Vikipedija
isvwiki
https://isv.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Special
Besěda
Koristnik
Besěda s koristnikom
Vikipedija
Besěda Vikipedije
Fajl
Besěda o fajlu
MediaWiki
Besěda o MediaWiki
Šablon
Besěda o šablonu
Pomoč
Besěda o pomoči
Kategorija
Besěda o kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Besěda modula
Event
Event talk
Modul:Jezyky/data
828
46
47084
46925
2026-09-09T17:51:20Z
IJzeren Jan
9
47084
Scribunto
text/plain
-- Language table for [[Module:Jezyky]]
local languages = {}
-- Abhazsky
languages['ab'] = {
abbr = 'abh.',
name = 'Abhazsky jezyk',
locative = 'na abhazskom',
}
-- Abaza
languages['abq'] = {
abbr = 'abaz.',
name = 'Abazinsky jezyk',
locative = 'na abazinskom',
}
-- Adyghe
languages['ady'] = {
abbr = 'adyg.',
name = 'Adygejsky jezyk',
locative = 'na adygejskom',
}
-- Afrikaans
languages['af'] = {
abbr = 'afr.',
name = 'Afrikaans',
locative = 'na afrikaans',
}
-- Arabic
languages['ar'] = {
dir = 'rtl',
abbr = 'arab.',
name = 'Arabsky jezyk',
locative = 'na arabskom',
}
-- Artificial (umětne jezyky bez vlastnogo koda ISO 639)
languages['art'] = {
abbr = '',
name = 'Umětny jezyk',
locative = 'na danom jezyku',
}
-- Avarsky
languages['av'] = {
abbr = 'avar.',
name = 'Avarsky jezyk',
locative = 'na avarskom',
}
-- Azerbaijani
languages['az'] = {
abbr = 'azer.',
name = 'Azerbajdžansky jezyk',
locative = 'na azerbajdžanskom',
}
-- Baškirsky
languages['ba'] = {
abbr = 'bašk.',
name = 'Baškirsky jezyk',
locative = 'na baškirskom',
}
-- Belarusian
languages['be'] = {
abbr = 'běl.',
name = 'Bělorussky jezyk',
locative = 'na bělorusskom',
}
languages['be-tarask'] = {
abbr = 'kl. běl.',
name = 'Taraškevica',
locative = 'na taraškevicě',
}
-- Bulgarian
languages['bg'] = {
abbr = 'bulg.',
name = 'Bulgarsky jezyk',
locative = 'na bulgarskom',
}
-- Bosnian
languages['bs'] = {
abbr = 'bos.',
name = 'Bosnijsky jezyk',
locative = 'na bosnijskom',
}
-- Catalan
languages['ca'] = {
abbr = 'kat.',
name = 'Katalansky jezyk',
locative = 'na katalanskom',
}
-- Chechen
languages['ce'] = {
abbr = 'čeč.',
name = 'Čečensky jezyk',
locative = 'na čečenskom',
}
-- Chukchi
languages['ckt'] = {
abbr = 'čuk.',
name = 'Čukotsky jezyk',
locative = 'na čukotskom',
}
-- Montenegrin
languages['cnr'] = {
abbr = 'črnogor.',
name = 'Črnogorsky jezyk',
locative = 'na črnogorskom',
}
-- Chuvash
languages['cv'] = {
abbr = 'čuv.',
name = 'Čuvašsky jezyk',
locative = 'na čuvašskom',
}
-- Czech
languages['cs'] = {
abbr = 'češ.',
name = 'Češsky jezyk',
locative = 'na češskom',
}
-- Kashubian
languages['csb'] = {
abbr = 'kaš.',
name = 'Kašubsky jezyk',
locative = 'na kašubskom',
}
-- Church Slavonic
languages['cu'] = {
abbr = 'crkovnoslov.',
name = 'Crkovnoslovjansky jezyk',
locative = 'na crkovnoslovjanskom',
}
-- Danish
languages['da'] = {
abbr = 'dan.',
name = 'Dansky jezyk',
locative = 'na danskom',
}
-- Lower Sorbian
languages['dsb'] = {
abbr = 'dolnoluž.',
name = 'Dolnolužičsky jezyk',
locative = 'na dolnolužičskom',
}
-- German
languages['de'] = {
abbr = 'něm.',
name = 'Němečsky jezyk',
locative = 'na němečskom',
}
-- Greek
languages['el'] = {
italic = false,
abbr = 'greč.',
name = 'Grečsky jezyk',
locative = 'na grečskom',
}
-- English
languages['en'] = {
abbr = 'ang.',
name = 'Anglijsky jezyk',
locative = 'na anglijskom',
}
-- Esperanto
languages['eo'] = {
abbr = 'esp.',
name = 'Esperanto',
locative = 'na esperantu',
}
-- Spanish
languages['es'] = {
abbr = 'špan.',
name = 'Špansky jezyk',
locative = 'na španskom',
}
-- Estonian
languages['et'] = {
abbr = 'est.',
name = 'Estonsky jezyk',
locative = 'na estonskom',
}
-- Finnish
languages['fi'] = {
abbr = 'fin.',
name = 'Finsky jezyk',
locative = 'na finskom',
}
-- French
languages['fr'] = {
abbr = 'fr.',
name = 'Francuzsky jezyk',
locative = 'na francuzskom',
}
-- Frisian
languages['fy'] = {
abbr = 'friz.',
name = 'Frizijsky jezyk',
locative = 'na frizijskom',
}
-- Irish
languages['ga'] = {
abbr = 'irl.',
name = 'Irlandsky jezyk',
locative = 'na irlandskom',
}
-- Gothic
languages['got'] = {
italic = false,
abbr = 'got.',
name = 'Gotsky jezyk',
locative = 'na gotskom',
}
-- Ancient Greek
languages['grc'] = {
italic = false,
abbr = 'davnogreč.',
name = 'Davnogrečsky jezyk',
locative = 'na davnogrečskom',
}
-- Hawaiian
languages['haw'] = {
abbr = 'hav.',
name = 'Havajsky jezyk',
locative = 'na havajskom',
}
-- Hebrew
languages['he'] = {
dir = 'rtl',
abbr = 'heb.',
name = 'Hebrejsky jezyk',
locative = 'na hebrejskom',
}
-- Hindi
languages['hi'] = {
abbr = 'hindi',
name = 'Hindi',
locative = 'na jezyku hindi',
}
-- Croatian
languages['hr'] = {
abbr = 'hrv.',
name = 'Hrvatsky jezyk',
locative = 'na hrvatskom',
}
-- Upper Sorbian
languages['hsb'] = {
abbr = 'gornoluž.',
name = 'Gornolužičsky jezyk',
locative = 'na gornolužičskom',
}
-- Hungarian
languages['hu'] = {
abbr = 'vug.',
name = 'Vugrsky jezyk',
locative = 'na vugrskom',
}
-- Armenian
languages['hy'] = {
abbr = 'arm.',
name = 'Arměnsky jezyk',
locative = 'na arměnskom',
}
-- Interlingue/Occidental
languages['ie'] = {
abbr = 'int.',
name = 'Interlingve',
locative = 'na interlingvu',
}
-- Interglossa
languages['igs'] = {
abbr = 'intergl.',
name = 'Interglossa',
locative = 'na jezyku interglossa',
}
-- Indo-European languages
languages['ine'] = {
abbr = 'indoevr.',
name = 'Indoevropejske jezyky',
locative = 'na indoevropejskyh jezykah',
}
-- Ido
languages['io'] = {
abbr = 'ido',
name = 'Ido',
locative = 'na idu',
}
-- Icelandic
languages['is'] = {
abbr = 'isl.',
name = 'Islandsky jezyk',
locative = 'na islandskom',
}
-- Interslavic
languages['isv'] = {
abbr = 'medžusl.',
name = 'Medžuslovjansky jezyk',
locative = 'na medžuslovjanskom',
}
languages['isv-cyrl'] = languages['isv'];
languages['isv-latn'] = languages['isv'];
-- Italian
languages['it'] = {
abbr = 'ital.',
name = 'Italijansky jezyk',
locative = 'na italijanskom',
}
-- Japanese
languages['ja'] = {
italic = false,
abbr = 'jap.',
name = 'Japonsky jezyk',
locative = 'na japonskom',
}
-- Georgian
languages['ka'] = {
italic = false,
abbr = 'gruz.',
name = 'Gruzinsky jezyk',
locative = 'na gruzinskom',
}
-- Kabardian
languages['kbd'] = {
abbr = 'kab.',
name = 'Kabardinsky jezyk',
locative = 'na kabardinskom',
}
-- Kyrgyz
languages['ki'] = {
abbr = 'kyr.',
name = 'Kyrgyzsky jezyk',
locative = 'na kyrgyzskom',
}
-- Kazakh
languages['kk'] = {
abbr = 'kazah.',
name = 'Kazahsky jezyk',
locative = 'na kazahskom',
}
-- Karachay-Balkar
languages['krc'] = {
abbr = 'kar.-balk.',
name = 'Karačajsko-balkarsky jezyk',
locative = 'na karačajsko-balkarskom',
}
-- Karelian
languages['krl'] = {
abbr = 'karel.',
name = 'Karelsky jezyk',
locative = 'na karelskom',
}
-- Komi
languages['kv'] = {
abbr = 'zyr.',
name = 'Komi-zyrjansky jezyk',
locative = 'na komi-zyrjanskom'
}
-- Latin
languages['la'] = {
abbr = 'lat.',
name = 'Latinsky jezyk',
locative = 'na latinskom',
}
-- Luxemburgish
languages['lb'] = {
abbr = 'luks.',
name = 'Luksemburgsky jezyk',
locative = 'na luksemburgskom',
}
-- Lezgi
languages['lez'] = {
abbr = 'lezg.',
name = 'Lezginsky jezyk',
locative = 'na lezginskom',
}
-- Lingua Franca Nova
languages['lfn'] = {
abbr = 'elefen',
name = 'Lingua Franca Nova',
locative = 'na lingva-franka-nově',
}
-- Lithuanian
languages['lt'] = {
abbr = 'lit.',
name = 'Litovsky jezyk',
locative = 'na litovskom',
}
-- Latvian
languages['lv'] = {
abbr = 'lat.',
name = 'Latyšsky jezyk',
locative = 'na latyšskom',
}
-- Moksha
languages['mdf'] = {
abbr = 'mokš.',
name = 'Mokšansky jezyk',
locative = 'na mokšanskom',
}
-- Macedonian
languages['mk'] = {
abbr = 'mak.',
name = 'Makedonsky jezyk',
locative = 'na makedonskom',
}
-- Mongolian
languages['mn'] = {
abbr = 'mon.',
name = 'Mongolsky jezyk',
locative = 'na mongolskom',
}
-- Maltese
languages['mt'] = {
abbr = 'malt.',
name = 'Maltijsky jezyk',
locative = 'na maltijskom',
}
-- Erzya
languages['myv'] = {
abbr = 'erz.',
name = 'Erzjansky jezyk',
locative = 'na erzjanskom',
}
-- Nahuatl
languages['nah'] = {
abbr = 'nah.',
name = 'Nahuatl',
locative = 'na jezyku nahuatl',
}
-- Norwegian
languages['nb'] = {
abbr = 'nor. buk.',
name = 'Bukmol',
locative = 'na norvežskom bukmolu',
}
-- Dutch
languages['nl'] = {
abbr = 'nid.',
name = 'Niderlandsky jezyk',
locative = 'na niderlandskom',
}
-- Norwegian
languages['nn'] = {
abbr = 'nor. njun.',
name = 'Njunošk',
locative = 'na norvežskom njunošku',
}
-- Norwegian
languages['no'] = {
abbr = 'nor.',
name = 'Norvežsky jezyk',
locative = 'na norvežskom',
}
-- Nogay
languages['nog'] = {
abbr = 'nogaj.',
name = 'Nogajsky jezyk',
locative = 'na nogajskom',
}
-- Novial
languages['nov'] = {
abbr = 'nov.',
name = 'jezyk novial',
locative = 'na novialu',
}
-- Old East Slavic
languages['orv'] = {
abbr = 'Staroiztočnoslov.',
name = 'staroiztočnoslovjansky jezyk',
locative = 'na staroiztočnoslovjanskom',
}
-- Polish
languages['pl'] = {
abbr = 'pol.',
name = 'Poljsky jezyk',
locative = 'na poljskom',
}
-- Pannonian Rusyn
languages['rsk'] = {
abbr = 'panonsko-rusin.',
name = 'Panonsko-rusinsky jezyk',
locative = 'na panonsko-rusinskom',
}
-- Old Prussian
languages['prg'] = {
abbr = 'staropruss.',
name = 'Staroprussky jezyk',
locative = 'na staroprusskom',
}
-- Portuguese
languages['pt'] = {
abbr = 'port.',
name = 'Portugalsky jezyk',
locative = 'na portugalskom',
}
-- Quechua
languages['qu'] = {
abbr = 'keč.',
name = 'Jezyk Kečua',
locative = 'na jezyku kečua',
}
-- Romanian
languages['rm'] = {
abbr = 'romanš.',
name = 'Romanšsky jezyk',
locative = 'na romanšskom',
}
-- Romanian
languages['ro'] = {
abbr = 'rum.',
name = 'Rumunsky jezyk',
locative = 'na rumunskom',
}
-- Russian
languages['ru'] = {
abbr = 'rus.',
name = 'Russky jezyk',
locative = 'na russkom',
}
-- Rusyn
languages['rue'] = {
abbr = 'rusin.',
name = 'Rusinsky jezyk',
locative = 'na rusinskom',
}
-- Sanskrit
languages['sa'] = {
italic = false,
abbr = 'Sanskr.',
name = 'sanskrit',
locative = 'na sanskritu',
}
-- Yakut
languages['sah'] = {
abbr = 'Jak.',
name = 'jakutsky',
locative = 'na jakutskom',
}
-- Serbo-Croatian
languages['sh'] = {
abbr = 'srbohrv.',
name = 'Srbskohrvatsky jezyk',
locative = 'na srbskohrvatskom',
}
-- Slovak
languages['sk'] = {
abbr = 'slovač.',
name = 'Slovačsky jezyk',
locative = 'na slovačskom',
}
-- Slovene
languages['sl'] = {
abbr = 'sloven.',
name = 'Slovenečsky jezyk',
locative = 'na slovenečskom',
}
-- Albanian
languages['sq'] = {
abbr = 'alb.',
name = 'Albansky jezyk',
locative = 'na albanskom',
}
-- Serbian
languages['sr'] = {
abbr = 'srb.',
name = 'Srbsky jezyk',
locative = 'na srbskom',
}
languages['sr-cyrl'] = languages['sr']
languages['sr-latn'] = languages['sr']
-- Swedish
languages['sv'] = {
abbr = 'šved.',
name = 'Švedsky jezyk',
locative = 'na švedskom',
}
-- Swahili
languages['sw'] = {
abbr = 'suah.',
name = 'Suahili',
locative = 'na jezyku suahili',
}
-- Tajik
languages['tg'] = {
abbr = 'tadž.',
name = 'Tadžičsky jezyk',
locative = 'na tadžičskom',
}
-- Turkmen
languages['tk'] = {
abbr = 'turkm.',
name = 'Turkmensky jezyk',
locative = 'na turkmenskom',
}
-- Toki Pona
languages['tok'] = {
abbr = 'tok.',
name = 'Toki-pona',
locative = 'na toki-poně',
}
-- Turkish
languages['tr'] = {
abbr = 'tur.',
name = 'Turečsky jezyk',
locative = 'na turečskom',
}
-- Tatar
languages['tt'] = {
abbr = 'tat.',
name = 'Tatarsky jezyk',
locative = 'na tatarskom',
}
-- Ukrainian
languages['uk'] = {
abbr = 'ukr.',
name = 'Ukrajinsky jezyk',
locative = 'na ukrajinskom',
}
-- Udmurt
languages['udm'] = {
abbr = 'udm.',
name = 'Udmurtsky jezyk',
locative = 'na udmurtskom',
}
-- Urdu
languages['ur'] = {
dir = 'rtl',
abbr = 'urdu',
name = 'Urdu',
locative = 'na jezyku urdu',
}
-- Uzbek
languages['uz'] = {
abbr = 'uzb.',
name = 'Uzbečsky jezyk',
locative = 'na uzbečskom',
}
-- Veps
languages['vep'] = {
abbr = 'vep.',
name = 'Vepssky jezyk',
locative = 'na vepsskom',
}
-- Greenlandic
languages['kl'] = {
abbr = 'grenl.',
name = 'Grenlandsky jezyk',
locative = 'na grenlandskom',
}
-- Volapük
languages['vo'] = {
abbr = 'vol.',
name = 'Volapük',
locative = 'na volapüku',
}
-- Proto-Slavic
languages['sla-pro'] = {
abbr = 'psl.',
name = 'Praslovjansky jezyk',
locative = 'na praslovjanskom',
}
-- Uproščeny kitajsky
languages['zh-hans'] = {
italic = false,
abbr = 'upr. kit.',
name = 'Kitajsky jezyk (uproščeny)',
locative = 'na kitajskom',
}
-- Tradicijny kitajsky
languages['zh-hant'] = {
italic = false,
abbr = 'trad. kit.',
name = 'Kitajsky jezyk (tradicijny)',
locative = 'na kitajskom (tradicijnom)',
}
-- Farsi
languages['fa'] = {
italic = false,
abbr = 'pers.',
name = 'Persijsky jezyk',
locative = 'na persijskom',
}
-- Amharsky
languages['am'] = {
abbr = 'amh.',
name = 'Amharsky jezyk',
locative = 'na amharskom',
}
-- Bavarsky
languages['bar'] = {
abbr = 'bav.',
name = 'Bavarsky jezyk',
locative = 'na bavarsky',
}
-- Indonezijsky
languages['id'] = {
abbr = 'indon.',
name = 'Indonezijsky jezyk',
locative = 'na indonezijskom',
}
-- Vietnamsky
languages['vi'] = {
abbr = 'viet.',
name = 'Vietnamsky jezyk',
locative = 'na vietnamskom',
}
-- Korejsky
languages['ko'] = {
abbr = 'kor.',
name = 'Korejsky jezyk',
locative = 'na korejskom',
}
-- Kurdsky
languages['ku'] = {
abbr = 'kurd.',
name = 'Kurdsky jezyk',
locative = 'na kurdskom',
}
-- Filipinsky
languages['ph'] = {
abbr = 'fil.',
name = 'Filipinsky jezyk',
locative = 'na filipinskom',
}
-- Tamilsky
languages['ta'] = {
italic = false,
abbr = 'tam.',
name = 'Tamilsky jezyk',
locative = 'na tamilskom',
}
-- Tajsky
languages['th'] = {
italic = false,
abbr = 'taj.',
name = 'Tajsky jezyk',
locative = 'na tajskom',
}
-- Tajsky (Latinica)
languages['th-latn'] = {
abbr = 'taj. lat.',
name = 'Tajsky jezyk (latinica)',
locative = 'na tajskom (latinica)',
}
-- Bengaljsky
languages['bn'] = {
abbr = 'beng.',
name = 'Bengaljsky jezyk',
locative = 'na bengaljskom',
}
-- Pašto
languages['ps'] = {
abbr = 'paš.',
name = 'Jezyk Pašto',
locative = 'na paštunskom',
}
-- Dari
languages['prs'] = {
abbr = 'prs.',
name = 'Jezyk Dari',
locative = 'na persidskom dari',
}
-- Hausa
languages['ha'] = {
abbr = 'hau.',
name = 'Jezyk Hausa',
locative = 'na hausa',
}
-- Yoruba
languages['yo'] = {
abbr = 'yor.',
name = 'Jezyk Joruba',
locative = 'na joruba',
}
-- Igbo
languages['ig'] = {
abbr = 'igb.',
name = 'Jezyk Igbo',
locative = 'na igbo',
}
-- Guarani
languages['gn'] = {
abbr = 'guar.',
name = 'Jezyk Guarani',
locative = 'na guarani',
}
-- Ajmara
languages['ay'] = {
abbr = 'ajmara',
name = 'Jezyk Ajmara',
locative = 'na ajmara',
}
-- Kitajsky
languages['zh'] = {
italic = false,
abbr = 'kitajsky',
name = 'Kitajsky jezyk',
locative = 'na kitajskom',
}
-- Malajsky
languages['ms'] = {
abbr = 'malajsky',
name = 'Malajsky jezyk',
locative = 'na malajskom',
}
-- Prosty anglijsky
languages['en-simple'] = {
abbr = 'pr. angl.',
name = 'Prosty anglijsky jezyk',
locative = 'na prostom anglijskom',
}
-- Velssky jezyk
languages['cy'] = {
abbr = 'vels.',
name = 'Velssky jezyk',
locative = 'na velsskom',
}
-- Mansijsky jezyk
languages['mns'] = {
abbr = 'mans.',
name = 'Mansijsky jezyk',
locative = 'na mansijskom',
}
-- Mansijsky jezyk (latinica)
languages['mns-latn'] = {
abbr = 'mans.',
name = 'Mansijsky jezyk',
locative = 'na mansijskom',
}
-- Hantyjsky jezyk
languages['kca'] = {
abbr = 'hant.',
name = 'Hantyjsky jezyk',
locative = 'na hantyjskom',
}
-- Marijsky jezyk
languages['chm'] = {
abbr = 'mar.',
name = 'Marijsky jezyk',
locative = 'na marijskom',
}
-- Lukomarijsky jezyk
languages['mhr'] = {
abbr = 'lukomar.',
name = 'Lukomarijsky jezyk',
locative = 'na lukomarijskom',
}
-- Gornomarijsky jezyk
languages['mrj'] = {
abbr = 'gornomar.',
name = 'Gornomarijsky jezyk',
locative = 'na gornomarijskom',
}
-- Starojaponsky jezyk
languages['ojp'] = {
abbr = 'starojap.',
name = 'Starojaponsky jezyk',
locative = 'na starojaponskom',
}
-- Quenya
languages['qya'] = {
abbr = 'kv.',
name = 'Kvenja',
locative = 'na kvenji',
}
-- Drěvnoegyptsky jezyk
languages['egy'] = {
abbr = 'drěvnoeg.',
name = 'Drěvnoegyptsky',
locative = 'na drěvnoegyptskom',
}
-- Akkadsky jezyk
languages['akk'] = {
italic = false,
abbr = 'akad.',
name = 'Akadsky jezyk',
locative = 'na akadskom',
}
-- Akadsky jezyk (latinica)
languages['akk-latn'] = {
abbr = 'akad.',
name = 'Akadsky jezyk',
locative = 'na akadskom',
}
-- Šumersky jezyk
languages['sux'] = {
italic = false,
abbr = 'šum.',
name = 'Šumersky jezyk',
locative = 'na šumerskom',
}
-- Šumersky jezyk (latinica)
languages['sux-latn'] = {
abbr = 'šum.',
name = 'Šumersky jezyk',
locative = 'na šumerskom',
}
-- Erzjansky jezyk
languages['myv'] = {
abbr = 'erz.',
name = 'Erzjansky jezyk',
locative = 'na erzjanskom',
}
-- jezyk Sindarin
languages['sjn'] = {
abbr = 'sind.',
name = 'Sindarin',
locative = 'na sindarinu',
}
return languages
6bry6s23c1exjkqza5u0i5jxcnboat6
Šablon:Kartka jezyk
10
272
47066
47052
2026-09-09T14:06:08Z
Ilja isv
10
47066
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka
| autoheaders = 1
| name = Kartka jezyk
| above = {{#if: {{{dialect|}}} | Narěčje | Jezyk }}
| title = {{#if: {{{name|}}}{{{ime|}}}{{{nazva}}} | {{{name|{{{ime|{{{nazva|}}}}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}
| subheader1 = {{{nativename|{{{samonazvanje|}}}}}}
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|{{{map|}}}}}}|upright={{#if:{{{imagescale|}}}|{{{imagescale|}}}}}|sizedefault=300px|alt={{{imagealt|{{{mapalt|}}}}}}|title={{{imagecaption|{{{mapcaption|}}}}}}}}
| header1 = Obča informacija
| label2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| Stvoritelj
| Nacionalny jezyk
}}
| data2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| {{{creator|}}}
| {{{states|{{{state|{{{region|{{{državy|}}}}}}}}}}}}
}}
| label3 = {{#if: {{{era|}}} | Era stvorjenja | Data stvorjenja}}
| data3 = {{{era| {{{created|}}} }}}
| label6 = Narodnost
| data6 = {{{ethnicity|}}}
| autolink6 = 1
| label7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| [[Izumrěly jezyk|Izumrěl]]
| {{#if: {{{creator|{{{speakers_label|}}}}}} | {{{speakers_label|Koristniki}}} | Govoritelji }}
}}
| data7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| {{{extinct}}}
| {{{signers|{{{speakers|{{{govoritelji|{{{nositelji|}}}}}}}}}}}} {{#if: {{{signers|}}}{{{speakers|}}}{{{govoritelji|}}}{{{nositelji|}}} | {{#if: {{{date|}}}{{{data|}}} | ({{{date|{{{data}}}}}}){{{ref|}}} }} }}
}}
| label8 = [[Oživjenje jezykov|Oživjenje]]
| data8 = {{{revived|}}}{{#if: {{{revived|}}} | [[Kategorija:Oživjenje jezykov]] }}
| label9 = Standardy
| data9 = {{{standards|}}}
| label10 = [[Pismo]]
| data10 = {{{script|{{{pismo|}}}}}}
| autolink10 = 1
<!-- Služebny status -->
| header11 = {{#if: {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}}|Služebny status}}
| label12 = Služebny jezyk
| data12 = {{{nation| {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}} }}}
| autolink12 = 1
| label13 = Poznanny jezyk menšinstv
| data13 = {{{minority|}}}
| autolink13 = 1
| label14 = Jezyčna organizacija
| data14 = {{{agency|{{{organizacija|}}}}}}
<!-- Jezyčna rodina -->
| label15 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}} | Celj }}
| data15 = {{{setting|}}}
| header16 = {{#if: {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|{{{fam2|}}}}}}}}}}}}|[[Jezyčna rodina]]}}
| data17 = {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|}}}}}}}}}
{{#if: {{{familycolor|}}}
|{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title={{{familycolor}}}|
{{#if: {{{fam2|}}}| • {{{fam2}}}}}{{#if: {{{fam3|}}}|<br/> • {{{fam3}}}}}{{#if: {{{fam4|}}}|<br/> • {{{fam4}}}}}{{#if: {{{fam5|}}}|<br/> • {{{fam5}}}}}{{#if: {{{fam6|}}}|<br/> • {{{fam6}}}}}{{#if: {{{fam7|}}}|<br/> • {{{fam7}}}}}
{{#if: {{{fam8|}}}|<br/> • {{{fam8}}}}}{{#if: {{{fam9|}}}|<br/ • {{{fam9}}}}}{{#if: {{{fam10|}}}|<br/> • {{{fam10}}}}}{{#if: {{{fam11|}}}|<br/> • {{{fam11}}}}}{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam12}}}}}
{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam13}}}}}{{#if: {{{fam14|}}}|<br/> • {{{fam14}}}}}{{#if: {{{fam15|}}}|<br/> • {{{fam15}}}}}
}}}}
| class17 = noplainlist
| autolink17 = 1
| header18 = {{#if: {{{iso1|}}}{{{iso2|}}}{{{iso3|}}}{{{ietf|}}}| Jezyčne kody }}
| label19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|[[ISO 639-1]]}}</span>
| data19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|<code>{{{iso1}}}</code>}}</span>
| label20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|[[ISO 639-2]]}}</span>
| data20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|<code>{{{iso2}}}</code>}}</span>
| label21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}|[[ISO 639-3]]}}</span>
| data21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}{{{iso3comment|}}}|<code>[https://iso639-3.sil.org/code/{{{iso3}}} {{{iso3}}}]</code>}} {{{iso3comment|}}}</span>
| label22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|[[IETF]]}}</span>
| data22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|<code>{{{ietf}}}</code>}}</span>
}}<noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
7sadz0l3qfv9g8cspukceki7ro6t9ph
47067
47066
2026-09-09T14:06:49Z
Ilja isv
10
47067
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka
| autoheaders = 1
| name = Kartka jezyk
| above = {{#if: {{{dialect|}}} | Narěčje | Jezyk }}
| title = {{#if: {{{name|}}}{{{ime|}}}{{{nazva}}} | {{{name|{{{ime|{{{nazva|}}}}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}
| subheader1 = {{{nativename|{{{samonazvanje|}}}}}}
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|{{{map|}}}}}}|upright={{#if:{{{imagescale|}}}|{{{imagescale|}}}}}|sizedefault=300px|alt={{{imagealt|{{{mapalt|}}}}}}|title={{{imagecaption|{{{mapcaption|}}}}}}}}
| header1 = Obča informacija
| label2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| Stvoritelj
| Nacionalny jezyk
}}
| data2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| {{{creator|}}}
| {{{states|{{{state|{{{region|{{{državy|}}}}}}}}}}}}
}}
| label3 = {{#if: {{{era|}}} | Era stvorjenja | Data stvorjenja}}
| data3 = {{{era| {{{created|}}} }}}
| label6 = Narodnost
| data6 = {{{ethnicity|}}}
| autolink6 = 1
| label7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| [[Izumrěly jezyk|Izumrěl]]
| {{#if: {{{creator|{{{speakers_label|}}}}}} | {{{speakers_label|Koristniki}}} | Govoritelji }}
}}
| data7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| {{{extinct}}}
| {{{signers|{{{speakers|{{{govoritelji|{{{nositelji|}}}}}}}}}}}} {{#if: {{{signers|}}}{{{speakers|}}}{{{govoritelji|}}}{{{nositelji|}}} | {{#if: {{{date|}}}{{{data|}}} | ({{{date|{{{data}}}}}}){{{ref|}}} }} }}
}}
| label8 = [[Oživjenje jezykov|Oživjenje]]
| data8 = {{{revived|}}}{{#if: {{{revived|}}} | [[Kategorija:Oživjenje jezykov]] }}
| label9 = Standardy
| data9 = {{{standards|}}}
| label10 = [[Pismo]]
| data10 = {{{script|{{{pismo|}}}}}}
| autolink10 = 1
<!-- Služebny status -->
| header11 = {{#if: {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}}|Služebny status}}
| label12 = Služebny jezyk
| data12 = {{{nation| {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}} }}}
| autolink12 = 1
| label13 = Poznanny jezyk menšinstv
| data13 = {{{minority|}}}
| autolink13 = 1
| label14 = Jezyčna organizacija
| data14 = {{{agency|{{{organizacija|}}}}}}
<!-- Jezyčna rodina -->
| label15 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}} | Celj }}
| data15 = {{{setting|}}}
| header16 = {{#if: {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|{{{fam2|}}}}}}}}}}}}|[[Jezyčna rodina]]}}
| data17 = {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|}}}}}}}}}
{{#if: {{{familycolor|}}}
|{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title={{{familycolor}}}|
{{#if: {{{fam2|}}}| • {{{fam2}}}}}{{#if: {{{fam3|}}}|<br/> • {{{fam3}}}}}{{#if: {{{fam4|}}}|<br/> • {{{fam4}}}}}{{#if: {{{fam5|}}}|<br/> • {{{fam5}}}}}{{#if: {{{fam6|}}}|<br/> • {{{fam6}}}}}{{#if: {{{fam7|}}}|<br/> • {{{fam7}}}}}
{{#if: {{{fam8|}}}|<br/> • {{{fam8}}}}}{{#if: {{{fam9|}}}|<br/ • {{{fam9}}}}}{{#if: {{{fam10|}}}|<br/> • {{{fam10}}}}}{{#if: {{{fam11|}}}|<br/> • {{{fam11}}}}}{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam12}}}}}
{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam13}}}}}{{#if: {{{fam14|}}}|<br/> • {{{fam14}}}}}{{#if: {{{fam15|}}}|<br/> • {{{fam15}}}}}
}}}}
| class17 = noplainlist
| autolink17 = 1
| header18 = {{#if: {{{iso1|}}}{{{iso2|}}}{{{iso3|}}}{{{ietf|}}}| Jezyčne kody }}
| label19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|[[ISO 639-1]]}}</span>
| data19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|<code>{{{iso1}}}</code>}}</span>
| label20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|[[ISO 639-2]]}}</span>
| data20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|<code>{{{iso2}}}</code>}}</span>
| label21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}{{{iso3comment|}}}|[[ISO 639-3]]}}</span>
| data21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}|<code>[https://iso639-3.sil.org/code/{{{iso3}}} {{{iso3}}}]</code>}} {{{iso3comment|}}}</span>
| label22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|[[IETF]]}}</span>
| data22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|<code>{{{ietf}}}</code>}}</span>
}}<noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
3xyg3ujthgidz1ntph88l30a2qkrnqk
47075
47067
2026-09-09T14:42:48Z
Ilja isv
10
47075
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka
| autoheaders = 1
| name = Kartka jezyk
| above = {{#if: {{{dialect|}}} | Narěčje | Jezyk }}
| title = {{#if: {{{name|}}}{{{ime|}}}{{{nazva}}} | {{{name|{{{ime|{{{nazva|}}}}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}
| subheader1 = {{{nativename|{{{samonazvanje|}}}}}}
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|{{{map|}}}}}}|upright={{#if:{{{imagescale|}}}|{{{imagescale|}}}}}|sizedefault=300px|alt={{{imagealt|{{{mapalt|}}}}}}|title={{{imagecaption|{{{mapcaption|}}}}}}}}
| header1 = Obča informacija
| label2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| Stvoritelj
| Nacionalny jezyk
}}
| data2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| {{{creator|}}}
| {{{states|{{{state|{{{region|{{{državy|}}}}}}}}}}}}
}}
| label3 = {{#if: {{{era|}}} | Era stvorjenja | Data stvorjenja}}
| data3 = {{{era| {{{created|}}} }}}
| label6 = Narodnost
| data6 = {{{ethnicity|}}}
| autolink6 = 1
| label7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| [[Izumrěly jezyk|Izumrěl]]
| {{#if: {{{creator|{{{speakers_label|}}}}}} | {{{speakers_label|Koristniki}}} | Govoritelji }}
}}
| data7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| {{{extinct}}}
| {{{signers|{{{speakers|{{{govoritelji|{{{nositelji|}}}}}}}}}}}} {{#if: {{{signers|}}}{{{speakers|}}}{{{govoritelji|}}}{{{nositelji|}}} | {{#if: {{{date|}}}{{{data|}}} | ({{{date|{{{data}}}}}}){{{ref|}}} }} }}
}}
| label8 = [[Oživjenje jezykov|Oživjenje]]
| data8 = {{{revived|}}}{{#if: {{{revived|}}} | [[Kategorija:Oživjenje jezykov]] }}
| label9 = Standardy
| data9 = {{{standards|}}}
| label10 = [[Pismo]]
| data10 = {{{script|{{{pismo|}}}}}}
| autolink10 = 1
<!-- Služebny status -->
| header11 = {{#if: {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}}|Služebny status}}
| label12 = Služebny jezyk
| data12 = {{{nation| {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}} }}}
| autolink12 = 1
| label13 = Poznanny jezyk menšinstv
| data13 = {{{minority|}}}
| autolink13 = 1
| label14 = Jezyčna organizacija
| data14 = {{{agency|{{{organizacija|}}}}}}
<!-- Jezyčna rodina -->
| label15 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}} | Celj }}
| data15 = {{{setting|}}}
| header16 = {{#if: {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|{{{fam2|}}}}}}}}}}}}|[[Jezyčna rodina]]}}
| data17 = {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|}}}}}}}}}
{{#if: {{{familycolor|}}}
|{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title={{{familycolor}}}|
{{#if: {{{fam2|}}}| • {{{fam2}}}}}{{#if: {{{fam3|}}}|<br/> • {{{fam3}}}}}{{#if: {{{fam4|}}}|<br/> • {{{fam4}}}}}{{#if: {{{fam5|}}}|<br/> • {{{fam5}}}}}{{#if: {{{fam6|}}}|<br/> • {{{fam6}}}}}{{#if: {{{fam7|}}}|<br/> • {{{fam7}}}}}
{{#if: {{{fam8|}}}|<br/> • {{{fam8}}}}}{{#if: {{{fam9|}}}|<br/ • {{{fam9}}}}}{{#if: {{{fam10|}}}|<br/> • {{{fam10}}}}}{{#if: {{{fam11|}}}|<br/> • {{{fam11}}}}}{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam12}}}}}
{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam13}}}}}{{#if: {{{fam14|}}}|<br/> • {{{fam14}}}}}{{#if: {{{fam15|}}}|<br/> • {{{fam15}}}}}
}}}}
| class17 = noplainlist
| autolink17 = 1
| header18 = {{#if: {{{iso1|}}}{{{iso2|}}}{{{iso3|}}}{{{ietf|}}}| Jezyčne kody }}
| label19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|[[ISO 639-1]]}}</span>
| data19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|<code>{{{iso1}}}</code>}}</span>
| label20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|[[ISO 639-2]]}}</span>
| data20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|<code>{{{iso2}}}</code>}}</span>
| label21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}{{{iso3comment|}}}|[[ISO 639-3]]}}</span>
| data21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}|<code>[https://iso639-3.sil.org/code/{{{iso3}}} {{{iso3}}}]</code>}}</span> {{{iso3comment|}}}
| label22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|[[IETF]]}}</span>
| data22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|<code>{{{ietf}}}</code>}}</span>
}}<noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
3et8795iwa9c4134hulyyrk2xwzexvm
47076
47075
2026-09-09T14:48:28Z
Ilja isv
10
47076
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka
| autoheaders = 1
| name = Kartka jezyk
| above = {{#if: {{{dialect|}}} | Narěčje | Jezyk }}
| title = {{#if: {{{name|}}}{{{ime|}}}{{{nazva}}} | {{{name|{{{ime|{{{nazva|}}}}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}
| subheader1 = {{{nativename|{{{samonazvanje|}}}}}}
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|{{{map|}}}}}}|upright={{#if:{{{imagescale|}}}|{{{imagescale|}}}}}|sizedefault=300px|alt={{{imagealt|{{{mapalt|}}}}}}|title={{{imagecaption|{{{mapcaption|}}}}}}}}
| header1 = Obča informacija
| label2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| Stvoritelj
| Nacionalny jezyk
}}
| data2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| {{{creator|}}}
| {{{states|{{{state|{{{region|{{{državy|}}}}}}}}}}}}
}}
| label3 = {{#if: {{{era|}}} | Era stvorjenja | Data stvorjenja}}
| data3 = {{{era| {{{created|}}} }}}
| label6 = Narodnost
| data6 = {{{ethnicity|}}}
| autolink6 = 1
| label7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| [[Izumrěly jezyk|Izumrěl]]
| {{#if: {{{creator|{{{speakers_label|}}}}}} | {{{speakers_label|Koristniki}}} | Govoritelji }}
}}
| data7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| {{{extinct}}}
| {{{signers|{{{speakers|{{{govoritelji|{{{nositelji|}}}}}}}}}}}} {{#if: {{{signers|}}}{{{speakers|}}}{{{govoritelji|}}}{{{nositelji|}}} | {{#if: {{{date|}}}{{{data|}}} | ({{{date|{{{data}}}}}}){{{ref|}}} }} }}
}}
| label8 = [[Oživjenje jezykov|Oživjenje]]
| data8 = {{{revived|}}}{{#if: {{{revived|}}} | [[Kategorija:Oživjenje jezykov]] }}
| label9 = Standardy
| data9 = {{{standards|}}}
| label10 = [[Pismo]]
| data10 = {{{script|{{{pismo|}}}}}}
| autolink10 = 1
<!-- Služebny status -->
| header11 = {{#if: {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}}|Služebny status}}
| label12 = Služebny jezyk
| data12 = {{{nation| {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}} }}}
| autolink12 = 1
| label13 = Poznanny jezyk menšinstv
| data13 = {{{minority|}}}
| autolink13 = 1
| label14 = Jezyčna organizacija
| data14 = {{{agency|{{{organizacija|}}}}}}
<!-- Jezyčna rodina -->
| label15 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}} | Celj }}
| data15 = {{{setting|}}}
| header16 = {{#if: {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|{{{fam2|}}}}}}}}}}}}|[[Jezyčna rodina]]}}
| data17 = {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|}}}}}}}}}
{{#if: {{{familycolor|}}}
|{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title={{{familycolor}}}|
{{#if: {{{fam2|}}}| • {{{fam2}}}}}{{#if: {{{fam3|}}}|<br/> • {{{fam3}}}}}{{#if: {{{fam4|}}}|<br/> • {{{fam4}}}}}{{#if: {{{fam5|}}}|<br/> • {{{fam5}}}}}{{#if: {{{fam6|}}}|<br/> • {{{fam6}}}}}{{#if: {{{fam7|}}}|<br/> • {{{fam7}}}}}
{{#if: {{{fam8|}}}|<br/> • {{{fam8}}}}}{{#if: {{{fam9|}}}|<br/ • {{{fam9}}}}}{{#if: {{{fam10|}}}|<br/> • {{{fam10}}}}}{{#if: {{{fam11|}}}|<br/> • {{{fam11}}}}}{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam12}}}}}
{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam13}}}}}{{#if: {{{fam14|}}}|<br/> • {{{fam14}}}}}{{#if: {{{fam15|}}}|<br/> • {{{fam15}}}}}
}}}}
| class17 = noplainlist
| autolink17 = 1
| header18 = {{#if: {{{iso1|}}}{{{iso2|}}}{{{iso3|}}}{{{ietf|}}}| Jezyčne kody }}
| label19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|[[ISO 639-1]]}}</span>
| data19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|<code>{{{iso1}}}</code>}}</span>
| label20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|[[ISO 639-2]]}}</span>
| data20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|<code>{{{iso2}}}</code>}}</span>
| label21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}{{{iso3comment|}}}|[[ISO 639-3]]}}</span>
| data21 = {{#if:{{{iso3|}}}|<code>[https://iso639-3.sil.org/code/{{{iso3}}} {{{iso3}}}]</code>}} {{{iso3comment|}}}
| label22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|[[IETF]]}}</span>
| data22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|<code>{{{ietf}}}</code>}}</span>
}}<noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
awzzlfllwvz2p3rtt9bqtf4874khcvf
47077
47076
2026-09-09T14:57:31Z
Ilja isv
10
47077
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka
| autoheaders = 1
| name = Kartka jezyk
| above = {{#if: {{{dialect|}}} | Narěčje | Jezyk }}
| title = {{#if: {{{name|}}}{{{ime|}}}{{{nazva}}} | {{{name|{{{ime|{{{nazva|}}}}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}
| subheader1 = {{{nativename|{{{samonazvanje|}}}}}}
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|{{{map|}}}}}}|upright={{#if:{{{imagescale|}}}|{{{imagescale|}}}}}|sizedefault=300px|alt={{{imagealt|{{{mapalt|}}}}}}|title={{{imagecaption|{{{mapcaption|}}}}}}}}
| header1 = Obča informacija
| label2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| Stvoritelj
| Nacionalny jezyk
}}
| data2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| {{{creator|}}}
| {{{states|{{{state|{{{region|{{{državy|}}}}}}}}}}}}
}}
| label3 = {{#if: {{{era|}}} | Era stvorjenja | Data stvorjenja}}
| data3 = {{{era| {{{created|}}} }}}
| label6 = Narodnost
| data6 = {{{ethnicity|}}}
| autolink6 = 1
| label7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| [[Izumrěly jezyk|Izumrěl]]
| {{#if: {{{creator|{{{speakers_label|}}}}}} | {{{speakers_label|Koristniki}}} | Govoritelji }}
}}
| data7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| {{{extinct}}}
| {{{signers|{{{speakers|{{{govoritelji|{{{nositelji|}}}}}}}}}}}} {{#if: {{{signers|}}}{{{speakers|}}}{{{govoritelji|}}}{{{nositelji|}}} | {{#if: {{{date|}}}{{{data|}}} | ({{{date|{{{data}}}}}}){{{ref|}}} }} }}
}}
| label8 = [[Oživjenje jezykov|Oživjenje]]
| data8 = {{{revived|}}}{{#if: {{{revived|}}} | [[Kategorija:Oživjenje jezykov]] }}
| label9 = Standardy
| data9 = {{{standards|}}}
| label10 = [[Pismo]]
| data10 = {{{script|{{{pismo|}}}}}}
| autolink10 = 1
<!-- Služebny status -->
| header11 = {{#if: {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}}|Služebny status}}
| label12 = Služebny jezyk
| data12 = {{{nation| {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}} }}}
| autolink12 = 1
| label13 = Poznanny jezyk menšinstv
| data13 = {{{minority|}}}
| autolink13 = 1
| label14 = Jezyčna organizacija
| data14 = {{{agency|{{{organizacija|}}}}}}
<!-- Jezyčna rodina -->
| label15 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}} | Celj }}
| data15 = {{{setting|}}}
| header16 = {{#if: {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|{{{fam2|}}}}}}}}}}}}|[[Jezyčna rodina]]}}
| data17 = {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|}}}}}}}}}
{{#if: {{{familycolor|}}}
|{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title={{{familycolor}}}|
{{#if: {{{fam2|}}}| • {{{fam2}}}}}{{#if: {{{fam3|}}}|<br/> • {{{fam3}}}}}{{#if: {{{fam4|}}}|<br/> • {{{fam4}}}}}{{#if: {{{fam5|}}}|<br/> • {{{fam5}}}}}{{#if: {{{fam6|}}}|<br/> • {{{fam6}}}}}{{#if: {{{fam7|}}}|<br/> • {{{fam7}}}}}
{{#if: {{{fam8|}}}|<br/> • {{{fam8}}}}}{{#if: {{{fam9|}}}|<br/ • {{{fam9}}}}}{{#if: {{{fam10|}}}|<br/> • {{{fam10}}}}}{{#if: {{{fam11|}}}|<br/> • {{{fam11}}}}}{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam12}}}}}
{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam13}}}}}{{#if: {{{fam14|}}}|<br/> • {{{fam14}}}}}{{#if: {{{fam15|}}}|<br/> • {{{fam15}}}}}
}}}}
| class17 = noplainlist
| autolink17 = 1
| header18 = {{#if: {{{iso1|}}}{{{iso2|}}}{{{iso3|}}}{{{ietf|}}}| Jezyčne kody }}
| label19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|[[ISO 639-1]]}}</span>
| data19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|<code>{{{iso1}}}</code>}}</span>
| label20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|[[ISO 639-2]]}}</span>
| data20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|<code>{{{iso2}}}</code>}}</span>
| label21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}{{{iso3comment|}}}|[[ISO 639-3]]}}</span>
| data21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}|<code>[https://iso639-3.sil.org/code/{{{iso3}}} {{{iso3}}}]</code>}}</span> <span class="ext-gadget-alphabet-enable">{{{iso3comment|}}}</span>
| label22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|[[IETF]]}}</span>
| data22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|<code>{{{ietf}}}</code>}}</span>
}}<noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
7p8tcb91q13i4hihmvbev11pe13h2er
47078
47077
2026-09-09T14:58:12Z
Ilja isv
10
47078
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka
| autoheaders = 1
| name = Kartka jezyk
| above = {{#if: {{{dialect|}}} | Narěčje | Jezyk }}
| title = {{#if: {{{name|}}}{{{ime|}}}{{{nazva}}} | {{{name|{{{ime|{{{nazva|}}}}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}
| subheader1 = {{{nativename|{{{samonazvanje|}}}}}}
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|{{{map|}}}}}}|upright={{#if:{{{imagescale|}}}|{{{imagescale|}}}}}|sizedefault=300px|alt={{{imagealt|{{{mapalt|}}}}}}|title={{{imagecaption|{{{mapcaption|}}}}}}}}
| header1 = Obča informacija
| label2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| Stvoritelj
| Nacionalny jezyk
}}
| data2 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}}
| {{{creator|}}}
| {{{states|{{{state|{{{region|{{{državy|}}}}}}}}}}}}
}}
| label3 = {{#if: {{{era|}}} | Era stvorjenja | Data stvorjenja}}
| data3 = {{{era| {{{created|}}} }}}
| label6 = Narodnost
| data6 = {{{ethnicity|}}}
| autolink6 = 1
| label7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| [[Izumrěly jezyk|Izumrěl]]
| {{#if: {{{creator|{{{speakers_label|}}}}}} | {{{speakers_label|Koristniki}}} | Govoritelji }}
}}
| data7 = {{#if: {{{extinct|}}}
| {{{extinct}}}
| {{{signers|{{{speakers|{{{govoritelji|{{{nositelji|}}}}}}}}}}}} {{#if: {{{signers|}}}{{{speakers|}}}{{{govoritelji|}}}{{{nositelji|}}} | {{#if: {{{date|}}}{{{data|}}} | ({{{date|{{{data}}}}}}){{{ref|}}} }} }}
}}
| label8 = [[Oživjenje jezykov|Oživjenje]]
| data8 = {{{revived|}}}{{#if: {{{revived|}}} | [[Kategorija:Oživjenje jezykov]] }}
| label9 = Standardy
| data9 = {{{standards|}}}
| label10 = [[Pismo]]
| data10 = {{{script|{{{pismo|}}}}}}
| autolink10 = 1
<!-- Služebny status -->
| header11 = {{#if: {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}}|Služebny status}}
| label12 = Služebny jezyk
| data12 = {{{nation| {{{official|{{{oficialny|{{{služebny|}}}}}}}}} }}}
| autolink12 = 1
| label13 = Poznanny jezyk menšinstv
| data13 = {{{minority|}}}
| autolink13 = 1
| label14 = Jezyčna organizacija
| data14 = {{{agency|{{{organizacija|}}}}}}
<!-- Jezyčna rodina -->
| label15 = {{#if: {{{creator|}}}{{{setting|}}} | Celj }}
| data15 = {{{setting|}}}
| header16 = {{#if: {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|{{{fam2|}}}}}}}}}}}}|[[Jezyčna rodina]]}}
| data17 = {{{family|{{{rodina|{{{klasifikacija|}}}}}}}}}
{{#if: {{{familycolor|}}}
|{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title={{{familycolor}}}|
{{#if: {{{fam2|}}}| • {{{fam2}}}}}{{#if: {{{fam3|}}}|<br/> • {{{fam3}}}}}{{#if: {{{fam4|}}}|<br/> • {{{fam4}}}}}{{#if: {{{fam5|}}}|<br/> • {{{fam5}}}}}{{#if: {{{fam6|}}}|<br/> • {{{fam6}}}}}{{#if: {{{fam7|}}}|<br/> • {{{fam7}}}}}
{{#if: {{{fam8|}}}|<br/> • {{{fam8}}}}}{{#if: {{{fam9|}}}|<br/ • {{{fam9}}}}}{{#if: {{{fam10|}}}|<br/> • {{{fam10}}}}}{{#if: {{{fam11|}}}|<br/> • {{{fam11}}}}}{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam12}}}}}
{{#if: {{{fam12|}}}|<br/> • {{{fam13}}}}}{{#if: {{{fam14|}}}|<br/> • {{{fam14}}}}}{{#if: {{{fam15|}}}|<br/> • {{{fam15}}}}}
}}}}
| class17 = noplainlist
| autolink17 = 1
| header18 = {{#if: {{{iso1|}}}{{{iso2|}}}{{{iso3|}}}{{{ietf|}}}| Jezyčne kody }}
| label19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|[[ISO 639-1]]}}</span>
| data19 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso1|}}}|<code>{{{iso1}}}</code>}}</span>
| label20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|[[ISO 639-2]]}}</span>
| data20 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso2|}}}|<code>{{{iso2}}}</code>}}</span>
| label21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}{{{iso3comment|}}}|[[ISO 639-3]]}}</span>
| data21 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{iso3|}}}|<code>[https://iso639-3.sil.org/code/{{{iso3}}} {{{iso3}}}]</code>}}</span> {{{iso3comment|}}}
| label22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|[[IETF]]}}</span>
| data22 = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">{{#if:{{{ietf|}}}|<code>{{{ietf}}}</code>}}</span>
}}<noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
3et8795iwa9c4134hulyyrk2xwzexvm
Vikipedija:Krčma
4
1052
47090
47008
2026-09-09T21:43:49Z
Polda18
18
/* Šablon dokumentacije modulov */ Odgovor
47090
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
{{Zaglavje krčmy}}
<!--- Napišite svoje soobčenje niže --->
== Link na Diskord-server na Glavnoj stranici ==
Na Glavnoj stranici tut:
Ако вы имајете какеколи пытанја, проблемы, примєткы или прєдложенја, поставите јих в '''[[Incubator:Krčma|крчмє обчины]]''' или [https://discord.gg/nhRuYAc5Uq нашем Дискорд-серверу].
