust, nam kelka membri dil equipo esis aktiva kontribueri di Rust.

En la sequanta semano, la centra equipo di Rust agnoskis la grava efekto dil desengaji e anuncis ke la plani por fonduro di Rust esis en progreso. La unesma skopo dil fonduro esus prenar la posedo di omna marko-nomi e domeno-nomi, e asumir la financala responso por lia kusti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html|title=Laying the foundation for Rust's future|website=Rust Blog|access-date=2020-12-02|date=2020-08-18|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202022933/https://blog.rust-lang.org/2020/08/18/laying-the-foundation-for-rusts-future.html}}&lt;/ref&gt;

Ye la 8ma di februaro 2021, lua kin fondinta entraprezi ([[Amazon Web Services|AWS]], [[Huawei]], [[Google]], [[Microsoft]] e Mozilla) anuncis la formaco dil Fonduro Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-02-08|title=Hello World!|url=https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/|access-date=2022-06-04|website=Rust Foundation|language=en|archive-date=2022-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220419124635/https://foundation.rust-lang.org/news/2021-02-08-hello-world/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-09|title=Mozilla Welcomes the Rust Foundation|url=https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208212031/https://blog.mozilla.org/blog/2021/02/08/mozilla-welcomes-the-rust-foundation/|archive-date=2021-02-08|access-date=2021-02-09|website=Mozilla Blog|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Ye la 6ma di aprilo 2021, Google anuncis la kongrueso kun Rust en la Aperta Fonto Projeto di [[Android]] kom alternativo a C/C++.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Amadeo|first=Ron|date=2021-04-07|title=Google is now writing low-level Android code in Rust|url=https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/|access-date=2021-04-08|website=Ars Technica|language=en-us|archive-date=2021-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210408001446/https://arstechnica.com/gadgets/2021/04/google-is-now-writing-low-level-android-code-in-rust/}}&lt;/ref&gt;

== Exempli ==
La sequanta kodexo esas valida por Rust 1.86.0. En posa versioni la sintaxo o la funcioni povas chanjesar.

Programo qua montras la frazo &quot;Saluto, mondo!&quot;:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
fn main() {
    println!(&quot;Saluto, mondo!&quot;);
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Tri versioni dil [[faktorialo]]-funciono, en [[rekursiva]], [[iterativa]] e [[Funcionala programifo|funcionala]] stilo:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
// La branchoi en ca funciono montras la opciona implicita retrodoni
// di Rust, qui povas uzesar kande on preferas plu &quot;funcionala&quot; stilo.
// Kontraste kun C++ e altra simila lingui, la fluo-kontrolo-strukturo
// `if` esas expreso vice deklaro, do ol havas propra retrodono-valoro.
fn recursive_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    if n == 0 {
        1
    } else {
        n * recursive_factorial(n - 1)
    }
}

fn iterative_factorial(n: i32) -&gt; i32 {
    // La variabili deklaresas per `let`.
    // La vorto `mut` permisas ke la variabili esez mutebla.
    let mut i = 1;
    let mut result = 1;
    while i &lt;= n {
        result *= i;
        i += 1;
    }
    return result; // Explicata retrodono, kontraste kun la antea funciono.
}

// Kalkulas la faktorialo di pozitiva integro per funkcionala programifo.
// Kontraste kun bukli o explicata rekurso, ca realigo uzas
// deklarativala stilo apoyita sur iterili. La intervalo `(1..=n)` produktas
// inkluziva sequenco de 1 til `n`. La metodo `fold` akumulas la rezulto
// aplikante la sequanta multipliko-operaco a singla elemento dil intervalo,
    // komencante de la komenca valoro 1.
fn functional_factorial(n: u64) -&gt; u64 {
    (1..=n).into_iter().fold(1, |acc, x| acc * x)
}

fn main() {
    println!(&quot;Rekursiva rezulto: {}&quot;, recursive_factorial(10));
    println!(&quot;Iterativa rezulto: {}&quot;, iterative_factorial(10));
    println!(&quot;Funcionala rezulto: {}&quot;, functional_factorial(10));
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;Simpla demonstro dil kapableso di lejera [[konkurenteso]] di Rust:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;rust&quot;&gt;
/* Ca funciono kreas dek &quot;taski&quot; qui povas exekutesar konkurente.
   Exekutez ol plura foyi e observez la neuniforma evoquo obtenata
   pro ke singla tasko vokas la stdout, nam singla tasko povas eventar
   inter la sucesoza voki a `println` e interne dil funciono `println` ipsa. */

use std::thread;

fn main() {
    // Ca kateno esas nemutebla, por ke ol povas esar acesata sekure
    // da plura taski.
    let message = &quot;Spektez me, me esas lejera proceso!&quot;;
    // La `for`-bukli funcionas kun irga tipo qua realigas la traito
    // `Iterator`.

    for num in 0..10 {
    // Esas tre probabla ke ol ne montros la 10 mesaji, nam se la &quot;tasko&quot;
    // precipua finas ante, la produktita &quot;taski&quot; ne plus exekutesas.
        thread::spawn (move || {
            println!(&quot;{}&quot;, message);
            // `println!` esas makroo qua verifikas statike formato-kateno.
            // La makroi esas strukturala (quale en Scheme) vice
            // esar textuala (quale en C).
            println!(&quot;Ca mesajo ofresis da la tasko {}.&quot;, num);
        });
    }
}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

== Evoluo dil linguo ==
Preter la konvencionala statika tipi, Rust anke inkluzis ''typestates'' til sua versiono 0.4. La ''typestate''-sistemo modelas aserti ante e pos la programo-deklari, per uzado di speciala verifiko-deklaro. La diskrepanti povas deskovresar dum la kompilo, vice unfoye kande la programo exekutesas, quale povus esar la kazo di la [[Aserto (informatiko)|aserti]] en C o C++-kodexo. La ''typestate''-koncepto ne esas exkluziva di Rust, nam ol introduktesis unesme en la programifo-linguo NIL.&lt;ref name=&quot;typestate&quot; /&gt; La ''typestates'' retretesis pro ke en la praktiko li trovesis poka uzata, tamen la sama funcioneso ankore povas esar atingita per la modeli dil sama linguo.&lt;ref name=&quot;branding-patterns&quot;&gt;{{cite web|url=http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|titulo=Typestate Is Dead, Long Live Typestate!|dato=26 di decembro 2012|access-date=28 di decembro 2012|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20121231074718/http://pcwalton.github.com/blog/2012/12/26/typestate-is-dead/|arkiva-dato=31 di decembro 2012}}&lt;/ref&gt;

La stilo dil objeto-sistemo chanjesis konsiderinde en la versioni 0.2, 0.3 e 0.4 di Rust. La versiono 0.2 introduktis klasi unesmafoye, e la versiono 0.3 adjuntis nombro de traiti inkluzante destruktanti e polimorfismo per uzado di interfacii. En Rust 0.4, ''traiti'' adjuntesis kom moyeno por provizar heredo; la interfacii unigesis kun la ''traiti'' e eliminesis kom aparta traito. Anke la klasi eliminesis, remplasita per kombino di la realigi e strukturala tipi.

== Grafika interfacii (GUI) ==
Rust permisas la kreado di grafika interfacii per la nativa API di la gastiganta platformo, to danke ke ol havas traiti di basa-nivela linguo. Tamen, ca developo-voyo povas generar dificultesi en projeti qui postulas la admito di plura platformi.&lt;ref name=&quot;rust gui&quot; /&gt;

Nuntempe existas plura developi por krear GUI en Rust; kelki permisas la kreado dil interfacio kun Electron o per uzado di HTML; kelka altra provizas nativa biblioteki por la linguo, ma li ankore esas en nematura developo-stadio. Fine esas la projeti qui ligas sat konocata biblioteki kun plu granda matureso en sua developo, quale [[GTK]] o [[Qt (biblioteko)|Qt]], qui permisas [[multiplatforma]] developi.&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot; /&gt; Kelka populara projeti esas la sequanta:

=== gtk-rs ===
[[Arkivo:Gtk3-widget-factory-3.16.0.png|eta|Exemplo di interfacio kun GTK]]
Ol esas realigo dil biblioteki di [[GTK]] por uzo kun la linguo Rust. Por to, ol kreas funcioni di Rust superpozita a la funcioni dil biblioteki di [[GTK]] en C, uzante la Foreign Function Interface quan Rust ofras.

=== conrod ===
Basa-nivela biblioteko qua uzas OpenGL o Vulkan.

== Projeti ==

=== Navigilo ===
Skribesas en Rust navigilo e plura relatanta komponenti, qui inkluzas:

* Firefox
** [[Servo (programaro)|Servo]]: paralela navigilo-motoro di Mozilla developita en kunlaboro kun Samsung
** Quantum: projeto, kompozita de plura subprojeti, por plibonigar la navigilo-motoro Gecko di Firefox, developita da Mozilla
** [[mozillawiki:Oxidation|Oxidation]]: projeto por integrar kodexo skribita en la programifo-linguo Rust en Gecko e Firefox, impulsita da Mozilla
* Brave
** Brave Shields ([[github:brave/adblock-rust|adblock-rust]]): Nativa anonco-blokilo dil navigilo Brave, qua integras la sintaxo di [[uBlock Origin]] e qua ofras granda performo kompare kun sua antea realigo bazita sur JavaScript, segun lua developisti

=== Operacala sistemi ===
Multa operacala sistemi (OS) e relatanta komponenti skribesas en Rust. De januaro 2019, la operacala sistemi inkluzis: BlogOS, intermezzOS, QuiltOS, Redox, RustOS, Rux, Tefflin e Tock.

* Redox: Mikrokerno
* Stratis: Dosiero-sistemo por [[Fedora (Linux-distributo)|Fedora]] e RHEL 8.

==== Rust por Linux ====
{{Precipua artiklo|Rust por Linux}} De sua versiono 6.1, la [[Linux-kerno|kerno di Linux]] integras Rust kom duesma programifo-linguo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|titulo=Linux 6.1: Rust to hit mainline kernel|arkiva-url=https://web.archive.org/web/20221012065118/https://www.theregister.com/2022/10/05/rust_kernel_pull_request_pulled/|arkiva-dato=12 di oktobro 2022}}&lt;/ref&gt;

=== Altra ===

* [[github:eza-community/eza|eza]] — moderna remplaso por ls.
* Microsoft Azure IoT Edge: platformo uzata por exekutigar servadi di Azure ed artifical inteligenteso en IoT-aparati havas komponenti realigita en Rust
* [[OpenDNS]]: uzata en du de sua komponenti
* [[Tor (anonimeso-reto)|Tor]]: anonimeso-reto, originale skribita en C, experimentas pri la migrado a Rust kun Arti pro sua sekureso-traiti&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.torproject.org/announcing-arti/|titulo=Announcing Arti, a pure-Rust Tor implementation}}&lt;/ref&gt;
* TiKV: distributita klefo-valoro datumbazo unesme developita da PingCAP, nun membro-projeto di Cloud Native Computing Foundation
* Xi: texto-redaktilo da Raph Levien, uzata interne dil operacala sistemo Fuchsia.
* Deno: sekura exekuto-tempo por JavaScript e TypeScript kreita kun V8, Rust e Tokio
* Linkerd 2.x: &quot;servo-mesho&quot;-instrumento por la surveyado di mikroservadi esas skribita grande en Rust.
* TerminusDB — desegno e dispono dil datumo-strukturo
* [[Discord]]: chat-servo direcionita a luderi qua uzas Rust por parti di sua backend, e anke kliento-flanka video-kodexigo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://discord.com/blog/why-discord-is-switching-from-go-to-rust|titulo=Why Discord is switching from Go to Rust}}&lt;/ref&gt;
* rav1e: experimentala AV1 video-formato kodexilo.
* [https://zed.dev/ Zed]: kodexo-redaktilo skribita de nulo en Rust da la kreeri di [[Atom (programaro)|Atom]].
* [[Mozilla Thunderbird|Thunderbird]]: La kodexo responsiva pri ofrar suporto por Exchange esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.thunderbird.net/2024/04/adventures-in-rust-bringing-exchange-support-to-thunderbird/|titulo=Adventures In Rust: Bringing Exchange Support To Thunderbird}}&lt;/ref&gt;
* [https://www.getzola.org/ Zola]: Motoro por servar statika reto-pagini, quale Hugo. Kontraste kun Hugo, Zola esas skribita en Rust.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://github.com/getzola/zola|titulo=A fast static site generator in a single binary with everything built-in.}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==

* [[Servo (programaro)|Servo]]

== Referi ==
{{listaref|2|refs=&lt;ref name=&quot;rust faq&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = The Rust Project
|dato             = 9 di junio 2016
|reto-pagino      = rust-lang
|url              = http://lambda-the-ultimate.org/node/4009
|linguo           = en
|access-date      = 27 di junio 2019
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20160609195720/https://www.rust-lang.org/faq.html#project
|arkiva-dato      = 9 di junio 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust name reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = kibwen
|titulo           = Internet archaeology: the definitive, end-all source for why Rust is named &quot;Rust&quot;
|dato             = 7 di junio 2014
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/rust/comments/27jvdt/internet_archaeology_the_definitive_endall_source/
|linguo           = en
|access-date      = 17 di septembro 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;future tense&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Brendan Eich
|titulo           = Future Tense
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = slideshare
|url              = https://www.slideshare.net/BrendanEich/future-tense-7782010
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;project servo&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = Project Servo
|dato             = 29 di aprilo 2011
|reto-pagino      = venge
|url              = http://venge.net/graydon/talks/intro-talk-2.pdf
|linguo           = en
|formato          = PDF
|access-date      = 7 di julio 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust progress&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Graydon
|titulo           = Rust progress
|dato             = 2 di oktobro 2010
|reto-pagino      = Graydon's work on Mozilla
|url              = http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|linguo           = en
|access-date      = 30 di oktobro 2010
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20140815054745/http://blog.mozilla.org/graydon/2010/10/02/rust-progress/
|arkiva-dato      = 15 di agosto 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;stage1 rustc&quot;&gt;{{cite mailing list
|familio-nomo     = Hoare
|nomo             = Graydon
|titulo           = rust-dev stage1 rustc builds
|mesajo-listo     = rust-dev
|dato             = 20 di aprilo 2011
|url              = https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 20 di julio 2011
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20110720122600/https://mail.mozilla.org/pipermail/rust-dev/2011-April/000330.html
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;rust release reddit&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = catamorphism
|titulo           = Mozilla and the Rust community release Rust 0.1 (a strongly-typed systems programming language with a focus on memory safety and concurrency)
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = reddit
|url              = https://www.reddit.com/r/programming/comments/opgxd/mozilla_and_the_rust_community_release_rust_01_a/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust releases github&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = rust/RELEASES.md
|dato             = 20 di januaro 2012
|reto-pagino      = github
|url              = https://github.com/rust-lang/rust/blob/master/RELEASES.md
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;announcing rust 1&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Announcing Rust 1.0
|dato             = 15 di mayo 2015
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2015/05/15/Rust-1.0.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust 1 scheduling&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Rust Team
|titulo           = Rust 1.0: Scheduling the trains
|dato             = 12 di decembro 2014
|reto-pagino      = Rust Blog
|url              = https://blog.rust-lang.org/2014/12/12/1.0-Timeline.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate&quot;&gt;{{cite journal
|familio-nomo1    = Strom
|nomo1            = Robert E.
|familio-nomo2    = Yemini
|nomo2            = Shaula
|titulo           = Typestate: A Programming Language Concept for Enhancing Software Reliability
|dato             = 1986
|url              = http://www.cs.cmu.edu/~aldrich/papers/classic/tse12-typestate.pdf
|editerio         = IEEE Transactions on Software Engineering
|issn             = 0098-5589
|access-date      = 14 di novembro 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;typestate is dead&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = pcwalton
|titulo           = Typestate Is Dead, Long Live Typestate!
|dato             = 26 di decembro 2012
|reto-pagino      = pcwalton
|url              = https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020
|arkiva-dato      = 23 di februaro 2018
|arkiva-url       = https://web.archive.org/web/20180223120322/https://pcwalton.github.io/2012/12/26/typestate-is-dead.html
|deadurl          = yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rise and fall&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Binstock
|nomo             = Andrew
|titulo           = The Rise And Fall of Languages in 2013
|dato             = 7 di januaro 2014
|reto-pagino      = Dr.Dobb's
|url              = https://www.drdobbs.com/jvm/the-rise-and-fall-of-languages-in-2013/240165192
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2015&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = 2015 Developer Survey
|dato             = 2015
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2015
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2016&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2016
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2016#technology-most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2017&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2017
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2017#most-loved-dreaded-and-wanted
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2018&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Developer Survey Results 2018
|dato             = 2018
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2018#technology-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;most loved 2019&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = Most Loved, Dreaded, and Wanted
|dato             = 2019
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://insights.stackoverflow.com/survey/2019#technology-_-most-loved-dreaded-and-wanted-languages
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;developer survey 2020&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = stackoverflow Team
|titulo           = The 2020 Developer Survey results are here!
|dato             = 27 di mayo 2020
|reto-pagino      = stackoverflow
|url              = https://stackoverflow.blog/2020/05/27/2020-stack-overflow-developer-survey-results/
|linguo           = en
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mozilla book&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = Mozilla Team
|titulo           = The Book of Mozilla
|dato             = 2020
|reto-pagino      = mozilla
|url              = https://www.mozilla.org/en-US/book/
|linguo           = en
|cita             = The Beast adopted new raiment and studied the ways of Time and Space and Light and the Flow of energy through the Universe. From its studies, the Beast fashioned new structures from oxidised metal and proclaimed their glories. And the Beast's followers rejoiced, finding renewed purpose in these teachings.
|access-date      = 18 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui&quot;&gt;{{cite web
|autoro           = areweguiyet
|titulo           = Are we GUI Yet?
|dato             = 2020
|reto-pagino      = areweguiyet
|url              = https://www.areweguiyet.com/
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rust gui medium&quot;&gt;{{cite web
|familio-nomo     = Amann
|nomo             = Marco
|titulo           = GUI programming with Rust
|dato             = 7 di februaro 2020
|reto-pagino      = medium
|url              = https://medium.com/digitalfrontiers/gui-programming-with-rust-c71fe4051b1a
|linguo           = en
|access-date      = 19 di septembro 2020}}&lt;/ref&gt;}}

== Extera ligili ==

* [https://www.rust-lang.org Oficala reto-pagino]
* [https://doc.rust-lang.org Oficala dokumentaro]
* [[github:rust-lang/rust|Repozitorio en GitHub]]

{{Autoritato-kontrolo}}
&lt;references /&gt;
[[Kategorio:Projeti pri libera softwaro]]
[[Kategorio:Programifo-lingui]]</text>
      <sha1>hf39j5jjzrpb1bbubi1ebjm61pyd7w9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rust (programming language)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118510</id>
    <redirect title="Rust (programifo-linguo)" />
    <revision>
      <id>1127777</id>
      <timestamp>2026-07-31T18:53:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <comment>Unnotigkeit movis la pagino [[Rust (programming language)]] a [[Rust (Programifo-linguo)]]</comment>
      <origin>1127777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="t4x3xlx4xorr1dg0t2acjfamebp6mq2" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Rust (Programifo-linguo)]]</text>
      <sha1>t4x3xlx4xorr1dg0t2acjfamebp6mq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127835</id>
      <parentid>1127777</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T11:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5504</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Korektis duopla ridirekto a[[Rust (programifo-linguo)]]</comment>
      <origin>1127835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="4fa1idgjz0bzwst8paxuvnxg5ddwp2a" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Rust (programifo-linguo)]]</text>
      <sha1>4fa1idgjz0bzwst8paxuvnxg5ddwp2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rust (Programifo-linguo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118511</id>
    <redirect title="Rust (programifo-linguo)" />
    <revision>
      <id>1127779</id>
      <timestamp>2026-07-31T18:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <comment>Unnotigkeit movis la pagino [[Rust (Programifo-linguo)]] a [[Rust (programifo-linguo)]]</comment>
      <origin>1127779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="4fa1idgjz0bzwst8paxuvnxg5ddwp2a" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Rust (programifo-linguo)]]</text>
      <sha1>4fa1idgjz0bzwst8paxuvnxg5ddwp2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sciadopitys verticillata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118512</id>
    <revision>
      <id>1127784</id>
      <timestamp>2026-07-31T21:06:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''''Sciadopitys verticillata''''', o '''koyamako''',  esas [[koniferi|konifero]] originala ek [[Japonia]].'</comment>
      <origin>1127784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="luiayv4z6zn09rgp63cndhltcj5cp5d" xml:space="preserve">'''''Sciadopitys verticillata''''', o '''koyamako''',  esas [[koniferi|konifero]] originala ek [[Japonia]].</text>
      <sha1>luiayv4z6zn09rgp63cndhltcj5cp5d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127785</id>
      <parentid>1127784</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T21:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="238" sha1="qq34ibi2ozmyn6dafcs30x5rndmcxmh" xml:space="preserve">'''''Sciadopitys verticillata''''', o '''koyamako''',  esas [[koniferi|konifero]] originala ek [[Japonia]].

== Extera ligili ==
* [https://www.conifers.org/sc/Sciadopityaceae.php ''Sciadopitys verticillata'' en &quot;The Gymnosperm Database&quot;]</text>
      <sha1>qq34ibi2ozmyn6dafcs30x5rndmcxmh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127786</id>
      <parentid>1127785</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T21:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="256" sha1="4s568n35gmyh4rk9i12vyduzhoz2w3k" xml:space="preserve">'''''Sciadopitys verticillata''''', o '''koyamako''',  esas [[koniferi|konifero]] originala ek [[Japonia]], ube ol nomesas &quot;.

== Extera ligili ==
* [https://www.conifers.org/sc/Sciadopityaceae.php ''Sciadopitys verticillata'' en &quot;The Gymnosperm Database&quot;]</text>
      <sha1>4s568n35gmyh4rk9i12vyduzhoz2w3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127787</id>
      <parentid>1127786</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T21:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="266" sha1="maq1pk9doiknzs21m23loefqt9rj250" xml:space="preserve">'''''Sciadopitys verticillata''''', o '''koyamako''',  esas [[koniferi|konifero]] originala ek [[Japonia]], ube ol nomesas &quot;kōyamaki&quot;.

== Extera ligili ==
* [https://www.conifers.org/sc/Sciadopityaceae.php ''Sciadopitys verticillata'' en &quot;The Gymnosperm Database&quot;]</text>
      <sha1>maq1pk9doiknzs21m23loefqt9rj250</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127788</id>
      <parentid>1127787</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T21:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1127788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="376" sha1="3cd58ux1hcy71lz25q0t9sjrrbbz56s" xml:space="preserve">'''''Sciadopitys verticillata''''', o '''koyamako''',  esas [[koniferi|konifero]] originala ek [[Japonia]], ube ol nomesas &quot;kōyamaki&quot;. La [[speco]] apartenas al [[genro]] [[sciadopitiso]] ek la [[familio (biologio)|familio]] [[sciadopitiacei]].

== Extera ligili ==
* [https://www.conifers.org/sc/Sciadopityaceae.php ''Sciadopitys verticillata'' en &quot;The Gymnosperm Database&quot;]</text>
      <sha1>3cd58ux1hcy71lz25q0t9sjrrbbz56s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diego Moreira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118513</id>
    <revision>
      <id>1127814</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Diego Moreira | Imajo          = [[Arkivo:Moreira2 asse rcsa 2425.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{BEL}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Liège]], [[Belgia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Diego Moreira''', n. ye la [[6ma di agosto]] [[2004]], esas Belgiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RC Strasbourg Alsace'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Belgia]].  {...'</comment>
      <origin>1127814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="537" sha1="f6emvimnfkn5uyo7a4ku5s3lhax5uxu" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Diego Moreira
| Imajo          = [[Arkivo:Moreira2 asse rcsa 2425.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{BEL}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Liège]], [[Belgia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Diego Moreira''', n. ye la [[6ma di agosto]] [[2004]], esas Belgiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RC Strasbourg Alsace'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Belgia]].

{{DEFAULTSORT:Moreira, Diego}}
[[Kategorio:Belgiana futbalisti]]</text>
      <sha1>f6emvimnfkn5uyo7a4ku5s3lhax5uxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Denil Castillo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118514</id>
    <revision>
      <id>1127815</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Denil Castillo | Imajo          = [[Arkivo:Denil Castillo Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-91.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ECU}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = kantono Eloy Alfaro, [[Equador]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Denil Castillo''', n. ye la [[24ma di marto]] [[2004]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''FC Midtjylland'' e por la nac...'</comment>
      <origin>1127815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="580" sha1="ryoydtfw63qtiqobl0i7s1ca0wyy60u" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Denil Castillo
| Imajo          = [[Arkivo:Denil Castillo Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-91.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ECU}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = kantono Eloy Alfaro, [[Equador]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Denil Castillo''', n. ye la [[24ma di marto]] [[2004]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''FC Midtjylland'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Equador]].

{{DEFAULTSORT:Castillo, Denil}}
[[Kategorio:Equadorana futbalisti]]</text>
      <sha1>ryoydtfw63qtiqobl0i7s1ca0wyy60u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joel Ordóñez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118515</id>
    <revision>
      <id>1127816</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Joel Ordóñez | Imajo          = [[Arkivo:Joel Ordonez Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-154 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ECU}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Guayaquil]], [[Equador]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Joel Ordóñez''', n. ye la [[21ma di aprilo]] [[2004]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Club Brugge KV'' e por la...'</comment>
      <origin>1127816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="582" sha1="rlznd0nu5w7s58san5bnhue8qzpl2gq" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Joel Ordóñez
| Imajo          = [[Arkivo:Joel Ordonez Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-154 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ECU}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Guayaquil]], [[Equador]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Joel Ordóñez''', n. ye la [[21ma di aprilo]] [[2004]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Club Brugge KV'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Equador]].

{{DEFAULTSORT:Ordonez, Joel}}
[[Kategorio:Equadorana futbalisti]]</text>
      <sha1>rlznd0nu5w7s58san5bnhue8qzpl2gq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yaimar Medina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118516</id>
    <revision>
      <id>1127817</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Yaimar Medina | Imajo          = [[Arkivo:Yaimar Medina Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-36 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ECU}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = kantono Eloy Alfaro, [[Equador]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Yaimar Medina''', n. ye la [[5ma di novembro]] [[2004]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''K.R.C. Genk'' e por...'</comment>
      <origin>1127817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="585" sha1="84ujt034jfs2bw3tnmfne59e6ng1e8e" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Yaimar Medina
| Imajo          = [[Arkivo:Yaimar Medina Cote D'Ivoire v Ecuador 14 June 2026-36 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ECU}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = kantono Eloy Alfaro, [[Equador]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Yaimar Medina''', n. ye la [[5ma di novembro]] [[2004]], esas Equadorana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''K.R.C. Genk'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Equador]].

{{DEFAULTSORT:Medina, Yaimar}}
[[Kategorio:Equadorana futbalisti]]</text>
      <sha1>84ujt034jfs2bw3tnmfne59e6ng1e8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robin Risser</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118517</id>
    <revision>
      <id>1127818</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:47:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Robin Risser | Imajo          = [[Arkivo:Robin Risser France v Senegal 16 June 2026-403 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{FRA}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Colmar, [[Francia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Robin Risser''', n. ye la [[2ma di decembro]] [[2004]], esas Franciana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RC Lens'' e por la nacionala futbal-esquado...'</comment>
      <origin>1127818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="556" sha1="0lcseck9ssc6g5td1k779vpkldsu5sq" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Robin Risser
| Imajo          = [[Arkivo:Robin Risser France v Senegal 16 June 2026-403 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{FRA}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Colmar, [[Francia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Robin Risser''', n. ye la [[2ma di decembro]] [[2004]], esas Franciana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RC Lens'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Francia]].

{{DEFAULTSORT:Risser, Robin}}
[[Kategorio:Franciana futbalisti]]</text>
      <sha1>0lcseck9ssc6g5td1k779vpkldsu5sq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pablo Martín Páez Gavira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118518</id>
    <revision>
      <id>1127819</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:48:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Pablo Martín Páez Gavira | Imajo          = [[Arkivo:Gavi Argentina v Spain 19 July 2026-013.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ESP}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Los Palacios y Villafranca, [[Hispania]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Pablo Martín Páez Gavira''', n. ye la [[5ma di agosto]] [[2004]], esas Hispaniana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''FC Barcelo...'</comment>
      <origin>1127819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="599" sha1="mgkyhvyscpcbkzgwt0313os2479lzyz" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Pablo Martín Páez Gavira
| Imajo          = [[Arkivo:Gavi Argentina v Spain 19 July 2026-013.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{ESP}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Los Palacios y Villafranca, [[Hispania]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Pablo Martín Páez Gavira''', n. ye la [[5ma di agosto]] [[2004]], esas Hispaniana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''[[FC Barcelona|Barcelona]]'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Hispania]].

{{DEFAULTSORT:Gavi}}
[[Kategorio:Hispaniana futbalisti]]</text>
      <sha1>mgkyhvyscpcbkzgwt0313os2479lzyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nathan Saliba</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118519</id>
    <revision>
      <id>1127820</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Nathan Saliba | Imajo          = [[Arkivo:Nathan Saliba Canada v Qatar 18 June 2026-208 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{CAN}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Longueuil, [[Kebekia]], [[Francia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Nathan Saliba''', n. ye la [[7ma di februaro]] [[2004]], esas Kanadana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RSC Anderlecht'' e por la n...'</comment>
      <origin>1127820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="578" sha1="r64fv8r5njmjta5sglhp15zhwgpb0es" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Nathan Saliba
| Imajo          = [[Arkivo:Nathan Saliba Canada v Qatar 18 June 2026-208 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{CAN}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Longueuil, [[Kebekia]], [[Francia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Nathan Saliba''', n. ye la [[7ma di februaro]] [[2004]], esas Kanadana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RSC Anderlecht'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Kanada]].

{{DEFAULTSORT:Saliba, Nathan}}
[[Kategorio:Kanadana futbalisti]]</text>
      <sha1>r64fv8r5njmjta5sglhp15zhwgpb0es</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mateo Chávez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118520</id>
    <revision>
      <id>1127821</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Mateo Chávez | Imajo          = [[Arkivo:Mateo Chávez.png|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{MEX}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = San Pedro Garza García, [[Mexikia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Mateo Chávez''', n. ye la [[12ma di mayo]] [[2004]], esas Mexikiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''AZ Alkmaar'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Mexikia]].  {{DEFA...'</comment>
      <origin>1127821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="532" sha1="3cgohff2pq19082qagwhvte4y29uxym" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Mateo Chávez
| Imajo          = [[Arkivo:Mateo Chávez.png|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{MEX}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = San Pedro Garza García, [[Mexikia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Mateo Chávez''', n. ye la [[12ma di mayo]] [[2004]], esas Mexikiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''AZ Alkmaar'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Mexikia]].

{{DEFAULTSORT:Chavez, Mateo}}
[[Kategorio:Mexikiana futbalisti]]</text>
      <sha1>3cgohff2pq19082qagwhvte4y29uxym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andreas Schjelderup</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118521</id>
    <revision>
      <id>1127822</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Andreas Schjelderup | Imajo          = [[Arkivo:Andreas Schjelderup France v Norway 26 June 26-111 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{NOR}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Bodø, [[Norvegia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Andreas Schjelderup''', n. ye la [[1ma di junio]] [[2004]], esas Norvegiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''[[S.L. Benfica|Benfica]]''...'</comment>
      <origin>1127822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="598" sha1="gt9y07i3srbvf3m0uzhn3c3u9li8avm" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Andreas Schjelderup
| Imajo          = [[Arkivo:Andreas Schjelderup France v Norway 26 June 26-111 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{NOR}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Bodø, [[Norvegia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Andreas Schjelderup''', n. ye la [[1ma di junio]] [[2004]], esas Norvegiana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''[[S.L. Benfica|Benfica]]'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Norvegia]].

{{DEFAULTSORT:Schjelderup, Andreas}}
[[Kategorio:Norvegiana futbalisti]]</text>
      <sha1>gt9y07i3srbvf3m0uzhn3c3u9li8avm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Julio César Enciso Espínola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118522</id>
    <revision>
      <id>1127823</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Julio César Enciso Espínola | Imajo          = [[Arkivo:Enciso 2022 2.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{PRY}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Caaguazú, [[Paraguay]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Julio César Enciso Espínola''', n. ye la [[23ma di januaro]] [[2004]], esas Paraguayana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RC Strasbourg Alsace'' e por la nacionala futb...'</comment>
      <origin>1127823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="569" sha1="j1duumjqcum4t0i3mcz1zf1kxmllmp9" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Julio César Enciso Espínola
| Imajo          = [[Arkivo:Enciso 2022 2.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{PRY}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Caaguazú, [[Paraguay]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Julio César Enciso Espínola''', n. ye la [[23ma di januaro]] [[2004]], esas Paraguayana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''RC Strasbourg Alsace'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Paraguay]].

{{DEFAULTSORT:Enciso, Julio}}
[[Kategorio:Paraguayana futbalisti]]</text>
      <sha1>j1duumjqcum4t0i3mcz1zf1kxmllmp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>João Pedro Gonçalves Neves</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118523</id>
    <revision>
      <id>1127824</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = João Pedro Gonçalves Neves | Imajo          = [[Arkivo:Joao Neves Croatia v Portugal 2 July 2026-102.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{PRT}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Tavira, [[Portugal]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''João Pedro Gonçalves Neves''', n. ye la [[27ma di septembro]] [[2004]], esas Portugalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Paris Saint-Ger...'</comment>
      <origin>1127824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="622" sha1="cbb6gh4i82teg22zrqx44v0b52q7932" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = João Pedro Gonçalves Neves
| Imajo          = [[Arkivo:Joao Neves Croatia v Portugal 2 July 2026-102.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{PRT}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Tavira, [[Portugal]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''João Pedro Gonçalves Neves''', n. ye la [[27ma di septembro]] [[2004]], esas Portugalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Portugal]].

{{DEFAULTSORT:Neves, Joao}}
[[Kategorio:Portugalana futbalisti]]</text>
      <sha1>cbb6gh4i82teg22zrqx44v0b52q7932</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antoine Alpha Mendy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118524</id>
    <revision>
      <id>1127825</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Antoine Alpha Mendy | Imajo          = [[Arkivo:Antoine Mendy France v Senegal 16 June 2026-228 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{SEN}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Marseille]], [[Francia]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Antoine Alpha Mendy''', n. ye la [[27ma di mayo]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''OGC Nice'' e por la nac...'</comment>
      <origin>1127825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="579" sha1="fspelxgzex1mria6v8zn1jggdiip1eh" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Antoine Alpha Mendy
| Imajo          = [[Arkivo:Antoine Mendy France v Senegal 16 June 2026-228 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{SEN}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Marseille]], [[Francia]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Antoine Alpha Mendy''', n. ye la [[27ma di mayo]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''OGC Nice'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Senegal]].

{{DEFAULTSORT:Mendy, Antoine}}
[[Kategorio:Senegalana futbalisti]]</text>
      <sha1>fspelxgzex1mria6v8zn1jggdiip1eh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>El Hadji Malick Diouf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118525</id>
    <revision>
      <id>1127826</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = El Hadji Malick Diouf | Imajo          = [[Arkivo:El Hadji Malick Diouf France v Senegal 16 June 2026-384 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{SEN}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Dakar]], [[Senegal]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''El Hadji Malick Diouf''', n. ye la [[28ma di decembro]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''West Ham Un...'</comment>
      <origin>1127826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="611" sha1="39osvfl0djugaf68quv4jkw6omwsmap" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = El Hadji Malick Diouf
| Imajo          = [[Arkivo:El Hadji Malick Diouf France v Senegal 16 June 2026-384 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{SEN}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Dakar]], [[Senegal]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''El Hadji Malick Diouf''', n. ye la [[28ma di decembro]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''West Ham United F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Senegal]].

{{DEFAULTSORT:Diouf, El Hadji Malick}}
[[Kategorio:Senegalana futbalisti]]</text>
      <sha1>39osvfl0djugaf68quv4jkw6omwsmap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Habib Diarra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118526</id>
    <revision>
      <id>1127827</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Habib Diarra | Imajo          = [[Arkivo:Diarra asse rcsa 2425.jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{SEN}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Guédiawaye, [[Senegal]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Habib Diarra''', n. ye la [[3ma di januaro]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Sunderland A.F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Senegal]].  {{...'</comment>
      <origin>1127827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="537" sha1="1hn7s5qoz0hm32gefssabnqqzhkseyv" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Habib Diarra
| Imajo          = [[Arkivo:Diarra asse rcsa 2425.jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{SEN}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Guédiawaye, [[Senegal]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Habib Diarra''', n. ye la [[3ma di januaro]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Sunderland A.F.C.'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Senegal]].

{{DEFAULTSORT:Diarra, Habib}}
[[Kategorio:Senegalana futbalisti]]</text>
      <sha1>1hn7s5qoz0hm32gefssabnqqzhkseyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lamine Camara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118527</id>
    <revision>
      <id>1127828</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:50:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Lamine Camara | Imajo          = [[Arkivo:Lamine Camara France v Senegal 16 June 2026-239 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{SEN}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = Diouloulou, [[Senegal]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Lamine Camara''', n. ye la [[1ma di januaro]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''AS Monaco'' e por la nacionala futba...'</comment>
      <origin>1127828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="567" sha1="ja4a48kdkvtrnffhurvp7cf6a1obw77" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Lamine Camara
| Imajo          = [[Arkivo:Lamine Camara France v Senegal 16 June 2026-239 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{SEN}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = Diouloulou, [[Senegal]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Lamine Camara''', n. ye la [[1ma di januaro]] [[2004]], esas Senegalana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''AS Monaco'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Senegal]].

{{DEFAULTSORT:Camara, Lamine}}
[[Kategorio:Senegalana futbalisti]]</text>
      <sha1>ja4a48kdkvtrnffhurvp7cf6a1obw77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alex Freeman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118528</id>
    <revision>
      <id>1127829</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Alex Freeman | Imajo          = [[Arkivo:Alex Freeman Australia v USA 19 June 2026-205 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{USA}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Usa]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Alex Freeman''', n. ye la [[9ma di agosto]] [[2004]], esas Usana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Villarreal CF'' e por la nacional...'</comment>
      <origin>1127829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="564" sha1="ltu662hwgvdzihvb43xu04b7ygd6rk6" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Alex Freeman
| Imajo          = [[Arkivo:Alex Freeman Australia v USA 19 June 2026-205 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{USA}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Usa]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Alex Freeman''', n. ye la [[9ma di agosto]] [[2004]], esas Usana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Villarreal CF'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Usa]].

{{DEFAULTSORT:Freeman, Alex}}
[[Kategorio:Usana futbalisti]]</text>
      <sha1>ltu662hwgvdzihvb43xu04b7ygd6rk6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1127831</id>
      <parentid>1127829</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:59:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>+texto</comment>
      <origin>1127831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="612" sha1="61474yc7bpbo0y9lwi40qycyhxwatlv" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Alex Freeman
| Imajo          = [[Arkivo:Alex Freeman Australia v USA 19 June 2026-205 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{USA}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Usa]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Alexander Michael Freeman''', n. ye la [[9ma di agosto]] [[2004]], esas Usana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por [[Hispania|Hispana]] futbalo-klubo ''Villarreal CF'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Usa]].

{{DEFAULTSORT:Freeman, Alex}}
[[Kategorio:Usana futbalisti]]</text>
      <sha1>61474yc7bpbo0y9lwi40qycyhxwatlv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Christopher Keith Brady</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118529</id>
    <revision>
      <id>1127830</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo           = Christopher Keith Brady | Imajo          = [[Arkivo:Chris Brady Australia v USA 19 June 2026-44 (cropped).jpg|180px]] | Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{USA}} | Naskodio       =  | Nask-urbo      = [[Naperville, Illinois]], [[Usa]] | Mort-dio       =  | Mort-urbo      =  }} '''Christopher Keith Brady''', n. ye la [[3ma di marto]] [[2004]], esas Usana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chicago Fire FC''...'</comment>
      <origin>1127830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="qexuxqy0fsimz7pjnaegw5izk1ebyoq" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo           = Christopher Keith Brady
| Imajo          = [[Arkivo:Chris Brady Australia v USA 19 June 2026-44 (cropped).jpg|180px]]
| Profesiono     = [[Futbalo|Futbalisto]]
| Shablono_lando = {{USA}}
| Naskodio       = 
| Nask-urbo      = [[Naperville, Illinois]], [[Usa]]
| Mort-dio       = 
| Mort-urbo      = 
}}
'''Christopher Keith Brady''', n. ye la [[3ma di marto]] [[2004]], esas Usana [[futbalo|futbalisto]]. Nun, ilu ludas por ''Chicago Fire FC'' e por la nacionala futbal-esquado di [[Usa]].

{{DEFAULTSORT:Brady, Chris}}
[[Kategorio:Usana futbalisti]]</text>
      <sha1>qexuxqy0fsimz7pjnaegw5izk1ebyoq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pavlovo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118530</id>
    <revision>
      <id>1127833</id>
      <timestamp>2026-08-01T09:41:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Urbi | nomo=Pavlovo | Blazono= | Flago= | Mapo= | Imajo= | TextodilImajo= | Shablono_lando= {{RUS}} | Regiono= [[Chevolga federala regiono]] | Urbestro= | Latitudo= 55° 58' N | Longitudo= 43° 05' E | Altitudo= | Surfaco= | Habitanti= | Yaro= | Denseso di habitantaro= | Horala_zono=+ 3 (UTC+3) | Reto= }} '''Pavlovo''' (en [[Rusiana linguo]] ''Павлово'') esas [[urbo]] en [[provinco Nijni Novgorod]], [[Rusia]].  L'urbo jacas che la dextra rivo di rivero [[Oka]]...'</comment>
      <origin>1127833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="715" sha1="blkj4md3vg3b54hk2m73rmgt0yvl3hu" xml:space="preserve">{{Urbi
| nomo=Pavlovo
| Blazono=
| Flago=
| Mapo=
| Imajo=
| TextodilImajo=
| Shablono_lando= {{RUS}}
| Regiono= [[Chevolga federala regiono]]
| Urbestro=
| Latitudo= 55° 58' N
| Longitudo= 43° 05' E
| Altitudo=
| Surfaco=
| Habitanti=
| Yaro=
| Denseso di habitantaro=
| Horala_zono=+ 3 (UTC+3)
| Reto=
}}
'''Pavlovo''' (en [[Rusiana linguo]] ''Павлово'') esas [[urbo]] en [[provinco Nijni Novgorod]], [[Rusia]].

L'urbo jacas che la dextra rivo di rivero [[Oka]] (Ока).

En l'urbo esas fervoyo staciono ''Metallist'' (Металлист).

== Famoza personi ==
* [[Aleksei Favorski]]

== Referi ==
{{reflist}}

{{Urbi di provinco Nijni Novgorod}}

[[Kategorio:Urbi en provinco Nijni Novgorod|Pavlovo]]</text>
      <sha1>blkj4md3vg3b54hk2m73rmgt0yvl3hu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Serebro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118531</id>
    <revision>
      <id>1127834</id>
      <timestamp>2026-08-01T10:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Unnotigkeit</username>
        <id>47057</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:ESC 2007 Russia - Serebro - Song No 1.jpg|thumb|right|250px|Serebro]] '''Serebro''' (en [[Rusiana linguo]] ''Серебро'') esis tre famoza muzikala grupo de [[Rusia]], fondita da produktisto [[Maksim Fadeev]]. La grupo fondesis en [[2006]] e cesis en [[2019]].  La originala kompozo konsistis ek Elena Temnikova, Olga Seryabkina e Marina Lizorkina. En [[2009]] Marina Lizorkina livis la grupo, e Anastasia Karpova remplasis el. En [[2014]] Elena Temnikova anke...'</comment>
      <origin>1127834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="789" sha1="5dxeobg5z86kammez47627cgbhil7c5" xml:space="preserve">[[Arkivo:ESC 2007 Russia - Serebro - Song No 1.jpg|thumb|right|250px|Serebro]]
'''Serebro''' (en [[Rusiana linguo]] ''Серебро'') esis tre famoza muzikala grupo de [[Rusia]], fondita da produktisto [[Maksim Fadeev]]. La grupo fondesis en [[2006]] e cesis en [[2019]].

La originala kompozo konsistis ek Elena Temnikova, Olga Seryabkina e Marina Lizorkina. En [[2009]] Marina Lizorkina livis la grupo, e Anastasia Karpova remplasis el. En [[2014]] Elena Temnikova anke livis.

== Euroviziono ==
En [[2007]] Serebro reprezentis [[Rusia]] en la Eurovision-konkurso en [[Helsinki]] kun la kansono ''Song #1'' e atingis la 3ma plaso.

== Diskografio ==
* OpiumRoz (2009)
* Mama Lover (2012)
* 925 (2016)

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Muziko]]
[[Kategorio:Rusiana muzikala grupi]]</text>
      <sha1>5dxeobg5z86kammez47627cgbhil7c5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uzanto Debato:Unnotigkeit</title>
    <ns>3</ns>
    <id>118532</id>
    <revision>
      <id>1127836</id>
      <timestamp>2026-08-01T11:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>110</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Bonveno}} Amikale, ~~~~'</comment>
      <origin>1127836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="4nam56o3jox4nbcuiyadhckv5ov0973" xml:space="preserve">{{Bonveno}}
Amikale, [[Uzanto:Joao Xavier|Joao Xavier]] ([[Uzanto Debato:Joao Xavier|diskuto]]) 11:57, 1 di agosto. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4nam56o3jox4nbcuiyadhckv5ov0973</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>