Wikipedio iowiki https://io.wikipedia.org/wiki/Frontispico MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Specala Debato Uzanto Uzanto Debato Wikipedio Wikipedio Debato Arkivo Arkivo Debato MediaWiki MediaWiki Debato Shablono Shablono Debato Helpo Helpo Debato Kategorio Kategorio Debato TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 856 1130336 1088519 2026-08-21T03:18:31Z Mistico Dois 28402 1130336 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} La [[yaro]] '''1926''' (MCMXXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[venerdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 926ma yaro di la duesma yarmilo, la 26ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 7ma yaro di la [[yari 1920a]]. == Eventi == === [[Europa]] === * [[3ma di januaro]] - [[Theodoros Pangalos]] divenas diktatoro di [[Grekia]]. * [[26ma di januaro]] - Skota injenioro [[John Logie Baird]] prizentas “televizoro” ([[televiziono]]) en Soho. * [[4ma di aprilo]] - Greka diktatoro [[Theodoros Pangalos]] elektesas prezidanto. * [[12ma di mayo]] - [[Umberto Nobile]] flugas super [[Norda Polo]]. * [[28ma di mayo]] - [[Manuel Gomes da Costa]] komandas [[stato-stroko]] en [[Portugal]] e establisas [[diktatoreso]]. * [[4ma di junio]] - [[Ignacy Mościcki]] divenas prezidanto di [[Polonia]]. * [[6ma di agosto]] - [[Gertrude Ederle]] divenas l'unesma muliero a natar tra l'[[Angla Kanalo]]. * [[22ma di agosto]] - En Grekia, [[Georgios Kondylis]] ekpulsas Theodoros Pangalos de la povo. * [[8ma di septembro]] - [[Republiko di Weimar|Germania]] divenas membro di [[Ligo di la nacioni]]. * [[9ma di septembro]] - Statala radio di [[Finlando]], [[Yleisradio]] ([[YLE]]) komencas brodkastar. * [[11ma di septembro]] - [[Hispania]] abandonas la Ligo di la Nacioni. * 11ma di septembro - Falias atento dal [[anarkiismo|anarkiisto]] Gino Lucetti por ocidar [[Benito Mussolini]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://libcom.org/history/1926-attempted-assassination-mussolini|titulo= 1926: The attempted assassination of Mussolini in Rome|editero=libcom.org|vidita ye=23ma di septembro 2017}}</ref> * [[2ma di oktobro]] - [[Józef Piłsudski]] divenas chefministro di [[Polonia]]. * [[8ma di novembro]] - [[Tifono]] frapas insulo [[Luzon]] en [[Filipini]], e produktas 175 morti. * [[18ma di decembro]] - [[Turkia]] adoptas [[Gregoriala kalendario]]. === [[Azia]] === * [[8ma di januaro]] - [[Abdul-Aziz ibn Saud]] kronizesas rejulo di [[Hejaz]]. * [[23ma di mayo]] - [[Libano]] adoptas lua unesma [[konstituco]]. * En [[Japonia]] finas [[Taisho-ero]] (depos [[1912]]). === [[Nord-Amerika]] === * [[16ma di marto]] - [[Robert H. Goddard]] lansas l'unesma [[fuzeo]] per liquida fuelo en [[Auburn, Massachusetts]]. * [[16ma di aprilo]] - Unesma libro-societo, ''Book of the Month'' ("La [[Libro]] dil Monato") komencas en Usa. === [[Central Amerika]] === * [[14ma di marto]] - Pos [[stato-stroko]], generalo [[Emiliano Chamorro Vargas]] divenas prezidanto di [[Nikaragua]]. * [[Panama]] ed [[Usa]] paktas pri defenso di [[Panama-kanalo]]. === [[Sud-Amerika]] === * [[7ma di agosto]] - [[Miguel Abadía Méndez]] divenas prezidanto di [[Kolumbia]]. Ilu konkluzos pakti pri frontieri kun [[Brazilia]], [[Peru]] e [[Nikaragua]]. == Naski == [[Arkivo:Georges_Lautner_Cannes_2011.jpg|thumb|130px|[[Georges Lautner]]]] * [[1ma di januaro]] - [[Georges Lautner]], Franca filmifisto (m. 2013) * [[6ma di januaro]] - [[Kim Dae-jung]], prezidanto di Sud-Korea e Nobel-laureato pri paco (m. 2009) * [[7ma di januaro]] - [[Kim Jong-pil]], chefministro di Sud-Korea (m. 2018) * [[10ma di januaro]] - [[Júlio Pomar]], Portugalana piktisto (m. 2018) * [[11ma di januaro]] - [[Ahmad Fuad Mohieddin]], chefministro di Egiptia (m. 1984) * [[27ma di januaro]] - [[Ingrid Thulin]], Sueda aktorino (m. 2004) * [[29ma di januaro]] - [[Abdus Salam]], Pakistanana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1996) * [[2ma di februaro]] - [[Valéry Giscard d'Estaing]], prezidanto di Francia (m. 2020) * [[7ma di februaro]] - [[Mark Yevgenyevich Taimanov|Mark Taimanov]], Rusa shakoludisto (m. 2016) * [[8ma di februaro]] - [[Neal Cassady]], Usana skriptisto (m. 1968) * [[9ma di februaro]] - [[Garret FitzGerald]], ''Taoiseach'' (chefministro) di Republiko Irlando (m. 2011) * [[11ma di februaro]] - [[Paul Bocuse]], Franca chef-koquisto (m. 2018) * [[11ma di februaro]] - Rejulo [[Farouk la 1ma di Egiptia]] (m. 1965) * 11ma di februaro - [[Leslie Nielsen]], Kanadana-Usana komediisto (m. 2010) * [[18ma di februaro]] - [[Abdelsalam al-Majali]], chefministro di Jordania (m. 2023) * [[20ma di februaro]] - [[Richard Matheson]], Usana skriptisto por cinemo (m. 2013) * 20ma di februaro - [[Vitali Ivanovich Vorotnikov|Vitali Vorotnikov]], Rusa-Sovietiana politikisto (m. 2012) * [[27ma di februaro]] - [[David Hunter Hubel]], Kanadana-Usana ciencisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o medicino (m. 2013) [[Arkivo:2010-08 Andrzej Wajda 1.jpg|thumb|130px|[[Andrzej Wajda]]]] * [[6ma di marto]] - [[Andrzej Wajda]], Polona filmifisto (m. 2016) * [[8ma di marto]] - [[Francisco Rabal]], Hispan aktoro (m. 2001) * [[10ma di marto]] - [[Jambin Batmönh]], prezidanto e chefministro di Mongolia (m. 1997) * [[13ma di marto]] - [[Carlos Roberto Reina]], prezidanto di Honduras (m. 2003) * [[14ma di marto]] - [[Carlos Heitor Cony]], Braziliana jurnalisto e skriptisto (m. 2018) * [[16ma di marto]] - [[Jerry Lewis]], Usana komediisto e cinem-aktoro (m. 2017) * [[17ma di marto]] - [[Siegfried Lenz]], Germana novelisto (m. 2014) * [[23ma di marto]] - [[Berta Loran]], Polona-Braziliana aktorino (m. 2025) [[Arkivo:Dario Fo in Venice Film Festival 02.jpg|thumb|130px|[[Dario Fo]]]] * [[24ma di marto]] - [[Dario Fo]], Italiana dramatifisto ed aktoro, Nobel-laureato pri literaturo (m. 2016)<ref>{{Extera ligilo|titulo= Dario Fo, vencedor do Nobel de Literatura em 1997, morre aos 90 anos|url=http://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2016/10/italiano-dario-fo-vencedor-do-nobel-de-literatura-1997-morre-aos-90-anos.html|editero=G1.com|publikigita ye=13ma di oktobro 2016 |vidita ye=14ma di oktobro 2016|idiomo= {{pt}}}}</ref> * [[2ma di aprilo]] - [[Jack Brabham]], Australian automobilisto (m. 2014) * 2ma di aprilo - [[Edgar Hilsenrath]], Germana skriptisto (m. 2018) * [[3ma di aprilo]] - [[Gus Grissom]], Usan astronauto (m. 1967) * [[5ma di aprilo]] - [[Roger Corman]], Usana rejisisto e film-produktisto (m. 2024) * [[6ma di aprilo]] - [[Randy Weston]], Usana muzikisto e kompozisto (m. 2018) * [[14ma di aprilo]] - [[Leopoldo Calvo-Sotelo]], chefministro di Hispania (m. 2008) * [[21ma di aprilo]] - Rejino [[Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio]] (m. 2022) * [[24ma di aprilo]] - [[Thorbjörn Fälldin]], chefministro di Suedia (m. 2016) * [[28ma di aprilo]] - [[Harper Lee]], Usana skriptisto (m. 2016) [[Arkivo:David Attenborough.jpg|thumb|130px|[[David Attenborough]]]] * [[8ma di mayo]] - [[David Attenborough]], Britaniana naturalisto<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/42130/Sir-David-Attenborough |titulo=Sir David Attenborough (English broadcaster and author)|publikigo=Encyclopædia Britannica |vidita ye=26ma di agosto 2014}}</ref> * 8ma di mayo - [[Don Rickles]], Usana komediisto (m. 2017) * [[10ma di mayo]] - [[Hugo Banzer Suárez]], prezidanto di Bolivia (m. 2002) * [[26ma di mayo]] - [[Miles Davis]], Usana jazo-muzikisto (m. 1991) * [[29ma di mayo]] - [[Abdoulaye Wade]], prezidanto di Senegal<ref>[https://books.google.com/books?id=5VO4AwAAQBAJ&pg=PA456&dq=Abdoulaye+Wade+1926&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiWoojKzpvUAhXK2SwKHXIXC90Q6AEIPzAG#v=onepage&q=Abdoulaye%20Wade%201926&f=false ''Profiles of People in Power: The World's Government Leaders''], pagino 456.</ref> [[Arkivo:Gentlemen Prefer Blondes Movie Trailer Screenshot (35).jpg|thumb|130px|[[Marilyn Monroe]]]] * [[1ma di junio]] - [[Marilyn Monroe]], Usan aktorino (m. 1962)<ref>{{Extera ligilo |titulo=1962: Marilyn Monroe found dead|editero=BBC |idiomo={{en}}|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/5/newsid_2657000/2657289.stm|vidita ye=20ma di julio 2016}}</ref> * [[3ma di junio]] - [[Allen Ginsberg]], Usana poeto (m. 1997) * [[6ma di junio]] - [[Erdal İnönü]], chefministro di Turkia (m. 2007) * [[15ma di junio]] - [[Shigeru Kayano]], Japoniana politikisto, de etnio Ainu (m. 2006) * [[16ma di junio]] - [[Efraín Ríos Montt]], prezidanto di Guatemala (m. 2018) * [[22ma di junio]] - [[Rachid Solh]], chefministro di Libano (m. 2014) * [[26ma di junio]] - [[Taisto Sinisalo]], Finlandana politikisto (m. 2002) * [[28ma di junio]] - [[Mel Brooks]], Usana komediisto * [[29ma di junio]] - [[Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah]], emiro di Kuwait (m. 2006) [[Arkivo:Paul Berg HD2008 t55 long view.JPG|thumb|130px|[[Paul Berg]]]] * [[30ma di junio]] - [[Paul Berg]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (m. 2023) * [[1ma di julio]] - [[Robert Fogel]], Usana ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2013) * [[4ma di julio]] - [[Alfredo Di Stéfano]], Arjentiniana futbalisto (m. 2014) * [[5ma di julio]] - [[Salvador Jorge Blanco]], prezidanto di Dominikana Republiko (m. 2010) * [[7ma di julio]] - [[Nuon Chea]], chefministro di Kambodja (m. 2019) * [[8ma di julio]] - [[Elisabeth Kübler-Ross]], Suis-Usana psikiatro (m. 2004) * [[9ma di julio]] - [[Ben Roy Mottelson]], Usana-Daniana fizikistulo, Nobel-laureato (m. 2022) [[Arkivo:Leopoldo-Galtieri.jpg|thumb|130px|[[Leopoldo Galtieri]]]] * [[15ma di julio]] - [[Leopoldo Fortunato Galtieri]], Arjentiniana generalo e prezidanto (m. 2003) * [[16ma di julio]] - [[Irwin Rose]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (m. 2015) * [[30ma di julio]] - [[Betye Saar]], Usana piktistino * [[2ma di agosto]] - [[Hang Thun Hak]], chefministro di Kambodja (m. 1975) * [[3ma di agosto]] - [[Tony Bennett]], Usana kantisto (m. 2023) * [[5ma di agosto]] - [[Clifford Husbands]], generala guvernisto di Barbados (m. 2017) * [[11ma di agosto]] - [[Aaron Klug]], Lituaniana-Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (m. 2018) * [[13ma di agosto]] - [[Fidel Castro|Fidel Alejandro Castro Ruz]], Kubana revolucionero, chefo di Kuba (m. 2016) * [[14ma di agosto]] - [[René Goscinny]], [[Francia|franca]] editero e skribisto di kartuno-libri, notinde [[Astérix]] (m. 1977) * [[15ma di agosto]] - [[Kostis Stefanopoulos]], prezidanto di Grekia (m. 2016) * [[17ma di agosto]] - [[Jiang Zemin]], ex-prezidanto di Popul-Republiko Chinia (m. 2022) * [[1ma di septembro]] - [[Abdur Rahman Biswas]], prezidanto di Bangladesh (m. 2017) * [[2ma di septembro]] - [[Ibrahim Nasir Rannabandeyri Kilegefan]], prezidanto di Maldivi (m. 2008) * 2ma di septembro - [[Yevgeni Pavlovich Leonov|Yevgeni Leonov]], Rus aktoro (m. 1994) [[Arkivo:Irene_Papas_"The_Trojan_Women".jpg|130px|thumb|[[Irene Papas]]]] * [[3ma di septembro]] - [[Irene Papas]], Greka cinem-aktorino (m. 2022) * [[6ma di septembro]] - [[Menez]] ([[Maria Inês Ribeiro da Fonseca]]), Portugalana piktistino (m. 1995) * [[19ma di septembro]] - [[Masatoshi Koshiba]], Japoniana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2020) * [[21ma di septembro]] - [[Donald Arthur Glaser]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2013) * [[23ma di septembro]] - [[John Coltrane]], Usana muzikisto (m. 1967) * [[26ma di septembro]] - [[Bogdan Borčić]], Sloveniana piktisto (m. 2014) * 26ma di septembro - [[Tulsi Giri]], chefministro di Nepal (m. 2018) * [[27ma di septembro]] - [[Sibghatullah Mojaddedi]], prezidanto di Afganistan (m. 2019) * [[8ma di oktobro]] - [[Álvaro Magaña]], prezidanto di Salvador (m. 2001) * [[15ma di oktobro]] - [[Michel Foucault]], Franca filozofo (m. 1984) * [[17ma di oktobro]] - [[Julie Adams]], Usan aktorino (m. 2019) [[Arkivo:Chuck Berry in 2012.jpg|thumb|130px|[[Chuck Berry]]]] * [[18ma di oktobro]] - [[Chuck Berry]], Usana muzikistulo e kantisto (m. 2017) * 18ma di oktobro - [[Klaus Kinski]], Germana cinem-aktoro (m. 1991) * [[25ma di oktobro]] - [[Bo Carpelan]], Finlandana skriptisto (m. 2011) * [[28ma di oktobro]] - [[Fred Ramdat Misier]], prezidanto di Surinam (m. 2004) * [[31ma di oktobro]] - [[Timo Sarpaneva]], Finlandana dizignisto e profesoro (m. 2006) * [[3ma di novembro]] - [[Valdas Adamkus]], prezidanto di Lituania * [[11ma di novembro]] - [[Alfredo Oscar Saint-Jean]], prezidanto di Arjentinia (m. 1987)<ref>Diario Clarín, jovdio, 3ma di septembro 1987, pagini 6 e 7</ref> * [[24ma di novembro]] - [[Tsung-Dao Lee]], Chiniana-Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2024) [[Arkivo:Poul_anderson.jpg|130px|thumb|[[Poul Anderson]]]] * [[25ma di novembro]] - [[Poul Anderson]], Usana skriptisto pri ciencala fiktivajo (m. 2001) * [[29ma di novembro]] - [[Béji Caïd Essebsi]], chefministro di Tunizia (m. 2019) * [[30ma di novembro]] - [[Andrzej Viktor Schally]], Polona-Usana biologiisto, Nobel-laureato (m. 2024) * [[1ma di decembro]] - [[Mieczysław Rakowski]], chefministro di Polonia (m. 2008) * [[5ma di decembro]] - [[Myra Landau]], Rumana piktistino (m. 2018) * [[9ma di decembro]] - [[Henry Way Kendall]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1999) * [[10ma di decembro]] - [[Leon Kossoff]], Britaniana piktisto (m. 2019) * [[16ma di decembro]] - [[Arthur Napoleon Raymond Robinson]], prezidanto e chefministro di Trinidad e Tobago (m. 2014) * [[26ma di decembro]] - [[Gina Pellón]], Kubana piktistino (m. 2014) * [[27ma di decembro]] - [[Rodrigo Carazo Odio]], prezidanto di Kosta Rika (m. 2009) == Morti == * [[10ma di januaro]] - [[Eino Leino]], Finlandana skriptisto (n. 1878) * [[15ma di januaro]] - [[Eugeniusz Zak]], Polona piktisto (n. 1884) * [[17ma di januaro]] - [[Manolo Millares]], Mexikiana piktisto (m. 1972) [[Arkivo:Camillo Golgi.jpg|thumb|130px|[[Camillo Golgi]]]] * [[21ma di januaro]] - [[Camillo Golgi]], Italiana mediko e ciencisto, Nobel-laureato (n. 1843) * 21ma di januaro - [[Charles Lemaire]], Belga militisto ed Idisto (n. 1836) * [[28ma di januaro]] - [[Takaaki Kato]], chefministro di Japonia (n. 1860) * [[4ma di februaro]] - [[Adolphe Willette]], Franca piktisto (n. 1857) * [[21ma di februaro]] - [[Heike Kamerlingh Onnes]], Nederlandana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1853) * [[26ma di marto]] - [[Constantin Fehrenbach]], kancelero di Germania (n. 1852) * [[19ma di aprilo]] - [[Viggo Pedersen]], Dana piktisto (n. 1854) * [[16ma di mayo]] - [[Mehmed la 6ma Vahidettin]], sultano di Otoman imperio (n. 1861) * [[25ma di mayo]] - [[Simon Vasilyovich Petliura|Simon Petliura]], prezidanto di Popul-Republiko Ukraina en exilo (n. 1879) * [[31ma di mayo]] - [[Stanisław Masłowski]], Polona piktisto (n. 1853) * [[10ma di junio]] - [[Antoni Gaudí]], Katalunian arkitekto (n. 1852) * [[14ma di junio]] - [[Mary Cassatt]], Usana piktistino (n. 1844) * [[22ma di junio]] - [[Norman Garstin]], Irlandana piktisto (n. 1847) * [[23ma di julio]] - [[Viktor Mihailovich Vasnecov|Viktor Vasnecov]], Rusa piktisto (n. 1848) * [[21ma di agosto]] - [[Ugyen Wangchuck]], unesma rejulo di Bhutan (n. 1862) [[Arkivo:Rodolfo_Valentino-Commons.jpg|130px|thumb|[[Rodolfo Valentino]]]] * [[23ma di agosto]] - [[Rodolfo Valentino]], Italian aktoro (n. 1895) * [[25ma di agosto]] - [[Thomas Moran]], Usana piktisto (n. 1837) * [[26ma di agosto]] - [[Ugyen Wangchuck]], unesma rejulo di Bhutan (n. 1862) * [[15ma di septembro]] - [[Rudolf Christoph Eucken]], Germana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (n. 1846) * [[16ma di septembro]] - [[Tadeusz Rybkowski]], Polona piktisto (n. 1848) * [[26ma di septembro]] - [[José María Orellana]], prezidanto di Guatemala (n. 1872) * [[24ma di oktobro]] - [[Charles Marion Russell]], Usana piktisto (n. 1864) * [[4ma di novembro]] - [[Albin Egger-Lienz]], Austriana piktisto (n. 1868) * [[6ma di novembro]] - [[Carl Swartz]], chefministro di Suedia (n. 1858) * [[5ma di decembro]] - [[Claude Monet]], Franca piktisto (n. 1840) * [[12ma di decembro]] - [[Jean Richepin]], Franca skriptisto, poeto (n. [[1849]]) * [[20ma di decembro]] - [[Ettore Ximenes]], Italiana skultisto e piktisto (n. 1855) * [[26ma di decembro]] - [[Yoshihito Taishō]], imperiestro di Japonia (n. 1879) * [[29ma di decembro]] - [[Rainer Maria Rilke]], Austriana poeto (n. 1875) == Nobel-laureati == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Jean Baptiste Perrin]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Theodor Svedberg]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Johannes Andreas Grib Fibiger]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Grazia Deledda]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Aristide Briand]], [[Gustav Stresemann]] == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 1920a]] dewt04od30d9f2d1ill4m2z70mzaxy1 0 1151 1130321 1130244 2026-08-20T14:32:58Z Joao Xavier 110 aktualigo di informi + texto, imajo 1130321 wikitext text/x-wiki {{Urbi | Flago = ROU Bucharest Flag.png | Blazono = ROU Bucharest CoA.svg | Imajo = Bucharest_collage_02.jpg | TextodilImajo = Kelk imaji pri București. | Mapo = Romania in 2008.PNG | DetalozaMapoEtiketo = București | Shablono_lando = {{ROU}} | Urbestro = Georgiana-Alexandra Vacaru | Latitudo = 44º25'57" N | Longitudo = 26º06'14" E | Altitudo = 60 til 90 | Surfaco = 228 | Habitanti = {{formatnum:1716961}} | Yaro = 2021 | Denseso di habitantaro= {{formatnum:7531}} | Horala_zono = +2<br><small>UTC+3 dum la somero</small> | Reto = pmb.ro }} [[Arkivo:Blocuri_Titan.jpg|thumb|320px|left|Rezideyi che quartero ''Titan'' en București, proxim parko Cuza.]] '''București''' (pron. ''Bukuresht''), plu bone konocata kom ''Bukarest'', esas la chef-urbo ed anke la maxim importanta industriala, financala e kulturala centro di [[Rumania]]. Segun la [[demografiala kontado]] di 2021 ol havis {{formatnum:1716961}} habitanti, kontre {{formatnum:1883425}} habitanti en 2011. Lua tota [[surfaco]] esas 228 km². Ol jacas sud-este de la lando, e distas min kam 60 km del fluvio [[Danubio]] e de la frontiero kun [[Bulgaria]]. Ol esas la 6ma maxim populoza urbo dil [[Europana Uniono]], dop [[London]], [[Berlin]], [[Madrid]], [[Roma]] e [[Paris]], kande on konsideras nur la habitantaro interne di la limiti dil urbo e ne la [[metropolala regiono]]. Rumaniana vorto ''București'' havas necerta origino. Tradicionale on afirmas ke l'urbo fondesis dum la [[15ma yarcento]] da ''Bucur'', qua esabus pastoro, o princo, o bandito, o peskero. En la [[Rumaniana linguo|Rumaniana]] la vorto ''bucurie'' signifikas "joyo", e posible havas Dacian origino. == Historio == [[Arkivo:Sutu_Museum_Tei_Culture.jpg|thumb|320px|left|Objekti de kulturo ''Tei''.]] Dum l'Antiqueso, la nuna regiono di București kovresis dal densa foresti di Codrii Vlăsiei. Homi habitis ibe adminime de [[Paleolitiko]]. Dum [[neolitiko]], altra kolonieti existis ibe, proxim riveri Dâmbovița e Colentina. Dum [[bronz-epoko]] aparis tale nomizita kulturi ''Glina'' (qua edukis bestii) e pose la kulturo ''Tei''. L'urbo mencionesis unesmafoye en 1459, kun la nomo "citadelo București". Ol divenis rezideyo di princo [[Vlad la 3ma di Valakia]], anke konocata kom Vlad l'Empalero (Vlad Țepeș) o Vlad Drakula. Dum la duesma duimo dil 15ma yarcento, București lor urbeto di forjisti, terakotiferii e tanagerii, transformesis en sideyo di princio. Ja en 1394, [[Otoman imperio|Otomani]] unesmafoye trairis [[Danubio]]. Pose, li komencis inkazar imposti. Gradope, l'urbo kreskis e stranjera komercisti komencis arivar. En 1574, 1575 ed itere en 1594, la habitantaro dil urbo revoltis kontre la kreskanta imposti kolektita da Otomani. Li partoprenis batalii komandita da Mihai Viteazul kontre Otomani, sensucese. En agosto 1595, pos dezertar de Otoman armeo, granda-viziro Koca Sinan Pasha kaptis l'urbo. Dum l'autuno dil sam yaro eventis altra batalio, en qua Turki retretis, tamen li destruktis parto dil urbo En 1698, [[Constantin Brâncoveanu]], princo di [[Valakia]], diplasis sua korto a București. L'urbo divenis rezideyo di la korto pos ta dato. Dum la sequanta du yarcenti l'urbo subisis destrukti lor naturala dizastri, epidemio di plago de 1813 til 1814, e multafoye okupesis dal Habsburga imperio (1716, 1737, 1789) e dal [[Rusa imperio]] (trifoye de 1786 til 1806). L'[[Otoman imperio|Otomani]] nominis Greka administristi (''Fanariotes'') por administrar l'urbo pos la 18ma yarcento. En 1821, pos kurta revolto komandata da Tudor Vladimirescu, l'administro dal ''Fanariotes'' finis. Dum la revolto, multa Greki fusilagesis dal Otomani. [[Arkivo:Great Fire of Bucharest, 1847.jpg|thumb|320px|left|Incendio di București en 1847.]] Rusi administris București de [[1828]] til la [[Milito di Krimea]], e dum ta epoko eventis revolto en [[Valakia]] di 1848, kun centro en la urbo. Pos ke Rusi departis, [[Austrian imperio|Austriani]] okupis ol til marto 1857. Ye la [[23ma di marto]] [[1847]], fairo brulis cirkume 2000 domi, lore 1/3 del urbo. București divenis la chef-urbo di Rumania en [[1862]], pos ke [[Valakia]] e [[Moldavia]] unionesis por formacar la [[princio di Rumania]]. En [[1881]], sub la regno da [[Carol la 1ma di Rumania|Carol la 1ma]] ol divenis la chef-urbo dil [[Rejio di Rumania]]. Lua habitantaro komencis augmentar rapide, e nova epoko di developo komencis. București recevis lumizo per gaso, tramveturi tirata per kavali, ed [[elektro]].<ref name=Giurescu>Giurescu, C.C., 1976, History of Bucharest, Bucharest: The Publishing House for Sports and Tourism</ref> La rivero Dâmbovița kanalizesis preske komplete en 1883, por kontrolar l'inundadi.<ref name=Giurescu/> La fortifikuri dil urbo konstruktesis. Pro la extravaganta arkitekturo e kosmopolita kulturo adoptita dum ta epoko, București surnomizesis "mikra Paris" (''Micul Paris''), e l'avenuo ''Calea Victoriei'' esis lua ''Champs-Élysées''. [[Arkivo:Austro-Hungarian cavalry entering Bucharest, 6 December 1916.jpg|thumb|left|320px|Aŭstro-hungara kavalerio enirante Bukareŝton la 6-an de decembro 1916]] Pos la [[batalio di București]] l'urbo okupesis dal Germani de la 6ma di decembro 1916 til novembro 1918, dum l'[[unesma mondomilito]]. La chef-urbo dil rejio transferesis provizore ad [[Iași]], en [[Moldavia]]. Pos la fino dil milito ol divenis chef-urbo di la surnomizita "Granda Rumania". La habitantaro duris kreskar, e l'urbo recevis 30.000 plusa habitanti omnayare. [[Arkivo:Grupuri de pogromişti, dintre cei care au bătut, chinuit şi ucis suflete evreeşti.jpg|thumb|320px|Membri de Fera Guardo kapitulacas en București, 1941.]] En januaro [[1941]] eventis la nomizita "rebelesko dil legionani" (pos ke la membri dil Fera Guardo, qua kreesabis dal diktatoro [[Ion Antonescu|Ion Antonescu,]] gradope perdis povo) e la "pogromo di București" (kande la membri di la Fera Guardo komencis mortigar judi). Pro federir su kun l'[[Axo Roma-Berlin-Tokio]] dum la [[duesma mondomilito]] e divenir loko por transito di Germana trupi vers l'Estala Fronto, București subisis intensa bombardi dal Federiti. Ye la [[23ma di agosto]] [[1944]] eventis [[stato-stroko]] komandata da rejulo [[Mihai la 1ma di Rumania|Mihai la 1ma]], qua revokis la guvernerio pro-Axo. Germani decidis sufokar la stato-stroko e bombardis București. [[Arkivo:Strada Vasile Conta, a kép bal szélén az un. Olasz templom. Fortepan 9660.jpg|thumb|320px|left|București en 1958.]] Pos l'adopto dil [[komunismo]] l'urbo duris kreskar, e nova rezidala edifici konstruktesis. Dum l'administrado di [[Nicolae Ceaușescu]] multa anciena edifici an la centro del urbo demolisesis, e nova edifici konstruktesis segun l'arkitekturala normi dil "realismo socialista". Ye la [[4ma di marto]] [[1977]] eventis [[ter-tremo]] kun epicentro en Vrancea, cirkume 135 km de București. La ter-tremo produktis 1.500 morti e domajis multa historiala edifici. Ye la [[19ma di novembro]] [[1979]] inauguresis lua unesma lineo di [[metroo]]. [[Arkivo:Revolutia Bucuresti 1989 000.JPG|thumb|320px|Protesti dum la revoluciono di 1989.]] La revoluciono di 1989 qua revokis [[Nicolae Ceausescu]] de la povo komencis en [[Timișoara]] e duris en București. En aprilo 1990 eventis protesto da studenti, surnomizita ''Golaniada'' (de ''golan'', qua signifikas "bandito"), kontre la partopreno da ex-membri del Partiso Komunista che l'elekti qui eventis ye la 20ma di mayo ta yaro. La revolto supresesis dal ministi de Valea Jiului, qui kunvokesis dal autoritati por partoprenar la represo. Pos la yaro 2000 l'urbo modernigesis kontinue. An la nordala quarteri konstruktesis moderna edifici komercala e rezidala. Altralatere, duras la restauro di lua historiala centro. En 2012 komencis periodo di civila desquieteso qua duris til 2015. Pose, en 2017 eventis la maxim granda protesti en la historio dil urbo pos la revoluciono di 1989, kontre la guvernerio di Rumania. == Geografio == [[Arkivo:Casa-radio-dambovita (2418315309).jpg|thumb|280px|Rivero Dâmbovița an București.]] [[Arkivo:Delta_Vacaresti,_Lacul_Vacaresti,_Bucuresti.jpg|thumb|320px|left|Lago Văcărești esas areo protektata de pos 2015.]] La [[reliefo]] di București esas plana, jacante an la du rivi dil rivero Dâmbovița. Tamen, tradicionale konsideresas ke București fondesis sur 7 kolini: ''Mihai Vodă'', ''Dealul Mitropoliei'', ''Radu Vodă'', ''Cotroceni'', ''Spirei'', ''Văcărești'', e ''Sf. Gheorghe Nou''. La lago Văcărești jacas an la sudala parto dil urbo. Ol jacas interne di 190-hektara parko protektata per lego, qua gastigas 97 speci di uceli ed adminime 7 speci di mamiferi.<ref>{{extera ligilo|url=http://www.hotnews.ro/stiri-mediu-20841205-fotogalerie-cum-afectata-fauna-din-delta-vacaresti-incendii-distrugeri-dureaza-atat-mult-protejarea-zonei.htm|titulo=FOTOGALERIE Cum e afectata fauna din Delta Vacaresti de incendii si distrugeri si de ce dureaza atat de mult protejarea zonei|website=HotNewsRo|vidita ye=20ma di mayo 2016}}</ref> La parko cirkondesas da rezidala edifici e, pos restir abandonata zono dum kelka yari, ol transformesis a nacionala parko. La klimato dil urbo esas humida kontinentala (''Dfa'' segun la [[klimatala klasifikuro da Köppen-Geiger]]). La mezavalora [[temperaturo]] en januaro ([[vintro]]) esas -1,3°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio ([[somero]]) esas 15,4°C. La mezavalora yarala [[pluvo-quanto]] esas 643 mm, e la maxim pluvoza monato esas junio, kun mezavalore 83 mm. {{panoramo|Boulevardul Unirii - panoramio.jpg|1200px|Panoramo pri la bulvardo Unirii.}} == Transporto == [[Arkivo:Henri_Coandă_International_Airport,_March_2013.jpg|thumb|320px|Aeroportuo Internaciona ''Henri Coandă''.]] [[Arkivo:Șoseaua_Nicolae_Titulescu_in_Bucharest.jpg|thumb|left|320px|[[Tramveturo]] an l'avenuo ''Nicolae Titulescu''.]] București havas du [[aeroportuo|aeroportui]]. L'Aeroportuo Internaciona ''Henri Coandă'', jacante 16,5 km norde di lua centro, an l'urbeto Otopeni, recevas internaciona flugi. Entote {{formatnum:12807032}} voyajanti uzis ol en 2017.<ref>{{extera ligilo|editero=bucharestairports.ro |titulo=CNAB |url=http://www.bucharestairports.ro/files/pages_files/AIHCB_WEBSITE_2016_2017_ROM.pdf|vidita ye= }}</ref> L'altra esas l'aeroportuo ''Aurel Vlaicu'', qua nun recevas nur aferala flugi. București esas koncentro-punto por la precipua chosei di Rumania. La choseo A1 nun esas longa de 400 km, e kande kompleta ligos l'urbo a la frontiero kun [[Hungaria]]. La choseo A2 (''Autostrada A2'') ligas București a [[Constanța]], an la litoro dil [[Nigra maro]]. La choseo A3, kande kompleta, anke ligos București a la frontiero kun Hungaria, e havos entote 603 km. Pri [[publika transporto]], București havas 4 linei di [[metroo]] kun entote 71,35 km e 51 stacioni en 2018.<ref>{{extera ligilo|titulo=METROREX |url=http://www.metrorex.ro/network_features_p779-2|vidita ye=10ma di novembro 2018}}</ref> L'urbo anke havas 23 linei di [[tramveturo|tramveturi]], 85 linei di [[omnibuso|omnibusi]] e 164,1 km di linei di troleobusi. Ank existas 10.000 [[taxio|taxii]] en l'urbo. == Kelka loki vizitinda == * Palaco dil Parlamento (''Palatul Parliamentului''): l'edifico okupas 330 mil m² e konstruktesis en 1984, dum la rejimo di [[Nicolae Ceauşescu]] * Historiala centro di București, kun edifici de la 19ma yarcento, ruini de la Anciena Korto, palaco qua funcionis quale domo por la Mezepokala princi di [[Valakia]] - inkluzite [[Vlad Țepeș]] -, anciena sideyi di banki e kirki, exemple la kirko ''Stavropoleos'', evanta cirkume 300 yari, e la kirko di Santa Georgios la Nova, de la yaro 1705. * Placo di la Revoluciono (''Piaţa Revoluţiei''), ube eventis demonstri dum la Revoluciono di 1989. * Arko dil Triumfo (''Arcul de Triumf'') konstruktita en 1936. * Ateneo di Rumania (''Ateneul Roman''): aulo por koncerti inaugurita en 1888, nun esas anke sideyo di la Filharmoniala Orkestro ''George Enescu'', e gastigas omnayare muzikala festivalo internaciona. * Muzeo Nacionala pri Vilaji (''Muzeul Național al Satului „Dimitrie Gusti”'') inaugurita en 1934 prezervas cirkume 300 originala domi, kirki ed altra edifici de multa rurala regioni di Rumania. Ol anke prezervas ceramiko e vestaro de diferanta regioni de la lando. * Nacionala Muzeo pri Arto (''Muzeul Național de Artă al României'') kontenas exempleri pri Mezepokal e Moderna arti de Rumania, ed anke pikturi da [[El Greco]], [[Tintoretto]], [[Claude Monet]], ed altri. La muzeo kreesis en 1948. * Muzeo pri Nacionala Historio (''Muzeul Național de Istorie a României'') en edifico de la fino dil 19ma yarcento, prezervas objekti ed imaji de la prehistorio til nun, inkluzite juvelaro e Bronz-objekti del epoko Romana til la Rejio di Rumania. * Muzeo pri Historio di București (''Muzeul Palatul Sutu, Palatul Sutu'') esis resideyo de la familio Sutu til la komenco dil 20ma yarcento. Ol prezervas objekti pri la historio dil urbo.<ref>{{extera ligilo|url=https://muzeulbucurestiului.ro/palatul-sutu.html|titulo=Palatul Sutu - Muzeo Palatul Sutu|vidita ye=10ma di novembro 2018|idiomo={{ro}}}}</ref> * Muzeo pri Milital Historio (''Muzeul Militar Naţional'') prezervas armi de la prehistorio til recenta epoki, inkluzite materiaro pri la Revoluciono di 1989 e moderna armaro, inkluzite kanoni tanki e helikopteri. * Kirko del anciena korto (''Biserica Curtea Veche'') konstruktita cirkum la yaro 1559, uzesis por kronizar la princi di Valakia. * Patriarkala Katedralo (''Catedrala Patriarhală din București'') esas rezideyo dil Ortodoxa Patriarko di Rumania. * Gardeno Cişmigiu esas la maxim anciena del urbo, konstruktita de 1845 til 1860. Ol uzesas dal habitanti de la somero til la vintro. București havas multa moderna hoteli, komercala centri, restorerii, noktala klubi e drinkerii por atraktar la turisti. Ol anke konsideresas plu sekura por la turisti kam [[Berlin]], [[London]] o [[Roma]]. == Referi == {{reflist}} {{commons|Bucureşti}} {{Europana chef-urbi}} [[Kategorio:Urbi en Rumania]] pfhmbyvijo2wa5sxm4gv614qadhpc20 0 1270 1130335 1053949 2026-08-21T03:17:15Z Mistico Dois 28402 1130335 wikitext text/x-wiki {{decembro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''10ma di decembro''' esas la 344ma [[dio]] di la yaro (345ma en bisextila yari) segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 21 dii til la fino di la yaro. ---- == Dio == * En la [[mondo]] - Dio di [[Homala yuri]] (proklamita da [[Unionita Nacioni]]). * En [[Suedia]] e [[Norvegia]] - [[Alfred Nobel|Nobel]]-dio. La premii grantesas en [[Stockholm]] ed [[Oslo]]. * En [[Marilando]], [[Rusia]] - Dio di [[Mari-linguo]] literaturala (unesma [[gramatiko]] pri Mari (Cheremisa) publikigita en 1775). == Eventi == * [[1354]] - La regno di [[Ioannes la 6ma Kantakuzino]] finas, kande [[Ioannes la 5ma Palaiologos]] rikaptas [[Konstantinoplo]] e divenas la sola imperiestro di [[Bizanco]]. * [[1510]] - [[Goa]] kapitulacas a [[Portugal]]ana trupi komandita da [[Afonso de Albuquerque]]. * [[1648]] - En [[Brazilia]] l'urbo [[Paranaguá]] fondesas. * [[1817]] - [[Mississippi]] divenas la 20ma [[stati di Usa|Usana stato]]. * [[1877]] - [[Rusa-Turka milito (1877-1878)|Rusa-Turka milito]]: [[Rusa imperio|Rusian]] armeo kaptas [[Pleven]], en la nuna [[Bulgaria]]. * [[1898]] - [[Usa]] e [[Hispania]] signatas paco-pakto en Paris, e [[Hispana-Usana milito]] finas oficale. * [[1932]] - [[Tailando]] adoptas [[konstituco]] e divenas [[konstitucala monarkio]]. * [[1941]] - [[Duesma mondomilito]]: [[Japonian imperio|Japoniani]] atakas [[Luzon]], en [[Filipini]], ed invadas [[Guam]]. * 1941 - [[Kuba]] e [[Dominikana Republiko]] deklaras milito kontre [[nacional-socialista Germania]]. * [[1948]] - [[Unionita Nacioni]] proklamas [[homala yuri]]. * [[1981]] - En [[Salvador]], militisti komencas masakrar civitani en la vilaji El Mozote, La Joya e Los Toriles. * [[2015]] - [[Mauricio Macri]] divenas prezidanto di Arjentinia. == Naski == * [[1610]] - [[Adriaen van Ostade]], Nederlandana piktisto (m. 1685) * [[1821]] - [[Nikolai Alexeyevich Nekrasov|Nikolai Nekrasov]], Rusa skriptisto (m. 1878) * [[1822]] - [[César Franck]], Belga kompozisto (m. 1890) * [[1830]] - [[Emily Dickinson]], Usana skriptisto (m. 1886) * [[1851]] - [[Melvil Dewey]], inventinto di la decimala klasifikuro di publikiguri qua portas lua nomo (m. 1931) * [[1870]] - [[Ferdynand Ruszczyc]], Polona piktisto (m. 1936) * [[1890]] - [[László Bárdossy]], chefministro di Hungaria (m. 1946) * [[1891]] - [[Nelly Sachs]], Germana skriptisto, Nobel-laureato (m. 1970) * [[1904]] - [[Antonín Novotný]], prezidanto di Chekoslovakia (m. 1975) * [[1911]] - [[Naguib Mahfouz]], Egiptiana skriptisto, Nobel-laureato (m. 2006) * [[1920]] - [[Clarice Lispector]], Braziliana skriptisto naskinta en Ukraina (m. 1977)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Clarice Lispector - biografia da escritora - InfoEscola|url=https://www.infoescola.com/literatura/clarice-lispector/|vidita ye=21ma di oktobro 2018|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[1923]] - [[Jorge Semprún]], Hispana skriptisto (m. 2011) * [[1924]] - [[Michael Manley]], chefministro di Jamaika (m. 1997) * [[1926]] - [[Leon Kossoff]], Britaniana piktisto (m. 2019) * [[1934]] - [[Howard Martin Temin]], Usana genetikisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1994) * [[1944]] - [[Andris Bērziņš (prezidanto)|Andris Bērziņš]], prezidanto di Latvia * [[1945]] - [[Andrzej Łuczeńczyk]], Polona skriptisto (m. 1991) * [[1946]] - [[Jan Sawka]], Polona-Usana piktisto (m. 2012) * [[1950]] - [[Nikica Valentić]], chefministro di Kroatia * [[1955]] - [[Reinhold Mitterlehner]], chefministro di Austria * [[1957]] - [[José Mário Vaz]], prezidanto di Guinea-Bisau * 1957 - [[Michael Clarke Duncan]], Usana cinem-aktoro (m. 2010) * [[1958]] - [[Phạm Minh Chính]], chefministro di Vietnam * [[1964]] - [[Edith González]], Mexikian aktorino (m. 2019) * [[1985]] - [[Roman Červenka]], Cheka hokeisto * [[1987]] - [[Gonzalo Higuaín]], Arjentiniana futbalisto * [[2002]] - [[Yekaterina Yevgenyevna Golceva|Yekaterina Golceva]], Rusiana shakoludistino * [[2003]] - [[Darya Igorevna Belousova|Darya Belousova]], Rusa gimnastikistino == Morti == * [[1041]] - Imperiestro [[Mikael la 4ma di Bizanco]] (n. 1010) * [[1081]] - Imperiestro [[Nicephorus la 3ma Botaneiates]] di Bizanco (n. c. 1002) * [[1475]] - [[Paolo Uccello]], Italiana piktisto (n. 1397) * [[1838]] - [[Augustus Earle]], Angla piktisto (n. 1793) * [[1865]] - Rejulo [[Leopold la 1ma di Belgia]] (n. 1790) * [[1896]] - [[Alfred Nobel]], Sueda inventisto, kreinto di Nobel-premio (n. 1833) * [[1917]] - [[Mackenzie Bowell]], chefministro di Kanada (n. 1823) * [[1936]] - [[Luigi Pirandello]], Italiana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (n. 1867) * [[1967]] - [[Otis Redding]], Usana kantisto di ''soul'' (n. 1941) * [[1978]] - [[Ed Wood, Jr.]], Usana filmifisto (n. 1924) * 1978 - [[Emilio Portes Gil]], prezidanto di Mexikia (n. 1880) * [[1999]] - [[Franjo Tuđman]], unesma prezidanto di Kroatia (n. 1922) * [[2005]] - [[Richard Pryor]], Usan aktoro e komediisto (n. 1940) * [[2006]] - [[Augusto Pinochet]], militarala diktatoro di Chili (n. 1915) * [[2010]] - [[John Bennett Fenn]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1917) * [[2019]] - [[Albert Bertelsen]], Dana piktisto (n. 1921) * [[2020]] - [[Tom Lister, Jr.]], Usana luktisto e cinem-aktoro (n. 1958)<ref>[https://variety.com/2020/film/news/tommy-tiny-lister-dies-friday-actor-wrestler-1234851392/ Tommy ‘Tiny’ Lister, ‘Friday’ Actor and Wrestler, Dies at 62]</ref> * [[2021]] - [[Michael Nesmith]], Usana kantisto e muzikisto ([[The Monkees]]) (n. 1942) == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Decembro]] tlnink1x0hwk7gwydw6dd16jd4w36m7 0 1282 1130343 1083523 2026-08-21T08:58:05Z CommonsDelinker 352 Replacing Russian_church_(37591925970).jpg with [[File:Panoramic_view_over_central_Sofia_and_the_Vitosha_Mountain_2017-10-08.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious 1130343 wikitext text/x-wiki {{Urbi | Nomo = Sofiya<br>София | Imajo = Panoramic view over central Sofia and the Vitosha Mountain 2017-10-08.jpg | TextodilImajo = Aeral imajo pri Sofiya. | Flago = BG Sofia flag.svg | Blazono = BG Sofia coa.svg | Lando = Bulgaria | Shablono_lando = {{BGR}} | Latitudo = 42°42'00” N | Longitudo = 23°20'00” E | Altitudo = 550 | Surfaco = 492 | Habitanti = {{formatnum:1228282}} | Yaro = 2014 | Denseso di habitantaro= 2496 | Horala_zono = +2<br><small>UTC+3 dum somero</small> | Mapo = Sofia_location_in_Bulgaria.png | Urbestro = Yordanka Fandakova | Reto = www.sofia.bg }} '''Sofiya''' esas chef-urbo di [[Bulgaria]]. Segun statistiki de 2014, ol havis {{formatnum:1228282}} habitanti. Lua tota [[surfaco]] esas 492 km². Ol jacas weste de la lando, proxim la monto Vitosha. Ol esas la 15ma maxim populoza urbo dil [[Europana Uniono]]. Un ek la tri maxim anciena urbi de [[Europa]], Sofiya ja habitesis de adminime la yaro 7.000 aK. Ol esas la centro administrala, ekonomiala, kulturala, por transporto e por eduko di Bulgaria.<ref>[http://www.internethostelsofia.hostel.com/ Internet Hostel Sofia, Tourism in Sofia]. Informo vidita en januaro 2012</ref> == Historio == [[Arkivo:Basilica_Hagia_Sophia_-_Sofia.jpg|thumb|280px|left|La baziliko di Santa Sofia.]] Fondita dal [[Romana Imperio|Romani]] dum la [[2ma yarcento]] sur la situo di [[Trakia]]na habiteyo. Ol nomesis ''Sofia'' - la [[Greka linguo|Greka]] vorto signifikante 'sajeso' - dum la [[14ma yarcento]], forsan pro la 6ma-yarcentala kirko Santa Sofia en l'urbo. Sofiya divenis parto dil [[Unesma imperio Bulgara]] pos longa siejo en [[809]], dum la regno di Khan Krum.<ref>Theophanes Confessor. ''Chronographia'', p.485</ref> Pose ol kreskis por divenar importanta fortreso e komercala centro dum la regno di Khan Omurtag. Pos la konquesto di Preslav - lor la chef-urbo dil imperio Bulgara - dal trupi komandita dal princo Sviatoslav la 1ma di Kyiv e dal imperiestro Ioannes la 1ma Tzimiskes di Bizanco, l'ortodoxa patriarko Damyan selektis Sofiya por episkopeyo di Bulgaria. [[Arkivo:Banyabaşı Mosque, Sofia 2015-2.jpg|thumb|left|320px|Moskeo Banya Bashi.]] En 1382, [[Otoman imperio|Otomani]] siejis l'urbo. En 1443, [[Hungaria|Hungari]] okupis l'urbo por kurta periodo. Pos falio di la krucomilito komandita da [[Władysław la 3ma di Polonia]], l'elito kristana dil urbo ocidesis e Sofiya divenis chef-urbo dil Otomana provinco [[Rumelia]] dum plua kam 4 yarcenti. Dum la 16ma yarcento Sofiya semblis klare Otomana urbo. Ol esis prosperinta komercala centro, ube vivis Bulgari, judi Ashkenazi, Romanioti e Sefardi, [[Armenia]]ni, Greki ed Italiana komercisti de [[Ragusa]]. Poka edifici del Otoman epoko duras til nun, exemple la moskeo ''Banya Bashi'', de 1576. Ye la [[4ma di januaro]] [[1878]], dum la [[milito Rusa-Turka de 1877 til 1878]], Sofiya kaptesis da [[Rusa imperio|Rusa trupi]]. Ol divenis chef-urbo di la nedependanta [[princio Bulgaria]] (''de jure'' vasalo del Otoman imperio) ye la [[3ma di aprilo]] [[1879]]. Ye la [[5ma di oktobro]] [[1908]] la princio deklaris nedependo e divenis la [[rejio Bulgaria]]. Dum l'[[unesma Balkana milito]] la [[rejio Bulgaria]], ensemble kun [[Serbia]], [[Montenegro]] e [[Grekia]] militis kontre l'Otoman imperio e vinkis. Li ekpulsis Otomani de Europa preske komplete. Tamen, la relati di Bulgaria kun l'altra stati di Balkani ne esis bona, e de la [[29ma di junio]] til la [[10ma di agosto]] [[1913]] eventis la [[duesma Balkana milito]], ube trupi de Otoman imperio, Serbia, Rumania, Grekia e Montenegro vinkis Bulgari. Rumana trupi avancis til Vrazhdebna, lor urbeto distanta 7 mili de Sofiya e nun lua suburbo. L'avanco koaktis Bulgari kapitulacar. Bulgaria fakte eniris l'[[unesma mondomilito]] por luktar ensemble kun la [[Centrala federiti (unesma mondomilito)|Centrala federiti]] en oktobro [[1915]], dum ke lua vicini Serbia, Rumania, Grekia e Montenegro militis ensemble Francia ed Unionita Rejio. Pos la milito, Bulgaria perdis teritorii por Grekia e Serbia. Pos [[stato-stroko]] en Bulgaria ye la [[9ma di junio]] [[1923]] eventis revolto komandita dal Komunista partiso di Bulgaria en septembro sam yaro, rapide represita. En la [[14ma di aprilo]] [[1925]], pos la proskripto di Komunista partiso l'antea yaro, eventis revolto di komunisti en Sofiya, qui explozis la tekto di Santa-Nedelya-kirko e produktis la morto di 150 personi, nome militisti e politikisti, qui asistis funero en la kirko. [[Arkivo:BASA-45K-1-18-1-St-Sedmochislenitsi-school-Sofia-WW2.jpg|thumb|320px|left|Edifico pos bombardi en 1944.]] Dum la [[duesma mondomilito]] Bulgara trupi e l'[[Axo Roma-Berlin-Tokio]] militis ensemble, e Sofiya subisis bombardi dal avioni de la [[Federiti de la duesma mondomilito|Westala Federiti]] en [[1943]]. [[Soviet-Uniono]] invadis la urbo en [[1944]], e poka dii pose la lando deklaris milito kontre [[nacional-socialista Germania]]. Pos finir la milito, lora caro [[Simeon Saxe-Koburg-Gotha]] revokesis ye la [[15ma di septembro]] [[1946]] e la Popul-Republiko Bulgaria proklamesis ye la sam yaro. L'aspekto di Sofiya transformesis multe dum la komunista rejimo de 1946 til [[1990]], e depos [[1990]] til nun. Lua habitantaro rapide expansis pro l'enmigro de rurala zoni. Nova rezideyi konstruktesis fora l'urbo, en Druzhba, Mladost e Lyulin. Dum l'epoko dil rejimo komunista, la nomo di multa stradi chanjesis pro ideologiala motivi, mas pos 1989 l'antea nomi restauresis. En 1979, la kirko Boyana (''Boyanska tsărkva'') deklaresis Mondala Patrimonio di la Homaro dal [[UNESKO]]. La projeti pri [[metroo]] en Sofyia komencis dum la yari 1960a, tamen l'unesma lineo dil urbo inauguresis erste ye la [[28ma di januaro]] [[1998]]. Dum la yari 2000a, importanta evento por l'urbo esis l'eniro di Bulgaria en l'[[Europana Uniono]], ye la [[1ma di januaro]] [[2007]]. == Geografio == [[Arkivo:MontesBalcanes.svg|thumb|320px|Mapo di Bulgaria, kun emfazo en Balkani. Videz la lokizo di Sofiya.]] [[Arkivo:Invierno en Sofia, nieve, luz, Bulgaria, 2011.JPG|thumb|left|320px|Sofiya dum la vintro di 2011.]] Sofiya jacas an la westo di Bulgaria, en samnoma valo che la nordala bazo dil monto Vitosha. Norde del valo e del urbo jacas [[Balkani]]. La valo di Sofiya havas mezavalora [[altitudo]] di 550 metri. Diferanta de altra Europana chef-urbi, Sofiya ne havas granda fluvii o granda ponti, tamen ol preske cirkondesas per alta monti. Kelka riveri, exemple Vladaya, Perlovska ed Iskar, trairas l'urbo. Interne l'urbo existas 49 minerala e termala fonti. [[Atmosferala polutajo]] esas serioza problemo en Sofiya, pro la proximeso di monti desfaciligar la cirkulado dil aero. Sofiya havas la maxim polutoza aero inter la chef-urbi de [[Europana Uniono]].<ref>[http://www.punkto.ro/articles/Feinstaub:_Bukarest_zweitschmutzigste_Hauptstadt_der_EU-4128.html Feinstaub: Bukarest zweitschmutzigste Hauptstadt der EU], 16 May 2012</ref> La [[klimato]] di Sofiya esas humida kontinentala (''Dfb'' segun la [[klimatala klasifikuro da Köppen]]), kun mezavalora [[temperaturo]] di 10,6°C omnayare. Lua [[vintro|vintri]] esas kolda e nivoza, e dum la maxim kolda dii la temperaturi povas falar infre -15°C, note en [[januaro]]. [[Nebulo]] ne esas rara, note dum la komenco dil vintro, e nivas mezavalore 40 dii omna vintri. La [[somero|someri]] esas varma e sunoza, e pro l'[[altitudo]] dum ta epoko l'urbo esas plua kolda kam olta di altra loki de Bulgaria. Tamen, "ondi di kaloro" povas eventar dum kelka dii, e la temperaturi povas egalar o superirar 35°C, note dum [[julio]] ed [[agosto]]. Dum l'autuni e la printempi la klimato povas variar multe, ed eventar tempesti. La mezavalora yarala [[pluvo-quanto]] dil urbo esas 571 milimetri. {{Panoramo|Vitosa.jpg|1000px|<center>Sofiya vidita vers sude, kun la monto Vitosha en la horizonto.</center>}} == Transporto == [[Arkivo:Sofia metro train 2012 PD 2.jpg|thumb|320px|Treno dil metroo di Sofiya.]] Havanta bona substrukturo e strategiala lokizo, Sofiya esas importanta koncentro-punto por ferovoyala e choseala transporti. Lua [[aeroportuo]], distanta 10 kilometri estre del centro dil urbo, recevis {{formatnum:7107096}} pasajeri en 2019.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.sofia-airport.bg/sites/default/files/en-passengers_2018-2019_12.pdf|editero= Sofia Airport|titulo= Passengers 2018-2019|vidita ye=14ma di julio 2020|idiomo={{en}}}}</ref> Tri ek la 10 maxim importanta "trans-Europana choseala koridori" trairas la urbo. De lua centrala ferovoyala staciono, reformita komplete en 2016, departas treni qui ligas Sofiya ad importanta Bulgara urbi ed anke a la frontiero kun [[Grekia]] e [[Turkia]]. Entote, Sofiya havas 186 kilometri di ferovoyala linei.<ref name="NSI regional">{{Extera ligilo|titulo= Sofia (capital)|publikigita ye=11ma di februaro 2013 |url=https://web.archive.org/web/20131114022155/http://www.nsi.bg/regstaten.php?RST=44|editero=National Statistical Institute regional statistics}}</ref> Pri [[publika transporto]], existas 308 km<ref name="tramway">{{Extera ligilo|url=http://www.sofiatraffic.bg/en/transport/istoriia-na-gradskiia-transport/51/history-of-sofia-trams |titulo=History of the tramway network in Sofia |editero= Sofiatraffic.bg |publikigita ye=|vidita ye=30ma di agosto 2012}}</ref> di [[tramveturo|tramveturi]], 193 km di linei di [[Troleobuso|troleobusi]] e 2.380 km<ref name="bus">{{Extera ligilo|url=http://www.sofiatraffic.bg/en/transport/istoriia-na-gradskiia-transport/59/istoriia-na-avtobusniia-transport |titulo=History of the bus network in Sofia |editero=Sofiatraffic.bg |publikigita ye=|vidita ye=30ma di agosto 2012}}</ref> di linei di [[autobuso|autobusi]]. La [[metroo]] di Sofiya inauguresis en 1998 e nun ol havas 4 linei kun entote 52 km e 47 stacioni.<ref>{{Extera ligilo|url = https://web.archive.org/web/20120903000901/http://bnt.bg/bg/news/view/83680/nov_lych_na_metroto|titulo= Българска национална телевизия - Новини (Bulgarian National Television - News)|editero= bnt.bg |idiomo={{bg}}}}</ref> En 2015 la linei extensesis al aeroportuo di Sofiya. Ank existas 13.000 [[taxio|taxii]] en l'urbo e plua kam 1 milion automobili. == Kelka turistala loki == [[Arkivo:SofiaCathedral.jpg|thumb|320px|Katedralo di Sant-Alexander Nevski, en Sofiya.]] [[Arkivo:StGeorgeRotundaSofia.JPG|thumb|320px|left|Rotonda kirko di Santa Georgius.]] Omnayare, Sofiya esas l'urbo maxim vizitata da [[turismo|turisti]] en Bulgaria. L'urbo jacas proxim la monto Vitosha, qua kreas bela peizajo en lua horizonto. Inter lua precipua historiala edifici esas la [[katedralo]] di Santa Alexander Nevski, konstruktita dum fino di la [[19ma yarcento]]. Ol okupas 3.170 m² e povas gastigar 10.000 personi. La rotonta kirko di Santa Georgius (rotondo ''Sveti Georgi'') jacas dope la hotelo Sheraton, e judikesas kom la maxim anciena edifico di Sofiya. Ol konstruktesis dum la 4ma yarcento, posible en la sama loko kam pagana templo. Existas en Sofiya altra 5 kirki e kapeli konsakrita a Santa Georgius. La kirko di Boyana konstruktesis inter la 10ma e la 11ma yarcenti. En [[1979]] ol deklaresis [[Kulturala patrimonio dil homaro]] dal [[UNESCO]]. La Nacionala Palaco pri Kulturo - konocata per l'akronimo NDK - inauguresis en 1981, por celebrar la 1300a aniversario dil urbo. Ol okupas 15.000 m² di konstrukturo e lua precipua halo povas gastigar 3.000 personi. La Festivalo pri Cinemo di Sofia eventas ibe. Inter lua [[muzeo|muzei]] esas: * la Nacionala Historiala Muzeo, en la quartero Boyana, qua havas kolektajo di plu kam 650,000 historiala objekti, de la [[prehistorio]] til la moderna epoko, di qui nur 10,000 esas en permananta expozo pro la manko di spaco. * la Nacionala Arkeologiala Muzeo, en anciena [[moskeo]]. * la Muzeo pri Naturala Historio e la Muzeo pri la Tero e la Homo montras minerali, animala specimeni ([[taxidermio|taxidermigita]] ed anke viva) e rara materii. * la Muzeo pri Militara Historio. * la Muzeo pri [[Etnografio]]. [[Arkivo:Vitosha_boulevard,_Sofia.jpg|thumb|320px|Bulvardo Vitosha.]] La Bulvardo Vitosha o Vitoshka esas la precipua komercala strado en la centro di Sofiya. Ol koncentras multa chika butiki, kafeerii e [[restorerio|restorerii]]. == Referi == {{reflist}} {{Commonscat|Sofiya}} {{Europana chef-urbi}} [[Kategorio:Urbi en Bulgaria]] 68stkqi2meb33xft8h1oaezkjl4h8rj 0 1721 1130337 1107088 2026-08-21T03:20:32Z Mistico Dois 28402 1130337 wikitext text/x-wiki {{Julio}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''4ma di julio''' esas la 185ma [[dio]] di la yaro (186ma en [[bisextila yaro|bisextila yari]]) segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 180 dii til la fino di la yaro. ---- == Dio == == Eventi == * [[414]] - Imperiestro [[Theodosius la 2ma di Bizanco|Theodosius la 2ma]] transferas povo a lua olda fratino Aelia Pulcheria, qua guvernas kom imperiestrino (''Augusta''). * [[993]] - [[Santa Ulrich de Augsburg]] kanonizesas dal [[papo Ioannes la 15ma]]. * [[1096]] - Cirkume 1/4 ek la partopreninti di la "Krucomilito dil populo" mortigesas dum batalio proxim [[Niš]]. * [[1133]] - [[Lothar la 2ma, Santa Romana imperiestro|Lothar la 2ma]], rejo di [[Germania]], kronizesas imperiestro di [[Santa Romana Imperio]]. * [[1187]] - [[Rejio Palestina]] di kruco-militeri kapitulacas a [[Salah ad-Din]]. * [[1653]] - En [[Anglia]], tale nomizita "parlamenteto", o "parlamento di Barebone", establisesas. * [[1776]] - [[Dek e tri kolonii]] en [[nord-Amerika]] ratifikas [[Deklaro pri nedependo Usana|deklaro pri lua nedependo]] de [[Britania]]. * [[1803]] - [[Kompro di Louisianne|Usa kompras Louisiane]] de [[Francia]]. L'areo di [[Usa]] duopleskas. * [[1927]] - [[Sukarno]] ed altra partisani fondas partiso ''Partai Nasional Indonesia'' - PNI - favoranta la nedependo di [[Indonezia]]. * [[1941]] - Komencas revolto en Yugoslavia kontre [[Nacional-socialismo|Nacional-socialist]] okupo. * [[1943]] - [[Duesma mondomilito]]: La [[batalio di Kursk]] komencas. * [[1946]] - [[Filipini]] divenas nedependanta de [[Usa]]. * [[1953]] - [[Imre Nagy]] asumas kom chefministro di [[Hungaria]]. * [[1973]] - [[Barbados]], [[Guyana]], [[Jamaika]] e [[Trinidad e Tobago]] signatas la kontrato di Chaguaramas, qua kreas [[Karibiana Komunitato]]. * [[1976]] - Che [[aeroportuo]] Entebbe, en [[Uganda]], Israelana parashutisti liberigas 103 gajo-homi de aeroplano di ''[[Air France]]'', kidnapita dum flugado de [[Tel-Aviv]] a [[Paris]]. Dum l'operaco por liberigar la gajo-homi, 33 Ugandana soldati mortigesas.<ref>{{Extera ligilo |url=https://aventurasnahistoria.uol.com.br/noticias/reportagem/historia-operacao-entebbe-1976-resgate-em-uganda.phtml |titulo=OPERAÇÃO ENTEBBE: EXÉRCITO DE ISRAEL RESGATA CIVIS EM UGANDA|editero=Aventuras na Historia|vidita ye=4ma di julio 2021|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[1997]] - ''[[Mars Pathfinder]]'' di Nasa venas en [[Marso]]. * [[2005]] - L'incidilo (''Impactor'') sendita ek “Deep Impact” -probilo kolisionas kontre [[kometo]] ''Tempel 1'' por studiar lua kontenajo e strukturo. To eventas en disto di 130 milion kilometri de [[Tero]]. * [[2016]] - [[Popul-Republiko Chinia]] anuncas ke torentala [[pluvo|pluvi]] en la sud-esto e l'esto di la lando ja produktis adminime 186 morti e 45 plusa homi desaparinta. Cirkume 1,5 milion personi diplasesis pro l'inundado e {{formatnum:9000}} domi krulis.<ref>{{Extera ligilo|url=http://english.cri.cn/12394/2016/07/04/4202s932982.htm |titulo=Continuous rainfall leaves at least 186 dead in China |publishser=cri.cn|vidita ye=4ma di julio 2016|idiomo={{en}}}}</ref> * [[2020]] - Dum la pluvoza sezono che [[Japonia]], violentoza tempesti an la westo di la lando efektigas inundadi e terglitadi, qui produktas adminime 15 morti e 9 plusa homi desaparinta. Che [[Kumamoto]] e [[Kagoshima]], 92 mil personi avizesas pri abandonar lia domi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2020/07/04/chuvas-fortes-deixam-mortos-e-desaparecidos-no-japao.ghtml|titulo=Chuvas fortes deixam 15 mortos e 9 desaparecidos no Japão|editero=G1|publikigita ye=4ma di julio 2020|vidita ye=5ma di julio 2020|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[2023]] - [[Iran]] membreskas la [[Koopero-Organizuro di Shanghai]], divenanta la 9ma membro dil organizuro. * [[2024]] - Eventas parlamental elekti che [[Unionita Rejio]]. Konservemi vinkesas da Laboristi unesmafoye depos 2005 en [[Anglia]], ed unesmafoye depos 2010 en [[Skotia]]. ==Naski == * [[1753]] - [[Jean-Pierre Blanchard]], Franca inventinto di gaso-balono (m. 1809) * [[1799]] - rejulo [[Oskar la 1ma di Suedia]] (m. 1859) * [[1804]] - [[Nathaniel Hawthorne]], Usana skriptisto (m. 1864) * [[1807]] - [[Giuseppe Garibaldi]], Italiana patrioto (m. 1882) * [[1815]] - [[Pavel Fedotov]], Rusa piktisto (m. 1852) * [[1823]] - [[Gregorio Pacheco Leyes]], prezidanto di Bolivia (m. 1899) * [[1838]] - [[Charles Auguste Émile Durand]], Franca piktisto (m. 1917) * [[1854]] - [[Alexandru Marghiloman]], chefministro di Rumania (m. 1925) * [[1872]] - [[Calvin Coolidge]], Usana prezidanto (m. 1933) * [[1898]] - [[Gulzarilal Nanda]], Indiana politikisto (m. 1998) * [[1918]] - [[Taufa'ahau Tupou la 4ma]], rejulo di Tonga (m. 2006) * [[1921]] - [[Gerard Debreu]], Franca ekonomikistulo, Nobel-laureato (m. 2004) * [[1924]] - [[Girija Prasad Koirala]], chefministro di Nepal (m. 2010) * [[1926]] - [[Alfredo Di Stéfano]], Arjentiniana futbalisto (m. 2014) * [[1927]] - [[Gina Lollobrigida]], Italiana cinem-aktorino (m. 2023)<ref>{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Gina-Lollobrigida|titulo=Gina Lollobrigida {{!}} Biography, Movies, & Facts|idiomo={{en}}|editero=Encyclopaedia Britannica}}</ref> * [[1931]] - [[Stephen Boyd]], Britanian aktoro (m. 1977) * [[1940]] - [[Valentin Kostiantinovich Simonenko|Valentin Simonenko]], chefministro di Ukraina * [[1949]] - [[Horst Seehofer]], Germana politikisto, prezidanto di Germania * [[1952]] - [[Álvaro Uribe Vélez]], prezidanto di Kolumbia * [[1953]] - [[Pavel Bakus]], Chekoslovakiana hokeisto * [[1955]] - [[Eero Heinäluoma]], Finlandana politikisto, prezidanto di Social-demokrata Partiso * [[1959]] - [[Victoria Abril]], Hispan aktorino * 1959 - [[Eiríkur Hauksson]], Islandana [[heavy metal|''heavy metal'']]-muzikisto * [[1961]] - [[Alberto Vaquina]], chefa ministro di Mozambik * [[1964]] - [[Edi Rama]], chefministro di Albania * [[1972]] - [[Nina Badrić]], Kroata kantistino * 1972 - [[Aleksejs Širovs|Alexei Shirov]], Latva shakoludisto * [[1974]] - [[Mick Wingert]], Usan aktoro * [[1984]] - [[Alexei Viktorovich Voronin|Alexei Voronin]], Rusa luktisto * [[1997]] - [[Pape Meïssa Ba]], Senegalana futbalisto * [[2002]] - [[Julie Belgraver]], Franca tenisistino ==Morti == * [[965]] - [[Papo Benediktus la 5ma]] (naskodio nekonocata)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.newadvent.org/cathen/02428b.htm |titulo=Catholic Encyclopedia - Pope Benedict V|vidita ye=15ma di septembro 2021|idiomo={{en}}}}</ref> * [[1541]] - [[Pedro de Alvarado]], Hispaniana ''conquistador'' (n. 1485) * [[1623]] - [[William Byrd]], Angla kompozisto (n. c. 1542) * [[1712]] - [[Johann Kasimir Kolbe von Wartenberg]], chefministro di Prusia (n. 1643) * [[1826]] - [[John Adams]], prezidanto di Usa (n. 1735) * 1826 - [[Thomas Jefferson]], prezidanto di Usa (n. 1743) * [[1831]] - [[James Monroe]], prezidanto di Usa (n. 1758) * [[1848]] - [[François-René de Chateaubriand]], Franca skriptisto (n. 1768) * [[1881]] - [[Johan Vilhelm Snellman]], Finlandana filozofo e jurnalisto (n. 1806) * [[1910]] - [[Giovanni Schiaparelli]], Italian astronomo (n. 1835) * [[1934]] - [[Marie Curie]], Franca fizikistino e kemiistino, Nobel-laureato (n. 1867) * [[1938]] - [[Otto Bauer]], Austriana politikisto (n. 1881) * [[1940]] - [[Józef Pankiewicz]], Polona piktisto (n. 1866) * [[1943]] - [[Władysław Sikorski]], militisto e chefministro di Polonia (n. 1881) * [[1948]] - [[Monteiro Lobato]], Braziliana skriptisto (n. 1882) * [[1952]] - [[Jan Kucharzewski]], chefministro di Polonia (n. 1876) * [[1970]] - [[Barnett Newman]], Usana piktisto (n. 1905) * [[1973]] - [[Leonid Zaharovich Shtein|Leonid Shtein]], Ukrainana shakoludisto (n. 1934) * [[1982]] - [[Antonio Guzmán Fernández]], prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1911) * [[1985]] - [[Jan de Quay]], chefministro di Nederlando (n. 1901) * [[1992]] - [[Ástor Piazzolla]], Arjentiniana kompozisto (n. 1921) * [[1995]] - [[Eva Gabor]], Hungara aktorino (n. 1919) * [[2003]] - [[Barry White]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1944) * [[2016]] - [[Abbas Kiarostami]], Iranana filmifisto<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/film/2016/jul/04/abbas-kiarostami-palme-dor-winning-iranian-film-maker-dies |titulo=Abbas Kiarostami, Palme d'Or-winning Iranian film-maker, dies aged 76 |editero=The Guardian|vidita ye=5ma di julio 2016|publikigita ye=4ma di julio 2016|idiomo={{en}}}}</ref> (n. 1940) * [[2019]] - [[Leon Kossoff]], Britaniana piktisto (n. 1926) == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Julio]] 7vwa8affii5z3t05gsf0t6osgjvudkd 0 34015 1130342 1130234 2026-08-21T07:15:06Z CommonsDelinker 352 Removing [[:c:File:Mikhail_Chyhir.png|Mikhail_Chyhir.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] because: Copyright violation; see [[:c:Commons:Licensing|]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]). 1130342 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Coat of arms of Belarus.svg|thumb|220px|Blazono di Bielorusia]] La [[chefministro]] esas la [[chefo di guvernerio]] di [[Bielorusia]]. Yen la listo pri chefministri di Bielorusia, de 1918 til nun. ==Chefi dil sekretariato dil populo == * Jazep Varonka ([[21 di februaro]] til mayo [[1918]]) * Jan Sierada (junio til agosto [[1918]]) * Raman Skirmunt (agosto til oktobro [[1918]]) * Anton Łuckievič (oktobro til [[11 di oktobro]] [[1918]]) ==Chefi di la konsilistaro di ministri== * Anton Łuckievič (oktobro 1918 til [[13 di decembro]] [[1919]]) * Vacłaŭ Łastoŭski ([[13 di decembro]] [[1919]] til [[1920]]) == Republiko Bielorusia (1991 til nun) == {|class="wikitable" width=80% style="text-align:center" |- ! colspan=3 width=50%|Chefministro ! colspan=2 width=50%|Guvernisteso |- ! width=2%|<small># ! width=20%|<small>Nomo ! width=8%|<small>Imajo ! width=15%|<small>Komenco ! width=15%|<small>Fino |- ! 1 |[[Vyacheslav Kebich]]<br /><small>(1936–2020) || [[File:Vyacheslav Kebich 1991 (cropped).jpg|60px]] || [[19ma di septembro]] [[1991]] || [[21ma di julio]] [[1994]] |- ! 2 |[[Mihail Tchigir]]<br /><small>(1948–) || || [[21ma di julio]] [[1994]] || [[18ma di novembro]] [[1996]] |- ! rowspan=2|3 |'' [[Sergei Lindh]]<br /><small>(1937-)<br />(provizore)'' || rowspan=2| || ''[[18ma di novembro]] [[1996]]'' || ''[[19ma di februaro]] [[1997]]'' |- |[[Sergei Lindh]]<br /><small>(1937-) ||[[19ma di februaro]] [[1997]] || [[18ma di februaro]] [[2000]] |- ! rowspan=2|4 | ''[[Vladimir Yermshin]]<br /><small>(1942-)<br />(provizore)'' || rowspan=2| [[Arkivo:Vladimir Yermoshin.jpg|60px]] || ''[[18ma di februaro]] [[2000]]'' || ''[[14ma di marto]] [[2000]]'' |- |[[Vladimir Yermshin]]<br /><small>(1942-) ||[[14ma di marto]] [[2000]] || [[1ma di oktobro]] [[2001]] |- ! rowspan=2|5 | ''[[Hienadz Vasilievich Navicki|Hienadz Navicki]]<br /><small>(1949-)<br />(provizore)'' || rowspan=2| || ''[[1ma di oktobro]] [[2001]]'' || ''[[10ma di oktobro]] [[2001]]'' |- | [[Hienadz Vasilievich Navicki|Hienadz Navicki]]<br /><small>(1949-) ||[[10ma di oktobro]] [[2001]] || [[10ma di julio]] [[2003]] |- ! rowspan=2|6 | ''[[Siarhiey Siarhieyevich Sidorski|Siarhiey Sidorski]]<br /><small>(1954-)<br />(provizore)'' || rowspan=2| [[Arkivo:Sergey Sidorsky, October 2010.jpeg|60px]] ||  ''[[10ma di julio]] [[2003]]'' || ''[[19ma di decembro]] [[2003]]'' |- | [[Siarhiey Siarhieyevich Sidorski|Siarhiey Sidorski]]<br /><small>(1954-)  || [[19ma di decembro]] [[2003]] || [[28ma di decembro]] [[2010]] |- ! 7 | [[Mihail Uladzimiravich Miasnikovich|Mihail Miasnikovich]]<br /><small>(1950-) || [[Arkivo:Mikhail Myasnikovich, March 2011.jpeg|60px]] || [[28ma di decembro]] [[2010]] || [[28ma di decembro]] [[2014]] |- ! 8 | [[Andrei Uladzimiravich Kabiakow|Andrei Kabiakow]]<br /><small>(1960-) ||[[Arkivo:Andrei Kobjakow, Belarus Vize-Ministerpräsident 2.jpg|60px]]  || [[28ma di decembro]] [[2014]] || [[18ma di agosto]] [[2018]] |- ! 9 | [[Siarhiey Mikalayevich Rumas|Siarhiey Rumas]]<br /><small>(1969-) ||[[Arkivo:Syarhey Rumas (2013-10-24).jpg|60px]] || [[18ma di agosto]] [[2018]] || [[4ma di junio]] [[2020]] |- ! 10 | [[Raman Aliaxandravich Halowchanka|Raman Halowchanka]]<br /><small>(1973-)|| [[Arkivo:Roman_Golovchenko_(2020-09-03)(portrait).jpg|60px]] || [[4ma di junio]] [[2020]] || ''Nun'' |} == Videz anke == * [[Listo pri prezidanti di Bielorusia]] [[Kategorio:Chefministri di Bielorusia| ]] 0748jh9lvmedwolnq4c1iiq3g60im9g 0 36743 1130338 1129833 2026-08-21T03:22:18Z Mistico Dois 28402 1130338 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2019''' (MMXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[mardio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 19ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 19ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 10ma yaro di la [[yari 2010a]]. L'[[Unionita Nacioni]] deklaris 2019 l'Internaciona yaro pri la [[Periodala tabelo]], memoriganta la 150ma aniversario di lua kreado, da [[Dmitri Ivanovich Mendeleyev|Dmitri Mendeleyev]]. Ca yaro, la mondo komencis atencigar pri la serioza incendii en [[Brazilia]], [[Afrika]], [[Siberia]] ed [[Indonezia]] dum la monati [[agosto]] e [[septembro]], qui destruktis centi di [[quadrata kilometro|quadrata kilometri]] di foresti e kreis granda nubi di fumo kovranta centi di kilometri. Segun informo dil Nacionala Instituto pri Kosmala Inquesti (Portugalane: ''Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais'' - INPE) de [[Brazilia]], til la 20ma di agosto eventis plu kam 36 mil incendii en Amazoniana foresto.<ref>{{Extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/2019/08/21/americas/amazon-rainforest-fire-intl-hnk-trnd/index.html |titulo=Brazil's Amazon rainforest is burning at a record rate, research center says|editero=CNN.com|publikigita ye=22ma di agosto 2019 |vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> En [[Afrika]] existis plu kam 10.000 aktiva incendii en agosto, segun analizo di imaji da [[NASA]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=A África arde ainda mais do que a Amazônia|editero=El País|publikigita ye=29ma di agosto 2019|vidita ye=14ma di septembro 2019|idiomo={{pt}} |url=https://brasil.elpais.com/brasil/2019/08/28/internacional/1566978341_414043.html}}</ref> Segun ''Greenpeace Russia'', l'areo brulata da forestala fairi en [[Rusia]] kovras 4,3 milion hektari.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.euronews.com/2019/08/07/two-months-on-siberia-s-raging-wildfires-are-visible-from-space|titulo=Two months on, Siberia's raging wildfires are visible from space|editero=Euronews|publikigita ye=8ma di agosto 2019|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> En [[Kalimantan]] e [[Sumatra]], [[Indonezia]], incendii ja destruktabis plu kam 930 mil hektari di foresti, segun informi publikigita ye la 12ma di septembro ca yaro. Vicina landi, [[Malaizia]] e [[Singapur]] afektesis da la fumo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Indonesian forests are burning, and Malaysia and Singapore are choking on the fumes |url=https://edition.cnn.com/2019/09/11/asia/malaysia-singapore-pollution-intl-hnk/index.html |editero=CNN.com|publikigita ye=12ma di septembro 2019|vidita ye=14ma di septembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> En la sudo di [[Australia]] ([[Nova Suda Wals]], [[Sud-Australia]] e [[Quinslando]]) l'incendii komencis en agosto, e til la 21ma di decembro, plu kam 3 milion hektari e plu kam 700 domi destruktabis. L'incendii produktis adminime 9 morti,<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.smh.com.au/national/nsw/more-than-720-homes-lost-in-nsw-fires-as-sydney-told-to-brace-for-huge-losses-20191211-p53iv5.html|titulo=More than 720 homes lost in NSW fires as Sydney told to brace for huge losses|publikigita ye=10ma di decembro 2019|editero=The Sydney Morning Herald|idiomo={{en}}|vidita ye=12ma di decembro 2019}}</ref><ref name=Dec21ADL>https://www.theguardian.com/australia-news/2019/dec/21/australian-bushfires-death-toll-rises-as-temperatures-soar-in-severe-heatwave</ref> e pluforteskis pro l'alta temperaturi. La rezidui del incendii transportesis 2 mil km tra l'atmosfero e kovris glacieri en [[Nova-Zelando]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.revistaplaneta.com.br/fogo-na-australia-esta-tingindo-de-rosa-geleiras-na-nova-zelandia/|titulo=Fogo na Austrália está tingindo de rosa geleiras na Nova Zelândia|editero=Revista Planeta|publikigita ye=6ma di decembro 2019|vidita ye=24ma di decembro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> Satelita fotografuri deskovris en septembro gandega maso di varma oceanala aquo en norda [[Pacifiko]], iranta de sudal [[Kalifornia]] til [[Alaska]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.latimes.com/environment/story/2019-09-05/second-blob-may-be-coming |titulo=A giant mass of warm water off the Pacific Coast could rival ‘the blob’ of 2014-15|editero=Los Angeles Times|publikigita ye=5ma di septembro 2019|vidita ye=30ma di septembro 2019}}</ref>. En decembro, altra maso di varma aquo, Angle surnomizita "the blob", qua aparis proxim [[Nova-Zelando]] komencis translojar su tra suda Pacifiko, vers [[Sud-Amerika]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=WARM 'BLOB' OF HOT WATER BIGGER THAN TEXAS HEADING TOWARDS SOUTH AMERICA|url=https://www.newsweek.com/warm-blob-hot-water-bigger-texas-heading-towards-south-america-1479355|editero=Newsweek|publikigita ye=27ma di decembro 2019}}</ref> On kredas ke ol povas produktar grandega influo en la klimato di la kontinento. ==Eventi == ===Januaro === * [[1ma di januaro]] - [[Jair Bolsonaro]] asumas la prezidanteso di Brazilia. * 1ma di januaro - [[Katar]] ekiras [[ONEP]]. * 1ma di januaro - Samasexua mariajo legaleskas en [[Austria]]. * [[3ma di januaro]] - Kosmoprobilo ''[[Chang'e 4]]'' de [[Popul-Republiko Chinia]] terovenas che [[Luno|lunala]] misfero nevidebla de la [[Tero]].<ref>{{Extera ligilo |url=https://www.wsj.com/articles/china-lands-probe-on-dark-side-of-the-moon-11546493599 |titulo=China Lands Probe on the ‘Dark Side’ of the Moon |surnomo=Moss |nomo=Trefor |publikigita ye=3ma di januaro 2019 |editero=The Wall Street Journal |vidita ye=3ma di januaro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[5ma di januaro]] - [[Muhammad la 5ma de Kelantan]] renuncas la chefeso di stato di [[Malaizia]]. * [[8ma di januaro|8ma]] til la [[21ma di januaro]] - Serioza inundadi en la nord-esto di [[Arjentinia]] produktas adminime 3 morti, diplasas mili de plusa homi e produktas granda domaji en agrokultivala zoni. La [[provinco Santa Fe, Arjentinia|provinco Santa Fe]] perdas 80% de lua produktado di kotono.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Las inundaciones en el noreste de Argentina dejan tres muertos |url=https://elpais.com/internacional/2019/01/11/argentina/1547229456_644166.html|editero=El País|vidita ye=23ma di januaro 2009}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=https://mundo.sputniknews.com/america-latina/201901111084685418-muertos-por-inundaciones-argentina/?utm_source=https://mundo.sputniknews.com/america-latina/201901171084815632-inundaciones-argentina-apoyo/&utm_medium=short_url&utm_content=k26r&utm_campaign=URL_shortening |titulo=Varios muertos por inundaciones en seis provincias de Argentina|editero=Sputnik News|vidita ye=23ma di januaro 2019}}</ref> Dum 45 dii, til la 21ma di januaro, pluvis plu kam 800 mm, segun meteorologiala servado Arjentiniana.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.clarin.com/rural/impacto-inundaciones-imagenes-satelitales-servado-meteorologico_0_hdmFtkq8N.html|titulo=El impacto de las inundaciones en dos imágenes satelitales del Servicio Meteorológico|editero=Clarín|vidita ye=25ma di januaro 2019}}</ref> En [[Uruguay]], plu kam 4.500 personi diplaseas pro l'inundadi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.infobae.com/america/america-latina/2019/01/22/mas-de-4-500-personas-fueron-desplazadas-en-uruguay-por-las-inundaciones/|titulo=Más de 4.500 personas fueron desplazadas en Uruguay por las inundaciones|editero=INFOBAE|vidita ye=23ma di januaro 2019}}</ref> * [[10ma di januaro]] - L'[[Organizuro di Amerikana Stati]] deklaras nelegitima la rielekto di [[Nicolás Maduro]] en [[Venezuela]]. * [[11ma di januaro]] - Parlamento di [[Republiko Macedonia]] aprobas chanjar la nomo di la lando a "Republiko Norda Macedonia".<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2019/01/11/parlamento-da-macedonia-fecha-acordo-historico-para-mudar-nome-do-pais.htm|titulo=Parlamento da Macedônia fecha acordo histórico para mudar nome do país |editero=UOL|publikigita ye=11ma di januaro 2019}}</ref> * 11ma di januaro - [[Popul-Republiko Chinia]] anuncas ke semino di [[kotono]] jermifis sur la [[Luno]]. * [[15ma di januaro]] - Atento kontre la [[hotelo]] ''Dusit'' en [[Nairobi]], [[Kenia]], produktas 21 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.abc.es/internacional/abci-shabaab-ataca-complejo-hotelero-nairobi-201901151539_noticia.html|titulo=Un comando yihadista ataca un hotel de lujo en Nairobi|vidita ye=16ma di januaro 2019|editero=ABC|idiomo={{es}}}}</ref> La [[terorismo|terorista grupo]] ''al-Shabab'' asumas l'autoreso dil atento.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/01/explosions-gunfire-heard-kenyan-capital-nairobi-190115130845511.html |titulo=Gunmen storm Nairobi hotel complex |editero=Al Jazeera|publikigita ye=16ma di januaro 2019|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[17ma di januaro]] - Atento per automobilo-bombo kontre policala skolo en [[Bogota]], [[Kolumbia]], produktas 21 morti e plu kam 80 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|url=https://brasil.elpais.com/brasil/2019/01/17/internacional/1547737781_816877.html|titulo=Explosão de carro-bomba em Bogotá deixa mais de 20 mortos em escola policial|editero=El País |publikigita ye=18ma di januaro 2019|vidita ye=11ma di februaro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[18ma di januaro]] - Furteri di kombustivi ruptas fluidokonduktilo qua pose explozas en Tlahuelilpan, en [[Mexikia]]. L'explozo produktas 66 morti e 76 plusa homi vundita. * [[20ma di januaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.7 che [[skalo di Richter]] frapas La Serena e [[Coquimbo]] en [[Chili]] e produktas 2 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.ndtv.com/world-news/2-killed-as-magnitude-6-7-earthquake-strikes-chile-1980559|titulo=2 Killed As Magnitude-6.7 Earthquake Strikes Chile |publikigita ye=20ma di januaro 2019 |vidita ye=22ma di januaro 2019}}</ref> * [[25ma di januaro]] - Barilo por kontenar [[fango]] kun rezidui di minerali ruptas en Brumadinho, [[Minas Gerais]], [[Brazilia]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/cotidiano/2019/01/barragem-se-rompe-e-casas-sao-atingidas-em-brumadinho-grande-bh.shtml|titulo=Barragem se rompe e casas são atingidas em Brumadinho, Grande BH|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=25ma di januaro 2019}}</ref> Adminime 201 personi mortas, e 107 plusa homi restas desaparinta, segun statistiki de la 12ma di marto.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Familiares de desaparecidos em Brumadinho protestam contra falta de respostas da Vale|url=https://www1.folha.uol.com.br/cotidiano/2019/03/familiares-de-desaparecidos-em-brumadinho-protestam-contra-falta-de-respostas-da-vale.shtml|publikigita ye=12ma di marto 2019}}</ref> * [[27ma di januaro]] - Terorist-atako an la nordo di [[Burkina Faso]] mortigas 10 personi.<ref>{{Extera ligilo|titulo=#BREAKING Ten people have been killed in a "terrorist attack" in northern Burkina Faso, West Africa, a security source sayspic.twitter.com/OkAjWcRwjk |editero=AFP news|url=https://twitter.com/AFP/status/1089617418740215809 |publikigita ye=27ma di januaro 2019|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di januaro 2019}}</ref> ===Februaro === * [[3ma di februaro]] - Entraprezisto [[Nayib Bukele]] vinkas prezidantal elekti en [[Salvador]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2019/02/04/nayib-bukele-vence-eleicoes-presidenciais-em-el-salvador.ghtml|titulo=Nayib Bukele vence eleições presidenciais em El Salvador|editero=G1|publikigita ye=4ma di februaro 2019|vidita ye=7ma di februaro 2019}}</ref> * 3ma di februaro - [[Papo Franciskus]] komencas oficala vizito al [[Unionita Araba Emirii]], e divenas l'unesma papo qua vizitas l'[[Araba peninsulo]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Papa Francisco chega aos Emirados Árabes Unidos para visita histórica |url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2019/02/papa-francisco-chega-aos-emirados-arabes-unidos-para-visita-historica.shtml|editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=11ma di februaro 2019|publikigita ye=3ma di februaro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[5ma di februaro]] - En 7 vilaji de la stato Zamfara, [[Nigeria]], armizita grupi ocidas 26 personi per pafado.<ref>{{Extera ligilo|url=https://thedefensepost.com/2019/02/05/nigeria-gunmen-kill-26-zamfara-mada-bukkuyum/|titulo=Gunmen kill 26 in seven villages in Zamfara state, northwest Nigeria|editero=The Defense Post|publikigita ye=5ma di februaro 2019}}</ref> * [[6ma di februaro]] - [[Norda Macedonia]] signatas interkonsento pri lua membresko en [[NATO]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/02/north-macedonia-signs-accord-join-nato-russian-concerns-190206172957496.html|titulo=North Macedonia signs accord to join NATO amid Russian concerns|editero=Al Jazeera|publikigita ye=6ma di februaro 2019|vidita ye=7ma di februaro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di februaro]] - Republiko Macedonia chanjas lua nomo a [[Norda Macedonia]], por finar disputo kun [[Grekia]] e posibligar lua eniro en [[NATO]] ed en l'[[Europana Uniono]].<ref>{{Extera ligilo |titulo=Macedonia officially changes name to North Macedonia, drawing line under bitter dispute|url=https://edition.cnn.com/2019/02/13/europe/north-macedonia-name-change-intl/index.html|publikigita ye=13ma di februaro 2019|vidita ye=16ma di februaro 2019|editero=CNN|idiomo={{en}}}}</ref> * [[14ma di februaro]] - En Pulwama, [[Kashmir]], adminime 44 policisti ocidesas pro atento per automobilo-bombo. La terorista grupo ''Jaish-e-Mohammad'' asumas l'autoreso dil atako.<ref>{{Extera ligilo|url=https://veja.abril.com.br/mundo/atentado-suicida-na-caxemira-indiana-deixa-34-mortos/|titulo=Atentado suicida na Caxemira indiana deixa ao menos 44 mortos|editero=Veja|vidita ye=19ma di februaro 2019|publikigita ye=14ma di februaro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[23ma di februaro]] - Eventas general elekti en [[Nigeria]], inkluzite por prezidanto. [[Muhammadu Buhari]] rielektesas. * 23ma di februaro- [[Venezuela]] ruptas diplomacala relati kun [[Kolumbia]]. * [[26ma di februaro]] - [[India]]n aer-armeo bombardas supozata entreno-loki di teroristi en Muzaffarabad e Chakothi, an la regiono [[Azad Kashmir]], ed anke en Balakot, omni en [[Pakistan]]. Segun Indiani, l'ataki mortigis cirkume 300 teroristi. * [[27ma di februaro|27ma]] til la [[28ma di februaro]] - [[Donald Trump]] renkontras [[Kim Jong-un]] en [[Vietnam]]. ===Marto === * [[3ma di marto]] - [[Tornado]] frapas [[Alabama]], [[Usa]], e produktas adminime 23 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Tornado deixa pelo menos 23 pessoas mortas no Alabama|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2019/03/04/tornado-deixa-pelo-menos-23-pessoas-mortas-no-alabama.htm |editero=UOL|vidita ye=4ma di marto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * 3ma di marto - Senkrua [[kosmoprobilo]] ''Space X'' sucese garas che [[Staciono Kosmala Internaciona]]. * [[5ma di marto]] - En [[Berlin]], mediki informas pri la duesma kazo konocita en ke la simptomi di [[HIV]] desaparis en ula malado. * [[6ma di marto]] - [[Venezuela]] ekpulsas Germana ambasadisto. * [[10ma di marto]] - Aviono [[Boeing 737]] de ''Ethiopian Airlines'' falas 6 minuti pos departar de [[Addis Ababa]]. Omna 157 personi ennave mortas.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Avião com 157 pessoas a bordo cai na Etiópia| url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2019/03/10/aviao-com-157-pessoas-a-bordo-cai-na-etiopia.htm|editero=UOL|vidita ye=10ma di marto 2019}}</ref> * [[15ma di marto]] - Du atenti per pafado kontre [[moskeo|moskei]] en [[Christchurch]], [[Nova-Zelando]], produktas 49 morti e 48 plusa homi vundita. Tri viri ed 1 muliero arestesas pos l'atenti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2019/03/mesquita-na-nova-zelandia-sofre-ataque-a-tiros.shtml|titulo=Ataque a tiros em mesquitas na Nova Zelândia deixa 49 mortos|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=15ma di marto 2019|vidita ye=15ma di marto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * 15ma di marto - [[Ciklono]] ''Idai'' terovenas en [[Mozambik]], efektigas grandega destruktado e produktas adminime 222 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Passagem do ciclone Idai pelo sudeste da África deixa 222 mortos |url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2019/03/18/passagem-do-ciclone-idai-pelo-sudeste-da-africa-deixa-222-mortos.htm|editero=UOL|vidita ye=18ma di marto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[18ma di marto]] - Tram-atento en [[Utrecht]], ([[Nederlando]]). * [[19ma di marto]] - Pluvego qua komencis ye la 17ma di marto efektigas rapida inundadi en la provinci Golestan, Fars, Mazandaran, Khuzestan, Lorestan e Ilam, en [[Iran]]. Til la 5ma di aprilo trovesos 70 morti e 791 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Iran calls emergency in flood-threatened southwest province|url=https://www.reuters.com/article/us-iran-floods/iran-calls-emergency-in-flood-threatened-southwest-province-idUSKCN1RB0F3 |website=Reuters}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=https://au.news.yahoo.com/iran-floods-death-toll-reaches-70-204719221--spt.html|titulo=Iran floods death toll reaches 70|website=au.news.yahoo.com}}</ref><ref>{{Extera ligilo|publikigita ye=5ma di aprilo 2019|website=France 24|url=https://www.france24.com/en/20190405-iran-floods-death-toll-reaches-70|titulo=Iran floods death toll reaches 70}}</ref> Segun statistiki, Golestan recevis dum un dio 70% de la pluvo-quanto expektata por omna yaro.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2019/04/06/world/middleeast/iran-floods-evacuations.html|titulo=Flooding Displaces Tens of Thousands in Iran. And More Rain Is Forecast.|editero=The New York Times|vidita ye=7ma di aprilo 2019|publikigita ye=6ma di aprilo 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[20ma di marto]] - [[Nursultan Äbişulı Nazarbayev|Nursultan Nazarbayev]] renuncas la prezidanteso di [[Azerbaijan]]. [[Qasım-Jomart Kemelulı Toqayev|Qasım-Jomart Toqayev]] asumas provizore la chefeso di stato.<ref>{{Extera ligilo| url =https://www.bbc.com/news/world-asia-47638619|titulo=Nursultan: Kazakhstan renames capital Astana after ex-president|editero=BBC| publikigita ye=20ma di marto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[21ma di marto]] - [[Michel Temer]], ex-prezidanto di [[Brazilia]] arestesas en [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/politica/ultimas-noticias/2019/03/21/temer-e-amigo-atuam-em-organizacao-criminosa-ha-mais-de-40-anos-diz-mpf.htm|titulo=Temer lidera organização há 40 anos, diz MP: "estranho seria não ser preso |editero=UOL|vidita ye=21ma di marto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * 21ma di marto - Explozo che kemial industrio en [[Jiangsu]], [[Popul-Republiko Chinia]], produktas adminime 78 morti e plu kam 600 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2019/03/26/Death-toll-rises-to-78-in-Chinese-chemical-plant-explosion/1601553571988/ |titulo=Death toll rises to 78 in Chinese chemical plant explosion |editero=UPI |publikigita ye=26ma di marto 2019 |vidita ye=30ma di marto 2019 }}</ref> * [[23ma di marto]] - En [[London]], cirkume {{formatnum:1000000}} personi marchas kontre "[[Brekiro]]".<ref>{{Extera ligilo|titulo=Brexit march: '1 million' rally for people's vote - live updates|url=https://www.theguardian.com/politics/live/2019/mar/23/brexit-hundreds-of-thousands-expected-to-march-for-peoples-vote-london-live-updates?page=with:block-5c9672f6e4b0e8eadf783039#block-5c9672f6e4b0e8eadf783039 |publikigita ye=23ma di marto 2019|editero=The Guardian|vidita ye=23ma di marto 2019}}</ref> * [[18ma di marto]] - [[Ciklono]] ''Idai'' frapas [[Mozambik]], e produktas 446 morti en ca lando. Anke [[Zimbabwe]] e [[Malawi]] frapesas da tempesti qui akompanis la ciklono.<ref>{{extera ligilo|url=https://www.dw.com/pt-002/ciclone-idai-causa-mortes-e-destrui%C3%A7%C3%A3o/g-47967402|titulo=Ciclone Idai causa mortes e destruição|editero=DW|publikigita ye=18ma di marto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref><ref>{{extera ligilo |url=https://exame.com/mundo/numero-de-mortos-por-ciclone-em-mocambique-chega-a-446/ |titulo=Número de mortos por ciclone em Moçambique chega a 446|editero=Exame|publikigita ye=24ma di marto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[30ma di marto]] - [[Zuzana Čaputová]] elektesas kom unesma prezidantino di [[Slovakia]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Eslováquia elege mulher à presidência pela primeira vez |url=https://universa.uol.com.br/noticias/afp/2019/03/31/eslovaquia-escolhe-a-mudanca-e-elege-mulher-a-presidencia.htm|editero=UOL|vidita ye=1ma di aprilo 2019|publikigita ye=31ma di marto 2019}}</ref> ===Aprilo === * [[2ma di aprilo]] - [[Abdelaziz Bouteflika]] renuncas la prezidanteso di [[Aljeria]], pos intensa populala protesti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/world/2019/apr/02/algeria-latest-news-president-abdelaziz-bouteflika-resigns|titulo= Algerian president Abdelaziz Bouteflika resigns after 20 years|publikigita ye=2ma di aprilo 2019|vidita ye=2ma di aprilo 2019|editero=The Guardian}}</ref> * [[9ma di aprilo]] - Eventas parlamentala elekti en [[Israel]] por omna 120 sidili de la ''Knesset'' (parlamento). La partiso ''Likud'' formacas majoritato kun altra partisi, e [[Benjamin Netanyahu]] restas chefministro. * [[10ma di aprilo]] - Nova [[homo|homala speco]], ''Homo luzonensis'' deskovresas che l'insulo [[Luzon]], en [[Filipini]].<ref>{{Extera ligilo|autoro=Carl Zimmer |titulo=A New Human Species Once Lived in This Philippine Cave - Archaeologists in Luzon Island have turned up the bones of a distantly related species, Homo luzonensis, further expanding the human family tree. |url=https://www.nytimes.com/2019/04/10/science/homo-luzonensis-philippines-evolution.html |publikigita ye=10ma di aprilo 2019 |editero=The New York Times |vidita ye=10ma di aprilo 2019 }}</ref> * [[11ma di aprilo]] - [[Julian Assange]], kunfondinto di [[Wikileaks]], arestesas en [[London]]. * [[15ma di aprilo]] - Incendio destruktas tekto e [[pinaklo]] di la [[katedralo]] di Nia Damo, en [[Paris]], [[Francia]].<ref>{{Extera ligilo |url=https://www.foxnews.com/world/massive-fire-breaks-out-in-notre-dame-cathedral-in-paris|titulo=Massive fire breaks out in Notre Dame Cathedral in Paris|editero=Fox News|publikigita ye=15ma di aprilo 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[17ma di aprilo]] - [[Alan García]], ex-prezidanto di [[Peru]], pafas kontre lua kapo en [[Lima]] pos recevar aresto-komuniko, e mortas minuti pos arivar la hospitalo ''José Casemiro Ulloa''.<ref name="Folha">{{Extera ligilo|titulo=Ex-presidente do Peru se suicida após ordem de prisão no caso Odebrecht |url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2019/04/17/morre-ex-presidente-do-peru-suicidio-ordem-de-prisao-odebrecht.htm|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=17ma di aprilo 2019|idiomo={{pt}}}}</ref><ref name="Perú21">{{Extera ligilo|url=https://peru21.pe/politica/alan-garcia-murio-dispararse-cabeza-472624|titulo=Alan García murió tras dispararse en la cabeza antes de ser detenido [VIDEO] |editero=Perú 21|publikigita ye=17ma di april 2019|idiomo={{es}}}}</ref> * 17ma di aprilo - Eventas generala elekti en [[Indonezia]], e la partiso dil prezidanto [[Joko Widodo]] esas plu bone votata kam l'antea elekto di 2014.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/ruling-coalition-on-track-to-win-most-seats-in-early-counts|titulo=Ruling coalition on track to win most seats in early counts|editero=The Straits Times|publikigita ye=17ma di aprilo 2019}}</ref> * [[21ma di aprilo]] - Koordinita atenti per bombo-homi kontre 3 hoteli e 3 [[katolikismo|katolika kirki]] en [[Colombo]], Katana e [[Batticaloa]] en [[Sri-Lanka]] produktas 259 morti<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/04/sri-lanka-revises-bombings-death-toll-100-190425193421379.html |titulo=Sri Lanka revises bombings death toll down by 100|editero=Al Jazeera|publikigita ye=25ma di aprilo 2019|vidita ye=30ma di aprilo 2019 |idiomo={{en}}}}</ref> e plu kam 500 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Death toll from Easter Sunday attacks climbs to 321|url=http://www.adaderana.lk/news/54578/death-toll-from-easter-sunday-attacks-climbs-to-321|editero=ADAderana|publikigita ye=23ma di aprilo 2019 |vidita ye=30ma di aprilo 2019|idiomo={{en}}}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://asiatimes.com/2019/12/sri-lanka-intel-chief-sacked-over-easter-attacks/#|titulo=Sri Lanka intel chief sacked over Easter attacks|editero=Asia Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=9ma di decembro 2019}}</ref>. * 21ma di aprilo - [[Jiří Procházka (MMA-luktisto)|Jiří Procházka]] divenas championo di [[MMA]]-konkurso [[Rizin Fighting Federation|''Rizin FF'']]. * 21ma di aprilo - Komediisto [[Volodimir Olexandrovich Zelenskiy|Volodimir Zelenskiy]] elektesas prezidanto di Ukraina. * [[22ma di aprilo]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.1 che [[skalo di Richter]] ed epicentro en San Marcelino, insulo [[Luzon]], [[Filipini]], produktas 18 morti e 282 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Death toll from Luzon earthquake rises to 16 |url=https://www.rappler.com/nation/228803-death-toll-luzon-earthquake-april-23-2019|vidita ye=24ma di aprilo 2019|editero=Rappler}}</ref> * [[28ma di aprilo]] - Eventas general elekti en [[Hispania]]. Partiso PSOE, de la chefministro [[Pedro Sánchez Pérez-Castejón]] elektas 123 de la 350 deputati,<ref>{{Extera ligilo|url=https://elpais.com/politica/2019/04/30/actualidad/1556602394_828627.html|titulo=Directo | Reacciones y pactos tras las elecciones ordinares|editero=El País|vidita ye=30ma di aprilo 2019|publikigita ye=30ma di aprilo 2019|idiomo={{es}}}}</ref> e 121 sidili en la Senato, de la 208 disputata. * [[30ma di aprilo]] - Imperiestro [[Akihito]] abdikas la trono di [[Japonia]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Emperor Akihito becomes nomo Japanese monarch to abdicate in 200 years|url=https://edition.cnn.com/2019/04/29/asia/japan-imperial-abdication-akihito-reiwa-intl/index.html?fbclid=IwAR2s0KgflruLXvfVoXvWtC3YZixqUSOYQuB57HCwhZ892xN2Kq9lFFEkl1M |editero=CNN|publikigita ye=30ma di aprilo 2019|vidita ye=30ma di aprilo 2019}}</ref> * 30ma di aprilo - [[Juan Guaidó]], chefo dil opozantaro en [[Venezuela]], probas revokar [[Nicolás Maduro]] de la prezidanteso. ===[[Mayo]] === * [[1ma di mayo]] - [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]] signatas lego qua posibligas Rusa autoritati modifikar la trafiko di informi tra l'interreto. Segun l'autoritati to diminutos la dependo de stranjera serveri ed augmentos la sekureso di Rusa interreto. * [[3ma di mayo]] - La quanto di morti dal [[ebolaviruso]] en [[Kivu]], [[Demokratial Republiko Kongo]], superiras 1000 personi. * [[5ma di mayo]] - Acidento kun [[aviono]] [[Sukhoi Superjet 100]] de la kompanio [[Aeroflot]] dum la terveno che l'aeroportuo ''Sheremetyevo'' en [[Moskva]] produktas la morto di 41 ek la 78 personi en nave.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-48171392|titulo=Aeroflot plane crash: 41 killed on Russian jet|publikigita ye=6ma di mayo 2019 |vidita ye=6ma di mayo 2019|editero=BBC News|idiomo={{en}}}}</ref> * [[6ma di mayo]] - [[Interna milito di Siria]]: [[Siria]]na trupi lansas granda atako kontre la lasta fortifikuri del opozanta grupi en la lando.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.reuters.com/article/us-syria-security-northwest-explainer/explainer-why-the-war-in-syrias-idlib-escalated-again-idUSKCN1SF0P7|titulo=Explainer: Why the war in Syria's Idlib escalated again|publikigita ye=9ma di mayo 2019|idiomo={{en}}|editero=Reuters}}</ref> * [[17ma di mayo]] - Samasexua mariajo legaleskas dal parlamento di [[Taiwan]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Taiwan gay marriage: Parliament legalises same-sex unions|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-48305708 |publikigita ye=17ma di mayo 2019 |editero=BBC News |vidita ye=17ma di mayo 2019 }}</ref> * [[19ma di mayo]]] - Che drinkeyo en [[Belém]], [[Brazilia]], 11 personi ocidesas per pafado en la kapo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Chacina em bar deixa 11 mortos em Belém|url=https://g1.globo.com/pa/para/noticia/2019/05/19/tiroteio-em-bar-deixa-mortos-em-belem.ghtml|editero=G1|publikigita ye=19ma di mayo 2019|vidita ye=20ma di mayo 2019}}</ref> * [[23ma di mayo]] - La partiso BJP dil chefministro [[Narendra Modi]] obtenas 303 ek 543 sidili dil parlamento, e lua koalisuro obtenas 353 ek la 543.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Complete guide to 2019 Lok Sabha election results: Seat by seat, state by state, party by party|url=https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha-2019/story/lok-sabha-polls-complete-results-party-state-constituency-seat-full-guide-all-you-need-to-know-1533514-2019-05-24|publikigita ye=24ma di mayo 2019|editero=India Today news|vidita ye=25ma di mayo 2019}}</ref><ref>{{Extera ligilo|titulo=Indian elections' results from ECI official website|url=http://results.eci.gov.in/pc/en/partywise/index.htm|publikigita ye=24ma di mayo 2019|editero=ECI (Election Commission of India)|vidita ye=25ma di mayo 2019}}</ref><ref>{{Extera ligilo|titulo=India election results 2019: Narendra Modi secures landslide win|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-48347081 |publikigita ye=23ma di mayo 2019 |editero=BBC News |vidita ye=23ma di mayo 2019}}</ref> * [[24ma di mayo]] - [[Theresa May]], chefministrino dil [[Unionita Rejio]], anuncas ke el renuncos la chefeso dil Konservema partiso ye la [[7ma di junio]] 2019. * [[26ma di mayo]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 8.0 che [[skalo di Richter]] frapas la regiono Loreto, en [[Peru]], e produktas adminime 1 morto e 26 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Peru earthquake: Huge 8.0 magnitude earthquake felt as far as Brazil, Colombia and Ecuador|url=https://www.express.co.uk/news/world/1132208/earthquake-peru-today-latest-update-USGS-magnitude-8-tsunami-warning-centre-lacunas?fbclid=IwAR31sCS5U722pIigQC-ggivGpCoZNMJtap94qjPUbz2jV3oAHupzZe2DWjs |editero=Express.co.uk|publikigita ye=26ma di mayo 2019|vidita ye=27ma di mayo 2019|idiomo={{en}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2019/05/terremoto-no-peru-deixa-ao-menos-um-morto-e-26-feridos.shtml?loggedpaywall|titulo=Terremoto no Peru deixa ao menos um morto e 26 feridos|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=27ma di mayo 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[27ma di mayo]] - [[Donald Trump]] vizitas imperiestro [[Naruhito]] en [[Japonia]]. ===[[Junio]] === * [[3ma di junio|3ma]] til la [[5ma di junio]] - [[Donald Trump]] vizitas [[Unionita Rejio]]. * 3ma di junio - En [[Sudan]], armeo pafas e mortigas adminime 35 personi dum protesti kontre l'autoritatemeso e la korupto di la guvernerio. * [[5ma di junio]] - Eventas general elekti en [[Dania]]. La koalisuro di socialdemokrati e partisi de sinistra obtenas 93 ek la 179 sidili dil parlamento. * [[6ma di junio]] - [[Afrikana Uniono]] suspensas la membreso di [[Sudan]], pos la mortigo di dozeni di personi dum protesti en [[Khartoum]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-48545543|editero=BBC|titulo=Sudan crisis: African Union membership suspended|publikigita ye=6ma di junio 2019}}</ref> * [[7ma di junio]] - [[Theresa May]], chefministrino dil [[Unionita Rejio]], renuncas la chefeso dil Konservema partiso. * [[12ma di junio]] - En [[Equador]], samasexua mariajo legaleskas.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.europapress.es/internacional/noticia-corte-constitucional-ecuador-aprueba-matrimonio-personas-mismo-sexo-20190612225045.html|titulo=La Corte Constitucional de Ecuador aprueba el matrimonio entre personas del mismo sexo|editero=Europa Press|publikigita ye=12ma di junio 2019|vidita ye=12ma di julio 2019|idiomo={{es}}}}</ref> * [[17ma di junio]] - Dum [[futbalo]]-partio en [[Borno]], [[Nigeria]], tri suocidint atakeri explozas su, mortigas 30 personi e vundas plusa 40 homi. * [[19ma di junio]] - Quar viri akuzesas pri mortigo di 298 vehanti dil [[Aviaco MH17 di Malayan Aerlinei|aviaco MH17]] de ''Malaysia Airlines'', pafita infre super [[Ukraina]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-48691488|titulo=MH17: Four charged with shooting down plane over Ukraine|publikigita ye=19ma di junio 2019|vidita ye=19ma di junio 2019|editero=BBC News}}</ref> * [[20ma di junio]] - [[Droneo]]* (senkrua [[aeronavo]], fore distante kontrolata) de [[Usa]] modelo RQ-4 ''Global Hawk'' pafesas infre super la [[stretajo di Hormus]], pos ke [[Iran]] akuzis ol pri violacar lua aerala frontiero.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Iran says it's 'completely ready for war' after US military confirms it shot down American drone|url=https://abcnews.go.com/International/iran-shoots-american-drone-international-airspace-us-official/story?id=63825990|editero=ABC News|publikigita ye=20ma di junio 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[21ma di junio]] - Suocidint atako kontre [[moskeo]] en [[Baghdad]] produktas du morti e plu kam 10 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Atentado suicida contra mesquita xiita deixa dois mortos no Iraque |url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2019/06/21/atentado-suicida-contra-mesquita-xiita-deixa-dois-mortos-no-iraque.htm|editero=UOL|vidita ye=21ma di junio 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[25ma di junio]] til [[agosto]] - Komencas [[musono|musona]] inundadi en [[Assam]], [[India]]. Til la [[10ma di julio]], {{formatnum:207100}} personi afektesos en 11 distrikti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=India - 3 Dead in Assam as Flood Situation Worsens|url=http://floodlist.com/asia/india-assam-second-wave-flood-july-2019|editero=Floodlist|publikigita ye=11ma di julio 2019|vidita ye=14ma di julio 2019}}</ref> L'inundadi anke produktos adminime 47 morti en [[Nepal]] ed afektos plu kam 1800 vilaji en Assam, segun statistiki de la 14ma di julio.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-48979668|titulo=Monsoon kills dozens in Nepal, India and Bangladesh|editero=BBC|publikigita ye=14ma di julio 2019}}</ref> Til la 5ma di agosto, l'inundadi afektos {{formatnum:42921}} personi e produktos 91 morti en Assam.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.indiatoday.in/india/story/monsoon-rains-assam-flood-toll-rises-1577590-2019-08-06 |titulo=Assam flood situation improving, toll rises to 91 |editero=India Today|publikigita ye=6ma di agosto 2019|vidita ye=7ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[27ma di junio]] - En [[Rusia]], aviono Antonov An-24 de ''Angara Airlines'' kolizionas kontre edifico dum departo del [[aeroportuo]] di Nizhneangarsk, kun 47 personi en nave. La pilotisto e la flugo-injenioro mortas, e 22 plusa homi vundesas. * [[28ma di junio]] - Pos 20-yara negocii, [[Mercosur]] ed [[Europana Uniono]] signatas komercala pakto.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Mercosul e União Europeia fecham acordo de livre-comércio após 20 anos de negociação|url=https://www1.folha.uol.com.br/mercado/2019/06/mercosul-e-uniao-europeia-fecham-acordo-de-livre-comercio.shtml|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=28ma di junio 2019|vidita ye=7ma di julio 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[30ma di junio]] - Prezidanti [[Donald Trump]] de Usa, [[Moon Jae-in]] de [[Sud-Korea]] e [[Kim Jong-un]] de [[Nord-Korea]] renkontras che sekureso-areo [[Panmunjon]], an la frontiero inter le du Korea. Trump divenas l'unesma Usana prezidanto qua eniras Nord-Korea tra Panmunjon.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.reuters.com/article/us-northkorea-usa/trump-sets-foot-in-north-korea-agrees-with-kim-to-resume-talks-idUSKCN1TV00R|titulo=Trump sets foot in north korea; Kim visits Freedom House|publikigita ye=30ma di junio 2019|idiomo=en|website=reuters.com}}</ref> ===[[Julio]] === * Segun meteorologiisti, ca monato esis la maxim varma ulatempe mezurata en la historio. Antee, la maxim varma monato enrejistrata esis julio [[2016]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.parismatch.com/Actu/Environnement/Juillet-2019-est-le-mois-le-plus-chaud-jamais-mesure-sur-Terre-1640850?fbclid=IwAR00-zle8Z9h9KQ9MSWgJPcBKf5JnRXOiHRaM4D1XOn9rvEKvkEKo-ntGpw#utm_term=Autofeed&utm_medium=Social&xtor=CS2-26&utm_source=Facebook&Echobox=1565005631 |titulo=Juillet 2019 est le mois le plus chaud jamais mesuré sur Terre|editero=Paris Match|publikigita ye=5ma di agosto 2019|idiomo={{fr}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|titulo=July confirmed as hottest month on record|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-49238745|editero=BBC|publikigita ye=5ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[1ma di julio]] - Pos 30 yari, [[Japonia]] rikomencas chasar [[baleno|baleni]]. * 1ma di julio - [[Laurentino Cortizo]] divenas prezidanto di [[Panama]]. * [[8ma di julio]] - [[Kyriakos Mitsotakis]] divenas chefministro di [[Grekia]]. * [[10ma di julio]] - La lasta automobilo ''Käfer'' de [[Volkswagen]] fabikesas en [[Puebla, Puebla|Puebla]], [[Mexikia]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.sinembargo.mx/13-07-2019/3611865|titulo=De los nazis a los hippies: el fin de la ruta del escarabajo se dio en México, donde se reprodujo por miles|editero=sinembargo.mx|publikigita ye=10ma di julio 2019|idiomo={{es}}}}</ref> * [[12ma di julioa]] - Atento per automobilo-bombo che hotelo ''Asasey'' en [[Kismayo]], [[Somalia]], produktas adminime 26 morti. Mohamedana grupo ''al-Shabaab'' asumas responso pri l'atento.<ref>{{Extera ligilo|editero=BBC News|titulo=Kismayo attack: At least 26 dead as gunmen storm Somali hotel |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|publikigita ye=13ma di julio 2019 |vidita ye=13ma di julio 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[18ma di julio]] - Incendio premeditita che l'ateliero cinematografala ''Kyoto Animation'' produktas adminime 35 morti en [[Kyoto]], [[Japonia]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Kyoto Animation studio fire: more than 20 dead after arson attack in Japan|url=https://www.theguardian.com/world/2019/jul/18/dead-suspected-arson-attack-kyoto-animation-japan|editero=The Guardian|publikigita ye=18ma di julio 2019 |vidita ye=18ma di julio 2019}}</ref> * [[24ma di julio]] - [[Boris Johnson]] divenas chefministro dil [[Unionita Rejio]]. ===[[Agosto]] === * [[3ma di agosto]] - Viro eniras pafante en [[supermerkato]] ''Walmart'' che [[El Paso]], [[Texas]], e produktas adminime 22 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://twitter.com/EPPOLICE/status/1158420637955833856|titulo=Just after 1000 another victim passed away. The total is now at 22|autoro=EL PASO POLICE DEPT|publikigita ye=5ma di agosto 2019}}</ref> FBI inquestas se la motivo dil atako esus odio kontre enmigranti. * [[4ma di agosto]] - En [[Dayton, Ohio]], dek personi mortas pro pafado, inkluzite la pafero, e 27 plusa homi vundesas, precize 13 hori pos la pafado en [[El Paso]], [[Texas]].<ref>{{Extera ligilo|editero=USA Today|titulo=In Dayton, 32 seconds that changed everything|publikigita ye=8ma di agosto 2019|autoro=Amber Hunt| idiomo={{en}}|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2019/08/08/dayton-ohio-shooting-32-seconds-changed-everything/1951923001/}}</ref> * [[5ma di agosto]] - En [[Hong-Kong]] eventas la maxim granda striko e strada protesti pos 1967. * 5ma di agosto - [[India]] revokas parto de lua [[konstituco]] qua donis autonomio a [[Kashmir]].<ref>{{Extera ligilo| url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49231619 |titulo=Article 370: India strips disputed Kashmir of special status |editero=BBC |vidita ye=5ma di agosto 2019}}</ref> * [[10ma di agosto]] - [[Kamiono]] transportante fuelo explozas en Morogoro, [[Tanzania]], e produktas adminime 89 morti e dozeni pluza homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.thecitizen.co.tz/news/Death-toll-in-Tanzania-fuel-tanker-tragedy-climbs-to-89/1840340-5236502-ih6lfk/index.html|titulo=Death toll in Tanzania fuel tanker tragedy climbs to 89|surnomo=Msowoya|nomo=Tumaini|publikigita ye=15ma di agosto 2019|website=The Citizen|editero=Mwananchi Communications |loko==Tanzania|idiomo={{en}}}}</ref> * [[11ma di agosto]] - Segun raporti publikigata ta dio, 114 personi, di qui 57 en [[Kerala]], 30 en [[Karnataka]] e 27 en [[Maharashtra]] mortabis pro [[musono|musonal]] inundadi en [[India]]. Adminime 227 personi mortis en tota [[India]], [[Bangladesh]], [[Pakistan]] e [[Nepal]].<ref>{{Extera ligilo|editero=CNN |publikigita ye=11ma di agosto 2019 |vidita ye=11ma di agosto 2019|titulo=More than 100 are dead as heavy monsoon rains batter India|autoro=Sugam Porkharel ed Ivana Kottasova |url=https://edition.cnn.com/2019/08/11/asia/monsoon-india-deaths/index.html?utm_content=2019-08-11T16%3A30%3A14&utm_medium=social&utm_term=link&utm_source=fbCNN&fbclid=IwAR0ZdoleE64QcHjPFe9c2b5jP6ZzmOQVklN9dSzrTjGMrJkiAyApXgk611M}}</ref> * [[18ma di agosto]] - En [[Islando]], 100 ambiental aktivisti ed autoritati kunsidas por celebrar 'funeralo' dil [[glaciero]] Okjökull, qua liquidigesis komplete pro [[globala varmesko]]. Antee, ol kovris 15,5 km².<ref>{{Extera ligilo|editero=Huffington Post.com|publikigita ye=19ma di agosto 2019|vidita ye=19ma di agosto 2019|titulo=Iceland Holds Funeral Honoring Glacier That Melted Away|url=https://www.huffpost.com/entry/okjokull-glacier-funeral_n_5d5abf64e4b0eb875f271eb3?utm_campaign=hp_fb_pages&ncid=fcbklnkushpmg00000013&utm_source=politics_fb&utm_medium=facebook&section=politics&fbclid=IwAR2xJnM4kAXDTUGl1oalPisJiFqQWtSF8WVjBA2eK4OOfC_nRk5GzcVREU8|autoro=David Moye}}</ref> * [[19ma di agosto]] - En [[Brazilia]], fuligino kreita dum incendii che Amazoniana [[foresto]] mixas kun humida nubi e kovras urbo [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]]. Posdimezo, la cielo dil urbo divenas komplete obskura.<ref>{{Extera ligilo|url=https://oglobo.globo.com/sociedade/fenomeno-otico-que-escureceu-sp-uma-das-consequencias-das-queimadas-na-amazonia-23891542|titulo=Fenômeno ótico que escureceu SP é uma das consequências das queimadas na Amazônia|editero=O Globo|publikigita ye=19ma di agosto 2019|vidita ye=25ma di agosto 2019}}</ref> * [[21ma di agosto]] - [[Giuseppe Conte]], chefministro di [[Italia]], renuncas.<ref>{{Extera ligilo|editero=CNN|publikigita ye=21ma di agosto 2019|titulo=Italy's Prime Minister Giuseppe Conte resigns, attacks Salvini as 'irresponsible'|idiomo={{en}}|url=https://edition.cnn.com/2019/08/20/europe/italy-prime-minister-giuseppe-conte-intl/index.html?utm_medium=social&utm_term=link&utm_content=2019-08-20T14%3A09%3A31&utm_source=fbCNNi&fbclid=IwAR2fl1-hql4Gu2KSI8Jww0lrOpM1Pfw58RFymsivbmJf2zBtezYO6HzjINk |autoro=Livia Borghese, Ivana Kottasova, Kara Fox=}}</ref> * [[23ma di agosto]] - Dum kunveno di chefi di stato e guvernerio del grupo [[G7]], [[Angela Merkel]] ed [[Emmanuel Macron]] deskriptas incendii en Amazonana foresto kom 'internaciona urjanteso'.<ref>{{Extera ligilo|editero=BBC News|titulo=Amazon fires: Merkel and Macron urge G7 to debate 'emergency' |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-49443389|publikigita ye=23ma di agosto 2019|vidita ye=23ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[30ma di agosto]] til [[oktobro]] - [[Petrolo]] qua posible likis de neidentifikita [[petrolonavo]] komencas aparar en plaji di ok ek la 9 stati de la [[Nord-estala regiono (Brazilia)|Nord-estala regiono]] di [[Brazilia]]. Dum la sequanta dii ol ank atingos stato [[Bahia]], e minacos plaji ube [[marala tortugo|marala tortugi]] ovifas, [[Koralio-rifo|koralio-rifi]] e turistala loki. En oktobro, plu kam 200 plaji en 77 municipi ja atingesis.<ref>{{Extera ligilo|titulo=El misterio de las masivas manchas de petróleo que provocaron una crisis inédita en las playas de Brasil|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-50161566|publikigita ye=23ma di oktobro 2019|vidita ye=24ma di oktobro 2019|idiomo={{en}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|titulo=Una mancha de petróleo llega a la bahía brasileña de Todos los Santos, la segunda más grande del mundo |url=https://elpais.com/sociedad/2019/10/18/actualidad/1571359180_891563.html |editero=El País|publikigita ye=18ma di oktobro 2019|vidita ye=22ma di oktobro 2019|issn=1134-6582|idiomo={{es}}|autoro=Joana Oliveira}}</ref> ===[[Septembro]] === * [[1ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Dorian'' frapas [[Bahama]], per venti di 185 milii/h (plu kam 290 km/h), efektigas inundadi e granda destruktadi,<ref>{{Extera ligilo|editero=Los Angeles Times|publikigita ye=1ma di septembro 2019 |vidita ye=1ma di septembro 2019|titulo=Hurricane Dorian makes landfall in the Bahamas as dangerous Category 5 storm|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2019-09-01/northern-bahamas-hunkers-down-as-hurricane-dorian-closes-in}}</ref> e produktas adminime 43 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Dorian deixa 43 mortos e rastro de devastação nas Bahamas|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2019/09/07/dorian-deixa-43-mortos-e-rastro-de-devastacao-nas-bahamas.htm |editero=UOL |publikigita ye=7ma di septembro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[2ma di septembro]] - Fairo sur la batelo ''MV Conception'' proxim l'insulo Santa Cruz, [[Kalifornia]], produktas adminime 52 morti. Tri semani pose, ankore 1300 personi restas desaparinta.<ref>{{Extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/2019/09/22/americas/east-grand-bahama-us-medics-and-survivor/index.html |titulo=In this crippled part of the Bahamas, US medics can smell more bodies than they can find|editero=CNN.com |publikigita ye=22ma di septembro 2019|vidita ye=28ma di septembro 2019}}</ref> * [[5ma di septembro]] til la[[9ma di septembro]] - [[Ido-konfero 2019|Ido-konfero]] eventas en [[Berlin]], [[Germania]]. * [[6ma di septembro]] - [[India]]na kosmosondilo ''Chandrayaan-2'' kolizionas kontre la [[luno]].<ref>{{Extera ligilo|editero=Business Insider|autoro=Morgan McFall Johnsen e Dave Mosher|url=https://www.businessinsider.com/india-lost-contact-with-moon-lander-indicating-crash-2019-9?utm_content=buffer91dbc&utm_medium=social&utm_source=facebook.com&utm_campaign=buffer-bi&fbclid=IwAR28IRjH8hD8kvD2CMTjllC92pIXSqXP1cBqYjKC_llp4Qw93couGcy5mqE |titulo=India lost contact with its moon lander, and an astronomer thinks the spacecraft crashed into the lunar surface|publikigita ye=6ma di septembro 2019}}</ref> * [[9ma di septembro]] - [[Tifono]] ''Faxai'' frapas [[Japonia]] per 180 km/h-a venti, efektigas destruktado che [[metropolala regiono]] di [[Tokyo]], produktas 3 morti e vundas cirkume 40 personi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/09/09/national/typhoon-faxai/#.XYNcmqTQgdU |titulo=Powerful Typhoon Faxai kills three, injures 40 and wreaks havoc on Tokyo transport system |editero=The Japan Times|publikigita ye=9ma di septembro 2019|vidita ye=19ma di septembro 2019}}</ref> * [[11ma di septembro]] - [[Astronomio|Astronomi]] anuncas dekekteso di [[aquo]] che atmosfero dil exoplaneto ''K2-18b'', unesmafoye detektata en planeto exter la [[sunala sistemo]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nationalgeographic.com/science/2019/09/nomo-water-found-in-habitable-exoplanets-atmosphere-hubble-kepler-k2-18b/ |titulo=Water found on a potentially life-friendly alien planet |editero=National Geographic |publikigita ye=11ma di septembro 2019 |idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di septembro]] - Adminime 11 personi mortas pro incendio en privata [[hospitalo]] che [[Rio de Janeiro (urbo)|Rio de Janeiro]], [[Brazilia]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://brasil.elpais.com/brasil/2019/09/13/politica/1568373825_307103.html|titulo=Ao menos onze pessoas morrem em incêndio no hospital Badim, no Rio|editero=El País|publikigita ye=13ma di septembro 2019|vidita ye=14ma di septembro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[14ma di septembro]] - Du refinerii di [[petrolo]] de ''Saudi Aramco'' en [[Saudi-Arabia]] bombardesas per senkrua aeronavi. La bombardi efektigas incendii. Militanti ''Houthi'' de [[Yemen]] asumas l'autoresi del ataki.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/09/drones-hit-saudi-aramco-facilities-fires-190914051900472.html|titulo=Houthi drone attacks on 2 Saudi Aramco oil facilities spark fires|editero=www.aljazeera.com}}</ref> * [[16ma di septembro]] - Explozo di gaso efektigas incendio en fabrikerio di biologial armi en [[Rusia]].<ref>{{Extera ligilo|editero=Time |titulo=Gas Explosion at Russian Lab That Holds Ebola and Smallpox Samples |url=https://time.com/5678982/russia-explosion-lab-ebola-smallpox/|publikigita ye=17ma di septembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[20ma di septembro]] - Eventas mondala [[striko]] e protesto tri dii ante la somito pri klimato dil [[Unionita Nacioni]]. Protesteri demandas agadi por kombatar klimatala chanji.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/environment/live/2019/sep/20/climate-strike-global-change-protest-sydney-melbourne-london-new-york-nyc-school-student-protest-greta-thunberg-rally-live-news-latest-updates |titulo=Global climate strike: Greta Thunberg and school students lead climate crisis protest - live updates |editero=The Guardian|publikigita ye=20ma di septembro 2019 |vidita ye=20ma di septembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[21ma di septembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.8 che [[skalo di Richter]] frapas [[Albania]], produktas adminime 68 vunditi, ed efektigas granda materiala destruktado.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2019/09/21/terremoto-na-albania-deixa-dezenas-de-feridos.htm|titulo=Terremoto na Albânia deixa pelo menos 68 feridos, diz ministra da Saúde |editero=UOL|publikigita ye=21ma di septembro 2019 |vidita ye=22ma di septembro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[23ma di septembro]] - [[Rusia]] formale adoptas la pakto pri [[klimato]] signatita en 2016 en [[Paris]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Russia formally joins Paris climate pact|url=https://www.euractiv.com/section/climate-environment/news/russia-formally-joins-paris-climate-pact/|publikigita ye=24ma di septembro 2019 |vidita ye=28ma di septembro 2019|idiomo={{en}}|editero=Euractiv}}</ref> ===[[Oktobro]] === * [[1ma di oktobro]] - En [[Taiwan]], ponto Nanfang'ao, inaugurita en 1996, krulas, 1 dio pos ke [[tifono]] ''Mitag'' frapis la regiono. Adminime 5 personi mortas pro l'acidento.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/3788721|titulo=Update: 5 Filipino, Indonesian workers perish after NE Taiwan bridge collapse, 1 still missing |editero=Taiwan News|publikigita ye=2ma di oktobro 2019|vidita ye=2ma di oktobro 2019}}</ref> * 1ma di oktobro - Kongreso di [[Peru]] dissolvesas dal prezidanto [[Martín Vizcarra]]. Konstitucala krizo komencas.<ref>{{Citez jurnalo od edituro|titulo=Peru's president dissolves Congress to push through anti-corruption reforms|url=https://www.theguardian.com/world/2019/oct/01/perus-president-dissolves-congress-to-push-through-anti-corruption-reforms|editero=The Guardian|issn=0261-3077|publikigita ye=1ma di oktobro 2019|vidita ye=2ma di oktobro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * 1ma di oktobro- En [[Baghdad]], policisti pafas kontre demonstreri qui protestis kontre [[chomeso]], [[korupto]] e mala publika servadi. Plu kam 10 personi mortigesas e cirkume plusa homi 286 vundesas.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/baghdad-protests-today-iraq-tahrir-shooting-death-toll-corruption-unemployment-a9128506.html|titulo=Baghdad protests: At least ‘10 dead and more than 200 injured’ as riot police open fire|editero=The Independent |vidita ye=5ma di oktobro 2019}}</ref> * [[2ma di oktobro]] - En [[Mali]], 25 soldati mortas dum ataki da membri de [[al-Kaida]] kontre du kazerni, en Boulkessi e Mondoro.<ref>{{Extera ligilo|titulo=25 Malian soldiers killed in attack on two military camps |url=https://edition.cnn.com/2019/10/02/africa/mali-soldiers-killed-military-base-attack/index.html |editero=CNN|publikigita ye=2ma di oktobro 2019|vidita ye=5ma di oktobro 2019}}</ref> * [[6ma di oktobro]] - Eventas legifanta elekti en [[Portugal]]. Partiso Socialista obtenas la majoritato ek la voti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Partido Socialista vence eleição legislativa em Portugal|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2019/10/06/pesquisa-de-boca-de-urna-aponta-vitoria-do-partido-socialista-nas-eleicoes-em-portugal.ghtml|editero=G1|publikigita ye=6ma di oktobro 2019|vidita ye=11ma di oktobro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[8ma di oktobro]] - Prezidanto [[Lenín Moreno]], de [[Equador]], transferas la chef-urbo di la lando a [[Guayaquil]], pro ke demonstreri okupis la prezidantala palaco, e kaoso duras en la stradi di [[Quito]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Ecuador moves government out of capital as violent protests rage |url=https://www.theguardian.com/world/2019/oct/08/ecuador-moves-government-out-of-capital-as-violent-protests-rage |publikigita ye=8ma di oktobro 2019 |vidita ye=9ma di oktobro 2019 |editero=The Guardian|idiomo={{es}}}}</ref> * [[9ma di oktobro]] - [[Recep Tayyip Erdoğan]] informas ke [[Turkia]] invadis la nordo e l'esto di [[Siria]] por kombatar [[Kurdistan|Kurdi]] de la grupo ''Hêzên Sûriya Demokratîk''.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49983357|titulo=Turkey launches ground offensive in northern Syria|editero=BBC|publikigita ye=9ma di oktobro 2019}}</ref> * [[12ma di oktobro]] - Dum protesti kontre prezidanto [[Lenín Moreno]] en [[Quito]], [[Equador]], demonstranti atakas televiziono-brodkastero ''Teleamazonas'' e jurnalo ''El Comercio''.<ref>Extera ligilo|titulo=Manifestantes atacam emissora de TV e jornal em Quito |editero=UOL|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2019/10/12/manifestantes-atacam-emissora-de-tv-e-jornal-em-quito.htm|publikigita ye=12ma di oktobro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[12ma di oktobro|12ma]] til la [[13ma di oktobro]] - [[Tifono]] ''Hagibis'' frapas [[Japonia]] e produktas adminime 26 morti e 175 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Passagem do tufão Hagibis no Japão provoca pelo menos 26 mortos|editero=RedeTV!|publikigita ye=13ma di oktobro 2019 |url=https://www.redetv.uol.com.br/jornalismo/mundo/passagem-do-tufao-hagibis-no-japao-provoca-pelo-menos-26-mortos|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[14ma di oktobro]] - Protesti en [[Equador]] finas pos ke prezidanto [[Lenín Moreno]] anuncas riadopto di subsidiajo a kombustivi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.rtp.pt/noticias/mundo/equador-governo-repoe-subsidio-aos-combustiveis-e-protestos-terminam_n1179020|titulo=Equador. Governo repõe subsídio aos combustíveis e protestos terminam|editero=RTP|vidita ye=18ma di oktobro 2019}}</ref> * 14ma di oktobro - En [[Santiago, Chili]], komencas protesti studentala en la stradi pos augmento di bilietopreci di [[metroo]]. La protesti dissemesas ad altra urbi ed eventas konfronti inter la demonstreri e la polico.Ye la 19ma di oktobro, prezidanto [[Sebastián Piñera]] suspensas l'augmento, tamen la protesti duros. Ye la 20ma di oktobro, 8 personi ja mortabis dum la violento.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2019/10/20/world/americas/chile-protests-riots.html|titulo=Chile Unrest Spreads, With 8 Deaths Reported in Violence|editero=The New York Times|publikigita ye=20ma di oktobro 2019, aktualigita ye la 21ma di oktobro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * 14ma di oktobro - Komencas protesti en [[Katalunia]] pos judicio di la chefi dil movado pri nedependo di la regiono.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.em.com.br/app/noticia/internacional/2019/10/19/interna_internacional,1094213/novo-protesto-separatista-mantem-barcelona-sob-tensao.shtml|titulo=Novo protesto separatista mantém Barcelona sob tensão|editero=Estado de Minas|publikigita ye=19ma di oktobro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[15ma di oktobro]] - En [[Fortaleza, Ceará]], [[Brazilia]], rezidala edifico krulas e produktas 8 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/ce/ceara/noticia/2019/10/19/novo-video-mostra-funcionarios-de-empresa-de-reforma-saindo-do-predio-logo-apos-desabamento-em-fortaleza.ghtml |titulo=Novos vídeos mostram engenheiro saindo do prédio logo após desabamento; 'A síndica tá lá embaixo'|editero=G1|publikigita ye=19ma di oktobro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[18ma di oktobro]] - Tumulti en stradi di [[Santiago, Chili]], divenas aperta batalii, kun ataki proxim preske tota la 164 stacioni di [[metroo]] dil urbo. Prezidanto [[Sebastián Piñera]] anuncas 15-dia urjanteso-stando en la tota chefurbo.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/10/chile-protests-state-emergency-declared-santiago-191019051808789.html|titulo=Chile protests: State of emergency declared in Santiago |idiomo={{en}} |editero=aljazeera.com |vidita ye=21ma di oktobro 2019}}</ref> * [[19ma di oktobro]] - En [[London]], cirkume 1 milion personi partoprenas en protesto organizata dal grupo ''People's Vote'', demandanta nova plebicito pri [[Brekiro]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2019/oct/19/peoples-vote-march-hailed-as-one-of-greatest-protest-marches-in-british-history|titulo=March organisers hail ‘one of the greatest protest marches in British history’|publikigita ye=19ma di oktobro 2019|editero=The Guardian |vidita ye=20ma di oktobro 2019}}</ref> * [[22ma di oktobro]] - En [[Nord-Irlando]], [[aborto]] e samasexua mariajo legaligesas. * [[27ma di oktobro]] - Eventas prezidantal elekti en [[Arjentinia]]. [[Alberto Ángel Fernández]], kandidato dil opozantaro, vinkas [[Mauricio Macri]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Eleições na Argentina: Fernández e Kirchner vencem Macri no primeiro turno|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2019/10/27/alberto-fernandez-cristina-kirchner-vitoria-eleicoes-argentina.htm|editero=UOL|publikigita ye=27ma di oktobro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[29ma di oktobro]] - Chefministro [[Saad Hariri]] de [[Libano]] renuncas, pos intensa populara protesti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Lebanon’s Prime Minister, Saad Hariri, Steps Down in Face of Protests|url=https://www.nytimes.com/2019/10/29/world/middleeast/saad-hariri-stepping-down-lebanon.html?smid=tw-nytimes&smtyp=cur|editero=The New York Times|publikigita ye=29ma di oktobro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[31ma di oktobro]] - En [[Okinawa]], [[Japonia]], incendio destruktas 500-yar-evanta kastelo Shuri.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Fire at Shuri Castle, a world heritage site|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20191031_09/|editero=NHK| publikigita ye=31ma di oktobro 2019}}</ref> * 31ma di oktobro - Incendio en [[treno]] proxim urbo [[Rahim Yar Khan]] en [[Pakistan]], produktas adminime 75 morti.<ref>{{Extera ligilo|editero=BBC News |publikigita ye=31ma di oktobro 2019|titulo=At least 73 dead in Pakistan train fire, police say|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-50245090}}</ref> ===[[Novembro]] === * [[1ma di novembro]] - [[Hispania]] anuncas ke ol gastigos la Konfero pri Klimatala Chanji dil [[Unionita Nacioni]], eventonta de la 2ma til la 13ma di decembro, pro la politikal desquieteso en [[Santiago, Chili]], urbo antee selektita kom eventeyo por la konfero. * [[2ma di novembro]] - Pirati kaptas 9 gajo-homi de la navo [[Norvegia]]na ''MV Bonita'' proxim [[Cotonou]], [[Benin]].<ref>{{Extera ligilo|editero=CNN World |titulo=Pirates kidnap nine crew members from cargo ship off coast of Benin|autoro=Mitchell McCluskey e Ralph Ellis |publikigita ye=4ma di novembro 2019 |url=https://edition.cnn.com/2019/11/03/africa/pirates-kidnap-crew-members-cargo-ship-benin/index.html##targetText=Pirates%20boarded%20the%20MV%20Bonita,company%20which%20owns%20the%20vessel.}}</ref> * [[9ma di novembro]] - [[Ciklono]] ''Bulbul'' produktas sep morti en [[West Bengal]] ed en [[Bangladesh]]. Plua kam du milion personi evakuesas de lia domi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/cyclone-kills-14-india-bangladesh-66889252?cid=clicksource_76_null_headlines_hed |titulo=Cyclone kills at least 14 in India, Bangladesh|editero=ABC News|vidita ye=10ma di novembro 2019}}</ref> * [[10ma di novembro]] - [[Evo Morales]] renuncas la prezidanteso di [[Bolivia]] pos populala protesti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Em meio a crise, Evo Morales renuncia à presidência da Bolívia - 10/11/2019 - UOL Notícias|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2019/11/10/em-meio-a-crise-evo-morales-renuncia-a-presidencia-da-bolivia.htm |editero=UOL|publikigita ye=10ma di novembro 2019}}</ref> * [[14ma di novembro]] - [[Venezia]] deklaras urjanteso-stando pro la [[mareo|mareala]] inundadi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.milenio.com/internacional/europa/italia-decreta-el-estado-de-emergencia-en-venecia-por-inundaciones |titulo=Italia decreta el estado de emergencia en Venecia por inundaciones|editero=Milenio|idiomo={{es}}|publikigita ye=14ma di novembro 2019|vidita ye=21ma di novembro 2019}}</ref> * [[21ma di novembro]] - [[Benjamin Netanyahu]], chefministro di [[Israel]], akuzesas pri fraudo, suborno e fido-rupto.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nbcnews.com/news/world/israeli-pm-netanyahu-indicted-charges-bribery-fraud-breach-trust-n1084831 |titulo=Benjamin Netanyahu indicted on charges of bribery, fraud and breach of trust |editero=NBC News|publikigita ye=21ma di novembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[23ma di novembro]] - Che [[Bougainville]], [[Papua-Nova-Guinea]] eventas plebicito pri plusa autonomeso o kompleta nedependo, e 98,31% ek la voteri decidas pri nedependo.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001352846/bougainville-voters-back-independence-by-landslide|titulo=Bougainville voters back independence by landslide|autoro=AFP|editero=The Standard|vidita ye=6ma di julio 2022|idiomo={{en}}}}</ref> * [[26ma di novembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.4 che [[skalo di Richter]] frapas [[Albania]] e produktas 50 morti e 900 plusa homi vundita.<ref name=shqiptarja.com>{{Extera ligilo|url=https://shqiptarja.com/lajm/40-viktima-nga-termeti-nxirren-te-gjithe-personat-nga-rrenojat-ne-thumane-vijojne-kerkimet-ne-durres-per-6-persona|titulo=50 viktima nga tërmeti! Nxirren të gjithë trupat nga rrënojat në Thumanë dhe në Durrës|website=shqiptarja.com|idiomo={{sq}}|vidita ye=28ma di novembro 2019}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=https://www.albaniandailynews.com/index.php?mod=2&idm=37621|titulo=No. of Injured from Earthquake Rises to 900|website=Albanian Daily News|idiomo={{en}}|vidita ye=29ma di novembro 2019}}</ref> ===[[Decembro]] === * [[3ma di decembro]] - [[Tifono]] ''Kammuri'' (anke nomizita ''Tisoy'') frapas [[Filipini]], domajas cirkume {{formatnum:28577}} domi<ref name="Tisoy1">{{Extera ligilo|titulo='Tisoy' leaves trail of destruction in Northern Samar|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1087969|publikigita ye=5ma di decembro 2019|autoro=Sarwell Meniano|editero=Philippine News Agency}}</ref> e produktas 12 morti.<ref name="NDRRMCTisoy">{{Extera ligilo|editero=NDRRMC |url=http://www.ndrrmc.gov.ph/attachments/article/3969/SitRep_No_19_re_Response_Actions_and_Effects_of_TY_Tisoy_I_N_Kammuri_as_of_13Dec2019_6PM.pdf |publikigita ye=13ma di decembro 2019|titulo=Situational Report No. 19 re Response Actions and Effects for Typhoon "TISOY"}}</ref> * [[8ma di decembro]] - Incendio che fabrikerio en [[Nova-Delhi]], [[India]], produktas 43 morti ed adminime 50 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.npr.org/2019/12/08/786066785/43-dead-in-extremely-horrific-fire-at-new-delhi-factory|titulo=43 Dead In 'Extremely Horrific' Fire At New Delhi Factory|website=NPR.org}}</ref> * [[9ma di decembro]] - [[Volkano]] Whakaari eruptas en l'insulo White, [[Nova-Zelando]], e produktas adminime 18 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-50715047|titulo=New Zealand volcano: 'No sign of life' after White Island eruption|publikigita ye=2019-12-09|editero=BBC|vidita ye=9ma di decembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di decembro]] - En [[Aljeria]] eventas prezidantal elekti pos la renunco di [[Abdelaziz Bouteflika]].<ref>{{Extera ligilo|idiomo={{en}}|url=https://www.france24.com/en/20190915-algeria-presidential-election-fixed-december-12-says-bensalah-bouteflika|titulo=Algerian presidential election fixed for December 12, says interim president|editero=France 24]]|publikigita ye=16ma di septembro 2019}}</ref> [[Abdelmadjid Tebboune]] elektesas prezidanto per 58,15% ek la voti. * [[14ma di decembro]] - [[Papo Franciskus]] abolisas pontifikala sekreteso en inquesti pri sexuala violento kontre pueri. * [[24ma di decembro|24ma]] til la [[25ma di decembro]] - [[Tifono]] ''Phanfone'' frapas la centro di [[Filipini]] per venti til 200 km/h, e produktas adminime 16 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://phys.org/news/2019-12-typhoon-phanfone-philippines.html|titulo=Typhoon Phanfone kills at least 16 in Philippines|editero=Phys.org|publikigita ye=26ma di decembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[27ma di decembro]] - Aviono [[Fokker 100]] de la kompanio ''Bek Air'' transportanta 98 personi falas pos departar del aeroportuo di [[Almatı]]. L'acidento produktas 12 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=ref name="nyt-dec-26-2019">{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2019/12/26/world/asia/plane-crash-almaty-kazakhstan.html |titulo=Kazakhstan Plane Crash Kills at Least 12 People|editero=The New York Times|publikigita ye=27ma di decembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[28ma di decembro]] - Atento per automobilo-bombo en [[Mogadishu]], [[Somalia]], produktas adminime 90 morti e plu kam 100 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|url=https://aawsat.com/english/home/article/2055876/mogadishu-least-90-killed-checkpoint-blast|titulo=Mogadishu: At Least 90 Killed in Checkpoint Blast |editero=Ashark - Al-Awsat|idiomo={{en}}|vidita ye=28ma di decembro 2019}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/12/dozens-killed-mogadishu-car-bomb-attack-police-191228072334950.html|titulo=Dozens killed in Mogadishu car bomb attack|editero=Al Jazeera|vidita ye=28ma di decembro 2019}}</ref> * [[29ma di decembro]] - La konsilistaro di chefi di [[talibano]] anuncas tempala pafo-ceso en [[Afganistan]]. * [[31ma di decembro]] - La maxim mala [[musono|musona]] inundado de 2013 til lor en [[Jakarta]], [[Indonezia]], produktas 9 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bangkokpost.com/world/1826894/jakarta-hit-by-worst-flooding-since-2013|titulo=9 dead as Jakarta hit by worst flooding since 2013|editero=Bangkok Post|publikigita ye=1ma di januaro 2019}}</ref> ==[[Sporto]]== * [[7ma di junio]] til la [[7ma di julio]] - En [[Francia]], eventas [[Mondala Kupo di Futbalo]] por mulieri. [[Usa]] vinkas la konkurso. * [[26ma di julio]] til la [[11ma di agosto]] - [[Tot-Amerika Ludi]] eventas en [[Lima]], [[Peru]]. * [[2ma di agosto]] - Kanadana Burma-boxisto [[Dave Leduc]] divenas mondala championo di [[WLC]]. * 20ma di septembro til la [[2ma di novembro]] - Eventas Mondala Championkonkurso pri [[Rugbio]] en [[Japonia]]; 12 urbi gastigas la partii. ==Naski == ==Morti == [[Arkivo:Bob_Einstein_1970.JPG|thumb|130px|[[Bob Einstein]]]] * [[2ma di januaro]] - [[Bob Einstein]], Usan aktoro e skriptisto di komedii (n. 1942) * [[3ma di januaro]] - [[Christine de Rivoyre]], Franca jurnalisto e skriptisto (n. 1921) * [[17ma di januaro]] - [[Babiker Awadalla]], chefa ministro di Sudan (n. 1917) * [[20ma di januaro]] - [[Andy Vajna]], Hungara-Usana filmifisto (n. 1944) * (desaparis ye la [[21ma di januaro]]) - [[Emiliano Sala]], Arjentiniana futbalisto (n. 1990) * [[29ma di januaro]] - [[James Ingram]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1952) * [[3ma di februaro]] - [[Julie Adams]], Usan aktorino (n. 1926) * [[6ma di februaro]] - [[Manfred Eigen]], Germana biofizikisto, Nobel-laureato<ref>{{Extera ligilo |titulo=Göttinger Nobelpreisträger Manfred Eigen verstorben|url=https://www.mpibpc.mpg.de/15874795/Manfred-Eigen |publikigita ye=7ma di februaro 2019 |editero=Max-Planck-Institut für biophysikalische Chemie|idiomo={{de}}}}</ref> (n. 1927) [[Arkivo:Jan_Olszewski_3.jpg|thumb|130px|[[Jan Olszewski]]]] * [[7ma di februaro]] - [[Jan Olszewski]], chefministro di Polonia<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.washingtonpost.com/world/europe/former-polish-prime-minister-jan-olszewski-dies-at-88/2019/02/08/69a92cbc-2b84-11e9-906e-9d55b6451eb4_story.html?utm_term=.0aa812ee2b55 |titulo=Former Polish prime minister Jan Olszewski dies at 88|editero=The Washington Post|publikigita ye=8ma di februaro 2019|vidita ye=11ma di februaro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> (n. 1935) * 7ma di februaro - [[Albert Finney]], Angla aktoro (n. 1936) * [[11ma di februaro]] - [[Ricardo Boechat]], Braziliana jurnalisto<ref>{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/sp/sao-paulo/noticia/2019/02/11/ricardo-boechat-jornalista-morre-aos-66-anos-em-queda-de-helicoptero-em-sp.ghtml|titulo=Ricardo Boechat, jornalista, morre aos 66 em queda de helicóptero em SP|editero=G1|publikigita ye=11ma di februaro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> (n. 1952) * 11ma di februaro - [[Sibghatullah Mojaddedi]], prezidanto di Afganistan (n. 1926) * 11ma di februaro - [[Louis de Niverville]], Kanadana piktisto (n. 1933) * [[13ma di februaro]] - [[Bibi Ferreira]], Brazilian aktorino (n. 1922) * [[16ma di februaro]] - [[Bruno Ganz]], Suis aktoro (n. 1941) * [[19ma di februaro]] - [[Karl Lagerfeld]], Germana modisto (n. 1933)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.larazon.es/gente/karl-lagerfeld-la-segunda-muerte-de-chanel-KC22020291 |titulo=Karl Lagerfeld: La segunda muerte de Chanel|editero=La Razón|vidita ye=20ma di februaro 2019}}</ref> * [[24ma di februaro]] - [[Antoine Gizenga]], chefa ministro di la Demokratial Republiko Kongo (n. 1925) * [[27ma di februaro]] - [[France-Albert René]], prezidanto di Seycheli (n. 1935) * [[1ma di marto]] - [[Jares Ivanavich Alfioraw|Jares Alfioraw]], Bielorusa-Rusa-Sovietiana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1930) * [[10ma di marto]] - [[İrsen Küçük]], chefministro di Norda Chipro (n. 1940) * [[15ma di marto]] - [[Mohamed Mahmoud Ould Louly]], chefo di stato di Mauritania (n. 1943) [[Arkivo:Dick_Dale,_Viva_Las_Vegas,_2013-03-30_IMG_8131_(8605847986).jpg|thumb|130px|[[Dick Dale]]]] * [[16ma di marto]] - [[Dick Dale]], Usana muzikisto (n. 1937)<ref>{{Extera ligilo|url=https://bestclassicbands.com/dick-dale-obituary-3-17-1999/|titulo=Dick Dale, King of Surf Guitar, Dead at 81|publikigita ye=5ma di aprilo 2019}}</ref> * [[20ma di marto]] - [[Donald Kalpokas]], chefministro di Vanuatu (n. 1943)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/385197/a-founding-father-of-vanuatu-dies|titulo=A founding father of Vanuatu dies|publikigita ye=20ma di marto 2019|editero=RNZ}}</ref> * [[2ma di aprilo]] - [[Choidorin Övgönhüü]], Mongoliana judoisto (n. 1942) * [[5ma di aprilo]] - [[Sydney Brenner]], Sudafrikana biologo, Nobel-laureato (n. 1927) * [[6ma di aprilo]] - [[David James Thouless]], Skota fizikisto, Nobel-laureato (n. 1934) * [[13ma di aprilo]] - [[Paul Greengard]], Usana neurociencisto, Nobel-laureato (n. 1925) * [[14ma di aprilo]] - [[Bibi Andersson]], Sueda cinem-aktorino<ref name="auto">{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2019/04/14/movies/bibi-andersson-dead.html|titulo=Bibi Andersson, Luminous Presence in Bergman Films, Dies at 83|nomo=Anita|surnomo=Gates|publikigita ye=14ma di aprilo 2019|editero=The New York Times|vidita ye=14ma di aprilo 2019|via=NYTimes.com}}</ref> (n. 1935) * [[17ma di aprilo]] - [[Alan García]], prezidanto di [[Peru]] (n. 1949)<ref name="Perú21"/> * [[22ma di aprilo]] - [[Lê Đức Anh]], prezidanto di Vietnam (n. 1920)<ref>{{Extera ligilo|url=https://bnews.vn/nguyen-chu-tich-nuoc-le-duc-anh-tu-tran/120276.html |titulo=Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần|idiomo={{vi}}}}</ref> * [[23ma di aprilo]] - Grandaduko [[Jean de Luxemburgia]] (n. 1921)<ref>{{Extera ligilo|surnomo=Editor |nomo=Brittani BargerDeputy|url=http://royalcentral.co.uk/europe/luxembourg/breaking-grand-duke-jean-of-luxembourg-dies-at-the-age-of-98-119830 |editero=Royal Central|titulo=BREAKING: Grand Duke Jean of Luxembourg dies at the age of 98 |vidita ye=23ma di aprilo 2019 |publikigita ye=23ma di aprilo 2019}}</ref> * [[27ma di aprilo]] - [[Negaso Gidada]], 7ma prezidanto di Etiopia (n. 1943) [[Arkivo:Beth Carvalho (5097053692).jpg|thumb|130px|[[Beth Carvalho]]]] * [[30ma di aprilo]] - [[Beth Carvalho]], Braziliana kantistino e kompozistino (n. 1946)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Morre aos 72 anos a sambista Beth Carvalho |url=https://entretenimento.uol.com.br/noticias/redacao/2019/04/30/morre-aos-72-anos-a-sambista-beth-carvalho.htm |editero=UOL |vidita ye=30ma di aprilo 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * 30ma di aprilo - [[Anémone]], Franc aktorino (n. 1950) * [[2ma di mayo]] - [[Ali Mroudjaé]], prezidanto di Komori (1939)<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.comores-infos.net/lenterrement-de-lancien-ministre-ali-mroudjae-est-aujourdhui/ |titulo=L'enterrement de l'ancien ministre Ali Mroudjae est aujourd'hui|publikigita ye=2ma di mayo 2019|vidita ye=10ma di mayo 2019|idiomo={{fr}}}}</ref> * [[8ma di mayo]] - [[Sprent Dabwido]], prezidanto di [[Nauru]] (n. 1972) * [[9ma di mayo]] - [[Alvin Sargent]], Usana cenaristo (n. 1927) [[Arkivo:Doris Day in Love Me or Leave Me trailer.jpg|thumb|130px|[[Doris Day]]]] * [[13ma di mayo]] - [[Doris Day]], Usan aktorino<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-48257516|titulo=Muere Doris Day, la legendaria actriz famosa por cantar el éxito "Qué será, será"|editero=BBC News - Mundo|publikigita ye=13ma di mayo 2019 |idiomo={{es}}}}</ref> (n. 1922) * [[14ma di mayo]] - [[Tim Conway]], Usan aktoro (n. 1933)<ref>{{Extera ligilo|url=https://people.com/tv/tim-conway-dies/ |titulo=Tim Conway, Star of The Carol Burnett Show, Dies at 85|editero=People|vidita ye=20ma di mayo 2019}}</ref> * 14ma di mayo - [[Sven Lindqvist]], Sueda skriptisto (n. 1932)<ref>[https://www.etc.se/inrikes/forfattaren-sven-lindqvist-ar-dod-blev-87-ar Författaren Sven Lindqvist är död - blev 87 år] {{sv}}</ref> * [[16ma di mayo]] - [[Bob Hawke]], chefministro di Australia (n. 1929)<ref>{{Extera ligilo |titulo=Bob Hawke, Australia's 23rd prime minister, dies aged 89 |url=https://abc.net.au/news/2019-05-16/bob-hawke-dies-former-australian-prime-minister-and-labor-leader/6562902?pfmredir=sm |website=ABC News |vidita ye=16ma di mayo 2019}}</ref> * 16ma di mayo - [[I. M. Pei]], Chinian arkitekto (n. 1917)<ref>{{Extera ligilo|titulo=I.M. Pei, World-Renowned Architect, Is Dead at 102|editero=The New York Times|publikigita ye=16ma di mayo 2019|url=https://www.nytimes.com/2019/05/16/obituaries/im-pei-world-renowned-architect-is-dead-at-102.html|idiomo={{en}}}}</ref> * 16ma di mayo - [[Veniamin Mihailovich Sibirski|Veniamin Sibirski]], Sovietiana e Rusa piktisto (n. 1936) * [[20ma di mayo]] - [[Niki Lauda]], Austrian automobilisto (n. 1949)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Tricampeão da Fórmula 1, Niki Lauda morre aos 70 anos |url=https://esporte.uol.com.br/f1/ultimas-noticias/2019/05/20/tricampeao-da-formuliziza-1-niki-lauda-morre-aos-70-anos-diz-jornal.htm|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=20ma di mayo 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> [[Arkivo:Murray Gell-Mann at Lection.JPG|thumb|130px|[[Murray Gell-Mann]]]] * [[24ma di mayo]] - [[Murray Gell-Mann]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1929)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2019/05/24/obituaries/murray-gell-mann-died-.html |titulo=Murray Gell-Mann, Who Peered at Particles and Saw the Universe, Dies at 89}}</ref> * [[26ma di mayo]] - [[Prem Tinsulanonda]], chefministro di Tailando (n. 1920)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Prem Tinsulanonda, King’s Advisor and Statesman, Dies at 98|url=http://www.khaosodenglish.com/news/2019/05/26/prem-tinsulanonda-kings-advisor-and-statesman-dies-at-98/amp/ }}</ref> * [[28ma di mayo]] - [[Apolo Nsibambi]], chefa ministro di Uganda (n. 1940)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.africanews.com/2019/05/28/uganda-s-ex-prime-minister-nsibambi-dies// |titulo=Uganda's ex-prime minister Nsibambi dies|editero=Africa News|vidita ye=4ma di junio 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * 28ma di mayo - [[Edward Seaga]], chefministro di Jamaika (n. 1930)<ref>{{Extera ligilo|url=http://jamaica-gleaner.com/article/news/20190528/edward-seaga-has-died-89 |titulo=Edward Seaga Has Died At 89|editero=The Cleaner|publikigita ye=28ma di mayo 2019|vidita ye=26ma di aprilo 2020|idiomo={{en}}}}</ref> * [[1ma di junio]] - [[José Antonio Reyes]], Hispana futbalisto (n. 1983) * [[6ma di junio]] - [[Dr. John]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1941) * [[12ma di junio]] - [[Sylvia Miles]], Usan aktorino (n. 1924)<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/news/sylvia-miles-dead-midnight-cowboy-star-was-94-1139055 Sylvia Miles, Scene-Stealer in 'Midnight Cowboy' and 'Farewell, My Lovely,' Dies at 94]</ref> * [[13ma di junio]] - [[Edith González]], Mexikian aktorino (n. 1964) [[Arkivo:Zeffirelli.jpg|thumb|130px|[[Franco Zeffirelli]]]] * [[15ma di junio]] - [[Franco Zeffirelli]], Italiana filmifisto (n. 1923)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-franco-zeffirelli-1.4647533 |titulo=È morto Franco Zeffirelli, addio al Maestro|editero=La Nazione|publikigita ye=15ma di junio 2019|idiomo={{it}}}}</ref> * [[17ma di junio]] - [[Mohamed Morsi]], prezidanto di Egiptia (n. 1951)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-48668941 |titulo=Egypt's ousted president Mohammed Morsi dies in court|editero=BBC|publikigita ye=17ma di junio 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[21ma di junio]] - [[Dimitris Kristofias]], prezidanto di [[Chipro]] (n. 1946)<ref>[https://web.archive.org/web/20190622150116/https://cyprus-mail.com/2019/06/21/former-president-demetris-christofias-has-died/ Former president Demetris Christofias has died]</ref> * [[30ma di junio]] - [[Momir Bulatović]], prezidanto di Montenegro (n. 1956) * [[4ma di julio]] - [[Leon Kossoff]], Britaniana piktisto (n. 1926) * [[6ma di julio]] - [[João Gilberto]], Braziliana kompozisto e kantisto di [[bossa nova]] (n. 1931)<ref>{{Extera ligilo|url=https://epoca.globo.com/guilherme-amado/morre-cantor-compositor-joao-gilberto-23789346|titulo=Morre o cantor e compositor João Gilberto|editero=Época|publikigita ye=6ma di septembro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[9ma di julio]] - [[Fernando de la Rúa]], prezidanto di Arjentinia (n. 1937)<ref>{{Extera ligilo|editero=Clarín |url=https://www.clarin.com/politica/murio-fernando-rua-militancia-poder-breve-conflictiva-gestion_0_DPpgwnnJ_.html |titulo=Murió Fernando de la Rúa: de la militancia al poder, con una breve y conflictiva gestión|publikigita ye=9ma di julio 2019|idiomo={{es}}}}</ref> * [[14ma di julio]] - [[Hussain Muhammad Ershad]], prezidanto di Bangladesh (n. 1930) [[Arkivo:Johnny Clegg Fête de l'Humanité 2007.JPG|thumb|130px|[[Johnny Clegg]]]] * [[16ma di julio]] - [[Johnny Clegg]], Sudafrikana muzikisto e kantisto (n. 1953)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Le musicien sud-africain Johnny Clegg, fervent opposant à l'apartheid, est mort à 66 ans|url=https://www.francetvinfo.fr/monde/afrique/afrique-du-sud/le-musicien-sud-africain-johnny-clegg-fervent-opposant-a-l-apartheid-est-mort-a-66-ans_3538829.html?utm_medium=Social&utm_source=Facebook&Echobox=1563301635&fbclid=IwAR3WqQCYGADG6coXMbe6qoJwFJj9AHY2P31yOxgF-duJt65XDeXNVl-EBuc#xtor=CS1-746|editero=Franceinfo|publikigita ye=16ma di julio 2019|idiomo={{fr}}}}</ref> * [[19ma di julio]] - [[Ágnes Heller]], Hungara filozofino (n. 1929)<ref>{{Extera ligilo|url=https://whbl.com/news/articles/2019/jul/19/hungarian-philosopher-agnes-heller-dies-at-age-of-90/919767/|titulo=Hungarian philosopher Agnes Heller dies at age of 90|publikigita ye=19ma di julio 2019|editero=whbl.com|idiomo={{en}}}}</ref> * 19ma di julio - [[Rutger Hauer]], Nederlandan aktoro (n. 1944)<ref>{{Extera ligilo|url=https://variety.com/2019/film/news/rutger-hauer-dead-dies-blade-runner-co-star-1203278050|titulo=Rutger Hauer, ‘Blade Runner’ Co-Star, Dies at 75|autoro=Chris Morris|publikigita ye=24ma di julio 2019|editero=Variety|idiomo={{en}}}}</ref> * [[22ma di julio]] - [[Li Peng]], chefministro di Popul-Republiko Chinia (n. 1928)<ref>[https://www.nytimes.com/2019/07/23/obituaries/li-peng-dead.html Li Peng, Chinese Leader Derided for Role in Tiananmen Crackdown, Dies at 90]</ref> [[Arkivo:Beji Caid el Sebsi at the Presidential Palace.jpg|thumb|130px|[[Beji Caid el Sebsi]]]] * [[25ma di julio]] - [[Beji Caid el Sebsi]], prezidanto e chefministro di Tunizia (n. 1926)<ref>[https://www.france24.com/en/20190725-tunisia-president-essebsi-dies-aged-92 Tunisian President Beji Caid Essebsi dies aged 92]</ref> * [[27ma di julio]] - [[John Robert Schrieffer]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1931)<ref>[https://www.thehindu.com/sci-tech/science/nobel-prize-winning-physicist-john-schrieffer-dies-in-florida/article28734814.ece Nobel Prize-winning physicist John Schrieffer dies in Florida]</ref> * [[1ma di agosto]] - [[Sadou Hayatou]], chefa ministro di Kamerun (n. 1942)<ref>{{Extera ligilo|autohr=Yolande Tankeu|titulo=Décès de Sadou Hayatou ,ancien Premier ministre du Cameroun :: CAMEROON |url=https://www.camer.be/76149/11:1/cameroon-deces-de-sadou-hayatou-ancien-premier-ministre-du-cameroun.html |editero=camer.be |publikigita ye=1ma di agosto 2019 |idiomo={{fr}}}}</ref> * 1ma di agosto - [[Annemarie Huber-Hotz]], kancelerino di Suisia (n. 1948) * [[3ma di agosto]] - [[Thomas Remengesau Sr.]], prezidanto di Palau (n. 1929) * [[4ma di agosto]] - [[Nuon Chea]], chefministro di [[Kambodja]] (n. 1926))<ref>{{Extera ligilo|titulo=Nuon Chea, ideologue of Cambodia's Khmer Rouge, dies at 93|editero=Bangkok Post|idiomo={{en}}|url=https://www.bangkokpost.com/world/1724475/nuon-chea-ideologue-of-cambodias-khmer-rouge-dies-at-93 }}</ref> * [[5ma di agosto]] - [[Toni Morrison]], Usana skriptistino, Nobel-laureato (n. 1931)<ref>{{Extera ligilo|autoro=Margalit Fox|titulo=Toni Morrison, ‘Beloved’ Author and Nobel Laureate, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/2019/08/06/books/toni-morrison-dead.html |editero=The New York Times |vidita ye=6ma di agosto 2019 |publikigita ye=6ma di agosto 2019}}</ref> * [[7ma di agosto]] - [[Kary Banks Mullis]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1944)<ref>[https://www.charlotteobserver.com/news/state/south-carolina/article233664142.html Dreher High School grad who revolutionized DNA has died]</ref> * [[10ma di agosto]] - [[Jeffrey Epstein]], Usana kolokisto e sexuala kriminero (n. 1953) [[Arkivo:PeterFondaCaptainAmerica-side.jpg|thumb|130px|[[Peter Fonda]]]] * [[16ma di agosto]] - [[Peter Fonda]], Usan aktoro (n. 1940)<ref>{{Extera ligilo|url =https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/peter-fonda-star-easy-rider-dead-79-n1043566|titulo=Peter Fonda, star of 'Easy Rider,' dead at 79|editero=NBC News|autoro=Janelle Griffith, Diana Dasrath|publikigita ye=16ma di agosto 2019|vidita ye=16ma di agosto 2019}}</ref> * [[19ma di agosto]] - [[Zbigniew Makowski]], Polona piktisto (n. 1930) * [[22ma di agosto]] - [[Junior Agogo]], Ghanana futbalisto (n. 1979) * [[27ma di agosto]] - [[Dawda Jawara]], prezidanto e chefa ministro di Gambia (n. 1924)<ref>[https://books.google.com/books?id=UiBWDQAAQBAJ&pg=PA145&dq=Dawda+Jawara+1924&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjkmN-srZvUAhUHiiwKHaH-BlQQ6AEIKDAC#v=onepage&q=Dawda%20Jawara%201924&f=false Profile of Dawda Kairaba Jawara]</ref><ref>https://www.africanews.com/2019/08/27/the-gambia-s-nomo-president-dawda-jawara-dies-aged-95-official/</ref> * [[29ma di agosto]] - [[Mirdza Kļava]], Latviana skriptisto (n. 1924) * [[31ma di agosto]] - [[Immanuel Wallerstein]], Usana sociologo (n. 1930)<ref>{{Extera ligilo |titulo=Immanuel Wallerstein, Anti-Capitalist Intellectual, Dies at 88 |url=https://www.telesurenglish.net/news/Immanuel-Wallerstein-Anti-Capitalist-Intellectual-Dies-at-88-20190901-0009.html |vidita ye=3ma di septembro 2019 |editero=Telesur |publikigita ye=1ma di septembro 2019}}</ref> * [[6ma di septembro]] - [[Robert Mugabe]], prezidanto di Zimbabwe (n. 1924)<ref name="BBC-Death">{{Extera ligilo |publikigita ye=6ma di septembro 2019 |titulo=Zimbabwe ex-President Robert Mugabe dies aged 95 |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-49604152 |editero=BBC News |vidita ye=6ma di septembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[11ma di septembro]] - [[Jusuf Habibie]], prezidanto di Indonezia (n. 1936)<ref>[https://web.archive.org/web/20221114185845/https://news.detik.com/berita/d-4702307/bj-habibie-meninggal-dunia BJ Habibie Tutup Usia]</ref> [[Arkivo:ʻAkilisi Pōhiva (26721748042).jpg|thumb|130px|[[ʻAkilisi Pōhiva]]]] * [[12ma di septembro]] - [[ʻAkilisi Pōhiva]], chefministro di Tonga (n. 1941)<ref>{{Extera ligilo|vidita ye=14ma di septembro 2019 |idiomo={{en}}|url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/398621/tongan-pm-akilisi-pohiva-dies-aged-78 |titulo=Tongan PM 'Akilisi Pohiva dies, aged 78|editero=Radio New Zealand|publikigita ye=12ma di septembro 2019}}</ref> * [[15ma di septembro]] - [[Lol Mahamat Choua]], prezidanto di Chad (m. 1939)<ref>[https://web.archive.org/web/20190923095631/https://tchadinfos.com/politique/tchad-lancien-president-de-la-republique-lol-mahamat-choua-est-mort/ Tchad : l’ancien président de la République Lol Mahamat Choua est mort à 80 ans] {{fr}}</ref> * 15ma di septembro - [[Ric Ocasek]], Usana kantisto, kompozisto e muzikala produktisto (n. 1944)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Ric Ocasek, Lead Singer of The Cars, Dead in New York at 75|url=https://www.nbcnewyork.com/news/local/Ric-Ocasek-Cars-Singer-Dead-in-NY-at-75-560430391.html|editero=WNBC|publikigita ye=15ma di septembro 2019|vidita ye=15ma di septembro 2019|idiomo={{fr}}}}</ref> * [[17ma di septembro]] - [[Imata Kabua]], prezidanto dil Insuli Marshall (n. 1943)<ref>[https://web.archive.org/web/20191019211537/https://www.usp.ac.fj/news/story.php?id=3153 USP installs 26th Chancellor]</ref> * [[19ma di septembro]] - [[Zine El Abidine Ben Ali]], prezidanto di Tunizia<ref>{{Extera ligilo|titulo=Décès de l'ex président Zine El Abidine Ben Ali |editero=MosaiqueFM|url=https://www.mosaiquefm.net/fr/actualite-national-tunisie/608684/deces-de-l-ex-president-zine-el-abidine-ben-ali |vidita ye=19ma di septembro 2019}}</ref> (n. 1936) [[Arkivo:Jacques Chirac retouched.jpg|thumb|130px|[[Jacques Chirac]]]] * [[26ma di septembro]] - [[Jacques Chirac]], prezidanto e chefministro di Francia (n. 1932)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Jacques Chirac, French President Who Championed European Identity, Is Dead at 86|url=https://www.nytimes.com/2019/09/26/obituaries/jacques-chirac-dead.html|editero=The New York Times|publikigita ye=26ma di septembro 2019|vidita ye=26ma di septembro 2019|autoro=James F. Clarity e John Tagliabue}}</ref> * [[3ma di oktobro]] - [[Diogo Freitas do Amaral]], chefministro di Portugal (n. 1941)<ref>[https://web.archive.org/web/20191003214658/https://federalnewsnetwork.com/world-news/2019/10/freitas-do-amaral-a-father-of-portuguese-democracy-dies/ Freitas do Amaral, a ‘father’ of Portuguese democracy, dies]</ref> * [[4ma di oktobro]] - [[Diahann Carroll]], Usan aktorino (n. 1935) * [[6ma di oktobro]] - [[Ginger Baker]], Angla muzikisto ([[Cream]]) (n. 1939)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/music/2019/oct/06/ginger-baker-wild-and-brilliant-cream-drummer-dies-aged-80/ |titulo=Ginger Baker, wild and brilliant Cream drummer, dies aged 80|editero=The Guardian|vidita ye=7ma di oktobro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[11ma di oktobro]] - [[Alexei Arhipovich Leonov|Alexei Leonov]], Sovietiana kosmonauto (n. 1934)<ref>{{Extera ligilo |url=https://sputniknews.com/russia/201910111077022232-soviet-cosmonaut-alexei-leonov-dies-at-85/ |titulo=Soviet Cosmonaut Alexei Leonov Dies at 85 |editero=Sputnik News|publikigita ye=11ma di oktobro 2019 |vidita ye=11ma di oktobro 2019}}</ref> * [[14ma di oktobro]] - [[Harold Bloom]], Usana literaturala kritikisto e skriptisto (n. 1930)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2019/10/14/books/harold-bloom-dead.html|titulo=Harold Bloom, Critic Who Championed Western Canon, Dies at 89|editero=The New York Times|publikigita ye=14ma di oktobro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[17ma di oktobro]] - [[Göran Malmqvist]], Sueda linguisto (n. 1924)<ref name="dn obit">{{Extera ligilo| url=https://www.dn.se/kultur-noje/akademiledamoten-goran-malmqvist-ar-dod/ | titulo=Akademiledamoten Göran Malmqvist är död |editero=Dagens Nyheter|publikigita ye=18ma di oktobro 2019 |idiomo={{sv}}}}</ref> * [[19ma di oktobro]] - [[Alexandr Vladimirovich Volkov|Alexandr Volkov]], Rusa tenisistulo (n. 1967) * [[21ma di oktobro]] - [[Lho Shin-yong]], chefministro di Sud-Korea (n. 1930)<ref>[https://news.joins.com/article/20513963 노신영 롯데그룹 총괄고문, 故 이인원 조문…'묵묵부답'] {{kr}}</ref> * [[4ma di novembro]] - [[Dmitri Andreyevich Vasilenko|Dmitri Vasilenko]], Rusa gimnastikistulo (n. 1975) [[Arkivo:Strasky.jpg|thumb|130px|[[Jan Stráský]]]] * [[6ma di novembro]] - [[Jan Stráský]], chefministro di Chekoslovakia (n. 1940)<ref>{{Extera ligilo|url=https://zpravy.aktualne.cz/domaci/ve-veku-78-let-zemrel-posledni-premier-federalni-vlady-jan-s/r~f6cc7b3200ca11ea926e0cc47ab5f122/ |titulo=Ve věku 78 let zemřel poslední premiér federální vlády Jan Stráský|idiomo={{cs}} }}</ref> * [[7ma di novembro]] - [[Margarita Salas]], Hispana biokemiistino (n. 1938) * [[13ma di novembro]] - [[Gert Heintze]], Germana Idisto (n. 1943) * [[15ma di novembro]] - [[Harrison Dillard]], Usan atleto (n. 1923) * [[19ma di novembro]] - [[Disanayaka Mudiyanselage Jayaratne]], chefa ministro di Sri-Lanka (n. 1931)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.parliament.lk/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/92?lang=en |titulo=Hon. D.M. JAYARATNE, M.P.,, M.P.|editero=Parlamento de Sri-Lanka|vidita ye=21ma di novembro 2019}}</ref> * [[22ma di novembro]] - [[Eugène Camara]], chefa ministro di Guinea (n. 1942)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Page noire : décès de l’ancien Premier ministre Eugène Camara|url=https://www.africaguinee.com/articles/2019/11/23/page-noire-deces-de-l-ancien-premier-ministre-eugene-camara |editero=Africaguinee.com|vidita ye=30ma di novembro 2019|idiomo={{fr}}}}</ref> * [[29ma di novembro]] - [[Yasuhiro Nakasone]], chefministro di Japonia (n. 1918)<ref>{{Extera ligilo|url=https://english.kyodonews.net/news/2019/11/9aa816c91bed-breaking-news-ex-japanese-prime-minister-nakasone-dies-at-101.html |titulo=Ex-Japanese Prime Minister Yasuhiro Nakasone dies at 101|idiomo={{en}}}}</ref> * [[4ma di decembro]] - [[Azucena Hernández]], Hispan aktorino (n. 1960)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Muere Azucena Hernández, actriz del destape y víctima de tetraplejia durante 33 años|url=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2019/12/04/5de7e527fc6c8352398b458b.html|editero=El Mundo |publikigita ye=4ma di decembro 2019|idiomo={{es}}}}</ref> * 4ma di decembro - [[Rosa Morena]], Hispana kantistino (n. 1940) [[Arkivo:Paulvolcker.jpg|thumb|130px|[[Paul Volcker]]]] * [[8ma di decembro]] - [[Paul Volcker]], Usan ekonomikisto (n. 1927) * [[9ma di decembro]] - [[Marie Fredriksson]], Sueda kantistino ([[Roxette]]) (n. 1958) * [[10ma di decembro]] - [[Albert Bertelsen]], Dana piktisto (n. 1921) * [[14ma di decembro]] - [[Anna Karina]], Dana-Franciana cinem-aktorino (n. 1940) * [[19ma di decembro]] - [[Francisco Brennand]], Braziliana skultisto e piktisto (n. 1927)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Aos 92 anos, morre o artista plástico Francisco Brennand|url=https://www.diariodepernambuco.com.br/noticia/viver/2019/12/aos-92-anos-morre-o-artista-plastico-francisco-brennand.html|editero=Diario de Pernambuco|vidita ye=19ma di decembro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[20ma di decembro]] - [[Marko Orlandić]], prezidanto di Montenegro (n. 1930)<ref>[https://web.archive.org/web/20191222063520/http://rs.n1info.com/Region/a554075/Preminuo-Marko-Orlandic.html Preminuo nekadašnji jugoslovenski ambasador u SSSR Marko Orlandić] {{sr}}</ref> * 20ma di decembro - [[Roland Matthes]], Germana natisto (n. 1950)<ref>[https://m.spiegel.de/sport/sonst/roland-matthes-ddr-schwimmerlegende-mit-69-jahren-gestorben-a-1302494.html DDR-Schwimmerlegende Roland Matthes ist tot] {{de}}</ref> * [[23ma di decembro]] - [[Mustafa Mujezinović]], chefministro di Bosnia e Herzegovina (n. 1954) * [[31ma di decembro]] - [[Miroslav Berek]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1938) * 31ma di decembro - [[Djimrangar Dadnadji]], chefa ministro di Chad (n. 1954)<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.rfi.fr/afrique/20200101-tchad-deces-ancien-premier-ministre-joseph-djimrangar-dadnadji |titulo=Tchad: décès de l’ancien Premier ministre Joseph Djimrangar Dadnadji|editero=RFI|publikigita ye=1ma di januaro 2020 |idiomo={{fr}}}}</ref> ==Nobel-premiiziti == *[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Jim Peebles|James Peebles]], [[Michel Mayor]], [[Didier Queloz]]<ref>{{Extera ligilo|editero=CNN|autoro=Jack Guy|titulo=Nobel Prize in Physics winners 'forever changed our conceptions of the world'|publikigita ye=9ma di oktobro 2019 |url=https://edition.cnn.com/2019/10/08/world/nobel-prize-physics-2019-intl/index.html?utm_term=link&utm_source=fbCNN&utm_medium=social&utm_content=2019-10-08T10%3A31%3A09&fbclid=IwAR3JvUWqr1zO-rzbNsgNB_E1P-1_h8FFdAITufgdnSu5YAcEEB4YpEjE_us|idiomo={{en}}}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[John Bannister Goodenough]], [[Michael Stanley Whittingham]], [[Akira Yoshino]] *[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[William Kaelin Jr.]], [[Peter J. Ratcliffe]], [[Gregg L. Semenza]]<ref>{{Extera ligilo|url=https://ciencia.estadao.com.br/noticias/geral,william-kaelin-peter-ratclife-e-gregg-semenza-vencem-premio-nobel-de-medicina,70003040295|titulo=Nobel de Medicina 2019 vai para descoberta sobre adaptação de células à disponibilidade de oxigênio|editero=Estadão.com.br|autoro=Giovana Girardi|publikigita ye=7ma di oktobro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Peter Handke]]<ref>{{Extera ligilo|url=https://paginacinco.blogosfera.uol.com.br/2019/10/10/uma-feminista-vegetariana-e-um-fa-de-guimaraes-rosa-levam-o-nobel/ |titulo=Uma feminista vegetariana e um fã de Guimarães Rosa levam o Nobel |editero=UOL|publikigita ye=10ma di oktobro 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Abiy Ahmed Ali]]<ref>{{Extera ligilo|titulo=Nobel de la Paz 2019: quién es Abiy Ahmed Ali y por qué le dieron el premio|editero=BBC News|publikigita ye=11ma di oktobro 2019|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-50011711|idiomo={{es}}}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Abhijit Banerjee]], [[Esther Duflo]], [[Michael Kremer]]<ref>{{Extera ligilo|editero=The Nobel Prize|vidita ye=14ma di oktobro 2019|url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2019/summary/ |titulo=The Prize in Economic Sciences 2019}}</ref> ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 2010a]] mr69ra3b9isft1vhbph2anab80x9abw 0 55411 1130331 985232 2026-08-20T16:48:04Z Forstbirdo 3024 1130331 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:WorldMapLongLat-eq-circles-tropics-non.png|thumb|right|250px|Mapo di la Tero, kun kelka longitudi (vertikala linei).]] '''Longitudo''' indikas l'angulala valoro, en gradi, de ula loko de la [[Tero]] (o de altra planeto) til la [[Rejala Observatorio di Greenwich]]. La longitudo extensas de 0° an la observatorio til 180° weste (W) e 180° este (E). {{wikivortaro|Longitudo}} [[Kategorio:Geografio]] cptvgin3luyc73h6flvvldsk9h36oiy 0 116605 1130324 1127434 2026-08-20T16:02:55Z Forstbirdo 3024 1130324 wikitext text/x-wiki '''Kupresali''' ([[Latina|Latine]] : ''Cupressales'') esas [[ordo (biologio)|ordo]] di [[koniferi]]. La ordo komportas quar [[familio (biologio)|familii]] : ''Cephalotaxaceae'' (o kefalotaxacei), ''Cupressaceae'' (o [[kupresacei]]), ''Sciadopityaceae'' (o [[sciadopitiacei]]) e ''Taxaceae'' (o [[taxacei]]) <ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000144|titulo=Ordo kupresali en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=29ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Cupressales ''Cupressales'' en "Wikispecies"] * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000144 ''Cupressales'' en "The World Flora Online"] * [https://www.conifers.org/zz/gymnosperms.php ''Cupressales'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://www.mindat.org/taxon-P263763.html ''Cupressales'' en "Mindat.org"] [[Kategorio:Gimnospermi]] [[Kategorio:Kupresali]] [[Kategorio:Koniferi]] hi2atc9gmwnv3w7dxy9lplkm7vziej2 0 116794 1130326 1125679 2026-08-20T16:05:12Z Forstbirdo 3024 1130326 wikitext text/x-wiki '''Taxacei''' ([[Latina|Latine]] : ''Taxaceae'') esas [[familio (biologio)|familio]] di [[koniferi]] qua konsistas ek 5 agnoskita [[genero|generi]] <ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30026279-2|titulo=Familio Taxacei|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di junio 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-7000000599 |titulo="The World Flora Online": familio Taxacei|idiomo={{en}}|vidita ye=13ma di julio 2026}}</ref>: ''Amentotaxus'' (o amenotaxuso), ''Austrotaxus'' (o austrotaxuso), ''Pseudotaxus'' (o pseudotaxuso), ''Taxus'' (o [[taxuso]]) e ''Torreya'' (o toreyo). Ica familio apartenas a la ordo di la [[kupresali]]. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Taxaceae ''Taxaceae'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/ta/Taxaceae.php ''Taxaceae'' en "The Gymnosperm Data Base"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=taxaceae ''Taxaceae'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Kupresali]] nq7lrei63wfo8xv1yt915cp9ise45nn 1130327 1130326 2026-08-20T16:10:22Z Forstbirdo 3024 1130327 wikitext text/x-wiki '''Taxacei''' ([[Latina|Latine]] : ''Taxaceae'') esas [[Koniferi|koniferala]] [[familio (biologio)|familio]] qua konsistas ek 5 agnoskita [[genero|generi]] <ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30026279-2|titulo=Familio Taxacei|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di junio 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-7000000599 |titulo="The World Flora Online": familio Taxacei|idiomo={{en}}|vidita ye=13ma di julio 2026}}</ref>: ''Amentotaxus'' (o amenotaxuso), ''Austrotaxus'' (o austrotaxuso), ''Pseudotaxus'' (o pseudotaxuso), ''Taxus'' (o [[taxuso]]) e ''Torreya'' (o toreyo). Ica familio apartenas a la ordo di la [[kupresali]]. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Taxaceae ''Taxaceae'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/ta/Taxaceae.php ''Taxaceae'' en "The Gymnosperm Data Base"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=taxaceae ''Taxaceae'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Kupresali]] ab70so9bdpjc45h3pyxv5v8jjx7zm62 1130328 1130327 2026-08-20T16:15:08Z Forstbirdo 3024 1130328 wikitext text/x-wiki '''Taxacei''' ([[Latina|Latine]] : ''Taxaceae'') esas [[Koniferi|koniferala]] [[familio (biologio)|familio]] qua konsistas ek 5 agnoskita [[genero|generi]] <ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30026279-2|titulo=Familio taxacei en "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di junio 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-7000000599 |titulo=Familio taxacei en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=13ma di julio 2026}}</ref>: ''Amentotaxus'' (o amenotaxuso), ''Austrotaxus'' (o austrotaxuso), ''Pseudotaxus'' (o pseudotaxuso), ''Taxus'' (o [[taxuso]]) e ''Torreya'' (o toreyo). Ica familio apartenas a la ordo di la [[kupresali]]. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Taxaceae ''Taxaceae'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/ta/Taxaceae.php ''Taxaceae'' en "The Gymnosperm Data Base"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=taxaceae ''Taxaceae'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Kupresali]] fj0e3aypaxi8razemqvzj34eta5jzkc 14 116930 1130325 1125687 2026-08-20T16:04:06Z Forstbirdo 3024 1130325 wikitext text/x-wiki [[genero|Generi]] e [[speco|speci]] en la [[koniferi|koniferala]] [[familio (biologio)|familio]] ''Cupressaceae'' (kupresacei). [[Kategorio:Kupresali]] ezhp6p48u4csl0gkpx8zv10aa1v9zg5 0 117536 1130341 1126613 2026-08-21T06:34:34Z Forstbirdo 3024 1130341 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Pinus monophylla range map 3.png|eta|Loki ube naturale povas existar un-foliala pino (videz [[verda koloro]], [[reda koloro]], [[blua koloro]])]] [[Arkivo: Pinus monophylla - habitus - Arboretum Kalmthout (2026-07-19).jpg|eta|Un-foliala pino en Arboretum Kalmthout, Belgia]] '''''Pinus monophylla''''', o '''un-foliala pino''', esas [[pino]] originala ek [[Nord-Amerika]]. La [[speco]] trovesas naturale en extremsudala [[Idaho]], westala [[Utah]], [[Arizona]], sudala-westala [[Nova-Mexikia]], [[Nevada]], estala-sudala [[Kalifornia]] e nordala [[Basa Kalifornia]]. == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Pinus_monophylla ''Pinus monophylla'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/pi/Pinus_monophylla.php ''Pinus monophylla'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:197026-2 ''Pinus monophylla'' "Plants of the World Online"] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:282863-2] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:196975-2] [[Kategorio:Pino]] [[Kategorio:Forest-kultivado]] 883lm81ds3a11o5r0dtrpjeu145zy7b 0 119704 1130339 1129765 2026-08-21T03:23:52Z Mistico Dois 28402 1130339 wikitext text/x-wiki [[File:Self-portrait (1883-84), by Giuseppe De Nittis.jpg|thumb|200px|Giuseppe De Nittis]] '''Giuseppe De Nittis''' ([[25ma di februaro]] [[1846]] - [[21ma di agosto]] [[1884]]) esis Italiana [[Pikto|piktisto]]. Li era membro di [[Impresionismo|impresionista]] movado. {{DEFAULTSORT:De Nittis, Giuseppe}} [[Kategorio:Italiana piktisti]] qoppebcvmynjksphzezrxc72eh72a9p 1130340 1130339 2026-08-21T03:24:12Z Mistico Dois 28402 1130340 wikitext text/x-wiki [[File:Self-portrait (1883-84), by Giuseppe De Nittis.jpg|thumb|200px|Giuseppe De Nittis]] '''Giuseppe De Nittis''' ([[25ma di februaro]] [[1846]] - [[21ma di agosto]] [[1884]]) esis Italiana [[Pikto|piktisto]]. Li esas membro di [[Impresionismo|impresionista]] movado. {{DEFAULTSORT:De Nittis, Giuseppe}} [[Kategorio:Italiana piktisti]] 2ckkttlgn7hselpb3gx595b7okasck2 0 120001 1130304 2026-08-20T13:44:59Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun ''''Ashfield FC''' od oficale '''Ashfield Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Glasgow]], fondita en 1886. [[Kategorio:Ashfield FC|*]]' 1130304 wikitext text/x-wiki '''Ashfield FC''' od oficale '''Ashfield Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Glasgow]], fondita en 1886. [[Kategorio:Ashfield FC|*]] q1ssxl4r20i221qvns3gcxvvrwwxstj 14 120002 1130305 2026-08-20T13:45:31Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Ashfield FC]]' 1130305 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Ashfield FC]] 2s2k7176dfzkuvjsc34w5xvy5l23ltr 14 120003 1130306 2026-08-20T13:46:04Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ashfield FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ashfield FC]]' 1130306 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Ashfield FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Ashfield FC]] 0va0ldm3ta99zv8nic5ybdvir2j1r6t 14 120004 1130307 2026-08-20T13:46:42Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ashfield FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ashfield FC]]' 1130307 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Ashfield FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Ashfield FC]] to0h56l6k4gukyc8mnaj62c206xq29s 0 120005 1130308 2026-08-20T13:49:22Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun ''''Balintore FC''' od oficale '''Balintore Football Club''' esis [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Balintore]], existinta en yari 1980-2012. [[Kategorio:Balintore FC|*]]' 1130308 wikitext text/x-wiki '''Balintore FC''' od oficale '''Balintore Football Club''' esis [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Balintore]], existinta en yari 1980-2012. [[Kategorio:Balintore FC|*]] b38b02op10z24f7r4x877lwg46j3zgt 14 120006 1130309 2026-08-20T13:49:57Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Balintore FC]]' 1130309 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Balintore FC]] 56nexm6x6cf4f5wcewm8iofyygbggt4 14 120007 1130310 2026-08-20T13:51:04Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Balintore FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Balintore FC]]' 1130310 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Balintore FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Balintore FC]] 4xwqhxdm2ibcjzh6vbdpxz8y4s4zn2r 14 120008 1130311 2026-08-20T13:51:19Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Balintore FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Balintore FC]]' 1130311 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Balintore FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Balintore FC]] 2grsun2f8z8d6l64nlpcn2471ac4zud 0 120009 1130312 2026-08-20T13:52:49Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun ''''Benburb FC''' od oficale '''Benburb Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Glasgow]], fondita en 1885. [[Kategorio:Benburb FC|*]]' 1130312 wikitext text/x-wiki '''Benburb FC''' od oficale '''Benburb Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Glasgow]], fondita en 1885. [[Kategorio:Benburb FC|*]] 2an5eit2zgmply5uc9gd1s04ufrkgsk 14 120010 1130313 2026-08-20T13:53:18Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Benburb FC]]' 1130313 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Benburb FC]] qhy8idyvscraabdjfwabvw6wabnvuer 14 120011 1130314 2026-08-20T13:53:55Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Benburb FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Benburb FC]]' 1130314 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Benburb FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Benburb FC]] n3tvhcgqsnrxry39yd4t50ass9ss0rg 14 120012 1130315 2026-08-20T13:54:31Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Benburb FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Benburb FC]]' 1130315 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Benburb FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Benburb FC]] gx4rqh10hl0inym6pvzyctlevuelegg 0 120013 1130316 2026-08-20T13:57:05Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun ''''Benburb FC''' od oficale '''Benburb Football Club''' esis [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Loanhead]], existinta en yari 1896-1898. [[Kategorio:Benburb FC (Loanhead)|*]]' 1130316 wikitext text/x-wiki '''Benburb FC''' od oficale '''Benburb Football Club''' esis [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Loanhead]], existinta en yari 1896-1898. [[Kategorio:Benburb FC (Loanhead)|*]] 8l4dvts1w8hwu1ykirtz7wv9f86dr14 1130317 1130316 2026-08-20T13:59:19Z ThWiki1910 31363 1130317 wikitext text/x-wiki '''Benburb FC''' od oficale '''Benburb Football Club''' esis [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Loanhead]], existinta en yari 1896-1898. [[Kategorio:Benburb FC (Loanhead)|*]] [[en:List of minor Scottish Qualifying Cup entrants#Benburb F.C. (Loanhead)]] hqu09yanq2xrlhsvxftkhod05obaftr 14 120014 1130318 2026-08-20T13:59:46Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Benburb FC (Loanhead)]]' 1130318 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Benburb FC (Loanhead)]] hjgvlyra42vbs9l10xz0mr2tjlxeul7 14 120015 1130319 2026-08-20T14:00:32Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Benburb FC (Loanhead)]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Benburb FC (Loanhead)]]' 1130319 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Benburb FC (Loanhead)]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Benburb FC (Loanhead)]] flswwp8mc8f7u8h0sr1uz6ie77ikd1p 14 120016 1130320 2026-08-20T14:00:56Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Benburb FC (Loanhead)]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Benburb FC (Loanhead)]]' 1130320 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Benburb FC (Loanhead)]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Benburb FC (Loanhead)]] kwno2uffpycvop94ltsjz3bqgp3lnow 0 120017 1130322 2026-08-20T15:25:22Z Forstbirdo 3024 Pagino kreesis kun ''''Ketelerio''' ([[Latina|Latine]]: '''''Keteleeria'''''), esas [[genero]] di [[koniferi]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[pinacei]] (Latine: ''Pinaceae'').' 1130322 wikitext text/x-wiki '''Ketelerio''' ([[Latina|Latine]]: '''''Keteleeria'''''), esas [[genero]] di [[koniferi]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[pinacei]] (Latine: ''Pinaceae''). 8ggahh6dty2o48j0p3hw7ysj05c66nn 1130323 1130322 2026-08-20T15:56:08Z Forstbirdo 3024 1130323 wikitext text/x-wiki '''Ketelerio''' ([[Latina|Latine]]: '''''Keteleeria'''''), esas [[genero]] di [[koniferi]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[pinacei]] (Latine: ''Pinaceae''). [[Kategorio:Pinacei]] [[Kategorio:Koniferala generi]] kymq7cu1syhius3bnyf4oodgfuk9dtg 1130329 1130323 2026-08-20T16:20:47Z Forstbirdo 3024 1130329 wikitext text/x-wiki '''Ketelerio''' ([[Latina|Latine]]: '''''Keteleeria'''''), esas [[genero]] di [[koniferi]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[pinacei]] (Latine: ''Pinaceae''). == Extera ligili == * [https://www.conifers.org/pi/Keteleeria.php ''Keteleeria'' en "The Gymnosperm Database"] [[Kategorio:Pinacei]] [[Kategorio:Koniferala generi]] gea9x5t6i8ry7kjomd8uhmtdkb39mo9 1130330 1130329 2026-08-20T16:25:14Z Forstbirdo 3024 1130330 wikitext text/x-wiki '''Ketelerio''' ([[Latina|Latine]]: '''''Keteleeria'''''), esas [[genero]] di [[koniferi]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[pinacei]] (Latine: ''Pinaceae''). == Extera ligili == * [https://www.conifers.org/pi/Keteleeria.php ''Keteleeria'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:11663-1] [[Kategorio:Pinacei]] [[Kategorio:Koniferala generi]] br9bk9k74c9cqfp5dzydasmcvrjdk7m 1130332 1130330 2026-08-20T16:54:46Z Forstbirdo 3024 1130332 wikitext text/x-wiki '''Ketelerio''' ([[Latina|Latine]]: '''''Keteleeria'''''), esas [[genero]] di [[koniferi]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[pinacei]] (Latine: ''Pinaceae'')<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:11663-1|titulo=Genero ketelerio en "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=20ma di agosto 2026}}</ref>. == Referi == {{Reflist}} == Extera ligili == * [https://www.conifers.org/pi/Keteleeria.php ''Keteleeria'' en "The Gymnosperm Database"] [[Kategorio:Pinacei]] [[Kategorio:Koniferala generi]] hw65f33pl6wgle1b887khf10gusdzl7 1130344 1130332 2026-08-21T11:07:41Z Forstbirdo 3024 1130344 wikitext text/x-wiki '''Ketelerio''' ([[Latina|Latine]]: '''''Keteleeria'''''), esas [[genero]] di [[koniferi]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[pinacei]] (Latine: ''Pinaceae''). Existas quar [[speco|speci]] di agnoskita pseudocugi <ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:11663-1|titulo=Genero ketelerio en "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=20ma di agosto 2026}}</ref>: == Referi == {{Reflist}} == Extera ligili == * [https://www.conifers.org/pi/Keteleeria.php ''Keteleeria'' en "The Gymnosperm Database"] [[Kategorio:Pinacei]] [[Kategorio:Koniferala generi]] 9y71fxvgdkeifzoe1w07wnjin6oc7s8 0 120018 1130333 2026-08-21T03:14:49Z Mistico Dois 28402 Pagino kreesis kun ''''Leon Kossoff''' (n. ye la [[10ma di decembro]] [[1926]] til la [[4ma di julio]] [[2019]]) esis [[Unionita Rejio|Britaniana]] [[pikto|piktisto]]. Li esas membro di la [[London]] Skolo. {{DEFAULTSORT:Kossoff, Leon}} [[Kategorio:Britaniana piktisti]]' 1130333 wikitext text/x-wiki '''Leon Kossoff''' (n. ye la [[10ma di decembro]] [[1926]] til la [[4ma di julio]] [[2019]]) esis [[Unionita Rejio|Britaniana]] [[pikto|piktisto]]. Li esas membro di la [[London]] Skolo. {{DEFAULTSORT:Kossoff, Leon}} [[Kategorio:Britaniana piktisti]] 2bvdrtqe36yf62mhzt5dxz0oljyva9o 1130334 1130333 2026-08-21T03:16:20Z Mistico Dois 28402 1130334 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo = Leon Kossoff | Imajo = | Profesiono = [[pikto|piktisto]] | Shablono_lando= {{GBR}} | Naskodio = [[10ma di decembro]] [[1926]] | Nask-urbo = [[London]], [[Anglia]] | Mort-dio = [[4ma di julio]] [[2019]] | Mort-urbo = [[London]], [[Anglia]] }} '''Leon Kossoff''' (n. ye la [[10ma di decembro]] [[1926]] til la [[4ma di julio]] [[2019]]) esis [[Unionita Rejio|Britaniana]] [[pikto|piktisto]]. Li esas membro di la [[London]] Skolo. {{DEFAULTSORT:Kossoff, Leon}} [[Kategorio:Britaniana piktisti]] cegkkneq02p2zm7otu87qyywefurqfh