Diskord-link vede na server Safronowiec, ktory uže malo čto imaje občo s MS i vikipedijeju. Imaje li smysl jego izmeniti na aktualny MS Diskord? Ili takože dodati link na Telegram-čat?
Velika hvala. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 06:45, 5 January 2026 (UTC)
:@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] – Čestno govoreči, ja ne jesm na Diskordu i ne znaju te servery. Jest li tam někaka grupa, ktora specifično zajmaje se MS Vikipedijeju? Ako ne, može bylo by lěpje dodati link k grupě na Telegramu. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:39, 5 January 2026 (UTC)
::Da, možno dati link na tuty razdel Diskorda, gde diskutuje se rabota na Vikipedii
::[[discord:channels/879438774323535914/1284479085871104075|• Discord | "Medžuslovjanska Wikipedija" | Medžuslovjansky • Меджусловјанскы • Interslavic]]
::či takože na telegram https://t.me/interslavic_wikipedia, ale myslim by bylo dobro prěd tym zapytati tamnogo admina ili vlastnika. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 11:13, 5 January 2026 (UTC)
:::Grupa na Telegramu jest nemnožko aktivnějša, ne li? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:28, 5 January 2026 (UTC)
::::Takože jestvuje stary Diskord-server za Medžuviki: https://discord.gg/Yp5QfFCPny, ktorogo vodil Lev. Oboje dnes neaktivny. Jestvuje li potrěba iměti sobstveny Diskord-server za Vikipediju? Forum-nit ne jest mnogo primětna. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|talk]] · [[Koristnik:Vipz/isv|isv]]) 09:35, 6 January 2026 (UTC)
::::Da, tam ješče někto byvaje iz redaktorov, dodam tuty link do glavnoj stranicy. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 09:58, 6 January 2026 (UTC)
== Prědustavjeno pismo ==
Zdrav surabotniki! Jest nužno organizovati (povtoriti) razpravu o preferovanom pismu medžuslovjanskoj Vikipedije na domenu Fundacije Vikimedija, da byhmo iměli osnovu za tehničnu rabotu ktora odnese se na naše jezyčne kody <code>isv</code>, <code>isv-Latn</code>, and <code>isv-Cyrl</code> na Fabrikatoru ({{-|phabricator.wikimedia.org}}). [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Kavarnja#Vikipedija_na_med%C5%BEuslovjanskom Diskusije organizovane na sajtu Miraheze] – na Fabrikatoru oni ne uvažajut. Slědovateljno otvarjaju ovu diskusiju: ktoro pismo preferujemo i začto? – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|talk]] · [[Koristnik:Vipz/isv|isv]]) 08:58, 9 January 2026 (UTC)
Hey Vipz, I'll respond in English, so that members of the Language Committee will be able to follow this conversation as well. A few months ago, I went through all articles we have, and found that about 2/3 of our articles use the Latin alphabet and 1/3 use Cyrillic. Although I am not active on social media myself, I have the impression that the situation there is similar: the majority uses Latin, but a sizeable minority uses Cyrillic. Since Latin and Cyrillic being equal is one of the main design criteria of Interslavic, the conclusion is simple: it should be possible to use both alphabets, and they should, ''as far as possible'', be served equally well. In other words, we need a bidrectional script converter. I've been looking around a bit and found ca. 20 Wikipedia editions that work with some kind of script converter:
* Our own converter runs on Javascript and has three options: the source page (Lat/Cyr), the Latin transliteration and the Cyrillic translation. It has the advantage that the system remembers the preferred script of the user, apparently by means of a cookie. In mainspace articles, this converter only transliterates the text, but not the page name and not the categories. On category pages, it transliterates the titles of the articles and subcategories it contains, as well as system messages like "Тхе фолловинг 4 пагес аре ин тхис цатегоры, оут оф 4 тотал." The only established Wikipedia with a converter that works like this is [[:got:|Gothic]].
* [[:sr:|Serbian]], [[:uz:|Uzbek]], [[:ku:|Kurdish]], [[:chr:|Crimean Tatar]], [[:iu:|Inuktitut]] and [[:shi:|Tachelhit]] have PHP-based converters with the same three options (f.ex. source, Lat., Kir.). Information about the script is contained in the URL. The system does not remember one's preferred script, so when a page is opened, it is always the source text that is displayed first. This converter also converts the page title and the categories it is in. On category pages it does the opposite from our current converter: it transliterates the page title and the categories it is in, but not the titles of the pages and the subcategories it contains.
* [[:sh:|Serbocroatian]], [[:tg:|Tajik]], [[:tly:|Talysh]] and [[:zgh:|Amazigh]] have PHP-based converters with two only options (for example: Latinica/Ћирилица). As I've understood, these converters are unidirectional, so that all pages must be written in the same script. For the rest, they work the same as Serbian.
* The Chinese ones (zh, wuu, gan, zh-yue) seem to work like either Serbian or Serbocroatian, but since I can't read Chinese, I haven't taken any closer look at them.
* [[:tt:|Tatar]] and [[:cv:|Chuvash]] have one or sometimes two buttons next to the page name. Everything is transliterated, even the menu on the left. Appears to run on JavaScript.
* [[:ban:|Balinese]] has no less than five variations, but I can't quite figure out how it works. It seems like it shows some transliteration version by default, but I'm not sure about that.
* [[:mni:|Meitei]] offers transliteration into Bengali script, but that works only for the categories underneath a page and the first letters on category pages.
* [[:cu:|Church Slavonic]]: every page has three links for three different script variants (including Glagolitic), but they don't seem to work anymore. [[:ang:|Anglo-Saxon]] has a similar thing that actually works.
* Another five projects (ug, bug, hak, bbc, gom) have multiple scripts but instead of a converter they sometimes contain multiple versions of the same article, for example [[:bug:Balanda]]. We have done that too in the beginning, but it's way too high-maintenance to be workable.
I've been told that JavaScript is considered a bad idea, because it doesn't work properly in Wikipedia apps for cell phones. This means that we need to use the PHP solution, and since we need the converter to be bidirectional, our only option is the solution used for Serbian. This does, however, have a few disadvantages:
# It transliterates page titles, which is not always what we want. This shouldn't be problematic though, since the page title can be manipulated with a template, for example here: [[:sr:З (слово ћирилице)]]
# However, it also transliterates the names of categories, which means that Latin and Cyrillic articles are all tossed into the same category. Articles names are listed there untransliterated. This is problematic, because we must consider that not every Latin-writing person can read Cyrillic, and not every Cyrillic-writing person can read the Latin alphabet.
# Even if a category full of articles written in the Latin alphabet is transliterated into Cyrillic, it does not only show them in the Latin alphabet, but also in the alphabetical order of the Latin alphabet.
# A user who prefers one of the two alphabets has to change it manually for each and every page.
So here's my own preferred solution, if possible:
# It can work exactly like the converter on Serbian Wikipedia does, except for one thing: it should NOT transliterate category names.
# Instead, we have parallel categories for Latin and Cyrillic. Every article written in the Latin alphabet is placed in Latin categories and has a redirect in Cyrillic, which is placed in the Cyrillic counterparts of these categories. Articles with titles that cannot be transliterated, like [[Microsoft]] or [[Ж]], can be placed in both categories. This is, basically, the current situation. It has the advantage that every article can be found by navigating though the categories, and that they are placed in the correct alphabetical order (which for Cyrillic is different from the Latin order).
# I am aware of the fact that this solution is not perfect: a Cyrillic user who follows a Cyrillic redirect will still end up with a Latin article in Latin categories, even if he switches to Cyrillic. This cannot be helped, I'm afraid. UNLESS it would be technically possible that the categories under a Latin article link to Latin categories, and the categories under a Cyrillic article to their Cyrillic equivalents. Would such a thing be possible?
# It is not a matter of life or death, but it would be nice if a user's preferred orthography could be stored in a cookie, so that he/she won't have to change the orthography manually every time. This would be a nice-to-have.
There are a few other issues, too, but I'll get back to that later. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:57, 10 January 2026 (UTC)
:Thank you, Jan! This is a very insightful and nuanced reply. The issue of not having a default script on multi-scipt Wikimedia projects affects editors more so than readers. As of 2026, multi-script editing is, unfortunately, nothing more than a seldom mentioned concept ([https://diff.wikimedia.org/2018/03/12/supporting-languages-multiple-writing-systems/ Diff 2018 community blog article]; [[:c:File:Editing challenges on multi-script wikis (with speaker notes).pdf|Wikimania 2017 presentation]]). Some editors are less proficient or efficient with one of the scripts, and many do not know one or the other at all, and will therefore be uncomfortable editing articles in the said script. Until multi-script editing becomes a reality, having a default script is an option to be considered; whether it is a sensible sacrifice—to the benefit of one group (a majority) and detriment of the other (a minority)—is subjective, but alas. The other thing which concerns designation of a default script are fallback choices: <code>isv</code> should ''probably'' have a fallback sequence to one of the scripts, which ''could'' solve the issue of the system not recognizing <code>[https://codelookup.toolforge.org/isv isv]</code> while recognizing <code>[https://codelookup.toolforge.org/isv-Latn isv-Latn]</code> and <code>[https://codelookup.toolforge.org/isv-Cyrl isv-Cyrl]</code>. In other words, we ought to support <code>isv</code>, but it makes no sense to translate it separately from <code>isv-Latn</code> and <code>isv-Cyrl</code>, unless we intend to have an unwieldy and hideous solution to not favoring one or the other – by including them both in every localized interface, namespace, or message element. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|talk]] · [[Koristnik:Vipz/isv|isv]]) 10:07, 10 January 2026 (UTC)
::Well, I think we shouldn't be over-zealous, but on the other hand, it's been almost twenty years now since I got involved with this language, and I can assure you that the alphabet issue has been a thing almost since day one. Every possible option between Latin-only and Cyrillic-only has its ardent supporters, and even though the Latin alphabet is used more often for Interslavic than Cyrillic, it remains a fact that about 3/4 of all Slavic people use Cyrillic. So treating one of them as merely a transliterated version of the other is out of the question. But it is also true that the average Pole, Czech or Slovene cannot read Cyrillic, whereas most Russians, Ukrainians and Bulgarians know the Latin alphabet at least to some degree, which gives the Latin alphabet a slight advantage nonetheless. It's not entirely clear to me what you mean by "fallback option", but if it means that <code>isv</code> is interpreted as "<code>isv-Latn</code> unless specified otherwise", I'd be perfectly fine with that.<br />Of course, there will always be imperfections. For a person who only knows the Latin alphabet it will be difficult to correct a typo in the Cyrillic text, or even to expand it with Latin text. For now, I think we should stick to the principle that a page written in Cyrillic stays in Cyrillic, and ''tant pis'' if you can't handle Cyrillic. But honestly, I don't think that's much of a problem at the moment. Most Interslavic users can understand both alphabets, and I'm sure the problem of multi-script editing will solve itself at some point.<br />For the record, transliteration between Latin and Cyrillic is pretty straightforward. The only inconsistency is the '''њ/нј''' issue found also in Serbian, but that's a minor thing that can easily be solved. That still leaves us with a few issues addressed [[:meta:Requests for new languages/Wikipedia Interslavic#Writing system related issues|here]] by @[[Koristnik:TutČas|TutČas]]. More specifically, s/he mentions the possibility of using not only the ex-Yugoslavia method for displaying Cyrillic, but also the Russian method (''лю'' instead of ''љу''). If I understand correctly that the source code looks like [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/Editing_challenges_on_multi-script_wikis_%28with_speaker_notes%29.pdf#page=29 this], such a thing could easily be implemented. The question is: do we want that? And another thing is that some users persistently use the etymological orthography (''mųž'', ''krålj'', etc.). If the converter can be programmed in such way that <code>'ų' => 'у'</code> and <code>'у' => 'u'</code>, then that would be a nice thing to have as well. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:40, 10 January 2026 (UTC)
:I want to mention it's not the case that the user needs to change every page manually with MediaWiki LanguageConverter. The switcher at the top of the page is indeed temporary, but there is a setting in preferences that allows logged-in user to choose the variant they want. This is a separate option from the language of the interface. It seems to be more problematic for readers that aren't logged in. For them, it defaults to browser's settings (which obviously doesn't help most of the time), but Chinese Wikipedia displays a prompt allowing to choose the preferred variant on the first load, and then respects that choice (apparently with some javascript magic). I haven't checked thoroughly, but making it work seamlessly seems doable. Though, since each variant has a separate URL, I don't really understand why all links go to the default mixed variant instead of the one currently displayed. But anyway, I think the ability to do full-text search and making articles legible without Javascript is a big win. <span style="text-transform:lowercase;font-synthesis:none;display:inline-block">--[[User:MwGamera|Mw<span style="font-variant:petite-caps">G</span>amera]]</span> ([[User talk:MwGamera|besěda]]) 04:54, 14 July 2026 (CEST)
== Транслитерација со Јапонского ==
Поздрав! Какобы толико в източнословјанскых йезыках хирагану し / катакану シ транслитерујут како си/si. В вечинству језыков (вкључајучи словјански) пишут ши/shi/ši. @[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]], може измєнити то [[Kacusika Hokusaj|сде]] на "Kacušika Hokusaj" або на "Kacušika Hokusai"? Како мыслите? --[[Koristnik:Мурад 97|Мурад 97]] ([[Besěda s koristnikom:Мурад 97|talk]]) 20:09, 10 January 2026 (UTC)
:Pozdrav, Murade, nazva ''Kacusika Hokusaj'' byla uže raněje v spisu potrěbnyh člankov, zato ja jesm to ostavil. Možno jest izdělati re-direkt na na ''Katsušika Hokusaj'' i to bude izobražati se na stranice. Tutčas, obratno, ja jesm prědělal vse japonske slova v članku na "''si''", "''dzju''", "''dzjo''" vměsto "''ši''", "''džu''", "''džo''" (Hepburnovo romaji ''shi'', ''ju'', ''jo''), i t.d. da by vsečto bylo v jednom standardu, ili možem to vratiti i ostaviti, kako bylo, s koristanjem jedino romaji transkripcije bez jej prěvoda do kirilicy. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 08:55, 12 January 2026 (UTC)
Po mojemu mněnju to ne jest dobry pomysl. Nakoliko ja znaju, toj spisok potrěbnyh člankov sdělal Lev, a on vse bazoval na russkoj transkripciji. Problem jest v tom, že ta transkripcija jest osnovana na principu, že v russkom suglasky prěd '''и''' i '''е''' sut avtomatično palatalizovane. Izgovor '''シ''' i '''チ''' zaisto zvuči bolje kako poljske {{-|'''ś'''}} i {{-|'''ć'''}} neželi kako russke '''ш''' i '''ч''', ale v medžuslovjanskom to ne rabotaje tako. Sdělal jesm tabelku s někojimi problematičnymi znakami i uvidite, že daže ukrajinsky i srbsky koristajut '''ш''' i '''ч'''. Pozrite tu (poslědnji stolp jest moje prědloženje za medžuslovjansky):
{| class="wikitable ext-gadget-alphabet-disable" style="text-align:center;"
! jap. !! ang. !! čes. !! rus. !! ukr. !! srb. !! isv
|-
| サ || sa || sa || са || са || са || sa / са
|-
| シ || shi || ši || си || ші || ши || ši / ши
|-
| シャ || sha || ša || ся || шя || ша || ša / ша
|-
| タ || ta || ta || та || та || та || ta / та
|-
| チ || chi || či || ти || чі || чи/ћи || či / чи
|-
| ツ || tsu || cu || цу || цу || цу || cu / цу
|-
| チャ || cha || ča || тя || чя || ча/ћа || ča / ча
|-
| ニャ || nya || nja || ня || ня || ња || nja / ња
|-
| ワ || wa || wa || ва || ва || ва/уа || wa / ва
|-
| ザ || za || za || дза || дза || за || za / за
|-
| ジ || ji || dži || дзи || джі || ђи || dži / джи
|-
| ジャ || ja || dža || дзя || джя || ђа || dža / джа
|-
| ダ || da || da || да || да || да || da / да
|-
| ヂ || ji || (dži) || (дзи) || (джі) || ђи || dži / джи
|-
| ヅ || zu || (zu) || (дзу) || (дзу) || зу || zu / зу
|-
| ヂャ || ja || (dža) || (дзя) || (джя) || (ђа) || dža / джа
|-
! colspan="7" | razširjena katakana
|-
| ス || su || su || су || су || су || su / су
|-
| スィ || si || (si) || сы || (сі) || (си) || si / си
|-
| テ || te || te || тэ || те || те || te / те
|-
| ティ || ti || (ti) || ти (ты) || ті || ти || ti / ти
|}
{{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:02, 12 January 2026 (UTC)
: Одлично табло! Але по мојему мнєнју ако измєнити za / за на dza / дза (и zu / зу на dzu / дзу) тогды је было бы фонетично идеално (не по Поливанову и не по Хепберну оногдашње). --[[Koristnik:Мурад 97|Мурад 97]] ([[Besěda s koristnikom:Мурад 97|talk]]) 18:02, 12 January 2026 (UTC)
::Da, jesm tako(d)že suglasny [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 18:05, 12 January 2026 (UTC)
== Remaining issues ==
Dear all, since it probably won't be long now before our Interslavic Wikipedia will finally be approved, there are still a few issues to be resolved. {{Ping|Ilja isv|LiMr|Danvintius Bookix|GlěbDyndar|Мурад 97|Panslavist|Tutčas}}, {{Ping|Medžuslovjanin|Ferpaks|Marcoorio|Aula Orion|Panslav|Orbitminis|Wojsław Brożyna}}, {{Ping|Adiee5|Plameniled|Miłosz Czaniecki|Владимєр Брєзин, сын Александров|Qiorly|Polda18}}, {{Ping|SzymonV|Vipz|Asank neo|FitikWasTaken|Machine of goodness|Snovid}} Your attention please!
=== Transliteration ===
First of all, there's the issue of transliteration, see above under [[Incubator:Krčma#Prědustavjeno pismo]]. The system used by the Serbian Wikipedia has the advantage that we can have the same article both in Latin and Cyrillic without having to resort to back-transliterations. In other words, we won't be forced to write "Džorž Buš" instead of "George Bush" in the Latin alphabet to avoid Cyrillic transliterations like "Георге Бусх".
At present, transliteration is taken care of with JavaScript in [https://incubator.wikimedia.org/wiki/MediaWiki:Common.js MediaWiki:Common.js]. When we move to the system used by the Serbian Wikipedia (which IMO is the only sensible solution, see above), the same transliteration rules should be transferred to whatever system they use there, preferably with a few additions:
'''bidirectional:'''
{| class="wikitable ext-gadget-alphabet-disable"
| a || b || c || č || d || e || ě || f || g || h || i || j || k || l || lj{{FN|*)}} || m || n || nj{{FN|*)}} || o || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž || ä || ö || ü
|-
| а || б || ц || ч || д || е || є || ф || г || х || и || ј || к || л || љ || м || н || њ || о || п || р || с || ш || т || у || в || ы || з || ж || ӓ || ӧ || ӱ
|}
'''unidirectional Lat → Cyr:'''
{| class="wikitable ext-gadget-alphabet-disable"
! from
| á || å || a || ć || ď || đ || ė || è || é || ę || í || ľ || ĺ || ł || ń || ň || ȯ || ò || ó || qu || ŕ || ř || ś || ť || ú ||ų || ů || w || x || ý || ź || ż
|-
! to
| а || а || а || ч || д || дж || е || е || е || e || и || л || л || л || н || н || о || о || о || kv || р || р || с || т || у || у || у || в || кс || ы || з || ж
|}
'''unidirectional Cyr → Lat:'''
{| class="wikitable ext-gadget-alphabet-disable"
! from
| ґ || ѓ || ђ || ѣ || ё || ѕ || і || ї || й || ќ || ћ || ў || џ || щ || ъ || ь || э || ю || я
|-
! to
| g || dž || dž || ě || jo || dz || i || ji || j || č || č || v || dž || šč || — || — || e || ju || ja
|}
{{FNBox|Note:
{{FNZ|*)|I don't know if there is a way to distinguish between Љ (LJ) and Љ (Lj), but since fully capitalized text is rare, I guess Љ → Lj and Њ → Nj will do.}}
}}
=== Alphabetical order ===
Another thing is the alphabetical ordering of articles in, for example, categories. The current situation is that Cyrillic letters absent in Russian – like Є, Њ and Ј – come before А. It is necessary that the right alphabetical order is followed, which preferably should also include letters not used in Interslavic but used in other Slavic languages, as they may appear in categories as well (the bold ones are Interslavic, the normal ones ain't):
'''Latin:'''<br />
<big>'''a''' á ä ą å '''b c''' ć '''č d''' ď '''e''' é è ė ę '''ě f g h i''' í '''j k l''' ł ľ ĺ '''lj m n''' ń ň '''nj o''' ò ó ȯ '''p''' q '''r''' ŕ ř '''s''' ś '''š t''' ť '''u''' ú ů ų '''v''' w x '''y''' ý '''z''' ź '''ž''' ż</big>
'''Cyrillic:'''<br />
<big>'''а б в г''' ґ '''д''' ђ ѓ '''е''' ё '''є''' ѣ '''ж з''' ѕ '''и''' і ї '''ј''' й '''к л љ м н њ о п р с т''' ћ ќ '''у''' ў '''ф х ц ч''' џ '''ш''' щ '''ы''' э ю я</big>
=== Dates ===
* The standard format for dates is: <code>dd.mm.yyyy</code>
* In dates, month names should always be in the genitive case. Although these genitives are defined on translatewiki.net, that doesn't seem to work in the Recent changes, Watchlist etc.
=== Numbers ===
When a number is followed by a noun, the corresponding case differs:
* 1: nominative singular (1 dom)
* 2–4: nominative plural (2 domy)
* 0 and 5–19: genitive plural (5 domov)
* all higher numbers ending with 1: nominative singular (101 dom)
* all higher numbers ending with 2–4: nominative plural (102 domy)
* all higher numbers ending with 0 or 5–9: genitive plural (100 domov, 105 domov)
=== Namespaces ===
{| class="wikitable ext-gadget-alphabet-disable"
! colspan="2" | Namespace || colspan="2" | Talk
|-
! English || Interslavic || English || Interslavic
|-
| (main) || (glavny) || Talk || Besěda
|-
| User || Koristnik || User talk || Besěda koristnika
|-
| Wikipedia || Vikipedija || Wikipedia talk || Besěda vikipedije
|-
| File || Fajl || File talk || Besěda fajla
|-
| MediaWiki || MediaWiki || MediaWiki || Besěda MediaWiki
|-
| Template || Šablon || Template talk || Besěda šablona
|-
| Help || Pomoč || Help talk || Besěda pomoči
|-
| Category || Kategorija || Category talk || Besěda kategorije
|-
| Portal || Portal || Portal talk || Besěda portala
|-
| Module || Modul || Module talk || Besěda modula
|-
| Gadget || Gadžet || Gadget talk || Besěda gadžeta
|}
I hope I haven't forgotten anything!
=== The code ISV ===
* In interwiki links, the language should appear as: <code>Medžuslovjansky / меджусловјанскы</code>
* The English name of the language is "Interslavic".
* There still appear to be issues with the language code <code>isv</code>. In Babel boxes, for example, <code>isv-Latn</code> and <code>isv-Cyrl</code> work, but <code>isv</code> does not.
* I guess using <code>isv</code> shoud have a fallback sequence to <code>isv-Latn</code>, as [[Koristnik:Vipz|Vipz]] suggested.
=== Transliteration once more ===
''Theoretically'' it will be possible to add unidirectional solutions to additional writing systems, like Russian Cyrillic or Glagolitic. Personally, I am not in favour of such a solution though.
That's pretty much all I can think of. Comments? Suggestions? Opinions? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:51, 11 February 2026 (UTC)
:Finally! That is some great news.
:All the points touched here make sense to me.
:I am also against additional transliteration to either Russian Cyrillic or Glagolitic. It would add more confusion IMO. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 19:07, 11 February 2026 (UTC)
:jesm popravil tabelu Namespaces [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 19:09, 11 February 2026 (UTC)
::O, hvala za popravku, to je byla moja glupost! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 20:39, 11 February 2026 (UTC)
:Hi Jan,
:Many thanks for this communication.
:My idea of selective automatic both-way transliteration is as follows.<br />Now we have a template to block transliteration for a piece of text
:<pre>{{-|text not to be transliterated}}</pre>
:all it does only adding HTML tag
:<pre><span class="ext-gadget-alphabet-disable">text not to be transliterated</span></pre>
:that is analized by transliteration gadget that ignores the text between tag borders. This tag can be also used "manually" when use of template is not possible due to wikitext syntax (e.g. text of hyperlink etc.), so we have more or less two tools to control transliteration now.
:I would propose to add one more template for selective transliteration, for example
:<pre>{{LatCyr|Jean-François|Жан-Франсуа|Žan Fransua|1}}</pre>
:where:<br/>
:''Jean-François'' - (obligatory parameter) text in original language in Latin script (name)<br/>
:''Жан-Франсуа'' - (obligatory parameter) text in cyrillic (phonetical transliteration)<br/>
:''Žan Fransua'' - (optional) phonetic latin<br/>
:''1'' - (optional) when this is present, the name appears first time on the article and it could be displayed with phonetic latin in parentheses (could be useful when uncommon languages for the reader are used).
:This template could work same way adding HTML class tags (these need to be created for original latin, cyrillic and phonetic latin). The translit script could be modified so it sees the tags and modifies text as per current isv graphic selection setting.
{| class="wikitable"
|+ |Examples
|-
! Parameters !! lat/cyr !! Renders as
|-
| <nowiki>Jean-François|Жан-Франсуа|Žan-Fransua|1</nowiki> || cyr || Жан-Франсуа (Jean-François)
|-
| <nowiki>Jean-François|Жан-Франсуа|Žan-Fransua</nowiki> || cyr || Жан-Франсуа
|-
| <nowiki>Jean-François|Жан-Франсуа|Žan-Fransua|1</nowiki> || lat || Jean-François (Žan-Fransua)
|-
|<nowiki>Jean-François|Жан-Франсуа</nowiki>
|lat
|Jean-François
|-
|<nowiki>Jean-François|Жан-Франсуа</nowiki>
|cyr
|Жан-Франсуа
|-
|<nowiki>Györ|Дьёр|Ďjor|1</nowiki>
|lat
|Györ (Ďjor)
|}
:Would this proposal be of interest?
:It would still require somepone to program the gadget and admin rights to place it on the wiki section. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 07:21, 12 February 2026 (UTC)
Yes, this certainly makes sense. The language converter can easily be embedded in the current <tt><nowiki>{{-|...}}</nowiki></tt> template. Normally the language converter would expect something like:<br /><tt><nowiki>-{ isv-Latn: Jean-François; isv-Cyrl:Жан-Франсуа }-</nowiki></tt>.<br />The remaining two fields can easily be handled in the template itself, I think. But on the other hand, the same functionality can also be achieved simply by using the same template twice:
<tt><nowiki>{{-|Jean-François|Жан-Франсуа}} {{-|(izgovor: Žan-Fransua)|(fr. Jean-François)}}</nowiki></tt>
If that's the case, then parameters 3 and 4 wouldn't even be necessary.
One thing I'm not entirely sure about myself, is what happens when you open a page ''before'' picking an orthography. At that moment the system doesn't know whether the page is in Latin or in Cyrillic orthography. I *think* this is done by adding a third parameter:
<tt><nowiki>-{ isv-Latn: Jean-François; isv-Cyrl: Жан-Франсуа; isv: Jean-François }-</nowiki></tt>
Anyway, the advantage of all this is that we won't immediately have to change all pages where it is used. In many cases the template is used for expressions that shouldn't be transliterated at all, like "{{-|Microsoft}}". Those cases won't be affected by the change at all. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:01, 12 February 2026 (UTC)
:Thank you, Jan, yes, this could be the way to go. Still need some time to understand better the way the gadget works but would like to start trying soonest. Cheers, [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 18:53, 12 February 2026 (UTC)
=== Script ===
{{-|''(added a header for clarity)''}}
:So, today is a great day as I tried first time the vibe-codng with Google AI mode to modify transliteration script.
:My proposal is to use 3 classes that will be added by template (or manually) to mark 3 options of text.
:<pre> <span class="alphabet-isv-Latn">Jean-François</span></pre>
:<pre> <span class="alphabet-isv-Cyrl">Жан-Франсуа</span></pre>
:<pre><span class="alphabet-isv">Žan-Fransua</span></pre>
:Depending on user alphabet setting, only one of the three will be displayed.<br/>
:Herewith the code that needs to be added to the script, in the very beginning, after description remark (starting line 9).
:<syntaxhighlight lang="javascript" line="1" start="9">
/** This part is added by [[Koristnik:Ilja_isv]], vibe-coded with Google AI
/** Sorry code is removed since it did not work in the end
</syntaxhighlight>
:@[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]], may I ask you to add this code to Common.js so we could test? It takes admin rights to modify the javascript. I can send the complete modified script file if this is easier, I have a backup of original Common.js for the case of failure and the tags for testing entered in the sandbox. Thanking you in advance for help, hope it will work. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 09:56, 24 February 2026 (UTC)
::Unfortunately, being a test admin I do not have the rights to edit Common.js (I actually tried a while back, to no avail). Perhaps [[Koristnik:Iohanen]] can be of help here? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 10:56, 24 February 2026 (UTC)
:::Thank you Jan, will contact. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 11:19, 24 February 2026 (UTC)
:::Jan, one more idea: we can also test changes at old Miraheze space, the gadget script is identical. Do you have admin rights there or do you know the admin? I do not even have a login. The script file there is called Gadget-alphabet.js:
:::https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Gadget-alphabet.js
:::Just someone will also need to make a test page with tags to see how it works.
:::Many thanks. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 11:50, 24 February 2026 (UTC)
::::Yes, I can modify the alphabet gadget on Miraheze. What exactly do you want me to do? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:21, 24 February 2026 (UTC)
:::::Hvala Jane, myslím, zajutra večer budu odpovědati, prěd tym uže ne budu iměti čas. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 18:54, 24 February 2026 (UTC)
::::::I had a reply from Iohanen, hvala za kontakt, it is:
::::::https://incubator.wikimedia.org/wiki/User_talk:Iohanen?markasread=2792850&markasreadwiki=incubatorwiki#c-Iohanen-20260224173800-Ilja_isv-20260224114000
::::::Will follow up in 1-2 days [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 05:35, 25 February 2026 (UTC)
:::::No need to do anything, thanks to Iohanen, we have now a workable and tested script. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 12:38, 26 February 2026 (UTC)
:::I have modified the '''- '''template, it can have 2 parameters now. If there is only one parameter, this text will be excluded from transliteration. If there is a second parameter present, first parameter is considered Latin, second is considered Cyrilic. When we install updated gadget script, either one or the other will be displayed, depending on language setting. Default is Latin (if Lat./Cyr is a choice or no choice made yet).
{| class="wikitable"
|+ Kako koristati
|-
! Sintaksis !! Rezultat {{-|Latn}} !! Rezultat {{-|Cyrl}}
|-
| <pre>{{-|macOS Sierra}}</pre>|| <pre>macOS Sierra</pre> || <pre>macOS Sierra</pre>
|-
| <pre>{{-|Jean-François|Жан-Франсуа}}</pre> || <pre>Jean-François</pre> || <pre>Жан-Франсуа</pre>
|-
| <pre>{{-|Joe Biden (Džo Bajden)|Джо Байден}}</pre> || <pre>Joe Biden (Džo Bajden)</pre> || <pre>Джо Байден</pre>
|}
:::As we already have a perfectly working script (great thanks to [[Koristnik:Iohanen]]), I will ask administrators to install it and we have the problem solved. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 12:45, 26 February 2026 (UTC)
::::👍 [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 12:51, 26 February 2026 (UTC)
::::Hi All,
::::Good news: the script and new templates are implemented and work. I will publish a tutorial shortest possible. Congratulations to all participants 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 16:27, 28 February 2026 (UTC)
::::<s>Bad news: does not work in the mobile version, both Cyrillic and Latin are displayed, which was not like that during tests.</s> <s>Next point to address.</s> Done, all works now. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 16:29, 28 February 2026 (UTC)
=== Approval ===
{{-|''(moving this to a separate section to avoid cluttering)''}}
Where did you get the information that Wp/isv is about to be approved? On the discussion page, the Language Committee members are ignoring it again, but as soon as someone posted about another project, it immediately received a response. [[Special:Contributions/~2026-98653-7|~2026-98653-7]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-98653-7|talk]]) 21:08, 13 February 2026 (UTC)
:I've been discussing the issue of the script converter with a member of the Language Committee, that's way. I know they could have approved our project already a year ago, but there's not much point in mulling over that now. I suggest we simply keep working on this wiki, approval will come by itself. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 21:37, 13 February 2026 (UTC)
:: What kind of stories are you telling us? How many times has this happened? People are wasting their precious time on this instead of something more useful. --[[Special:Contributions/~2026-10102-52|~2026-10102-52]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-10102-52|talk]]) 13:57, 14 February 2026 (UTC)
:::LOL, login under your real name. Why are you even here?
:::If you're feeling that you are wasting your time here, you know where the door is, right? I strongly encourage you to go and do something more useful. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 14:03, 14 February 2026 (UTC)
::::Can't say I disagree. Negativity won't get us anywhere, that's for sure. Ultimately, we'll get there, and all the work we are doing here will soon end up in a real Interslavic wikipedia anyway, so it's definitely not a waste of time. And, if I may say so, complaining is a much bigger waste of time than actually contributing. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:45, 14 February 2026 (UTC)
::::: Look. It's a dead project; it only has four active users. Part of that is your fault, after all, you kept telling everyone the project was about to be approved (but it never happened). And I'll disappoint you a little: activity usually declines after a domain is created. I'd advise everyone to be more accepting of criticism. --[[Special:Contributions/~2026-10115-37|~2026-10115-37]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-10115-37|talk]]) 17:58, 14 February 2026 (UTC)
::::::Listen, brave man. If you want anyone to take your “criticism” even remotely seriously, you need to log in so we can see what your stake is and what you’ve actually contributed. Until then, you’ll simply come across as a troll or a saboteur.
::::::When we need your advice, we’ll ask for it. For now, you can tone it down and keep your advice to yourself. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 19:52, 14 February 2026 (UTC)
::::::: Wikimedia has a [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Universal%20Code%20of%20Conduct universal code of conduct]. I recommend you read it. I've been following this project for several years, sometimes making anonymous edits. And I have the right not to register as long as Wikimedia Foundation projects allow this option. Your requests are rejected. --[[Special:Contributions/~2026-10259-25|~2026-10259-25]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-10259-25|talk]]) 20:07, 15 February 2026 (UTC)
::::::::Too many recommendations for anonymous "editor", buddy. You're dismissed and free to go. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 21:36, 15 February 2026 (UTC)
::::::::All emotions aside, I don’t really understand your frustration about the situation or your negativity toward Jan. I’m pretty sure Jan was simply passing on to the community what he himself had been told.
::::::::I don’t think anyone involved in this project expects it to suddenly become hugely popular. For me, it’s about steady work and gradually onboarding new learners of Interslavic.
::::::::Personally, everything I write here — and everything I do in life — I do primarily for myself. I don’t expect large audiences or dramatic results. If you feel like you’ve wasted your time because you were expecting something bigger, maybe the issue isn’t the project itself but the expectations attached to it.
::::::::If exposure and visibility are what you’re looking for, there are platforms built exactly for that. Like TikTok for example. But this project has always been about consistent effort and long-term development, not instant recognition. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 22:31, 15 February 2026 (UTC)
::::::::And if you truly have such deep knowledge of the future and already know how everything is going to turn out, maybe you should try day trading. With that kind of foresight, you’d probably make millions — and then all the time you think you “wasted” on our small project would fade away like a bad dream. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 22:34, 15 February 2026 (UTC)
:::::::::That's right. Perhaps I've been premature with my assumptions, but they were not entirely without reason. First of all, we already met all the necessary requirements by October 2024 (five editors contributing regularly during a period of a few months + translated interface), and secondly, in January 2025 a member of the Language Committee confirmed that the project was ready for approval. Honestly, I have no idea why that still hasn't happened, and believe me, nobody feels more frustrated about this sluggishness than me. At first, I thought it was because of the label "constructed language", but given the fact that a wikipedia in Toki Pona was approved – even though it it's not even an auxiliary language and even though it wasn't even in the Incubator – that's can't really be the reason. And yes, of course I am disappointed that some active contributors haven't shown up for a long time. Neither do I understand why [[Koristnik:Wojsław Brożyna|Wojsław Brożyna]] requested Interslavic Wikipedia on Meta and started this wiki on the Incubator, since he never contributed anything of substance afterwards. Still, no matter what, the best we can do is simply carry on. Showing that we *can* do it is precisely what the Incubator is meant for. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:01, 16 February 2026 (UTC)
:::::::::And anonymous, you call this a dead project, but at the same time you noted yourself that other projects with less users and less content are being approved, so apparently it's not *that* dead after all. You say that we should be more accepting of criticism, but the point of criticism is to improve something, not to frustrate it. If you have ideas about how to improve this project, we are all ears, and if you care about this project, you are more than welcome to contribute. But if you don't, then I don't quite understand why you bother making these comments at all. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:03, 16 February 2026 (UTC)
:::::::::: I don't remember saying this, but I would have said the same thing. You need to clearly define your goal and determine whether it's achievable. If not, then move on to other goals. Here, it's like knocking on a closed gate. Sometimes they say something or wink, but the gate remains closed. I have ideas, but first you need to stop knocking on closed gates. It's really sad. --[[Special:Contributions/~2026-10286-28|~2026-10286-28]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-10286-28|talk]]) 11:38, 16 February 2026 (UTC)
:::::::::::I don't think it's like knocking on a closed gate. Look what happened with our ISO code. Our first two requests were rejected for stupid reasons and the third request took almost five years to be validated: first because they simply forgot about it, and then because it was stalled because they were reformulating their policies. It seems like they didn't quite know what do to with Interslavic, for example, whether they should qualify it as natural or a constructed language. So yes, I am kind of having a ''déjà-vu'' here. And again, I don't why it is taking them so long. The language itself shouldn't be the problem anymore, since its eligibility was established already in October 2024. My best guess is simply that the majority of the LangCom members are barely active, and that the remaining members are hesitant because of the extra work that needs to be done with regard to script conversion and the like. But ultimately ''upornost se izplati''. And anyway, it's not like we have an alternative here. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:37, 16 February 2026 (UTC)
:::::::::::: There are alternatives. In fact, with the development of AI, Wikipedia's role is gradually diminishing. Just look at the statistics: activity is declining in many editions (for example, in Russian, but the situation is no better in other Slavic editions). The situation is only good in languages with a large number of native speakers (English, Spanish, French). This project will ultimately be edited by a relatively small group of enthusiasts. If the project is for enthusiasts, work can be done anywhere (on other wiki projects, etc.) whithout frustration. --[[Special:Contributions/~2026-10427-04|~2026-10427-04]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-10427-04|talk]]) 14:26, 16 February 2026 (UTC)
:::::::::::::The relationship between Wikipedia and AI is a problem in itself, but there's not much point in speculation about the future. Besides, following your logic, we might as well close all Wikipedias except the English one. You are right about one thing: if the Interslavic Wikipedia were purely intended for enthusiasts of Interslavic, Miraheze or whatever other wikifarm might do. But that's not the point. This wiki should serve as an additional source of information for Slavic speakers. The reason we need a separate Wikipedia project is that people can find it, for example via interwiki links. As long as it is stored here or in some wikifarm, nobody will be able to find it. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:05, 16 February 2026 (UTC)
:::::::::::::: This isn't quite the correct continuation of my logic: sections don't need to be closed, but activity will gradually decline. They will remain as encyclopedias, but will be preserved (AI will take information from there for itself). As for whether people will be able to find this project through interwiki, that's doubtful; interwiki is badly presented in the current Wikipedia skin. It's easy to search there if you know exactly which language you need. But it's possible that some people will still find this project through interwiki. As a source of information, people prefer to read in their native language. What you said could have been expected 10-20 years ago. If they can't find information in their language, they'll translate it from the language in which it exists (most likely, English). The quality of translation in online translators is much better now. --[[Special:Contributions/~2026-10427-04|~2026-10427-04]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-10427-04|talk]]) 09:09, 17 February 2026 (UTC)
::Good news. A thread "Proposed approval of Interslavic Wikipedia" has appeared on the Langcom Mailing List. I hope we get a positive response soon. [[Special:Contributions/~2026-17126-63|~2026-17126-63]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-17126-63|talk]]) 20:12, 18 March 2026 (UTC)
:::I'm really starting to get the impression that langcom is deliberately ignoring wp/isv. Jon Harald Søby created a thread "Proposed approval of Interslavic Wikipedia," but it received no response, either positive or negative. However, another thread appeared there and received an almost immediate response. [[Special:Contributions/~2026-18779-70|~2026-18779-70]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-18779-70|talk]]) 11:19, 26 March 2026 (UTC)
:::: That's true. But in reality, there are plenty of such threads. Someone wants approval, no one responds, or no one responds positively, and approval is delayed. Don't count on approval soon; it will be several years away. I especially don't recommend relying on the nearly dead Langcom.--[[Special:Contributions/~2026-18633-18|~2026-18633-18]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-18633-18|talk]]) 11:30, 26 March 2026 (UTC)
:::::Years? Is it really that bad? What's the point of writing anything here if there will never be approval? [[Special:Contributions/~2026-18861-96|~2026-18861-96]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-18861-96|talk]]) 13:56, 26 March 2026 (UTC)
:::::: Honestly, I don't know why they're doing this. It's been clear many times that Langcom doesn't want to approve this project and will delay approval as long as possible. Sooner or later, this leads to burnout (maybe Langcom is counting on it). Note that Langcom hasn't offered any apologies or justifications, as if this is a normal situation. --[[Special:Contributions/~2026-18833-94|~2026-18833-94]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-18833-94|talk]]) 15:57, 26 March 2026 (UTC)
:::::::Ura! Sračky 😂 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 21:35, 26 March 2026 (UTC)
:::::::Very good news! Other members of the language committee have responded, and it's safe to say that Interslavic Wikipedia is practically approved. All that's left is to leave a notification about the proposal being approved, and now all that's left is to create isv.wikipedia.org. Finally, it's isv's turn. Thank you for continuing to create articles and staying active. [[Special:Contributions/~2026-31741-38|~2026-31741-38]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-31741-38|talk]]) 03:13, 29 May 2026 (UTC)
== Wiktionary ==
''(moving this to a separate item to avoid cluttering)''
When we receive approval, will it automatically give us the option to create a Wiktionary for Interslavic, or do we need to apply for that separately? I already have some ideas and plans for it. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 15:45, 12 February 2026 (UTC)
:Setting up a separate Wiktionary would require a separate application process on [[m:Requests for new languages|Meta]]. Approval will probably come easier if Interslavic already has its own Wikipedia, though. Theoretically, you could also start creating a Wiktionary in the Incubator, here: [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/isv Wt/isv]. Yet I am wondering: what would be the point of a Wiktionary for Interslavic? We already have our multilingual dictionary at https://interslavic-dictionary.com/, and there's the same dictionary at http://steen.free.fr/interslavic/dynamic_dictionary.html. Keeping those two in line with each other is already quite a lot of work. Wouldn't it be better to keep all our eggs in one basket, instead of having even more dictionaries around? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 12 February 2026 (UTC)
::Well, in reality, I'm just experimenting.
::In theory, there is an automated or at least semi-automated way to add articles to Wiktionary straight from the dictionary database, so the labor part should not be that difficult.
::What I did is I've created a fork of the dictionary that is using the same database and did slight improvements to it's UI, so now you can compare multiple words at the same screen and you can also look up the Wiktionary article straight from the interface, just by pressing the hyperlink. Creating Interslavic Wiktionary obviously would allow me to add the links to Interslavic Wiktionary.
::Wiktionary by definition is something that anyone can edit, so:
::# People would add new words more easily (Yes, there is a problem with verifying if those words are good or not, but in general it would give more power to the community vs. now, when suggesting something to Interslavic dictionary seems more like a bureaucratic process rather than a community contribution).
::# People could modify articles about the words in Interslavic and add contexts, translations to their natural languages, usage examples, etc. (Think of https://context.reverso.net/)
::[[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 18:04, 12 February 2026 (UTC)
:::I've also revived the Slovnik Bot in Telegram and modified it a little bit, so it's also showing links to Wiktionary articles in corresponding languages.
:::In theory, if people will add the use cases in Interslavic, this bot would be able to spit it out to users in Telegram. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 18:07, 12 February 2026 (UTC)
:::The slovnik fork is available here
:::https://interslavic.forum/slovnik/
:::I'm still working on it, but it's pretty much done for now.
:::It allows you to compare up to 4 words on the same screen and look up the Wiktionary articles for corresponding language.
:::This is just something I'm constantly using in writing texts. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 18:10, 12 February 2026 (UTC)
::In general, I'm just trying to integrate the existing infrastructure of Interslavic with what Wikipedia offers. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 18:07, 12 February 2026 (UTC)
Well, I can certainly see the potential advantages of a Wiktionary. It could, for example, help in translating the dictionary into other languages. The thing is only that the official Interslavic dictionary is being worked on by a whole team of people. Errors are being corrected, new words are being added, and sometimes existing words are being replaced or simply kicked out. The problem with forked dictionaries is that sooner or later they will be obsolete. Besides, we can't have people adding stuff that hasn't been properly researched. That's why I am a bit hesitant here. But if you really want to try it, I cannot stop you, of course. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 21:50, 13 February 2026 (UTC)
:This is a UI fork, mostly visual difference and additional features. It's connected to the same google document just as official dictionary. The only difference for now is that I've fixed individual declensions for some words (jejin, obědvě) (also I've committed the changes to official dictionary, it's just a matter for someone to approve the changes).
:I'm not trying to create my own dictionary, but I'd like the work to go faster and I'd like to have a more participatory mechanism for the community.
:Wiktionary would be a part of this mechanism. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 23:28, 13 February 2026 (UTC)
::Okay, we can of course give it a try. And like I said, I can surely see quite a few advantages of the idea. My only concern is, who is going to manage all this? Starting it in the Incubator is possible for sure, but if it's going to be a one-man show, it will probably stay there forever. Personally, I'd much rather we concentrate on Wikipedia now, which is already more than enough work. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:07, 14 February 2026 (UTC)
:::I'll try to see how far I can go with it. If I fail, I fail, no biggie. I promise I will keep writing here on Wiki :) [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 00:16, 14 February 2026 (UTC)
::::I also do see potential in empowering people. When we know that our voice matters and we can affect something, it is in itself a very inspiring thing. I may be too naive and idealistic tho. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 00:21, 14 February 2026 (UTC)
:::[[Wt/isv/Main Page]]
:::I've created the Main Page and in process of importing the words from the dictionary.
:::@[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]], I was thinking translating some of your materials from English to Interslavic on word formation, voting machine, etc to create Help page, can I have your permission?
:::@[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] @[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] @[[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] @[[Koristnik:Vipz|Vipz]] @[[Koristnik:Мурад 97|Мурад 97]] @[[Koristnik:Danvintius Bookix|Danvintius Bookix]] @[[Koristnik:LiMr|LiMr]] @[[Koristnik:TutČas|TutČas]] @[[Koristnik:Medžuslovjanin|Medžuslovjanin]] @[[Koristnik:Ferpaks|Ferpaks]] @[[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] @[[Koristnik:Aula Orion|Aula Orion]] @[[Koristnik:Panslav|Panslav]] @[[Koristnik:Orbitminis|Orbitminis]] @[[Koristnik:Wojsław Brożyna|Wojsław Brożyna]] @[[Koristnik:Adiee5|Adiee5]] @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] @[[Koristnik:Miłosz Czaniecki|Miłosz Czaniecki]] @[[Koristnik:Владимєр Брєзин, сын Александров|Владимєр Брєзин, сын Александров]] @[[Koristnik:Qiorly|Qiorly]] @[[Koristnik:Polda18|Polda18]] @[[Koristnik:SzymonV|SzymonV]] @[[Koristnik:Asank neo|Asank neo]] @[[Koristnik:FitikWasTaken|FitikWasTaken]] @[[Koristnik:Machine of goodness|Machine of goodness]] @[[Koristnik:Snovid|Snovid]]
:::If anyone has any suggestions, I'd love to hear it.
:::So far my plan is the followinɡː
:::[[Wt/isv/Vikislovnik:Propozicija měseca#Dorabotati Vikislovnik]] [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 01:48, 12 March 2026 (UTC)
::::Hi GlěbDyndar, I can see the Wiktionary already on the incubator, and found a nice side-effect for Wikipedia incubator: when editing in Visual mode, selecting a noun in Nominative or a verb in infinitive, and pressing Ctrl-K (to insert hyperlink) it also shows possible links to the Wiktonary, so this option could be used for spell checking 😎 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 13:40, 19 March 2026 (UTC)
:::::That would be awesome! Having something to check spelling against is beneficial for the wiki. Yes, there is an official Interslavic Dictionary available, but it's not really built into Wikipedia, it would be really interesting to see it imported into the Wiktionary in its full extent and interconnected with the Wikipedia for spellcheck. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|talk]] • [[Special:Contributions/Polda18|contribs]]) 14:19, 13 May 2026 (UTC)
:::::::: First of all, it's not that it takes up a lot of memory. Wiki projects use templates. A volunteer user who might want to edit Wiktionary doesn't need to know HTML and CSS. Learn to create templates first. The original wiki code, consisting almost entirely of HTML and CSS, is what we had in the past. --[[Special:Contributions/~2026-29111-53|~2026-29111-53]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-29111-53|talk]]) 16:03, 14 May 2026 (UTC)
:::::::::Да говно эти шаблоны, в эпоху ИИ от них толку мало, ебешься три года ради того, что ИИ напишет за секунду. А потом если нужно какую строчку добавить или убавить в карточке, снова нужно лезть в этот шаблон и выяснять что там к чему. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 22:03, 14 May 2026 (UTC)
:::::::::все новое - это хорошо забытое старое)
:::::::::Шаблоны были сделаны, чтоб облегчить жизнь тем, кто не может кодить. Сейчас кодить может каждый, соответственно шаблоны летят мимо. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 22:10, 14 May 2026 (UTC)
:::::::::: Whether it's good or bad, that's the way things are done in Wikimedia projects. So, don't blame anyone else. You can easily create your own beautiful wiki project without templates in the AI era. --[[Special:Contributions/~2026-29111-53|~2026-29111-53]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-29111-53|talk]]) 10:25, 15 May 2026 (UTC)
:::::::::::Да не переживай ты так, учитель) Разберусь, что мне делать. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 16:24, 15 May 2026 (UTC)
== Sravniti vs. sravnjati vs. sravnivati ==
slovnik ima 'sravnjati' kak imperfect, ale iz mojego pogleda, bylo by razumněje pisati "sravnivati", ibo priblizno vse jezyky imajut dodatny slog v tutom slovu v imperfektu
"sravnjati" za mene imaje smysl "uravnjati", "sdělati jednakovym", na angl. ''to level''
čto myslite? [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 18:20, 12 February 2026 (UTC)
:Nu znaješ, "sravnjati" prosto jest regularno stvorjena nesovršena forma sovršenogo glagola "sravniti". V dolgoj historiji medžuslovjanskogo jezyka vsegda jesmo usilovali, že jezyk jest kako možno regularny. Zato ''-ati > -yvati'', a ''-iti > -jati''. Očevidno, byli by takože druge možnosti, napr. ''-ati > -avati'' iili ''-iti > -ivati''. Ale my jesmo izbrali te formy, ktore sut najbolje razprostranjene po slovjanskyh jezykah. Poněkogda te druge formy na indivualnoj osnově daže mogut byti lěpše, ale ne hočemo vvesti v jezyk veče neregularnostij, neželi sut potrěbne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 13 February 2026 (UTC)
::Da, Jane, ja dobro razuměm i pametam vaše pojasnjenje o logikě impf.-pf. glagolov v MS, ale čto ako li poněkogda stvorjajemo falšivyh prijateljev v ugodu regulardnosti? (rus. сравнять, čes. srovnat, pol. zrównać)
::Dodatno, regularnost v MS v tutom osobnom slučaju (iz moejgo pogleda) ide protiv naturalističnosti, ibo vse naturalne jezyky prědavajut semantiku "to be comparing" inym slovom.
::Russky срав'''ни'''вать, сопоставлять
::Bělorussky параўноўваць, зраў'''ноў'''ваць, супастаўляць
::Ukrajinsky порів'''ню'''вати, зіставляти, зрівнювати
::Poljsky porów'''ny'''wać
::Češsky srov'''ná'''vat, porov'''ná'''vat
::Slovačsky porov'''ná'''vať, zrov'''ná'''vať
::Hrvatsky srav'''nji'''vati, upoređivati
::Srbsky срав'''њи'''вати, упоређавати
::Makedonsky сравнува, споредува
::Bulgarsky срав'''ня'''вам
::"Sravnjati s zemjeju" — "Compare with Earth?" or "Level it to the ground"? [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 23:43, 13 February 2026 (UTC)
:::Aha, razuměju. Da da, takom slučaju može lěpje bude ''sravnyvati'' (nesov.) i ''sravnati'' (sov.), a takože ''sravnanje'' zaměsto ''sravnjenje'' «comparison”, ne li? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:57, 13 February 2026 (UTC)
:::Moje prědloženje":
:::for the verb ''to compare: sravniti / sravnivati,'' ibo to odpovědaje logikě naturalnyh jezykov.
:::for the verb ''to even, to level'' we already have ''poravniti'' (curiously, it's not ''por'''o'''vniti'', which would follow the logic you're explaining)
:::[[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 00:13, 14 February 2026 (UTC)
::::''sravnjati'' možemo ostaviti, ale jedino v smyslu ''to even, to level'' [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 00:22, 14 February 2026 (UTC)
== Websajt s katalogom i statistikoju ==
<nowiki>https://medzuslovjansky.onl/</nowiki>
jesm stvoril maly websajt s vyše vizualnym kalalogom stranic i statistikoju
može byti koristany kak onlajn biblioteka
stvoril jego da by može byti takym obrazom uprostiti dostup obyčnyh ljudij do Viki i malost zainteresovati v napisanju člankov
prošu, pišite vaši propozicije i myslji
[[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 17:32, 23 February 2026 (UTC)
:myslju oddělno sdělati filtr za kategorij s prověrjenym pravopisom i dobry članok, da by možno bylo legko najdti teksty s dobrym MSom [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 18:11, 23 February 2026 (UTC)
::Da, to bylo by interesno. Myslju, že kategorija s prověrjenym pravopisom ne jest mnogo upotrěbima, ale može [[Incubator:Spisok najdolžejših stranic|tutoj spisok najdolžejših ćlankov]] jest? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:03, 23 February 2026 (UTC)
:::Už sdělal oddělny filtr, koj polazyvaje jedino članky so zvězdoju i s prověrjenym pravopisom. Myslju, to ne byla zla ideja i ja budu probovati dodavati toj šablon, kogda čitaju članky.
:::Vo vkladke statistika možno odfiltrovati članky po dolžině, ale može byti sdělati oddělnu jarku vkladku "Najdolžejše članky"? [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 22:19, 23 February 2026 (UTC)
::::Da, myslju, že to jest dobry pomysl. Mimohodom, može mogli byhmo uže dodati do dobryh člankov. Srěd mojih člankov, myslju, že napriklad [[Abhazsky alfabet]], [[Džok (pes)]] i [[Ҕ]] kvalifikujut se, ibo sut mnogo obširnějše, než jihne ekvivalenty na drugyh jezykah. Imajete li prědloženja? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:58, 23 February 2026 (UTC)
:::::A nas budut prověrjati na odpovědnost kriterijam dobryh člankov? Ibo imajemo množstvo člankov vyše 10kb, koje libo už sut dost dobre (ale može byti ne sut take dobre, kak jihne analogy v inyh jezykah, ili prinajmenje v něktoryh), ale sut kratše, než v inyh jezykah.
:::::I takože imajemo množstvo člankov menše než 10kb, ale koje takože sut mnogo dobre.
:::::Večinstvo (ili vse) članky o kiriličnyh bukvah sut dobre na moj pogled, ale ne imajut trěbujemogo razměra.
:::::@[[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] napisal několiko dobryh člankov, ale on prosil prověriti pravopis za njim i ja byh dodal v jegove članky malost obrazov ili medija materialov, že by jih nemnogo oživiti (imajut prěmnogo teksta bez ničego vizualnogo)
:::::@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] takože napisal dostatočno dobryh člankov [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 23:27, 23 February 2026 (UTC)
::::::Da da, jesm suglasny. Teoretično ne imajemo izrazne kriterije, toliko, že dobry članok trěbuje iměti někoju kritičnu masu. Granica 10K bajtov byla ustanovjena libovoljno, kogda na medžuviki iměli jesmo 20 člankov >10K, ale tutčas imajemo jih ok. 140. Dolgy ne avtomatično znači lěpši. Po mojemu mněnju, da by članok kvalifikoval se za uměščenje na glavnoj stranici:
::::::* jest bolje-menje kompletny o obgovarjaje vse aspekty (napr. članok o državě ne jest kompletny, ako nemaje ničego o ekonomikě, prirodě i t.d.).
::::::* imaje pravilny i prověrjeny pravopis
::::::* jest osnovany na prověrjenyh izvorah (znači, ne slěpo kopirovanyh iz drugyh viki)
::::::* ne jest toliko prěvod članka iz drugoj viki
::::::* kako možno, sodrživaje obrazky
::::::* kako možno, jest lěpši od ekvivalentah na drugyh slovjanskyh jezykah
::::::* prědmet ne jest prěmnogo niševy.
::::::Kromě togo, dobro by bylo, ako jest raznorodnost medžu člankami na glavnoj stranici. Tutčas imajemo ok. 20 dobryh člankov. Glupo bylo by, ako srěd njih byli 3 kirilične bukvy, ili 3 ukrajinski politiki. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:51, 24 February 2026 (UTC)
== Dodati linky na spoločnosti v Dicord i TG na glavnoj stranici v menju ==
Tutčas poglednul i uviděl, že bulgarska vikipedija ima linky do spoločnostij v discord i tg na glavnoj stranici v menju, v lěvoj jegovoj česti.
Može byti, my takože budemo dodati?
https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|talk]]) 12:29, 26 February 2026 (UTC)
:Ne znaju, imaje li smysl popularizovati toj Diskord, on ne imaje ničto občo s Viki projektom, i Jan tam ne jest. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 08:16, 6 March 2026 (UTC)
== Nove možnosti transliteracije - sdělano ==
Blagodare dobrym ljudam, pomagavšim izměniti skript, pojavili se nove možnosti transliteracije.<br/>Šablon '''-''' dostavaje novu funkciju: <br/>Tuty šablon upravjaje transliteracijeju, izključaje ju za fragment teksta (kogda koristaje se s jednym parametrom), ili pokazyvaje razny tekst za latinicu i kirilicu (variant s dvoma parametrami).<br/>
{| class="wikitable"
|+ Kako koristati
|-
! Sintaksis !! Rezultat {{-|Latn}} !! Rezultat {{-|Cyrl}}
|-
| <code><nowiki>{{-|macOS Sierra}}</nowiki></code>|| <code><nowiki>macOS Sierra</nowiki></code> || <code><nowiki>macOS Sierra</nowiki></code>
|-
| <code><nowiki>{{-|Jean-François|Жан-Франсуа}}</nowiki></code> || <code><nowiki>Jean-François</nowiki></code> || <code><nowiki>Жан-Франсуа</nowiki></code>
|-
| <code><nowiki>{{-|Joe Biden (Džo Bajden)|Джо Байден}}</nowiki></code> || <code><nowiki>Joe Biden (Džo Bajden)</nowiki></code> || <code><nowiki>Джо Байден</nowiki></code>
|-
|<code><nowiki>«Scena v sadu {{-|Roundhay|Раундхеј}}» (1888) {{-|[[Louis Le Prince|{{-|Louis Le Prince'a}}]]|[[Louis Le Prince|Луи ле Пранса ({{-|Louis Le Prince)}}]]}} — najrannějši izvestny film v historiji.</nowiki></code>
|<code><nowiki>«Scena v sadu Roundhay» (1888) Louis Le Prince'a — najrannějši izvestny film v historiji.</nowiki></code>
|<code><nowiki>«Сцена в саду Раундхеј» (1888) Луи ле Пранса (Louis Le Prince) — најраннєјши известны филм в хисторији.</nowiki></code>
|-
|<code><nowiki>V Providen{{-|ce’|с}}u</nowiki></code>
|<code><nowiki>V Providence’u</nowiki></code>
|<code><nowiki>В Провиденсу</nowiki></code>
|}
<br />
<s>Čto ješče ne rabotaje: v mobilnoj versiji bude vsegda pokazyvati i latiničny i kiriličny varianty. Na rěšenju rabotajemo.</s> Vsečto uže rabotaje! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 07:15, 1 March 2026 (UTC)
:Odlično! Nu izvini, ale vse vrěme ne razuměju, začto jest toj drugy šablon. Takože možno jest pisati: <nowiki>{{-|Jean-François (izgovor: Žan-Fransua)|Žan-Fransua (fr. Jean-François)}}</nowiki>, i rezultat bude taky sam, ne li? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:39, 1 March 2026 (UTC)
::Jego sdělal Iohanen za test, rěšil ostaviti 😊 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 12:43, 1 March 2026 (UTC)
::vot test obohdvoh šablonov na živom članku https://incubator.wikimedia.org/wiki/H._P._Lovecraft [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 12:48, 1 March 2026 (UTC)
::Mene lično dopoka nemnogo ustrašaje ta razlika medžu latiniceju i kiriliceju, ko ktoroj prihodímo. Napriklad, jesm musel v jednom slučaju sklonjati kirilicu i ne sklonjati latinicu 😢 Tako prijdemo ko dvom jezykam. Možlivo, bysmo mogli prěporučovati koristanje tutoj možnosti toliko v izključiteljnyh slučajah? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:04, 1 March 2026 (UTC)
:::A v kakom slučaju trěba bylo sklonjati kirilicu? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:13, 1 March 2026 (UTC)
::::Tut byl variant
::::v Red Hook / v Ред-Хуку, ale já jesm dopoka našel izhod:
::::v apartamentu v četvrti {-|Red Hook|Ред Хук} [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:18, 1 March 2026 (UTC)
::::ješče v Providence / в Провиденсу [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:24, 1 March 2026 (UTC)
:::::Ah, razuměju. Znaješ, medžuslovjansky ne imaje tvrde pravila odnosno sklanjanja neslovjanskyh imen i nazv. Ja byh sovětoval, da byhmo koristali apostrof: lat. {{-|Charles de Gaulle}}, kir. {{-|Шарљ де Гољ}} → rod. {{-|Charles’a de Gaulle’a}}, {{-|Шарља де Гоља}}. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:32, 1 March 2026 (UTC)
::::myslím, že rěšenjem jest vo Providensu / во Провиденсу, v Red-Huku / в Ред-Хуку. Ale, Lovecrafta/Лавкрафта, zato že ime [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:31, 1 March 2026 (UTC)
:::::Ah, razuměju. Znaješ, medžuslovjansky ne imaje tvrde pravila odnosno sklanjanja neslovjanskyh imen i nazv. Ja byh sovětoval, da byhmo koristali apostrof: lat. {{-|Charles de Gaulle}}, kir. {{-|Шарљ де Гољ}} → rod. {{-|Charles’a de Gaulle’a}}, {{-|Шарља де Гоља}}. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:35, 1 March 2026 (UTC)
::::::nu to jest podobno russkomu jezyku, kogda koristajut se kusky latinicy [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:37, 1 March 2026 (UTC)
:::::::Točno. A tamtyh slučajah: {{-|v Providence’u, v Red Hook’u}}. Koristajuči novy možnosti, možno daže: <code><nowiki>«V Providen{{-|ce’|с}}u»</nowiki></code>: «V Providen{{-|ce’|с}}u». {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:40, 1 March 2026 (UTC)
::::::::nu to uże diko jest: во Провиденс-цу? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:42, 1 March 2026 (UTC)
:::::::::Vo Providence'u/ во Провиденсу izgledaje kompromisno [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:44, 1 March 2026 (UTC)
::::::::interesno, trěba izučiti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:52, 1 March 2026 (UTC)
::::::Gaulle на выдумки хитра (russko prislovje) ☺️ [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 14:39, 1 March 2026 (UTC)
:Vsim pozdrav, ide obnovjenje skripta, transliteracija ne bude někaky čas rabotati. Prosim izviniti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 17:47, 5 March 2026 (UTC)
:Tak, vsečto jest izrěšeno, uže rabotaje i na mobilu. Mnogo děkuju adminam Vikipedije, ktore mnogo pomogli. Ura 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 19:42, 5 March 2026 (UTC)
::Vidžu! Fantastično! Hvala vsim, ktori pomogli! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:20, 6 March 2026 (UTC)
== Originalne <s>imena ljudij</s> i iztvorov umětnostij kako nazvy člankov ==
<s>Ja jesm natolkl se na toj problem, že ne věm, kako dějati lěpše... Jest članok o Johnu R. R, Tolkienu, zaglavje ktorogo jest napisano anglijskym jezykom. Trěba li takym že sposobom stvorjati i nove članky? A kako pisati vnutri članka?</s>
<s>Ješče jesm ugleděl, že v poljskom jezyku imena sklanjajut se po pravilam jezyka, ale pišut se kako v originalu. Či možno li togda vnutri članka pisati, napriklad, ''... u Johna Ronalda Reuela Tolkiena...''? Ne bude li togda to mrzko izgledati v kirilici ''... у Jохна Роналда Реуела Толкиена...''? Abo trěba vnutri članka flavorizovati?..</s>
P.S. Pomilujte, ja jesm slěpec, jedino tutčas uviděl jesm v vrhu to, kak to možno sdělati.
Ješče jedna věč: jest članok o «Vladaru prstenjev», zaglavje ktorogo jest napisano na anglijskom jezyku («The Lord of the Rings»). Trěba li jego prěimenovati na medžuslovjansky jezyk? Myslim, že trěba, bo na vsakoj Vikipedije nazvy knig prěkladajut se na glavny jezyk Vikipedije.
Cělkovito ne razuměm, kako rěšati tuto pytanje, ačekoli mně se kaže, že jego už obgovarjali, ale ja ne vidim rezultatov, pomilujte.
S považenjem, [[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] ([[Besěda s koristnikom:Marcoorio|talk]]) 07:38, 17 April 2026 (UTC)
:Da, nazvanja knig jest trěba prěkladati, TLOTR in particular ☺️ Nužno jest tuty članok prěimenovati/prěměstiti, čto ne jest trudno [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|talk]]) 16:21, 3 May 2026 (UTC)
::Točno, lěpje jest prěvoditi zaglavja knig, filmov i t.d., ale takože imaje byti prěnapravjenje od originalnogo zaglavja. Jesm prěimenoval TLOTR v [[Vladar prstenjev]]. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:14, 3 May 2026 (UTC)
== Approval! ==
Great news! Interslavic Wikipedia will soon be approved! Committee member Jon Harald Søby posted the approval notice on the Talk Language Committee page! Finally! Let everyone know if anyone doesn't know yet, and let Jan know too! Victory! [[Special:Contributions/~2026-35104-48|~2026-35104-48]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-35104-48|talk]]) 18:12, 15 June 2026 (UTC)
:approved! 🎉 [[Special:Contributions/~2026-36378-17|~2026-36378-17]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-36378-17|talk]]) 15:14, 23 June 2026 (UTC)
: Radostno! [[Koristnik:Таёжный лес|Таёжный лес]] ([[Besěda s koristnikom:Таёжный лес|besěda]]) 23:48, 26 junij 2026 (CEST)
== Administratorstvo ==
Dragi! Dnes nakonec naša Medžuslovjanska Vikipedija byla stvorjena. Blagoželaju nam vsim i imaju naděju, že naš projekt bude postojanno rasti!
Ja jesm byl administrator v Inkubatoru, a takože vo vsih prědhodnyh versijah medžuslovjanskoj viki (od 2007 g.). Na žalost, administratorstvo ne bylo prěneseno avtomatično iz Inkubatora, zato trěba mně tu oficialno kandidatovati se na administratora. Jest několiko věčij, ktore tutčas trěba bude sdělati bystro. Napriklad, vy isto pametajete, že skoro vse stranice iz Medžuviki byli kopirovane ručno – bez jihnyh historij, čto jest narušenje avtorskyh prav – i zato ja hoču je stopiti s novějšimi versijami. Kromě togo, vsegda jest potrěbny někto, ktory odstranjaje spam, vandalizm i tako dalje. Prošu, glasujte poniže! Sut slědujuče opcije: {{-|<nowiki>{{Za}}, {{Protiv}}, {{Nevtralno}} i {{Primětka}}</nowiki>}}. Ne zabudite dodati svoj podpis (<nowiki>~~~~</nowiki>). S srdečnym pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:50, 24 junij 2026 (UTC) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:09, 25 junij 2026 (CEST)
# {{Za}}: Razuměje se, Jan nas dovedl tu kde jesmo, ov projekt bez jegovogo děla ne by ni egzistoval. On zakladaje se mnogo i obhodi se s pravdivymi ambicijami. Nadějem se budemo iměti uspěšny prvy god na živoj Vikipediji! :) – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 00:19, 25 junij 2026 (UTC)
# {{Za}} [[Koristnik:Vikislav|Vikislav]] ([[Besěda s koristnikom:Vikislav|besěda]]) 03:01, 25 junij 2026 (UTC)
# {{Za}} i potrěbujemo izbrati ješče 2-3 admini ili podadmini [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 06:27, 25 junij 2026 (UTC)
# {{Za}} Jan nas dovedl tam, kamo jesmo potrěbovali, i kako najaktivnějši člen občiny si zasluži byti administratorom. --[[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]]) 09:49, 25 junij 2026 (UTC)
# {{Za}}, očevidno. Velika hvala vsim — to jest naš obči uspěh! [[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] ([[Besěda s koristnikom:Marcoorio|besěda]]) 10:27, 25 junij 2026 (UTC)
# {{Za}} [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 17:53, 25 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} očevidno, Jan je tvorec medžuslovjanskogo. [[Koristnik:Adiee5|Adiee5]] ([[Besěda s koristnikom:Adiee5|besěda]]) 01:05, 26 junij 2026 (CEST)
# Разумєје се {{Za}} [[Koristnik:FitikWasTaken|FitikWasTaken]] ([[Besěda s koristnikom:FitikWasTaken|besěda]]) 13:24, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} prisjedinjaju se k vsemu vyše skazanomu. [[Koristnik:Noncinque|Noncinque]]([[Besěda s koristnikom:Noncinque|besěda]]) 12:01, 26 junij 2026 (UTC+6)
# {{Za}} [[Koristnik:Sauit|Sauit]] ([[Besěda s koristnikom:Sauit|besěda]]) 01:48, 2 julij 2026 (CEST)
:Čestitajemo Janu, ktory jest dnes dostal neograničenu časom vladu Administratora tutoj Vikipedije [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:15, 2 julij 2026 (CEST)
::Hvala, @[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]! Nu, a kde jest tvoja kandidatura, eh? ;) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:17, 2 julij 2026 (CEST)
:Pozdrav, Jane, možete li takože darovati administračne prava Vipzu i Marcoorio? Hvalim voprěd. Jestli ne, podam stewardship request za njih. Hvala polna 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:19, 2 julij 2026 (CEST)
::Ja ne mogu dati administratorstvo, samo bjurokrati i stuardi mogut to dělati, a takyh my tu ne imajemo. Ja myslju, že Vipz i Marcoorio sami povinni sut glasiti se na stranici [[:meta:Steward requests/Permissions]], ibo ne znaju, može to dělati inokto. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:58, 2 julij 2026 (CEST)
:::ne jest problemom, budemo organizovati 😉 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 02:57, 3 julij 2026 (CEST)
=== Drugi admini ===
{{Ping|LiMr|Danvintius Bookix|GlěbDyndar|Мурад 97|Panslavist|Tutčas}}, {{Ping|Medžuslovjanin|Ferpaks|Marcoorio|Aula Orion|Panslav|Orbitminis|Wojsław Brożyna}}, {{Ping|Adiee5|Plameniled|Miłosz Czaniecki|Владимєр Брєзин, сын Александров|Qiorly|Polda18}}, {{Ping|SzymonV|Vipz|Asank neo|FitikWasTaken|Machine of goodness|Snovid}} i ostatni, kogo jesm ne vspomnil tut, prosim nehtěl by někdo se stati vtorym i tretjim adminom, da by Jan ne tegnul vsečto sam? Prosim takože vsih glasovati, hvalim voprěd. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:23, 25 junij 2026 (CEST) 09:32, 25 junij 2026 (UTC)
:Ja ne věm, ako byh iměl na to dostatok časa, i ja o tom budu razvažiti. Ja dekuju za prědloženje. [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]]) 09:57, 25 junij 2026 (UTC)
::Da, dobro bylo by iměto ješče jednogo ili dvoh adminov. @[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]], može li ty se kandiduješ? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 10:32, 25 junij 2026 (UTC)
:::Možno, budu, ale by se htělo lěpših kandidatov. ({{-|BTW}} izčezlo "odgovoriti", to jesm ja něčto slomil?) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:21, 25 junij 2026 (CEST)
:Ja jesm administrator na dvuh projektah, takože byrokrat i administrator interfejsa. Ja imam tehničske znanosti i imam takože velmi aktivnogo robota. [[Koristnik:LiMr|LiMr]] ([[Besěda s koristnikom:LiMr|besěda]]) 19:21, 8 julij 2026 (CEST)
::Pozdrav, LiMre, kde jesi byl tako dolgo? Prědloži svou kandidaturu takože na glasovanje, myslím, že trěba minimum 6 glasov [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:45, 8 julij 2026 (CEST)
:::Ja imel mnogo raboty i putoval jesm. [[Koristnik:LiMr|LiMr]] ([[Besěda s koristnikom:LiMr|besěda]]) 20:16, 8 julij 2026 (CEST)
:Ja mogu prijmati vaše prizvanje do administratorstva. [[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] ([[Besěda s koristnikom:Marcoorio|besěda]]) 10:35, 25 junij 2026 (UTC)
@[[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] i @[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: Super! Togda sdělajte oddělno zaglavje, da byhmo ne komplikovali žitje administratorom na Meta. ;) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:44, 25 junij 2026 (CEST)
:Hvala @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]], tako izdělajemo, ale htělo by ješče i někogo, kdo znaje, kako rabotaje Vikipedija lěpje, než ja ili @[[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] i od kogo by bylo vyše koristi. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:03, 25 junij 2026 (CEST)
Zdrav! Ako naša občina to želaje, mogu sebe nominovati za administratora i administratora interfejsa. Primarno se interesujem rabotati na tehničnoj infrastrukturě projekta: šablony, moduly, CSS, JS/gadžety, botovanje, i t.d. Administrativne prava dobro prihodet zaradi izčrkavanja i iziskyvanja, importovanja i prěměščanja specifičnyh stranic, iz-medžu ostalogo. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 23:02, 25 junij 2026 (CEST)
:@[[Koristnik:Vipz|Vipz]]: To bylo by odlično! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 25 junij 2026 (CEST)
::Jesm uže administrator (interfejsa) na srbskohrvatskoj Vikipedije i bylo by mně milo prenesti něčto znalosti odonud ovamo. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 23:11, 25 junij 2026 (CEST)
=== Drugi admini - glasovanje ===
Kandidati na druge admini sut dva, @[[Koristnik:Vipz|Vipz]] i @[[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]], oni ne sut konkurenti, adminami mogut byti obadva, jestli budut poddržani, prosim za ili protiv njih takože glasovati tut (ne zabezpametajte glasovati i za Jana vgorě) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:23, 26 junij 2026 (CEST)
==== Vipz ====
@[[Koristnik:Vipz|Vipz]] glasovanje [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:24, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} - potrěbujemo opytnogo admina [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:26, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Nevtralno}} – ne znam dobro člověka [[Koristnik:Adiee5|Adiee5]] ([[Besěda s koristnikom:Adiee5|besěda]]) 10:59, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}}. Věrim jegovomu slovu o znanju interfejsa — tute znanja sut nam potrěbne. [[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] ([[Besěda s koristnikom:Marcoorio|besěda]]) 11:37, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Nevtralno}} [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 11:41, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}}, očevidno! Izkušeny koristnik, črěz dolge lěta byl administrator Medžuviki. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:46, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} [[Koristnik:Vikislav|Vikislav]] ([[Besěda s koristnikom:Vikislav|besěda]]) 15:38, 27 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|prinosy]]) 21:07, 27 junij 2026 (CEST)
# ...
==== Marcoorio ====
@[[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] glasovanje [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:24, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} - potrěbujemo motivovanogo admina [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:26, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Nevtralno}} [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 11:41, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}}. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:46, 26 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} [[Koristnik:Vikislav|Vikislav]] ([[Besěda s koristnikom:Vikislav|besěda]]) 15:40, 27 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 15:47, 27 junij 2026 (CEST)
# {{Za}} — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|prinosy]]) 21:08, 27 junij 2026 (CEST)
# {{Nevtralno}} [[Koristnik:Adiee5|Adiee5]] ([[Besěda s koristnikom:Adiee5|besěda]]) 12:58, 28 junij 2026 (CEST)
# ...
==== LiMr ====
@[[Koristnik:LiMr|LiMr]] glasovanje --[[Koristnik:LiMr|LiMr]] ([[Besěda s koristnikom:LiMr|besěda]]) 20:13, 8 julij 2026 (CEST)
#{{Za}} LiMr jest avtor mnogyh člankov na MS Vikipediji i mnogo pomagal jest v inkubatoru, vključno tehničnyh děl. Znaju, že jest takože aktivni na češskoj Vikipediji i znaje, kako tuto tut rabotaje [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:42, 8 julij 2026 (CEST)
#:Uvažajemi, LiMr jest statistično koristatelj č. 3 v MS Inkubatoru, po mně i Janu, suglasno čislu pravok. Prosim poddržati, hvala lěpa 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 22:50, 10 julij 2026 (CEST)
#{{Za}} [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 00:06, 11 julij 2026 (CEST)
#{{Za}} očevidno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:09, 11 julij 2026 (CEST)
#{{Za}} [[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] ([[Besěda s koristnikom:Marcoorio|besěda]]) 09:22, 11 julij 2026 (CEST)
#{{Za}} — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:04, 12 julij 2026 (CEST)
@[[Koristnik:Vipz|Vipz]] i @[[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]]: od včera vy jeste administratori tutoj viki na 6 měsecev. Blagoželaju! :-)<br />A @[[Koristnik:LiMr|LiMr]]: ne zabudite sglasiti svoju kandidaturu na [[:meta:Steward_requests/Permissions#Administrator_access|Meta]], da by jedin iz stewardov mogl vam nadati knopky. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:35, 16 julij 2026 (CEST)
:Čestistaju novym Adminam! Čas rabotati 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 12:11, 16 julij 2026 (CEST)
::Blagodarim! – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 12:33, 16 julij 2026 (CEST)
:Ja sglasil svoju kandidaturu na [[m:Steward_requests/Permissions#LiMr@isvwiki|Meta]]. [[Koristnik:LiMr|LiMr]] ([[Besěda s koristnikom:LiMr|besěda]]) 14:39, 16 julij 2026 (CEST)
::👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 14:41, 16 julij 2026 (CEST)
:@[[Koristnik:LiMr|LiMr]] se stal administratorom. Čestitajemo 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:33, 17 julij 2026 (CEST)
::Super. @[[Koristnik:LiMr|LiMr]], s uspěhom! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 10:34, 17 julij 2026 (CEST)
== Kolikost člankov na latinici i kirilici ==
Dragi prijatelji! Ja myslju, že oprědělenje "Okolo 2/3 vsih člankov byli napisane latiniceju, okolo 1/3 kiriliceju" ne odgovarja enciklopedičnosti. Prědlagaju stvoriti kategoriju, katalog po tipu Spisok člankov na latinici i na kirilici. Začto? Da by točno razuměti, koliko u nas materialov jest napisano na oboh grafikah. Poka čto u nas sut tendencije k umenšenju pisanja člankov na kirilici. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 23:10, 25 junij 2026 (CEST)
:A či jest li potrěbno tuto ukazanje? Imajemo translitiraciju, zatom, na moj pogled, ne jest potrěbno ukazyvati, koliko člankov sut na kirilici/latinici. Takym tvrdženjem možemo odstrašiti tyh, kto znaje kirilicu i ne znaje latinicu (ako taki sut) abo někako inako prinesti zlu myslj, ale, očevidno, ju ne imajemo. [[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]] ([[Besěda s koristnikom:Marcoorio|besěda]]) 11:42, 26 junij 2026 (CEST)
::Ja jesm obratil uvagu na fakt, že v članku "Medžuslovjanska Vikipedija" jest privedena taka informacija: "Okolo 2/3 vsih člankov byli napisane latiniceju, okolo 1/3 kiriliceju", ale ne ima spiska člankov po kirilici i latinici. Zato jesm pomyslil, že jest enciklopedično ukazovati točnu informaciju [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 11:52, 26 junij 2026 (CEST).
Дља статистикы буде интересно. --[[Koristnik:Мурад 97|Мурад 97]] ([[Besěda s koristnikom:Мурад 97|besěda]]) 12:01, 26 junij 2026 (CEST)
:Kako oprěděliti, latinica ili kirilica, bot/skript musi uděliti toliko tekst iz članka i sčitati latinične i kirilične bukvy? Napriměr, jestli vyše 70% teksta sut kirilične bukvy, on jest kiriličny? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 13:23, 26 junij 2026 (CEST)
:: А сут много чланков, кде оба писма? Вообче, по мојему мнєнју то пытанје технично. Просто, интересно, направду, кака у нас тутчас статистика. --[[Koristnik:Мурад 97|Мурад 97]] ([[Besěda s koristnikom:Мурад 97|besěda]]) 14:14, 26 junij 2026 (CEST)
:::Mnogo lingvističnyh člankov imajut kirilične tablicy, priměry teksta, kako Mansijsky jezyk i td. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:19, 26 junij 2026 (CEST)
:::Ili prosto, tekst s kiriličnymi nazvami razdělov jest kiriličnym 8-) Ako li sut razděly [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:22, 26 junij 2026 (CEST)
:Za statistiku bylo by interesno, ale ja ne myslju, že taka kategorizacija jest potrěbna. Kromě togo dodavanje i poddrživanje tyh kategorij bude mnogo raboty. Někoj čas tomu nazad jesm prosto občislil, koliko iměli jesmo člankov na kirilici i latinici na osnově zaglavij (ne včisleči mojih člankov o kiriličnyh bukvah, ktore byli napisane latiniceju). Togda to bylo okolo 1/3 kirilice i 2/3 latinice. Kako to izgledaje tutčas, ja ne znaju. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 15:56, 26 junij 2026 (CEST)
::Jesm napravil osnovnu prověrku: v tutom momentu, 1,072 odnosno {{round|70.993377}}% nadpisov je na latinici, a 438 odnosno {{round|29.006623}}% vsih nadpisov na kirilici. Imějuči na umu različne dolžiny člankov, {{Round|88.523968}}% vsego teksta napisano je na latinici. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 16:42, 26 junij 2026 (CEST)
::Jestvuje že algoritm, ktory čisli kolikost člankov pravilno? A ako prosto načeti označovati članky kategorijami "Članok napisany kiriliceju" / "Članok napisany latiniceju", tako takože možno stvoriti po priměru togo algoritma algoritm, ktory v kategorijah bude čisliti članky. Ili sčitati ručno, s pomočju kategorij. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 16:44, 26 junij 2026 (CEST)
== Razděljenje Krčmy ==
Dragi kolegi, hčemo razdvojiti [[Vikipedija:Krčma]] na několiko tematičnyh odděljenij? Za početok: Pravila i směrnice; Tehnika (ili
Tehnične kvestije/pytanja); Jezyk i pravopis (ili Jezyčne kvestije/pytanja); Noviny. Tak možemo razbrěmeniti centralnu stranicu Krčmy i ulegšati slědovanje diskusij kogda-libo egzistuje potrěba diskutovati mnogo prědmetov jednočasno. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 14:23, 27 junij 2026 (CEST)
: Јесм согласны. Але, по мојему мнєнју новины не трєба оддєљати од централној Крчмы. Лєпје јих видєти разом на централној. --[[Koristnik:Мурад 97|Мурад 97]] ([[Besěda s koristnikom:Мурад 97|besěda]]) 14:41, 27 junij 2026 (CEST)
:Či ne lěpje li arhivovati stare diskusije? Krčma jest velmi těžka tutčas, ale imaje byti "{{-|village pump}}", selskoju studnoju, kde obgovarjaje se vsečto [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:22, 27 junij 2026 (CEST)
:Dalšo pytanje, imajemo v menu "Portal občiny", čto nikuda ne vede. Imaje tam býti link do Krčmy? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:32, 27 junij 2026 (CEST)
::Ja jesm arhivoval stare poslanja v Krčmě. Pozdněje hoču takože dodati starějše sodržanje Krčmy na Medžuviki do arhiva, ale tutčas to ješče ne jest možno.
::Čto se tyče razdvojenja krčmy, ja ne jesm uvěrjen, jest li to smyslno. Imajemo tu može 10–20 aktivnyh učestnikov i obyčne sut samo dva ili tri aktivne prědmety na měsec. Napriklad, v maju bylo samo 14 pravok, a v aprilju 4. Ako tu bude zaisto mnogo aktivnosti, togda možno bude pomysliti o razdvojenju, ale v medžučasu ja byh ostavil Krčmu taku, kaka ona jest. Očevidno budut avtomatične poslanja na anglijskom jezyku od fondacije Wikimedia, ktore po mojemu mněnju možno bude arhivovati do oddělnogo arhiva.
::A Portal občiny... jest li nam on potrěbny? Ja by na tom město sdělal link do Krčmy, ale k tomu bude potrěbny administrator. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 27 junij 2026 (CEST)
:::👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:20, 27 junij 2026 (CEST)
:::Jesm mněval, tutčas jesmo oficialna Vikipedija, itak bude mnogo vyše raboty i, slědovateljno, diskusije. Kogda avtomatične, masivne poslanja budut početi, one nas budut zakopati. Brda inojezyčnyh poslanij umějut dokladati tako zvanomu '{{-|[[:en:banner blindness|banner blindness]]u}}'. Tutošnje poslanja togda budut menje primětne, čto može pobudžati deficit lokalnoj aktivnosti. Jedno rěšenje jest arhivacija, nu časom ne budemo htěti arhivovati recentne poslanja. Drugo rěšenje jest čekati, viděti i onogda rěšati. Jesm oprěděljeny za koju-nebud opciju. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 08:28, 28 junij 2026 (CEST)
:::Pozdrav, Jane, čto jestli prosto dati vněšni link na kavárnu Medžuviki prěd linkom na arhiv na početku stranice? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:30, 28 junij 2026 (CEST)
::Ja ne mnju, že Portal občiny ima vesti na Krčmu, na češskoj Vikipediji to napriměr vede na [[:cs:Wikipedie:Portál Wikipedie|tutu stranicu]]. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|prinosy]]) 19:24, 27 junij 2026 (CEST)
:::@[[Koristnik:Polda18|Polda18]]: Da da, ja znaju, ale češska Vikipedija jest veliky projekt. Menše viki često ne imajut taky portal, ili samo někaky kratky tekst ili prěnapravjenje na [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne jest]]. Nyně my imajemo prěmalo stranic za taky portal, ale može poprobujemo stvoriti nečto, li? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:55, 27 junij 2026 (CEST)
::::Ja jesm samo daval priměr. Portal občiny ne jest besěda občiny. Ale v budučnosti možemo něčto takovogo izrabotati. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|prinosy]]) 20:49, 27 junij 2026 (CEST)
== Vikidane ==
{{tracked|T429939|fixed}}
Pozdrav. Kako toliko na Vikidane dodadut jezyčny kod <code>isv</code>, bude trěba tutu stranicu na Vikidane [[d:Q16503|dodati]]. Možno jest, že to za nas izdělajut administratori Vikidanyh, ibo ja jesm na besědě stranice kako ne prijavjeny koristnik napisal zajavjenje o dodanje (ja jesm byl v rabotě). Jednako bude poslě potrěba priložiti takože vsake članky. Česti se mogu prijeti tako ja, ale sam ja na to ne staču. Tyseč člankov jest mnogo. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|prinosy]]) 20:51, 27 junij 2026 (CEST)
:Nám oběčali sut, že to sdělaje robot (možlivo) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 08:52, 28 junij 2026 (CEST)
::Možlivo v budučnosti, kako bude naš jezyčny kod dodany na Vikidane, ale nyně ne jest možno kako by robot funkcionoval bez dodanogo koda. Itak, robot bude potrěbovati čestičnu pomoč od koristnikov, ibo ne vse bude podojdti izrabotati avtomatično. Ače, umětna inteligencija by možno mogla tako isto funkcionovati. Ale kto bude priučati umětnu inteligenciju? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 16:20, 28 junij 2026 (CEST)
:::Administracija Viki nam to oběčaje [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:22, 28 junij 2026 (CEST)
::::Da, to jest možlivo. Hvala. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 16:28, 28 junij 2026 (CEST)
::::Ja jesm chčel se zapytati. Kako jest tuta stranica povezana s drugymi stranicami na inych jezyčnyh verzijah? To ne jest izdělano skroz Vikidane, ibo tako Vikidane ne imajut naš jezyčny kod, daže to ne jest izdělano skroz interviki, ili ja jesm to ne ugledal? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 16:35, 28 junij 2026 (CEST)
:::::Ja už jesm to našel. Tehničny šablon <code><nowiki>{{INTERWIKI}}</nowiki></code> iz {{š|Zaglavje krčmy}}. Kako bude naš jezyčny kod dodany na Vikidane, tuten tehničny šablon ne bude jest zapotrěbny. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 16:46, 28 junij 2026 (CEST)
::::::Tak 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:56, 28 junij 2026 (CEST)
:::::::Hvala. Tako jest, ja jesm izrabil šablon {{š|Šablon}} (kratky link {{š|Š}}), kako isto tehničny šablon dlja ostavjanja inyh šablonov. Tuten šablon bude jest potrěba praviti dlja različenja imennyh prostorov i zablokovanja linka veduči na ne egzistujuče stranice. Tutčasna verzija jest velmi prosta. Tako jest, tuten šablon tutčasno ne uměje parametry. Tako isto, to bude potrěba dodati. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:21, 28 junij 2026 (CEST)
:V vslědnyh dnah bude naš jezyčny kod <code>isv</code> dodany do Vikidanyh, kako jest viděti [[phab:T430419|tu na Fabrikatoru]]. Hvala adminam Fabrikatora. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 09:00, 29 junij 2026 (CEST)
:The change has been merged and will be deployed on Wednesday during MediaWiki Train [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 16:33, 29 junij 2026 (CEST)
::👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:45, 29 junij 2026 (CEST)
::Velika hvala. Thank you. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:08, 29 junij 2026 (CEST)
::Hi, it is Wednesday, where are we? Many thanks [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:55, 1 julij 2026 (CEST)
:::Nothing yet, but if there's one thing I have learned from the whole process that led to the creation of this wiki, it's patience. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:41, 2 julij 2026 (CEST)
::::👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:43, 2 julij 2026 (CEST)
:Vikidane sut funkcionalne. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:03, 14 julij 2026 (CEST)
::Parada 👍 Budemo probovati [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:45, 14 julij 2026 (CEST)
:::Ja jesm už dodal do Vikidanych link tu na Krčmu i link na [[Medžuslovjansky jezyk]]. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:53, 14 julij 2026 (CEST)
::a čto se stalo s redaktorom izvonogo koda? piše Page MediaWiki:Edittools/styles.css has no content. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:51, 14 julij 2026 (CEST)
:::Ja ne věm. Pravdopodobno ono se ne prěneslo iz Inkubatora. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:55, 14 julij 2026 (CEST)
:::Trěba udaliti tuty redok <nowiki><templatestyles src="MediaWiki:Edittools/styles.css" /></nowiki> iz stranice [[MediaWiki:Edittools]], togda vsjo by imalo zarabotati. [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 18:00, 14 julij 2026 (CEST)
::::V Inkubatoru ne bylo Edittools. Ja htěl jesm prěnesti Edittools s Medžuviki, ale mně najprvo trěba byti "administrator interfejsa", da byh mogl dodati ili izpraviti CSS. Imaju naděju, že zautra ili poslězautra budu mogti to sdělati. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:33, 14 julij 2026 (CEST)
:::::Jan uže jest adminom interfejsa, čestitajemo I čekajemo na akcije [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:50, 21 julij 2026 (CEST)
::::::Uže sdělano, Edittools rabotaje! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:24, 21 julij 2026 (CEST)
:::::::👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:25, 22 julij 2026 (CEST)
::A začto v spisku jezykov jest napisane kako samo "Medžuslovjansky"? Trěba že by bylo napisano s kiriliceju kako "Medžuslovjansky / Меджусловjанскы". [[Special:Contributions/~2026-39765-34|~2026-39765-34]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-39765-34|besěda]]) 20:51, 14 julij 2026 (CEST)
::Ura! Ide avtomatično priključenje vseh člankov 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:08, 22 julij 2026 (CEST)
:@[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]], @[[Koristnik:Vipz|Vipz]], @[[Koristnik:Marcoorio|Marcoorio]], @[[Koristnik:LiMr|LiMr]], htěl jesm izdělati instrukcuju za avtorov o koristanju vikidanyh i Sitelink, ale vidim někake problemy i zato imaju několiko pytanij za administrcijnu skupinu.
:1. Ručno priključenje k Vikidanym rabotaje toliko za něktore "male" članky s malym čislom jezykov, napriklad "Otava Jo", kde jesm to priključil bez problemov, ale za vse "velike" vikidane, kako, napriklad, "Solnce" ili "Napoleon Bonapart" stranica vikidanyh jest blokovana na izměny i zato ne jest možno dodati isv-vikipediju v Sitelinks. Jest-li tuto dozvoljeno našim administratoram? Ne jest li cěly spis 1000 "obvěznyh" člankov tako hranjeny? Kako bude postupovanje za avtorov novyh člankov iz tutogo spisa?
:2. [[Koristnik:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] jest pisal: <blockquote>Wikidata support is not yet enabled, but that too will come within a couple of days; when it does, I will run [[User:JhsBot|my bot]] to migrate interwiki links from using the [[:Template:INTERWIKI|INTERWIKI]] template to instead using Wikidata natively.</blockquote> To ješče ne bylo sdělano, že tak? Jest li trěba panu Adminu pripomniti?
:Hvalim voprěd. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:07, 17 julij 2026 (CEST)
::K nomeru 1: Něktore prědmety vo Vikidanyh sut tako zvano polzamknute, čto znači, že prověrjeni koristniki mogut praviti tuty prědmety. Kak ne jeste prověrjeny koristnik, vy ne možete praviti polzamknute prědmety.
::K nomeru 2: Ja ne imaju kakekoli informacije o aktivitetah tutogo koristnika, nu kak to ne jest ješče aktivno, ono to bude pravdopodobno aktivno uže rano. Kak vy hočete, možete mu napisati na jego koristničsku besědu, pravdopodobno na anglijskom, kak tuten koristnik pravdopodobno ne bude uměti medžuslovjansky jezyk, začto on piše na anglijskom. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 09:57, 17 julij 2026 (CEST)
:::Tuty koristnik jest Meta-admin vsego inkubatora vseh viki, docěla mogutna figura 😎 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:44, 17 julij 2026 (CEST)
::::Nu, on pravdopodobno imaje mnogo obvezkov, ktoryh on musi rabiti. Dajmo mu dostatok časa. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 10:53, 17 julij 2026 (CEST)
:::@[[Koristnik:Polda18|Polda18]] imaje pravdu. Vikidane uže sut vključene za medžuslovjansky, ale někoje prědmety o popularnyh ili kontroversijnyh temah mogut byti zaščičene. Ja prěd hviljeju jesm sdělal link na [[Solnce]] i to šlo bez problemov. A čto se tyče gosp. Søby, on napisal, že vključi někaky avtomatičny skript za avtomatično prěneseneje danyh iz šablona INTERWIKI na Vikidane, ale on togo ješče ne sdělal. Ale ja imaju izkušenje, že on dolgo ne odgovarjaje na pytanja i kontakt s njim je trudny. Uviděl jesm, že od konca junija jegova aktivnost byla rědka. Takto teoretično my možemo vse dělati ručno (togda trěba najprvo prějdti na stranicu na někojem drugom jezyku, i odtuda prějdti do Vikidanyh), ale ja myslju, že to jest bezsmyslno raztračenje časa, ibo raněje ili pozdněje to imaje byti sdělano tym skriptom. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 10:54, 17 julij 2026 (CEST)
::::Hvala Jane, Solnce je priključeno. Myslim, instrukcija avtoram bude:
::::# Na avtomatično priključenje staryh člankov budemo čekati, ono někogda bude, ne trěba priključati jih ručno
::::# Prodolžajemo koristati šablon INTERWIKI
::::# Nove članky jest možno prisjedinjati ručno. Ako li prědmet jest hranjeny, trěba prositi to sdělati naših adminov
::::[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 11:04, 17 julij 2026 (CEST)
:::::Točno tako! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:23, 17 julij 2026 (CEST)
::::Ja to mogu sdělati. Uže jesm sdělal několiko ([[Special:Contributions/Vipz]]), nu idealno by bylo usposobiti ili vlastnogo bota ([[:sh:Korisnik:Vipz-bot]]) na tutom projektu, ili dostati pseudo-bot horugvu. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 17:27, 17 julij 2026 (CEST)
:::::Na koristanje botov v vikidanyh trěba iměti dozvoljenje adminov, inače možeš dostati važny ban [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 18:42, 17 julij 2026 (CEST)
::::::Mně to jest poznano, tomu ne jesm sdělal prěmnogo izměn. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 04:53, 18 julij 2026 (CEST)
::::::Skoro budu poprositi bot dozvoljenja. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:00, 18 julij 2026 (CEST)
:::::::👍 tuto rabotaje [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:09, 22 julij 2026 (CEST)
::To JHS spustil svojego bota, kako oběčal, hvala jemu [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:31, 22 julij 2026 (CEST)
== Translations ==
Hi! Zdravo! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an Interslavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 17:31, 28 junij 2026 (CEST)
:Hi, sorry this is already done I believe. Thank you anyway 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:36, 28 junij 2026 (CEST)
::This about links. For example: Special:AllPages — Specialna:Vse stranice. And also translating for other non translated special pages (BlockedExternalDomains for example) [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 17:42, 28 junij 2026 (CEST)
:::Na tom uže někdo tuž rabotaje, ale možlivo Jan tebe odepíše [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:43, 28 junij 2026 (CEST)
:Maybe the "Special" namespace still needs translation, and the individual links to the special pages. The view name of the pages are already translated, or should be at least. But links and the namespace itself are still in English. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 18:38, 28 junij 2026 (CEST)
== Kako jest slovo "pěskovišče" kategorizovano? ==
Ja jesm pytam, či jest slovo "pěskovišče" roda mužskoho ili srědnogo? Ja jesm ne našel tuto slovo v [https://interslavic-dictionary.com/ medžuslovjanskom slovniku], ktory ja upotrěbjaju na odgovory i ine pravky. V češskom jezyku tuto slovo jest roda srědnogo, tak samo ja mnju, že tako samo tuto slovo jest roda srědnogo tako v medžuslovjanskom. Ale ja znaju, že to ne jest vsegda pravda. Napriměr, slovo "šablon" jest roda mužskogo v medžuslovjanskom jezyku, ale to samo jest roda ženskogo v češskom jezyku. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 18:51, 28 junij 2026 (CEST)
:Vse imenniky na '''-o''' (poslě tvroj suglasky) i '''-e''' (poslě mekkoj suglasky) sut srědnjego roda. Slova na '''-išče''' v občem označajut město. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 20:12, 28 junij 2026 (CEST)
::Tako jest slovo "město" roda srědnjego, da? Togda pěskovišče musi byti roda srědnjego kako město, da? Hvala. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 20:38, 28 junij 2026 (CEST)
:ono jest [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:56, 28 junij 2026 (CEST)
::Ja jesm zabyl, odprašaju se. Tako hvala. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:14, 28 junij 2026 (CEST)
== Patrulovanje ==
Zdravo! Jest taka ideja stvoriti tut grupy patrulnogo i avtopatrulnogo dlja prověrky statij i vkladu. Ja ne byl učastnikom tejto obščnosti raněje, ale vse že predlagaju to. <s>Takože predlagaju obgovoriti možnost patrulovanja črez FlaggedRevs, ono je mnogo sovremenějše i bole udobno. V slučaju jesli obščnost vybere standardno patrulovanje, to my prosto stvorimo dvě grupy koristnikov. A jesli FlaggedRevs, to staro patrulovanje my vyključimo. Takože, jesli my vyberemo FlaggedRevs, to predlagaju obgovoriti urovni patrulovanja, no lično ja predlagaju 1 urovenj. To jest: patrulovano ili ne. </s>[[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 12:48, 3 julij 2026 (CEST)
:Komban-wa gozaimasu, Wadimu-san, htěl byh poblagodariti za izmeščenje požedanja na sub-adminske prava za koristateljev Vipz i Marcoorio, hvala lěpa 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:09, 3 julij 2026 (CEST)
::Ne treba děkovati, to ne je velika rabota. Ja sejčas vracam se do aktivnosti v ukrajinskoj Vikipediji, takže myslju že teper budu i tu rabotati malo. Najprvo zajmu se šablonami i potrěbnymi statjami, no i možlivo projekty někotoryh pravil sozdam. [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 19:35, 3 julij 2026 (CEST)
:::Šablony, glavno nove Kartky, ja poddrživaju, myslim, dostatočno dobro. Mnoho uspěhov na UA-viki [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:41, 3 julij 2026 (CEST)
::::Hvala! Tak co si myslite o patrolovanju? [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 20:45, 3 julij 2026 (CEST)
:::::Zdravo, Vadyme! Ako ja mogu zapytati, kako to rabotaje točno? Znači li to, že izměny v članku budut vidime toliko togda, kogda jedin iz patrolerov je odobril? Ili prosto, že vsaka pravka avtomatično bude iměti značku kako "možny vandalizm", "izpraždnjenje stranice" i t.d.? A kromě togo, jest li vvedenje FlaggedRevs možno? Ja čitaju [https://meta.wikimedia.org/wiki/Flagged_Revisions#Notice_of_moratorium tu], že jest moratorium v tom smyslu, že od 2014 g. ta možnost jest izključena za nove viki. Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:35, 3 julij 2026 (CEST)
::::::Ne, vsi statji budut vidimi navet jesli oni ne patrulovani, liš v njih bude povědomjenje o tom, že oni ne patrulovani. Ale jesli administrator ustanovi stabilizaciju, togda bude pokazovati se poslednja patrulovana versija. Otnosno ustanovjenja razširenja, ja nažal ne zamětil moratorij, my konečno možemo probovati, ibo vse že upomjanuto tam zadanje na Fabrikatori bylo rěšeno. Nu raz sut takie problemy, togda ostavljaju liš predloženje s grupoju patruljnyh i avtopatruljnyh. A otnosno FlaggedRevs ja probuju snjati to ograničenje i togda snova sdělaju predloženje. [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 08:04, 4 julij 2026 (CEST)
:::::::já jesm protiv, dopoka iměli jesmo málo vandalizma, i ne hčemo odvračati novyh avtorov, kojih s registracijeju isv víki jest přišlo mnogo. Hvalim za propoziciju [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 08:30, 4 julij 2026 (CEST)
:::::::Ty jesi dodal tehničny šablon [[Šablon:Prěvedena_stranica]] , musel jesm korigovati v njem jezyk. Možeš objasniti, na čto on jest? Jestli ne bude jasno, poprosím Jana oddaliti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 08:54, 4 julij 2026 (CEST)
::::::::On jest potrěbny dlja označanja prěvedenyh statij, ktore byly prěvedene ne črěz instrument prěvoda, ale ručno. To jest potrěbno dlja sahranjenja licencije, soglasno ktorej rabotajut vsi sajty Vikimedija. [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 08:57, 4 julij 2026 (CEST)
:::::::::my imajemo šablon <nowiki>{{Prěvod | jezyk | Nazva članka} </nowiki>, ktory avtor dodavaje na dno članka, ako jego prěkladaje ili koristaje čest prěklada od inogo jezyka [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:14, 4 julij 2026 (CEST)
::::::::::Izvinjajte, ja ne zamětil tutoj šablon, svoj jesm nominoval na udaljenje. [[User:VadymTS1|'''<span style="color:#a09786;"><ruby>ヴァディム</ruby></span>''']] ([[User talk:VadymTS1|<small>besěda</small>]]) 09:21, 4 julij 2026 (CEST)
:::::::To jest interesno. Na poljskoj Vikipediji jesm primětil, že taka nepatrolovana versija jest vidima prijavjenym koristnikam, ale anonimni (neprijavjeni) koristniki cěly čas videt poslědnju patrolovanu versiju članka. Ale ja myslju, že suglašu s Iljeju, že v malom projektu kako medžuslovjansky tako rěšenje ne jest absolutno potrěbno. V velikom projektu, vsakodenno s tysečami pravok, ono imaje smysl, ale ne očekyvaju mnogo vandalizma ili spama v tutom projektu. Večšim problemom budut pravky od koristnikov, ktori slabo znajut medžuslovjansky. Poněkogda napravjenje takogo članka zajmaje veče časa neželi pisanje do ponovno. Ale to ne jest kvestija patrolovanja... {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 10:09, 4 julij 2026 (CEST)
== Prěključ "Lat./Кир." ==
Komunikovali jesmo nedavno s Jaroslavom, ktory poddrživaje medžuslovjansky slovnik, i on iměl opinije, že náš interfejs ne jest veliko družny k kiriličnym slovjanam, ktore mogut bystro ne najdti, že jest možlivost prěključati pismo na kirilicu, čto, možlivo, odstrašaje ljudij, ktore ničto ili malo znajut o medžuslovjanskom jezyku i mogli by byti zainteresovani vyše. My imajemo gadžet transliteracije, podpisany latiniceju kako "medžuslovjansky", Jaroslav proponuje vratiti nadpis "Lat./Кир." (kako to bylo na Medžuviki i rannjem Inkubatoru) ili "Latinica/Кирилица" kako nazvanje gadžeta, imělo li by to smysl? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:13, 13 julij 2026 (CEST)
:Ja točno ne razuměju. Tu jest tako samo kako na Medžuviki, ne li? Jest nadpis "Lat./Кир." v tomže samom městu. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:41, 13 julij 2026 (CEST)
::ja imaju nadpis v menju "medžuslovjansky", i kogda jej odvarjam, tam uže sut varianty Lat./Кир, Latinica i Кирилица [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 01:55, 14 julij 2026 (CEST)
::Jest raznica medžu temami. V Vector legacy (2010) nazva aktualno vključenogo varianta pokazyvaje se od razu v samom menju; v defaultovom Vector (2022) jest "medžuslovjansky". No na Vikipedijah koristajučih iz LanguageConvertera (napr. [[:sr:]]) vključeny variant tož pokazyvaje se v menju nezaležno od temy. Ne znaju či kogda-nebud rabotalo v inkubatore, ale linija [[Special:PermaLink/25957#L-210|210]] ne imaje efekta. Ne jestvuje element <code>p-variants-label</code> v Vector (2022). <span style="text-transform:lowercase;font-synthesis:none;display:inline-block">--[[User:MwGamera|Mw<span style="font-variant:petite-caps">G</span>amera]]</span> ([[User talk:MwGamera|besěda]]) 02:59, 14 julij 2026 (CEST)
:Imaju ideju, že by kogda na Vikipediju prihodili ljudije iz kiriličnyh držav (Rosija, Ukrajina, Bělorusija, Bulgarija itd) to pismo avtomatično prěključalo se na kirilicu, a iz latiničnyh (Poljska, Čehija, Slovakija, Hrvatija itd) na latinicu. [[Special:Contributions/~2026-39602-39|~2026-39602-39]] ([[Besěda s koristnikom:~2026-39602-39|besěda]]) 09:26, 13 julij 2026 (CEST)
::Ja često govoreči ne znaju, je li to možno. Opcija "Lat./Кир." je nevtralna, znači mogut byti članky na latinici i članky na kirilici. Avtomatično prěključenje značilo by, že trěba takože avtomatično vključiti latinicu za druge državy. Myslju, že lěpje bude dopisati něčto na glavnoj stranici. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:46, 13 julij 2026 (CEST)
:::avtomatično uže imajemo latinicu, ale to ne jest zlo, glavno iměti něčto kirilično v interfejsu, da by "prilěpiti" kirilično oko [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 01:58, 14 julij 2026 (CEST)
== Pěskovišče dlja modulov ==
Pozrav. Ja imaju tako pytanje, či jestvuje někako pěskovišče dlja modulov. Moja ideja byla taka, že ja byh iměl probnu viki goščenu na Miraheze, i ja jesm zapytal na [[miraheze:Talk:Content Policy#Can I create a test wiki for testing modules that I create for Wikipedia?|Meta viki Miraheze]], či bylo by možlivo privoliti iztvorjenje probnoj viki dlja razvivanja i testovanja modulov dlja češskyh Vikidrag (na anglijskom Wikivoyage) i medžuslovjanskoj Vikipedije. Nu, oni mi prěporučili, či ja byh mogol upotrěbiti někakogo pěskovišča dlja modulov na danyh viki. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 08:59, 16 julij 2026 (CEST)
:Čestno govoreči ja mnogo malo znaju o modulah. Ale v principu možeš tu sdělati pěskovišče za moduly, ja ne vidžu v tom problem. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 16 julij 2026 (CEST)
::Nu dobro, ja budut razmysliti, kako byh to izrabotal, uvidimo. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 09:42, 16 julij 2026 (CEST)
:Pozdrav, @[[Koristnik:Polda18|Polda18]], kako mene poučil viki-programist, ktory pomagal s translit-skriptom, do svojego ličnogo prostora možno sdělati vsečto, ne jedino LUA-module, ale i Javascript-gadget, to bude rabotati jedino za tebe. Myslim, to dělae se tako: https://isv.wikipedia.org/wiki/Koristnik:Ilja_isv/Modul:Moj_modul ili https://isv.wikipedia.org/wiki/Koristnik:Ilja_isv/My_Gadget.js [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:01, 17 julij 2026 (CEST)
::Link pri testah ale musi byti polny, kako ''{{#invoke:Koristnik:Ilja_isv/Modul:Moj_modul|parametr1|...'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:11, 17 julij 2026 (CEST)
:::Nu, ja to možu obtestovati. Ja jesm už započel [[Koristnik:Polda18/Pěskovišče/Moduly|něčto stvarjati]], nu ja možu tutu sistemu nadrabiti. Hvala. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 10:30, 17 julij 2026 (CEST)
:::Nu, ja jesm to obtestoval, i ja vidimo, že ono to možlivo ne funkcionuje. Tuto jest hyba, ktoru mi zvanje modula piše:
:::<code>Script error: No such module "[[Koristnik:Polda18/Modul:Pěskovišče 1]]".</code>
:::Kak se možete pozrěti, stranica ne izobražaje izvorny kod modula kako izvorny kod v programističnogom jezyku Lua, ili kako prostu stranicu. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 14:21, 17 julij 2026 (CEST)
::::Izvini, moja grěška, musi byti:
::::https://isv.wikipedia.org/wiki/Modul:Koristnik:Polda18/Pěskovišče_1, i takože pri koristanju
::::{{#invoke:Koristnik:Polda18/Pěskovišče_1|параметр1|... (nadějem se, slovo Modul tut ne jest trěbno) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 14:28, 17 julij 2026 (CEST)
:::::Nu, to dava smysl. Hvala. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 14:38, 17 julij 2026 (CEST)
::::Stranica [[Koristnik:Polda18/Modul:Pěskovišče 1]] može byti odstranjena. Jediny link, ktory vede na tutu stranicu, jest Krčma. Na ščestje ja ne imaju věče takovyh stranic. Hvala. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 18:46, 17 julij 2026 (CEST)
Ja myslju, že to jest kvestija modela sodržanja. V koristiničskom prostoru ono izgledaje inako neželi v prostoru za moduly. Poprobuj něčto v rodu tutogo: [[:Modul:Pěskovišče]]. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:46, 17 julij 2026 (CEST)
:Ja jesm početkujuči v programističnogom jezyku Lua, ale ja jesm už srazuměl zakladam tutogo jezyka i kako jest tuten jezyk upotrěbjeny v MediaViki softveru. Dalo to trud, ale ono se izplatilo. Ja jesm něčto iztvoril, [[Koristnik:Polda18/Pěskovišče/Moduly/Pěskovišče 1|možlivo se pozrěti]]. Tuten modul by iměl byti vami tako rěčeny [[Modul:Pěskovišče]]. Ja hoču ješče iztvoriti dokumentaciju tutogo modula, ale ja ješče ne imaju iztočne stranice zapisok i dokumentacij dlja každogo pěskovišča. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:54, 17 julij 2026 (CEST)
:Budemo musěti iztvoriti tako stranicu [[Vikipedija:Lua]], kako dokumentaciju dlja iztvorěnje i pravok modulov. Ja možu tutu stranicu prědložiti. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 15:48, 18 julij 2026 (CEST)
:Ja imaju menše pytanje. Kako byste prěvodili češsko slovo ''[[wikt:cs:bábovka|{{-|bábovka}}]]'' ili ''{{-|bábovička}}''? To jest něčto, čo někto iztvarja na pěskovišču. Ja jesm upotrěbil slovo ''babkovička'', ibo ja mnju si, že to by bylo prigodno slovo. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:00, 18 julij 2026 (CEST)
::V Rosiji děti iz pěska dělajut kuliče ([[:ru:Кулич|куличи]]) [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:19, 18 julij 2026 (CEST)
:::Nu, ja možu tuto slovo upotrěbiti zaměsto ''babkovička''. 😁 Hvala. Čto tako iztvoriti někaku izhodnu stranicu zaměsto prazdnoj stranice tu: [[Vikipedija:Pěskovišče]]. Něčto, čto bude iměti někaky izhodny tekst opisyvajuči priměr vikikoda kako take ''kuliče''. Možno něčto takovogo, kako jest viděti tu: [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedie:P%C3%ADskovi%C5%A1t%C4%9B&oldid=26011420]. Čislo revizije (''{{-|oldid}}'') by mogol izpotrěbiti robot, ktory by raz za čas izčrknul pěskovišče nazad do tutoj izhodnoj stranice, kak by izměny v pěskovišču na dolžejšiju dobu ustali. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 22:20, 18 julij 2026 (CEST)
:::Ja jesm izměnil slovo ''babkovička'' za ''kuliče''. Nu, knopka iz dokumentacije ne funkcionuje, i nebude funkcionovati, pokoliko ne bude pěskovišče modula zapravdu iztvorjeno. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 22:43, 18 julij 2026 (CEST)
== Divno provodženje šablona ==
Pozdrav. Ja jesm hočel izrabotati šablon dlja tabličky, nu ja ne věm, či ja jesm glupy ili MediaViki jest. Moj šablon se provodi kako jest viděno tu: [https://isv.wikipedia.org/w/index.php?title=Koristnik:Polda18/P%C4%9Bskovi%C5%A1%C4%8De/%C5%A0ablony/P%C4%9Bskovi%C5%A1%C4%8De_1&oldid=28989] Ja jesm upotrěbil někaku akcentuaciju viki koda, kako samo ja byh mogl izjaviti někaku hybu. Nu, ja jesm nikaku ne viděl. Može někto, prosimo, izjasniti, čto se to děje? Kako by iměl tuten šablon izgledati, jest viděno [[Koristnik:Polda18/Pěskovišče/Moduly/Zaglavje|tu]]. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 13:28, 17 julij 2026 (CEST)
:Ja ješče dodam: šablon se provodi inako v podgledu i inako kako zapisana stranica. Ono to ne jest jedino tu na medžuslovjanskoj Vikipediji, ja jesm testoval jednako provodženje tako na češskoj Vikipediji (ače bez zapisanja). Ono to izpadaje na hybu vo MediaViki softveru ili hybu vo viki kodu šablona. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 13:53, 17 julij 2026 (CEST)
:Ja už věm, čto toto jest. Toto jest zaisto hyba MediaViki softveru. Nu, ja jesm popravil tutu hybu, i tak, toto jest prosto začasno rěšenje. Tuten šablon by imal upotrěbiti {{-|TemplateStyles}}, ale to ne funkcijuje v imennom prostoru koristnikov. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 15:35, 18 julij 2026 (CEST)
:Ja jesm iztvoril bug report na [[phab:T432536|fabrikatoru]]. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 01:43, 19 julij 2026 (CEST)
== Kako ja možu priměti šablon izobraziti imenny prostor šablona dlja cěljnogo jezyka? ==
Pozdrav. Ja jesm iztvoril šablon {{š|Prěvod šablona}} dlja prěvodov šablonov iz inojezyčnyh Vikipedij. Nu, ja imaju menše pytanje. Kako ja možu priměti šablon izobraziti imenny prostor šablona dlja cěljnogo jezyka? Napriměr imenny prostor šablona dlja anglijskoj Vikipedije jest ''{{-|Template}}'', dlja češskoj Vikipedije to jest ''{{-|Šablona}}'' itd. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 13:25, 22 julij 2026 (CEST)
:Pokoliko ja znaju, anglijska nazva ''{{-|Template:}}'' rabotaje na vsih viki. Očevidno takože je možno prosto dodati městu nazvu imennogo prostora, ale togda toj novy šablon je bezsmyslny, ibo togda možno je takože koristati [[:Šablon:Prěvod]]. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:37, 22 julij 2026 (CEST)
::Da, anglijska nazva napravdu rabotaje. Ale ono to izgledaje někako divno, poka to ne jest anglijsky šablon. Nu, ja možu odstraniti ''{{-|Template:}}'' iz izobraženogo nazva. Čto se tyče šablona {{š|Prěvod šablona}}, ja možu do šablona {{š|Prěvod}} dodati novy argument ili avtomatično razpoznanje imennogo prostora, ili oboje (argument kako prěpisanje avtomatičnogo razpoznanja). Šablon {{š|Prěvod šablona}} by mogol byti prěsměrjenje do šablona {{š|Prěvod}}, ili vy možete go odstraniti, kako bude {{š|Prěvod šablona}} vesde zaměnjeny za {{š|Prěvod}}. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 14:47, 22 julij 2026 (CEST)
::Možna v Šablonu:Prěvod avtomatično izměniti slovo ''članok'' na ''šablon'' kogda vključeny v prostor šablonov: <nowiki>{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:Template}}|šablon|članok}}</nowiki> <span style="text-transform:lowercase;font-synthesis:none;display:inline-block">--[[User:MwGamera|Mw<span style="font-variant:petite-caps">G</span>amera]]</span> ([[User talk:MwGamera|besěda]]) 14:50, 22 julij 2026 (CEST)
:::Tak, to ja iměl na myslji. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 15:14, 22 julij 2026 (CEST)
:::Možno ješče ''modul''. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 15:15, 22 julij 2026 (CEST)
::Ja jesm izměnil šablon {{š|Prěvod}}, nyně ona podpira imenne prostory ''Šablon'' i ''Modul'' pored glavnogo imennogo prostora. Šablon {{š|Prěvod šablona}} može byti odstranjeny vključno jego dokumentacije. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:42, 22 julij 2026 (CEST)
== Šablon dokumentacije modulov ==
Ja jesm napisal na [[mw:Project:Support desk#How can you make module pages to use a template for documentation transclusion?|podpor softveru MedijaViki]], kako my možemo upotrěbiti šablon {{š|Dokumentacija}} dlja modulov. Ja už imaju funkcionalnu verziju, ktora poddrživa kakykoli imenny prostor, na [[Koristnik:Polda18/Pěskovišče/Šablony/Pěskovišče 2|mojom pěskovišču]]. Verzija jest gotova dlja vstavky do prvobytnogo města. Nu, my musimo někako izdělati upotrěbjenje šablona v vklučenju dokumentacije modula, kako to jest v Vikipediji na [[:en:Module:Wikidata|anglijskom]] i [[:cs:Modul:Wikidata|češskom]]. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 22:11, 22 julij 2026 (CEST)
:Ja imaju menšu prosbu dlja adminov interfejsa. Ja jesm zapytal umětnu inteligenciju dlja šablona dokumentacije modulov, nu tu jest čto je trěba izrabotati:
:* Stranica {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-name]]}} može ostati kako jest, ili my možemo <code>{{-|/doc}}</code> izměniti za <code>{{-|/Dokumentacija}}</code>. Nu, večinstvo modulov ne imaje žadnu dokumentaciju, takože prěimenovanje dokumentačnyh podstranic by ne imělo byti trudno. Nu, ja tuto neham na vas.
:* Stranica {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]]}} musi byti izměněna, kako jest vvedeno na jej besědě: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Dokumentacija|$1}}</syntaxhighlight>
:* Stranica {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-does-not-exist]]}} se izobražaje, kako dokumentačna podstranica ne jestvuje. Ja byh izdělal prědběžno prosty prěvod, kako jest vvedeno na jej besědě. Kak bude izrabotany tzv. ''{{-|preload}}'' (izhodny tekst ili konstrukcija) dokumentačnoj podstranice, link može byti izměněny tako, aby tuten ''{{-|preload}}'' upotrěbil.
:* I nakonec, stranica {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-header]]}} jest vklučana do glavice dokumentačnoj podstranice modulov. Ja možu izrabotati tabličku, ktora bude izobražati informaciju o dokumentačnoj podstranici. Ja jesm izrabotal šablon {{š|Tablička}} dlja formata, ktory se tu uže upotrěbjaje. Ja možu do jego dokumentacije dodati link na {{-|Commons}} kategoriju, ktora vvodi ikony, ktore jest možno upotrěbiti.
:— [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 14:50, 23 julij 2026 (CEST)
::Stranicu {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-header]]}} bude nutno izprazdniti kak bude izrabotany ''{{-|preload}}'' dokumentacije. Ja jesm už izrabotal šablon {{š|Dokumentačna podstranica}}. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:15, 23 julij 2026 (CEST)
:::{{-|[[Šablon:Dokumentacija/preload]]}} jest izrabotany. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:51, 23 julij 2026 (CEST)
:Prěvod iz {{-|TranslateWiki}} jest dodany, kako jest vidimo. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 02:38, 5 avgust 2026 (CEST)
:Ja se pytam ponovno. Je možlivo izrabiti izměny kako jest napisano povyše? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 22:40, 8 septembr 2026 (CEST)
::Često govoreči, ja ničto ne razuměju iz tyh modulov. Čemu one imajut služiti? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:30, 9 septembr 2026 (CEST)
:::Moduly sut razširenja funkcij šablonov. Upotrěbjajut programističny jezyk {{-|Lua}}, ktory jest dodany razširenjim MediaViki Skribunto. Pomoču modulov mogut šablony iměti veče funkcij. Tuty stranice sut šablony dlja raznyh čestij razširenja Skribunto. Čto jest največe značimo jest stranica {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]]}}, ktora izobražaje vklučenu stranicu dokumentacije modula. Upotrěbjenjim šablona {{š|Dokumentacija}} bude stranica vklučena pomoču tutogo šablona. Nu, kak jest stranica dokumentacije v početku značena šablonom {{š|Stranica dokumentacije}}, ono ne jest potrěba obsega stranice {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-header]]}}, tako jest obseg stranice može byti izrčknuty, to znači byti prazdny. Obseg stranice {{-|[[MediaWiki:Scribunto-doc-page-does-not-exist]]}} znači, že stranica dokumentacije ne jestvuje. Kak my upotrěbjame tuten viki kod:
:::<syntaxhighlight lang="wikitext"><span class="plainlinks">''Dokumentacija dlja tutogo modula može byti iztvorjena na [{{fullurl:$1|action=edit&redlink=1&preload=Šablon:Dokumentacija/preload}} <span style="color: var(--color-destructive, #bf3c2c);" title="$1 (stranica ne jestvuje)">$1</span>].''</span></syntaxhighlight>
:::My možemo upotrěbiti t.zv. ''{{-|preload}}'' dokumentacije, ktory jest koristany takym sposobom, že imenny prostor stranice jest vklučeny pomoču koda <code>subst:</code>, i skelet stranice jest pripravjeny dlja koristanja dokumentacije šablona ili modula. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 23:43, 9 septembr 2026 (CEST)
== Daljše projekty Vikimedije ==
Medžuslovjanska Vikipedija jest iztvorjena. Nu, tu jest pytanje. Vikipedija ne jest jediny projekt od Vikimedije. Tu sut tako Vikicitaty, Vikislovnik, Vikidragy, Vikiversitet, Vikiknigy itd. Imajemo někaku ideju čto iztvoriti dalje? Možno Vikislovnik? My možemo opet upotrěbiti Inkubator. Vikislovnik by imal byti cělkom bezusilny. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 19:49, 23 julij 2026 (CEST)
:Nu, to, že Medžuslovjanska Vikipedija je iztvorjena ješče ne znači, že ona je gotova. Po mojemu mněnju rabota toliko načinaje se. Tutčas imajemo 1465 člankov. Ako mně pytaješ, imaju li ideju čto iztvoriti dalje, togda ja byh odgovoril, že trěba iztvoriti mnogo novyh člankov dlja enciklopedije! Nakonec imajemo vse, čto je nam potrěbno, takto možemo uže načeti rabotati seriozno, ne li?
:A čto se tyče sestrinskyh projektov, jesm uže napisal něčto o tom v marcu ili aprilju ([[Vikipedija:Krčma#Wiktionary|tu]]). Kratko govoreči, ja ne vidžu smysl. Očevidno možno je započeti někaky novy projekt v inkubatoru, ale ako ne bude v njim dostatočno aktivnosti v tečenju dostatočno dolgogo perioda, on pravdopodobno ostane v inkubatoru navsegda. Sam jesi uviděl, že daže stvorjenje medžuslovjanskoj Vikipedije zajelo nam skoro dva lěta postojannoj aktivnosti, ačekoli vsegda byli 5–15 aktivni učestniki na měsec.
:Tym ne menje, uže je projekt za medžuslovjansky Vikislovnik v inkubatoru: [[:incubator:Wt/isv]], ktory byl započety koristnikom @[[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]]. Problem byl v tom, že on izbral trohu nesručny podhod, importujuči vse slova iz slovnika avtomatično na html-stranice, čto dovedlo do krajno nepraktičnyh stranic, a takože do mnogyh pogrěšek. Ale možno by bylo poprobovati ponovno. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 20:31, 23 julij 2026 (CEST)
::Da, ja razuměm. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:06, 23 julij 2026 (CEST)
::tutčasno Jaroslav i Michal o tom dumajut, my govorimo v Telegramu [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:25, 24 julij 2026 (CEST)
::Tam ješče jest kvestija avtorskyh prav na MS slovník, Wikimedia hče jih podtvrdženje [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:41, 24 julij 2026 (CEST)
== Prěvod razširjenja Skribunto ==
Pozdrav. Na [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-scribunto&language=isv-latn&filter=&action=translate {{-|TranslateWiki}}] ja jesm počel prěvoditi razširjenje Skribunto, ktoro upotrěbi skriptovny jezyk Lua i dodava imenny prostor Modul. Nu, ja jesm strětl menše dilema. Kaku figuru slova dlja kakogo prěvoda upotrěbiti? Ono ide o češsko slovo ''{{-|chyba}}'', ktoro jest možno prěvoditi dvoma sposobami: ''grěška'' ili ''hyba''. Ja jesm zapytal umětnu inteligenciju, i ona mi napisala, že ''grěška'' jest figura dlja občego upotrěbjenja (veče kako blud), i ''hyba'' jest figura dlja tehničnogo izraza (veče kako neuspěh, kako ''kritična hyba sistemy''). Takože ''grěška'' jest ''ja jesm izrobil grěšku'' tako jest někaky blud, i ''hyba'' jest, ''ona se izjavila kritična hyba sistemy'', samo kako tuta sistema izrobila hybu, nikto za tutu hybu ne može, to jest hyba softvera. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 15:02, 26 julij 2026 (CEST)
:Ja jesm dokonal prěvod Skribunta, možno prěgleděti dlja grěšek. Čtokoli znači ''{{-|Script error}}'', ja jesm prěvodil kako ''grěška skripta'', i čtokoli znači ''{{-|Lua error}}'', ja jesm prěvodil kako ''hyba Lua''. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 15:57, 26 julij 2026 (CEST)
::Možno ''grěška v skriptu'' ili ''grěška skripta''? Čto jest lěpše? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 01:06, 27 julij 2026 (CEST)
== Sklanjanje ==
Na modroj knopkě piše „Zapisati pravky”. Začto „pravky”, jestli jest jedna? Povinno jest byti „Zapisati pravku”.
Takože v historiji pravok člankov piše „26 julij 2026”. Koristiti latinske nazvy měsecev ne jest problem, ale muset byti v roditeljniku (26 julija 2026).
Kto-nebud može to izpraviti? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 17:06, 26 julij 2026 (CEST)
:Nu, to je dělo prěvodženja. Ako na anglijskom pišut "save edits", na medžuslovjanskom povinno je byti "zapisati pravky". V mnogyh slučajah jest množnost pluralizacije, ale ne vsegda. A čto se tyče roditeljnika, uže jesm o tom napisal na stanici: [[Besěda s koristnikom:Jon Harald Søby]]. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 18:23, 26 julij 2026 (CEST)
::Da, viděl som anglijsku Vikipediju. Ale tam jest „publish changes”. Besědu som pročital.
::Čto budemo dělati v tom vrěmenu? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 19:40, 26 julij 2026 (CEST)
:Pravky sut pravky v tekstu. Ače ja pravim članok jednokratno, kak ja izdělam veče kako jedin pravok razom (veče poprav ili aktualizacij), tuten tekst dava smysl. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:03, 26 julij 2026 (CEST)
== Kvalita novyh člankov ==
Htěl byh prizvati koristnika(-cu) @[[Koristnik:Lpoj50|Lpoj50]] da by izměnil(-a) sposob vnosa novyh člankov, koristnik(-ca) jest velmi produktiven(-na) v prěvodženju novyh člankov iz anglijskoj viki [[Special:Contributions/Lpoj50]], ale potom někto ako Jan ili ja musi kompletno prěpisyvati članok i izpravjati ne jedino MS grěšky, ale i tehnične, svezane s koristanjem šablonov, čto jest generalno mnogo raboty. Hvalim voprěd za spolurabotu 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:54, 11 avgust 2026 (CEST)
:Jesm uže něčto napisal na jegovoj besědnoj stranici. V principu ja ne imaju veliky problem s prěvodami sdělanymi s pomočju umětnoj inteligencije, ale v takyh kolikostah i s takymi razměrami to je prosto nemožno. Mimohodom, interesno je, že někoje UI-prěvody sodrživajut cělkom pristojny medžuslovjansky, a druge daže ne pripominajut medžuslovjansky. Odkud je taka razlika? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:34, 11 avgust 2026 (CEST)
::Možlivo, něktore jesm uže izpravil 😊 Velika hvala [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:48, 11 avgust 2026 (CEST)
:::Ja myslju, že jest neobhodimo zabraniti v tutom momentu upotrěbjenje umětnoj inteligencije, a ljudij, ktori sut priměčeni pri upotrěbjenju umětnoj inteligencije, trěba jest ograničati. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 23:03, 12 avgust 2026 (CEST)
::::Imaju ideju sdělati šablon, ktory by označal članky, prědpokladano strvorjene AI-prěvodom, i kde trěba by byl tajmer na izlěpšenje članka ili jego odstranjanje, bylo by to pomočno? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:24, 14 avgust 2026 (CEST)
:::::Myslim že da [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 11:28, 14 avgust 2026 (CEST)
== Dokumentačne podstranice ==
Pozdrav. Ja jesm izrabotal šablon {{š|Dokumentačna podstranica}}, možlivo jest robotično praviti vsě dokumentačne podstranice dlja dodanja vslědjnogo teksta na početok každoj stranice?
<syntaxhighlight lang="wikitext"><noinclude>{{Dokumentačna podstranica}}</noinclude></syntaxhighlight>
Čto tuten šablon robi jest to, že on izobražaje na dokumentačnoj podstranici tabličku s informacijeju, že to jest dokumentačna podstranica, i on dokumentačnu podstranicu kategorizuje kako dokumentaciju šablona ili modula. Robotična pravka jest cělkom prosta. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 20:42, 13 avgust 2026 (CEST)
:Taka mala primětka. Ja jesm dodal tako tehničny parametr <code>nocat</code>, ktory jest upotrěbjeny v dokumentačnoj podstranici tutogo šablona iz praktičnyh dovodov. Tuten parametr zamira kategorizaciju stranice, do ktoroj jest šablon vklučeny. To jest prigodno dlja vizualnogo priměra šablona, kako jest vidno na dokumentaciji šablona. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 20:53, 13 avgust 2026 (CEST)
:Tako samo, robot by mogol prěnesti kategorije šablonov ili modulov do dokumentačnyh podstranic. Konec dokumentačnyh podstranic može obsegati vslědny vikikod:
:<syntaxhighlight lang="wikitext"><includeonly>[[Kategorija:Šablony:...]]</includeonly></syntaxhighlight>
:Obseg dokumentačnoj podstranice jest vklučeny do stranice šablona s šablonom {{š|Dokumentacija}} v tagu <code><nowiki><noinclude /></nowiki></code>. Kategorizacije šablona ne sut vklučane do stranic, ktore upotrěbjajut dany šablon, tako samo ne jest dokumentacija šablona vklučena do danyh stranic. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:19, 13 avgust 2026 (CEST)
:Izvinjaju se. Ja jesm ne věděl, že uže jest šablon {{š|Stranica dokumentacije}}, tako jest šablon {{š|Poslanje}}. Ja uže započel rabiti izměny dlja upotrěby tutyh šablonov. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 00:29, 14 avgust 2026 (CEST)
::Šablon {{š|Dokumentačna podstranica}} jest prenapravjeny do šablona {{š|Stranica dokumentacije}} i šablon {{š|Tablička}} jest prenapravjeny do šablona {{š|Poslanje}}.
::# Šablon {{š|Dokumentačna podstranica}} jest upotrěbjeny v někakyh dokumentačnyh podstranicah, my možemo robotično izměniti upotrěbjenje premo na šablon {{š|Stranica dokumentacije}}, kak bude gotovo, my možemo prenapravjenje odstraniti.
::# Šablon {{š|Tablička}} by neimal byti upotrěbjeny izključajuči linkov, tuten šablon my možemo odstraniti tutčas.
::Ponovno, izvinjaju se. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 02:59, 14 avgust 2026 (CEST)
== Filtr protiv spama blokuje link do youtu.be ==
Ne znam byl li to umysl, ale kratke linky sut stabilne i dobro rabotajut. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 21:55, 13 avgust 2026 (CEST)
:Či ja dobro pametam, <code>youtu.be/xyz</code> jest prosto prenapravjenje na <code>youtube.com/watch?v=xyz</code>. Ja ne věm, či linky prenapravjenja sut nedozvoljene. Na vsaky slučaj, link je možno prosto prepisati na polny tvar. Ten by uže imal byti funkcionalny. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 00:33, 14 avgust 2026 (CEST)
:Pozdrav, @[[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]], da, koristaj link vida <code><nowiki>youtube.com/watch?v=xyz</nowiki></code>, a ne <code>youtu.be/xyz</code>, tuty tip ne blokuje. Takože, koristaj šablony <code><nowiki>{{Cite AV media|}}</nowiki></code> za citovanje videa i <code>Youtube</code> za konvertaciju youtube-linkov, dokumentaciju k njim ješče musim dodělati [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 08:17, 14 avgust 2026 (CEST)
== Novy šablon <code><nowiki>{{V rabotě}}</nowiki></code> ==
Dodal novy šablon, ktory stvarjaje soobčenje, že stranica jest v fazi aktivnogo redaktovanja, koristaje se prosto dodavanjem koda <code><nowiki>{{V rabotě}}</nowiki></code> na začetok stranicy
<onlyinclude>{{Mbox
| type = notice
| image = [[File:Ambox clock.svg|48px|alt=|link=]]
| css = margin: 1px
| text = '''Tuty {{{page|članok Vikipedije}}} jest [[:en:Help:Wikipedia: The Missing Manual/Editing, creating, and maintaining articles/Creating a new article|tutčasno v aktivnom iztvorjenju]] črěz spolurabotu i poslědovateljno redaktovanje.''' {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|0|Jestli vy imajete sumněnja odnosno [[WP:GNG|značnosti]], [[:en:WP:MOS|stilja]], ili drugyh problemov, prosim komentujte na [[WP:TPG|{{{tp|besědnoj stranici}}}]] tutogo {{{article|članka}}} ili jego {{{creator|iztvoritelja}}}.|}}Da by izběgti [[:en:Help:Edit conflict|konfliktov redaktovanja]] i [[:en:WP:{{{agf|Assume good faith}}}|inogo razmešivanja]], {{{creator|iztvoritelj}}} [[:en:Wikipedia:Please do not bite the newcomers|prosi]], da by podčas {{{eta|kratkoj doby}}} tuta {{{page|stranica}}} bez nutnosti ne izměnjala se, i takože ne byla [[WP:{{{xfd|Articles for deletion}}}|naznačena na odstranjenje]] podčas tutoj rannjej fazy iztvarjanja.{{Pb}}{{smalldiv|{{#if:{{{time|}}}|Tuto poslanje bylo dodano {{{time|}}}.|}} {{last edited by}} Prosim odstranite tuto poslanje, ako li {{{page|stranica}}} [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=history}} ne byla izměnjena] podčas {{{duration|několika časin}}}.}}}}
{{#ifeq:{{{category}}}|no||{{#switch:{{NAMESPACE}}
| User
| User talk = <!-- no category -->
}}}}</onlyinclude>
[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 08:44, 14 avgust 2026 (CEST)
:Link: {{š|V rabotě}}
:Možno jest lěpše upotrěbiti šablon {{š|Poslanje}}, ktory jest napojeny do Vikidanyh, či? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 19:09, 14 avgust 2026 (CEST)
::Tuto on i jest [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:10, 14 avgust 2026 (CEST)
:::Šablon {{š|V rabotě}} upotrěbjaje šablon {{š|Mbox}}, ktory ne jest aktualny šablon {{š|Poslanje}}. Ja možu izrabotati prěnapravjenje i popraviti viki kod upotrěby. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 19:15, 14 avgust 2026 (CEST)
::::Ja jesm izpravil novy format tutogo šablona: [[Special:Permalink/46613]] — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 08:29, 26 avgust 2026 (CEST)
::::Novy format jest viděti tu:
::::{{Poslanje
| type = progressive
| file = OOjs UI icon clock apex.svg
| title = Članok v aktivnoj rabotě
| description = '''Tuty članok Vikipedije jest [[:en:Help:Wikipedia: The Missing Manual/Editing, creating, and maintaining articles/Creating a new article|tutčasno v aktivnom iztvorjenju]] črěz spolurabotu i poslědovateljno redaktovanje.''' {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|0|Jestli vy imajete sumněnja odnosno [[WP:GNG|značnosti]], [[:en:WP:MOS|stilja]], ili drugyh problemov, prosim komentujte na [[WP:TPG|besědnoj stranici]] tutogo članka ili jego iztvoritelja.|}}Da by izběgti [[:en:Help:Edit conflict|konfliktov redaktovanja]] i [[:en:WP:Assume good faith|inogo razmešivanja]], iztvoritelj [[:en:Wikipedia:Please do not bite the newcomers|prosi]], da by podčas kratkoj doby tuta stranica bez nutnosti ne izměnjala se, i takože ne byla [[WP:Articles for deletion|naznačena na odstranjenje]] podčas tutoj rannjej fazy iztvarjanja.{{Pb}}
| comment = {{#if:|Tuto poslanje bylo dodano .|}} {{last edited by}} Prosim odstranite tuto poslanje, ako li stranica [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=history}} ne byla izměnjena] podčas několika časin.}}
{{#ifeq:no|no||{{#switch:{{NAMESPACE}}
| {{ns:User}}
| {{ns:User talk}} = <!-- no category -->
| [[Kategorija:Stranica v fazě aktivnoj raboty]]}}}}
::::— [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 12:57, 26 avgust 2026 (CEST)
::::Da, dobra rabota, sdělajemo alternativny šablon, da by ostal i stary? Napriměr, <code><nowiki>{{V aktivnoj rabotě}}</nowiki></code> ili <code><nowiki>{{Stranica v rabotě}}</nowiki></code>? Rezultat bude jednaky, vključno skrytyh kategorij. <br/>[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 14:11, 26 avgust 2026 (CEST)
:::::Da, to jest možno. Možno ja byh izbral {{š|Stranica v rabotě}}. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 14:25, 26 avgust 2026 (CEST)
::jestli hčeš, sdělaj šablon "Kvalita prěklada": Tuty članok imaje priznaky koristanja Umětnoj Inteligencije zaradi prěklada na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov. Nažalj, kvalita tutogo prěklada ne odpovědaje standardam Medžuslovjanskoj Vikipedije i ako li iztvoritelj ili iny koristnik ne sdělaje izpravjenij do <data, čas>, tuty članok bude označeny za odstranjenje. Hvala za spolurabotu. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:20, 14 avgust 2026 (CEST)
:::Da, to jest dobro poslanje. Ja uže imam polno pěskovišče, nu ja imam jedin šablon skoro gotovy, [[Koristnik:Polda18/Pěskovišče/Šablony/Pěskovišče 3|pěskovišče 3]] obsegaje šablon bočnogo panela, ja možu upotrěbiti tuto pěskovišče, kak bude šablon absolutno gotovy. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 06:26, 15 avgust 2026 (CEST)
::::Super, možeš ješče někaky obdrazok dodati, napriměr 😊:
::::[[Fajl:Angry_Wikipe-tan.svg|thumb|Wikipe-tan says: "Beware!".]]
::::[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 06:49, 15 avgust 2026 (CEST)
:::::Ja jesm upotrěbil standardny šablon {{š|Poslanje}}, možlivo viděti tu: [[Koristnik:Polda18/Pěskovišče/Šablony/Pěskovišče 3]]. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 17:21, 15 avgust 2026 (CEST)
::::::Hvala i čestitaju s prvym oficiálnym stvorjenym šablonom, budu jego malo izměniti i publikovati 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:46, 15 avgust 2026 (CEST)
:::::::Dobry šablon. Ale znajete, ja principu ne jesm protiv prěvodženju s pomočju umětnoj inteligencije. Jesm na priklad primětil, že teksty, ktore Lp01 dodal 10 avgusta, uže byli mnogo lěpše od tyh, ktore dodal 8 avgusta. Ne znaju i ne razuměju, kako to rabotaje, može koristal drugy program. A v občem nemaje velikoj razliky medžu slabym medžuslovjanskym pisanym UI i slabym medžuslovjanskym pisanym člověkom, ktory slabo znaje jezyk. Trěba trohu trpelivosti s ljudami, ktori načeli učiti se. Nu, i uže imajemo [[:Šablon:Pravopis]]. Čestno govoreči, je gorše, kogda cěly članok je napisany UI, daže ako medžuslovjansky je lěpši. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 21:22, 15 avgust 2026 (CEST)
::::::::To jest pravda. Je možno upotrěbiti oba šablony. Tak možu prěnesti šablon iz koristničskogo prostora? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:48, 16 avgust 2026 (CEST)
:::::::::Počekaj, razmyslim na nazvanje šablona i smekčenje teksta soobčenja [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:51, 16 avgust 2026 (CEST)
::::::::::Nu dobro. Počekam. Možna nazva by mogla byti {{š|Kvalita prěvoda}} ili něčto ine v tutom smyslu. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 12:30, 17 avgust 2026 (CEST)
:::::::::::Hču prědložiti kombinaciju dvoh šablonov "AI detected" (Izjavjena UI) ili podobno, i "Pravopis". Obadva iztvarjajut skryte kategorije za administraciju. Něčto tako:
:::::::::::{{Poslanje|type=informative|file=EU-LABEL AI black transparent.svg| title = {{-|Izjavjena UI}}|description=Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov. My ne imajemo ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byt dobra i odpovědati standardam Medžuslovjanskoj Vikipedije. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati izpravjenja do {{{datum i čas popravy}}}. Hvala za spolurabotu.|comment=''Datum i čas vklučenja tutogo poslanja: {{{datum i čas vklučenja}}}.}}
:::::::::::{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||data=__DATE__ |$B=
{{Poslanje
| type = progressive
| file = Ic brush 48px.svg
| title = {{#invoke:Alphabet|global_cyrl|Tuty članok trěbuje prověrky pravopisa, gramatiky, stilja ili tona.}}
| description = {{#invoke:Alphabet|global_cyrl|Možete pomogti Wikipediji}}, <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} {{#invoke:Alphabet|global_cyrl|popravivši jego}}]</span>.
| date = {{{data|}}}
}}
}} [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 13:22, 17 avgust 2026 (CEST)
== Novy šablon <code><nowiki>{{UI prěvod}}</nowiki></code> ==
Sdělal šablon "UI prěvod", ktory stvarjaje markovanje UI prěvoda i prěporučaje prověrku pravopisa, može se koristati zajedno s šablonom "Pravopis", koristaje se dodavanjem koda <code><nowiki>{{UI prěvod}}</nowiki></code> na začetok stranicy. Prědno hvalim za primětky i ideje na izlěpšenje
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{#time:d M Y H:i|+2 months 2 hours}} {{-|(CET)}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{#time:d M Y H:i|+2 hours}} {{-|(CET)}}.''
}}
[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:00, 17 avgust 2026 (CEST)
:hvala @[[Koristnik:Polda18|Polda18]] 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 18:13, 17 avgust 2026 (CEST)
::Ja imaju menše pytanje. <code><nowiki>{{#time:}}</nowiki></code> izobraža vsekdy aktualny čas ili čas poslědnjej pravky, da? My potrěbujemo izobražati čas vklučenja šablona. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 19:16, 17 avgust 2026 (CEST)
:::Ja to izpytyval i byl čas poslědnoj redakcije šablona, ale nevěm, kako to bude napravdu rabotati. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:33, 17 avgust 2026 (CEST)
::::Da, na žalost, pokazyvaje vsegda aktualny čas, trěba nahoditi někaky šablon na zapisovanje časa [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 19:37, 17 avgust 2026 (CEST)
:::::Možu iztvoriti. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 19:58, 17 avgust 2026 (CEST)
::::::jesi vítan 👍 zajutra jednako ne imaju čas [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:25, 17 avgust 2026 (CEST)
:::::::Nu, ja budu potěbovati pomoč. Kak jest vidno na [[Special:PermaLink/46146|mojom pěskovišču]], parserovacija funkcija <code><nowiki>{{#timel:}}</nowiki></code> prividno ne umi paserovati argumenty šablona. Nu, to jest něčto, čto ja potrěbuju, aby bylo možno. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 20:51, 17 avgust 2026 (CEST)
::::::::Sdělal taku modifikaciju, šablon se musi koristati vsegda črez taky kod.
::::::::<code><nowiki>{{Oddaljeno - Gledite novy kod niže}}</nowiki></code>. Pri tom daty se zapišut najedno i tvrdo do těla stranicy, kod je "jednorazovy" [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:56, 18 avgust 2026 (CEST)
::::::::Možlivo ješče trěba izbrati drugy format daty da by měsec byl v roditelniku ili kratky [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:59, 18 avgust 2026 (CEST)
::::::::Gotovo!
::::::::<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}</nowiki></code> [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 11:11, 18 avgust 2026 (CEST)
::::::::priklad izkoristanja: [[Sambahsa]] [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 11:15, 18 avgust 2026 (CEST)
:::::::::Ja jesm glednul na članok, nu tabely v tabelah, razbity format teksta. Članok potrěbuje popraviti sintaksu viki koda. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 18:48, 23 avgust 2026 (CEST)
::::::::::Da, někogda k njemu budu prihoditi, ale ne skoro. Vot vse označene članky: [[:Kategorija:Članky, prěvedene s pomočju UI|Članky, prěvedene s pomočju UI]] [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 18:55, 23 avgust 2026 (CEST)
:::::::::::Ja vidimo, že v kategoriji jest tvoje pěskovišče. Ja možu praviti šablon {{š|UI prěvod}} tako, že on bude v kategorizaciji ignorovati koristničsky imenny prostor. Ino, ja možu izrabiti šablon dlja tutoj kategorije kako jej opis. Něčto kako {{š|Kategorija:UI prěvod}} ([[Šablon:Kategorija:UI prěvod]]). Može byti? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 00:30, 24 avgust 2026 (CEST)
::::::::::::''Ја можу правити шаблон <code><nowiki>{{UI prěvod}}</nowiki></code> тако, же он буде в категоризацији игноровати користничскы именны простор.'' - da, prosim, sdělaj, dobra ideja [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:09, 24 avgust 2026 (CEST)
:::::::::::::Ja jesm uže izrabil. Ja jesm izrabil tako opis kategorije. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 23:04, 24 avgust 2026 (CEST)
::::::Teoretično, toj čas by musel ostati bez izměn i kogda koristnik jest sdělal pravku članka. Možlivo, tvrdo zadanje daty črez parametr jest jedino možno rěšenje, musim porazmysliti I pogledati, kako to dělajut v anglijskoj viki. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 21:08, 17 avgust 2026 (CEST)
:::::::Něčto musi byti možno. Ja možu zapytati na MediaViki pomoči. Možno oni budut věděti. — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 21:38, 17 avgust 2026 (CEST)
::::::::Jesm dodal v šablon, že ne samo trěba prověriti pravopis, ale takože sodržanje. Umětny um uměje mnogo, ale ne vse! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:36, 17 avgust 2026 (CEST)
:::::::::Hvala Jane 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:59, 18 avgust 2026 (CEST)
::::::::Da, pogledaj, prosim. Kako budu opet iměti čas, takože budu gledati, sut šablony odkud by šlo něčto "ukradnuti" ([[:en:Category:Time, date and calendar templates]]). "CURRENTTIMESTAMP" etc. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:59, 18 avgust 2026 (CEST)
:::::::::Možno {{-|[[:en:Template:Date]]}}? — [[Koristnik:Polda18|Polda18]] ([[Besěda s koristnikom:Polda18|besěda]] • [[Special:Contributions/Polda18|pravky]]) 16:44, 18 avgust 2026 (CEST)
::::::::::Погледим там, хвала. Але мыслим, же выше уже имају рєшење: [[Vikipedija:Krčma#c-Ilja isv-20260818091100-Polda18-20260817185100|Википедија:Крчма#ц-Иља исв-20260818091100-Полда18-20260817185100]] [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 17:00, 18 avgust 2026 (CEST)
::::::::::Hvala za spolurabotu, jesm koristal tvoje ideje 👍 [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 18:42, 18 avgust 2026 (CEST)
j0an7z51vzl7323gfeytholb1msydjq
Italijansky jezyk
0
1058
47063
47043
2026-09-09T13:16:19Z
Ilja isv
10
47063
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka jezyk
| name = Italijansky
| nativename = <center>{{Lang|it|italiano}}, {{Lang|it|lingua italiana}}</center>
| pronunciation = {{IPA|it|itaˈljaːno||It-italiano.ogg|}}
| ethnicity = [[Italijani]]
| states = [[Italija]], [[San-Marino]], [[Vatikan]], [[Švejcarija]], [[Slovenija]] ([[Slovenska Istria]]), [[Hrvatija]] ([[Oblast Istrija|Istrija]])
| region =
| speakers = <span class="ext-gadget-alphabet-disable">[[L1 govoritelj|L1]]</span>: 65 milionov
| date = 2022
| ref = <ref name="e25">{{Cite book|editor-last1 = Eberhard| editor-first1 = David M.| editor-last2 = Simons| editor-first2 = Gary F.| editor-last3 = Fennig| editor-first3 = Charles D.| year=2022|title=Ethnologue: Languages of the World|edition=25. |location=Dallas, Texas|publisher=SIL International|url=https://www.ethnologue.com}}</ref>
| speakers2 = [[Second language|L2]]: 3.1-21 milionov<ref name=e25/><ref name="Italian language">{{Cite web |url=http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian |title=Italian — University of Leicester |publisher=.le.ac.uk |access-date=22 October 2015 |archive-date=2 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140502004444/http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian |url-status=dead }}</ref><br>Total: 85 milionov<ref name=e25/>
| speakers_label = Govoriteljev
| familycolor = [[Indoevropejske jezyky]]
| fam2 = [[italijske jezyky]]
| fam3 = [[latino-faliskijske jezyky]]
| fam4 = [[latinske jezyky]]
| fam5 = [[romanske jezyky]]
| fam6 = [[italo-zapadne jezyky]]
| fam7 = [[italo-dalmatinske jezyky]]
| fam8 = [[italo-romanske jezyky]]
| ancestor = [[latinsky jezyk]]
| ancestor2 = [[vulgarny latinsky jezyk]]
| ancestor3 = [[tuskansky dialekt]]
| ancestor4 = [[florentinsky dialekt]]
| dia1 = [[maltijsky italijansky jezyk]]
| dia2 = [[švecarsky italijansky jezyk]]
| dia3 = Various forms of [[regional Italian]]
| script = [[latinica]] ([[italijansky alfabet]])<br />[[Italijansko Brajlovo pismo|italijansky Brajl]]
| nation = {{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title=4 državy
|[[Italija]]
|[[San-Marino]]
|[[Švejcarija]]
|[[Vatikan]]
}}<br />
{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title=2 regiony
|[[Slovenska Istrija]] <small>([[Slovenija]])</small>
|[[Oblast Istrija]] <small>([[Hrvatija]])</small>
}}<br />
{{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title=Različne organizacije i ordeny
| [[Suverenny Vojensky Orden Malty]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ansa.it/english/news/2016/06/21/pope-to-receive-knights-of-malta-grand-master-thursday_a9e72a37-ec6c-421d-a632-92f2dfe81dd7.html|title=Pope Francis to receive Knights of Malta grand master Thursday – English|date=21 June 2016|website=ANSA.it|access-date=16 October 2019|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813173147/https://www.ansa.it/english/news/2016/06/21/pope-to-receive-knights-of-malta-grand-master-thursday_a9e72a37-ec6c-421d-a632-92f2dfe81dd7.html|url-status=live}}</ref>
|[[Evropejska Unija]]
|<span class="ext-gadget-alphabet-disable">[[FAO]]</span>
|[[Sveta Stolica]]
|[[OBSE]]
|<span class="ext-gadget-alphabet-disable">[[IDLO]]</span>
|<span class="ext-gadget-alphabet-disable">[[Medžunarodny institut humanitarnogo prava|IIHL]]</span>
|[[Sojuz universitetov Srědnomorja]]
|<span class="ext-gadget-alphabet-disable">[[UNICRI]]</span>
|<span class="ext-gadget-alphabet-disable">[[UNIDROIT]]</span>
|''i ostalne''
}}
| minority = {{Collapsible list
| titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;
| title=5 držav
|[[Bosnija i Hercegovina]]<ref name="EUChart"> Poznanny kako jezyk menšinstv [[Evropejska Hartija za regionalne jezyky i jezyky menšinstv|Evropejskoju Hartijeju za regionalne jezyky i jezyky menšinstv]].</ref><ref name=coe>{{Cite web|url=https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf|title=Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages|access-date=11 June 2019|archive-date=13 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213191817/https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf|url-status=live}} (PDF)</ref>
|[[Brazilija]] <small>([[:en:Languages of Brazil#Language co-officialization|6 municipalitetov]])</small>
|[[Hrvatija]]
|[[Rumunija]]<ref name=EUChart/>
|[[Slovenija]]}}
| agency = {{Lang|it|[[Accademia della Crusca]]|italics=no}} ({{Lang|it|de facto}})
| iso1 = {{-|it}}
| iso2 = {{-|ita}}
| iso3 = ita
| lingua = 51-AAA-q
| map = Map Italophone World - updated.png
| mapscale =
| mapcaption = Geografija razprostranjenja italijanskogo jezyka na světu:
{{Legend|#1E90FF|Zony, kde on jest jezykom večšinstva}}
{{Legend|#87CEEB|Zony, kde on jest jezykom menšinstva ili byvšim kolonialnym jezykom}}
{{Legend|#00FF00|Zony, kde prisutstvujut značne italogovoreče občiny}}
| notice = IPA
| sign = {{Lang|it|[[Italiano segnato]]}} "(pismenny italijansky)"<ref>{{Cite web |url=http://www.cdila.it/cds/Index?q=object/detail&p=_system_cms_node/_a_ID/_v_33 |title=Centro documentazione per l'integrazione |publisher=Cdila.it |access-date=22 October 2015 |archive-date=1 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101035439/http://www.cdila.it/cds/Index?q=object%2Fdetail&p=_system_cms_node%2F_a_ID%2F_v_33 |url-status=live }}</ref> <br />{{Lang|it|[[italiano segnato esatto]]}} "(Signed Exact Italian)"<ref>{{Cite web |url=http://www.cdila.it/cds/Index?q=object/detail&p=_system_cms_node/_a_ID/_v_37 |title=Centro documentazione per l'integrazione |publisher=Cdila.it |access-date=22 October 2015 |archive-date=23 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923201303/http://www.cdila.it/cds/Index?q=object%2Fdetail&p=_system_cms_node%2F_a_ID%2F_v_37 |url-status=live }}</ref>
| glotto = ital1282
| glottorefname = Italian
}}
'''Italijansky jezyk''' jest [[Romanske jezyky|romanskym jezykom]], na ktorom govoret v [[Italija|Italiji]]. Druge državy, kde koristajut italijansky kako ''[[služebny jezyk]]'', sut [[San Marino]], [[Vatikan]] i [[Švejcarija]]. [[Slovenija]] i [[Hrvatija]] takože imajut italijansky jezyk kako oficialny, ale samo v něktoryh regionah. Na italijanskom govoret vyše než 70 milionov ljudij v raznyh krajinah, vključno něktoryh čestij [[Monako|Monaka]], [[Malta|Malty]], [[Albanija|Albanije]], [[Črna Gora|Črnoj Gory]], [[Dodekanesos|Sporadičnyh ostrovov]] ([[Grecija]]), [[Eritreja|Eritreje]], [[Libija|Libije]], [[Etiopija|Etiopije]], [[Somalija|Somalije]] i [[Tunizija|Tunizije]]. Standardna versija iz [[Toskana|Toskany]] jest izkoristana za večšinstvo pisanij, ale pišut poněkogda i na drugyh [[dialekt]]ah.<ref name="Simone 2010">{{Cite book|last=Simone |first=Raffaele |year=2010 |title=Enciclopedia dell'italiano |publisher=Treccani }}</ref>
==Ustny==
{{Uvidi tož|Argentinsky italijansky jezyk|label1 = Argentinsky italijansky jezyk}}
[[Fajl:It-Vangeli.ogg|thumb|[[Biblija]], čitana na italijanskom govoriteljem iz [[Milan]]a]]
[[Fajl:WIKITONGUES- Paola speaking Italian and Sicilian.webm|thumb|Žena govori na italijanskom i [[Sicilijsky jezyk|sicilijskom]]]]
Italijansky jezyk jest glavno izvedeny iz [[Latinsky jezyk|latinskogo]], s něktorymi slovami iz [[Grečsky jezyk|grečskogo]], [[Etrusksky jezyk|etruskskogo]] i někakyh drugyh. Jego nazyvajut [[Fleksija|flektivnym]] jezykom -- čto označaje, že smysly slov mogut se izměnjati črěz izměnjenje jih zakončenij. Italijanske [[imennik]]y imajut mužsky ili žensky [[Gramatičny rod|rod]].
Večšinstvo imennikov mužskogo roda v jednině imajut zakončenje ''-o'', i večšinstvo imennikov mužskogo roda vo množině končaje na ''-i''.
Večšinstvo imennikov ženskogo roda v jednině imajut zakončenje ''-a'', i večšinstvo imennikov ženskogo roda vo množině končaje na ''-e''.
Itak:
# {{Lang|it|gatto}} = kot
# {{Lang|it|gatta}} = kotka
# {{Lang|it|gatti}} = koti
# {{Lang|it|gatte}} = kotky
Zakončenja [[glagol]]ov sut dost složene blagodare [[Spreženje|spreženju]]. Zakončenje zavisi na [[Gramatično vrěme|''vrěmeni'']] ([[Prošlo vrěme|prošlo]], [[Nastoječe vrěme|nastoječe]], [[Budučo vrěme|buduče]] i tako dalje), [[Gramatično lice|''licu'']] (1. lice (ja, my), 2. lice (ty, vy) i t.d.) i [[Gramatično čislo|''čislu'']] glagola. Zatože italijanska [[gramatika]] koristaje zakončenja za fleksiju, ličny zaimennik ne jest vsegda potrěbny (v priměrah niže on jest v zatvorkah).<ref name="berloco2018">{{Cite book|last=Berloco |first=Fabrizio |year=2018 |title=The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition |publisher=Lengu |isbn=9788894034813 |url=https://books.google.com/books?id=DYynDwAAQBAJ&pg=PA3}}</ref>
Itak:
# {{Lang|it|(io) parlo}} = ja govorim
# {{Lang|it|(noi) parliamo}} = my govorimo
# {{Lang|it|(lui) parlava}} = on govoriše
# {{Lang|it|(loro) parlarono}} = oni govorihu
# {{Lang|it|(io) parlerò}} = ja budu govoriti
# {{Lang|it|parliamo!}} = (po)govorimo!
Jest trěba učiti vse tute zakončenja da by pravilno govoriti na italijanskom, čto jest najvyše težkoju čestju italijanskoj gramatiky. Ale govorenje jest velmi prosto, jest několiko prostyh pravil i bezmalogo nikake komplikovane zvuky.
Mnoge italijanske slova sut vošli v ine jezyky i stali sut internacionalnymi kako {{-|''[[Pica|pizza]]'', ''[[Spageti|spaghetti]]''}} ili {{-|''[[ravioli]]''}}. Mnogo terminov v [[Muzika|muzikě]] sut italijanske, kako napriklad {{-|''[[forte]]''}} ili {{-|''[[Alegro|allegro]]''}}. Nazvy mnogyh muzikalnyh instrumentov sut takože italijanskymi, kako {{-|''[[Violončelo|violoncello]]''}} ili {{-|''[[tuba]]''}}. {{-|''[[Mafija|Mafia]]''}} i {{-|''[[Vendeta|vendetta]]''}} prihodet od temnoj strany italijanskoj kultury.
[[Pidžin]]-versije italijanskogo jezyka sut razvili se v byvših kolonijah Italije:<ref>{{Cite web |url=http://www00.unibg.it/dati/corsi/3415/43993-lap_1011_03_pidgin_italiani.pdf |title=Pidgin italiani |access-date=2022-03-16 |archive-date=2011-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110626213344/http://www.unibg.it/dati/corsi/3415/43993-LAP_1011_03_Pidgin_italiani.pdf |url-status=dead }}</ref> najvyše važnymi byli Eritreja, Somalija i Libija.<ref><span class="ext-gadget-alphabet-disable">[https://researchomnia.blogspo.com/2022/03/italian-language-in-italys-colonies.html Italian language pidgins in Italy's colonies]</span></ref>
<gallery mode="packed" heights=230 caption="">
Corsivo- come scriverlo a mano in italiano, schede didattiche con alcuni esempi di Paolo Villa (prima edizione commons wikimedia org)-Letters-characters in italics-cursive- how to write it by hand in Italian.pdf|Kako učet pisati rukoju v italijanskyh školah
Idioma%20italiano.png|Kde se rodil italijansky jezyk
</gallery>
== Čitati dalje ==
* {{Cite book|last=Palermo |first=Massimo |year=2015 |title=Linguistica italiana |url=https://archive.org/details/linguisticaitali0000pale |publisher=Il Mulino |isbn=9788815258847 |ref=palermo2015}}
* {{Cite book|last=Simone |first=Raffaele |year=2010 |title=Enciclopedia dell'italiano |publisher=Treccani |isbn= |ref=simone2010}}
==Linky i referencije==
{{Iztočniky}}
==Druge sajty==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
* {{Cite web | url = http://www.oneworlditaliano.com/english/home.htm | title = Italian grammar and interactive course}}
* [[:wikiquote:Italian proverbs|Italijanske prislovice]]
* {{Cite web | url = http://www.italianlearningtips.com | title = Italian Learning Tips}}
* {{Cite web | url = http://www.lingua21.com/Italian_Online_Glossaries_Dictionaries.htm | title = Italian Online Dictionaries and Glossaries}}
* {{Cite web | url = http://www.dizionario.rai.it | title = A dictionary of Italian orthography and pronunciation}}
* {{Cite web | url = http://www.wordreference.com/enit/ | title = English-Italian Dictionary | website = www.wordreference.com}}
* {{Cite web | url = http://www.wordreference.com/iten/ | title = Italian-English Dictionary | website = www.wordreference.com}}
</div>
==Vnešnje linky==
* ''Tuty članok sodrživaje prěklad iz članka {{-|«[[:simple:Italian_language|Italian language]]»}} v Vikipediji na prostom anglijskom ([https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Italian_language&action=history spis avtorov]; dozvoljenje [[ccorg:licenses/by-sa/4.0/|{{-|CC BY-SA 4.0}}]]).''
{{Pravopis prověrjeny}}
[[Kategorija:Italija]]
[[Kategorija:Romanske jezyky]]
7rk3rc1vin9k223fermxj3qnv90r500
Medžuslovjansky jezyk
0
1328
47085
45880
2026-09-09T18:22:17Z
~2026-48945-79
966
/* Standardny */
47085
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka jezyk
| name = Medžuslovjansky
| nativename = {{Jezyky|isv-Latn|medžuslovjansky}}, {{Lang|isv-Cyrl|меджусловјанскы}}
| image = Flag of Interslavic.svg
| imagesize = 170px
| imagecaption = [[Horugva medžuslovjanskogo jezyka]]
| creator =
* [[Jan van Steenbergen]]
* [[Vojtěh Merunka]]
| created = 2006–2017
| speakers = ≈7000
| ref = <ref name="Kocór, p. 21">Kocór, p. 21.</ref>
| date = 2020
| script =
* [[latinica]]
* [[kirilica]]
| agency = Medžuslovjansky komitet<ref>{{Cite web|url=http://steen.free.fr/interslavic/introduction.html#whatis|title=Interslavic – Introduction|website=steen.free.fr|access-date=October 21, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://conference.interslavic-language.org/rezultaty.php|title=CISLa 2018|website=conference.interslavic-language.org|access-date=October 21, 2019}}</ref>
| family =
* [[Umětne jezyky]]
** [[Medžunarodne pomočne jezyky]] ([[Balto-slovjanske jezyky|balto-slovjansky]])
*** Jezyky {{Lang|la|a posteriori}} ([[Slovjanske jezyky|slovjansky]])
**** [[Zonalne pomočne jezyky]]
| iso3 = isv
}}
'''Medžuslovjansky jezyk''' (takože: '''novoslovjansky''', '''vseslovjansky''') jest [[Slovjanske jezyky|slovjansky]] naturalističny [[Planovy jezyk|planovy]] [[zonalny pomočny jezyk]], skonstruovany na osnově občeslovjanskyh gramatičnyh i leksičnyh elementov, ktory služi komunikaciji medžu [[Slovjani|Slovjanami]] raznyh narodnostij. Za ne-Slovjanov medžuslovjansky može takože polniti edukacijnu funkciju. Jezyk jest zakorenjeny i v [[Staroslovjansky jezyk|staroslovjanskom jezyku]] i v različnyh improvizovanyh narěčjah, ktorymi ljudi v srědiščah s raznorodnym slovjanskym naseljenjem posluživali se črěz stolětja. Vslěd togo medžuslovjansky jestvuje na dvoh uravnjah: prvy sut nenaučne formy spontaničnogo občenja, drugy sut naučne kodifikacije, prědložene od mnogyh jezykoznavcev i inyh.<ref>Ladislav Podmele, ''Revolucija v istoriji interlingvistiki.''</ref> Vse formy imajut kako obču harakteristiku, že razumlivost bez nikakogo prědnjego učenja imaje prioritet nad legkostju. Tomu že medžuslovjansky jest zonalny a ne [[narodny jezyk]]. Tutoj jezyk jest pisany i [[Latinica|latiniceju]] i [[Kirilica|kiriliceju]].
Medžuslovjansky byl vprvo opisany v lětah 1659–1666 hrvatskym duhovnikom Juraj Križanićem.<ref>{{Lang|ru|М.И. Исаев, ''Словарь этнолингистических понятий и терминов''}} (Moskva, 2001), str. 85-86.</ref> Nazvu «medžuslovjansky» prvy raz je prědložil [[Ignac Hošek]] v 1908 godu.<ref>{{Lang|ru|Л.П. Рупосова, ''История межславянского языка''}}, v: {{Lang|ru|''Вестник Московского государственного областного университета'' (Московский государственный областной университет)}}, 2012 nr. 1, str. 55.</ref> Na medžuslovjanskom jezyku umějut govoriti několiko tysečev ljudij.<ref name="iliev">{{Cite journal | first = Ivan G. | last = Iliev | url = http://www.ijors.net/issue2_2_2013/pdf/__www.ijors.net_issue2_2_2013_article_6_iliev.pdf | title = Short History of the Cyrillic Alphabet | journal = International Journal of Russian Studies | issue = nr. 2 (2013/2) | place = Plovdiv | year = 2012 | pages = 67 | language = en}} ([http://www.ijors.net/issue2_2_2013/articles/iliev.html versija {{-|HTML}}])</ref> Kod {{-|[[ISO 639-3]]}} medžuslovjanskogo jezyka jest <code>{{-|isv}}</code>, ktory on dostal v 2024 godu.<ref>{{Cite web |url=https://iso639-3.sil.org/code/isv |title=isv |publisher={{-|SIL International: ISO 639-3}} |date=3 April 2024 |access-date=23 April 2024}}</ref>
== Historija ==
[[Fajl:Križanić - Gramatično izkazanje ob ruskom jeziku.png|thumb|«Gramatično izkazańje ob ruskom jeziku» Juraja Križaniča, prva medžuslovjanska gramatika iz 1665 goda]]
Tradicijno, medžuslovjansky jezyk byl blizko svezany s [[panslavizm]]om. Adepti toj ideologije věret, že vsi Slovjani sut jedin narod, i smeret k jihnomu kulturno-političnomu sjedinjenju. Zajedno s myslju o občej slovjanskoj državě povstala takože ideja občego slovjanskogo jezyka. Někoji mněli, že rolju vseslovjanskogo jezyka povinen jest igrati [[russky jezyk]], jezyk največšej i najmočnějšej slovjanskoj državy, matersky jezyk skoro poloviny vsih slovjanov i govorjeny od ješče 15-20%. Jednakože panslavisti v drugyh slovjanskyh krajah bojali se russkoj hegemonije i prědpočitali nevtralnějše razrěšenje. Očevidny kandidat byl [[staroslovjansky jezyk]] (ili [[starocrkovnoslovjansky jezyk]]), jezyk blizko spokrovnjeny s občim prědkom vsih živyh [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykov]], ktory dodatočno iměl dolgu historiju v pravoslavnoj liturgiji.
Pomimo tyh cěnnostij, staroslovjansky takože nosil s soboju problemy, ibo toj jezyk imaje bogaty pravopis s bukvami i zvukami, ktore dnes nikto uže ne koristaje, ravno bogatu i složenu gramatiku i krajno arhaičny slovosbor. Mnogo staroslovjanskyh slov ne prěžilo v modernyh jezykah, a iz drugoj strany, v staroslovjanskom nemaje slov za sovrěmenne pojetja. Da by staroslovjansky mogl služiti obyčnoj vsakodennoj komunikaciji medžu ljudami, trěba bylo go najprvo modernizovati. Rezultat toj modernizacije jest znany pod mnogymi nazvami: medžuslovjansky, vseslovjansky, novoslovjansky ili prosto slovjansky. Možno jest kazati, že medžuslovjansky načinaje se tam, kde končaje se staroslovjansky.
Prvy avtor, ktory publikoval medžuslovjansku gramatiku, jest [[Hrvatija|hrvatsky]] duhovnik [[Juraj Križanič]]. V tečenju 1659-1666 lět on pisal gramatiku osnovanu glavno na russkom izdanju crkovnoslovjanskogo i na ikavskom narěčju [[Hrvatsky jezyk|hrvatskogo]], ale v menšej měrě takože na [[Poljsky jezyk|poljskom]] i drugyh slovjanskyh jezykah. Križanič imenoval svoj projekt «Ruski jezik», da by zadovolil [[Rosija|rosijskogo]] carja.
Pozdněje, Križaničev priklad naslědovali takože mnogi drugi jezykoznavci i ini.<ref>[http://steen.free.fr/interslavic/constructed_slavic_languages Umětne slovjanske jezyky]</ref> Najvažnějše srěd njih sut:
* [[Jan Herkelj]] — {{Lang|la|[[Universalis Lingua Slavica]]}} (1826)
* [[Božidar Raič]] — Vseslavenščina (1853)
* [[Vaceslav Bambas]] — {{-|Vsjeslovianьskyь}} (1861)
* [[Matija Majar-Ziljski]] — {{-|Uzajemni Pravopis Slavjanski}} (1865)
* [[Ignac Hošek]] — {{-|Neuslawisch}} (1907)
* [[Josef Konečny]] — {{-|Slavina}} (1912)
* [[Bogumil Holy]] — {{-|Slavski jezik}} (1920)
* [[Ladislav Podmele]] — {{-|Mežduslavjanski jezik}} (1950. lěta)
Na početku digitalnoj ery ove stare projekty byli už davno zabezpamečene. Jednakože Internet pričinil malo vozrodženje panslavističnoj ideje, a kromě togo, v novom, globalizovanom světu pojavila se nova potrěba komunikacijnogo srědstva medžu slovjanami raznyh narodnostij. Blagodareči Internetu povstali različne nove projekty medžuslovjanskogo jezyka.<ref>{{Lang|de|Tilman Berger, [http://homepages.uni-tuebingen.de/tilman.berger/Publikationen/BergerPlansprachen.pdf ''Vom Erfinden Slavischer Sprachen'']}}, v: {{Lang|de|M. Okuka & U. Schweier}}, red., {{Lang|de|''Germano-Slavistische Beiträge. Festschrift für P. Rehder zum 65. Geburtstag'' (München, 2004, ISBN 3-87690-874-4)}}, str. 25.</ref><ref>{{Lang|de|Tilman Berger, [http://homepages.uni-tuebingen.de/tilman.berger/Handouts/PanslavismusInternet.pdf ''Panslavismus und Internet'']}}, 2009, str. 37.</ref>
V lětah 2001–2002 pojavili se v Internetu četyri nove projekty:
* '''Slovo''' (takože zvany "{{Lang|isv|Slověnskyj język}}" ili "Slověnščina") byl surabotničsko dělo trěh avtorov (Štefan Vitězslav Pilat, Piotr Mazur i Georgi Ogneslav Mihov), osnovano na rekonstruovanom praslovjanskom. Jezyk slovo iměl sedm padežev, dvojinu i različal medžu tvrdymi i mekkymi vzorami. Alfabet sodržal bukvy {{-|'''ě''', '''ę''', '''ǫ''', '''ă'''}} i mekke suglasky {{-|'''ľ''', '''ń''', '''ť'''}} i '''{{-|ď}}'''. Na stranici projekta bylo mnogo informacije o etimologiji i sklonjenjah imennikov, pridavnikov i zaimennikov, ale ne bylo opisanja časovanja glagolov. V grupě Yahoo! byl slovnik ok. 1700 slov.
* '''[[Slovio]]''' byl projekt slovačskogo emigranta v Švejcariji, [[Mark Hučko|Marka Hučka]]. Iměl kompletnu gramatiku i veliky slovnik s tysečami slov. V protivnosti k množinstvu poprědnjih projektov Slovio byl mnogo oproščeny jezyk i jegova shematična gramatična struktura byla bliz identična k [[Esperanto|esperantu]]. Pravopis byl ograničeny k sostavu {{-|[[ASCII]]}}, a vměsto '''š''', '''č''', '''ž''', '''dž''' i '''šč''' Hučko vvedl digrafy {{-|'''sx''', '''cx''', '''zx''', '''gx'''}} i '''{{-|wx}}'''. Nejasno jest, byl li Slovio zaisto naměrjeny kako vseslovjansky jezyk: iz internetnoj stranice možno jest dojdti do izvoda, že Slovio iměl byti konkurent esperanta kako globalny jezyk.
* '''Proslava''' ukrajinskogo Amerikanca, Juraj Doudi, iměla byti "prosty slovjansky jezyk dlja putovateljev". Stranica projekta sodrživala mnogo nekompletno opisanje gramatiky, jednu lekciju, několiko prikladnyh rěčenj i kratky slovnik ok. 550 slov. Jezyk izgledal, kako by byl improvizovany, a pravopis byl osnovany na anglijskom.
* '''Glagolica''', projekt češskogo avtora, "Slavoboj" {{-|Richard Ruibar}}, pisany latiniceju (s bukvami {{-|'''ě''', '''ľ''', '''ň''', '''ť''', '''ď''', '''ŕ''', '''ś'''}} i dolgymi samoglaskami) i takože osnovany na praslovjanskom, ale bolje ovplyvnjeny češskym. Glagolica iměla odnositeljno kompletnu gramatiku i kratky slovnik 635 slov.
Odnošenja medžu avtorami tutyh projektov byli prijateljske i oni hvalili svoje vzajemne projekty na svojih stranicah. Pravdopodobno zato, že srěd njih najaktivnějši i najbolje razrabotany projekt rěšiteljno byl Slovio, ostale tri projekty byli ostavjene od svojih avtorov i s vrěmenem izčeznuli iz sěti. V tečenju slědujučih lět Slovio byl jediny dostupny vseslovjansky jezyk i stal znany projekt, privlěkal vnimanje medij, i stal prvy vseslovjansky jezyk s občinoju 10-15 koristnikov i několiko desetkov zainteresovanyh ljudij, glavno panslavistov v slovjanskoj emigraciji. Ale čim bolje slovio priměčali jezykoznavci i Slovjani v slovjanskyh državah, tym veče bylo kritiky za jegovu umětnost i prěvagu russkyh slov v slovosboru. Hučko odkydal vse prědstavjene reformy i vměsto togo obvinjal svojih kritikov za zavist i protislovjansku agitaciju, vslěd čego Slovio utratil mnogo podpora. V dekembru 2005 goda monopol skončil se, kogda pojavil se v sěti novy shematičny jezyk pod nazvoju '''{{-|slavido}}''' (pozdněje: {{-|S-lingva, sloviensk}}).
V marcu 2006 goda grupa ljudij rěšila, že reformovanje Slovio ne jest možno, i započela novy jezyk pod nazvoju '''[[Slovianski]]'''. Cělj byl iztvorjenje jezyka, maksimalno možlivo približenogo prirodnym slovjanskym jezykam posrědstvom najprostějših srědstv, ktory byl by razumlivy Slovjanam bez prědnjego učenja.<ref name="balkaninsight">{{Lang|en|Bojana Barlovac, [http://www.balkaninsight.com/en/main/news/25946 ''Creation of 'One Language for All Slavs' Underway'']. BalkanInsight}}, 18 februara 2010.</ref> V prvoj fazě Slovianski byl razvivany v trěh različnyh variantah: '''Slovianski-N''' (naturalistična versija s šestju padežami), '''Slovianski-P''' (od "pidžin" ili "prosty", versija bez padežev) i '''Slovianski-S''' (shematična versija). Vse te gramatične «dialekty» dělili s soboju jedin pravopis, jednu fonologiju i jedin slovosbor. Glavny princip projekta bylo ravno važenje vsih trěh slovjanskyh větv posrědstvom sistema «glasovanja». Latinica i kirilica byli takože koriščene ravno.
V 2009 g. grupa rěšila, že odtud naturalistična versija bude služebno nazyvati se '''Slovianski'''. Slovianski vprvo byl znany iz internetnoj gazety, ''Slovianska Gazeta''.<ref>{{Lang|uk|Н. М. Малюга, [http://www.nbuv.gov.ua/portal/Soc_Gum/PhSt/texts/2008-1.pdf "Мовознавство в питаннях і відповідях для вчителя й учнів 5 класу"]}}, v: {{Lang|uk|''Філологічні студії. <nowiki>Науковий вісник Криворізького державного педагогічного університету</nowiki>. Збірник наукових праць, випуск 1''}} (Kryvyj Rih 2008, {{-|ISBN }} 978-966-17-7000-2), str. 147.</ref><ref>{{Lang|ru|Алина Петропавловская, [http://eursa.eu/node/1337 ''Славянское эсперанто'']. Европейский русский альянс}}, 23 junija 2007.</ref> V 2010 g. slovianski stal znany blagodareči statijam, ktore v raznyh krajah pojavili se v presě, medžu drugymi na poljskom portalu ''{{Lang|pl|Interia.pl}}''<ref>{{Lang|pl|Ziemowit Szczerek, [http://www.ahistoria.pl/index.php/2010/02/jezyk-ktory-maja-zrozumiec-wšyscy-slowianie/ ''Jezyki, które mają zrozumieć wszyscy Słowianie'']. Interia.pl}}, 13 februara 2010.</ref>, v srbskoj gazetě ''Večernje Novosti''<ref>{{Lang|sr|Марко Прелевић}}, [http://www.novosti.rs/code/navigate.php?Id=10&status=jedna&vest=171149 ''{{Lang|sr|Словијански да свако разуме}}'']. {{Lang|sr|Вечерње Новости}}, 18 februara 2010.</ref> i v srbskom izdanju ''{{Lang|en|Reader's Digest}}''.<ref>{{Lang|hr|Gordana Kneževič, ''Slovianski bez muke''. Reader's Digest Srbija}}, junij 2010, str. 13-15.</ref>
Atmosfera medžu avtorami Slovianskogo i Slovio byla notorično zla, ale byli takože opyty k sjedinjenju, ktore kombinovali oproščenu formu slovianskoj gramatiky s večšim slovnikom Slovio. V 2008 g. koristnik s prězviščem «{{-|Hellerick}}» prědstavil projekt '''Rozumio'''. Poslědovateljno v fevruaru 2009 g. povstal novy projekt, na početku pod nazvoju '''Slavju slovio''', potom pod nazvoju '''Slovioski'''. Točno tako, kako v padu slovianskogo, Slovioski byl sutrudničsky projekt trěh avtorov, razrabotany v trěh versijah («uravnjah»).
V 2010 g. pojavil se novy projekt pod nazvoju '''{{-|novoslovienskij}}''' (pozdněje '''Novoslověnsky'''). Avtor projekta byl češsky kompjuterny naučnik [[Vojtěh Merunka]]. Cělj ovogo jezyka byla modernizacija staroslovjanskogo jezyka, ale osnovany byl takože na projektah ''glagolica'' i ''slovianski''.<ref>{{Lang|isv|Vojtěch Merunka, ''Jazyk novoslovienskij''}} (Praga 2010, {{-|ISBN}} 978-80-87313-51-0).</ref> Iměl složenu gramatiku (sedm padežev, četyrinadset vzorov imennikov, dvojinu, tri prošle vrěmena), ale odnositeljno prostu fonologiju (na početku bez '''y''', ale s glaskoju '''{{-|ě}}''' pisanoju '''{{-|ie}}''').
V 2011 g. načela se blizka surabota medžu projektami slovianski, slovioski i novoslověnsky pod občeju nazvoju '''Medžuslovjansky''', čto medžu drugymi izražalo se občim slovnikom i občeju internetnoju gazetoju, ''{{Lang|isv|Izviestija.info}}''.<ref>{{-|[http://www.izviestija.info izviestija.info]}}</ref> V tomže godu slovioski prěstal jestvovati kako projekt odděljeny od slovianskogo, a slovianski byl prětvorjeny v bolje fleksibilny jezyk, osnovany na slovianskom, novoslověnskom i na starějših projektah. V tečenju lět 2011–2017 slovianski (uže pod nazvoju «medžuslovjanski») i novoslověnsky jestvovali kako dvě, ne vpolno standardizovane, versije jednogo jezyka, ktore postupno sbližali se k sobě. V juniju 2017 g. vslěd konferencije {{-|[[CISLa]]}} 2017 prědstavitelji oboh projektov rěšili založiti komisiju, ktoroj zadanje bylo likvidovanje poslědnjih razlik v gramatikě, a uže v juliju povstala objedinjena medžuslovjanska gramatika.
== Harakteristika ==
Pomimo razlik medžu projektami i avtorami, vse versije medžuslovjanskogo jezyka sut sobě mnogo blizke. Vse projekty skladajut se (skoro) izključiteljno iz form jestvujučih na slovjanskoj jezyčnoj oblasti i sut osnovane na prědpoloženju, že slovjanske jezyky sut sobě dostatočno blizke, že by možny byl kompromisny jezyk, ktory vsaky Slovjan može legko čitati i razuměti bez nikakogo prědnjego učenja. Jednakože mněnja o uravnju oproščenja sut različne. Prijmaje se, že krajno oproščenje i regularizacija, harakteristične za množinstvo medžunarodnyh pomočnyh jezykov, mogut pričiniti, že jezyk jest legši v učenju ne-Slovjanam, ale udaljaje go od naturalnyh slovjanskyh jezykov i nadavaje mu prěmnogo sintetičny harakter.<ref name="narodna pravda">{{Lang|uk|[http://narodna.pravda.com.ua/discussions/4a8f1e1b731fc/ ''Трошки про штучні мови: панслов'янська мова'']. Народна правда}}, 22 avgusta 2009.</ref> V vsakom slučaju gramatika jest legša od prirodnyh slovjanskyh jezykov; fakt, že ona jest osnovana na elementah jestvujučih v mnogyh jezykah zajedno, pričinjaje isto «prirodno oproščenje». V rezultatu ona jest jednovrěmenno legka i približena k složenoj gramatikě vsih naturalnyh slovjanskyh jezykov.
Srěd govoriteljev tyh jezykov jestvuje sklonnost k pojmanju medžuslovjanskogo kako davny ili oddaljeny dialekt vlastnogo jezyka abo susědny jezyk blizko s njim spokrovnjeny. Takože samo jest s pisateljami. Tomu že možno jest legko vměšati slova i druge elementy iz slovjanskyh jezykov v medžuslovjansky, pisanje na medžuslovjanskom jest kako by pisalo se na vlastnom jezyku s dodavanjem izměn. V praktikě vsaky avtor piše inače, někogda daže měšajuči elementy iz raznyh medžuslovjanskyh projektov, ale jezyk vsegda jest tojže sam. V protivnosti k umětnym jezykam kako [[esperanto]], medžuslovjansky jest razvivany od dola, od koristnikov, a ne upravjeny od gory.<ref>[http://rnd.cnews.ru/liberal_arts/news/top/index_science.shtml?2007/07/25/260272 {{Lang|ru|''Панславизм не умер окончательно''}}]. {{-|CNews}}.</ref>
== Koristanje ==
=== Občina koristnikov ===
[[Fajl:Vojtěch Merunka and Jan van Steenbergen at CISLa 2018.jpg|thumb|Vojtěh Merunka i Jan van Steenbergen v času [[CISLa|Vtoroj konferencije medžuslovjanskogo jezyka]] v Hodoninu (Čehija), 1 junija 2018 g.]]
Težko jest točno ustaliti kolikost koristnikov medžuslovjanskogo jezyka. V 2012 g. bulgarsky avtor Ivan G. Iliev napisal, že [[slovianski]] imaje několiko sot govoriteljev.<ref name="iliev" /> Anna-Marija Majer ({{Jezyky|de|Anna-Maria Meyer}}) v 2014 g. podala kolikost «několikyh desetok regularnyh, aktivnyh koristnikov» za slovianski i novoslověnsky vkupě.<ref>{{Avtor|Meyer}} (2014), str. 292.</ref> V 2017 to čislo v medžučasu narastlo do «okolo 2 tys. koristnikov i zainteresovanyh observatorov».<ref>{{Avtor|Kocór}}, str. 21.</ref> Vojtěh Merunka, jedin iz avtorov jezyka, v 2019 g. spominal o okolo 200 ljudij aktivno vladajučih jezykom.<ref name="tn">{{Cite news | url = https://tn.nova.cz/clanek/tomuto-jazyku-maji-rozumet-vsichni-slovane-vyzkousejte-si-to.html | title = Tomuto jazyku mají rozumět všichni Slované. Vyzkoušejte si to! | newspaper = TN | date = 2019-01-22 | language = cs | access-date = 2019-01-30}}</ref>
Medžuslovjanska občina jest organizovana v četyreh grupah na [[Facebook|Fejsbuku]], imajučih poslědovaljno 22.345, 817, 373 i 124 členov v dnju 1 marca 2025.<ref>{{Cite web | url = https://www.facebook.com/groups/interslavic/ | title = Interslavic | website = Facebook | access-date = 2025-03-01}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.facebook.com/groups/neoslavonic/ | title = Novoslověnsky | website = Facebook | access-date = 2025-03-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210711075634/https://www.facebook.com/groups/neoslavonic/ | archive-date = 2021-07-11}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.facebook.com/groups/1933305396885265/ | title = ''Medžuslovjansko Věće'' | website = Facebook | access-date = 2025-03-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210711044956/https://www.facebook.com/groups/1933305396885265/ | archive-date = 2021-07-11}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.facebook.com/groups/learninginterslavic | title = ''Nauka Medžuslovjanskogo'' | website = Facebook | access-date = 2025-03-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210428113453/https://www.facebook.com/groups/learninginterslavic/ | archive-date = 2021-04-28}}</ref>
Kromě togo sut grupy na [[Vkontakte]] (2476 členov),<ref>{{Cite web | url = https://vk.com/club114071440 | title = Межславянский - Меджусловјанскы - Interslavic | website = VKontakte | access-date = 2025-03-01}}</ref> [[Discord|Diskordu]] (8939 členov)<ref>{{Cite web | url = https://discord.com/invite/n3saqm27QW | title = Medžuslovjansky • Меджусловјанскы • Interslavic | website = Discord | access-date = 2025-03-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230620101234/https://discord.com/invite/n3saqm27QW | archive-date = 2023-06-20}}</ref> i [[Telegram (socialna mrěža)|Telegramu]] (990 členov).<ref>{{Cite web | url = https://t.me/interslavic | title = Меджусловянска бесѣда / Medžuslovjanska besěda | website = Telegram | access-date = 2025-03-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230723212946/https://t.me/interslavic | archive-date = 2023-07-23}}</ref> Na konec jest takože internetno forum, imajuče ok. 508 členov.<ref>{{Cite web | url = https://www.tapatalk.com/groups/slovianski/ | title = Interslavic Forum | website = Tapatalk | access-date = 2025-03-01}}</ref>
V juniju 2017 g. odbyla se v češskom gradu [[Stare Město]] prva [[CISLa|Konferencija o medžuslovjanskom jezyku]] ({{-|CISLa}}), na ktoroj pribyli 64 učestniki iz 12 držav.<ref>{{Cite web | url = http://conference.interslavic-language.org/archiv/2017/ | title = CISLa 2017 – 1st Conference on Interslavic Language | access-date = 2018-04-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190316153217/http://conference.interslavic-language.org/archiv/2017/ | archive-date = 2019-03-16}}</ref> Vtora konferencija odbyla se 31 maja i 1 junija 2018 g.<ref>{{Cite web | url = http://conference.interslavic-language.org/index.php | title = CISLa 2018 – 2nd Conference on Interslavic Language | access-date = 2018-04-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180429025138/http://conference.interslavic-language.org/index.php |archive-date = 2018-04-29}}</ref> Tretja konferencija byla planovana na 2020 g. v Hodininu, ale iz pričiny [[Pandemija koronavirusom|pandemije koronavirusom]] iměla byti odložena.
V 2024 byla založena v [[Poznanj]]u organizacija za razvoj medžuslovjanskogo jezyka pn. [[MedžuSlovjansko Jezyčno Forum]] (ang. InterSlavic Linguistic Forum). Prědsědnikom jest člen medžuslovjanskoj komisije, [[Michał Swat]].
=== Publikacije ===
Od 2011 g. jestvovali internetne gazety na medžuslovjanskom jezyku, najprvo ''{{-|Izviestija.info}} (pozdněje po izměnam v jezyku prěimenovano v ''{{-|Izvěsti.info}}''), a potom ''{{-|Interslavic.news}}''.<ref>{{Cite web | url = https://interslavic.news/ | title = Medžuslovjanske novosti | access-date = 2025-03-01}}</ref> Od 2016 g. pojavjaje se naučny časopis, ''{{-|Slovjani.info}}'', čestično pisany na medžuslovjanskom.<ref>{{Cite web | url = http://slovjani.info/ | title = Slovjani.info | access-date = 2018-04-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180429025343/http://slovjani.info/ | archive-date = 2018-04-29}}</ref>
Iny naučny časopis, ''{{-|Ethnoentomology}}'', od 2016 g. dodavaje k svojim člankam abstrakt na medžuslovjanskom.<ref>{{Cite web | url = https://www.ethnoentomology.cz/for-authors/ | title = Ethnoentomology | access-date = 2018-04-28 | archive-date = 2018-04-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180429024643/https://www.ethnoentomology.cz/for-authors/}}</ref>
=== Knigy v medžuslovjanskom jezyku ===
Od 2018 g. pojavili se tri knigy na medžuslovjanskym jezyku:
* Jan van Steenbergen & Vojtěch Merunka (red.) (2018). ''[[Čitateljnik|Čitateljnik. Antologija tekstov v medžuslovjanskom jezyku]]''.<ref>{{Cite web|editor-last=van Steenbergen|editor-first=Jan|editor2-last=Merunka|editor2-first=Vojtěch|title=Čitateljnik medžuslovjanskogo jezyka. Antologija tekstov v medžuslovjanskom jezyku.|url=https://books.google.de/books?id=i3lhDwAAQBAJ|publisher=Slovanská Unie|year=2018}}</ref>
* Antoine de Saint-Exupéry (prěv. Jan van Steenbergen) (2021). ''[[Maly princ]]''.<ref>{{Cite web|last=de Saint-Exupéry|first=Antoine|title=Малы Принц / Maly Princ|url=https://fragomeni.it/collezione/books.php?language=919|publisher=Fragomeni.it|year=2021}}</ref>
* Aleksy Bernat (2024). ''[[Nehaj nesut nas běle oblaky]]''.<ref>{{Cite web|last=Bernat|first=Aleksy|title=Nehaj Nesut Nas Běle Oblaky [ISV]|url=https://www.wattpad.com/story/357549526-nehaj-nesut-nas-b%C4%9Ble-oblaky-isv|publisher=Wattpad}}</ref>
Kromě togo, mnogo tekstov (originalnyh i prěvedenyh) nahodi se v [[Vikisbornik]]u.<ref>{{Cite web | url = https://isv.miraheze.org/wiki/Sbornik:Glavna_stranica | title = Vikisbornik}}</ref>
=== Muzika v medžuslovjanskom jezyku ===
Vědomo několiko muzikalnyh projektov ktore upotrěbjajut medžuslovjansky jezyk v svojih tekstah:
*[[dyvina]] — muzikalny projekt iz [[Čehija|Čehije]] v žanru neofolk<ref>https://dyvina.bandcamp.com/</ref>.
*[[Melac]] — muzikalny projekt žanru neofolk<ref>https://www.youtube.com/channel/UCAcdRi8frHY15DbNxbC4yDQ</ref>.
*[[Нуловы Псалм]] — muzikalny projekt iz [[Росија|Rosije]] v žanru [[hardkor-pank]]<ref>https://vk.ru/nulovypsalm</ref>.
*[[Кирха]] — muzikalny projekt iz [[Росија|Rosije]] v žanru [[dungeon synth|данджен-синт]]<ref>https://vk.ru/kirhadungeon</ref>.
=== V kulturě ===
{| class=wikitable width=300px align=right style="margin-left:1em;"
|-
! Poslušajte!
|-
| align=center | <p><small>Mito Matija: ''Masovo pogrebanje''</small></p>[[Fajl:Мито Матия - Массовoe погребение(междуславянский).ogg]]
|}
Medžuslovjansky koristajut personaži filma češskogo režisera [[Vaclav Marhul|Vaclava Marhula]] «[[Kolorovana ptica (film)|Kolorovana ptica]]» (2019) kako neznajemy slovjansky jezyk.<ref>{{Cite web | first = Лорета | last = Вашкова | title = "Раскрашенная птица" – кинодебют межславянского языка | url = https://www.radio.cz/ru/rubrika/bogema/-raskrashennaya-ptica-kinodebyut-mezhslavyanskogo-yazyka | archive-url = https://web.archive.org/web/20190408193953/https://www.radio.cz/ru/rubrika/bogema/-raskrashennaya-ptica-kinodebyut-mezhslavyanskogo-yazyka | archive-date = 2019-04-08 | date = 2018-12-18 | website = Radio Praha | access-date = 28 January 2019 | language = ru}}</ref><ref>{{Cite journal | first = Vojtěch | last = Merunka | url = http://slovjani.info/archive/indexes/141.html | title = Koriščenje medžuslovjanskogo jezyka v filmu Kolorovana ptica | trans-title = Use of Interslavic in film Painted Bird | journal = Slovjani.info | issue = 3/1, maj 2018 | issn = 2570-7108, 2570-7116 | pages = 69–75 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200724135114/http://slovjani.info/archive/indexes/141.html | archive-date = 2020-07-24 | language = isv}}</ref>
V filmu medžuslovjansky služi kako jezyk seljanov. Marhul glasil, že poiskal «Slovjansko esperanto» i rěšil koristati medžuslovjansky, da by ni jedin slovjansky narod ne opoznal sebe v jego historiji.<ref name="Nabarvené ptáče aneb Bolestivé pochybnosti o poslání živočišného druhu Homo sapiens">{{Cite web | author = <!--Staff writer(s); no by-line.--> | title=Nabarvené ptáče aneb Bolestivé pochybnosti o poslání živočišného druhu Homo sapiens | url = https://www.kinobox.cz/clanek/17031-vaclav-marhoul-o-nabarvenem-ptaceti | website=Kinobox.cz | access-date = 2 September 2019 | language = cs | archive-url = https://web.archive.org/web/20211006110025/https://www.kinobox.cz/clanek/17031-vaclav-marhoul-o-nabarvenem-ptaceti | archive-date = 2021-10-06}}</ref><ref>{{Cite web | title = Interslavic: How A Made-Up Slavic Language Made It To The Big Screen | url = https://www.youtube.com/watch?t=46&v=WlopfGDweTE | publisher = Radio Free Europe/Radio Liberty | date = 2019-09-19 | language = en}}</ref>
Različni muzikanti i muzične grupy zapisali muziku na medžuslovjanskom, medžu drugymi:
* album ''Počva'' češskogo družiny poganskogo folka {{-|''Ďyvina''}}<ref>{{Cite web | url = https://www.youtube.com/watch?v=pijNq2hvkr8 | author = Ďyvina | title = Počva | website = YouTube | website = YouTube}}</ref>
* pěsnju ''Idemo v Karpaty'' ukrajinskoj {{-|reggae}}-drižiny ''{{-|The Vyo}}'' ({{Jezyky|uk|The Вйо}})<ref>{{Cite web | url = https://www.youtube.com/watch?v=5ZNMzuSxVus | author = The Вйо | title = Идемо мала в Карпаты | website = YouTube}}</ref>
* pěsnju ''Masovo pogrebanje'' hrvatskogo folk-družiny ''Mito Matija''<ref>{{Cite web | url = https://www.youtube.com/watch?v=0G4i3pATtYc | author = Mito Matija | title = Masovo pogrebanje | website = YouTube}}</ref>
* razne albumy poljskogo JuTubera ''Melac'' (Aleksy Bernat)<ref>{{Cite web | url = https://www.youtube.com/channel/UCAcdRi8frHY15DbNxbC4yDQ | title = Melac | website = YouTube}}. [https://web.archive.org/web/20230319175513/https://www.youtube.com/channel/UCAcdRi8frHY15DbNxbC4yDQ Gearchiveerd] op 19 maart 2023.</ref>
V filmu ''Kolorovana ptica'' takože jest pěsnja na medžuslovjanskom: «Dušo moja».<ref>{{Cite web | url = http://steen.free.fr/interslavic/the_painted_bird.html#song | title = The song «Dušo moja» | access-date = 2021-08-08}}</ref>
== Alfabety ==
Pravopisy povyših medžuslovjanskyh projektov sut različne, někoje imajut bogatějšu ortografiju neželi druge. Jednakže skoro vse projekty harakterizuje dvualfabetnost, drugymi slovami: možno jest je pisati i [[Latinica|latiniceju]], i [[Kirilica|kiriliceju]]. Jedin iz glavnyh principov medžuslovjanskogo jest možnost pisanja na ktorojkoli slovjanskoj klaviaturě. Zato strěčajut se razne varianty, zavisne od narodnosti pisatelja, od jegovyh vlastnyh prědpočitanj i od jegovyh tehničnyh možnosti. Jednakože, iz praktičnyh pričin (s obzirom na slovniky, gramatiku, učebniky i t.d.) potrěbny jest isty stupenj standardizacije.
Dnešnji medžuslovjansky pravopis sostoji se ne toliko iz dvoh alfabetov, ale takože iz dvoh uravnjev.
=== Standardny ===
Standardny (ili osnovny) alfabet imaje 27 bukv i 3 digrafy ({{-|dž, lj, nj}}) v latiniči i 29 bukv i 1 digraf ({{-|дж}}) v kirilici.
{| class="wikitable sortable"
|+ Standardny alfabet
|-
! Latinica
! Kirilica
!Glagolica
! Izgovor
! Varianty latinice
! Varianty kirilice
|-
| '''{{-|A a}}''' || '''{{-|A а}}'''
|Ⰰ|| {{-|/ɑ ~ a/}} || ||
|-
| '''{{-|B b}}''' || '''{{-|Б б}}'''
|Ⰱ|| {{-|/b/}} || ||
|-
| '''{{-|C c}}''' || '''{{-|Ц ц}}'''
|Ⱌ|| {{-|/ʦ/}} || ||
|-
| '''{{-|Č č}}''' || '''{{-|Ч ч}}'''
|Ⱍ|| {{-|/ʧ ~ tʂ/}} || cz, cx ||
|-
| '''{{-|D d}}''' || '''{{-|Д д}}'''
|Ⰴ|| {{-|/d/}} || ||
|-
| '''{{-|Dž dž}}''' || '''{{-|Дж дж}}'''
|Ⰼ|| {{-|/d͡ʒ ~ d͡ʐ/}} || dż||
|-
| '''{{-|E e}}''' || '''{{-|Е е}}'''
|Ⰵ|| {{-|/ɛ ~ e/}} || ||
|-
| '''{{-|Ě ě}}''' || '''{{-|Є є}}'''
|Ⱑ|| {{-|/ʲɛ/}} || e||ѣ (neoficialno)
|-
| '''{{-|F f}}''' || '''{{-|Ф ф}}'''
|Ⱇ|| {{-|/f/}} || ||
|-
| '''{{-|G g}}''' || '''{{-|Г г}}'''
|Ⰳ|| {{-|/g ~ ɦ/}} || ||
|-
| '''{{-|H h}}''' || '''{{-|Х х}}'''
|Ⱈ|| {{-|/x/}} || ||
|-
| '''{{-|I i}}''' || '''{{-|И и}}'''
|ⰻ|| {{-|/i ~ ɪ/}} || ||
|-
| '''{{-|J j}}''' || '''{{-|Ј ј}}'''
|Ⱜ|| {{-|/j/}} || || '''{{-|й}}''' (no '''{{-|ја/ьа}}''' i '''{{-|ју/ьу}}''' : '''{{-|я}}''' i '''{{-|ю}}''')
|-
| '''{{-|K k}}''' || '''{{-|К к}}'''
|Ⰽ|| {{-|/k/}} || ||
|-
| '''{{-|L l}}''' || '''{{-|Л л}}'''
|Ⰾ|| {{-|/l ~ ɫ/}} || ||
|-
| '''{{-|Lj lj}}''' || '''{{-|Љ љ}}'''
|ⰎⰬ|| {{-|/ʎ ~ l/}} || || '''{{-|ль}}'''
|-
| '''{{-|M m}}''' || '''{{-|М м}}'''
|Ⰿ|| {{-|/m/}} || ||
|-
| '''{{-|N n}}''' || '''{{-|Н н}}'''
|Ⱀ|| {{-|/n/}} || ||
|-
| '''{{-|Nj nj}}''' || '''{{-|Њ њ}}'''
|ⰐⰬ|| {{-|/nʲ ~ ɲ/}} || || '''{{-|нь}}'''
|-
| '''{{-|O o}}''' || '''{{-|О о}}'''
|Ⱁ|| {{-|/ɔ ~ o/}} || ||
|-
| '''{{-|P p}}''' || '''{{-|П п}}'''
|Ⱂ|| {{-|/p/}} || ||
|-
| '''{{-|R r}}''' || '''{{-|Р р}}'''
|Ⱃ|| {{-|/r/}} || ||
|-
| '''{{-|S s}}''' || '''{{-|С с}}'''
|Ⱄ|| {{-|/s/}} || ||
|-
| '''{{-|Š š}}''' || '''{{-|Ш ш}}'''
|Ⱎ|| {{-|/ʃ ~ ʂ/}} || sz, sx ||
|-
| '''{{-|T t}}''' || '''{{-|Т т}}'''
|Ⱅ|| {{-|/t/}}|| ||
|-
| '''{{-|U u}}''' || '''{{-|У у}}'''
|Ⱆ|| {{-|/u/}}|| ||
|-
| '''{{-|V v}}''' || '''{{-|В в}}'''
|Ⰲ|| {{-|/v ~ ʋ/}}|| ||
|-
| '''{{-|Y y}}''' || '''{{-|Ы ы}}'''
|Ⱐ|| {{-|/i ~ ɪ ~ ɨ/}}|| i||
|-
| '''{{-|Z z}}''' || '''{{-|З з}}'''
|Ⰷ|| {{-|/z/}}|| ||
|-
| '''{{-|Ž ž}}''' || '''{{-|Ж ж}}'''
|Ⰶ|| {{-|/ʒ ~ ʐ/}}|| ż, zs, zx ||
|}
Tomu, že něktore bukvy ne prisutstvujut na vsih klaviaturah, dozvaljajut se slědujuče variacije:
* Vměsto latinskyh bukv '''{{-|č š ž}}''' možno jest pisati '''{{-|cz sz ż (zs)}}''' (poljsky stroj) ili '''{{-|cx sx zx}}''' (eks-stroj).
* Kto imaje problemy s bukvoju '''{{-|y/ы}}''' može takože pisati '''{{-|i/и}}'''.
* Vměsto kiriličskyh bukv '''{{-|ј}}''' možno jest pisati '''{{-|й}}''' (togda vměsto '''{{-|ја/ьа}}''' i '''{{-|ју/ьу}}''' piše se '''{{-|я}}''' i '''{{-|ю}}''').
* Vměsto kiriličskyh bukv '''{{-|љ њ}}''' možno jest pisati '''{{-|ль нь}}'''.
* Soglasno [[ISO 9]]:
** iz Kirilice: Є є -> Ê ê, Ј ј -> J̌ ǰ, Љ љ -> L̂ l̂, Њ њ -> N̂ n̂, Ь ь -> ʹ
** iz Latinice: Ě ě -> Ѣ ѣ, J j -> Й й, Lj lj -> Лй лй, Nj nj -> Нй нй
=== Etimologičny ===
Jestvuje takože razširjeny alfabet pod nazvoju ''etimologičny alfabet'', ktory sodrži red dodatočnyh bukv, ktore prědavajut specifičnu informaciju o izgovoru i etimologiji. One reprezentujut praslovjanske glasky, ktore v sovrěmennyh slovjanskyh jezykah razvili se v razne směry, i zato odgovarjajut za glavne razliky medžu njimi. Etimologičny pravopis (raněje znany kako ''naučny medžuslovjansky'' ili ''MS Plus'') ograničaje se k latinici, tomu že množinstvu ljudij kiriličske bukvy kako {{-|'''ѣ''', '''ѧ'''}} i t. d. sut nerazumlive.
{| class="wikitable sortable"
|+ Dodatočne latinske bukvy etimologičnogo alfabeta
|-
! Etimologičny
! Standardny
! class="unsortable" | Izgovor
! class="unsortable" | Zamětky
|-
| '''{{-|Å å}}'''
| '''{{-|A a}}'''
| {{-|/ɒ/}}
| Praslovjansky '''{{-|TorT/TolT}}''' > staroslovjansky '''{{-|TraT/TlaT}}'''.
|-
| '''{{-|Ć ć}}'''
| '''{{-|Č č}}'''
| {{-|/t͡ɕ/}}
| Praslovjansky '''{{-|tj}}''' > staroslovjansky '''{{-|щ}}'''
|-
| '''{{-|D́ d́}}'''
| '''{{-|D d}}'''
| {{-|/dʲ ~ ɟ/}}
| Staroslovjansky '''{{-|дь}}'''. Alternativno zapisanje jest '''{{-|Ď}}'''.
|-
| '''{{-|Đ đ}}'''
| '''{{-|Dž dž}}'''
| {{-|/d͡ʑ/}}
| Zapisańje digrafa črěz ligaturu. Praslovjansky '''{{-|dj}}''' > staroslovjansky '''{{-|жд}}''' (vměsto '''{{-|dž}}''' v slovjanskyh slovah).
|-
| '''{{-|Ė ė}}'''
| '''{{-|E e}}'''
| {{-|/ɛ ~ ǝ/}}
| Alternativno zapisańje jest '''{{-|È}}'''.
|-
| '''{{-|Ę ę}}'''
| '''{{-|E e}}'''
| {{-|/ʲæ/}}
| Staroslovjansky '''{{-|ѧ}}'''.
|-
| '''{{-|Ĺ ĺ}}'''
| '''{{-|Lj lj, L l}}'''
| {{-|/ʎ ~ l/}}
| Staroslovjansky '''{{-|ль}}'''.
|-
| '''{{-|Ń ń}}'''
| '''{{-|Nj nj, N n}}'''
| {{-|/nʲ ~ ɲ/}}
| Staroslovjansky '''{{-|нь}}'''.
|-
| '''{{-|Ȯ ȯ}}'''
| '''{{-|O o}}'''
| {{-|/ə ~ ʌ/}}
| Alternativno zapisanje jest '''{{-|Ò}}'''. Staroslovjansky silny '''{{-|ъ}}'''.
|-
| '''{{-|Ŕ ŕ}}'''
| '''{{-|R r}}'''
| {{-|/rʲ ~ r̝/}}
| Staroslovjansky '''{{-|рь}}'''. Alternativno zapisanje jest '''{{-|Ř}}'''.
|-
| '''{{-|Ś ś}}'''
| '''{{-|S s}}'''
| {{-|/ɕ/}}
| Staroslovjansky '''{{-|сь}}'''.
|-
| '''{{-|T́ t́}}'''
| '''{{-|T t}}'''
| {{-|/tʲ ~ c/}}
| Staroslovjansky '''{{-|ть}}'''. Alternativno zapisanje jest '''{{-|Ť}}'''.
|-
| '''{{-|Ų ų}}'''
| '''{{-|U u}}'''
| {{-|/o ~ ʊ/}}
| Staroslovjansky '''{{-|ѫ}}'''.
|-
| '''{{-|Ź ź}}'''
| '''{{-|Z z}}'''
| {{-|/zʲ ~ ʑ/}}
| Staroslovjansky '''{{-|зь}}'''.
|}
== Gramatika ==
Medžuslovjansky jezyk byl standardizovany doprva v 2017 godu poslě slitja projektov Slovianski i Novoslověnsky. Zato v starějših tekstah sut razliky v pravopisanju i v gramatikě, ktore težko jest uměstiti v jednoj tabelkě. Srěd starějših projektah někoje imajut gramatiku skoro identičnu staroslovjanskoj, druge imajut bolje oproščenu gramatiku. Zato trěba jest podčrknuti, že paradigmy poniže ne sut jedinym pravilnym sposobom do pisanja medžuslovjanskogo, ale povstali v tečenju lět stalogo razvitja i približenja obydvoh projektov.<ref>Prva versija byla čestično obrabotana na osnově statije: [http://izviestija.info/index.php/nauka/195-zalozenja-za-medzuslovjanski-jezyk Založeńja za medžuslovjanski jezyk]. {{-|Izviestija.info}}, 29 januara 2012.</ref>
=== Imenniky ===
Imenniky imajut tri rody (mužsky, žensky, srědnji), dva čisla (jednina, množina) i sedm padežev:<br>
# imeniteljnik (''nominativ'')
# viniteljnik (''akuzativ'')
# roditeljnik (''genitiv'')
# dateljnik (''dativ'')
# tvoriteljnik (''instrumental'')
# městnik (''lokativ'')
# zvateljnik (''vokativ'')
==== Sklonjeńje imennikov ====
V principu medžuslovjanske imenniky imajut četyri sklonjenja:
* Imenniky '''mužskogo roda''' ne imajut končiny v imeniteljniku. Različaje se medžu tvrdym i mekkym vzorom, a takže medžu živymi i neživymi imennikami. V padu živyh imennikov viniteljnik jest identičny roditeljniku, v padu neživyh imeniteljniku.
* Imenniky '''srědnjego roda''' harakterizujut končiny '''-o''' (v padu tvrdyh korenjev) ili '''-e''' (v padu mekkyh korenjev). S izključenjem imeniteljnika, viniteljnika i zvateljnika, tuto Sklonjeńje jest identično mužskomu.
* Imenniky '''ženskogo roda''' s končinoju '''-a'''. Tu takože različaje se medžu tvrdym i mekkym vzorom.
* Imenniky '''ženskogo roda''' na suglasku. Množinstvo imennikov v tutoj grupě sut imenniky na '''-ost'''.
{| class="wikitable"
|+ Sklonjeńje imennikov
! rowspan="3" | !! colspan="4" | mužsky rod !! colspan="2" | srědnji rod !! colspan="3" | žensky rod
|-
! tvrde, žive !! tvrde, nežive !! mekke, žive !! mekke, nežive !! tvrde !! mekke !! -a, tvrde !! -a, mekke !! -Ø
|-
! colspan="9" | jednina
|-
! I.
| brat || dom || muž || kraj || slov'''o''' || morj'''e''' || žen'''a''' || zemj'''a''' || kost
|-
! V.
| brat'''a''' || dom || muž'''a''' || kraj || slov'''o''' || morj'''e''' || žen'''u''' || zemj'''u''' || kost
|-
! R.
| brat'''a''' || dom'''a''' || muž'''a''' || kraj'''a''' || slov'''a''' || morj'''a''' || žen'''y''' || zemj'''e''' || kost'''i'''
|-
! D.
| brat'''u''' || dom'''u''' || muž'''u''' || kraj'''u''' || slov'''u''' || morj'''u''' || žen'''ě''' || zemj'''i''' || kost'''i'''
|-
! T.
| brat'''om''' || dom'''om''' || muž'''em''' || kraj'''em''' || slov'''om''' || morj'''em''' || žen'''oju''' || zemj'''eju''' || kost'''ju'''
|-
! M.
| brat'''u''' || dom'''u''' || muž'''u''' || kraj'''u''' || slov'''u''' || morj'''u''' || žen'''ě''' || zemj'''i''' || kost'''i'''
|-
! Z.
| brat'''e''' || dom'''e''' || muž'''u''' || kraj'''u''' || slov'''o''' || morj'''e''' || žen'''o''' || zemj'''o''' || kost'''i'''
|-
! !! colspan="9" | množina
|-
! I.
| brat'''i''' || dom'''y''' || muž'''i''' || kraj'''e''' || slov'''a''' || morj'''a''' || žen'''y''' || zemj'''e''' || kost'''i'''
|-
! V.
| brat'''ov''' || dom'''y''' || muž'''ev''' || kraj'''e''' || slov'''a''' || morj'''a''' || žen'''y''' || zemj'''e''' || kost'''i'''
|-
! R.
| brat'''ov''' || dom'''ov''' || muž'''ev''' || kraj'''ev''' || slov || mor'''(e'''j''')''' || žen || zem'''(e'''j''')''' || kost'''ij'''
|-
! D.
| brat'''am''' || dom'''am''' || muž'''am''' || kraj'''am''' || slov'''am''' || morj'''am''' || žen'''am''' || zemj'''am''' || kost'''jam'''
|-
! T.
| brat'''ami''' || dom'''ami''' || muž'''ami''' || kraj'''ami''' || slov'''ami''' || morj'''ami''' || žen'''ami''' || zemj'''ami''' || kost'''jami'''
|-
! M.
| brat'''ah''' || dom'''ah''' || muž'''ah''' || kraj'''ah''' || slov'''ah''' || morj'''ah''' || žen'''ah''' || zemj'''ah''' || kost'''jah'''
|}
==== Varianty i izključenja ====
Najmnogo medžuprojektnyh razlik jest v padu městnika jedniny u mužskyh i srědnjih slov. Vměsto '''-u''' možno jest takože pisati '''-ě''' (v tvrdom vzoru) i '''-i''' (v mekkom vzoru).
Jestvuje mala kolikost mužskyh imennikov na '''-a''', napr. ''sluga'', ''vladyka'', ''poeta''. One sut sklonjene kako ''žena/zemja'' v jednině, ale kako ''brat/muž'' v množině: ''slugi, slugov''.
Sklonjeńje po vzoru '''-a''' sodrži takože několiko imennikov na '''-i''' (napr. ''bogyni''). One sut sklonjene kako ''zemja''.
Imenniky na '''-anin''' (napr. ''gradžanin'', ''Slovjanin'') imajut korenj '''-an-''' v množině: ''gradžanin, gradžanina'', ale: ''gradžani, gradžanov''. Končinu '''-in''' možno jest takože odstraniti v jednině: ''gradžan, gradžana''.
==== Atematično sklonjeńje ====
Atematično sklonjeńje proizhodi iz praslovjanskogo i jest v staroslovjanskom, ale v množinstvu sučasnyh jezykov ono uravnilo se s regularnymi sklonjenjami. Starějše medžuslovjanske projekty podhodet različno k tomu sklonjenju.
V obče tematično sklonjeńje sodrživaje imenniky vsih trěh rodov, glavno srědnjego roda. V staroslovjanskom byli slědujuče kategorije:
* mužskogo roda na '''-en''', napr. ''kamen/kamene''
* srědnjego roda kategorije '''-me/-men-''', napr. ''ime/imene''
* srědnjego roda kategorije '''-e/-et-''', sodrživajuče glavno děti i mlade životna, napr. ''tele/telete''
* srědnjego roda kategorije '''-o/-es-''', rědka grupa sodrživajuča samo několiko slov, napr. ''nebo/nebese''
* ženskogo roda na '''-ov''', napr. ''crkov/crkve''
* ženskogo roda na '''-i/-er-''': samo ''mati/matere'' i ''doči/dočere''
V standardnom medžuslovjanskom tute imenniky sklonjajut se kako regularne imenniky:
* ''kamenj'' kako ''kraj'': ''kamenja, kamenju...''
* ''ime(n-)'' i ''tele(t-)'' kako ''slovo'' (kako by imeniteljnik byl ''*imeno'', ''*teleto''): ''imena, imenu...''
* ''nebo'' kako ''slovo'': ''neba, nebu...''
* ''crkov'' i ''mati/mater-'' kako ''kost'': ''crkvi'', ''materi''
* Množinstvo ženskyh slov na '''-ov''' sklonjaje se regularno po vzoru ''žena'': ''horugva, horugvy...''
Jednakože možna i v medžuslovjanskom strěsti se s slědujučimi sklonjenjami:
{| class="wikitable"
|+ Regularno sklonjeńje imennikov
! rowspan="3" | !! mužsky rod !! colspan="3" | srědnji rod !! colspan="2" | žensky rod
|-
! -n- !! -n- || -t- || -s- || -v- || -r-
|-
! colspan="6" | jednina
|-
! I.
| kamen || ime || tele || nebo || crkov || mati
|-
! V.
| kamen || im'''e''' || tel'''e''' || nebo || crkov || mater
|-
! R.
| kamen'''e''' || imen'''e''' || telet'''e''' || nebes'''e''' || crkv'''e''' || mater'''e'''
|-
! D.
| kamen'''i''' || imen'''i''' || telet'''i''' || nebes'''i''' || crkv'''i''' || mater'''i'''
|-
! T.
| kamen'''em''' || imen'''em''' || telet'''em''' || nebes'''em''' || crkov'''ju''' || mater'''ju'''
|-
! M.
| kamen'''i''' || imen'''i''' || telet'''i''' || nebes'''i''' || crkv'''i''' || mater'''i'''
|-
! Z.
| kamen'''i''' || ime || tele || nebo || crkov || mati
|-
! !! colspan="6" | množina
|-
! I.
| kamen'''i''' || imen'''a''' || telet'''a''' || nebes'''a''' || crkv'''i''' || mater'''i'''
|-
! V.
| kamen'''i''' || imen'''a''' || telet'''a''' || nebes'''a''' || crkv'''ij''' || mater'''ij'''
|-
! R.
| kamen'''ev''' || imen || telet || nebes || crkv'''ij''' || mater'''ij'''
|-
! D.
| kamen'''am''' || imen'''am''' || telet'''am''' || nebes'''am''' || crkv'''jam''' || mater'''jam'''
|-
! T.
| kamen'''ami''' || imen'''ami''' || telet'''ami''' || nebes'''ami''' || crkv'''jami''' || mater'''jami'''
|-
! M.
| kamen'''ah''' || imen'''ah''' || telet'''ah''' || nebes'''ah''' || crkv'''jah''' || mater'''jah'''
|}
=== Pridavniky ===
Pridavniky (ili priložniky) vsegda sut regularne. Rodom, čislom i padežem one sut suglasne s imennikom, i obyčno pišut se prěd njim. Sklonjeńje jest jedno, ale sut dva vzory: tvrdy i mekky vzor. V koloně mužskyh imennikov podane sut prvo žive, a potom nežive.
{| class="wikitable"
|+ Sklonjeńje pridavnikov
! rowspan="3" | !! colspan="3" | tvrdy vzor !! colspan="3" | mekky vzor
|-
! m. !! sr. !! ž. !! m. !! sr. !! ž.
|-
! colspan="6" | jednina
|-
! I.
| dobr'''y''' || dobr'''o''' || dobr'''a''' || svěž'''i''' || svěž'''e''' || svěž'''a'''
|-
! V.
| dobr'''ogo'''/dobr'''y''' || dobr'''o''' || dobr'''u''' || svěž'''ego'''/svěž'''i''' || svěž'''e''' || svěž'''u'''
|-
! R.
| dobr'''ogo''' || dobr'''ogo''' || dobr'''oj''' || svěž'''ego''' || svěž'''ego''' || svěž'''ej'''
|-
! D.
| dobr'''omu''' || dobr'''omu''' || dobr'''oj''' || svěž'''emu''' || svěž'''emu''' || svěž'''ej'''
|-
! T.
| dobr'''ym''' || dobr'''ym''' || dobr'''oju''' || svěž'''im''' || svěž'''im''' || svěž'''eju'''
|-
! M.
| dobr'''om''' || dobr'''om''' || dobr'''oj''' || svěž'''em''' || svěž'''em''' || svěž'''ej'''
|-
! || colspan="6" | množina
|-
! I.
| dobr'''i'''/dobr'''e''' || dobr'''e''' || dobr'''e''' || svěž'''i'''/svěž'''e''' || svěž'''e''' || svěž'''e'''
|-
! V.
| dobr'''yh'''/dobr'''e''' || dobr'''e''' || dobr'''e''' || svěž'''ih'''/svěž'''e''' || svěž'''a''' || svěž'''e'''
|-
! R.
| colspan="3" | dobr'''yh''' || colspan="3" | svěž'''ih'''
|-
! D.
| colspan="3" | dobr'''ym''' || colspan="3" | svěž'''im'''
|-
! T.
| colspan="3" | dobr'''ymi''' || colspan="3" | svěž'''imi'''
|-
! M.
| colspan="3" | dobr'''yh''' || colspan="3" | svěž'''ih'''
|}
==== Prislovniky i stupnjevanje ====
Iz pridavnika tvori se prislovnik, izměnjajuči končinu '''-y/-i''' na '''-o/-e''': ''dobro'', ''svěže''.
Vtory stupenj (''komparativ'') pridavnikov tvori se s pomočju končiny '''-ějši''' (prislovnik: '''-ěje'''): ''slaby > slabějši, slaběje''. Ako pridavnik končaje se na '''-eky''', '''-oky''' ili '''-ky''', vměsto togo dodavaje se '''-ši''' (prislovnik: '''-je'''): ''široky > širši, širje'', ''daleky > dalši, dalje'', ''legky > legši'', ''vuzky > vuzši, vuže''.
Tretji stupenj (''superlativ'') tvori se dodavajuči prědrastku '''naj-''' k vtoromu stupnju: ''najslabějši'' (prislovnik: ''najslaběje'').
Něktore pridavniky imajut neregularno stupnjevanje:
* ''veliky'' > ''bolši'' ili ''večši'' (prislovnik: ''bolje'' ili ''veče'')
* ''maly'' > ''menši'' (prislovnik: ''menje'')
* ''dobry'' > ''lěpši'' ili ''lučši'' (prislovnik: ''lěpje'' ili ''lučše'')
* ''zly'' > ''gorši'' (prislovnik: ''gorje'')
* ''blagy'' > ''blažejši'' (prislovnik: ''blažeje'')
* ''legky'' > ''legši'' (prislovnik: ''legše'')
* ''mekky'' > ''mekši'' (prislovnik: ''mekše'')
Jest takože drugy sposob stupnjevanja v medžuslovjanskom, imenno s pomočju prislovnikov '''bolje, najbolje''' ili '''vyše, najvyše'''. Tuta metoda koristaje se glavno za dolžejše pridavniky, napr.: ''složeny > bolje/vyše složeny > najbolje/najvyše složeny''.
V sravnjenjah koristaje se v vtorom stupnju prědložnik '''od''': ''Tuta kniga jest lěpša od tamtoj knigy.'' Možno jest takože koristiti slova '''než/neželi''': ''Tuta kniga jest lěpša než/neželi tamta kniga.''
V tretjem stupnju koristaje se prědložnik '''iz''': ''Tuta kniga jest najlěpša iz vsih mojih knig.''
=== Zaimenniky ===
==== Osobne zaimenniky ====
'''Osobne''' (''personalne, lične'') zaimenniky sklanjajut se kako v tabelě:
{| class="wikitable"
|+ Osobne i refleksivne zaimenniky
|rowspan="3"|
!colspan="5"|jednina
!colspan="4"|množina
!rowspan="3"|refleksivny
|-
!rowspan="2"|1. osoba
!rowspan="2"|2. osoba
!colspan="3"|3. osoba
!rowspan="2"|1. osoba
!rowspan="2"|2. osoba
!colspan="2"|3. osoba
|-
!m.
!sr.
!ž.
!m.živ.
!m.neživ./sr./ž.
|-
! I.
| ja || ty || on || ono || ona || my || vy || oni || one || —
|-
! V.
| mene, me || tebe, te || colspan="2" | (n)jego, go || (n)ju || rowspan="2" | nas || rowspan="2" | vas || rowspan="2" | (n)jih || (n)je || sebe, se
|-
! R.
| mene || tebe || colspan="2" | (n)jego || (n)jej || (n)jih || sebe
|-
! D.
| mně, mi || tobě, ti || colspan="2" | (n)jemu, mu || (n)jej || nam || vam || colspan="2" | (n)jim || sobě, si
|-
! T.
| mnoju || toboju || colspan="2" | njim || nju || nami || vami || colspan="2" | njimi || soboju
|-
! M.
| mne || tobě || colspan="2" | njim || njej || nas || vas || colspan="2" | njih || sobě
|}
Poslě prědložnikov osobne zaimenniky tretjej osoby vsegda imajut protetičnu '''n-''': ''od njego'', ''bez njih'', ''za nju''.
==== Prisvojiteljne zaimenniky ====
'''Prisvojiteljne''' (''posesivne'') zaimenniky sut: '''moj''', '''tvoj''', '''naš''', '''vaš''' i '''svoj''', a takože '''čij''', '''něčij''', '''ničij''' i t.d. V padu zaimennikov tretjej osoby koristajut se abo roditeljnik '''jego''', '''jej''', '''jih''', abo prisvojiteljne formy '''jegov''', '''jejin''', '''jihny'''. Vse prisvojiteljne zaimenniky sklanjajut se kako pridavniky: ''moj, mojego...; jegov, jegovogo...''
==== Ukazateljne zaimenniky ====
'''Ukazateljne''' (''demonstrativne'') zaimenniky mogut byti različne. Universalnym ukazateljnym zaimennikom jest '''toj'''. Hočemo li različati medžu blizkostju i udaljenostju, togda sut tri možnosti: '''sej''' za blizkost a '''toj''' za udaljenost, '''tutoj''' za blizkost, a '''tamtoj''' za udaljenost, '''ov''' za blizkost i '''onoj''' za udaljenost. '''Sej''' jest staroslovjansky zaimennik, ktory jest ostavil slědy v vsih slovjanskyh jezykov, ale pomimo togo može byti nerazumlivy za mnogyh.
'''Sej''' i '''toj''' sut odpovědniky mekkogo i tvrdogo vzora; '''tutoj''' i '''tamtoj''' sklanjajut se kako '''toj'''.
{| class="wikitable"
|+ Sklonjeńje ukazateljnyh zaimennikov
! rowspan="2" | !! colspan="3" | toj !! colspan="3" | sej
|-
! m. !! sr. !! ž. !! m. !! sr. !! ž.
|-
! colspan="7" | jednina
|-
! I.
| toj || to || ta || sej || se || sa
|-
! V.
| togo, toj || to || tu || sego, sej || se || su
|-
! R.
| togo || togo || toj || sego || sego || sej
|-
! D.
| tomu || tomu || toj || semu || semu || sej
|-
! T.
| tym || tym || toju || sim || sim || seju
|-
! M.
| tom || tom || toj || sem || sem || sej
|-
! colspan="7" | množina
|-
! I.
| ti, te || te || te || si, se || se || se
|-
! V.
| tyh, te || te || te || sih, se || se || se
|-
! R.
| colspan="3"| tyh || colspan="3"| sih
|-
! D.
| colspan="3"| tym || colspan="3"| sim
|-
! T.
| colspan="3"| tymi || colspan="3"| simi
|-
! M.
| colspan="3"| tyh || colspan="3"| sih
|}
==== Pytateljne zaimenniky ====
'''Pytateljne''' (''interrogativne'') zaimenniky sut '''kto''' za osoby i '''čto''' za prědmety. Sut takože pytateljne pridavniky '''ktory''' (ili '''koj''') i '''kaky'''.
{| class="wikitable"
|+ '''Sklonjeńje pytateljnyh zaimennikov'''
! !! kto !! čto
|-
! I.
| kto || čto
|-
! V.
| kogo || čto
|-
! R.
| kogo || čego
|-
! D.
| komu || čemu
|-
! T.
| kym || čim
|-
! M.
| kom || čem
|}
S pomočju pytateljnyh zaimennikov tvori se takože čest označiteljnyh i neoznačiteljnyh zaimennikov, napr. '''někto''', '''ničto''', '''vsaky''', '''inako'''.
==== Odnositeljne zaimenniky ====
'''Odnositeljne''' (''relativne'') zaimenniky sut tri:
* Najčestěje strěčany jest '''ktory''' – sklonjeny kako pridavnik
* Možny jest takože južnoslovjansky '''koj''' – sklonjeny kako '''moj'''
* Koristajemy jest takože arhaičny '''iže''' – v imeniteljniku vsih rodov i čisl, v drugyh padežah sklonjeny kako forma '''on''' + '''-že''' (''iže, jegože, jemuže'' i t.d.).
=== Čislovniky ===
'''Osnovne''' čislovniky sut: 1 – '''jedin/jedna/jedno''', 2 – '''dva/dvě''', 3 – '''tri''', 4 – '''četyri''', 5 – '''pet''', 6 – '''šest''', 7 – '''sedm''', 8 – '''osm''', 9 – '''devet''', 10 – '''deset'''. Večše čislovniky je možno tvoriti, dodavajuči '''-nadset''' (11-19), '''-deset''' (20-90) i '''-sto''' (200-900). Končinu '''-sto''' možno sklanjati ili ne: ''dvasto/tristo/petsto'' i ''dvěstě/trista/petsot,'' oba sut pravilne.
Sklonjeńje jest pokazano v slědujučej tabelě. Vse čislovniky od 5 do 99 sklonjajut se kako imenniky tipa '''kost'''.
{| class="wikitable"
|+ Sklonjeńje čislovnikov
! rowspan="2" | !! colspan="3" | 1 !! colspan="2" | 2 !! rowspan="2" | 3 !! rowspan="2" | 4 !! rowspan="2" | 5
|-
! m. !! sr. !! ž. !! m./sr. !! ž.
|-
! I.
| jedin || jedno || jedna || dva || dvě || tri || četyri || pet
|-
! V.
| jedin || jedno || jednu || dva || dvě || tri || četyri || pet
|-
! R.
| colspan="2" | jednogo || jednoj || colspan="2" | dvoh || treh || četyreh || peti
|-
! D.
| colspan="2" | jednomu || jednoj || colspan="2" | dvoma || trem || četyrem || peti
|-
! T.
| colspan="2" | jednym || jednoju || colspan="2" | dvoma || tremi || četyremi || petju
|-
! M.
| colspan="2" | jednom || jednoj || colspan="2" | dvoh || treh || četyreh || peti
|}
'''Redne''' čislovniky je možno tvoriti, dodavajuči '''-y''' do osnovnyh čislovnikov (''pety, sedmy, devetdesety''), s izključenjem ''prvy'', ''vtory/drugy'', ''tretji'', ''četvrty''. Čislovnik ''sto'' imaje abo ''stoty'' abo ''sotny''. Povyše 999 dodavaje se končina '''-ny''': ''tysečny'', ''milionny'' i t.d.
'''Ulomky''' (''frakcije''), s izključenjem slova ''pol'' (''polovina'', ''polovica'') je možno tvoriti, dodavajuči končinu '''-ina''' do rednyh čislovnikov: ''tretina'', ''četvrtina'', ''petina'' i t.d.
'''Sborne''' čislovniky: ''dvoje, troje, četvero, petero, šestero, sedmero'' i t.d. Tuta grupa sodrži takože ''oboje''. Možno jest je koristiti za měšane grupy s mužami i ženami (''dvoje studentov''), za grupy ljudij ili životnyh neoznačenogo pola (''osmero ljudij'', ''troje telet''), za prědmety, ktore obyčno sut v parě (''dvoje rukavic'') i za slova, ktore jedino imajut formy v množstvenom čislu (''dvoje dverij''). Sborne čislovniky sut slědžene od roditeljnika množiny, hoti mogut takože byti bez imennika (''my oboje'', ''zabava v troje'').
'''Množiteljne''' čislovniky: ''jediny, dvojny, trojny, četverny, peterny, šesterny'' i t.d. Iz korenjev tutyh čislovnikov možno jest tvoriti glagoly: ''podvojiti'', ''raztrojiti'' i t.d. Druga kategorija množiteljnyh čislovnikov sut prislovniky, ktore dodavajut '''-kratno''' k osnovnomu čislovniku: ''jednokratno, dvakratno, trikratno, mnogokratno, několikokratno'' i t.d.
'''Različajuče''' čislovniky značet: X raznyh rodov něčego. Stara forma jest ''dvoj'', ''troj'' (sklonjene kako ''moj''), ale jasnějše i čestěje koristajeme sut: ''dvojaky, trojaky, četveraky, peteraky, kolikoraky'' i t.d. Kako prislovniky (''trojako'') značet «X sposobami».
Iz čislovnikov možno tvoriti '''imenniky''', na priklad v padu avtobusnoj linije, radiovoj ili televizijnoj stancije, banknota, igrašnoj karty ili školnoj ocěnky, koristaje se končina '''-ka''': ''jedinka, dvojka, trojka, četverka, petka'' i t.d.
=== Glagoly ===
==== Vid ====
Medžuslovjansky, kako vse druge slovjanske jezyky, različaje medžu glagolami sovršenogo i nesovršenogo vida. '''Sovršeny vid''' označaje, že akcija jest, byla ili bude ukončena, i koncentruje se na rezultatu tutoj akcije, a ne na samom proběgu. V padu '''nesovršenogo vida''' akcija v danoj hvilji trvaje ili povtarjaje se. Ako glagol prědstavjaje dviženje, sovršeny vid označaje konkretny směr, a nesovršeny vid označaje, že nemaje směra.
Glagoly bez prědrastky obyčno sut nesovršene. Množinstvo nesovršenyh glagolov imajut takože sovršeny odpovědnik, skoro vsegda v formě prědrastky:<br>
''dělati ~ sdělati''<br>
''čistiti ~ izčistiti''<br>
''pisati ~ napisati''
Prědrastka često izměnjaje značenje i zato potrěbne sut takože «vtorne» nesovršene glagoly, t.j. stvorjene na osnově sovršenogo glagola. Jihno tvorjenje děje se regularno:
* '''-ati''' > '''-yvati''' (napr. ''zapisati ~ zapisyvati'', ''dokazati ~ dokazyvati'')
* '''-iti''' > '''-jati''', s prodolženjem korenja samoglasky (napr. ''napraviti ~ napravjati'', ''pozvoliti ~ pozvaljati'', ''oprostiti ~ opraščati'')
Někoje pary sut neregularne, napr. ''nazvati ~ nazyvati'', ''prijdti ~ prihoditi'', ''podjeti ~ podimati''.
==== Korenje ====
Časovanje glagolov jest notorično složeno v slovjanskyh jezykah. Medžuslovjansky opraščaje toj sistem tako, že sut dvě klasy: slova na '''-iti''' i ostale. Kromě togo trěba jest zapametati, že glagoly imajut dva korenje: prvy služi k tvorjenju infinitiva, prošlogo vrěmena, kondicionala, prošlyh pričestij i glagolnogo imennika, vtory služi tvorjenju sučego vrěmena, razkaznika i sučih pričestij. Najčestěje možno jest te dva korenje regularno izvesti iz infinitiva:
* prvy korenj jest ravny infinitivu bez končiny '''-ti''': ''dělati > děla-'', ''prositi > prosi-'', ''nesti > nes-''. V padu glagolov na '''-sti''', korenj takože može končati se na '''t''' abo '''d''', napr. ''nesti > nes-'', ale: ''vesti > ved-'', ''gnesti > gnet-''.
* vtory korenj sostoji se iz dvoh klas:
** prva klasa končaje se na suglaskě i sodrživaje vse glagoly kromě mnogosložnyh glagolov na '''-iti'''
*** glagoly na '''-ati''' obyčno imajut '''-aj-''': ''dělati > dělaj-''
*** glagoly na '''-ovati''' imajut '''-uj-''': ''kovati > kuj-''
*** glagoly na '''-nuti''' imajut '''-n-''': ''tegnuti > tegn-''
*** jednosložne glagoly imajut '''-j-''': ''piti > pij-'', ''čuti > čuj-''
*** u glagolov, ktore imajut prvy korenj na suglaskě, vtory korenj jest identičny prvomu: ''nesti > nes-'', ''vesti > ved-''
** vtora klasa sodrži mnogosložne glagoly na '''-iti''' (i množinstvo glagolov na '''-ěti'''): ''prositi > pros-i-'', ''viděti > vid-i-''
Sut takože směšane glagoly, u ktoryh ne možno jest regularno izvesti vtory korenj iz prvogo, napr. ''pisati > piš-'', ''spati > spi-'', ''zvati > zov-''. V takyh padah trěba jest naučiti se vtorogo korenja oddělno.
==== Časovanje ====
Osnovne končiny v časovanju sut slědujuče:
* ''Suče vrěme'': v prvoj klasě: '''-u, -eš, -e, -emo, -ete, -ut'''; v vtoroj klasě: '''-ju, -iš, -i, -imo, -ite, -et'''
* ''Prošlo vrěme'' (formy imperfekta i pluskvamperfekta jestvujut jedino v južnoslovjanskyh jezykah i mogut byti nerazumlive zapadnym i vozhodnym Slovjanam. <u>Vsegda možno jest koristiti formy perfekta v prošlom vrěmenu!</u>)
** ''Imperfekt'': '''-h, -še, -še, -hmo, -ste, -hut'''
** ''Perfekt'': m. '''-l''', ž. '''-la''', sr. '''-lo''', mn.č. '''-li''' + suči čas glagola '''byti'''
** ''Pluskvamperfekt'': m. '''-l''', ž. '''-la''', sr. '''-lo''', mn.č. '''-li''' + imperfekt glagola '''byti'''
* ''Kondicional'': m. '''-l''', ž. '''-la''', sr. '''-lo''', mn.č. '''-li''' + kondicional glagola '''byti'''
* ''Buduče vrěme'': buduče vrěme glagola '''byti''' + infinitiv
* ''Razkaznik'': '''-Ø, -mo, -te''' poslě '''j'''; '''-i, -imo, -ite''' poslě inoj suglasky
Pričestja (''participy'') tvoret se tako:
* ''Aktivno suče pričestje'' (pridavnik i prislovnik): '''-uči''' v prvoj i '''-eči''' v vtoroj klasě
* ''Pasivno suče pričestje'': '''-emy''' v prvoj i '''-imy''' v vtoroj klasě
* ''Aktivno prošlo pričestje'' (pridavnik i prislovnik): '''-vši''' poslě samoglasky i '''-ši''' poslě suglasky
* ''Pasivno prošlo pričestje'': '''-ny''' poslě samoglasky, '''-eny''' poslě suglasky. Jednosložne glagoly (kromě tyh na '''-ati''') imajut '''-ty'''. Glagoly na '''-iti''' imajut '''-jeny'''.
Nakonec '''glagolny imennik''' tvori se na osnově pasivnogo prošlogo pričestja, zaměnjajuči končinu '''-y''' na '''-je'''.
==== Priklady ====
{| class="wikitable"
|+ Prva klasa ''(dělati)''
! !! suče vrěme !! imperfekt !! perfekt !! pluskvamperfekt !! kondicional !! buduče vrěme !! razkaznik
|-
! ja
| dělaj'''u''' || děla'''h''' || jesm děla'''l(a)''' || běh děla'''l(a)''' || byh děla'''l(a)''' || budu děla'''ti''' ||
|-
! ty
| dělaj'''eš''' || děla'''še''' || jesi děla'''l(a)''' || běše děla'''l(a)''' || bys děla'''l(a)''' || budeš děla'''ti''' || dělaj
|-
! on<br>ona<br>ono
| dělaj'''e''' || děla'''še''' || (je) děla'''l'''<br>(je) děla'''la'''<br>(je) děla'''lo''' || běše děla'''l'''<br>běše děla'''la'''<br>běše děla'''lo''' || by děla'''l'''<br>by děla'''la'''<br>by děla'''lo''' || bude děla'''ti''' ||
|-
! my
| dělaj'''emo''' || děla'''hmo''' || jesmo děla'''li''' || běhmo děla'''li''' || byhmo děla'''li''' || budemo děla'''ti''' || dělaj'''mo'''
|-
! vy
| dělaj'''ete''' || děla'''ste''' || jeste děla'''li''' || běste děla'''li''' || byste děla'''li''' || budete děla'''ti''' || dělaj'''te'''
|-
! oni<br>one
| dělaj'''ut''' || děla'''hu''' || (sut) děla'''li''' || běhu děla'''li''' || by děla'''li''' || budut děla'''ti''' ||
|}
{| class="wikitable"
! infinitiv
| děla'''ti'''
|-
! aktivno suče pričestje
| děla'''juči''' ('''-a, -e'''), ''prislovnik:'' dělaj'''uči'''
|-
! pasivno suče pričestje
| děla'''jemy''' ('''-a, -o''')
|-
! aktivno prošlo pričestje
| děla'''vši''', ''prislovnik:'' děla'''vši'''
|-
! pasivno prošlo pričestje
| děla'''ny''' ('''-a, -o''')
|-
! glagolny imennik
| děla'''nje'''
|}
{| class="wikitable"
|+ Vtora klasa ''(hvaliti)''
! !! suče vrěme !! imperfekt !! perfekt !! pluskvamperfekt !! kondicional !! buduče vrěme !! razkaznik
|-
! ja
| hval'''ju''' || hvali'''h''' || jesm hvali'''l(a)''' || běh hvali'''l(a)''' || byh hvali'''l(a)''' || budu hvali'''ti''' ||
|-
! ty
| hval'''iš''' || hvali'''še''' || jesi hvali'''l(a)''' || běše hvali'''l(a)''' || bys hvali'''l(a)''' || budeš hvali'''ti''' || hval'''i'''
|-
! on<br>ona<br>ono
| hval'''i''' || hvali'''še''' || (je) hvali'''l'''<br>(je) hvali'''la'''<br>(je) hvali'''lo''' || běše hvali'''l'''<br>běše hvali'''la'''<br>běše hvali'''lo''' || by hvali'''l'''<br>by hvali'''la'''<br>by hvali'''lo''' || bude hvali'''ti''' ||
|-
! my
| hval'''imo''' || hvali'''hmo''' || jesmo hvali'''li''' || běhmo hvali'''li''' || byhmo hvali'''li''' || budemo hvali'''ti''' || hval'''imo'''
|-
! vy
| hval'''ite''' || hvali'''ste''' || jeste hvali'''li''' || běste hvali'''li''' || byste hvali'''li''' || budete hvali'''ti''' || hval'''ite'''
|-
! oni<br>one
| hval'''et''' || hvali'''hu''' || (sut) hvali'''li''' || běhu hvali'''li''' || by hvali'''li''' || budut hvali'''ti''' ||
|}
{| class="wikitable"
! infinitiv
| hvali'''ti'''
|-
! aktivno suče pričestje
| hval'''eči''' ('''-a, -e'''), ''prislovnik:'' hval'''eči'''
|-
! pasivno suče pričestje
| hval'''imy''' ('''-a, -o''')
|-
! aktivno prošlo pričestje
| hval'''ivši''', ''prislovnik:'' hval'''ivši'''
|-
! pasivno prošlo pričestje
| hval'''jeny''' ('''-a, -o''')
|-
! glagolny imennik
| hval'''jenje'''
|}
Ako v vtoroj klasě korenj končaje se na '''s, z, t, d, st, zd''' i končina načinaje se od '''-j-''', nastupajut slědujuče izměny:
* prositi: pros-ju > pro'''š'''u, pros-jeny > pro'''š'''eny
* voziti: voz-ju > vo'''ž'''u, voz-jeny > vo'''ž'''eny
* tratiti: trat-ju > tra'''č'''u, trat-jeny > tra'''č'''eny
* slěditi: slěd-ju > slě'''dž'''u, slěd-jeny > slě'''dž'''eny
* čistiti: čist-ju > či'''šč'''u, čist-jeny > či'''šč'''eny
* jezditi: jezd-ju > je'''ždž'''u, jezd-jeny > je'''ždž'''eny
==== Varianty ====
V časovanju glagolov jest mnogo variacije. Često strěčajeme sut slědujuče:
* V prvoj klasě vměsto '''-aje-''' možno jest koristi skračenu formu '''-a-''': ''ty dělaš'', ''on děla'' i t.d.
* Vměsto končiny '''-u''' v prvoj osobě (j.č.) možno jest pisati '''-(e)m''': ''ja dělam'', ''ja hvalim'', ''ja nesem''.
==== Neregularne glagoly ====
Někoje glagoly imajut neregularno sklonjeńje:
* '''dati''', '''jesti''' i '''věděti''' imajut v sučem čase: ''dam, daš, da, damo, date, dadut''; ''jem, ješ...''; ''věm, věš...''
* '''iti''' imaje neregularny L-pričestje: ''šel, šla, šlo, šli''.
* '''byti''' sklanjaje se tako:
{| class="wikitable"
|+ Neregularny glagol: ''byti''
! !! suče vrěme !! imperfekt !! perfekt !! pluskvamperfekt !! kondicional !! buduče vrěme !! razkaznik
|-
! ja
| jesm || běh || jesm byl(a) || běh byl(a) || byh byl(a) || budu ||
|-
! ty
| jesi || běše || jesi byl(a) || běše byl(a) || bys byl(a) || budeš || budi
|-
! on<br>ona<br>ono
| jest, je || běše || (je) byl<br>(je) byla<br>(je) bylo || běše byl<br>běše byla<br>běše bylo || by byl<br>by byla<br>by bylo || bude ||
|-
! my
| jesmo || běhmo || jesmo byli || běhmo byli || byhmo byli || budemo || budimo
|-
! vy
| jeste || běste || jeste byli || běste byli || byste byli || budete || budite
|-
! oni<br>one
| sut || běhu || (sut) byli || běhu byli || by byli || budut ||
|}
{| class="wikitable"
! infinitiv
| byti
|-
! aktivno suče pričestje
| suči (-a, -e), ''prislovnik:'' suči
|-
! pasivno suče pričestje
| —
|-
! aktivno prošlo pričestje
| byvši, ''prislovnik:'' byvši
|-
! pasivno prošlo pričestje
| —
|-
! glagolny imennik
| bytje
|}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Literatura ==
* {{Avtor|Barandovská-Frank, Věra}}. ''Panslawische Variationen''. Brosch, Ciril i Fiedler, Sabine (ed.), Florilegium Interlinguisticum. Festschrift für Detlev Blanke zum 70. Geburtstag. Peter Lang Internationaler Verlag der Wissenschaften, Frankfurt am Main, 2011, {{ISBN|978-3-631-61328-3}}, pp. 209–236.
* {{Avtor|Duličenko, Aleksandr D}}. ''Pravigo de la slava interlingvistiko: slava reciprokeco kaj tutslava lingvo en la historio de Slavoj''. Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft, no. 57:2, June 2016, Akademia Libroservo, ISSN 0723-4899, pp. 75–101.
* {{Avtor|Kocór, Maria, et al}}. ''Zonal Constructed Language and Education Support of e-Democracy – The Interslavic Experience''. {{Aut|Sokratis K. Katsikas & Vasilios Zorkadis eds.}}, E-Democracy – Privacy-Preserving, Secure, Intelligent E-Government Services. 7th International Conference, E-Democracy 2017, Athens, Greece, December 14–15, 2017, Proceedings (Communications in Computer and Information Science no. 792, Springer International Publishing, 2017, {{ISBN|978-3-319-71116-4}}, 978-3-319-71117-1), pp. 15–30.
* {{Avtor|Kuznetsov, Nikolai}}. ''The Interslavic Language: Way of Communication Among the Slavic Nations and Ethnic Groups.'' Journal of Ethnophilosophical Questions and Global Ethics 2.1 (2018): pp. 18–28.
* {{Avtor|Meyer, Anna-Maria}}. [https://www.researchgate.net/publication/308041701_Slavic_constructed_languages_in_the_internet_age ''Slavic constructed languages in the internet age'']. Language Problems & Language Planning, vol. 40 no. 3 (January 2016), pp. 287–315.
* {{Avtor|Meyer, Anna-Maria}}. ''Wiederbelebung einer Utopie. Probleme und Perspektiven slavischer Plansprachen im Zeitalter des Internets''. Bamberger Beiträge zur Linguistik 6, Bamberg: Univ. of Bamberg Press, 2014, {{ISBN|978-3-86309-233-7}}.
* {{Avtor|Merunka, Vojtěch}}, ''Interslavic zonal constructed language: an introduction for English-speakers'' (Lukáš Lhoťan, 2018, {{ISBN|9788090700499}}).
* {{Avtor|Merunka, Vojtěch}}. ''Neoslavonic zonal constructed language''. České Budějovice, 2012, {{ISBN|978-80-7453-291-7}}.
* {{Avtor|Merunka, Vojtěch; Heršak, Emil; Molhanec, Martin}}. ''Neoslavonic Language''. Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft, no. 57:2, June 2016, Akademia Libroservo, ISSN 0723-4899, pp. 114–134.
* {{Avtor|Рупосова, Л.П.}}, [https://web.archive.org/web/20211006163505/https://evestnik-mgou.ru/en/Articles/Doc/176 ''История межславянского языка''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211006163505/https://evestnik-mgou.ru/en/Articles/Doc/176 |date=2021-10-06 }}. Вестник Московского государственного областного университета. Московский государственный областной университет, 2012 no. 1 ({{ISSN|2224-0209}}), pp. 51–56.
* {{Avtor|Steenbergen, Jan van}}. ''Constructed Slavic languages in the 21st century''. Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft, no. 57:2, June 2016, Akademia Libroservo, ISSN 0723-4899, pp. 102–113.
* {{Avtor|Steenbergen, Jan van}}. ''[https://web.archive.org/web/20210701104031/http://jki.amu.edu.pl/files/04%20Steenbergen.pdf Język międzysłowiański jako lingua franca dla Europy Środkowej] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210701104031/http://jki.amu.edu.pl/files/04%20Steenbergen.pdf |date=2021-07-01 }}''. Ilona Koutny, Ida Stria (eds.): Język / Komunikacja / Informacja nr XIII (2018). Poznań: Wydawnictwo Rys, 2018. {{ISBN|978-83-65483-72-0}}, ISSN 1896-9585, pp. 47–61.
== Vněšnje linky ==
=== O jezyku ===
* [http://steen.free.fr/interslavic/ Medžuslovjansky — oficialny sajt]
* [http://interslavic-language.org/ Portal medžuslovjanskogo jezyka]
* [https://interslavic-dictionary.com/ Mnogojezyčny medžuslovjansky slovnik]
* [https://interslavic.fun/ Medžuslovjanska funkcija]
* [https://teletype.in/@flame-ice/gQ2prxcbPBuc/ FAQ o medžuslovjanskom jezyku na medžuslovjanskom]
* [https://teletype.in/@flame-ice/m3CLfI4suCO/ FAQ iz medžuslovjankyh čatov]
=== Na jezyku ===
* [https://isv.miraheze.org Medžuviki] — svobodna encyklopedija na medžuslovjanskom jezyku
* [https://isv.miraheze.org/Sbornik:Glavna_stranica Vikisbornik] — sbornik tekstov na medžuslovjanskom jezyku
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLN7FF06VmIkkpWsnaRKitfJMx0Ngr8h-g/Playlist Filmy na medžuslovjanskom]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PL--S_Qi-XfGTs4Hpnukm4VyiymJJ5VZqF/Playlist Medžuslovjanska muzika]
* [https://youtube.com/playlist?list=PLN7FF06VmIkni_M4__JF5Z5YDgPIbDs08&si=lIC4i7qLlZ2a0ZIz/Playlist Audioknigy na medžuslovjankom]
* Prěvody кomputerovyh igr: [https://store.steampowered.com/app/3001730/Bober_Bros_Its_Just_A_Prank/It's Just A Prank], [https://store.steampowered.com/app/972760/Secret_Saga_Xamadeon_Stone/Secret Saga], Minecraft, [https://youtube.com/shorts/wPphMHD_Jqw?si=nripPUsRL9WIXSQW/Sid Meier's Civilization BE]
=== Občina ===
* [https://interslavicforum.org/our-team/ InterSlavic Linguistic Forum - Medžuslovjansko Jezyčno Forum]
* [https://www.facebook.com/groups/interslavic/ Grupa na Fejsbuku]
* [https://discord.com/invite/n3saqm27QW Grupa na Diskordu]
{{Umětne jezyky}}
{{Slovjanske jezyky}}
{{Članok s zvězdoju}}
[[Kategorija:Medžuslovjansky| ]]
[[Kategorija:Planove jezyky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
[[Kategorija:Umětne slovjanske jezyky]]
[[Kategorija:Slovjanske jezyky]]
l3rhfj6mvjvyldat8pm077tgz6gdttj
Koristnik:Ilja isv/pěskovišče
2
2830
47098
46728
2026-09-10T07:24:00Z
Ilja isv
10
47098
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnoj mašině установке, откуда периодически нагнетается в расположенный на паровозе [[паровой котёл]]-аккумулятор. За счёт отсутствия топки, и, соответственно, огня и искр, широко использовался во взрыво- и пожароопасных условиях (например, на [[нефтеперегонный завод|нефтеперегонных]], [[деревообработка|деревообрабатывающих]] и [[бумага|бумажных]] предприятиях и иных взрыво- и пожароопасных производствах), где недопустимо наличие любых форм огня (что исключает использование [[Двигатель внутреннего сгорания|двигателей внутреннего сгорания]] и [[Топка|топок]]) или [[Искровой разряд|искрения]] (характерного для коллекторных [[Электродвигатель постоянного тока|двигателей постоянного тока]]).
== Описание ==
Паровой котёл бестопочного паровоза конструктивно представляет собой замкнутый цилиндрический сосуд с усиленной теплоизоляцией. При подготовке бестопочного паровоза к работе котёл на 60—70 % заполняется водой, после чего через один или несколько патрубков в него нагнетается [[перегретый пар]] высокого давления, нагревающий воду до кипения. При работе давление пара в котле постепенно падает, что приводит к снижению температуры её [[Испарение|испарения]], и вода в котле вновь закипает, тем самым добавляя ещё пара. Как правило, минимальное давление парообразования в таком котле — 3—4{{Кгс/см}}.
== Достоинства и недостатки ==
=== Достоинства ===
* Отсутствие топки и дымовой трубы, даёт им значительное преимущество в пожаробезопасности (см.выше).
* В отличие от обычных паровозов, бестопочным паровозам почти не требуется котельный ремонт, а обслуживать их может один [[машинист]].
=== Недостатки ===
* Главным недостатком бестопочных паровозов по сравнению с обычными является работа паровой поршневой машины на насыщенном паре, ибо у такой конструкции паровоза с паровым аккумулятором принципиально не может быть пароперегревателя. Работа на насыщенном паре приводит к конденсации насыщенного пара при его расширении в цилиндрах двигателя, что резко снижает КПД использования тепловой энергии, запасенной в водяном паре.
* Ограниченный радиус действия такого паровоза.
== История ==
[[Файл:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Английский бестопочный паровоз компании Эндрю Барклая]][[Файл:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Бестопочный паровоз 89 серии — один из самых распространённых в Германии локомотивов этого типа.]]Появление бестопочного паровоза стало возможным благодаря открытию, сделанному американским инженером-механиком [[Перкинс, Якоб|Якобом Перкинсом]] — в 1823 г. он обнаружил, что понижение давления в котле, содержащем почти кипящую воду, приводит к дополнительному парообразованию. Этот факт позволил другому американцу, {{iw|Ламм, Эмиль|Эмилю Ламму|en|Emile Lamm}}, построить в 1873 году небольшой локомотив, не нуждавшийся в топке — первый бестопочный паровоз. Он предназначался для [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18{{Кгс/см}}. В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18{{Кгс/см}}. В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Примечания ==
{{примечания}}
== Литература ==
* {{книга
|автор = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|часть = Бестопочные паровозы
|заглавие = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|издание = 2-е, переработанное и дополненное
|место = Москва
|издательство = Транспорт
|год = 1995
|страницы = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
{{Типы локомотивов}}
[[Категория:Паровозы]]
[[Категория:1873 год в истории железнодорожного транспорта]]
== Vnješnje linky ==
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
ii6jlj5kgzsr30rhfp6a2yr5b4azply
47100
47098
2026-09-10T08:29:40Z
Ilja isv
10
47100
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Достоинства и недостатки ==
=== Достоинства ===
* Отсутствие топки и дымовой трубы, даёт им значительное преимущество в пожаробезопасности (см.выше).
* В отличие от обычных паровозов, бестопочным паровозам почти не требуется котельный ремонт, а обслуживать их может один [[машинист]].
=== Недостатки ===
* Главным недостатком бестопочных паровозов по сравнению с обычными является работа паровой поршневой машины на насыщенном паре, ибо у такой конструкции паровоза с паровым аккумулятором принципиально не может быть пароперегревателя. Работа на насыщенном паре приводит к конденсации насыщенного пара при его расширении в цилиндрах двигателя, что резко снижает КПД использования тепловой энергии, запасенной в водяном паре.
* Ограниченный радиус действия такого паровоза.
== История ==
[[Файл:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Английский бестопочный паровоз компании Эндрю Барклая]][[Файл:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Бестопочный паровоз 89 серии — один из самых распространённых в Германии локомотивов этого типа.]]Появление бестопочного паровоза стало возможным благодаря открытию, сделанному американским инженером-механиком [[Перкинс, Якоб|Якобом Перкинсом]] — в 1823 г. он обнаружил, что понижение давления в котле, содержащем почти кипящую воду, приводит к дополнительному парообразованию. Этот факт позволил другому американцу, {{iw|Ламм, Эмиль|Эмилю Ламму|en|Emile Lamm}}, построить в 1873 году небольшой локомотив, не нуждавшийся в топке — первый бестопочный паровоз. Он предназначался для [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18{{Кгс/см}}. В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18{{Кгс/см}}. В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Примечания ==
{{примечания}}
== Литература ==
* {{книга
|автор = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|часть = Бестопочные паровозы
|заглавие = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|издание = 2-е, переработанное и дополненное
|место = Москва
|издательство = Транспорт
|год = 1995
|страницы = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
{{Типы локомотивов}}
[[Категория:Паровозы]]
[[Категория:1873 год в истории железнодорожного транспорта]]
== Vnješnje linky ==
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
alpdtlh94sd3n4rrqitpcdkg4o2xbcb
47104
47100
2026-09-10T09:29:02Z
Ilja isv
10
47104
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Достоинства и недостатки ==
=== Достоинства ===
* Отсутствие топки и дымовой трубы, даёт им значительное преимущество в пожаробезопасности (см.выше).
* В отличие от обычных паровозов, бестопочным паровозам почти не требуется котельный ремонт, а обслуживать их может один [[машинист]].
=== Недостатки ===
* Главным недостатком бестопочных паровозов по сравнению с обычными является работа паровой поршневой машины на насыщенном паре, ибо у такой конструкции паровоза с паровым аккумулятором принципиально не может быть пароперегревателя. Работа на насыщенном паре приводит к конденсации насыщенного пара при его расширении в цилиндрах двигателя, что резко снижает КПД использования тепловой энергии, запасенной в водяном паре.
* Ограниченный радиус действия такого паровоза.
== История ==
[[Файл:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Английский бестопочный паровоз компании Эндрю Барклая]][[Файл:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Бестопочный паровоз 89 серии — один из самых распространённых в Германии локомотивов этого типа.]]Появление бестопочного паровоза стало возможным благодаря открытию, сделанному американским инженером-механиком [[Перкинс, Якоб|Якобом Перкинсом]] — в 1823 г. он обнаружил, что понижение давления в котле, содержащем почти кипящую воду, приводит к дополнительному парообразованию. Этот факт позволил другому американцу, {{iw|Ламм, Эмиль|Эмилю Ламму|en|Emile Lamm}}, построить в 1873 году небольшой локомотив, не нуждавшийся в топке — первый бестопочный паровоз. Он предназначался для [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18{{Кгс/см}}. В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18{{Кгс/см}}. В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
lj6q6l5dqj8x2u41b4mlyslbefuvp60
47105
47104
2026-09-10T09:32:11Z
Ilja isv
10
47105
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Английский бестопочный паровоз компании Эндрю Барклая]][[Файл:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Бестопочный паровоз 89 серии — один из самых распространённых в Германии локомотивов этого типа.]]Появление бестопочного паровоза стало возможным благодаря открытию, сделанному американским инженером-механиком [[Перкинс, Якоб|Якобом Перкинсом]] — в 1823 г. он обнаружил, что понижение давления в котле, содержащем почти кипящую воду, приводит к дополнительному парообразованию. Этот факт позволил другому американцу, {{iw|Ламм, Эмиль|Эмилю Ламму|en|Emile Lamm}}, построить в 1873 году небольшой локомотив, не нуждавшийся в топке — первый бестопочный паровоз. Он предназначался для [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18{{Кгс/см}}. В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18{{Кгс/см}}. В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
hyob97lrwgmn6tnn6hzpev60u1egy5d
47106
47105
2026-09-10T09:42:59Z
Ilja isv
10
/* История */
47106
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Появление бестопочного паровоза стало возможным благодаря открытию, сделанному американским инженером-механиком [[Перкинс, Якоб|Якобом Перкинсом]] — в 1823 г. он обнаружил, что понижение давления в котле, содержащем почти кипящую воду, приводит к дополнительному парообразованию. Этот факт позволил другому американцу, {{iw|Ламм, Эмиль|Эмилю Ламму|en|Emile Lamm}}, построить в 1873 году небольшой локомотив, не нуждавшийся в топке — первый бестопочный паровоз. Он предназначался для [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18{{Кгс/см}}. В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18{{Кгс/см}}. В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
rcg9jt1srsf8kutaeeuuv2tc4jj8lcl
47107
47106
2026-09-10T09:44:51Z
Ilja isv
10
/* История */
47107
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Появление бестопочного паровоза стало возможным благодаря открытию, сделанному американским инженером-механиком [[Перкинс, Якоб|Якобом Перкинсом]] — в 1823 г. он обнаружил, что понижение давления в котле, содержащем почти кипящую воду, приводит к дополнительному парообразованию. Этот факт позволил другому американцу, Ламм, Эмиль|Эмилю Ламму|en|Emile Lamm, построить в 1873 году небольшой локомотив, не нуждавшийся в топке — первый бестопочный паровоз. Он предназначался для [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18{{Кгс/см}}. В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18{{Кгс/см}}. В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
55yvm8nehjz09264f27ol2dbzgfakp1
47108
47107
2026-09-10T09:46:50Z
Ilja isv
10
/* В СССР */
47108
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Появление бестопочного паровоза стало возможным благодаря открытию, сделанному американским инженером-механиком [[Перкинс, Якоб|Якобом Перкинсом]] — в 1823 г. он обнаружил, что понижение давления в котле, содержащем почти кипящую воду, приводит к дополнительному парообразованию. Этот факт позволил другому американцу, Ламм, Эмиль|Эмилю Ламму|en|Emile Lamm, построить в 1873 году небольшой локомотив, не нуждавшийся в топке — первый бестопочный паровоз. Он предназначался для [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
0e5wxgs3f1tnb9ga91daheqg9qnblid
47109
47108
2026-09-10T10:40:01Z
Ilja isv
10
47109
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučim skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 postaviti maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Городская железная дорога|городской железной дороги]] в [[Новый Орлеан|Новом Орлеане]] и был призван заменить там [[Конка|конку]]. Котёл локомотива наполняли паром при 200 °C , запас хода составлял 10 км<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>.
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
ot5wmcwh8xch0e8yp6cj3ecxpk2dh8c
47110
47109
2026-09-10T10:46:25Z
Ilja isv
10
/* История */
47110
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 postaviti maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Локомотивы подобной конструкции в октябре того же 1873 года начали работать на городских линиях [[Нью-Йорк]]а<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> и [[Чикаго]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
== В СССР ==
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
2r2xop494ltnwe9t9ij4trxc9k8sc6t
47111
47110
2026-09-10T10:49:38Z
Ilja isv
10
/* История */
47111
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 postaviti maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobno konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Будучи усовершенствованы Леоном Франком (''Leon Francq''), в 1875 году бестопочные паровозы появились в Европе, где начали водить поезда на пригородных маршрутах [[Париж]]а. С началом массовой [[Электрификация железных дорог|электрификации]] городских и пригородных линий их применение сошло на нет, и своё «второе рождение» бестопочные паровозы пережили в 1910 году уже как промышленные и [[Маневровый локомотив|маневровые локомотивы]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
91ykali17md5du9t94d855pftohl9h4
47112
47111
2026-09-10T10:59:53Z
Ilja isv
10
/* История */
47112
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 postaviti maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobno konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
alpocl32qaqwwnu172coqehx272lhmt
47114
47112
2026-09-10T11:05:59Z
Ilja isv
10
/* История */
47114
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 postaviti maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Наибольшее число такого рода паровозов было выпущено в Англии — преимущественно, компаниями Эндрю Барклая («''Andrew Barclay Sons & Co.''», [[Килмарнок]]), и Вильяма Бэгнала («''W. G. Bagnall''») из [[Стаффорд]]а,<ref name="b" /> — и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
4y5x7p4208vw28x6kf9mhvz119cm3ye
47115
47114
2026-09-10T11:52:47Z
Ilja isv
10
/* История */
47115
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 postaviti maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda jest bylo izpuščeno v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v и в Германии. В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
pow00k8sop6sru8e1hhzjwpwcv9d323
Koristnik:Polda18
2
4559
47091
46594
2026-09-09T22:09:47Z
Polda18
18
Vikiodpusk jest vakantny
47091
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{/zaglavje}}
{{Koristničska stranica}}
</noinclude>{{#Babel:isv-1|cs-N|en-2}}
[[Fajl:Usti_skala.jpg|thumb|Ja proizhodžu iz [[Ústí nad Labem|{{-|Ústí nad Labem|Усти над Лабем}}]].]]
Pozdrav! Moje imeno jest ''{{-|Marek Poláček|Марек Полачек}}'', ja jesm iz [[Čehija|Čehije]] i govorim češskym jezykom kako mojim rodnym jezykom i anglijskom jezykom na posrědnje uravnji. Ja proizhodžu iz [[Ústí nad Labem|{{-|Ústí nad Labem|Усти над Лабем}}]], grada iz sěvera [[Bohemija|Bohemije]], ale ja v dany moment živu v [[Ostrava|Ostravje]], grada iz sěvera [[Morava|Moravy]] i [[Slezk]]a.
Posrědstvom medžuslovjanskogo slovnika ja hoču prěvoditi članky iz češskogo jezyka do medžuslovjanskogo, i ja hoču učiti se medžuslovjansky jezyk posrědstvom tutoj metody.
Veče informacij budut postupno dopolnjene.
<!-- [SKRYTO]
{{/Vikiodpusk
| data početka absencije = 29. avgusta 2026
| data konca absencije = 5. septembra 2026
| dovod absencije = Odpusk v gorah
}}
[/SKRYTO] -->
== Moje stranice ==
* [[/Pěskovišče/]] — Tut ja razvivaju članky i šablony dlja medžuslovjanskoj Vikipedije.
== Moje koristničske šablony ==
* [[/Zaglavje pěskovišča/]] — koristničsky šablon dlja označenje prazdnogo pěskovišča
* [[/Vikiodpusk/]] — koristničsky šablon dlja tzv. vikiodpuska (soobčenje o planovanoj absenciji)
<!-- Interviki -->
[[cs:Wikipedista:Polda18]]<!-- češsky jezyk -->
[[en:User:Polda18]]<!-- anglijsky jezyk -->
[[pl:Wikipedysta:Polda18]]<!-- poljsky jezyk -->
[[sk:Redaktor:Polda18]]<!-- slovačsky jezyk -->
2yy1idngnw4c93ks130mpz7sr3mnzhk
Latino sine flexione
0
5996
47061
47045
2026-09-09T13:08:11Z
Ilja isv
10
47061
wikitext
text/x-wiki
{{Ne zaměšivati s|Interlingua}}
{{Kartka jezyk
| altname = ''{{-|Interlingua|Интерлингва}}''
| nativename = <center>{{-|IL de A.p.I.}}</center>
| pronunciation = {{IPA|[laˈtino ˈsine fleksiˈone]}}
| image = Interlingua_sign_1911.jpg
| imagecaption = Znak {{-|Interlingua||Интерлингвы}} v 1911 lětu
| creator = {{-|[[Academia pro Interlingua]]}} pod prědsědateljstvom {{-|[[Giuseppe Peano]]|[[Giuseppe Peano|Джузепе Пеано]]}}
| created = 1887–1914<ref>[https://sites.google.com/site/latinosineflexio/-1915-vocabulario-pre#grammatica Razděl ''{{-|Grammatico}}'' v ''{{-|Vocabulario Commune}}'', 1915]</ref>
| setting = Medžunarodny pomočny jezyk
| familycolor = [[Indoevropejske jezyky]]
| fam2 = [[Italijske jezyky]], [[Medžunarodny pomočny jezyk|Pomočny jezyk]]
| fam3 = [[Latino-faliskijske jezyky]], [[A posteriori jezyk]]
| script = [[Latinica|Latinsky alfabet]] <!-- needed to prevent default link to Latin script-->
| fam4 = [[Latinsky jezyk]], [[Kontrolovany jezyk]]
| ancestor = [[Neo-latinsky]]
| posteriori = Osnovany na [[Latinsky jezyk|Latinskom]], pod vplyvom idej drugyh pomočnyh jezykov
| agency = {{-|[[Academia pro Interlingua]]}} (do 1945), děla Peano i {{-|A.p.I}} (napr. ''{{-|Discussiones}}'' 1909–1915)
| ietf = la-peano
| iso3 = ilc
| glotto = none
| notice = IPA
| name = Latino sine flexione
| iso3comment = (odvrgnuto)
}}
'''{{-|Latino sine flexione}}''' ("[[Latinsky jezyk|Latinsky]] bez fleksije"), '''{{-|Interlingua de Academia pro Interlingua}}''' ('''{{-|IL de A.p.I.}}''') ili '''Peanova {{-|Interlingua|Интерлингва}}''' (skračeno '''{{-|IL}}''') je medžunarodny pomočny jezyk, sostavjeny {{-|''[[Academia pro Interlingua]]''}} pod prědsědateljstvom italijanskogo matematika {{-|[[Giuseppe Peano]]|[[Giuseppe Peano|Джузепе Пеано]]}} (1858–1932) medžu lětami 1887 i 1914. Tutoj jezyk je uproščenoju versijeju latinskogo jezyka i shranjaje jego slovosbor.
{{-|Interlingua-IL|Интерлингва-IL}} byla opisana v žurnalu {{Lang|fr|Revue de Mathématiques}} v članku od lěta 1903 pod zaglavjem ''{{-|De Latino Sine Flexione, Lingua Auxiliare Internationale}}'', čto označaje: ''O latinskom bez fleksije, medžunarodnom pomočnom jezyku'',<ref name=":0">{{-|Peano, Giuseppe}} (1903). ''[http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm De Latino Sine Flexione. Lingua Auxiliare Internationale] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20210504093022/http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm |date=2021-05-04 }}'', ''Revista de Mathematica'' (''Revue de Mathématiques''), {{-|Tomo VIII, pp. 74-83. Fratres Bocca Editores: Torino.}}</ref> ktory objasnil povod za jej stvorjenje. V članku Peano argumentoval, že druge pomočne jezyky ne sut potrěbne, ibo latinsky je uže utvrdženy kako světovy medžunarodny jezyk. Članok byl napisany na klasičnom latinskom, ale postupno izgubeči svoju [[fleksija|fleksiju]] dopoka ne ostala nikaka.
{{-|Latino sine flexione}} ne imaje jezyčny kod [[ISO 639]]. 23 julija 2017 g. byla do Biblioteky Kongresa vnesena prosba o kody ISO 639-1 i ISO 639-2 (prědložene: {{-|'''il'''}} i {{-|'''ila'''}}), a 10 avgusta 2017 g. do {{-|SIL}} prosba o kod ISO 639-3 (prědloženy: {{-|'''ilc'''}}), ale ona byla odvrgnuta 23 januara 2018 g.<ref>{{Cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|title=2017-022 | Iso 639-3|access-date=2020-12-30|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420072045/https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|url-status=live}}</ref>
== Historija==
V 1903 g. Peano prědstavil svoj jezyk v članku ''{{-|De Latino Sine Flexione}}'', v ktorom citoval seriju prědloženij [[Gottfried Wilhelm Leibniz|{{-|Leibniza|Леjбница}}]] ob uproščenoj formě latinskogo jezyka.<ref>{{-|[[Louis Couturat|Couturat, Louis]] (1901). ''La Logique de Leibniz''. Paris.}}</ref><ref>{{-|Couturat, Louis (1903). ''Opuscules et fragments inédits de Leibniz''. Paris.}}</ref> Tutoj članok se stal serioznym razvojem ideje, a Peano bystro dobyl reputaciju srěd privržencev medžunarodnyh pomočnyh jezykov.
V 1904 g. Peano napisal esej o tom, kako sdělati minimalnu gramatiku eventualnogo minimalnogo latinskogo ({{-|''Latino minimo''}}), s minimalnym i čisto medžunarodnym slovnikom.<ref name="vocabulario">{{Cite web | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1904 | title = Vocabulario de Latino internationale comparato cum Anglo, Franco, Germano, Hispano, Italo, Russo, Græco et Sanscrito | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160323111121/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 | archive-date=2016-03-23 | location = Torino}}</ref>
Peano i někoji kolegi publikovali članky na {{-|latino sine flexione}} několiko let v {{Lang|fr|Revue de Mathématiques}}. Zato že Peano htěl dokazati, že to zaisto je medžunarodny jezyk, on smělo publikoval konečno izdanje svojego znanogo {{-|''Formulario mathematico''}} na {{-|latino sine flexione}}. Jednakože večinstvu matematikov umětny izgled jezyka byl odvratny i oni daže ne probovali go čitati.<ref name="H Kennedy">{{-|Kennedy, Hubert (2006). ''Peano. Life and Works of Giuseppe Peano''. Concord, CA: Peremptory Publications}}: str. 169 (''{{-|a}}''), p. 185 (''{{-|b}}'').</ref>
V oktobru 1907 g. Peano učestvoval v ''Delegaciji za prijetje medžunarodnogo pomočnogo jezyka'' v [[Pariž|Parižu]], na ktoroj prědložil prijetje {{-|latino sine flexione}}, ale iz pričiny děl v svezu s rabotoju v Turinu ne mogl učestvovati v konečnom glasovanju.<ref>{{Cite web | title = Academia pro Interlingua (Nov. 1909). Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale | url = https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160411124140/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 | archive-date=2016-04-11 | pages = Discussiones (2): p. 37-9}}</ref>
26 decembra 1908 g. Peano byl izbrany členom i direktorom ''{{-|Akademi internasional de lingu universal}}'', ktora onogda ješče koristala jezyk {{-|[[idiom neutral]]}}. Jedin rok pozdněje, tuta akademija byla osnovana ponovno pod nazvoju {{-|''Academia pro Interlingua''}}. Vsaky akademik mogl koristati svoju ljubimu formu «interlingvy»; tutoj termin na početku byl koristany v občem smyslu kako sinonim za medžunarodny jezyk, ale brzo počel byti koristany osoblivo za reformovany {{-|latino sine flexione}}, osnovany na pravilah, ktore akademiki utvrdžali posrědstvom čestyh glasovanij. Takym sposobom nazva {{-|''interlingua|интерлингва''}} brzo načela označati jezyk, ustanavjajemy {{-|Akademijeju Pro Interlingua}},<ref name="H Kennedy" /> skračeno {{-|''IL''}}. Diskusije o standardizaciji jezyka byli publikovane na stranicah ''{{-|Discussiones}}'', oficialnogo žurnala {{-|Akademije pro Interlingua}} od 1909 do 1913 g.<ref>{{Cite web | editor-last = Silvia Roero | editor-first = Clara (coord.) | year = 2003 | title = Le Riviste di Giuseppe Peano | url = http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html | publisher = Dipartimento di Matematica - Università di Torino | access-date=2011-03-01 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20110722063830/http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html | archive-date = 2011-07-22}}</ref>
Vsaky člen akademije iměl svobodu pisati v svojem osobnom stilju. I zaisto někoji členi prědlagali radikalne reformy, ktore pozdněje daže mogli skončiti kako nezavisne jezykoprojekty (na priklad ''{{-|romanal}}'' Alfreda {{-|Michaux|Мишо’}} ili ''{{-|[[interlingue]]}}'' Edgara de {{-|Wahla|Вала}}). Zato možno je uznati, že nazva ''Peanova {{-|interlingua|интерлингва}}'' ili ''{{-|interlingua (IL)|интерлингва (IL)}}<ref name="H Kennedy" /> najtočněje odnosi se k osobnomu standardu Peana.
Zato že v članku ''{{-|De Latino Sine Flexione}}'' ustanovjeny byl princip, že imenniky berut se ili iz latinskogo ablativnoj, ili iz nominativnoj formy ({{lang|la|nomen}} byl preferovany prěd {{lang|la|nomine}}), Peano v 1909 g. publikoval slovnik, da by pomogl pri izboru pravilnoj formy vsakogo imennika,<ref>{{Cite book | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1909 | title = Vocabulario Commune ad linguas de Europa | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160421231112/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 | archive-date = 2016-04-21 | publisher = Fratres Bocca | location = Cavoretto - Torino}}</ref> ale sučstvena harakteristika Peanovoj interlingvy byla, že leksikon možno je legko najdti kakomkoli latinskom slovniku (črěz dobyvanje tematičnoj samoglasky korenja iz genitivnogo zakončenja, t.j.: ''{{-|-a -o -e -u -e}}'' iz ''{{-|-ae -i -is -us -ei}}''). Nakonec v 1915 g. publikovany byl veliky slovnik s 14.000 slovami.<ref name="Peano">{{Cite book | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1915 | title = Vocabulario Commune ad Latino-Italiano-Français-English-Deutsch pro usu de interlinguistas | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150105223741/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 | archive-date = 2015-01-05 | location = Cavoretto - Torino}}</ref>
Reformovanu interlingvu prědstavil v 1951 g. [[Alexander Gode]] kako poslědnji direktor [[Medžunarodna asociacija za pomočny jezyk|Medžunarodnoj Asociacije za pomočny jezyk]]. Tvrdilo se, že tutoj jezyk je nezavisny od Peanovoj interlingvy, ibo koristaje novu metodu za detekciju ''najnovějših občih prototipov'', ale ta metoda obyčno vodi do latinskogo ablativa, tako že večinstvo slovnika Peanovoj interlingvy bylo zadržano. Shodno tomu sama nazva ''{{-|interlingua|интерлингва}}'' takože byla zadržana, ačekoli prijeto bylo novo skračenje: ''{{-|IA}}'' zaměsto ''{{-|IL}}''.
== Alfabet i izgovor ==
{{-|Latino sine flexione}} koristaje [[latinica|latinsku azbuku]], takože vključajuči dvuznaky. Po Peanovomu provodniku za jezyk iz 1931 g. «večinstvo interlingvistov je za stary latinsky izgovor.»
{| class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Alfabet i digrafy interlingvy, s tipičnymi izgovorami
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''A a'''}} <br> {{MFA|a}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ae ae'''}} <br> {{MFA|ai̯}}, {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''B b'''}} <br> {{MFA|b}}, {{MFA|p}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''C c'''}} <br> {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ch ch'''}} <br> {{MFA|kʰ}}, {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''D d'''}} <br> {{MFA|d}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''E e'''}} <br> {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''F f'''}} <br> {{MFA|f}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''G g'''}} <br> {{MFA|g}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''H h'''}} <br> {{MFA|h}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''I i'''}} <br> {{MFA|i}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''J j'''}} <br> {{MFA|j}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''K k'''}} <br> {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''L l'''}} <br> {{MFA|l}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''M m'''}} <br> {{MFA|m}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''N n'''}} <br> {{MFA|n}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''O o'''}} <br> {{MFA|o}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Oe oe'''}} <br> {{MFA|oi̯}}, {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''P p'''}} <br> {{MFA|p}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ph ph'''}} <br> {{MFA|pʰ}}, {{MFA|p}}, {{MFA|f}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Q q'''}} <br> {{MFA|kʷ}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''R r'''}} <br> {{MFA|r}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Rh rh'''}} <br> {{MFA|r}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''S s'''}} <br> {{MFA|s}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''T t'''}} <br> {{MFA|t}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Th th'''}} <br> {{MFA|tʰ}}, {{MFA|t}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''U u'''}} <br> {{MFA|u}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''V v'''}} <br> {{MFA|w}}, {{MFA|v}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''W w'''}} <br> {{MFA|w}}, {{MFA|v}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''X x'''}} <br> {{MFA|ks}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Y y'''}} <br> {{MFA|y}}, {{MFA|i}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Z z'''}} <br> {{MFA|z}}
|}
Udarjenje je bazovano na klasičnom latinskom pravilu:
* Slova s dvoma silabami imajut udarjenje na prědposlědnjej.
* Slova s tremi silabami ili veče imajut udarjenje na prědposlědnjej samo ako je težka (zatvorjena ili s dolgoju samoglaskoju v klasičnom latinskom), inače na prědprědposlědnjej.<ref name="Peano" /> (str. xii).
== Česti rěči==
Ačekoli Peano odstranil latinsku fleksju imennikov i pridavnikov, on ne sovsim odstranil gramatičny rod, dozvoljajuči opciju ženskogo zakončenja za profesije. Rod životin je neizměnny. Vse formy imennikov končajut se na samoglasku i sut identične latinskomu ablativu, ale zato že večinstvo latinskyh slovnikov ne podavaje ablativnu formu, Peano dal pravilo, že imenniky osnovajut se na genitivu.
Formy množiny sut nepotrěbne, kogda je naznačeno čislo, kogda mnogost uže je jasno izražena v danom kontekstu, i tako dalje. Kogda označenje mnogosti je potrěbno, Peano davaje opciju koristati sufiks '''{{-|s}}'''.
Konjugacija glagolov je minimalna: vrěmena i naklonjenje označajut se glagolnymi dopolniteljami. V rezultatu {{-|latino sine flexione}} je pozicionalny jezyk.
=== Imenniky===
Formy imennikov zaviset od latinskyh deklinacij:
{| class="wikitable"
|-
! scope="col" | Latinska deklinacija
! scope="col" | Latinsky nominativ
! scope="col" | Latinsky genitiv
! scope="col" | Latinsky ablativ →<br />{{-|Latino sine flexione}}
! scope="col" | Medžuslovjansky
|-
| 1.
| {{-|ros'''a'''}}
| {{-|ros'''ae'''}}
| {{-|ros'''a'''}}
| roza
|-
| 2.
| {{-|laur'''us'''}}
| {{-|laur'''i'''}}
| {{-|laur'''o'''}}
| lavr
|-
| 3.
| {{-|pax}}
| {{-|pac'''is'''}}
| {{-|pac'''e'''}}
| mir
|-
| 4.
| {{-|cas'''us'''}}
| {{-|cas'''us'''}}
| {{-|cas'''u'''}}
| slučaj
|-
| 5.
| {{-|seri'''es'''}}
| {{-|seri'''ei'''}}
| {{-|seri'''e'''}}
| serija
|}
Vlastne imena pisane latiniceju sut zadržane tako blizko originalu, kako to je možno, napr. {{-|''München, New York, Roma, Giovanni''}}.
=== Zaimenniky ===
* Osobne: {{-|''me''}} "ja", {{-|''te''}} "ty", {{-|''illo''}} "on", {{-|''illa''}} "ona", {{-|''id''}} "ono", {{-|''nos''}} "my", {{-|''vos''}} "vy", {{-|''illos''}} "oni, one"
* Ukazateljne: {{-|''illo''}} "tamtoj", {{-|''isto''}} "tutoj", {{-|''ipso''}} "samo"; kako veznik: {{-|''que''}} (napr.: {{-|''me vide '''que''' illo es rapide''}} "ja vidim, '''že''' to je brzo")
* Prisvojiteljne: {{-|''meo''}} "moj", {{-|''tuo''}} "tvoj", {{-|''suo''}} "jegov, jejin", {{-|''nostro''}} "naš", {{-|''vestro''}} "vaš", {{-|''suo''}} "jihny"
* Odnositeljne i veznikove: {{-|''qui''}} "kto", {{-|''quod''}} "čto, ktory, koj"
* Povratny: {{-|''se''}} "se, sebe"
* Neoznačiteljne: {{-|''un'', ''uno''}} "kaže se", "ljudi kažet", {{-|''ullo''}} "ktorykoli", {{-|''omne''}} ili {{-|''omni''}} "vsi, vsaky, vsekto", {{-|''aliquo''}} "ktokoli", {{-|''nullo''}} "ničto", {{-|''nemo''}} "nikto".<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date = 2021-10-03 | chapter = Pronomines | pages = 29}}</ref>
=== Glagoly ===
Glagoly sut formovane posrědstvom odstranjenja latinskogo infinitivnogo zakončenja ''{{-|re}}''. Vrěmena, naklonjenja i t.d. označajut se česticami, pomočnymi glagolami ili prislovnikami, ale ničto ne je potrěbno, ako smysl je jasny iz konteksta.
Sut specialne zakončenja za stvorjenje [[infinitiv|infinitiva]] i [[particip|participov]]:
* Osnovna forma: {{-|''ama''}} "ljubi"
* Infinitiv: {{-|''ama'''re'''''}} "ljubiti"
* Pasivny particip: {{-|''ama'''to'''''}} "ljubjeny"
* Aktivny particip: {{-|''ama'''nte'''''}} "ljubeči"
==== Dodatočne zakončenja ====
* Imperfekt (prošlo vrěme): {{-|ama'''ba'''}} "ljubil", {{-|lege'''ba'''}} "čital"
* Buduče vrěme: {{-|ama'''rà'''}} "bude ljubiti", {{-|lege'''rà'''}} "bude čitati"
* Kondicional: {{-|ama'''rè'''}} "by ljubil", {{-|lege'''rè'''}} "by čital"
Zakončenja {{-|''-rà''}} i {{-|''-rè''}} imajut udarjenje.
==== Složene vrěmena ====
Složena vrěmena mogut byti izražene pomočnymi slovami:
* Perfekt: {{-|'''''habe''' ama'''to'''''}} "je ljubil"
* Buduče vrěme: {{-|'''''debe''' ama'''re''' / '''vol''' ama'''re''' / '''habe ad''' ama'''re'''''}} "mora ljubiti / bude ljubiti / ima ljubiti"
* Trajno vrěme: {{-|''me '''es''' scribe'''nte'''''}} "ja pišu, ja jesm pišuči"<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date=2021-10-03 | chapter = De verbo | pages = 10–25}}</ref>
=== Pridavniky i prislovniky ===
Pridavniky su formovane slědujučim sposobom:
* Ako nominativ srědnjego roda končaje se na {{-|''-e''}}, forma se ne izměnjaje.
* Ako nominativ srědnjego roda končaje se na {{-|''-um''}}, forma se izměnjaje na {{-|''-o''}}: {{-|''novum > novo''}} "novy".
* Vo vsih ostalyh slučajah, pridavniky su formovane na osnově ablativa ili genitiva, kako v slučaju imennikov.
Pridavniky mogut byti koristane kako prislovniky, ako kontekst je jasny, ili inače s pomočju fraz {{-|''cum mente''}} ili {{-|''in modo'' }}:
* {{-|''Diligente''}} "trudoljubivy": {{-|''Cum mente diligente'', ''cum diligente mente'', ''in modo diligente'', ''in diligente modo''}} "trudoljubivo".
==== Komparativ i superlativ ====
* Pozitiv: {{-|''illo es tam habile quam te''}} "on je tako sručny kako ty".
* Komparativ: {{-|''illo es magis habile quam te''}} ili {{-|''illo es plus habile quam te''}} "on je sručnějši od tebe"; {{-|''illo es minus habile quam te''}} "on je menje sručny od tebe".
* Superlativ: {{-|''maxim de...''}} i {{-|''minim de...}}
Nepravilnosti:
* {{-|''Bono: meliore: optimo''}} "dobry: lěpši: najlěpši"
* {{-|''Malo: pejore: pessimo''}} "zly: gorši: najgorši"
* {{-|''Magno: majore: maximo''}} "veliky: večši: največši"
* {{-|''Parvo: minore: minimo''}} "maly: menši: najmenši"<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date = 2021-10-03 | chapter = Comparatione | pages = 29}}</ref>
=== Členy ===
{{-|Latino sine flexione}}, kako latinsky jezyk, ne imaje členy, ale v slučaju potrěby možno je koristati zaimenniky ili slova kako {{-|''illo''}} "toj, tamtoj", {{-|''isto''}} ili {{-|''hoc''}} "tutoj", ili {{-|''uno''}} (jedin, jedni):
* {{-|''Da ad me libro''}} = daj mi (tu) knigu
* {{-|''Da ad me hoc (isto) libro''}} = daj mi tutu knigu
* {{-|''Da ad me illo libro''}} = daj mi tamtu knigu
* {{-|''Da ad me uno libro''}} = daj mi (jednu) knigu
* {{-|''Da ad me illo meo libro''}} = daj mi tamtu moju knigu
* {{-|''Da ad me uno meo libro''}} = daj mi jednu moju knigu
== Priklady jezyka==
{{Citatny blok
| ''{{-|Latino es lingua internationale in occidente de Europa ab tempore de imperio romano, per toto medio aevo, et in scientia usque ultimo seculo. Seculo vigesimo es primo que non habe lingua commune. Hodie quasi omne auctore scribe in proprio lingua nationale, id es in plure lingua neo-latino, in plure germanico, in plure slavo, in nipponico et alio. Tale multitudine de linguas in labores de interesse commune ad toto humanitate constitute magno obstaculo ad progressu.}}''
| Latinsky jezyk byl medžunarodnym jezykom na zapadu Evropy podčas Rimskoj imperije, cělogo srědnjevěčja, i v naukah do poslědnjego stolětja. Dvadeseto stolětje je prvo, ktoro ne imaje obči jezyk. Dnes skoro vsi avtori pišut v svojih narodnyh jezykah, to jest v novo-latinskyh, germanskyh, slovjanskyh, japonskom i drugyh. Taka množstvo jezykov v dělah občego interesa za cělo ljudstvo stvarjaje veliku prěškodu progresu.
}}
{| class="wikitable" style="font-size:90%"
|+ [[Otče naš]] (Molitva Gospoda)
|-
! scope="row" | {{-|Latino sine flexione}}
! scope="row" | {{-|[[Interlingua|Интерлингва]]}}
! scope="row" | [[Latinsky jezyk|Latinsky]]
! scope="row" | Medžuslovjansky
|- style="vertical-align:top"
| {{-|<poem>Nostro patre, qui es in caelos,
que tuo nomine fi sanctificato;
que tuo regno adveni;
que tuo voluntate es facto
sicut in caelo et in terra.
Da hodie ad nos nostro pane quotidiano,
et remitte ad nos nostro debitos,
sicut et nos remitte ad nostro debitores.
Et non induce nos in tentatione,
sed libera nos ab malo.
Amen.</poem>}}
| {{-|<poem>Patre nostre, qui es in le celos,
que tu nomine sia sanctificate;
que tu regno veni;
que tu voluntate sia facite
como in le celo, etiam super le terra.
Da nos hodie nostre pan quotidian,
e pardona a nos nostre debitas
como etiam nos los pardona a nostre debitores.
E non induce nos in tentation,
sed libera nos del mal.
Amen.</poem>}}
| {{-|<poem>Pater noster, qui es in caelis,
sanctificetur nomen tuum.
Adveniat regnum tuum.
Fiat voluntas tua,
sicut in caelo, et in terra.
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie,
et dimitte nobis debita nostra,
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Et ne nos inducas in tentationem,
sed libera nos a malo.
Amen.</poem>}}
| <poem>Otče naš, ktory jesi na nebesah,
nehaj sveti se ime Tvoje;
nehaj prijde kraljevstvo Tvoje;
nehaj bude volja Tvoja,
kako na nebu, tako i na zemji.
Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes;
i odpusti nam naše grěhy,
kako i my odpuščajemo našim grěšnikam.
I ne vvedi nas v pokušenje,
ale izbavi nas od zlogo.
Amin.</poem>
|}
{| class="wikitable" style="font-size:90%" width="100%"
|+ Latinske prislovja, prěvedene na {{-|latino sine flexione}} i medžuslovjansky
|-
! scope="col" | Latinsky
! scope="col" | {{-|Latino sine flexione}}
! scope="col" | Medžuslovjansky
|-
| {{-|Vox populi, vox Dei}}.
| {{-|Voce de populo, voce de Deo.}}
| Glas ljuda – glas Božji.
|-
| {{-|Hodie mihi, cras tibi.}}
| {{-|Hodie ad me, cras ad te.}}
| Dnes mně, zautra tobě.
|-
| {{-|Gratia gratiam generat, lis litem.}}
| {{-|Gratia genera gratia, lite genera lite.}}
| Dobrost rodi dobrost, razprja rodi razprju.
|-
| {{-|In medio stat virtus.}}
| {{-|Virtute sta in medio.}}
| Čestnost stoji v srědině.
|-
| {{-|Qui non laborat, non manducet}}.
| {{-|Qui non labora, non debe manducare.}}
| Kto ne rabotaje, toj ne bude jesti.
|-
| {{-|Medice, cura te ipsum.}}
| {{-|Medico, cura te ipso.}}
| Lěkarju, izlěči sebe samogo.
|-
| {{-|De gustibus non est disputandum.}}
| {{-|Nos non debe disputare de gustu.}}
| O vkusah ne spori se.
|-
| {{-|Ars imitatio naturae est.}}
| {{-|Arte imita natura.}}
| Umětnost imituje prirodu.
|-
| {{-|Do ut des.}}
| {{-|Me da ut te da.}}
| Ja davaju, da bys ty dal.
|-
| {{-|Designatio unius est exclusio alterius.}}
| {{-|Qui designa uno, exclude alio.}}
| Kto izbiraje jedno, izključaje drugo.
|}
== Kritika ==
Peano formalno branil maksimu, že «najlěpša gramatika je bez gramatiky», imajuči na vidu priklad [[kitajsky jezyk|kitajskogo jezyka]]. V modernoj lingvistikě, v protivnosti k popularnoj i Peanovoj upotrěbě, ''gramatika'' ne označaje samo [[Morfologija (lingvistika)|morfologične]] struktury, ale takože [[sintaksa|sintaksu]] i [[fonologija|fonologiju]], ktore {{-|latino sine flexione}} i kitajsky imajut. V tom smyslu «jezyky bez gramatiky» ne mogut istnovati)<ref>{{Cite book|last=Anderson|first=Catherine|title=1.4 Fundamental Properties of Language|url=https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language//|work=Essentials of Linguistics|date=15 March 2018|publisher=McMaster University|language=en|access-date=2021-11-19|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119192229/https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language/|url-status=live}}</ref>
[[Lancelot Hogben|{{-|Lancelot Hogben|Ланселот Хогбен}}]] tvrdil, že Peanova {{-|interlingua|интерлингва}} děli glavnu slabost s mnogymi drugymi medžunarodnymi pomočnymi jezykami, imajuči «prěmnogo gramatiky zlogo ili prěmalo dobrogo tipa».<ref name="Hogben">{{Cite book | last = Hogben | first = Lancelot | year = 1943 | title = Interglossa. A draft of an auxiliary for a democratic world order, being an attempt to apply semantic principles to language design | publisher = Middlesex, Eng.: Harmondsworth / New York: Penguin Books | pages = 10}}</ref> Hogben argumentuje, že prinajmenje imenniky i glagoly imajut se različati s pomočju harakterističnyh zakončenij, da by čitatelj mogl legko dobyti početno razuměnje rěčenja. V Peanovoj interlingvě glagoly mogli by iměti někoju specifičnu, standardizovanu glagolnu formu, napr. [[infinitiv]], ktory je dostatočny v latinskoj neprěmoj rěči. Zaměsto togo v {{-|''De Latino Sine Flexione''}} prědloženy je surovy imperativ. Druga slabost, po mněnju Hogbena, je odsutnost čistogo člena, ktory mogl by jasno označiti imenniky – pomimo togo, že Peano poněkogda prědlagal, že {{-|''illo''}} "toj" i {{-|''uno''}} "jedin" mogli by služiti kako členy. Nakonec Hogben mněl, že Peanova sintaksa ostala konservativna:
{{Citatny blok
| [Peanova {{-|interlingua|интерлингва}}] (...) imaje aristokratičnu ravnodušnost k potrěbě prostyh pravil za konstrukciju rěčenij. Fakt je, že nijedin pioner jezyčnogo planovanja – a Peano najmenje iz vsih – ne podjel zadanje izslědovati, ktore pravila slovoreda najvyše prispěvajut k vnutrišnjej jasnosti značenja i legkosti razpoznavanja.
| author= Lancelot Hogben (1943, str. 11).
}}{{clear}}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* [http://mono.eik.bme.hu/~galantai/LSF/ {{-|Instituto pro Latino sine flexione}}] — Stranica na {{-|latino sine flexione}}; Peanove originalne spisy o tom jezyku, blog na {{-|latino sine flexione}}, itd.
* [http://latinosineflexione.wordpress.com Blog na {{-|latino sine Flexione}}]
* [[:oldwikisource:100 exemplo de Interlingua|{{-|100 exemplo de Interlingua, ab Giuseppe Peano}}]]
* [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ {{-|Revista "Discussiones", de Academia Pro Interlingua (1909-13)}}] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20160216053722/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ |date=2016-02-16 }}
* [http://nuntios.blogspot.com/search/label/Latino%20sine%20Flexione {{-|Nuntios: Latino sine Flexione}}]
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Latino sine flexione}}
{{Umětne jezyky}}
{{Pravopis prověrjeny}}
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]]
[[Kategorija:Умєтне језыкы]]
[[Kategorija:Меджународне помочне језыкы]]
0w7jzfvdqfy3owxypprveybl0aaygfx
47062
47061
2026-09-09T13:09:18Z
Ilja isv
10
47062
wikitext
text/x-wiki
{{Ne zaměšivati s|Interlingua}}
{{Kartka jezyk
| altname = ''{{-|Interlingua|Интерлингва}}''
| nativename = <center>{{-|IL de A.p.I.}}</center>
| pronunciation = {{IPA|[laˈtino ˈsine fleksiˈone]}}
| image = Interlingua_sign_1911.jpg
| imagecaption = Znak {{-|Interlingua||Интерлингвы}} v 1911 lětu
| creator = {{-|[[Academia pro Interlingua]]}} pod prědsědateljstvom {{-|[[Giuseppe Peano]]|[[Giuseppe Peano|Джузепе Пеано]]}}
| created = 1887–1914<ref>[https://sites.google.com/site/latinosineflexio/-1915-vocabulario-pre#grammatica Razděl ''{{-|Grammatico}}'' v ''{{-|Vocabulario Commune}}'', 1915]</ref>
| setting = Medžunarodny pomočny jezyk
| familycolor = [[Indoevropejske jezyky]]
| fam2 = [[Italijske jezyky]], [[Medžunarodny pomočny jezyk|Pomočny jezyk]]
| fam3 = [[Latino-faliskijske jezyky]], [[A posteriori jezyk|{{-|A posteriori}} jezyk]]
| script = [[Latinica|Latinsky alfabet]] <!-- needed to prevent default link to Latin script-->
| fam4 = [[Latinsky jezyk]], [[Kontrolovany jezyk]]
| ancestor = [[Neo-latinsky]]
| posteriori = Osnovany na [[Latinsky jezyk|Latinskom]], pod vplyvom idej drugyh pomočnyh jezykov
| agency = {{-|[[Academia pro Interlingua]]}} (do 1945), děla Peano i {{-|A.p.I}} (napr. ''{{-|Discussiones}}'' 1909–1915)
| ietf = la-peano
| iso3 = ilc
| glotto = none
| notice = IPA
| name = Latino sine flexione
| iso3comment = (odvrgnuto)
}}
'''{{-|Latino sine flexione}}''' ("[[Latinsky jezyk|Latinsky]] bez fleksije"), '''{{-|Interlingua de Academia pro Interlingua}}''' ('''{{-|IL de A.p.I.}}''') ili '''Peanova {{-|Interlingua|Интерлингва}}''' (skračeno '''{{-|IL}}''') je medžunarodny pomočny jezyk, sostavjeny {{-|''[[Academia pro Interlingua]]''}} pod prědsědateljstvom italijanskogo matematika {{-|[[Giuseppe Peano]]|[[Giuseppe Peano|Джузепе Пеано]]}} (1858–1932) medžu lětami 1887 i 1914. Tutoj jezyk je uproščenoju versijeju latinskogo jezyka i shranjaje jego slovosbor.
{{-|Interlingua-IL|Интерлингва-IL}} byla opisana v žurnalu {{Lang|fr|Revue de Mathématiques}} v članku od lěta 1903 pod zaglavjem ''{{-|De Latino Sine Flexione, Lingua Auxiliare Internationale}}'', čto označaje: ''O latinskom bez fleksije, medžunarodnom pomočnom jezyku'',<ref name=":0">{{-|Peano, Giuseppe}} (1903). ''[http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm De Latino Sine Flexione. Lingua Auxiliare Internationale] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20210504093022/http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm |date=2021-05-04 }}'', ''Revista de Mathematica'' (''Revue de Mathématiques''), {{-|Tomo VIII, pp. 74-83. Fratres Bocca Editores: Torino.}}</ref> ktory objasnil povod za jej stvorjenje. V članku Peano argumentoval, že druge pomočne jezyky ne sut potrěbne, ibo latinsky je uže utvrdženy kako světovy medžunarodny jezyk. Članok byl napisany na klasičnom latinskom, ale postupno izgubeči svoju [[fleksija|fleksiju]] dopoka ne ostala nikaka.
{{-|Latino sine flexione}} ne imaje jezyčny kod [[ISO 639]]. 23 julija 2017 g. byla do Biblioteky Kongresa vnesena prosba o kody ISO 639-1 i ISO 639-2 (prědložene: {{-|'''il'''}} i {{-|'''ila'''}}), a 10 avgusta 2017 g. do {{-|SIL}} prosba o kod ISO 639-3 (prědloženy: {{-|'''ilc'''}}), ale ona byla odvrgnuta 23 januara 2018 g.<ref>{{Cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|title=2017-022 | Iso 639-3|access-date=2020-12-30|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420072045/https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|url-status=live}}</ref>
== Historija==
V 1903 g. Peano prědstavil svoj jezyk v članku ''{{-|De Latino Sine Flexione}}'', v ktorom citoval seriju prědloženij [[Gottfried Wilhelm Leibniz|{{-|Leibniza|Леjбница}}]] ob uproščenoj formě latinskogo jezyka.<ref>{{-|[[Louis Couturat|Couturat, Louis]] (1901). ''La Logique de Leibniz''. Paris.}}</ref><ref>{{-|Couturat, Louis (1903). ''Opuscules et fragments inédits de Leibniz''. Paris.}}</ref> Tutoj članok se stal serioznym razvojem ideje, a Peano bystro dobyl reputaciju srěd privržencev medžunarodnyh pomočnyh jezykov.
V 1904 g. Peano napisal esej o tom, kako sdělati minimalnu gramatiku eventualnogo minimalnogo latinskogo ({{-|''Latino minimo''}}), s minimalnym i čisto medžunarodnym slovnikom.<ref name="vocabulario">{{Cite web | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1904 | title = Vocabulario de Latino internationale comparato cum Anglo, Franco, Germano, Hispano, Italo, Russo, Græco et Sanscrito | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160323111121/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 | archive-date=2016-03-23 | location = Torino}}</ref>
Peano i někoji kolegi publikovali članky na {{-|latino sine flexione}} několiko let v {{Lang|fr|Revue de Mathématiques}}. Zato že Peano htěl dokazati, že to zaisto je medžunarodny jezyk, on smělo publikoval konečno izdanje svojego znanogo {{-|''Formulario mathematico''}} na {{-|latino sine flexione}}. Jednakože večinstvu matematikov umětny izgled jezyka byl odvratny i oni daže ne probovali go čitati.<ref name="H Kennedy">{{-|Kennedy, Hubert (2006). ''Peano. Life and Works of Giuseppe Peano''. Concord, CA: Peremptory Publications}}: str. 169 (''{{-|a}}''), p. 185 (''{{-|b}}'').</ref>
V oktobru 1907 g. Peano učestvoval v ''Delegaciji za prijetje medžunarodnogo pomočnogo jezyka'' v [[Pariž|Parižu]], na ktoroj prědložil prijetje {{-|latino sine flexione}}, ale iz pričiny děl v svezu s rabotoju v Turinu ne mogl učestvovati v konečnom glasovanju.<ref>{{Cite web | title = Academia pro Interlingua (Nov. 1909). Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale | url = https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160411124140/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 | archive-date=2016-04-11 | pages = Discussiones (2): p. 37-9}}</ref>
26 decembra 1908 g. Peano byl izbrany členom i direktorom ''{{-|Akademi internasional de lingu universal}}'', ktora onogda ješče koristala jezyk {{-|[[idiom neutral]]}}. Jedin rok pozdněje, tuta akademija byla osnovana ponovno pod nazvoju {{-|''Academia pro Interlingua''}}. Vsaky akademik mogl koristati svoju ljubimu formu «interlingvy»; tutoj termin na početku byl koristany v občem smyslu kako sinonim za medžunarodny jezyk, ale brzo počel byti koristany osoblivo za reformovany {{-|latino sine flexione}}, osnovany na pravilah, ktore akademiki utvrdžali posrědstvom čestyh glasovanij. Takym sposobom nazva {{-|''interlingua|интерлингва''}} brzo načela označati jezyk, ustanavjajemy {{-|Akademijeju Pro Interlingua}},<ref name="H Kennedy" /> skračeno {{-|''IL''}}. Diskusije o standardizaciji jezyka byli publikovane na stranicah ''{{-|Discussiones}}'', oficialnogo žurnala {{-|Akademije pro Interlingua}} od 1909 do 1913 g.<ref>{{Cite web | editor-last = Silvia Roero | editor-first = Clara (coord.) | year = 2003 | title = Le Riviste di Giuseppe Peano | url = http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html | publisher = Dipartimento di Matematica - Università di Torino | access-date=2011-03-01 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20110722063830/http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html | archive-date = 2011-07-22}}</ref>
Vsaky člen akademije iměl svobodu pisati v svojem osobnom stilju. I zaisto někoji členi prědlagali radikalne reformy, ktore pozdněje daže mogli skončiti kako nezavisne jezykoprojekty (na priklad ''{{-|romanal}}'' Alfreda {{-|Michaux|Мишо’}} ili ''{{-|[[interlingue]]}}'' Edgara de {{-|Wahla|Вала}}). Zato možno je uznati, že nazva ''Peanova {{-|interlingua|интерлингва}}'' ili ''{{-|interlingua (IL)|интерлингва (IL)}}<ref name="H Kennedy" /> najtočněje odnosi se k osobnomu standardu Peana.
Zato že v članku ''{{-|De Latino Sine Flexione}}'' ustanovjeny byl princip, že imenniky berut se ili iz latinskogo ablativnoj, ili iz nominativnoj formy ({{lang|la|nomen}} byl preferovany prěd {{lang|la|nomine}}), Peano v 1909 g. publikoval slovnik, da by pomogl pri izboru pravilnoj formy vsakogo imennika,<ref>{{Cite book | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1909 | title = Vocabulario Commune ad linguas de Europa | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160421231112/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 | archive-date = 2016-04-21 | publisher = Fratres Bocca | location = Cavoretto - Torino}}</ref> ale sučstvena harakteristika Peanovoj interlingvy byla, že leksikon možno je legko najdti kakomkoli latinskom slovniku (črěz dobyvanje tematičnoj samoglasky korenja iz genitivnogo zakončenja, t.j.: ''{{-|-a -o -e -u -e}}'' iz ''{{-|-ae -i -is -us -ei}}''). Nakonec v 1915 g. publikovany byl veliky slovnik s 14.000 slovami.<ref name="Peano">{{Cite book | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1915 | title = Vocabulario Commune ad Latino-Italiano-Français-English-Deutsch pro usu de interlinguistas | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150105223741/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 | archive-date = 2015-01-05 | location = Cavoretto - Torino}}</ref>
Reformovanu interlingvu prědstavil v 1951 g. [[Alexander Gode]] kako poslědnji direktor [[Medžunarodna asociacija za pomočny jezyk|Medžunarodnoj Asociacije za pomočny jezyk]]. Tvrdilo se, že tutoj jezyk je nezavisny od Peanovoj interlingvy, ibo koristaje novu metodu za detekciju ''najnovějših občih prototipov'', ale ta metoda obyčno vodi do latinskogo ablativa, tako že večinstvo slovnika Peanovoj interlingvy bylo zadržano. Shodno tomu sama nazva ''{{-|interlingua|интерлингва}}'' takože byla zadržana, ačekoli prijeto bylo novo skračenje: ''{{-|IA}}'' zaměsto ''{{-|IL}}''.
== Alfabet i izgovor ==
{{-|Latino sine flexione}} koristaje [[latinica|latinsku azbuku]], takože vključajuči dvuznaky. Po Peanovomu provodniku za jezyk iz 1931 g. «večinstvo interlingvistov je za stary latinsky izgovor.»
{| class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Alfabet i digrafy interlingvy, s tipičnymi izgovorami
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''A a'''}} <br> {{MFA|a}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ae ae'''}} <br> {{MFA|ai̯}}, {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''B b'''}} <br> {{MFA|b}}, {{MFA|p}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''C c'''}} <br> {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ch ch'''}} <br> {{MFA|kʰ}}, {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''D d'''}} <br> {{MFA|d}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''E e'''}} <br> {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''F f'''}} <br> {{MFA|f}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''G g'''}} <br> {{MFA|g}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''H h'''}} <br> {{MFA|h}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''I i'''}} <br> {{MFA|i}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''J j'''}} <br> {{MFA|j}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''K k'''}} <br> {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''L l'''}} <br> {{MFA|l}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''M m'''}} <br> {{MFA|m}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''N n'''}} <br> {{MFA|n}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''O o'''}} <br> {{MFA|o}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Oe oe'''}} <br> {{MFA|oi̯}}, {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''P p'''}} <br> {{MFA|p}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ph ph'''}} <br> {{MFA|pʰ}}, {{MFA|p}}, {{MFA|f}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Q q'''}} <br> {{MFA|kʷ}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''R r'''}} <br> {{MFA|r}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Rh rh'''}} <br> {{MFA|r}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''S s'''}} <br> {{MFA|s}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''T t'''}} <br> {{MFA|t}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Th th'''}} <br> {{MFA|tʰ}}, {{MFA|t}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''U u'''}} <br> {{MFA|u}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''V v'''}} <br> {{MFA|w}}, {{MFA|v}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''W w'''}} <br> {{MFA|w}}, {{MFA|v}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''X x'''}} <br> {{MFA|ks}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Y y'''}} <br> {{MFA|y}}, {{MFA|i}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Z z'''}} <br> {{MFA|z}}
|}
Udarjenje je bazovano na klasičnom latinskom pravilu:
* Slova s dvoma silabami imajut udarjenje na prědposlědnjej.
* Slova s tremi silabami ili veče imajut udarjenje na prědposlědnjej samo ako je težka (zatvorjena ili s dolgoju samoglaskoju v klasičnom latinskom), inače na prědprědposlědnjej.<ref name="Peano" /> (str. xii).
== Česti rěči==
Ačekoli Peano odstranil latinsku fleksju imennikov i pridavnikov, on ne sovsim odstranil gramatičny rod, dozvoljajuči opciju ženskogo zakončenja za profesije. Rod životin je neizměnny. Vse formy imennikov končajut se na samoglasku i sut identične latinskomu ablativu, ale zato že večinstvo latinskyh slovnikov ne podavaje ablativnu formu, Peano dal pravilo, že imenniky osnovajut se na genitivu.
Formy množiny sut nepotrěbne, kogda je naznačeno čislo, kogda mnogost uže je jasno izražena v danom kontekstu, i tako dalje. Kogda označenje mnogosti je potrěbno, Peano davaje opciju koristati sufiks '''{{-|s}}'''.
Konjugacija glagolov je minimalna: vrěmena i naklonjenje označajut se glagolnymi dopolniteljami. V rezultatu {{-|latino sine flexione}} je pozicionalny jezyk.
=== Imenniky===
Formy imennikov zaviset od latinskyh deklinacij:
{| class="wikitable"
|-
! scope="col" | Latinska deklinacija
! scope="col" | Latinsky nominativ
! scope="col" | Latinsky genitiv
! scope="col" | Latinsky ablativ →<br />{{-|Latino sine flexione}}
! scope="col" | Medžuslovjansky
|-
| 1.
| {{-|ros'''a'''}}
| {{-|ros'''ae'''}}
| {{-|ros'''a'''}}
| roza
|-
| 2.
| {{-|laur'''us'''}}
| {{-|laur'''i'''}}
| {{-|laur'''o'''}}
| lavr
|-
| 3.
| {{-|pax}}
| {{-|pac'''is'''}}
| {{-|pac'''e'''}}
| mir
|-
| 4.
| {{-|cas'''us'''}}
| {{-|cas'''us'''}}
| {{-|cas'''u'''}}
| slučaj
|-
| 5.
| {{-|seri'''es'''}}
| {{-|seri'''ei'''}}
| {{-|seri'''e'''}}
| serija
|}
Vlastne imena pisane latiniceju sut zadržane tako blizko originalu, kako to je možno, napr. {{-|''München, New York, Roma, Giovanni''}}.
=== Zaimenniky ===
* Osobne: {{-|''me''}} "ja", {{-|''te''}} "ty", {{-|''illo''}} "on", {{-|''illa''}} "ona", {{-|''id''}} "ono", {{-|''nos''}} "my", {{-|''vos''}} "vy", {{-|''illos''}} "oni, one"
* Ukazateljne: {{-|''illo''}} "tamtoj", {{-|''isto''}} "tutoj", {{-|''ipso''}} "samo"; kako veznik: {{-|''que''}} (napr.: {{-|''me vide '''que''' illo es rapide''}} "ja vidim, '''že''' to je brzo")
* Prisvojiteljne: {{-|''meo''}} "moj", {{-|''tuo''}} "tvoj", {{-|''suo''}} "jegov, jejin", {{-|''nostro''}} "naš", {{-|''vestro''}} "vaš", {{-|''suo''}} "jihny"
* Odnositeljne i veznikove: {{-|''qui''}} "kto", {{-|''quod''}} "čto, ktory, koj"
* Povratny: {{-|''se''}} "se, sebe"
* Neoznačiteljne: {{-|''un'', ''uno''}} "kaže se", "ljudi kažet", {{-|''ullo''}} "ktorykoli", {{-|''omne''}} ili {{-|''omni''}} "vsi, vsaky, vsekto", {{-|''aliquo''}} "ktokoli", {{-|''nullo''}} "ničto", {{-|''nemo''}} "nikto".<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date = 2021-10-03 | chapter = Pronomines | pages = 29}}</ref>
=== Glagoly ===
Glagoly sut formovane posrědstvom odstranjenja latinskogo infinitivnogo zakončenja ''{{-|re}}''. Vrěmena, naklonjenja i t.d. označajut se česticami, pomočnymi glagolami ili prislovnikami, ale ničto ne je potrěbno, ako smysl je jasny iz konteksta.
Sut specialne zakončenja za stvorjenje [[infinitiv|infinitiva]] i [[particip|participov]]:
* Osnovna forma: {{-|''ama''}} "ljubi"
* Infinitiv: {{-|''ama'''re'''''}} "ljubiti"
* Pasivny particip: {{-|''ama'''to'''''}} "ljubjeny"
* Aktivny particip: {{-|''ama'''nte'''''}} "ljubeči"
==== Dodatočne zakončenja ====
* Imperfekt (prošlo vrěme): {{-|ama'''ba'''}} "ljubil", {{-|lege'''ba'''}} "čital"
* Buduče vrěme: {{-|ama'''rà'''}} "bude ljubiti", {{-|lege'''rà'''}} "bude čitati"
* Kondicional: {{-|ama'''rè'''}} "by ljubil", {{-|lege'''rè'''}} "by čital"
Zakončenja {{-|''-rà''}} i {{-|''-rè''}} imajut udarjenje.
==== Složene vrěmena ====
Složena vrěmena mogut byti izražene pomočnymi slovami:
* Perfekt: {{-|'''''habe''' ama'''to'''''}} "je ljubil"
* Buduče vrěme: {{-|'''''debe''' ama'''re''' / '''vol''' ama'''re''' / '''habe ad''' ama'''re'''''}} "mora ljubiti / bude ljubiti / ima ljubiti"
* Trajno vrěme: {{-|''me '''es''' scribe'''nte'''''}} "ja pišu, ja jesm pišuči"<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date=2021-10-03 | chapter = De verbo | pages = 10–25}}</ref>
=== Pridavniky i prislovniky ===
Pridavniky su formovane slědujučim sposobom:
* Ako nominativ srědnjego roda končaje se na {{-|''-e''}}, forma se ne izměnjaje.
* Ako nominativ srědnjego roda končaje se na {{-|''-um''}}, forma se izměnjaje na {{-|''-o''}}: {{-|''novum > novo''}} "novy".
* Vo vsih ostalyh slučajah, pridavniky su formovane na osnově ablativa ili genitiva, kako v slučaju imennikov.
Pridavniky mogut byti koristane kako prislovniky, ako kontekst je jasny, ili inače s pomočju fraz {{-|''cum mente''}} ili {{-|''in modo'' }}:
* {{-|''Diligente''}} "trudoljubivy": {{-|''Cum mente diligente'', ''cum diligente mente'', ''in modo diligente'', ''in diligente modo''}} "trudoljubivo".
==== Komparativ i superlativ ====
* Pozitiv: {{-|''illo es tam habile quam te''}} "on je tako sručny kako ty".
* Komparativ: {{-|''illo es magis habile quam te''}} ili {{-|''illo es plus habile quam te''}} "on je sručnějši od tebe"; {{-|''illo es minus habile quam te''}} "on je menje sručny od tebe".
* Superlativ: {{-|''maxim de...''}} i {{-|''minim de...}}
Nepravilnosti:
* {{-|''Bono: meliore: optimo''}} "dobry: lěpši: najlěpši"
* {{-|''Malo: pejore: pessimo''}} "zly: gorši: najgorši"
* {{-|''Magno: majore: maximo''}} "veliky: večši: največši"
* {{-|''Parvo: minore: minimo''}} "maly: menši: najmenši"<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date = 2021-10-03 | chapter = Comparatione | pages = 29}}</ref>
=== Členy ===
{{-|Latino sine flexione}}, kako latinsky jezyk, ne imaje členy, ale v slučaju potrěby možno je koristati zaimenniky ili slova kako {{-|''illo''}} "toj, tamtoj", {{-|''isto''}} ili {{-|''hoc''}} "tutoj", ili {{-|''uno''}} (jedin, jedni):
* {{-|''Da ad me libro''}} = daj mi (tu) knigu
* {{-|''Da ad me hoc (isto) libro''}} = daj mi tutu knigu
* {{-|''Da ad me illo libro''}} = daj mi tamtu knigu
* {{-|''Da ad me uno libro''}} = daj mi (jednu) knigu
* {{-|''Da ad me illo meo libro''}} = daj mi tamtu moju knigu
* {{-|''Da ad me uno meo libro''}} = daj mi jednu moju knigu
== Priklady jezyka==
{{Citatny blok
| ''{{-|Latino es lingua internationale in occidente de Europa ab tempore de imperio romano, per toto medio aevo, et in scientia usque ultimo seculo. Seculo vigesimo es primo que non habe lingua commune. Hodie quasi omne auctore scribe in proprio lingua nationale, id es in plure lingua neo-latino, in plure germanico, in plure slavo, in nipponico et alio. Tale multitudine de linguas in labores de interesse commune ad toto humanitate constitute magno obstaculo ad progressu.}}''
| Latinsky jezyk byl medžunarodnym jezykom na zapadu Evropy podčas Rimskoj imperije, cělogo srědnjevěčja, i v naukah do poslědnjego stolětja. Dvadeseto stolětje je prvo, ktoro ne imaje obči jezyk. Dnes skoro vsi avtori pišut v svojih narodnyh jezykah, to jest v novo-latinskyh, germanskyh, slovjanskyh, japonskom i drugyh. Taka množstvo jezykov v dělah občego interesa za cělo ljudstvo stvarjaje veliku prěškodu progresu.
}}
{| class="wikitable" style="font-size:90%"
|+ [[Otče naš]] (Molitva Gospoda)
|-
! scope="row" | {{-|Latino sine flexione}}
! scope="row" | {{-|[[Interlingua|Интерлингва]]}}
! scope="row" | [[Latinsky jezyk|Latinsky]]
! scope="row" | Medžuslovjansky
|- style="vertical-align:top"
| {{-|<poem>Nostro patre, qui es in caelos,
que tuo nomine fi sanctificato;
que tuo regno adveni;
que tuo voluntate es facto
sicut in caelo et in terra.
Da hodie ad nos nostro pane quotidiano,
et remitte ad nos nostro debitos,
sicut et nos remitte ad nostro debitores.
Et non induce nos in tentatione,
sed libera nos ab malo.
Amen.</poem>}}
| {{-|<poem>Patre nostre, qui es in le celos,
que tu nomine sia sanctificate;
que tu regno veni;
que tu voluntate sia facite
como in le celo, etiam super le terra.
Da nos hodie nostre pan quotidian,
e pardona a nos nostre debitas
como etiam nos los pardona a nostre debitores.
E non induce nos in tentation,
sed libera nos del mal.
Amen.</poem>}}
| {{-|<poem>Pater noster, qui es in caelis,
sanctificetur nomen tuum.
Adveniat regnum tuum.
Fiat voluntas tua,
sicut in caelo, et in terra.
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie,
et dimitte nobis debita nostra,
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Et ne nos inducas in tentationem,
sed libera nos a malo.
Amen.</poem>}}
| <poem>Otče naš, ktory jesi na nebesah,
nehaj sveti se ime Tvoje;
nehaj prijde kraljevstvo Tvoje;
nehaj bude volja Tvoja,
kako na nebu, tako i na zemji.
Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes;
i odpusti nam naše grěhy,
kako i my odpuščajemo našim grěšnikam.
I ne vvedi nas v pokušenje,
ale izbavi nas od zlogo.
Amin.</poem>
|}
{| class="wikitable" style="font-size:90%" width="100%"
|+ Latinske prislovja, prěvedene na {{-|latino sine flexione}} i medžuslovjansky
|-
! scope="col" | Latinsky
! scope="col" | {{-|Latino sine flexione}}
! scope="col" | