Vikipedija isvwiki https://isv.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Special Besěda Koristnik Besěda s koristnikom Vikipedija Besěda Vikipedije Fajl Besěda o fajlu MediaWiki Besěda o MediaWiki Šablon Besěda o šablonu Pomoč Besěda o pomoči Kategorija Besěda o kategoriji TimedText TimedText talk Modul Besěda modula Event Event talk 0 5996 46867 46209 2026-09-04T06:38:36Z Ilja isv 10 /* Przykłady języka */ 46867 wikitext text/x-wiki {{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:31 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:31 {{-|(CEST)}}}} {{Pravopis}} {{Kartka jezyk | altname = ''Interlingua'' | nativename = IL de A.p.I. | pronunciation = {{IPA|[laˈtino ˈsine fleksiˈone]}} | image = Interlingua_sign_1911.jpg | imagecaption = Interlingua znak v 1911 | creator = [[Academia pro Interlingua]] pod predsedateljstvom [[Giuseppe Peano]] | created = 1887–1914<ref>''Grammatico'' sekcija ''Vocabulario Commune'', 1915 {{URL|https://sites.google.com/site/latinosineflexio/-1915-vocabulario-pre#grammatica}}</ref> | setting = [[Medžunarodny pomoćny język]] | familycolor = Indo-evropsky | fam2 = [[Italski języky|Italski]], [[Medžunarodny pomoćny język|Pomoćny język]] | fam3 = [[Latino-faliski języky|Latino-faliski]], [[A posteriori język]] | script = [[Latinski alfabet]]&nbsp;<!--&nbsp; needed to prevent default link to Latin script--> | fam4 = [[Latina]], [[Kontrolovany język]] | ancestor = [[Neo-latina]] | posteriori = Bazovany na [[Latina|Latini]], ale influencovany idejami v drugih [[Medžunarodny pomoćny język|pomoćnyh językih]] | agency = [[Academia pro Interlingua]] (–1945), děl Peano i ApI (na pr. Discussiones 1909–1915) | ietf = la-peano | iso3 = ilc | glotto = none | notice = IPA | name = Latino sine flexione | iso3comment = (odrinuły) }} '''Latino sine flexione''' ("[[Latina]] bez [[infleksija|infleksij]]"), '''Interlingua de Academia pro Interlingua''' ('''IL de ApI''') ili '''Peanovo Interlingua''' (skraćeno '''IL''') je [[medžunarodny pomoćny język]] sastavjeny od [[Academia pro Interlingua]] pod predsedateljstvom italskogo matematika [[Giuseppe Peano]] (1858–1932) od 1887 do 1914. To je pojednostavjena verzija [[Latina|Latine]] i zadržava svoj [[leksikon|slovnik]]. Interlingua-IL byla opisana v žurnale ''[[Revue de Mathématiques]]'' v članku iz 1903 pod naslovom ''De Latino Sine Flexione, Lingua Auxiliare Internationale'' (znači ''O Latini bez Infleksij, Medžunarodny Pomoćny Język''),<ref name=":0">Peano, Giuseppe (1903). ''[http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm De Latino Sine Flexione. Lingua Auxiliare Internationale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210504093022/http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm |date=2021-05-04 }}'', ''Revista de Mathematica'' (''Revue de Mathématiques''), Tomo VIII, pp. 74-83. Fratres Bocca Editores: Torino.</ref> ktory objasnil razlog za jeje stvorenje. Članek argumentoval, že druge pomoćne języky ne su potrebne, jer latina je već utvrđena jako světovy medžunarodny język. Članek je napisany v klasičnoj latini, ale postupno je izgubil svoje [[infleksija|infleksije]] dok ne ostały żadne. Językove kody [[ISO 639]]: [[ISO 639-2]] i -1 były pożądane 23 julija 2017 v Biblioteki Kongresa (predložene: ''IL'' i ''ILA''); [[ISO-639-3]] był pożądany 10 avgusta 2017 v SIL (predloženy: ''ILC'') i był odrinuły 23 janvara 2018.<ref>{{Cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|title=2017-022 &#124; Iso 639-3|access-date=2020-12-30|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420072045/https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|url-status=live}}</ref> == Historija== V 1903, Peano publikoval članek ''De Latino Sine Flexione'' da bi predstavil svoj język.<ref name=":0" /> V tom dělě, Peano citoval seriju sugestij od [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniza]] o pojednostavjenoj formi latine.<ref>[[Louis Couturat|Couturat, Louis]] (1901). ''La Logique de Leibniz''. Paris.</ref><ref>Couturat, Louis (1903). ''Opuscules et fragments inédits de Leibniz''. Paris.</ref> Članek izgledał jako serjezny razvoj ideje, i Peano potom stekl reputaciju medźu pokretom za pomoćne języky. V 1904, Peano poduzeł esej o načinu kako dobiti minimalnu gramatiku eventualne minimalne latine (''Latino minimo''), s minimalnym slovnikom čisto medžunarodnym.<ref name="vocabulario">Peano, Giuseppe (1904). ''Vocabulario de Latino internationale comparato cum Anglo, Franco, Germano, Hispano, Italo, Russo, Græco et Sanscrito'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160323111121/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 |date=2016-03-23 }}. Torino.</ref> Peano i nektory kolegowie publikovali članky v Latino sine flexione několiko let v ''Revue de Mathématiques''. Zbog svoje želje da dokaže že to je zaista medžunarodny język, Peano smělo publikoval konačnu ediciju svojego znamogo [[Formulario mathematico]] v Latino sine flexione. Však, kako [[Hubert Kennedy]] priměćuje, većina matematikow była odvraćena od uměleho izgleda języka i ne probali da čytaju go.<ref name="H Kennedy">Kennedy, Hubert (2006). ''Peano. Life and Works of Giuseppe Peano''. Concord, CA: Peremptory Publications: p. 169 (''a''), p. 185 (''b'').</ref> V oktobru 1907, Peano był na [[Collège de France]] v [[Paris|Parizu]] da bi učestvoval v [[Delegacija za Prijatje Medžunarodnogo Pomoćnogo Języka|Delegaciji za Prijatje Medžunarodnogo Pomoćnogo Języka]]. Po tomu že deklaroval za Latino sine flexione da bude prijato, konačno ne mogł učestvovati v konačnom glasovanju, zbog radnyh del v Turine.<ref>Academia pro Interlingua (Nov. 1909). Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411124140/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 |date=2016-04-11 }}. Discussiones (2): p. 37-9.</ref> 26 decembra 1908, Peano był izbrany članom i direktorom ''Akademi internasional de lingu universal'' koji ješte koristil [[Idiom Neutral]], ktory był preosnovan jedan rok pozdněje pod nazvom [[Academia pro Interlingua]]. Každy akademik mogł koristiti svoju ljubimu formu Interlingue, termin byvši na početku koristany v općem smyslu jako sinonim za medžunarodny język, ali ubrzo počel byti posebno koristany za označavanje reformovane Latino sine flexione bazovane na občnyh pravilih ktore akademiki dosegali častym glasovanjem. Tako, nazv Interlingua ubrzo počel označavati język evolvujući od Akademije Pro Interlingua,<ref name="H Kennedy" /> s odgovarajućim skraćenjem ''IL''. Však, každy član był slobodny pisati v svojem osobnom stylu, i zaista nektory članovi predlagali radikalne reformy ktore konačno mogły skončiti jako nezavisne języky (na pr. Michauxov Romanal ili De Wahlov [[Interlingue]]). Zbog togo, nazv ''Peanovo Interlingua'' ili ''Interlingua (IL)''<ref name="H Kennedy" /> może być smatran najtočnijim za posebny standard od Peano. (Jako je najdeno v "Interglossa and its predecessors".<ref name="Hogben">Hogben, Lancelot (1943). ''Interglossa. A draft of an auxiliary for a democratic world order, being an attempt to apply semantic principles to language design''. [https://sites.google.com/site/interglossa1943/contents] Harmondsworth, Middlesex, Eng. / New York: Penguin Books: p. 10-11. OCLC 1265553.</ref>) Diskusije da bi se dosegł standardno Interlingua mogu byti vidźene na stranicah ''Discussiones'', oficijalnogo žurnala Akademije pro Interlingua od 1909 do 1913. Te i slědujuće žurnaly akademije były nedavno publikovane na CD-Romu od matematičkogo departmana Univerzity v [[Turin]]e,<ref>Silvia Roero, Clara (coord.) (2003). ''Le Riviste di Giuseppe Peano'' {{cite web|url=http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html |title=Dipartimento di Matematica - Università di Torino |access-date=2011-03-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722063830/http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html |archive-date=2011-07-22 }} (CD-Rom N. 4). Dipartimento di Matematica dell' Università di Torino.</ref> mesto gdźe Peano razvijal svoje učenje i istraživanje. Pošto ''De Latino Sine Flexione'' był postavil princip da se uzmu latinske imenice ili v ablatyvnoj ili nominatyvnoj formě ({{lang|la|nomen}} był preferovany pred {{lang|la|nomine}}), v 1909 Peano publikoval slovnik da bi pomogł pri izboru pravilne forme vsake imenice,<ref>Peano, Giuseppe (1909). ''Vocabulario Commune ad linguas de Europa'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421231112/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 |date=2016-04-21 }}. Cavoretto - Torino.</ref> ali esencijalna vrednost Peanovogo Interlingua była że leksikon może być najden priamo v vsakom latinskom slovniku (przez dobivanje [[tematyčna vokala|tematyčne vokaly]] od [[korjen|korjena]] iz genityvneho zakončenja, to jest: ''-a -o -e -u -e'' iz ''-ae -i -is -us -ei''). Konačno, veliky slovnik s 14.000 slovami był publikovan v 1915.<ref name="Peano">Peano, Giuseppe (1915). ''Vocabulario Commune ad Latino-Italiano-Français-English-Deutsch pro usu de interlinguistas'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105223741/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 |date=2015-01-05 }}. Cavoretto - Torino.</ref> Reformovane [[Interlingua]] było predstavlene v 1951 od [[Alexander Gode|Alexandra Gode]] jako poslednji direktor [[Medžunarodna Asocijacija za Pomoćne Języky|Medžunarodne Asocijacije za Pomoćne Języky]]. Trvdilo se že je nezavisno od Peanovogo Interlingua, jer je razvilo novu metodu za detekciju ''najnovših občnyh prototypov''. Ali ta metoda obično vodi do latinskogo ablatyvu, tako že većina slovnika Peanovogo Interlingua by była zadržana. Shodno tomu, sam nazv ''Interlingua'' był zadržany, ali bylo prijato odlično skraćenje: ''IA'' umesto ''IL''. == Alfabet i izgovor== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Interlingua alfabet i digrafy, s typičnymi izgovorami |- ! [[Velike bukvy]] | [[A]] | [[Ae (digraf)|Ae]] | [[B]] | [[C]] | [[Ch (digraf)|Ch]] | [[D]] | [[E]] | [[F]] | [[G]] | [[H]] | [[I]] | [[J]] | [[K]] | [[L]] | [[M]] | [[N]] | [[O]] | [[Oe (digraf)|Oe]] | [[P]] | [[Ph (digraf)|Ph]] | [[Q]]u | [[R]] | [[Rh (digraf)|Rh]] | [[S]] | [[T]] | [[Th (digraf)|Th]] | [[U]] | [[V]] | [[W]] | [[X]] | [[Y]] | [[Z]] |- ! [[Male bukvy]] | a | ae | b | c | ch | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | oe | p | ph | qu | r | rh | s | t | th | u | v | w | x | y | z |- ! {{small|{{nowrap|Odlične izgovory ([[Medžunarodny fonetičny alfabet|MFA]])}}}} |rowspan=2|{{MFA|a}} |{{MFA|ai̯}} |rowspan=2|{{nowrap|{{MFA|b}}, {{MFA|p}}}} |rowspan=2|{{MFA|k}} |{{MFA|kʰ}} |rowspan=2|{{MFA|d}} |rowspan=2|{{MFA|e}} |rowspan=2|{{MFA|f}} |rowspan=2|{{MFA|ɡ}} |{{MFA|h}} |rowspan=2|{{MFA|i}} |rowspan=2|{{MFA|j}} |rowspan=2|{{MFA|k}} |rowspan=2|{{MFA|l}} |rowspan=2|{{MFA|m}} |rowspan=2|{{MFA|n}} |rowspan=2|{{MFA|o}} |{{MFA|oi̯}} |rowspan=2|{{MFA|p}} |{{MFA|pʰ}} |rowspan=2|{{MFA|kʷ}} |colspan=2 rowspan=2|{{MFA|r}} |rowspan=2|{{MFA|s}} |rowspan=2|{{MFA|t}} |{{MFA|tʰ}} |rowspan=2|{{MFA|u}} |{{MFA|w}} |{{MFA|w}} |rowspan=2|ks |{{MFA|y}} |rowspan=2|{{MFA|z}} |- ! {{small|Spojene izgovory}} |{{MFA|e}} |{{MFA|k}} | - |{{MFA|e}} |{{nowrap|{{MFA|p}}, {{MFA|f}}}} |{{MFA|t}} |{{MFA|v}} |{{MFA|v}} |{{MFA|i}} |} {{Anchor|Vowels}}Po Peanovomu vodiču za język iz 1931, "većina interlingvistov je za staru latinsku izgovoru." To daje izgovoru vokalov takto: * a—jako v f'''a'''ther: {{MFA|[a]}} * e—jako v th'''e'''y: {{MFA|[e]}} * i—jako v f'''ee'''t: {{MFA|[i]}} * o—jako v t'''o'''ne: {{MFA|[o]}} * u—jako v r'''u'''le: {{MFA|[u]}} * y—jako francuska '''u''': {{MFA|[y]}} * j—jako v '''y'''es: {{MFA|[j]}} * ae—jako v '''eye''': {{MFA|[ai̯]}} * oe—jako v b'''oy''': {{MFA|[oi̯]}} {{Anchor|Consonants}}Konsonanty su izgovarane većinom jako v anglijskom, s slědujućimi objasnjenjami: * b—jako anglijsko b, ale jako p ako je slěduje s ili t: {{MFA|[b, p]}} * g—jako g v '''g'''o, '''g'''et: {{MFA|[ɡ]}} * h—němo v rh inače jako anglijsko h: {{MFA|[h]}} * qu—jako qu v '''qu'''arrel: {{MFA|[kʷ]}} * r—jako v co'''rr'''{{not a typo|ect}} (drhtava): {{MFA|[r]}} * v—jako anglijsko w.: {{MFA|[w]}} * x—jako ks.: {{MFA|[ks]}} * ch, ph, th—jako c, p, t v '''c'''an, '''p'''an, '''t'''an: {{IPA|[kʰ, pʰ, tʰ]}} * c—jako k vsegda, jako v s'''c'''an, s'''c'''at: {{MFA|[k]}} (ne aspirovana) * p—jako v s'''p'''an * t—jako v s'''t'''and {{Anchor|Variant pronunciations}}Ne vsi konsonanty i vokaly su izgovarane odlično od vsih ljudij. Slědujuće variantne izgovory su dozvolene: * y jako {{angle bracket|i}} * ae i oe jako {{angle bracket|e}} * h němo * ch, ph, th jako {{angle bracket|c, p, t}} * ph jako {{angle bracket|f}} * v jako anglijsko v, {{IPA|[v]}} * w jako anglijsko v {{Anchor|Stress}}[[Naglas|Naglas]] je bazovany na klasičnom latinskom pravilu: * Slova s dvěma sylabami imaju naglas na [[penult]]u. * Slova s trima ili više sylabami imaju naglas na penultu jedino ako je težky (zatvoreny ili imal dugy vokal v Klasičnoj Latini), inače na [[antepenult]]u<ref name="Peano" /> (p. xii). Sekundarny naglas może być postavjeny kogda je potrebno jako govornik smatra odgovarajućim. == Časti řeči== Iako Peano odstranil infleksije latine od [[imenica|imenic]] i [[pridjevnik|pridjevnikov]], ne odstranil potpuno [[gramatičny rod|gramatičny rod]], dozvoljajući opciju [[žensky rod|ženskogo]] zakončenja za [[wikt:occupation|profesije]]. Rod životinov je neproměnlivy. Vse formy imenic se končaju na [[vokal]] i su vzete iz [[ablatyvny padež|ablatyvnogo padeža]], ali jako to ne bylo navedeno v većini latinskih slovnikov, on dal pravilo za jeje izvodenje iz [[genityvny padež|genityvnogo padeža]]. Množina nie je potrebna kogda nie je potrebna, jako kogda je číslo naznačeno, množina może być čitana iz konteksta, i tako dale; však Peano daje opciju koristiti sufix -s da bi je označil kogda je potrebno. [[Glagol|Glagoly]] imaju malo [[infleksija|infleksij]] konjugacije; vremena i načiny su umesto togo označene glagolskymi dopolniteljami. Rezultat je změna na [[slovosled|pozicionalny język]]. === Častice=== Častice ktore nemaju infleksiju v klasičnoj latini su koristene v svojej prirodnoj formě: * ''Supra, infra, intra, extra''... (ale ''superiore, inferiore, interiore, exteriore'' iz ''superior, -oris'' i tako dale.) * ''Super, subter, inter, praeter, semper''... (ale ''nostro, vestro, dextro...'' iz ''noster, -tra, -trum'' i tako dale.) * ''Tres, quattuor, quinque, sex, septem, octo, novem, decem''... (ale ''uno'' iz ''unus, -a, -um''; ''duo'' iz ''duo, -ae, -o''; ''nullo'' iz ''nullus, -a, -um''; ''multo'' iz ''multus, -a, -um'', itd.) === Imenice=== Forma imenic zavisi od latinskih deklinacij. {| class="wikitable" |- ! Latinski deklinacijny broj (genityvne zakončenje) | 1: -ae | 2: -i | 3: -is | 4: -us | 5: -ei |- ! Latino zakončenje | -a | -o | -e | -u | -e |} {| class="wikitable" |- ! scope="col" |Latinska deklinacija/nominativna forma ! scope="col" | Latinsky genitiv ! scope="col" | Latino (latinsky ablatyv) ! scope="col" | Anglijsky |- | 1.: rosa | ros'''ae''' | ros'''a''' | rose |- | 2.: laurus | laur'''i''' | laur'''o''' | laurel |- | 3.: pax | pac'''is''' | pac'''e''' | peace |- | 4.: casus | cas'''us''' | cas'''u''' | case |- | 5.: series | seri'''ei''' | seri'''e''' | series |} Te vlastne imenice pisane latinskim alfabetom su zadržane čim bliže originalu jako je moguće. Slědujuće su priměry: München, New York, Roma, Giovanni. === Zaimenice=== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Pronomines: p. 29.</ref> * Osobne {| class="wikitable" |- ! scope="row" | Broj ! scope="col" | Jednina ! scope="col" | Množina |- ! scope="row" | 1. osoba | me | nos |- ! scope="row" | 2. osoba | te | vos |- ! scope="row" | 3. osoba | illo (mužsky), illa (žensky), id (sredny) | illos |- ! scope="row" | Povratna | se | se |} * Ukazatelne: ''illo'' (tamty, jako v "tamta kniga"), ''isto'' (tuty, jako v "tuta kniga"), ''ipso'' (samo); za veznik: ''que'' (''me vide '''que''' illo es rapide'' = ja vidim '''že''' to je brzo) * Prisvojne: ''meo'', ''tuo'', ''suo'', ''nostro'', ''vestro'', (''suo'') * Odnosne i veznikove: ''qui'' (kto, ktory člověk), ''quod'' (ktory, ktora stvar) * Povratna: ''se'' * Neodređene: ''un'', ''uno'' (''Jedny'' kaže...), ''ullo'' (ktorykoli), ''omne'' ili ''omni'' (vsy, vsaky, každy), ''aliquo'' (ktokoliv), ''nullo'' (ničto), ''nemo'' (nikto) === Glagoly=== Glagoly su formovane iz latine odbacivanjem konačnogo ''-re'' infinitivu. [[Gramatično vreme|Vreme]], [[Gramatičny način|Način]], itd., su označene časticami, pomoćnymi glagolami, ili prislovami, ale ničto nie je potrebno ako je smysl jasan iz konteksta. Ako je potrebno, prošlo vreme może być označeno predglagolskim ''e'', a buduće s ''i''. Postoje posebna zakončenja za stvorenje [[infinitiv|infinitivu]] i [[particip|participov]]: * Osnovna forma: ama (ljubi) * Infinitiv: ama'''re''' (ljubiti) * Pasivny particip: ama'''to''' (ljubjeny) * Aktivny particip: ama'''nte''' (ljubeći) === Pobočna zakončenja=== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. De verbo: p. 10-25.</ref> * Imperfekt (prošlo): ama'''ba''' (ljubil), lege'''ba''' (čytal) * Futur: ama'''rà''' (bude ljubiti), lege'''rà''' (bude čytati) * Kondicional: ama'''rè''' (by ljubil), lege'''rè''' (by čytal) Zakončenja ''-rà'' i ''-rè'' su naglašene. == Složena vremena== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. De verbo: p. 10-25.</ref> Složena vremena mogu byti izražena pomoćnymi slovami: * Perfekt: '''habe''' ama'''to''' (je ljubil) * Futur: '''debe''' ama'''re''' / '''vol''' ama'''re''' / '''habe ad''' ama'''re''' (mora ljubiti / bude ljubiti / ima ljubiti) * Trajna vremena: me '''es''' scribe'''nte''' (ja pišem) == Pridjevniki i prislovi== Pridjevniki su formovani takto: * Ako se nominativ srednjega roda konča na -e, latino forma se ne měnja. * Ako se nominativ srednjega roda konča na -um, latino forma se měnja na -o: novum > novo (novy). * V vsih drugih slučajah, pridjevniki su formovani s ablatyvnim padežom iz genityvu, jako je to slučaj s imenicami. Pridjevniki mogu byti koristene jako prislovi ako je kontekst jasan, ili ''cum mente'' ili ''in modo'' mogu byti koristene: * Diligente (přilěžny): ''Cum mente diligente'', ''cum diligente mente'', ''in modo diligente'', ''in diligente modo'' = přilěžno. == Komparativ i superlativ== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Comparatione: p. 28.</ref> * Pozitiv: ''illo es tam habile quam te'' (on je tak spravny jako ty) * Komparativ: ''illo es magis habile quam te'' ili ''illo es plus habile quam te'' (on je spravnějši od tebe) i ''illo es minus habile quam te'' (on je mněje spravny od tebe) * Superlativ: ''maxim de...'' i ''minim de...'' == Nepravilnosti== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Comparatione: p. 29.</ref> * Bono: meliore: optimo * Malo: pejore: pessimo * Magno: majore: maximo * Parvo: minore: minimo == Členy== Jako v latini, ni određeny ni neodređeny člen ne postoji v Latino sine flexione. Kogda je potrebno, mogu byti prevedene zaimenicami ili slovami jako ''illo'' (to, tamto), ''isto'' ili ''hoc'' (tuto), ili ''uno'' (jedny): * Da ad me libro = daj mi (tu) knigu * Da ad me hoc (isto) libro = daj mi tutu knigu * Da ad me illo libro = daj mi tamtu knigu * Da ad me uno libro = daj mi jednu knigu * Da ad me illo meo libro = daj mi tamtu moju knigu * Da ad me uno meo libro = daj mi jednu moju knigu == Čislovniky== **Medžuslovjansky/Меџусловјанскы:** Źródło:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf]. Numeratione: p. 30-31.</ref> * **Glavne čislovniky (kardinalne):** 1 ''jedyn'' (uno), 2 ''dva'' (duo), 3 ''tri'' (tres), 4 ''četyri'' (quatuor), 5 ''pet'' (quinque), 6 ''šest'' (sex), 7 ''sedem'' (septem), 8 ''osem'' (octo), 9 ''devet'' (novem), 10 ''deset'' (decem), 20 ''dvadeset'' (viginti), 30 ''trideset'' (triginta), 40 ''štirideset'' (quadraginta), 50 ''petdeset'' (quinquaginta), 60 ''šestdeset'' (sexaginta), 70 ''sedemdeset'' (septuaginta), 80 ''osemdeset'' (octoginta), 90 ''devetdeset'' (nonaginta), 100 ''sto'' (centum), 1.000 ''tysiąc'' (mille), 1.000.000 ''milion'' (millione) * **Glavne čislovniky (pokračovanje):** 11 ''jedynnaće'' (decem-uno), 12 ''dvanacja'' (decem-duo), 19 ''devetnaće'' (decem-novem), 21 ''dvadeset jedyn'' (viginti-uno), 101 ''sto (i) jedyn'' (centum (et) uno), 102 ''sto (i) dva'' (centum (et) duo), 200 ''dvě stě'' (duo cento), 300 ''tri sta'' (tres cento) * **Redne čislovniky (ordinalne):** 1° ''pierwy'' (primo), 2° ''vtory'' (secundo), 3° ''tretij'' (tertio), 4° ''četvrty'' (quarto), 5° ''pjaty'' (quinto), 6° ''šesty'' (sexto), 7° ''sédy'' (septimo), 8° ''ósmy'' (octavo), 9° ''devjaty'' (nono), 10° ''desjaty'' (decimo), 20° ''dvadesiaty'' (vigesimo), 30° ''tridsiaty'' (trigesimo), 40° ''štiridsiaty'' (quadragesimo), 50° ''petdesiaty'' (quinquagesimo), 60° ''šestdesiaty'' (sexagesimo), 70° ''sedemdesiaty'' (septuagesimo), 80° ''osemdesiaty'' (octogesimo), 90° ''devetdesiaty'' (nonagesimo), 100° ''sotny'' (centesimo), 1.000° ''tysiąčny'' (millesimo), 1.000.000 ''milionowy'' (millionesimo) * **Redne čislovniky (pokračovanje):** 45° ''štiridsiaty pjaty'' (quadragesimo quinto) abo ''štirideset pjaty'' (quadraginta quinto), 58° ''petdesiaty ósmy'' (quinquagesimo octavo) abo ''petdeset ósmy'' (quinquaginta octavo), 345° ''tri sta štirideset pjaty'' (tres cento quadraginta quinto) * **Množitelne čislovniky:** ''jedyn raz'' (uno vice – once), ''dva razy'' (duo vice – twice), ''tri razy'' (tres vice – three times) --- == Przykłady języka== {{Citatny blok | ''Latino es lingua internationale in occidente de Europa ab tempore de imperio romano, per toto medio aevo, et in scientia usque ultimo seculo. Seculo vigesimo es primo que non habe lingua commune. Hodie quasi omne auctore scribe in proprio lingua nationale, id es in plure lingua neo-latino, in plure germanico, in plure slavo, in nipponico et alio. Tale multitudine de linguas in labores de interesse commune ad toto humanitate constitute magno obstaculo ad progressu.'' | Latina była medžunarodnym językom na zapadě Evropy od vremena Rimskogo imperija, cělym středověkom, i v naukah do posledněgo stoletja. Dvadcate stoleće je prve, ktore nima občny język. Dnes skoro vsi avtory pišu v svojih narodnyh językih, to jest v novo-latinskih, germanskih, slovjanskih, japonskom i drugih. Taka množina językov v dělah občego interesa za vsu ludzkost stvara veliku překážku progresu. }} --- {| class="wikitable" |+ Otče naš (The Lord's Prayer) |- ! scope="row" | Latino sine flexione verzija ! scope="row" | [[Interlingua]] verzija ! scope="row" | [[Latina]] verzija ! scope="row" | Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! scope="row" | Angličsky ([[English Language Liturgical Consultation|ELLC]] - 1988) |- | {{lang|la-peano|<poem>Nostro patre, qui es in caelos, que tuo nomine fi sanctificato; que tuo regno adveni; que tuo voluntate es facto sicut in caelo et in terra. Da hodie ad nos nostro pane quotidiano, et remitte ad nos nostro debitos, sicut et nos remitte ad nostro debitores. Et non induce nos in tentatione, sed libera nos ab malo. Amen.</poem>}} | {{lang|ia|<poem>Patre nostre, qui es in le celos, que tu nomine sia sanctificate; que tu regno veni; que tu voluntate sia facite como in le celo, etiam super le terra. Da nos hodie nostre pan quotidian, e pardona a nos nostre debitas como etiam nos los pardona a nostre debitores. E non induce nos in tentation, sed libera nos del mal. Amen.</poem>}} | {{lang|la|<poem>Pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. Fiat voluntas tua, sicut in caelo, et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo. Amen.</poem>}} | <poem>Otče naš, ktory je na nebesah, nech svęti se imę Tvoje; nech prijde kraljevstvo Tvoje; nech budje volja Tvoja, kako na nebu, tako i na zemji. Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes; i odpusti nam našy grěhy, kako i my odpušćajemo našym grěšnikom. I ne vvedi nas v napastovanje, ale izbavi nas od zlogo. Amin.</poem> | <poem>Our Father (who are) in heaven, hallowed be your name, your kingdom come, your will be done, on earth as in heaven. Give us today our daily bread. Forgive us our sins as we forgive those who sin against us. Save us from the time of trial and deliver us from evil. Amen.</poem> |} --- {| class="wikitable" |+ Latinske poslovice prevedene do Latino sine flexione i Medžuslovjanskogo |- ! scope="col" | Latina ! scope="col" | Latino sine flexione ! scope="col" | Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! scope="col" | Angličsky |- | [[Vox populi, vox Dei]]. | Voce de populo, voce de Deo. | Hlas ludu, hlas Božy. | The voice of the people is the voice of God. |- | [[Hodie mihi, cras tibi]]. | Hodie ad me, cras ad te. | Dnes mně, sutra tebě. | It is my lot today, yours to-morrow. |- | Gratia gratiam generat, lis litem. | Gratia genera gratia, lite genera lite. | Dobrota rodi dobrotu, svada rodi svadu. | Goodwill begets goodwill, bickering begets bickering. |- | In medio stat virtus. | Virtute sta in medio. | Cnota stoji v sredině. | Virtue stands in the middle. |- | Qui non laborat, non manducet. | Qui non labora, non debe manducare. | Kto ne rabota, neka ne jě. | [[He who does not work, neither shall he eat]]. |- | Medice, cura te ipsum. | Medico, cura te ipso. | Lěkarju, izcěli sebe samogo. | [[Physician, heal thyself]]. |- | [[De gustibus non est disputandum]]. | Nos non debe disputare de gustu. | O vkusah ne dyskutujemo. | There is no disputing about tastes. |- | Ars imitatio naturae est. | Arte imita natura. | Umětnost imituje prirodu. | Art imitates nature. |- | [[Glossary of ancient Roman religion#do ut des|Do ut des]]. | Me da ut te da. | Dajem, byś ty dal. | I give so that you give. |- | Designatio unius est exclusio alterius. | Qui designa uno, exclude alio. | Kto izbira jedyn, isklučuje drugogo. | Who chooses one excludes another. |} --- {| class="wikitable" |+ [[Publius Cornelius Tacitus]], ''De origine et situ Germanorum (Germania)'' (fragmentum initiale) ! [[Latina]] classica (ex [http://la.wikisource.org/wiki/De_origine_et_situ_Germanorum_(Germania) Vicifonte]) ! Latino sine flexione / Interlingua (IL) de [[Academia pro Interlingua|A.p.I.]] ! Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! Angličsky (translated by [[Alfred John Church|A.J. Church]] and W.J. Brodribb, 1876) |- | {{lang|la|Germania omnis a Gallis Raetisque et Pannoniis Rheno et Danuvio fluminibus, a Sarmatis Dacisque mutuo metu aut montibus separatur: cetera Oceanus ambit, latos sinus et insularum inmensa spatia complectens, nuper cognitis quibusdam gentibus ac regibus, quos bellum aperuit. Rhenus, Raeticarum Alpium inaccesso ac praecipiti vertice ortus, modico flexu in occidentem versus septentrionali Oceano miscetur. Danuvius molli et clementer edito montis Abnobae iugo effusus pluris populos adit, donec in Ponticum mare sex meatibus erumpat: septimum os paludibus hauritur.}} | {{lang|la-peano|Fluvios Rheno et Danuvio separa toto Germania ab Gallos, Raetos et Pannonios; montes, aut metu mutuo, separa illo ab Sarmatas et Dacos: Oceano ambi ceteros, complectente sinus lato de mari et spatios immenso de insulas, ad certo gentes et reges recente cognito, aperto ab bello. Rheno, orto in vertice inaccesso et praecipite de Alpes Raetico, flecte se parvo versus occidente et misce se in Oceano septentrionale. Danuvio, effuso in jugo molle et clemente edito de monte Abnoba, visita plure populo, usque illo erumpe in mari Pontico per sex cursu: ore septimo perde se in paludes.}} | {{lang|la-peano|Reka Ryn i Dunaj děliju vsu Germaniju od Galov, Retov i Pannonov; gory, abo vzajemny strah, děliju ju od Sarmatov i Dakov: Oceano okruža ostale, obymajući široke zalivy i bezměrne prostore ostrovov, gdzie nektore plemena i krali su nam novo znani, otkryti vojnom. Ryn, izvirujući iz nedostupne i strmne vysiny Retijskih Alp, skręča se malo k zapadu i směšava se s Sjevernym Oceanom. Dunaj, izlivajući se s blagog i łagodno podignutogo hrbta gory Abnoby, posěća mnoge narody, dok konačno ne prorve se kroz šest rukavov v Pontsko more; sedmy usta ginu v močvarah.}} | Germany as a whole is separated from the Galli, the Rhaeti, and Pannonii, by the rivers Rhine and Danube; mountain ranges, or the fear which each feels for the other, divide it from the Sarmatae and Daci. Elsewhere ocean girds it, embracing broad peninsulas and islands of unexplored extent, where certain tribes and kings are newly known to us, revealed by war. The Rhine springs from a precipitous and inaccessible height of the Rhaetian Alps, bends slightly westward, and mingles with the Northern Ocean. The Danube pours down from the gradual and gently rising slope of Mount Abnoba, and visits many nations, to force its way at last through six channels into the Pontus; a seventh mouth is lost in marshes. |- |} --- == Kritika == Peano formalno branil maksimu, že ''najlěpša gramatika je bez gramatiky'', imajući na umě przykład [[Činski jazyk|Činskogo języka]]. (V modernoj lingvistice, na protivječje popularnomu i Peanovomu užitju, ''[[gramatika]]'' ne označa samo [[Morfologija (lingvistika)|morfologične]] struktury, ale takože [[syntax|syntaxu]] i [[fonologija|fonologiju]], na pr., ktore oba Latino sine flexione i Činski ješte imaju. V tom smyslu, "języky bez gramatiky" ne mogu egzistovati.<ref>{{Citation|last=Anderson|first=Catherine|title=1.4 Fundamental Properties of Language|url=https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language//|work=Essentials of Linguistics|date=15 March 2018|publisher=McMaster University|language=en|access-date=2021-11-19|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119192229/https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language/|url-status=live}}</ref>) Podle [[Lancelot Hogben|Lancelota Hogbena]], Peanovo Interlingua ješte sdělja glavnu manu s mnogimi drugimi [[Medžunarodny pomoćny język|pomoćnymi językami]], majući "abo priveć gramatiky zlého typu, abo nedostatok pravej".<ref name="Hogben" /> (p.&nbsp;10) Hogben argumentuje, že priněmňe imenice i glagoly by měly byti łahko različene po charakterističnyh zakončenjah, aby čitatel mogł łahko dobiti početno razuměnje věty. Tedy, v Peanovom Interlingua, glagoly by mogły dobiti nektoru specifičnu, standardizovanu verbalnu formu, kao [[infinitiv]], ktory je dostatočny v latinskoj [[nepřima reč|nepřimej reči]]. Uměsto togo, surovy imperativ je predloženy v ''De Latino Sine Flexione'': {{ quotation | Lingua latino habet discurso directo, ut: "''Amicitia inter malos esse non potest"'', et discurso indirecto: "(''Verum est'' ) ''amicitiam inter malos esse non posse"''. Si nos utimur semper de discurso indirecto, in verbo evanescit desinentia de persona, de modo, et saepe de tempore. Sumimus ergo nomen inflexibile (...), sub forma magis simplice, qui es imperativo. | [''Překlad:''] Latinski język ima direktnu reč, kao: "''Prijateljstvo medźu zlymi nije moguće"'', i indirektnu reč: "(''Je pravda, že'') ''prijateljstvo medźu zlymi nije moguće"''. Ako vsegda koristamo indirektnu reč, na glagolu izčezavaju zakončenja osoby, načina, i (často) vremena. Tedy beremo nesklonjivu imenicu (...), v najjednostavnijoj formě, ktora je imperativ. | Peano (1903, § 4) }} Podle Hogbena, druga prepreka je nedostatak čistogo [[člen (gramatika)|člena]], ktory by mogł jasno označiti imenice. Však, Peano někdy predlagal, že ''illo'' (to) i ''uno'' (jedyn) by mogły być koristane kao členy. Još jedanput podle Hogbena, syntaxa Peanovogo Interlingua ostala konservativna: {{quotation | [Peanovo Interlingua] (...) ima aristokratičnu indiferentnost k potřebě prostyh pravil za konstrukciju vět. Fakt je, że nijedyn pionir jezykovogo planiranja – a już ně Peano – ne poduzeł zadatju istraživanja, ktore pravila porjadka slov najviše prispevaju k vnutrennej jasnotě značenja i łahkosti rozpoznavanja. | Lancelot Hogben (1943, p. 11). }} Pregledajući listu znanijih latinskih nazvov, možemo zaključiti da je sekvenca ''imenica-pridavnik'' norma v latini, ali obrnuta sekvenca je takože aktualna.<ref name="latinosineflexio">"Note on Peano's Interlingua" [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/nota] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622120941/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/nota |date=2013-06-22 }}. Updated: June 2014.</ref> Odnos je preko 2 prema 1 v listě latinskih nazvov komentovanyh od Stroha.<ref>Stroh, Wilfried (2009). ''Le latin est mort. Vive la latin!'' [2007. ''Latein ist tot, es lebe Latein'']. Paris: Les Belles Lettres. {{ISBN|978-2-251-34601-4}}.</ref> N.pr. "''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica|Principia Mathematica]]''". Čo se tiče sekvence ''nominativ-genitiv'', to může być norma v latini v sličnom odnosu. N.pr. "''[[Systema Naturae]]''". Zaista, sekvenca ''nominativ-genitiv'' mora vsegda być norma v Peanovom Interlingua, jer predlog ''de'' mora uvesti genitiv. Tedy, ''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]]'' by se pretvorilo v ''Principio Mathematico '''de''' Philosophia Naturale''. Pošto je funkcija i pridavnika i genitiva často ista, možemo zaključiti da sekvenca ''imenica-pridavnik'' może vsegda być norma. {{ quotation | Adiectivo qui deriva ab sustantivo vale genitivo: "aureo", "de auro". | [''Překlad:''] Pridavnik izvedeny od imenice je ekvivalent genitivu: "zlatny", "od zlata". | Peano (1903, § 6). }} --- == Takože vidźte== {{Portal|Konstruovane języky}} * [[Medžuslovjansky/Меџусловјанскы]] (Interslavic) --- == Iztočniky == {{Iztočniky}} --- == Vněšnje linky == * [http://mono.eik.bme.hu/~galantai/LSF/ Instituto pro Latino sine flexione] - Stranka v Latino sine flexione; Peanove originalne spisy o tom języku, blog v Latino sine flexione, itd. * [http://latinosineflexione.wordpress.com Blog v Latino sine Flexione] * (Latino sine flexione) [[:oldwikisource:100 exemplo de Interlingua|100 exemplo de Interlingua, ab Giuseppe Peano]] * (Latino sine flexione) [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ Revista "Discussiones", de Academia Pro Interlingua (1909-13)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160216053722/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ |date=2016-02-16 }} * [http://nuntios.blogspot.com/search/label/Latino%20sine%20Flexione Nuntios: Latino sine Flexione] na http://nuntios.blogspot.com/ {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]] [[Kategorija:Izolovane jezyky]] 1p3e5gcx15hi5dvxs300lkqgh69eygh 46868 46867 2026-09-04T06:39:56Z Ilja isv 10 /* Kritika */ 46868 wikitext text/x-wiki {{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:31 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:31 {{-|(CEST)}}}} {{Pravopis}} {{Kartka jezyk | altname = ''Interlingua'' | nativename = IL de A.p.I. | pronunciation = {{IPA|[laˈtino ˈsine fleksiˈone]}} | image = Interlingua_sign_1911.jpg | imagecaption = Interlingua znak v 1911 | creator = [[Academia pro Interlingua]] pod predsedateljstvom [[Giuseppe Peano]] | created = 1887–1914<ref>''Grammatico'' sekcija ''Vocabulario Commune'', 1915 {{URL|https://sites.google.com/site/latinosineflexio/-1915-vocabulario-pre#grammatica}}</ref> | setting = [[Medžunarodny pomoćny język]] | familycolor = Indo-evropsky | fam2 = [[Italski języky|Italski]], [[Medžunarodny pomoćny język|Pomoćny język]] | fam3 = [[Latino-faliski języky|Latino-faliski]], [[A posteriori język]] | script = [[Latinski alfabet]]&nbsp;<!--&nbsp; needed to prevent default link to Latin script--> | fam4 = [[Latina]], [[Kontrolovany język]] | ancestor = [[Neo-latina]] | posteriori = Bazovany na [[Latina|Latini]], ale influencovany idejami v drugih [[Medžunarodny pomoćny język|pomoćnyh językih]] | agency = [[Academia pro Interlingua]] (–1945), děl Peano i ApI (na pr. Discussiones 1909–1915) | ietf = la-peano | iso3 = ilc | glotto = none | notice = IPA | name = Latino sine flexione | iso3comment = (odrinuły) }} '''Latino sine flexione''' ("[[Latina]] bez [[infleksija|infleksij]]"), '''Interlingua de Academia pro Interlingua''' ('''IL de ApI''') ili '''Peanovo Interlingua''' (skraćeno '''IL''') je [[medžunarodny pomoćny język]] sastavjeny od [[Academia pro Interlingua]] pod predsedateljstvom italskogo matematika [[Giuseppe Peano]] (1858–1932) od 1887 do 1914. To je pojednostavjena verzija [[Latina|Latine]] i zadržava svoj [[leksikon|slovnik]]. Interlingua-IL byla opisana v žurnale ''[[Revue de Mathématiques]]'' v članku iz 1903 pod naslovom ''De Latino Sine Flexione, Lingua Auxiliare Internationale'' (znači ''O Latini bez Infleksij, Medžunarodny Pomoćny Język''),<ref name=":0">Peano, Giuseppe (1903). ''[http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm De Latino Sine Flexione. Lingua Auxiliare Internationale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210504093022/http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm |date=2021-05-04 }}'', ''Revista de Mathematica'' (''Revue de Mathématiques''), Tomo VIII, pp. 74-83. Fratres Bocca Editores: Torino.</ref> ktory objasnil razlog za jeje stvorenje. Članek argumentoval, že druge pomoćne języky ne su potrebne, jer latina je već utvrđena jako světovy medžunarodny język. Članek je napisany v klasičnoj latini, ale postupno je izgubil svoje [[infleksija|infleksije]] dok ne ostały żadne. Językove kody [[ISO 639]]: [[ISO 639-2]] i -1 były pożądane 23 julija 2017 v Biblioteki Kongresa (predložene: ''IL'' i ''ILA''); [[ISO-639-3]] był pożądany 10 avgusta 2017 v SIL (predloženy: ''ILC'') i był odrinuły 23 janvara 2018.<ref>{{Cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|title=2017-022 &#124; Iso 639-3|access-date=2020-12-30|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420072045/https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|url-status=live}}</ref> == Historija== V 1903, Peano publikoval članek ''De Latino Sine Flexione'' da bi predstavil svoj język.<ref name=":0" /> V tom dělě, Peano citoval seriju sugestij od [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniza]] o pojednostavjenoj formi latine.<ref>[[Louis Couturat|Couturat, Louis]] (1901). ''La Logique de Leibniz''. Paris.</ref><ref>Couturat, Louis (1903). ''Opuscules et fragments inédits de Leibniz''. Paris.</ref> Članek izgledał jako serjezny razvoj ideje, i Peano potom stekl reputaciju medźu pokretom za pomoćne języky. V 1904, Peano poduzeł esej o načinu kako dobiti minimalnu gramatiku eventualne minimalne latine (''Latino minimo''), s minimalnym slovnikom čisto medžunarodnym.<ref name="vocabulario">Peano, Giuseppe (1904). ''Vocabulario de Latino internationale comparato cum Anglo, Franco, Germano, Hispano, Italo, Russo, Græco et Sanscrito'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160323111121/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 |date=2016-03-23 }}. Torino.</ref> Peano i nektory kolegowie publikovali članky v Latino sine flexione několiko let v ''Revue de Mathématiques''. Zbog svoje želje da dokaže že to je zaista medžunarodny język, Peano smělo publikoval konačnu ediciju svojego znamogo [[Formulario mathematico]] v Latino sine flexione. Však, kako [[Hubert Kennedy]] priměćuje, većina matematikow była odvraćena od uměleho izgleda języka i ne probali da čytaju go.<ref name="H Kennedy">Kennedy, Hubert (2006). ''Peano. Life and Works of Giuseppe Peano''. Concord, CA: Peremptory Publications: p. 169 (''a''), p. 185 (''b'').</ref> V oktobru 1907, Peano był na [[Collège de France]] v [[Paris|Parizu]] da bi učestvoval v [[Delegacija za Prijatje Medžunarodnogo Pomoćnogo Języka|Delegaciji za Prijatje Medžunarodnogo Pomoćnogo Języka]]. Po tomu že deklaroval za Latino sine flexione da bude prijato, konačno ne mogł učestvovati v konačnom glasovanju, zbog radnyh del v Turine.<ref>Academia pro Interlingua (Nov. 1909). Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411124140/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 |date=2016-04-11 }}. Discussiones (2): p. 37-9.</ref> 26 decembra 1908, Peano był izbrany članom i direktorom ''Akademi internasional de lingu universal'' koji ješte koristil [[Idiom Neutral]], ktory był preosnovan jedan rok pozdněje pod nazvom [[Academia pro Interlingua]]. Každy akademik mogł koristiti svoju ljubimu formu Interlingue, termin byvši na početku koristany v općem smyslu jako sinonim za medžunarodny język, ali ubrzo počel byti posebno koristany za označavanje reformovane Latino sine flexione bazovane na občnyh pravilih ktore akademiki dosegali častym glasovanjem. Tako, nazv Interlingua ubrzo počel označavati język evolvujući od Akademije Pro Interlingua,<ref name="H Kennedy" /> s odgovarajućim skraćenjem ''IL''. Však, každy član był slobodny pisati v svojem osobnom stylu, i zaista nektory članovi predlagali radikalne reformy ktore konačno mogły skončiti jako nezavisne języky (na pr. Michauxov Romanal ili De Wahlov [[Interlingue]]). Zbog togo, nazv ''Peanovo Interlingua'' ili ''Interlingua (IL)''<ref name="H Kennedy" /> może być smatran najtočnijim za posebny standard od Peano. (Jako je najdeno v "Interglossa and its predecessors".<ref name="Hogben">Hogben, Lancelot (1943). ''Interglossa. A draft of an auxiliary for a democratic world order, being an attempt to apply semantic principles to language design''. [https://sites.google.com/site/interglossa1943/contents] Harmondsworth, Middlesex, Eng. / New York: Penguin Books: p. 10-11. OCLC 1265553.</ref>) Diskusije da bi se dosegł standardno Interlingua mogu byti vidźene na stranicah ''Discussiones'', oficijalnogo žurnala Akademije pro Interlingua od 1909 do 1913. Te i slědujuće žurnaly akademije były nedavno publikovane na CD-Romu od matematičkogo departmana Univerzity v [[Turin]]e,<ref>Silvia Roero, Clara (coord.) (2003). ''Le Riviste di Giuseppe Peano'' {{cite web|url=http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html |title=Dipartimento di Matematica - Università di Torino |access-date=2011-03-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722063830/http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html |archive-date=2011-07-22 }} (CD-Rom N. 4). Dipartimento di Matematica dell' Università di Torino.</ref> mesto gdźe Peano razvijal svoje učenje i istraživanje. Pošto ''De Latino Sine Flexione'' był postavil princip da se uzmu latinske imenice ili v ablatyvnoj ili nominatyvnoj formě ({{lang|la|nomen}} był preferovany pred {{lang|la|nomine}}), v 1909 Peano publikoval slovnik da bi pomogł pri izboru pravilne forme vsake imenice,<ref>Peano, Giuseppe (1909). ''Vocabulario Commune ad linguas de Europa'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421231112/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 |date=2016-04-21 }}. Cavoretto - Torino.</ref> ali esencijalna vrednost Peanovogo Interlingua była że leksikon może być najden priamo v vsakom latinskom slovniku (przez dobivanje [[tematyčna vokala|tematyčne vokaly]] od [[korjen|korjena]] iz genityvneho zakončenja, to jest: ''-a -o -e -u -e'' iz ''-ae -i -is -us -ei''). Konačno, veliky slovnik s 14.000 slovami był publikovan v 1915.<ref name="Peano">Peano, Giuseppe (1915). ''Vocabulario Commune ad Latino-Italiano-Français-English-Deutsch pro usu de interlinguistas'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105223741/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 |date=2015-01-05 }}. Cavoretto - Torino.</ref> Reformovane [[Interlingua]] było predstavlene v 1951 od [[Alexander Gode|Alexandra Gode]] jako poslednji direktor [[Medžunarodna Asocijacija za Pomoćne Języky|Medžunarodne Asocijacije za Pomoćne Języky]]. Trvdilo se že je nezavisno od Peanovogo Interlingua, jer je razvilo novu metodu za detekciju ''najnovših občnyh prototypov''. Ali ta metoda obično vodi do latinskogo ablatyvu, tako že većina slovnika Peanovogo Interlingua by była zadržana. Shodno tomu, sam nazv ''Interlingua'' był zadržany, ali bylo prijato odlično skraćenje: ''IA'' umesto ''IL''. == Alfabet i izgovor== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Interlingua alfabet i digrafy, s typičnymi izgovorami |- ! [[Velike bukvy]] | [[A]] | [[Ae (digraf)|Ae]] | [[B]] | [[C]] | [[Ch (digraf)|Ch]] | [[D]] | [[E]] | [[F]] | [[G]] | [[H]] | [[I]] | [[J]] | [[K]] | [[L]] | [[M]] | [[N]] | [[O]] | [[Oe (digraf)|Oe]] | [[P]] | [[Ph (digraf)|Ph]] | [[Q]]u | [[R]] | [[Rh (digraf)|Rh]] | [[S]] | [[T]] | [[Th (digraf)|Th]] | [[U]] | [[V]] | [[W]] | [[X]] | [[Y]] | [[Z]] |- ! [[Male bukvy]] | a | ae | b | c | ch | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | oe | p | ph | qu | r | rh | s | t | th | u | v | w | x | y | z |- ! {{small|{{nowrap|Odlične izgovory ([[Medžunarodny fonetičny alfabet|MFA]])}}}} |rowspan=2|{{MFA|a}} |{{MFA|ai̯}} |rowspan=2|{{nowrap|{{MFA|b}}, {{MFA|p}}}} |rowspan=2|{{MFA|k}} |{{MFA|kʰ}} |rowspan=2|{{MFA|d}} |rowspan=2|{{MFA|e}} |rowspan=2|{{MFA|f}} |rowspan=2|{{MFA|ɡ}} |{{MFA|h}} |rowspan=2|{{MFA|i}} |rowspan=2|{{MFA|j}} |rowspan=2|{{MFA|k}} |rowspan=2|{{MFA|l}} |rowspan=2|{{MFA|m}} |rowspan=2|{{MFA|n}} |rowspan=2|{{MFA|o}} |{{MFA|oi̯}} |rowspan=2|{{MFA|p}} |{{MFA|pʰ}} |rowspan=2|{{MFA|kʷ}} |colspan=2 rowspan=2|{{MFA|r}} |rowspan=2|{{MFA|s}} |rowspan=2|{{MFA|t}} |{{MFA|tʰ}} |rowspan=2|{{MFA|u}} |{{MFA|w}} |{{MFA|w}} |rowspan=2|ks |{{MFA|y}} |rowspan=2|{{MFA|z}} |- ! {{small|Spojene izgovory}} |{{MFA|e}} |{{MFA|k}} | - |{{MFA|e}} |{{nowrap|{{MFA|p}}, {{MFA|f}}}} |{{MFA|t}} |{{MFA|v}} |{{MFA|v}} |{{MFA|i}} |} {{Anchor|Vowels}}Po Peanovomu vodiču za język iz 1931, "većina interlingvistov je za staru latinsku izgovoru." To daje izgovoru vokalov takto: * a—jako v f'''a'''ther: {{MFA|[a]}} * e—jako v th'''e'''y: {{MFA|[e]}} * i—jako v f'''ee'''t: {{MFA|[i]}} * o—jako v t'''o'''ne: {{MFA|[o]}} * u—jako v r'''u'''le: {{MFA|[u]}} * y—jako francuska '''u''': {{MFA|[y]}} * j—jako v '''y'''es: {{MFA|[j]}} * ae—jako v '''eye''': {{MFA|[ai̯]}} * oe—jako v b'''oy''': {{MFA|[oi̯]}} {{Anchor|Consonants}}Konsonanty su izgovarane većinom jako v anglijskom, s slědujućimi objasnjenjami: * b—jako anglijsko b, ale jako p ako je slěduje s ili t: {{MFA|[b, p]}} * g—jako g v '''g'''o, '''g'''et: {{MFA|[ɡ]}} * h—němo v rh inače jako anglijsko h: {{MFA|[h]}} * qu—jako qu v '''qu'''arrel: {{MFA|[kʷ]}} * r—jako v co'''rr'''{{not a typo|ect}} (drhtava): {{MFA|[r]}} * v—jako anglijsko w.: {{MFA|[w]}} * x—jako ks.: {{MFA|[ks]}} * ch, ph, th—jako c, p, t v '''c'''an, '''p'''an, '''t'''an: {{IPA|[kʰ, pʰ, tʰ]}} * c—jako k vsegda, jako v s'''c'''an, s'''c'''at: {{MFA|[k]}} (ne aspirovana) * p—jako v s'''p'''an * t—jako v s'''t'''and {{Anchor|Variant pronunciations}}Ne vsi konsonanty i vokaly su izgovarane odlično od vsih ljudij. Slědujuće variantne izgovory su dozvolene: * y jako {{angle bracket|i}} * ae i oe jako {{angle bracket|e}} * h němo * ch, ph, th jako {{angle bracket|c, p, t}} * ph jako {{angle bracket|f}} * v jako anglijsko v, {{IPA|[v]}} * w jako anglijsko v {{Anchor|Stress}}[[Naglas|Naglas]] je bazovany na klasičnom latinskom pravilu: * Slova s dvěma sylabami imaju naglas na [[penult]]u. * Slova s trima ili više sylabami imaju naglas na penultu jedino ako je težky (zatvoreny ili imal dugy vokal v Klasičnoj Latini), inače na [[antepenult]]u<ref name="Peano" /> (p. xii). Sekundarny naglas może być postavjeny kogda je potrebno jako govornik smatra odgovarajućim. == Časti řeči== Iako Peano odstranil infleksije latine od [[imenica|imenic]] i [[pridjevnik|pridjevnikov]], ne odstranil potpuno [[gramatičny rod|gramatičny rod]], dozvoljajući opciju [[žensky rod|ženskogo]] zakončenja za [[wikt:occupation|profesije]]. Rod životinov je neproměnlivy. Vse formy imenic se končaju na [[vokal]] i su vzete iz [[ablatyvny padež|ablatyvnogo padeža]], ali jako to ne bylo navedeno v većini latinskih slovnikov, on dal pravilo za jeje izvodenje iz [[genityvny padež|genityvnogo padeža]]. Množina nie je potrebna kogda nie je potrebna, jako kogda je číslo naznačeno, množina może być čitana iz konteksta, i tako dale; však Peano daje opciju koristiti sufix -s da bi je označil kogda je potrebno. [[Glagol|Glagoly]] imaju malo [[infleksija|infleksij]] konjugacije; vremena i načiny su umesto togo označene glagolskymi dopolniteljami. Rezultat je změna na [[slovosled|pozicionalny język]]. === Častice=== Častice ktore nemaju infleksiju v klasičnoj latini su koristene v svojej prirodnoj formě: * ''Supra, infra, intra, extra''... (ale ''superiore, inferiore, interiore, exteriore'' iz ''superior, -oris'' i tako dale.) * ''Super, subter, inter, praeter, semper''... (ale ''nostro, vestro, dextro...'' iz ''noster, -tra, -trum'' i tako dale.) * ''Tres, quattuor, quinque, sex, septem, octo, novem, decem''... (ale ''uno'' iz ''unus, -a, -um''; ''duo'' iz ''duo, -ae, -o''; ''nullo'' iz ''nullus, -a, -um''; ''multo'' iz ''multus, -a, -um'', itd.) === Imenice=== Forma imenic zavisi od latinskih deklinacij. {| class="wikitable" |- ! Latinski deklinacijny broj (genityvne zakončenje) | 1: -ae | 2: -i | 3: -is | 4: -us | 5: -ei |- ! Latino zakončenje | -a | -o | -e | -u | -e |} {| class="wikitable" |- ! scope="col" |Latinska deklinacija/nominativna forma ! scope="col" | Latinsky genitiv ! scope="col" | Latino (latinsky ablatyv) ! scope="col" | Anglijsky |- | 1.: rosa | ros'''ae''' | ros'''a''' | rose |- | 2.: laurus | laur'''i''' | laur'''o''' | laurel |- | 3.: pax | pac'''is''' | pac'''e''' | peace |- | 4.: casus | cas'''us''' | cas'''u''' | case |- | 5.: series | seri'''ei''' | seri'''e''' | series |} Te vlastne imenice pisane latinskim alfabetom su zadržane čim bliže originalu jako je moguće. Slědujuće su priměry: München, New York, Roma, Giovanni. === Zaimenice=== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Pronomines: p. 29.</ref> * Osobne {| class="wikitable" |- ! scope="row" | Broj ! scope="col" | Jednina ! scope="col" | Množina |- ! scope="row" | 1. osoba | me | nos |- ! scope="row" | 2. osoba | te | vos |- ! scope="row" | 3. osoba | illo (mužsky), illa (žensky), id (sredny) | illos |- ! scope="row" | Povratna | se | se |} * Ukazatelne: ''illo'' (tamty, jako v "tamta kniga"), ''isto'' (tuty, jako v "tuta kniga"), ''ipso'' (samo); za veznik: ''que'' (''me vide '''que''' illo es rapide'' = ja vidim '''že''' to je brzo) * Prisvojne: ''meo'', ''tuo'', ''suo'', ''nostro'', ''vestro'', (''suo'') * Odnosne i veznikove: ''qui'' (kto, ktory člověk), ''quod'' (ktory, ktora stvar) * Povratna: ''se'' * Neodređene: ''un'', ''uno'' (''Jedny'' kaže...), ''ullo'' (ktorykoli), ''omne'' ili ''omni'' (vsy, vsaky, každy), ''aliquo'' (ktokoliv), ''nullo'' (ničto), ''nemo'' (nikto) === Glagoly=== Glagoly su formovane iz latine odbacivanjem konačnogo ''-re'' infinitivu. [[Gramatično vreme|Vreme]], [[Gramatičny način|Način]], itd., su označene časticami, pomoćnymi glagolami, ili prislovami, ale ničto nie je potrebno ako je smysl jasan iz konteksta. Ako je potrebno, prošlo vreme może być označeno predglagolskim ''e'', a buduće s ''i''. Postoje posebna zakončenja za stvorenje [[infinitiv|infinitivu]] i [[particip|participov]]: * Osnovna forma: ama (ljubi) * Infinitiv: ama'''re''' (ljubiti) * Pasivny particip: ama'''to''' (ljubjeny) * Aktivny particip: ama'''nte''' (ljubeći) === Pobočna zakončenja=== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. De verbo: p. 10-25.</ref> * Imperfekt (prošlo): ama'''ba''' (ljubil), lege'''ba''' (čytal) * Futur: ama'''rà''' (bude ljubiti), lege'''rà''' (bude čytati) * Kondicional: ama'''rè''' (by ljubil), lege'''rè''' (by čytal) Zakončenja ''-rà'' i ''-rè'' su naglašene. == Složena vremena== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. De verbo: p. 10-25.</ref> Složena vremena mogu byti izražena pomoćnymi slovami: * Perfekt: '''habe''' ama'''to''' (je ljubil) * Futur: '''debe''' ama'''re''' / '''vol''' ama'''re''' / '''habe ad''' ama'''re''' (mora ljubiti / bude ljubiti / ima ljubiti) * Trajna vremena: me '''es''' scribe'''nte''' (ja pišem) == Pridjevniki i prislovi== Pridjevniki su formovani takto: * Ako se nominativ srednjega roda konča na -e, latino forma se ne měnja. * Ako se nominativ srednjega roda konča na -um, latino forma se měnja na -o: novum > novo (novy). * V vsih drugih slučajah, pridjevniki su formovani s ablatyvnim padežom iz genityvu, jako je to slučaj s imenicami. Pridjevniki mogu byti koristene jako prislovi ako je kontekst jasan, ili ''cum mente'' ili ''in modo'' mogu byti koristene: * Diligente (přilěžny): ''Cum mente diligente'', ''cum diligente mente'', ''in modo diligente'', ''in diligente modo'' = přilěžno. == Komparativ i superlativ== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Comparatione: p. 28.</ref> * Pozitiv: ''illo es tam habile quam te'' (on je tak spravny jako ty) * Komparativ: ''illo es magis habile quam te'' ili ''illo es plus habile quam te'' (on je spravnějši od tebe) i ''illo es minus habile quam te'' (on je mněje spravny od tebe) * Superlativ: ''maxim de...'' i ''minim de...'' == Nepravilnosti== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Comparatione: p. 29.</ref> * Bono: meliore: optimo * Malo: pejore: pessimo * Magno: majore: maximo * Parvo: minore: minimo == Členy== Jako v latini, ni određeny ni neodređeny člen ne postoji v Latino sine flexione. Kogda je potrebno, mogu byti prevedene zaimenicami ili slovami jako ''illo'' (to, tamto), ''isto'' ili ''hoc'' (tuto), ili ''uno'' (jedny): * Da ad me libro = daj mi (tu) knigu * Da ad me hoc (isto) libro = daj mi tutu knigu * Da ad me illo libro = daj mi tamtu knigu * Da ad me uno libro = daj mi jednu knigu * Da ad me illo meo libro = daj mi tamtu moju knigu * Da ad me uno meo libro = daj mi jednu moju knigu == Čislovniky== **Medžuslovjansky/Меџусловјанскы:** Źródło:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf]. Numeratione: p. 30-31.</ref> * **Glavne čislovniky (kardinalne):** 1 ''jedyn'' (uno), 2 ''dva'' (duo), 3 ''tri'' (tres), 4 ''četyri'' (quatuor), 5 ''pet'' (quinque), 6 ''šest'' (sex), 7 ''sedem'' (septem), 8 ''osem'' (octo), 9 ''devet'' (novem), 10 ''deset'' (decem), 20 ''dvadeset'' (viginti), 30 ''trideset'' (triginta), 40 ''štirideset'' (quadraginta), 50 ''petdeset'' (quinquaginta), 60 ''šestdeset'' (sexaginta), 70 ''sedemdeset'' (septuaginta), 80 ''osemdeset'' (octoginta), 90 ''devetdeset'' (nonaginta), 100 ''sto'' (centum), 1.000 ''tysiąc'' (mille), 1.000.000 ''milion'' (millione) * **Glavne čislovniky (pokračovanje):** 11 ''jedynnaće'' (decem-uno), 12 ''dvanacja'' (decem-duo), 19 ''devetnaće'' (decem-novem), 21 ''dvadeset jedyn'' (viginti-uno), 101 ''sto (i) jedyn'' (centum (et) uno), 102 ''sto (i) dva'' (centum (et) duo), 200 ''dvě stě'' (duo cento), 300 ''tri sta'' (tres cento) * **Redne čislovniky (ordinalne):** 1° ''pierwy'' (primo), 2° ''vtory'' (secundo), 3° ''tretij'' (tertio), 4° ''četvrty'' (quarto), 5° ''pjaty'' (quinto), 6° ''šesty'' (sexto), 7° ''sédy'' (septimo), 8° ''ósmy'' (octavo), 9° ''devjaty'' (nono), 10° ''desjaty'' (decimo), 20° ''dvadesiaty'' (vigesimo), 30° ''tridsiaty'' (trigesimo), 40° ''štiridsiaty'' (quadragesimo), 50° ''petdesiaty'' (quinquagesimo), 60° ''šestdesiaty'' (sexagesimo), 70° ''sedemdesiaty'' (septuagesimo), 80° ''osemdesiaty'' (octogesimo), 90° ''devetdesiaty'' (nonagesimo), 100° ''sotny'' (centesimo), 1.000° ''tysiąčny'' (millesimo), 1.000.000 ''milionowy'' (millionesimo) * **Redne čislovniky (pokračovanje):** 45° ''štiridsiaty pjaty'' (quadragesimo quinto) abo ''štirideset pjaty'' (quadraginta quinto), 58° ''petdesiaty ósmy'' (quinquagesimo octavo) abo ''petdeset ósmy'' (quinquaginta octavo), 345° ''tri sta štirideset pjaty'' (tres cento quadraginta quinto) * **Množitelne čislovniky:** ''jedyn raz'' (uno vice – once), ''dva razy'' (duo vice – twice), ''tri razy'' (tres vice – three times) --- == Przykłady języka== {{Citatny blok | ''Latino es lingua internationale in occidente de Europa ab tempore de imperio romano, per toto medio aevo, et in scientia usque ultimo seculo. Seculo vigesimo es primo que non habe lingua commune. Hodie quasi omne auctore scribe in proprio lingua nationale, id es in plure lingua neo-latino, in plure germanico, in plure slavo, in nipponico et alio. Tale multitudine de linguas in labores de interesse commune ad toto humanitate constitute magno obstaculo ad progressu.'' | Latina była medžunarodnym językom na zapadě Evropy od vremena Rimskogo imperija, cělym středověkom, i v naukah do posledněgo stoletja. Dvadcate stoleće je prve, ktore nima občny język. Dnes skoro vsi avtory pišu v svojih narodnyh językih, to jest v novo-latinskih, germanskih, slovjanskih, japonskom i drugih. Taka množina językov v dělah občego interesa za vsu ludzkost stvara veliku překážku progresu. }} --- {| class="wikitable" |+ Otče naš (The Lord's Prayer) |- ! scope="row" | Latino sine flexione verzija ! scope="row" | [[Interlingua]] verzija ! scope="row" | [[Latina]] verzija ! scope="row" | Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! scope="row" | Angličsky ([[English Language Liturgical Consultation|ELLC]] - 1988) |- | {{lang|la-peano|<poem>Nostro patre, qui es in caelos, que tuo nomine fi sanctificato; que tuo regno adveni; que tuo voluntate es facto sicut in caelo et in terra. Da hodie ad nos nostro pane quotidiano, et remitte ad nos nostro debitos, sicut et nos remitte ad nostro debitores. Et non induce nos in tentatione, sed libera nos ab malo. Amen.</poem>}} | {{lang|ia|<poem>Patre nostre, qui es in le celos, que tu nomine sia sanctificate; que tu regno veni; que tu voluntate sia facite como in le celo, etiam super le terra. Da nos hodie nostre pan quotidian, e pardona a nos nostre debitas como etiam nos los pardona a nostre debitores. E non induce nos in tentation, sed libera nos del mal. Amen.</poem>}} | {{lang|la|<poem>Pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. Fiat voluntas tua, sicut in caelo, et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo. Amen.</poem>}} | <poem>Otče naš, ktory je na nebesah, nech svęti se imę Tvoje; nech prijde kraljevstvo Tvoje; nech budje volja Tvoja, kako na nebu, tako i na zemji. Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes; i odpusti nam našy grěhy, kako i my odpušćajemo našym grěšnikom. I ne vvedi nas v napastovanje, ale izbavi nas od zlogo. Amin.</poem> | <poem>Our Father (who are) in heaven, hallowed be your name, your kingdom come, your will be done, on earth as in heaven. Give us today our daily bread. Forgive us our sins as we forgive those who sin against us. Save us from the time of trial and deliver us from evil. Amen.</poem> |} --- {| class="wikitable" |+ Latinske poslovice prevedene do Latino sine flexione i Medžuslovjanskogo |- ! scope="col" | Latina ! scope="col" | Latino sine flexione ! scope="col" | Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! scope="col" | Angličsky |- | [[Vox populi, vox Dei]]. | Voce de populo, voce de Deo. | Hlas ludu, hlas Božy. | The voice of the people is the voice of God. |- | [[Hodie mihi, cras tibi]]. | Hodie ad me, cras ad te. | Dnes mně, sutra tebě. | It is my lot today, yours to-morrow. |- | Gratia gratiam generat, lis litem. | Gratia genera gratia, lite genera lite. | Dobrota rodi dobrotu, svada rodi svadu. | Goodwill begets goodwill, bickering begets bickering. |- | In medio stat virtus. | Virtute sta in medio. | Cnota stoji v sredině. | Virtue stands in the middle. |- | Qui non laborat, non manducet. | Qui non labora, non debe manducare. | Kto ne rabota, neka ne jě. | [[He who does not work, neither shall he eat]]. |- | Medice, cura te ipsum. | Medico, cura te ipso. | Lěkarju, izcěli sebe samogo. | [[Physician, heal thyself]]. |- | [[De gustibus non est disputandum]]. | Nos non debe disputare de gustu. | O vkusah ne dyskutujemo. | There is no disputing about tastes. |- | Ars imitatio naturae est. | Arte imita natura. | Umětnost imituje prirodu. | Art imitates nature. |- | [[Glossary of ancient Roman religion#do ut des|Do ut des]]. | Me da ut te da. | Dajem, byś ty dal. | I give so that you give. |- | Designatio unius est exclusio alterius. | Qui designa uno, exclude alio. | Kto izbira jedyn, isklučuje drugogo. | Who chooses one excludes another. |} --- {| class="wikitable" |+ [[Publius Cornelius Tacitus]], ''De origine et situ Germanorum (Germania)'' (fragmentum initiale) ! [[Latina]] classica (ex [http://la.wikisource.org/wiki/De_origine_et_situ_Germanorum_(Germania) Vicifonte]) ! Latino sine flexione / Interlingua (IL) de [[Academia pro Interlingua|A.p.I.]] ! Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! Angličsky (translated by [[Alfred John Church|A.J. Church]] and W.J. Brodribb, 1876) |- | {{lang|la|Germania omnis a Gallis Raetisque et Pannoniis Rheno et Danuvio fluminibus, a Sarmatis Dacisque mutuo metu aut montibus separatur: cetera Oceanus ambit, latos sinus et insularum inmensa spatia complectens, nuper cognitis quibusdam gentibus ac regibus, quos bellum aperuit. Rhenus, Raeticarum Alpium inaccesso ac praecipiti vertice ortus, modico flexu in occidentem versus septentrionali Oceano miscetur. Danuvius molli et clementer edito montis Abnobae iugo effusus pluris populos adit, donec in Ponticum mare sex meatibus erumpat: septimum os paludibus hauritur.}} | {{lang|la-peano|Fluvios Rheno et Danuvio separa toto Germania ab Gallos, Raetos et Pannonios; montes, aut metu mutuo, separa illo ab Sarmatas et Dacos: Oceano ambi ceteros, complectente sinus lato de mari et spatios immenso de insulas, ad certo gentes et reges recente cognito, aperto ab bello. Rheno, orto in vertice inaccesso et praecipite de Alpes Raetico, flecte se parvo versus occidente et misce se in Oceano septentrionale. Danuvio, effuso in jugo molle et clemente edito de monte Abnoba, visita plure populo, usque illo erumpe in mari Pontico per sex cursu: ore septimo perde se in paludes.}} | {{lang|la-peano|Reka Ryn i Dunaj děliju vsu Germaniju od Galov, Retov i Pannonov; gory, abo vzajemny strah, děliju ju od Sarmatov i Dakov: Oceano okruža ostale, obymajući široke zalivy i bezměrne prostore ostrovov, gdzie nektore plemena i krali su nam novo znani, otkryti vojnom. Ryn, izvirujući iz nedostupne i strmne vysiny Retijskih Alp, skręča se malo k zapadu i směšava se s Sjevernym Oceanom. Dunaj, izlivajući se s blagog i łagodno podignutogo hrbta gory Abnoby, posěća mnoge narody, dok konačno ne prorve se kroz šest rukavov v Pontsko more; sedmy usta ginu v močvarah.}} | Germany as a whole is separated from the Galli, the Rhaeti, and Pannonii, by the rivers Rhine and Danube; mountain ranges, or the fear which each feels for the other, divide it from the Sarmatae and Daci. Elsewhere ocean girds it, embracing broad peninsulas and islands of unexplored extent, where certain tribes and kings are newly known to us, revealed by war. The Rhine springs from a precipitous and inaccessible height of the Rhaetian Alps, bends slightly westward, and mingles with the Northern Ocean. The Danube pours down from the gradual and gently rising slope of Mount Abnoba, and visits many nations, to force its way at last through six channels into the Pontus; a seventh mouth is lost in marshes. |- |} --- == Kritika == Peano formalno branil maksimu, že ''najlěpša gramatika je bez gramatiky'', imajući na umě przykład [[Činski jazyk|Činskogo języka]]. (V modernoj lingvistice, na protivječje popularnomu i Peanovomu užitju, ''[[gramatika]]'' ne označa samo [[Morfologija (lingvistika)|morfologične]] struktury, ale takože [[syntax|syntaxu]] i [[fonologija|fonologiju]], na pr., ktore oba Latino sine flexione i Činski ješte imaju. V tom smyslu, "języky bez gramatiky" ne mogu egzistovati.<ref>{{Citation|last=Anderson|first=Catherine|title=1.4 Fundamental Properties of Language|url=https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language//|work=Essentials of Linguistics|date=15 March 2018|publisher=McMaster University|language=en|access-date=2021-11-19|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119192229/https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language/|url-status=live}}</ref>) Podle [[Lancelot Hogben|Lancelota Hogbena]], Peanovo Interlingua ješte sdělja glavnu manu s mnogimi drugimi [[Medžunarodny pomoćny język|pomoćnymi językami]], majući "abo priveć gramatiky zlého typu, abo nedostatok pravej".<ref name="Hogben" /> (p.&nbsp;10) Hogben argumentuje, že priněmňe imenice i glagoly by měly byti łahko različene po charakterističnyh zakončenjah, aby čitatel mogł łahko dobiti početno razuměnje věty. Tedy, v Peanovom Interlingua, glagoly by mogły dobiti nektoru specifičnu, standardizovanu verbalnu formu, kao [[infinitiv]], ktory je dostatočny v latinskoj [[nepřima reč|nepřimej reči]]. Uměsto togo, surovy imperativ je predloženy v ''De Latino Sine Flexione'': {{Citatny blok | Lingua latino habet discurso directo, ut: "''Amicitia inter malos esse non potest"'', et discurso indirecto: "(''Verum est'' ) ''amicitiam inter malos esse non posse"''. Si nos utimur semper de discurso indirecto, in verbo evanescit desinentia de persona, de modo, et saepe de tempore. Sumimus ergo nomen inflexibile (...), sub forma magis simplice, qui es imperativo. | [''Překlad:''] Latinski język ima direktnu reč, kao: "''Prijateljstvo medźu zlymi nije moguće"'', i indirektnu reč: "(''Je pravda, že'') ''prijateljstvo medźu zlymi nije moguće"''. Ako vsegda koristamo indirektnu reč, na glagolu izčezavaju zakončenja osoby, načina, i (často) vremena. Tedy beremo nesklonjivu imenicu (...), v najjednostavnijoj formě, ktora je imperativ. | Peano (1903, § 4) }} Podle Hogbena, druga prepreka je nedostatak čistogo [[člen (gramatika)|člena]], ktory by mogł jasno označiti imenice. Však, Peano někdy predlagal, že ''illo'' (to) i ''uno'' (jedyn) by mogły być koristane kao členy. Još jedanput podle Hogbena, syntaxa Peanovogo Interlingua ostala konservativna: {{Citatny blok | [Peanovo Interlingua] (...) ima aristokratičnu indiferentnost k potřebě prostyh pravil za konstrukciju vět. Fakt je, że nijedyn pionir jezykovogo planiranja – a już ně Peano – ne poduzeł zadatju istraživanja, ktore pravila porjadka slov najviše prispevaju k vnutrennej jasnotě značenja i łahkosti rozpoznavanja. | Lancelot Hogben (1943, p. 11). }} Pregledajući listu znanijih latinskih nazvov, možemo zaključiti da je sekvenca ''imenica-pridavnik'' norma v latini, ali obrnuta sekvenca je takože aktualna.<ref name="latinosineflexio">"Note on Peano's Interlingua" [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/nota] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622120941/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/nota |date=2013-06-22 }}. Updated: June 2014.</ref> Odnos je preko 2 prema 1 v listě latinskih nazvov komentovanyh od Stroha.<ref>Stroh, Wilfried (2009). ''Le latin est mort. Vive la latin!'' [2007. ''Latein ist tot, es lebe Latein'']. Paris: Les Belles Lettres. {{ISBN|978-2-251-34601-4}}.</ref> N.pr. "''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica|Principia Mathematica]]''". Čo se tiče sekvence ''nominativ-genitiv'', to může być norma v latini v sličnom odnosu. N.pr. "''[[Systema Naturae]]''". Zaista, sekvenca ''nominativ-genitiv'' mora vsegda być norma v Peanovom Interlingua, jer predlog ''de'' mora uvesti genitiv. Tedy, ''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]]'' by se pretvorilo v ''Principio Mathematico '''de''' Philosophia Naturale''. Pošto je funkcija i pridavnika i genitiva často ista, možemo zaključiti da sekvenca ''imenica-pridavnik'' może vsegda być norma. {{Citatny blok | Adiectivo qui deriva ab sustantivo vale genitivo: "aureo", "de auro". | [''Překlad:''] Pridavnik izvedeny od imenice je ekvivalent genitivu: "zlatny", "od zlata". | Peano (1903, § 6). }} --- == Takože vidźte== {{Portal|Konstruovane języky}} * [[Medžuslovjansky/Меџусловјанскы]] (Interslavic) --- == Iztočniky == {{Iztočniky}} --- == Vněšnje linky == * [http://mono.eik.bme.hu/~galantai/LSF/ Instituto pro Latino sine flexione] - Stranka v Latino sine flexione; Peanove originalne spisy o tom języku, blog v Latino sine flexione, itd. * [http://latinosineflexione.wordpress.com Blog v Latino sine Flexione] * (Latino sine flexione) [[:oldwikisource:100 exemplo de Interlingua|100 exemplo de Interlingua, ab Giuseppe Peano]] * (Latino sine flexione) [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ Revista "Discussiones", de Academia Pro Interlingua (1909-13)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160216053722/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ |date=2016-02-16 }} * [http://nuntios.blogspot.com/search/label/Latino%20sine%20Flexione Nuntios: Latino sine Flexione] na http://nuntios.blogspot.com/ {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]] [[Kategorija:Izolovane jezyky]] 5tqfwqbh23vedthtg1ztmcx0ek3iv5x 46872 46868 2026-09-04T06:53:45Z Ilja isv 10 46872 wikitext text/x-wiki {{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:31 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:31 {{-|(CEST)}}}} {{Pravopis}} {{Ne zaměšivati s|Interlingua}} {{Kartka jezyk | altname = ''Interlingua'' | nativename = IL de A.p.I. | pronunciation = {{IPA|[laˈtino ˈsine fleksiˈone]}} | image = Interlingua_sign_1911.jpg | imagecaption = Interlingua znak v 1911 | creator = [[Academia pro Interlingua]] pod predsedateljstvom [[Giuseppe Peano]] | created = 1887–1914<ref>''Grammatico'' sekcija ''Vocabulario Commune'', 1915 {{URL|https://sites.google.com/site/latinosineflexio/-1915-vocabulario-pre#grammatica}}</ref> | setting = [[Medžunarodny pomoćny język]] | familycolor = Indo-evropsky | fam2 = [[Italski języky|Italski]], [[Medžunarodny pomoćny język|Pomoćny język]] | fam3 = [[Latino-faliski języky|Latino-faliski]], [[A posteriori język]] | script = [[Latinski alfabet]]&nbsp;<!--&nbsp; needed to prevent default link to Latin script--> | fam4 = [[Latina]], [[Kontrolovany język]] | ancestor = [[Neo-latina]] | posteriori = Bazovany na [[Latina|Latini]], ale influencovany idejami v drugih [[Medžunarodny pomoćny język|pomoćnyh językih]] | agency = [[Academia pro Interlingua]] (–1945), děl Peano i ApI (na pr. Discussiones 1909–1915) | ietf = la-peano | iso3 = ilc | glotto = none | notice = IPA | name = Latino sine flexione | iso3comment = (odrinuły) }} '''Latino sine flexione''' ("[[Latina]] bez [[infleksija|infleksij]]"), '''Interlingua de Academia pro Interlingua''' ('''IL de ApI''') ili '''Peanovo Interlingua''' (skraćeno '''IL''') je [[medžunarodny pomoćny język]] sastavjeny od [[Academia pro Interlingua]] pod predsedateljstvom italskogo matematika [[Giuseppe Peano]] (1858–1932) od 1887 do 1914. To je pojednostavjena verzija [[Latina|Latine]] i zadržava svoj [[leksikon|slovnik]]. Interlingua-IL byla opisana v žurnale ''[[Revue de Mathématiques]]'' v članku iz 1903 pod naslovom ''De Latino Sine Flexione, Lingua Auxiliare Internationale'' (znači ''O Latini bez Infleksij, Medžunarodny Pomoćny Język''),<ref name=":0">Peano, Giuseppe (1903). ''[http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm De Latino Sine Flexione. Lingua Auxiliare Internationale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210504093022/http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm |date=2021-05-04 }}'', ''Revista de Mathematica'' (''Revue de Mathématiques''), Tomo VIII, pp. 74-83. Fratres Bocca Editores: Torino.</ref> ktory objasnil razlog za jeje stvorenje. Članek argumentoval, že druge pomoćne języky ne su potrebne, jer latina je već utvrđena jako světovy medžunarodny język. Članek je napisany v klasičnoj latini, ale postupno je izgubil svoje [[infleksija|infleksije]] dok ne ostały żadne. Językove kody [[ISO 639]]: [[ISO 639-2]] i -1 były pożądane 23 julija 2017 v Biblioteki Kongresa (predložene: ''IL'' i ''ILA''); [[ISO-639-3]] był pożądany 10 avgusta 2017 v SIL (predloženy: ''ILC'') i był odrinuły 23 janvara 2018.<ref>{{Cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|title=2017-022 &#124; Iso 639-3|access-date=2020-12-30|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420072045/https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|url-status=live}}</ref> == Historija== V 1903, Peano publikoval članek ''De Latino Sine Flexione'' da bi predstavil svoj język.<ref name=":0" /> V tom dělě, Peano citoval seriju sugestij od [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniza]] o pojednostavjenoj formi latine.<ref>[[Louis Couturat|Couturat, Louis]] (1901). ''La Logique de Leibniz''. Paris.</ref><ref>Couturat, Louis (1903). ''Opuscules et fragments inédits de Leibniz''. Paris.</ref> Članek izgledał jako serjezny razvoj ideje, i Peano potom stekl reputaciju medźu pokretom za pomoćne języky. V 1904, Peano poduzeł esej o načinu kako dobiti minimalnu gramatiku eventualne minimalne latine (''Latino minimo''), s minimalnym slovnikom čisto medžunarodnym.<ref name="vocabulario">Peano, Giuseppe (1904). ''Vocabulario de Latino internationale comparato cum Anglo, Franco, Germano, Hispano, Italo, Russo, Græco et Sanscrito'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160323111121/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 |date=2016-03-23 }}. Torino.</ref> Peano i nektory kolegowie publikovali članky v Latino sine flexione několiko let v ''Revue de Mathématiques''. Zbog svoje želje da dokaže že to je zaista medžunarodny język, Peano smělo publikoval konačnu ediciju svojego znamogo [[Formulario mathematico]] v Latino sine flexione. Však, kako [[Hubert Kennedy]] priměćuje, većina matematikow była odvraćena od uměleho izgleda języka i ne probali da čytaju go.<ref name="H Kennedy">Kennedy, Hubert (2006). ''Peano. Life and Works of Giuseppe Peano''. Concord, CA: Peremptory Publications: p. 169 (''a''), p. 185 (''b'').</ref> V oktobru 1907, Peano był na [[Collège de France]] v [[Paris|Parizu]] da bi učestvoval v [[Delegacija za Prijatje Medžunarodnogo Pomoćnogo Języka|Delegaciji za Prijatje Medžunarodnogo Pomoćnogo Języka]]. Po tomu že deklaroval za Latino sine flexione da bude prijato, konačno ne mogł učestvovati v konačnom glasovanju, zbog radnyh del v Turine.<ref>Academia pro Interlingua (Nov. 1909). Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411124140/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 |date=2016-04-11 }}. Discussiones (2): p. 37-9.</ref> 26 decembra 1908, Peano był izbrany članom i direktorom ''Akademi internasional de lingu universal'' koji ješte koristil [[Idiom Neutral]], ktory był preosnovan jedan rok pozdněje pod nazvom [[Academia pro Interlingua]]. Každy akademik mogł koristiti svoju ljubimu formu Interlingue, termin byvši na početku koristany v općem smyslu jako sinonim za medžunarodny język, ali ubrzo počel byti posebno koristany za označavanje reformovane Latino sine flexione bazovane na občnyh pravilih ktore akademiki dosegali častym glasovanjem. Tako, nazv Interlingua ubrzo počel označavati język evolvujući od Akademije Pro Interlingua,<ref name="H Kennedy" /> s odgovarajućim skraćenjem ''IL''. Však, každy član był slobodny pisati v svojem osobnom stylu, i zaista nektory članovi predlagali radikalne reformy ktore konačno mogły skončiti jako nezavisne języky (na pr. Michauxov Romanal ili De Wahlov [[Interlingue]]). Zbog togo, nazv ''Peanovo Interlingua'' ili ''Interlingua (IL)''<ref name="H Kennedy" /> może być smatran najtočnijim za posebny standard od Peano. (Jako je najdeno v "Interglossa and its predecessors".<ref name="Hogben">Hogben, Lancelot (1943). ''Interglossa. A draft of an auxiliary for a democratic world order, being an attempt to apply semantic principles to language design''. [https://sites.google.com/site/interglossa1943/contents] Harmondsworth, Middlesex, Eng. / New York: Penguin Books: p. 10-11. OCLC 1265553.</ref>) Diskusije da bi se dosegł standardno Interlingua mogu byti vidźene na stranicah ''Discussiones'', oficijalnogo žurnala Akademije pro Interlingua od 1909 do 1913. Te i slědujuće žurnaly akademije były nedavno publikovane na CD-Romu od matematičkogo departmana Univerzity v [[Turin]]e,<ref>Silvia Roero, Clara (coord.) (2003). ''Le Riviste di Giuseppe Peano'' {{cite web|url=http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html |title=Dipartimento di Matematica - Università di Torino |access-date=2011-03-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722063830/http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html |archive-date=2011-07-22 }} (CD-Rom N. 4). Dipartimento di Matematica dell' Università di Torino.</ref> mesto gdźe Peano razvijal svoje učenje i istraživanje. Pošto ''De Latino Sine Flexione'' był postavil princip da se uzmu latinske imenice ili v ablatyvnoj ili nominatyvnoj formě ({{lang|la|nomen}} był preferovany pred {{lang|la|nomine}}), v 1909 Peano publikoval slovnik da bi pomogł pri izboru pravilne forme vsake imenice,<ref>Peano, Giuseppe (1909). ''Vocabulario Commune ad linguas de Europa'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421231112/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 |date=2016-04-21 }}. Cavoretto - Torino.</ref> ali esencijalna vrednost Peanovogo Interlingua była że leksikon może być najden priamo v vsakom latinskom slovniku (przez dobivanje [[tematyčna vokala|tematyčne vokaly]] od [[korjen|korjena]] iz genityvneho zakončenja, to jest: ''-a -o -e -u -e'' iz ''-ae -i -is -us -ei''). Konačno, veliky slovnik s 14.000 slovami był publikovan v 1915.<ref name="Peano">Peano, Giuseppe (1915). ''Vocabulario Commune ad Latino-Italiano-Français-English-Deutsch pro usu de interlinguistas'' [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105223741/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 |date=2015-01-05 }}. Cavoretto - Torino.</ref> Reformovane [[Interlingua]] było predstavlene v 1951 od [[Alexander Gode|Alexandra Gode]] jako poslednji direktor [[Medžunarodna Asocijacija za Pomoćne Języky|Medžunarodne Asocijacije za Pomoćne Języky]]. Trvdilo se že je nezavisno od Peanovogo Interlingua, jer je razvilo novu metodu za detekciju ''najnovših občnyh prototypov''. Ali ta metoda obično vodi do latinskogo ablatyvu, tako že većina slovnika Peanovogo Interlingua by była zadržana. Shodno tomu, sam nazv ''Interlingua'' był zadržany, ali bylo prijato odlično skraćenje: ''IA'' umesto ''IL''. == Alfabet i izgovor== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Interlingua alfabet i digrafy, s typičnymi izgovorami |- ! [[Velike bukvy]] | [[A]] | [[Ae (digraf)|Ae]] | [[B]] | [[C]] | [[Ch (digraf)|Ch]] | [[D]] | [[E]] | [[F]] | [[G]] | [[H]] | [[I]] | [[J]] | [[K]] | [[L]] | [[M]] | [[N]] | [[O]] | [[Oe (digraf)|Oe]] | [[P]] | [[Ph (digraf)|Ph]] | [[Q]]u | [[R]] | [[Rh (digraf)|Rh]] | [[S]] | [[T]] | [[Th (digraf)|Th]] | [[U]] | [[V]] | [[W]] | [[X]] | [[Y]] | [[Z]] |- ! [[Male bukvy]] | a | ae | b | c | ch | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | oe | p | ph | qu | r | rh | s | t | th | u | v | w | x | y | z |- ! {{small|{{nowrap|Odlične izgovory ([[Medžunarodny fonetičny alfabet|MFA]])}}}} |rowspan=2|{{MFA|a}} |{{MFA|ai̯}} |rowspan=2|{{nowrap|{{MFA|b}}, {{MFA|p}}}} |rowspan=2|{{MFA|k}} |{{MFA|kʰ}} |rowspan=2|{{MFA|d}} |rowspan=2|{{MFA|e}} |rowspan=2|{{MFA|f}} |rowspan=2|{{MFA|ɡ}} |{{MFA|h}} |rowspan=2|{{MFA|i}} |rowspan=2|{{MFA|j}} |rowspan=2|{{MFA|k}} |rowspan=2|{{MFA|l}} |rowspan=2|{{MFA|m}} |rowspan=2|{{MFA|n}} |rowspan=2|{{MFA|o}} |{{MFA|oi̯}} |rowspan=2|{{MFA|p}} |{{MFA|pʰ}} |rowspan=2|{{MFA|kʷ}} |colspan=2 rowspan=2|{{MFA|r}} |rowspan=2|{{MFA|s}} |rowspan=2|{{MFA|t}} |{{MFA|tʰ}} |rowspan=2|{{MFA|u}} |{{MFA|w}} |{{MFA|w}} |rowspan=2|ks |{{MFA|y}} |rowspan=2|{{MFA|z}} |- ! {{small|Spojene izgovory}} |{{MFA|e}} |{{MFA|k}} | - |{{MFA|e}} |{{nowrap|{{MFA|p}}, {{MFA|f}}}} |{{MFA|t}} |{{MFA|v}} |{{MFA|v}} |{{MFA|i}} |} {{Anchor|Vowels}}Po Peanovomu vodiču za język iz 1931, "većina interlingvistov je za staru latinsku izgovoru." To daje izgovoru vokalov takto: * a—jako v f'''a'''ther: {{MFA|[a]}} * e—jako v th'''e'''y: {{MFA|[e]}} * i—jako v f'''ee'''t: {{MFA|[i]}} * o—jako v t'''o'''ne: {{MFA|[o]}} * u—jako v r'''u'''le: {{MFA|[u]}} * y—jako francuska '''u''': {{MFA|[y]}} * j—jako v '''y'''es: {{MFA|[j]}} * ae—jako v '''eye''': {{MFA|[ai̯]}} * oe—jako v b'''oy''': {{MFA|[oi̯]}} {{Anchor|Consonants}}Konsonanty su izgovarane većinom jako v anglijskom, s slědujućimi objasnjenjami: * b—jako anglijsko b, ale jako p ako je slěduje s ili t: {{MFA|[b, p]}} * g—jako g v '''g'''o, '''g'''et: {{MFA|[ɡ]}} * h—němo v rh inače jako anglijsko h: {{MFA|[h]}} * qu—jako qu v '''qu'''arrel: {{MFA|[kʷ]}} * r—jako v co'''rr'''{{not a typo|ect}} (drhtava): {{MFA|[r]}} * v—jako anglijsko w.: {{MFA|[w]}} * x—jako ks.: {{MFA|[ks]}} * ch, ph, th—jako c, p, t v '''c'''an, '''p'''an, '''t'''an: {{IPA|[kʰ, pʰ, tʰ]}} * c—jako k vsegda, jako v s'''c'''an, s'''c'''at: {{MFA|[k]}} (ne aspirovana) * p—jako v s'''p'''an * t—jako v s'''t'''and {{Anchor|Variant pronunciations}}Ne vsi konsonanty i vokaly su izgovarane odlično od vsih ljudij. Slědujuće variantne izgovory su dozvolene: * y jako {{angle bracket|i}} * ae i oe jako {{angle bracket|e}} * h němo * ch, ph, th jako {{angle bracket|c, p, t}} * ph jako {{angle bracket|f}} * v jako anglijsko v, {{IPA|[v]}} * w jako anglijsko v {{Anchor|Stress}}[[Naglas|Naglas]] je bazovany na klasičnom latinskom pravilu: * Slova s dvěma sylabami imaju naglas na [[penult]]u. * Slova s trima ili više sylabami imaju naglas na penultu jedino ako je težky (zatvoreny ili imal dugy vokal v Klasičnoj Latini), inače na [[antepenult]]u<ref name="Peano" /> (p. xii). Sekundarny naglas może być postavjeny kogda je potrebno jako govornik smatra odgovarajućim. == Časti řeči== Iako Peano odstranil infleksije latine od [[imenica|imenic]] i [[pridjevnik|pridjevnikov]], ne odstranil potpuno [[gramatičny rod|gramatičny rod]], dozvoljajući opciju [[žensky rod|ženskogo]] zakončenja za [[wikt:occupation|profesije]]. Rod životinov je neproměnlivy. Vse formy imenic se končaju na [[vokal]] i su vzete iz [[ablatyvny padež|ablatyvnogo padeža]], ali jako to ne bylo navedeno v većini latinskih slovnikov, on dal pravilo za jeje izvodenje iz [[genityvny padež|genityvnogo padeža]]. Množina nie je potrebna kogda nie je potrebna, jako kogda je číslo naznačeno, množina może być čitana iz konteksta, i tako dale; však Peano daje opciju koristiti sufix -s da bi je označil kogda je potrebno. [[Glagol|Glagoly]] imaju malo [[infleksija|infleksij]] konjugacije; vremena i načiny su umesto togo označene glagolskymi dopolniteljami. Rezultat je změna na [[slovosled|pozicionalny język]]. === Častice=== Častice ktore nemaju infleksiju v klasičnoj latini su koristene v svojej prirodnoj formě: * ''Supra, infra, intra, extra''... (ale ''superiore, inferiore, interiore, exteriore'' iz ''superior, -oris'' i tako dale.) * ''Super, subter, inter, praeter, semper''... (ale ''nostro, vestro, dextro...'' iz ''noster, -tra, -trum'' i tako dale.) * ''Tres, quattuor, quinque, sex, septem, octo, novem, decem''... (ale ''uno'' iz ''unus, -a, -um''; ''duo'' iz ''duo, -ae, -o''; ''nullo'' iz ''nullus, -a, -um''; ''multo'' iz ''multus, -a, -um'', itd.) === Imenice=== Forma imenic zavisi od latinskih deklinacij. {| class="wikitable" |- ! Latinski deklinacijny broj (genityvne zakončenje) | 1: -ae | 2: -i | 3: -is | 4: -us | 5: -ei |- ! Latino zakončenje | -a | -o | -e | -u | -e |} {| class="wikitable" |- ! scope="col" |Latinska deklinacija/nominativna forma ! scope="col" | Latinsky genitiv ! scope="col" | Latino (latinsky ablatyv) ! scope="col" | Anglijsky |- | 1.: rosa | ros'''ae''' | ros'''a''' | rose |- | 2.: laurus | laur'''i''' | laur'''o''' | laurel |- | 3.: pax | pac'''is''' | pac'''e''' | peace |- | 4.: casus | cas'''us''' | cas'''u''' | case |- | 5.: series | seri'''ei''' | seri'''e''' | series |} Te vlastne imenice pisane latinskim alfabetom su zadržane čim bliže originalu jako je moguće. Slědujuće su priměry: München, New York, Roma, Giovanni. === Zaimenice=== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Pronomines: p. 29.</ref> * Osobne {| class="wikitable" |- ! scope="row" | Broj ! scope="col" | Jednina ! scope="col" | Množina |- ! scope="row" | 1. osoba | me | nos |- ! scope="row" | 2. osoba | te | vos |- ! scope="row" | 3. osoba | illo (mužsky), illa (žensky), id (sredny) | illos |- ! scope="row" | Povratna | se | se |} * Ukazatelne: ''illo'' (tamty, jako v "tamta kniga"), ''isto'' (tuty, jako v "tuta kniga"), ''ipso'' (samo); za veznik: ''que'' (''me vide '''que''' illo es rapide'' = ja vidim '''že''' to je brzo) * Prisvojne: ''meo'', ''tuo'', ''suo'', ''nostro'', ''vestro'', (''suo'') * Odnosne i veznikove: ''qui'' (kto, ktory člověk), ''quod'' (ktory, ktora stvar) * Povratna: ''se'' * Neodređene: ''un'', ''uno'' (''Jedny'' kaže...), ''ullo'' (ktorykoli), ''omne'' ili ''omni'' (vsy, vsaky, každy), ''aliquo'' (ktokoliv), ''nullo'' (ničto), ''nemo'' (nikto) === Glagoly=== Glagoly su formovane iz latine odbacivanjem konačnogo ''-re'' infinitivu. [[Gramatično vreme|Vreme]], [[Gramatičny način|Način]], itd., su označene časticami, pomoćnymi glagolami, ili prislovami, ale ničto nie je potrebno ako je smysl jasan iz konteksta. Ako je potrebno, prošlo vreme może być označeno predglagolskim ''e'', a buduće s ''i''. Postoje posebna zakončenja za stvorenje [[infinitiv|infinitivu]] i [[particip|participov]]: * Osnovna forma: ama (ljubi) * Infinitiv: ama'''re''' (ljubiti) * Pasivny particip: ama'''to''' (ljubjeny) * Aktivny particip: ama'''nte''' (ljubeći) === Pobočna zakončenja=== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. De verbo: p. 10-25.</ref> * Imperfekt (prošlo): ama'''ba''' (ljubil), lege'''ba''' (čytal) * Futur: ama'''rà''' (bude ljubiti), lege'''rà''' (bude čytati) * Kondicional: ama'''rè''' (by ljubil), lege'''rè''' (by čytal) Zakončenja ''-rà'' i ''-rè'' su naglašene. == Složena vremena== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. De verbo: p. 10-25.</ref> Složena vremena mogu byti izražena pomoćnymi slovami: * Perfekt: '''habe''' ama'''to''' (je ljubil) * Futur: '''debe''' ama'''re''' / '''vol''' ama'''re''' / '''habe ad''' ama'''re''' (mora ljubiti / bude ljubiti / ima ljubiti) * Trajna vremena: me '''es''' scribe'''nte''' (ja pišem) == Pridjevniki i prislovi== Pridjevniki su formovani takto: * Ako se nominativ srednjega roda konča na -e, latino forma se ne měnja. * Ako se nominativ srednjega roda konča na -um, latino forma se měnja na -o: novum > novo (novy). * V vsih drugih slučajah, pridjevniki su formovani s ablatyvnim padežom iz genityvu, jako je to slučaj s imenicami. Pridjevniki mogu byti koristene jako prislovi ako je kontekst jasan, ili ''cum mente'' ili ''in modo'' mogu byti koristene: * Diligente (přilěžny): ''Cum mente diligente'', ''cum diligente mente'', ''in modo diligente'', ''in diligente modo'' = přilěžno. == Komparativ i superlativ== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Comparatione: p. 28.</ref> * Pozitiv: ''illo es tam habile quam te'' (on je tak spravny jako ty) * Komparativ: ''illo es magis habile quam te'' ili ''illo es plus habile quam te'' (on je spravnějši od tebe) i ''illo es minus habile quam te'' (on je mněje spravny od tebe) * Superlativ: ''maxim de...'' i ''minim de...'' == Nepravilnosti== Izvor:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf |date=2021-10-03 }}. Comparatione: p. 29.</ref> * Bono: meliore: optimo * Malo: pejore: pessimo * Magno: majore: maximo * Parvo: minore: minimo == Členy== Jako v latini, ni određeny ni neodređeny člen ne postoji v Latino sine flexione. Kogda je potrebno, mogu byti prevedene zaimenicami ili slovami jako ''illo'' (to, tamto), ''isto'' ili ''hoc'' (tuto), ili ''uno'' (jedny): * Da ad me libro = daj mi (tu) knigu * Da ad me hoc (isto) libro = daj mi tutu knigu * Da ad me illo libro = daj mi tamtu knigu * Da ad me uno libro = daj mi jednu knigu * Da ad me illo meo libro = daj mi tamtu moju knigu * Da ad me uno meo libro = daj mi jednu moju knigu == Čislovniky== **Medžuslovjansky/Меџусловјанскы:** Źródło:<ref>Manuale Practico de Interlingua [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf]. Numeratione: p. 30-31.</ref> * **Glavne čislovniky (kardinalne):** 1 ''jedyn'' (uno), 2 ''dva'' (duo), 3 ''tri'' (tres), 4 ''četyri'' (quatuor), 5 ''pet'' (quinque), 6 ''šest'' (sex), 7 ''sedem'' (septem), 8 ''osem'' (octo), 9 ''devet'' (novem), 10 ''deset'' (decem), 20 ''dvadeset'' (viginti), 30 ''trideset'' (triginta), 40 ''štirideset'' (quadraginta), 50 ''petdeset'' (quinquaginta), 60 ''šestdeset'' (sexaginta), 70 ''sedemdeset'' (septuaginta), 80 ''osemdeset'' (octoginta), 90 ''devetdeset'' (nonaginta), 100 ''sto'' (centum), 1.000 ''tysiąc'' (mille), 1.000.000 ''milion'' (millione) * **Glavne čislovniky (pokračovanje):** 11 ''jedynnaće'' (decem-uno), 12 ''dvanacja'' (decem-duo), 19 ''devetnaće'' (decem-novem), 21 ''dvadeset jedyn'' (viginti-uno), 101 ''sto (i) jedyn'' (centum (et) uno), 102 ''sto (i) dva'' (centum (et) duo), 200 ''dvě stě'' (duo cento), 300 ''tri sta'' (tres cento) * **Redne čislovniky (ordinalne):** 1° ''pierwy'' (primo), 2° ''vtory'' (secundo), 3° ''tretij'' (tertio), 4° ''četvrty'' (quarto), 5° ''pjaty'' (quinto), 6° ''šesty'' (sexto), 7° ''sédy'' (septimo), 8° ''ósmy'' (octavo), 9° ''devjaty'' (nono), 10° ''desjaty'' (decimo), 20° ''dvadesiaty'' (vigesimo), 30° ''tridsiaty'' (trigesimo), 40° ''štiridsiaty'' (quadragesimo), 50° ''petdesiaty'' (quinquagesimo), 60° ''šestdesiaty'' (sexagesimo), 70° ''sedemdesiaty'' (septuagesimo), 80° ''osemdesiaty'' (octogesimo), 90° ''devetdesiaty'' (nonagesimo), 100° ''sotny'' (centesimo), 1.000° ''tysiąčny'' (millesimo), 1.000.000 ''milionowy'' (millionesimo) * **Redne čislovniky (pokračovanje):** 45° ''štiridsiaty pjaty'' (quadragesimo quinto) abo ''štirideset pjaty'' (quadraginta quinto), 58° ''petdesiaty ósmy'' (quinquagesimo octavo) abo ''petdeset ósmy'' (quinquaginta octavo), 345° ''tri sta štirideset pjaty'' (tres cento quadraginta quinto) * **Množitelne čislovniky:** ''jedyn raz'' (uno vice – once), ''dva razy'' (duo vice – twice), ''tri razy'' (tres vice – three times) --- == Przykłady języka== {{Citatny blok | ''Latino es lingua internationale in occidente de Europa ab tempore de imperio romano, per toto medio aevo, et in scientia usque ultimo seculo. Seculo vigesimo es primo que non habe lingua commune. Hodie quasi omne auctore scribe in proprio lingua nationale, id es in plure lingua neo-latino, in plure germanico, in plure slavo, in nipponico et alio. Tale multitudine de linguas in labores de interesse commune ad toto humanitate constitute magno obstaculo ad progressu.'' | Latina była medžunarodnym językom na zapadě Evropy od vremena Rimskogo imperija, cělym středověkom, i v naukah do posledněgo stoletja. Dvadcate stoleće je prve, ktore nima občny język. Dnes skoro vsi avtory pišu v svojih narodnyh językih, to jest v novo-latinskih, germanskih, slovjanskih, japonskom i drugih. Taka množina językov v dělah občego interesa za vsu ludzkost stvara veliku překážku progresu. }} --- {| class="wikitable" |+ Otče naš (The Lord's Prayer) |- ! scope="row" | Latino sine flexione verzija ! scope="row" | [[Interlingua]] verzija ! scope="row" | [[Latina]] verzija ! scope="row" | Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! scope="row" | Angličsky ([[English Language Liturgical Consultation|ELLC]] - 1988) |- | {{lang|la-peano|<poem>Nostro patre, qui es in caelos, que tuo nomine fi sanctificato; que tuo regno adveni; que tuo voluntate es facto sicut in caelo et in terra. Da hodie ad nos nostro pane quotidiano, et remitte ad nos nostro debitos, sicut et nos remitte ad nostro debitores. Et non induce nos in tentatione, sed libera nos ab malo. Amen.</poem>}} | {{lang|ia|<poem>Patre nostre, qui es in le celos, que tu nomine sia sanctificate; que tu regno veni; que tu voluntate sia facite como in le celo, etiam super le terra. Da nos hodie nostre pan quotidian, e pardona a nos nostre debitas como etiam nos los pardona a nostre debitores. E non induce nos in tentation, sed libera nos del mal. Amen.</poem>}} | {{lang|la|<poem>Pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. Fiat voluntas tua, sicut in caelo, et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo. Amen.</poem>}} | <poem>Otče naš, ktory je na nebesah, nech svęti se imę Tvoje; nech prijde kraljevstvo Tvoje; nech budje volja Tvoja, kako na nebu, tako i na zemji. Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes; i odpusti nam našy grěhy, kako i my odpušćajemo našym grěšnikom. I ne vvedi nas v napastovanje, ale izbavi nas od zlogo. Amin.</poem> | <poem>Our Father (who are) in heaven, hallowed be your name, your kingdom come, your will be done, on earth as in heaven. Give us today our daily bread. Forgive us our sins as we forgive those who sin against us. Save us from the time of trial and deliver us from evil. Amen.</poem> |} --- {| class="wikitable" |+ Latinske poslovice prevedene do Latino sine flexione i Medžuslovjanskogo |- ! scope="col" | Latina ! scope="col" | Latino sine flexione ! scope="col" | Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! scope="col" | Angličsky |- | [[Vox populi, vox Dei]]. | Voce de populo, voce de Deo. | Hlas ludu, hlas Božy. | The voice of the people is the voice of God. |- | [[Hodie mihi, cras tibi]]. | Hodie ad me, cras ad te. | Dnes mně, sutra tebě. | It is my lot today, yours to-morrow. |- | Gratia gratiam generat, lis litem. | Gratia genera gratia, lite genera lite. | Dobrota rodi dobrotu, svada rodi svadu. | Goodwill begets goodwill, bickering begets bickering. |- | In medio stat virtus. | Virtute sta in medio. | Cnota stoji v sredině. | Virtue stands in the middle. |- | Qui non laborat, non manducet. | Qui non labora, non debe manducare. | Kto ne rabota, neka ne jě. | [[He who does not work, neither shall he eat]]. |- | Medice, cura te ipsum. | Medico, cura te ipso. | Lěkarju, izcěli sebe samogo. | [[Physician, heal thyself]]. |- | [[De gustibus non est disputandum]]. | Nos non debe disputare de gustu. | O vkusah ne dyskutujemo. | There is no disputing about tastes. |- | Ars imitatio naturae est. | Arte imita natura. | Umětnost imituje prirodu. | Art imitates nature. |- | [[Glossary of ancient Roman religion#do ut des|Do ut des]]. | Me da ut te da. | Dajem, byś ty dal. | I give so that you give. |- | Designatio unius est exclusio alterius. | Qui designa uno, exclude alio. | Kto izbira jedyn, isklučuje drugogo. | Who chooses one excludes another. |} --- {| class="wikitable" |+ [[Publius Cornelius Tacitus]], ''De origine et situ Germanorum (Germania)'' (fragmentum initiale) ! [[Latina]] classica (ex [http://la.wikisource.org/wiki/De_origine_et_situ_Germanorum_(Germania) Vicifonte]) ! Latino sine flexione / Interlingua (IL) de [[Academia pro Interlingua|A.p.I.]] ! Medžuslovjansky/Меџусловјанскы ! Angličsky (translated by [[Alfred John Church|A.J. Church]] and W.J. Brodribb, 1876) |- | {{lang|la|Germania omnis a Gallis Raetisque et Pannoniis Rheno et Danuvio fluminibus, a Sarmatis Dacisque mutuo metu aut montibus separatur: cetera Oceanus ambit, latos sinus et insularum inmensa spatia complectens, nuper cognitis quibusdam gentibus ac regibus, quos bellum aperuit. Rhenus, Raeticarum Alpium inaccesso ac praecipiti vertice ortus, modico flexu in occidentem versus septentrionali Oceano miscetur. Danuvius molli et clementer edito montis Abnobae iugo effusus pluris populos adit, donec in Ponticum mare sex meatibus erumpat: septimum os paludibus hauritur.}} | {{lang|la-peano|Fluvios Rheno et Danuvio separa toto Germania ab Gallos, Raetos et Pannonios; montes, aut metu mutuo, separa illo ab Sarmatas et Dacos: Oceano ambi ceteros, complectente sinus lato de mari et spatios immenso de insulas, ad certo gentes et reges recente cognito, aperto ab bello. Rheno, orto in vertice inaccesso et praecipite de Alpes Raetico, flecte se parvo versus occidente et misce se in Oceano septentrionale. Danuvio, effuso in jugo molle et clemente edito de monte Abnoba, visita plure populo, usque illo erumpe in mari Pontico per sex cursu: ore septimo perde se in paludes.}} | {{lang|la-peano|Reka Ryn i Dunaj děliju vsu Germaniju od Galov, Retov i Pannonov; gory, abo vzajemny strah, děliju ju od Sarmatov i Dakov: Oceano okruža ostale, obymajući široke zalivy i bezměrne prostore ostrovov, gdzie nektore plemena i krali su nam novo znani, otkryti vojnom. Ryn, izvirujući iz nedostupne i strmne vysiny Retijskih Alp, skręča se malo k zapadu i směšava se s Sjevernym Oceanom. Dunaj, izlivajući se s blagog i łagodno podignutogo hrbta gory Abnoby, posěća mnoge narody, dok konačno ne prorve se kroz šest rukavov v Pontsko more; sedmy usta ginu v močvarah.}} | Germany as a whole is separated from the Galli, the Rhaeti, and Pannonii, by the rivers Rhine and Danube; mountain ranges, or the fear which each feels for the other, divide it from the Sarmatae and Daci. Elsewhere ocean girds it, embracing broad peninsulas and islands of unexplored extent, where certain tribes and kings are newly known to us, revealed by war. The Rhine springs from a precipitous and inaccessible height of the Rhaetian Alps, bends slightly westward, and mingles with the Northern Ocean. The Danube pours down from the gradual and gently rising slope of Mount Abnoba, and visits many nations, to force its way at last through six channels into the Pontus; a seventh mouth is lost in marshes. |- |} --- == Kritika == Peano formalno branil maksimu, že ''najlěpša gramatika je bez gramatiky'', imajući na umě przykład [[Činski jazyk|Činskogo języka]]. (V modernoj lingvistice, na protivječje popularnomu i Peanovomu užitju, ''[[gramatika]]'' ne označa samo [[Morfologija (lingvistika)|morfologične]] struktury, ale takože [[syntax|syntaxu]] i [[fonologija|fonologiju]], na pr., ktore oba Latino sine flexione i Činski ješte imaju. V tom smyslu, "języky bez gramatiky" ne mogu egzistovati.<ref>{{Citation|last=Anderson|first=Catherine|title=1.4 Fundamental Properties of Language|url=https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language//|work=Essentials of Linguistics|date=15 March 2018|publisher=McMaster University|language=en|access-date=2021-11-19|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119192229/https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language/|url-status=live}}</ref>) Podle [[Lancelot Hogben|Lancelota Hogbena]], Peanovo Interlingua ješte sdělja glavnu manu s mnogimi drugimi [[Medžunarodny pomoćny język|pomoćnymi językami]], majući "abo priveć gramatiky zlého typu, abo nedostatok pravej".<ref name="Hogben" /> (p.&nbsp;10) Hogben argumentuje, že priněmňe imenice i glagoly by měly byti łahko različene po charakterističnyh zakončenjah, aby čitatel mogł łahko dobiti početno razuměnje věty. Tedy, v Peanovom Interlingua, glagoly by mogły dobiti nektoru specifičnu, standardizovanu verbalnu formu, kao [[infinitiv]], ktory je dostatočny v latinskoj [[nepřima reč|nepřimej reči]]. Uměsto togo, surovy imperativ je predloženy v ''De Latino Sine Flexione'': {{Citatny blok | Lingua latino habet discurso directo, ut: "''Amicitia inter malos esse non potest"'', et discurso indirecto: "(''Verum est'' ) ''amicitiam inter malos esse non posse"''. Si nos utimur semper de discurso indirecto, in verbo evanescit desinentia de persona, de modo, et saepe de tempore. Sumimus ergo nomen inflexibile (...), sub forma magis simplice, qui es imperativo. | [''Překlad:''] Latinski język ima direktnu reč, kao: "''Prijateljstvo medźu zlymi nije moguće"'', i indirektnu reč: "(''Je pravda, že'') ''prijateljstvo medźu zlymi nije moguće"''. Ako vsegda koristamo indirektnu reč, na glagolu izčezavaju zakončenja osoby, načina, i (často) vremena. Tedy beremo nesklonjivu imenicu (...), v najjednostavnijoj formě, ktora je imperativ. | Peano (1903, § 4) }} Podle Hogbena, druga prepreka je nedostatak čistogo [[člen (gramatika)|člena]], ktory by mogł jasno označiti imenice. Však, Peano někdy predlagal, že ''illo'' (to) i ''uno'' (jedyn) by mogły być koristane kao členy. Još jedanput podle Hogbena, syntaxa Peanovogo Interlingua ostala konservativna: {{Citatny blok | [Peanovo Interlingua] (...) ima aristokratičnu indiferentnost k potřebě prostyh pravil za konstrukciju vět. Fakt je, że nijedyn pionir jezykovogo planiranja – a już ně Peano – ne poduzeł zadatju istraživanja, ktore pravila porjadka slov najviše prispevaju k vnutrennej jasnotě značenja i łahkosti rozpoznavanja. | Lancelot Hogben (1943, p. 11). }} Pregledajući listu znanijih latinskih nazvov, možemo zaključiti da je sekvenca ''imenica-pridavnik'' norma v latini, ali obrnuta sekvenca je takože aktualna.<ref name="latinosineflexio">"Note on Peano's Interlingua" [https://sites.google.com/site/latinosineflexio/nota] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622120941/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/nota |date=2013-06-22 }}. Updated: June 2014.</ref> Odnos je preko 2 prema 1 v listě latinskih nazvov komentovanyh od Stroha.<ref>Stroh, Wilfried (2009). ''Le latin est mort. Vive la latin!'' [2007. ''Latein ist tot, es lebe Latein'']. Paris: Les Belles Lettres. {{ISBN|978-2-251-34601-4}}.</ref> N.pr. "''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica|Principia Mathematica]]''". Čo se tiče sekvence ''nominativ-genitiv'', to může być norma v latini v sličnom odnosu. N.pr. "''[[Systema Naturae]]''". Zaista, sekvenca ''nominativ-genitiv'' mora vsegda być norma v Peanovom Interlingua, jer predlog ''de'' mora uvesti genitiv. Tedy, ''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]]'' by se pretvorilo v ''Principio Mathematico '''de''' Philosophia Naturale''. Pošto je funkcija i pridavnika i genitiva často ista, možemo zaključiti da sekvenca ''imenica-pridavnik'' może vsegda być norma. {{Citatny blok | Adiectivo qui deriva ab sustantivo vale genitivo: "aureo", "de auro". | [''Překlad:''] Pridavnik izvedeny od imenice je ekvivalent genitivu: "zlatny", "od zlata". | Peano (1903, § 6). }} --- == Takože vidźte== {{Portal|Konstruovane języky}} * [[Medžuslovjansky/Меџусловјанскы]] (Interslavic) --- == Iztočniky == {{Iztočniky}} --- == Vněšnje linky == * [http://mono.eik.bme.hu/~galantai/LSF/ Instituto pro Latino sine flexione] - Stranka v Latino sine flexione; Peanove originalne spisy o tom języku, blog v Latino sine flexione, itd. * [http://latinosineflexione.wordpress.com Blog v Latino sine Flexione] * (Latino sine flexione) [[:oldwikisource:100 exemplo de Interlingua|100 exemplo de Interlingua, ab Giuseppe Peano]] * (Latino sine flexione) [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ Revista "Discussiones", de Academia Pro Interlingua (1909-13)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160216053722/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ |date=2016-02-16 }} * [http://nuntios.blogspot.com/search/label/Latino%20sine%20Flexione Nuntios: Latino sine Flexione] na http://nuntios.blogspot.com/ {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]] [[Kategorija:Izolovane jezyky]] ch5cly7jt0b8k5mffd3bcgh5vy530z9 0 6216 46852 2026-09-03T15:13:08Z Kurudukande 922 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} Мытишчи ([...» 46852 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} Мытишчи ([[Русскы језык|рус]]. ''Мытищи'') jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 12655050 људиј (2025).<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. == Култура == Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. [[Файл:Чаепитие_в_Мытищах,_близ_Москвы.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:%D0%A7%D0%B0%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%B2_%D0%9C%D1%8B%D1%82%D0%B8%D1%89%D0%B0%D1%85,_%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%B7_%D0%9C%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B2%D1%8B.jpg|left|thumb|210x210px]] fbrl315p3h2p9ve7p8ehe3515jnvn5c 46853 46852 2026-09-03T15:17:08Z Kurudukande 922 46853 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} Мытишчи ([[Русскы језык|рус]]. ''Мытищи'') jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 12655050 људиј (2025).<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. == Култура == [[Fajl:Чаепитие в Мытищах, близ Москвы.jpg|thumb]] Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. == Източникы == <references /> 85qvb1est6l6h35n7sq8f769now5377 46854 46853 2026-09-03T15:17:47Z Kurudukande 922 46854 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} Мытишчи ([[Русскы језык|рус]]. ''Мытищи'') jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 12655050 људиј (2025).<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. [[Fajl:Чаепитие в Мытищах, близ Москвы.jpg|thumb|Образ]] == Култура == Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. == Източникы == <references /> euhr1ys90qinccj6khkzuvfxd2e776g 46855 46854 2026-09-03T15:18:35Z Kurudukande 922 46855 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} Мытишчи ([[Русскы језык|рус]]. ''Мытищи'') jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 12655050 људиј (2025).<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. [[Fajl:Чаепитие в Мытищах, близ Москвы.jpg|thumb|Образ]] == Култура == Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. == Източникы == <references /> ic67sqngga0yboljkz9szz4bgj8ipx6 46859 46855 2026-09-03T20:18:16Z IJzeren Jan 9 Izpravil jesm čislo žiteljev 46859 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} Мытишчи ([[Русскы језык|рус]]. ''Мытищи'') jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 278693 људиј (2025).<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. [[Fajl:Чаепитие в Мытищах, близ Москвы.jpg|thumb|Образ]] == Култура == Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. == Източникы == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Grady v Rosiji]] [[Kategorija:Moskovska oblast]] 43nv3dmpb7njka5br7n441i8amhs5br 46861 46859 2026-09-03T20:21:29Z IJzeren Jan 9 kat. 46861 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} '''Мытишчи''' ({{Jezyky|ru|Мытищи}}) jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 278693 људиј (2025).<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. [[Fajl:Чаепитие в Мытищах, близ Москвы.jpg|thumb|Образ]] == Култура == Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. == Източникы == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Грады в Росији]] [[Kategorija:Московска област]] 8xzzz2d7tzaszeflf4agj333k60tek7 46864 46861 2026-09-03T22:10:58Z Ilja isv 10 /* */ 46864 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} '''Мытишчи''' ({{Jezyky|ru|Мытищи}}) jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 278693 људиј (2025).<ref>{{-|https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx}}</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. [[Fajl:Чаепитие в Мытищах, близ Москвы.jpg|thumb|Образ]] == Култура == Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. == Източникы == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Грады в Росији]] [[Kategorija:Московска област]] 46d4jci3qtn618t251mo6m34dy9uont 46865 46864 2026-09-03T22:14:26Z Ilja isv 10 /* */ 46865 wikitext text/x-wiki {{Kartka grad|name=Мытишчи|native_name={{Jezyky|ru|Мытищи}}|image_flag=Flag of Mytishchi (Moscow oblast).svg|image_shield=Coat_of_Arms_of_Mytishchi_rural_settlement_(Moscow_Oblast).png|subdivision_type1=Држава|subdivision_name1=[[Росија]]|subdivision_type2=Област|subdivision_name2=[[Московска област]]|established_date=1460|area=34,59|population=278693|population_as_of=2025|utc_offset=+3}} '''Мытишчи''' ({{Jezyky|ru|Мытищи}}) jест град в [[Московска област|Московскоj области]] срєднеј Росијє и имаје насељенје 278693 људиј (2025).<ref>{{-|https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2025.xlsx}}</ref> Граничи с [[Москва|Москвоjу]]. Основан в 1460 году. Град с 17 августа 1925 года. Глава jест [[Jулиjа Купецка]]. [[Fajl:Чаепитие в Мытищах, близ Москвы.jpg|thumb|В. Г. Перов, «Чаепитие в Мытищах, близ Москвы», 1862 год]] == Култура == Изображены на образу [[Василиj Перов|Василиja Перова]]. == Източникы == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Грады в Росији]] [[Kategorija:Московска област]] d41da6j4iv07dacz6rmgixrzbttvs45 1 6217 46856 2026-09-03T19:07:51Z Ilja isv 10 /* Naseljenje */ nova sekcija 46856 wikitext text/x-wiki == Naseljenje == Pozdrav i hvala za članok, jesi li uvěrjrny, že Mytisči imajut насељенје 12655050 људј (2025).[1]? (12 milionov 655 tyseč 50 ljudij) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:07, 3 septembr 2026 (CEST) 64g6762qtiaukhoitjkx3wf3zz6dfhb 46857 46856 2026-09-03T19:08:34Z Ilja isv 10 /* Naseljenje */ 46857 wikitext text/x-wiki == Naseljenje == Pozdrav i hvala za članok, jesi li uvěrjrny, že Mytišči imajut насељенје 12655050 људј (2025).[1]? (12 milionov 655 tyseč 50 ljudij) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:07, 3 septembr 2026 (CEST) ryuef3ld8jf225vyt92zp6dy0pr97pt 46860 46857 2026-09-03T20:19:32Z IJzeren Jan 9 /* Naseljenje */ Odgovor 46860 wikitext text/x-wiki == Naseljenje == Pozdrav i hvala za članok, jesi li uvěrjrny, že Mytišči imajut насељенје 12655050 људј (2025).[1]? (12 milionov 655 tyseč 50 ljudij) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:07, 3 septembr 2026 (CEST) :To je točno čislo žiteljev Moskvy. Jesm izpravil članok na osnově referencije. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:19, 3 septembr 2026 (CEST) 7lfzgfdeyxquoqxi0sp5z9mlucg3m7d 46863 46860 2026-09-03T22:09:04Z Ilja isv 10 /* Naseljenje */ 46863 wikitext text/x-wiki == Naseljenje == Pozdrav i hvala za članok, jesi li uvěrjerny, že Mytišči imajut насељенје 12655050 људј (2025).[1]? (12 milionov 655 tyseč 50 ljudij) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:07, 3 septembr 2026 (CEST) :To je točno čislo žiteljev Moskvy. Jesm izpravil članok na osnově referencije. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:19, 3 septembr 2026 (CEST) gtl9sgpe27xgfla3wwchmlgwif38cxn 3 6218 46858 2026-09-03T20:14:51Z IJzeren Jan 9 /* Dobrodošli! */ nova sekcija 46858 wikitext text/x-wiki == Dobrodošli! == {{Dobrodošli}} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:14, 3 septembr 2026 (CEST) eep4e8m1pn8i3i3ajak80r1vmkxg3sb 0 6219 46862 2026-09-03T20:22:04Z IJzeren Jan 9 Prěnapravjenje stranice na [[Мытишчи]] 46862 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мытишчи]] [[Kategorija:Grady v Rosiji]] [[Kategorija:Moskovska oblast]] sf68c3c6ecngegm5ftq5ajota7qvf7y 0 6220 46866 2026-09-03T23:59:03Z IJzeren Jan 9 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{{V rabotě}} '''Kabardino-čerkessky jezyk''', takože znajemy kako '''kabardinsky''' ili '''vozhodnoadygejsky jezyk''' ({{Jezyky|kbd|адыгэбзэ}}) je jezyk, ktory zajedno s [[adygejsky jezyk|adygejskym]], [[abhazsky jezyk|abhazskym]], [[abazinsky jezyk|abazinskym]] i (izumrlym) [[ubyhsky jezyk|ubyhskym]] naleži k [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|sěverozapadnokavkazskoj]] jezyčnoj sěmji. Adygejci, kabardinci i čerkesi nazyvajut svoj jezyk...» 46866 wikitext text/x-wiki {{V rabotě}} '''Kabardino-čerkessky jezyk''', takože znajemy kako '''kabardinsky''' ili '''vozhodnoadygejsky jezyk''' ({{Jezyky|kbd|адыгэбзэ}}) je jezyk, ktory zajedno s [[adygejsky jezyk|adygejskym]], [[abhazsky jezyk|abhazskym]], [[abazinsky jezyk|abazinskym]] i (izumrlym) [[ubyhsky jezyk|ubyhskym]] naleži k [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|sěverozapadnokavkazskoj]] jezyčnoj sěmji. Adygejci, kabardinci i čerkesi nazyvajut svoj jezyk «adygebze», čto znači "adygejsky jezyk", i jihne jezyky sut vzajemno razumlive. Někoji lingvisti uvažajut kabardino-čerkessky i adygejsky za dialekty jednogo občego adygejskogo jezyka. Jednakože pomimo občego imene, v [[russky jezyk|russkom]] i drugyh jezykah upotrěbjajut se oddělne imena: adygejsky i kabardino-čerkessky. Govoritelji kabardino-čerkesskogo jezyka sut kabardinci i čerkesi. Dnes se tym jezykom največe govori v [[Rosija|Rosiji]] i na [[Blizky Vozhod|Blizkom Vozhodu]]. V rosijskyh republikah [[Kabardino-Balkarija|Kabardino-Balkariji]] i [[Karačajevo-Čerkesija|Karačajevo-Čerkesiji]] je jedin iz oficialnyh jezykov: v Kabardino-Balkariji od 1995 g. (pored russkogo i [[balkarsky jezyk|balkarskogo]]), v Karačajevo-Čerkesiji od 1996. Kromě togo je govorjeny v [[Adygeja|Adygeji]], [[Krasnodarsky kraj|Krasnodarskom kraju]], [[Stavropolsky kraj|Stavropolskom kraju]] i v Mozdokskom rajonu [[Sěverna Osetija|Sěvernoj Osetije]]. Vně Rosije kabardino-čerkesskym jezykom široko se govori na Blizkom Vozhodu, osoblivo v takyh državah kako [[Turcija]], [[Jordanija]], [[Sirija]] i [[Saudijska Arabija]], a takože v [[Němcija|Němciji]] i [[Sjedinjene štaty Ameriky|SŠA]]. V Rosiji, po prěpisu naseljen‌ja iz 2010 g., kabardino-čerkessky je rodny jezyk okolo 516.000 ljudij. Srěd njih okolo 460.000 takože govoret russkym jezykom. Vsego na světu je 1.628.500 nositeljev jezyka, iz ktoryh 36.700 sut monojezyčni. == Harakteristika == Kabardino-čerkessky jezyk imaje bogatu sistemu fonem, v ktoroj 47 ili 48 sut suglasky (srěd ktoryh 22 ili 23 sut [[frikativ|frikativy]], zavisno od togo, či {{MFA|h}} uvažaje se fonemoju), ale samo tri sut fonemične samoglasky. Prinaleži k krajnomu malomu čislu jezykov, ktore jasno različajut medžu ejektivnymi afrikatami i ejektivnymi frikativami. Kako vse ostale sěverozapadnokavkazske jezyky kabardinsky je ergativny jezyk i imaje krajno složenu sistemu glagolov. == Dialekty == Glavne dialekty kabardino-čerkesskogo jezyka sut: * baksansky – centralny dialekt, razprostranjeny v Velikoj i Maloj Kabardě i u mozdokskyh kabardincev; je osnova knižnogo jezyka * habezsky – govorjeny čerkesami v Karačajevo-Čerkesskoj republikě * kubansky – govorjeny v kabardinskyh selah v Republikě Adygeja (Hodź, Blečepsin, Košehablj) * beslenejevsky – prěhodny dialekt s adygejskym, govorjeny glavno v selah Beslenej i Vako-Žile v Karačajevo-Čerkesiji i v Uspenskom rajonu Krasnodarskogo kraja. == Pismo == Prve proby razrabotan‌ja i vveden‌ja kabardino-čerkesskogo pisma podimali se na početku 19. stolětja. V 1825 g. kabardinsky prosvětitelj i poet Šora Nogma stvoril alfabet na osnově [[arabsko pismo|arabskogo pisma]]. V 1830 g. on takože stvoril [[kirilica|kiriličny]] alfabet, ktory upotrěbjal za zapisan‌ja folklornyh materialov i za sostavjen‌je slovnika i gramatiky. V 1862 g. kavkazověd [[Pjotr Uslar|Pjotr Karlovič Uslar]] stvoril novy kiriličny alfabet za kabardino-čerkessky jezyk, na osnově ktorogo kabardinsky učitelj Kazi Atažukin izdal v Tiflisu «Kabardinsku azbuku». V 1890-yh lětah rosijsky lingvist i etnograf Lev Grigorjevič Lopatinskij usovršenstvoval Uslarov alfabet i sostavil na njem kabardinsky slovnik, gramatiku i druge knigy. V 1906 g. Pago Tambijev publikoval bukvar, v ktorom koristal variant alfabeta Lopatinskogo. Jednakože razprostranjenějše bylo arabsko pismo. Jedin taky alfabet stvoril v 1881 g. Bekmurza Pačev, drugy stvoril v 1908 g. Nuri Cagov. V [[Osmanska imperija|Osmanskoj imperiji]] Muhammed Pčegatlukov sostavil kabardino-čerkessy alfabet na arabskoj osnově za čerkesov živučih vně Rosije. Tako do 1924 lěta, kabardinska pismennost v principu byla jednočasno osnovana na arabskom i na kiriličnom pismah. V 1920-yh lětah začel se v [[Sovětsky sojuz|Sovětskom sojuzu]] proces [[latinizacija v SSSR|latinizacije]], vslěd čego kabardino-čerkessy našel se srěd prvyh jezykov, ktore prěšli na [[latinica|latinicu]]. V 1923 g. projekt latinskogo alfabeta razrabotal i publikoval B. Huranov, a modifikovany variant tutogo alfabeta byl oficialno utvrdženy v 1924 g. Od togo časa latinsky alfabet několikokratno byl značno izměnjeny, poslědnjim razom v 1930 g. Vo vtoroj polovině 1930-yh lět latinizacija byla zadržana i postupno odčinjena. V 1936 g. kabardino-čerkessky jezyk byl prvy nacionalny jezyk, ktory prěhodil na kiriličny alfabet. Avtor projekta byl Tuta Borukajev. Jednakože jegov alfabet okazal se krajno neudobno iz pričiny velikoj kolikosti apostrofov. Dva lěta pozdněje vvedeny byl reformovany variant, razrabotany komisijeju pod rukovodstvom kavkazověda Nikolaja Feofanoviča Jakovleva. Tutoj alfabet je v upotrěbě i dnes: {| class="wikitable" |+ Kabardino-čerkessky alfabet<ref>{{cite book |last1=Arkadiev |first1=Peter |last2=Lander |first2=Yury |editor-last=Polinsky |editor-first=Maria |title=The Oxford Handbook of the Languages of the Caucasus |chapter=The Northwest Caucasian Languages |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=2020 |pages=5 |language=en}}</ref> |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[А (kirilica)|A а]]'''}} <br> {{MFA|aː}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Э|Э э]]'''}} <br/> {{MFA|a}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Б|Б б]]'''}} <br> {{MFA|b}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[В (kirilica)|В в]]'''}} <br> {{MFA|v}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Г|Г г]]'''}} <br> {{MFA|ɣ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Гу гу'''}} <br/> {{MFA|ɡʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Гъ гъ'''}} <br/> {{MFA|ʁ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Гъу гъу'''}} <br/> {{MFA|ʁʷ}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Д|Д д]]'''}} <br> {{MFA|d}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Дж|Дж дж]]'''}} <br/> {{MFA|d͡ʒ}} / {{MFA|ɡʲ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Дз дз'''}} <br/> {{MFA|d͡z}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Е (kirilica)|Е е]]'''}} <br> {{MFA|ja}} / {{MFA|aj}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ё (kirilica)|Ё ё]]'''}} <br> {{MFA|jo}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ж|Ж ж]]'''}} <br> {{MFA|ʒ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Жь жь'''}} <br/> {{MFA|ʑ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[З|З з]]'''}} <br> {{MFA|z}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[И|И и]]'''}} <br> {{MFA|jə}} / {{MFA|əj}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Й|Й й]]'''}} <br> {{MFA|j}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[К (kirilica)|К к]]'''}} <br> {{MFA|k}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ку ку'''}} <br/> {{MFA|kʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Къ къ'''}} <br/> {{MFA|q}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Къу къу'''}} <br/> {{MFA|qʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Кхъ кхъ'''}} <br/> {{MFA|q͡χ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Кхъу кхъу'''}} <br/> {{MFA|q͡χʷ}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''КӀ кӀ'''}} <br/> {{MFA|t͡ʃʼ}} / {{MFA|kʲʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''КӀу кӀу'''}} <br/> {{MFA|kʷʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Л|Л л]]'''}} <br/> {{MFA|ɮ}} / {{MFA|l}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Лъ лъ'''}} <br/> {{MFA|ɬ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ЛӀ лӀ'''}} <br/> {{MFA|ɬʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[М (kirilica)|М м]]'''}} <br> {{MFA|m}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Н (kirilica)|Н н]]'''}} <br> {{MFA|n}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[О (kirilica)|О о]]'''}} <br> {{MFA|aw}} / {{MFA|wa}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[П|П п]]'''}} <br> {{MFA|p}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ПӀ пӀ'''}} <br/> {{MFA|pʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Р (kirilica)|Р р]]'''}} <br> {{MFA|r}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[С (kirilica)|С с]]'''}} <br> {{MFA|s}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Т (kirilica)|Т т]]'''}} <br> {{MFA|t}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ТӀ тӀ'''}} <br/> {{MFA|tʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[У (kirilica)|У у]]'''}} <br> {{MFA|w}} / {{MFA|ǝw}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ф|Ф ф]]'''}} <br> {{MFA|f}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ФӀ фӀ'''}} <br/> {{MFA|fʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Х (kirilica)|Х х]]'''}} <br> {{MFA|x}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ху ху'''}} <br/> {{MFA|xʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Хъ хъ'''}} <br/> {{MFA|χ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Хъу хъу'''}} <br/> {{MFA|χʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Хь хь'''}} <br/> {{MFA|ħ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ц|Ц ц]]'''}} <br> {{MFA|t͡s}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ЦӀ цӀ'''}} <br/> {{MFA|t͡sʼ}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ч|Ч ч]]'''}} <br> {{MFA|t͡ʃ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ш|Ш ш]]'''}} <br/> {{MFA|ʃ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Щ|Щ щ]]'''}} <br/> {{MFA|ɕ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ЩӀ щӀ'''}} <br/> {{MFA|ɕʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ъ|Ъ ъ]]'''}} <br/> {{MFA|ˠ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ы|Ы ы]]'''}} <br/> {{MFA|ə}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ь|Ь ь]]'''}} <br> {{MFA|ʲ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ю|Ю ю]]'''}} <br/> [ju] |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Я|Я я]]'''}} <br/> [jaː] | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Paločka|Ӏ]]'''}} <br/> {{MFA|ʔ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ӏу'''}} <br/> {{MFA|ʷ|ʔʷ}} |} == Iztočniky == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Kavkazske jezyky]] a223wwrj6jpz7z9y6zqoh5gthj21pbj 46875 46866 2026-09-04T07:40:21Z IJzeren Jan 9 46875 wikitext text/x-wiki {{V rabotě}} '''Kabardino-čerkessky jezyk''', takože znajemy kako '''kabardinsky''' ili '''vozhodnoadygejsky jezyk''' ({{Jezyky|kbd|адыгэбзэ}}) je jezyk, ktory zajedno s [[adygejsky jezyk|adygejskym]], [[abhazsky jezyk|abhazskym]], [[abazinsky jezyk|abazinskym]] i (izumrělym) [[ubyhsky jezyk|ubyhskym]] naleži k [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|sěverozapadnokavkazskoj]] jezyčnoj sěmji. Adygejci, kabardinci i čerkesi nazyvajut svoj jezyk «adygebze», čto znači "adygejsky jezyk", i jihne jezyky sut vzajemno razumlive. Někoji lingvisti uvažajut kabardino-čerkessky i adygejsky za dialekty jednogo občego adygejskogo jezyka. Jednakože pomimo občego imene, v [[russky jezyk|russkom]] i drugyh jezykah upotrěbjajut se oddělne imena: adygejsky i kabardino-čerkessky. Govoritelji kabardino-čerkesskogo jezyka sut kabardinci i čerkesi. Dnes se tym jezykom največe govori v [[Rosija|Rosiji]] i na [[Blizky Vozhod|Blizkom Vozhodu]]. V rosijskyh republikah [[Kabardino-Balkarija|Kabardino-Balkariji]] i [[Karačajevo-Čerkesija|Karačajevo-Čerkesiji]] je jedin iz oficialnyh jezykov: v Kabardino-Balkariji od 1995 g. (pored russkogo i [[balkarsky jezyk|balkarskogo]]), v Karačajevo-Čerkesiji od 1996. Kromě togo je govorjeny v [[Adygeja|Adygeji]], [[Krasnodarsky kraj|Krasnodarskom kraju]], [[Stavropolsky kraj|Stavropolskom kraju]] i v Mozdokskom rajonu [[Sěverna Osetija|Sěvernoj Osetije]]. Vně Rosije kabardino-čerkesskym jezykom široko se govori na Blizkom Vozhodu, osoblivo v takyh državah kako [[Turcija]], [[Jordanija]], [[Sirija]] i [[Saudovska Arabija]], a takože v [[Němcija|Němciji]] i [[Sjedinjene štaty Ameriky|SŠA]]. V Rosiji, po prěpisu naseljen‌ja iz 2010 g., kabardino-čerkessky je rodny jezyk okolo 516.000 ljudij. Srěd njih okolo 460.000 takože govoret russkym jezykom. Vsego na světu je 1.628.500 nositeljev jezyka, iz ktoryh 36.700 sut monojezyčni. == Harakteristika == Kabardino-čerkessky jezyk imaje bogatu sistemu fonem, v ktoroj 47 ili 48 sut suglasky (srěd ktoryh 22 ili 23 sut [[frikativ|frikativy]], zavisno od togo, či {{MFA|h}} uvažaje se fonemoju), ale samo tri sut fonemične samoglasky. Prinaleži k krajnomu malomu čislu jezykov, ktore jasno različajut medžu ejektivnymi afrikatami i ejektivnymi frikativami. Kako vse ostale sěverozapadnokavkazske jezyky kabardinsky je ergativny jezyk i imaje krajno složenu sistemu glagolov. == Dialekty == Glavne dialekty kabardino-čerkesskogo jezyka sut: * ''baksansky'' – centralny dialekt, razprostranjeny v Velikoj i Maloj Kabardě i u mozdokskyh kabardincev; je osnova knižnogo jezyka * ''habezsky'' – govorjeny čerkesami v Karačajevo-Čerkesskoj republikě * ''kubansky'' – govorjeny v kabardinskyh selah v Republikě Adygeja (Hodź, Blečepsin, Košehablj) * ''beslenejevsky'' – prěhodny dialekt s adygejskym, govorjeny glavno v selah Beslenej i Vako-Žile v Karačajevo-Čerkesiji i v Uspenskom rajonu Krasnodarskogo kraja. == Pismo == Prve proby razrabotan‌ja i vveden‌ja kabardino-čerkesskogo pisma podimali se na početku 19. stolětja. V 1825 g. kabardinsky prosvětitelj i poet Šora Nogma stvoril alfabet na osnově [[arabsko pismo|arabskogo pisma]]. V 1830 g. on takože stvoril [[kirilica|kiriličny]] alfabet, ktory upotrěbjal za zapisan‌ja folklornyh materialov i za sostavjen‌je slovnika i gramatiky. V 1862 g. kavkazověd [[Pjotr Uslar|Pjotr Karlovič Uslar]] stvoril novy kiriličny alfabet za kabardino-čerkessky jezyk, na osnově ktorogo kabardinsky učitelj Kazi Atažukin v 1865 g. izdal v Tiflisu «Kabardinsku azbuku». V 1890-yh lětah rosijsky lingvist i etnograf Lev Grigorjevič Lopatinski{{-|jй}} sovršil Uslarov alfabet i sostavil na njem kabardinsky slovnik, gramatiku i druge knigy. V 1906 g. Pago Tambijev publikoval bukvar, v ktorom koristal variant alfabeta Lopatinskogo. Jednakože razprostranjenějše bylo arabsko pismo. Jedin taky alfabet stvoril v 1881 g. Bekmurza Pačev, drugy stvoril v 1908 g. Nuri Cagov. V [[Osmanska imperija|Osmanskoj imperiji]] Muhammed Pčegatlukov sostavil kabardino-čerkessky alfabet na arabskoj osnově za čerkesov živučih vně Rosije. Tako do 1924 lěta, kabardinska pismennost v principu byla jednočasno osnovana na arabskom i na kiriličnom pismah. V 1920-yh lětah začel se v [[Sovětsky sojuz|Sovětskom sojuzu]] proces [[latinizacija v SSSR|latinizacije]], vslěd čego kabardino-čerkessky našel se srěd prvyh jezykov, ktore prěšli na [[latinica|latinicu]]. V 1923 g. projekt latinskogo alfabeta razrabotal i publikoval B. Huranov, a modifikovany variant tutogo alfabeta byl oficialno utvrdženy v 1924 g. Od togo časa latinsky alfabet několikokratno byl značno izměnjeny, poslědnjim razom v 1930 g. Vo vtoroj polovině 1930-yh lět latinizacija byla zadržana i postupno odčinjena. V 1936 g. kabardino-čerkessky jezyk byl prvy nacionalny jezyk, ktory prěhodil na kiriličny alfabet. Avtor projekta byl Tuta Borukajev. Jednakože jegov alfabet okazal se krajno neudobno iz pričiny velikoj kolikosti apostrofov. Dva lěta pozdněje vvedeny byl reformovany variant, razrabotany komisijeju pod rukovodstvom kavkazověda Nikolaja Feofanoviča Jakovleva. Tutoj alfabet je v upotrěbě i dnes: {| class="wikitable" |+ Kabardino-čerkessky alfabet<ref>{{cite book |last1=Arkadiev |first1=Peter |last2=Lander |first2=Yury |editor-last=Polinsky |editor-first=Maria |title=The Oxford Handbook of the Languages of the Caucasus |chapter=The Northwest Caucasian Languages |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=2020 |pages=5 |language=en}}</ref> |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[А (kirilica)|A а]]'''}} <br> {{MFA|aː}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Э|Э э]]'''}} <br/> {{MFA|a}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Б|Б б]]'''}} <br> {{MFA|b}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[В (kirilica)|В в]]'''}} <br> {{MFA|v}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Г|Г г]]'''}} <br> {{MFA|ɣ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Гу гу'''}} <br/> {{MFA|ɡʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Гъ гъ'''}} <br/> {{MFA|ʁ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Гъу гъу'''}} <br/> {{MFA|ʁʷ}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Д|Д д]]'''}} <br> {{MFA|d}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Дж|Дж дж]]'''}} <br/> {{MFA|d͡ʒ}} / {{MFA|ɡʲ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Дз дз'''}} <br/> {{MFA|d͡z}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Е (kirilica)|Е е]]'''}} <br> {{MFA|ja}} / {{MFA|aj}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ё (kirilica)|Ё ё]]'''}} <br> {{MFA|jo}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ж|Ж ж]]'''}} <br> {{MFA|ʒ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Жь жь'''}} <br/> {{MFA|ʑ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[З|З з]]'''}} <br> {{MFA|z}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[И|И и]]'''}} <br> {{MFA|jə}} / {{MFA|əj}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Й|Й й]]'''}} <br> {{MFA|j}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[К (kirilica)|К к]]'''}} <br> {{MFA|k}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ку ку'''}} <br/> {{MFA|kʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Къ къ'''}} <br/> {{MFA|q}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Къу къу'''}} <br/> {{MFA|qʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Кхъ кхъ'''}} <br/> {{MFA|q͡χ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Кхъу кхъу'''}} <br/> {{MFA|q͡χʷ}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''КӀ кӀ'''}} <br/> {{MFA|t͡ʃʼ}} / {{MFA|kʲʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''КӀу кӀу'''}} <br/> {{MFA|kʷʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Л|Л л]]'''}} <br/> {{MFA|ɮ}} / {{MFA|l}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Лъ лъ'''}} <br/> {{MFA|ɬ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ЛӀ лӀ'''}} <br/> {{MFA|ɬʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[М (kirilica)|М м]]'''}} <br> {{MFA|m}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Н (kirilica)|Н н]]'''}} <br> {{MFA|n}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[О (kirilica)|О о]]'''}} <br> {{MFA|aw}} / {{MFA|wa}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[П|П п]]'''}} <br> {{MFA|p}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ПӀ пӀ'''}} <br/> {{MFA|pʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Р (kirilica)|Р р]]'''}} <br> {{MFA|r}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[С (kirilica)|С с]]'''}} <br> {{MFA|s}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Т (kirilica)|Т т]]'''}} <br> {{MFA|t}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ТӀ тӀ'''}} <br/> {{MFA|tʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[У (kirilica)|У у]]'''}} <br> {{MFA|w}} / {{MFA|ǝw}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ф|Ф ф]]'''}} <br> {{MFA|f}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ФӀ фӀ'''}} <br/> {{MFA|fʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Х (kirilica)|Х х]]'''}} <br> {{MFA|x}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ху ху'''}} <br/> {{MFA|xʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Хъ хъ'''}} <br/> {{MFA|χ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Хъу хъу'''}} <br/> {{MFA|χʷ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Хь хь'''}} <br/> {{MFA|ħ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ц|Ц ц]]'''}} <br> {{MFA|t͡s}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ЦӀ цӀ'''}} <br/> {{MFA|t͡sʼ}} |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ч|Ч ч]]'''}} <br> {{MFA|t͡ʃ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ш|Ш ш]]'''}} <br/> {{MFA|ʃ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Щ|Щ щ]]'''}} <br/> {{MFA|ɕ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''ЩӀ щӀ'''}} <br/> {{MFA|ɕʼ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ъ|Ъ ъ]]'''}} <br/> {{MFA|ˠ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ы|Ы ы]]'''}} <br/> {{MFA|ə}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ь|Ь ь]]'''}} <br> {{MFA|ʲ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Ю|Ю ю]]'''}} <br/> [ju] |- | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Я|Я я]]'''}} <br/> [jaː] | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''[[Paločka|Ӏ]]'''}} <br/> {{MFA|ʔ}} | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ӏу'''}} <br/> {{MFA|ʷ|ʔʷ}} |} == Iztočniky == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Kavkazske jezyky]] 58z4zjna54k7mocsrzd8l8rmalwnd0s 10 6221 46869 2026-09-04T06:49:30Z Ilja isv 10 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{{#invoke:Distinguish|distinguish}}<noinclude><!-- splitting these lines causes {{Documentation}} template to terminate green shading when Distinguish is used in /doc pages. --> {{Dokumentacija}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis to Wikidata, not here! --> </noinclude>» 46869 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Distinguish|distinguish}}<noinclude><!-- splitting these lines causes {{Documentation}} template to terminate green shading when Distinguish is used in /doc pages. --> {{Dokumentacija}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis to Wikidata, not here! --> </noinclude> bsntb2m4pjoyvf6r1w34pljr1pwmpy5 46871 46869 2026-09-04T06:52:19Z Ilja isv 10 46871 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Distinguish|distinguish}}<noinclude><!-- splitting these lines causes {{Documentation}} template to terminate green shading when Distinguish is used in /doc pages. --> {{Dokumentacija}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis to Wikidata, not here! --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] </noinclude> 0jf190ad5anu7oyci1rv0o8o9acgv52 46874 46871 2026-09-04T07:00:43Z Ilja isv 10 46874 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Distinguish|distinguish}}<noinclude><!-- splitting these lines causes {{Documentation}} template to terminate green shading when Distinguish is used in /doc pages. --> {{Dokumentacija}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis to Wikidata, not here! --> </noinclude> bsntb2m4pjoyvf6r1w34pljr1pwmpy5 828 6222 46870 2026-09-04T06:50:28Z Ilja isv 10 Stvorjena nova stranica s tekstom: «local mHatnote = require('Module:Hatnote') local mHatlist = require('Module:Hatnote list') local mArguments --initialize lazily local mTableTools --initialize lazily local libraryUtil = require('libraryUtil') local checkType = libraryUtil.checkType local p = {} function p.distinguish(frame) mArguments = require('Module:Arguments') mTableTools = require('Module:TableTools') local args = mArguments.getArgs(frame) local selfref = args.selfref local...» 46870 Scribunto text/plain local mHatnote = require('Module:Hatnote') local mHatlist = require('Module:Hatnote list') local mArguments --initialize lazily local mTableTools --initialize lazily local libraryUtil = require('libraryUtil') local checkType = libraryUtil.checkType local p = {} function p.distinguish(frame) mArguments = require('Module:Arguments') mTableTools = require('Module:TableTools') local args = mArguments.getArgs(frame) local selfref = args.selfref local text = args.text args = mTableTools.compressSparseArray(args) return p._distinguish(args, text, selfref) end function p._distinguish(args, text, selfref) checkType("_distinguish", 1, args, 'table') if #args == 0 and not text then return '' end local text = string.format( 'Ne zaměšivati s %s.', text or mHatlist.orList(args, true) ) hnOptions = {selfref = selfref} return mHatnote._hatnote(text, hnOptions) end return p 4jxij0ywubcr2qyxj00dpuw9hg1hr93 10 6223 46873 2026-09-04T07:00:07Z Ilja isv 10 Stvorjena nova stranica s tekstom: «<noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> {{subst:NAMESPACE}} '''{{subst:#titleparts: {{subst:PAGENAME}} | -1 }}''' možno jest upotrěbiti dlja… This template produces a [[WP:HAT|hatnote]] to point out to readers, who may have misspelled their desired title, the existence of one or more pages whose title(s) is, or are, similar to the current page. It is used in cases where the distinction between the titles is generally obvious and does not...» 46873 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja… This template produces a [[WP:HAT|hatnote]] to point out to readers, who may have misspelled their desired title, the existence of one or more pages whose title(s) is, or are, similar to the current page. It is used in cases where the distinction between the titles is generally obvious and does not need further explanation. == Upotrěba == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{... | ... = }} </syntaxhighlight> Here is an example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to distinguish the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The {{para|text}} parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to distinguish it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :{{Tick}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :{{Cross}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Distinguish|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, {{tlx|distinguish}} is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : {{cross}} [[Reversi]] : {{Distinguish|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of {{tlc|distinguish}}. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : {{tick}} [[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> {{tlc|Distinguish}} should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> 72dct9snyezegesvw0fs2pvqk92u5k3 46876 46873 2026-09-04T08:02:56Z Ilja isv 10 46876 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvy članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{... | ... = }} </syntaxhighlight> Here is an example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to distinguish the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The {{para|text}} parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to distinguish it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :{{Tick}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :{{Cross}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Distinguish|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, {{tlx|distinguish}} is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : {{cross}} [[Reversi]] : {{Distinguish|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of {{tlc|distinguish}}. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : {{tick}} [[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> {{tlc|Distinguish}} should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> 9em4kc9o2t0t584x1ydb2oh8wjcjorv 46879 46876 2026-09-04T08:16:55Z Ilja isv 10 46879 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{... | ... = }} </syntaxhighlight> Here is an example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to distinguish the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The {{para|text}} parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to distinguish it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :{{Tick}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :{{Cross}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{distinguish|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Distinguish|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, {{tlx|distinguish}} is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : {{cross}} [[Reversi]] : {{Distinguish|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of {{tlc|distinguish}}. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : {{tick}} [[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> {{tlc|Distinguish}} should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> oh0sy8of0z0wstqct2txvjv70aoftsp 46880 46879 2026-09-04T08:17:31Z Ilja isv 10 46880 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{... | ... = }} </syntaxhighlight> Here is an example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The {{para|text}} parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :{{Tick}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :{{Cross}}{{nbsp}}{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, {{tlx|Ne zaměšivati s}} is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : {{cross}} [[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of {{tlc|Ne zaměšivati s}}. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : {{tick}} [[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> {{tlc|Ne zaměšivati s}} should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> e9413o3e0fiagzgrcoaupautfajodjk 46881 46880 2026-09-04T08:38:29Z Ilja isv 10 /* Upotrěba */ 46881 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{... | ... = }} </syntaxhighlight> Here is an example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The {{para|text}} parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, {{tlx|Ne zaměšivati s}} is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : {{cross}} [[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of {{tlc|Ne zaměšivati s}}. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : {{tick}} [[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> {{tlc|Ne zaměšivati s}} should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> qn34n4o1mjd2ydr593l8fndzv94qu8x 46882 46881 2026-09-04T08:40:37Z Ilja isv 10 /* When to use */ 46882 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{... | ... = }} </syntaxhighlight> Here is an example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The {{para|text}} parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, {{tlx|Ne zaměšivati s}} is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of {{tlc|Ne zaměšivati s}}. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> {{tlc|Ne zaměšivati s}} should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> jp8yd3afpvzxlbz844ki588zfv1blnb 46883 46882 2026-09-04T09:11:22Z Ilja isv 10 46883 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{... | ... = }} </syntaxhighlight> Here is an example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The <code><nowiki>text</nowiki></code> parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, šablon '''Ne zaměšivati s''' is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of šablon '''Ne zaměšivati s'''. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> Šablon '''Ne zaměšivati s''' should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> 64opoede20z1njk52hbbh1rpfwxm1hx 46884 46883 2026-09-04T09:32:29Z Ilja isv 10 /* Upotrěba */ 46884 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == Vot primer example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The <code><nowiki>text</nowiki></code> parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, šablon '''Ne zaměšivati s''' is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of šablon '''Ne zaměšivati s'''. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> Šablon '''Ne zaměšivati s''' should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Name of article", "description": "Name of article that you want to link to", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Optional additional article to link (2)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Optional additional article to link (3)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Optional additional article to link (4)", "description": "Optional additional article to link", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Custom text", "description": "Custom message in wikitext; e.g. \"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Self reference", "description": "If set, marks note as being a self reference, to not be shown when content is reused", "type": "boolean" } }, "description": "A hatnote used when there is an ambiguity in an article's title.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> rgdfldwrt6eskf2sj1d8vgd0k6m2ikr 46885 46884 2026-09-04T09:43:20Z Ilja isv 10 46885 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == Vot primer example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The <code><nowiki>text</nowiki></code> parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, šablon '''Ne zaměšivati s''' is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of šablon '''Ne zaměšivati s'''. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> Šablon '''Ne zaměšivati s''' should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Nazvanje članka", "description": "Nazvanje članka na ktory se dělaje link", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Neobvezny dodatny članok (2)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Neobvezny dodatny članok (3)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Neobvezny dodatny članok (4)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Svobodny tekst", "description": "Svobodno soobčenje v vikitekstu; napr. {{-|\"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"}}", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Link na sebe", "description": "Ako li ustanovjen, označaje primětku linkom na samu sebe, ktory se ne bude pokazyvati pri povtornom izkoristanju sodržanja", "type": "boolean" } }, "description": "Vrhna primětka, koristajema ako li v nazvanju članka može byti mnogoznačnost.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "inline" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> bakpc5uaiq6utzusqxtyiytrn02hzye 46886 46885 2026-09-04T09:47:04Z Ilja isv 10 46886 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == Vot primer example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The <code><nowiki>text</nowiki></code> parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, šablon '''Ne zaměšivati s''' is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of šablon '''Ne zaměšivati s'''. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> Šablon '''Ne zaměšivati s''' should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Nazvanje članka", "description": "Nazvanje članka na ktory se dělaje link", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Neobvezny dodatny članok (2)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Neobvezny dodatny članok (3)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Neobvezny dodatny članok (4)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Svobodny tekst", "description": "Svobodno soobčenje v vikitekstu", "type": "string", "example": "\"[[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]]\" produces \"Not to be confused with [[foo]] and [[Bar (computer science)|bar]].\"" }, "selfref": { "label": "Link na sebe", "description": "Ako li ustanovjen, označaje primětku linkom na samu sebe, ktory se ne bude pokazyvati pri povtornom izkoristanju sodržanja", "type": "boolean" } }, "description": "Vrhna primětka, koristajema ako li v nazvanju članka može byti mnogoznačnost.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "{{_\n| _ = _\n}}" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> 0zst0ga3lrufigdma35e2hxnvlj6u1b 46887 46886 2026-09-04T09:49:36Z Ilja isv 10 46887 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == Vot primer example of its standard usage on the article about the mathematical [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} This hatnote can be used to Ne zaměšivati s the topic from multiple other topics, as for [[Corundum]] or [[Bangala language]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Carborundum|Conundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Bangla language|Mbangala language|Ngala language}}</nowiki>}} The <code><nowiki>text</nowiki></code> parameter can be used to create customized text, in case context is required. An example is on the article [[Phobos (mythology)]], which contains a customized hatnote to Ne zaměšivati s it and "[[Phoebus]]" (a redirect of [[Apollo]]). Both links lead to topics about Greek gods, so the [[WP:NCDAB|parenthetical disambiguation]] in "Phobos (mythology)" is insufficient to disambiguate the two. Since it [[WP:HNR|is typically not preferable to link a redirect]] in a hatnote,{{Clarify|reason=What is the relevant guideline? The link doesn't seem to explain. Please quote the guideline here in a footnote if possible.|date=September 2025}} the article "Apollo" is linked to directly and a short explanation fills in the necessary context: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text=Phoebus, an epithet of the Greek god [[Apollo]]}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, šablon '''Ne zaměšivati s''' is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of šablon '''Ne zaměšivati s'''. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> Šablon '''Ne zaměšivati s''' should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Nazvanje članka", "description": "Nazvanje članka na ktory se dělaje link", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Neobvezny dodatny članok (2)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Neobvezny dodatny članok (3)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Neobvezny dodatny članok (4)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Svobodny tekst", "description": "Svobodno soobčenje v vikitekstu", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Link na sebe", "description": "Ako li ustanovjen, označaje primětku linkom na samu sebe, ktory se ne bude pokazyvati pri povtornom izkoristanju sodržanja", "type": "boolean" } }, "description": "Vrhna primětka, koristajema ako li v nazvanju članka može byti mnogoznačnost.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "{{_\n| _ = _\n}}" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> hfkvxl39hazj13zp4qorkx0nyair2fx 46888 46887 2026-09-04T10:20:39Z Ilja isv 10 /* Upotrěba */ 46888 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == Vot primer standardnogo izkoristanja v članku o matematičnom pojmu [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} Tato vrhna primětka može se koristati, da by ne zaměšivati mnogo prědmetov, napriměr [[Korund]] ili [[Jezyk Bangala]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Karborund|Konundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Jezyk Bangla|Jezyk Mbangala|Jezyk Ngala}}</nowiki>}} Parametr <code><nowiki>text</nowiki></code> može byti upotrěbjen za stvarjanje svobodnogo teksta, ako li sodržanje to trěbuje. Priměrom bude članok [[Fobos (mytologija)]], sodrživajuči prisposobjenu primětku ne zaměšivati jego s "[[Febus]]" (redirekt na [[Apolon]]). Obadva linky vedut na prědmet o grečskyh bogah i referencija na mitologiju v nazvanju v zatvorkah ne jest dostatočna: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text="Febus", epitetom grěčskogo boga [[Apolon]]a}}</nowiki>}} Note that a final period is automatically added at the end of the sentence, and that only one blue link is used per disambiguated topic (i.e, do not type <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> When the target is a disambiguation page, display of the parentheses may be avoided by escaping the vertical bar using the [[Help:Magic words#bang|magic word]] {{tlc|!}}: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} The escape is necessary, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, šablon '''Ne zaměšivati s''' is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of šablon '''Ne zaměšivati s'''. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> Šablon '''Ne zaměšivati s''' should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Nazvanje članka", "description": "Nazvanje članka na ktory se dělaje link", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Neobvezny dodatny članok (2)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Neobvezny dodatny članok (3)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Neobvezny dodatny članok (4)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Svobodny tekst", "description": "Svobodno soobčenje v vikitekstu", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Link na sebe", "description": "Ako li ustanovjen, označaje primětku linkom na samu sebe, ktory se ne bude pokazyvati pri povtornom izkoristanju sodržanja", "type": "boolean" } }, "description": "Vrhna primětka, koristajema ako li v nazvanju članka može byti mnogoznačnost.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "{{_\n| _ = _\n}}" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> mcak46nhyk6zpjgp4d2qc806pzmww4j 46889 46888 2026-09-04T11:35:13Z Ilja isv 10 /* Upotrěba */ 46889 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Stranica dokumentacije}}</noinclude> Šablon '''Ne zaměšivati s''' možno jest upotrěbiti dlja stvorjenja [[:en:WP:HAT|vrhnoj primětky]] na stranici, s ostrěženjem o možnosti zaměšivanja nazvanja članka s drugym, imajučim blizko ili jednako napisanje. Koristaje se v slučajah, kogda različje medžu nazvami jest očevidno i ne trěbuje dalšego objasnjenja. == Upotrěba == Vot primer standardnogo izkoristanja v članku o matematičnom pojmu [[Astroid]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Asteroid}}</nowiki>}} Tato vrhna primětka može se koristati, da by ne zaměšivati mnogo prědmetov, napriměr [[Korund]] ili [[Jezyk Bangala]]: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Karborund|Konundrum}}</nowiki>}} :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Jezyk Bangla|Jezyk Mbangala|Jezyk Ngala}}</nowiki>}} Parametr <code><nowiki>text</nowiki></code> može byti upotrěbjen za stvarjanje svobodnogo teksta, ako li sodržanje to trěbuje. Priměrom bude članok [[Fobos (mitologija)]], sodrživajuči prisposobjenu primětku ne zaměšivati jego s "[[Febus]]" (redirekt na [[Apolon]]). Obadva linky vedut na prědmet o grečskyh bogah i referencija na mitologiju v nazvanju v zatvorkah ne jest dostatočna: :{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|text="[[Febus]]", epitetom grěčskogo boga [[Apolon]]a}}</nowiki>}} Poslědna točka avtomatično dodavaje se na konec rěčenja, ale modry link musi posluživati se jedino k mnogoznačnym prědmetam (t.j., ne dozvoljeno pisati <code><nowiki>...an [[epithet]] of the [[Greek]] god [[Apollo]].</nowiki></code> Kogda cěljem jest stranica s mnogoznačnostju, izobraženja zatvorok možno izběgnuti izključenjem vertikalnoj linije s pomočju [[:en:Help:Magic words#bang|magičnogo slova]] <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code>: :[[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation){{!}}Crossfire}}</nowiki>}} Izběganje jest potrěbno, otherwise the template will read the next text as another topic: :[[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;{{demo-inline|<nowiki>{{Ne zaměšivati s|Crossfire (disambiguation)|Crossfire}}</nowiki>}} == When to use == This hatnote is generally used when readers have misspelled their desired title, and the error would be apparent by simply displaying the alternative term without further explanation. For example, consider a reader looking for the punctuation mark who instead ends up at [[coma]]: : [[Coma]] : {{Ne zaměšivati s|Comma}} Readers are presumed to recognize that they actually wanted ''comma'' by merely looking at the spelling, and this case generally requires no further explanation. However, šablon '''Ne zaměšivati s''' is not suitable when the difference is not readily apparent without additional details. Consider a reader looking for a game they believe is named Reversi: : [[File:X mark.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{Ne zaměšivati s|Reversis}} In the above hatnote, it is not generally apparent how the suggested Reversis is different from Reversi, which is also a game. In this case you should use {{tlx|about}} instead of šablon '''Ne zaměšivati s'''. The difference is to provide explanation upfront without requiring the reader to click through and differentiate the terms on their own. : [[File:Yes check.svg|20px]]&nbsp;[[Reversi]] : {{hatnote|This article is about the board game. For the card game, see [[Reversis]].}}<!-- Using a custom {{hatnote}} because {{about}} automatically detects the page type so it would replace "article" with "template". --> Šablon '''Ne zaměšivati s''' should only be used when the ambiguity exists for a portion of the readership that is sufficient to warrant a hatnote. Care should be taken to [[WP:TRHAT|avoid trivial uses]]. == Dane šablona == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Nazvanje članka", "description": "Nazvanje članka na ktory se dělaje link", "type": "wiki-page-name", "suggested": true }, "2": { "label": "Neobvezny dodatny članok (2)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "3": { "label": "Neobvezny dodatny članok (3)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "4": { "label": "Neobvezny dodatny članok (4)", "description": "Neobvezny dodatny članok", "type": "wiki-page-name" }, "text": { "label": "Svobodny tekst", "description": "Svobodno soobčenje v vikitekstu", "type": "string" }, "selfref": { "label": "Link na sebe", "description": "Ako li ustanovjen, označaje primětku linkom na samu sebe, ktory se ne bude pokazyvati pri povtornom izkoristanju sodržanja", "type": "boolean" } }, "description": "Vrhna primětka, koristajema ako li v nazvanju članka može byti mnogoznačnost.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "text", "selfref" ], "format": "{{_\n| _ = _\n}}" } </templatedata> <includeonly><!-- TU VY DODAVAJTE KATEGORIJE ŠABLONA --> [[Kategorija:Šablony:Poslanja]] [[Kategorija:Šablony]] </includeonly> msl90hbjxae03c0zsf3a5ipvar6qddw 10 6224 46877 2026-09-04T08:07:03Z Ilja isv 10 Stvorjena nova stranica s tekstom: «<includeonly>{{#invoke:Demo|inline}}</includeonly><noinclude>{{Dokumentacija}}</noinclude>» 46877 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Demo|inline}}</includeonly><noinclude>{{Dokumentacija}}</noinclude> bw1qod15fed37o391m7uic6lc2prw4y 828 6225 46878 2026-09-04T08:10:24Z Ilja isv 10 Stvorjena nova stranica s tekstom: «local p = {} --creates a frame object that cannot access any of the parent's args --unless a table containing a list keys of not to inherit is provided function disinherit(frame, onlyTheseKeys) local parent = frame:getParent() or frame local orphan = parent:newChild{} orphan.getParent = parent.getParent --returns nil orphan.args = {} if onlyTheseKeys then local family = {parent, frame} for f = 1, 2 do for k, v in pairs(family[f] and family...» 46878 Scribunto text/plain local p = {} --creates a frame object that cannot access any of the parent's args --unless a table containing a list keys of not to inherit is provided function disinherit(frame, onlyTheseKeys) local parent = frame:getParent() or frame local orphan = parent:newChild{} orphan.getParent = parent.getParent --returns nil orphan.args = {} if onlyTheseKeys then local family = {parent, frame} for f = 1, 2 do for k, v in pairs(family[f] and family[f].args or {}) do orphan.args[k] = orphan.args[k] or v end end parent.args = mw.clone(orphan.args) setmetatable(orphan.args, nil) for _, k in ipairs(onlyTheseKeys) do rawset(orphan.args, k, nil) end end return orphan, parent end function getSeparator(args, default) local br = tonumber(args.br) and ('<br>'):rep(args.br) or args.br local sep = args.sep or br or default return #sep > 0 and ' ' .. sep .. ' ' or sep end function p.get(frame, arg, passArgs) local orphan, frame = disinherit(frame, passArgs and {arg or 1}) local code = frame.args[arg or 1] or '' if code:match'UNIQ%-%-nowiki' then code = mw.text.unstripNoWiki(code) :gsub('&lt;', '<') :gsub('&gt;', '>') :gsub('&quot;', '"') -- Replace `&#125;%-` with `}-` because of some server quirk leading to -- =mw.text.unstripNoWiki(mw.getCurrentFrame():preprocess('<nowiki>}-</nowiki>')) -- outputting `&#125;-` instead of `}-`, while it's ok with `<nowiki>} -</nowiki>` :gsub('&#125;%-', '}-') -- The same with `-&#123;` :gsub('%-&#123;', '-{') end local kill_categories = frame.args.demo_kill_categories or frame.args.nocat return { source = code, output = orphan:preprocess(code):gsub(kill_categories and '%[%[Category.-%]%]' or '', ''), frame = frame } end function p.main(frame, demoTable) local show = demoTable or p.get(frame) local args = show.frame.args if show[args.result_arg] then return show[args.result_arg] end local yesno = require('Module:Yesno') args.reverse = yesno(args.reverse, false) args.sep = getSeparator(args, '') local source = frame:extensionTag{ name = 'syntaxhighlight', args = { lang = 'wikitext', style = args.style }, content = show.source } return args.reverse and show.output .. args.sep .. source or source .. args.sep .. show.output end -- Alternate function to return an inline result function p.inline(frame, demoTable) local show = demoTable or p.get(frame) local args = show.frame.args if show[args.result_arg] then return show[args.result_arg] end local yesno = require('Module:Yesno') args.reverse = yesno(args.reverse, false) args.sep = getSeparator(args, args.reverse and '←' or '→') local source = frame:extensionTag{ name = 'syntaxhighlight', args = { lang = 'wikitext', inline = true, style = args.style }, content = show.source } return args.reverse and show.output .. args.sep .. source or source .. args.sep .. show.output end --passing of args into other module without preprocessing function p.module(frame) local orphan, frame = disinherit(frame, { 'demo_template', 'demo_module', 'demo_module_func', 'demo_main', 'demo_sep', 'demo_br', 'demo_result_arg', 'demo_kill_categories', 'nocat' }) local template = frame.args.demo_template and 'Template:'..frame.args.demo_template local demoFunc = frame.args.demo_module_func or 'main\n' local demoModule = require('Module:' .. frame.args.demo_module)[demoFunc:match('^%s*(.-)%s*$')] frame.args.br, frame.args.result_arg = frame.args.demo_sep or frame.args.demo_br, frame.args.demo_result_arg local kill_categories = frame.args.demo_kill_categories or frame.args.nocat if demoModule then local named = {insert = function(self, ...) table.insert(self, ...) return self end} local source = {insert = named.insert, '{{', frame.args.demo_template or frame.args.demo_module, '\n'} if not template then source:insert(2, '#invoke:'):insert(4, '|'):insert(5, demoFunc) end local insertNamed = #source + 1 for k, v in pairs(orphan.args) do local nan, insert = type(k) ~= 'number', {v} local target = nan and named or source target:insert'|' if nan then target:insert(k):insert'=':insert'\n' table.insert(insert, 1, #target) end target:insert(unpack(insert)) local nowiki = v:match('nowiki') if nowiki or v:match('{{.-}}') then orphan.args[k] = frame:preprocess(nowiki and mw.text.unstripNoWiki(v) or v) end end source:insert'}}' table.insert(source, insertNamed, table.concat(named)) return p.main(orphan, { source = table.concat(source), "<>'|=~", output = tostring(demoModule(orphan)):gsub(kill_categories and '%[%[Category.-%]%]' or '', ''), frame = frame }) else return "GRĚŠKA: Hybna funkcija modula: "..demoFunc end end return p 1dss9mtc65pwkhxhfya4z3vsn97re2b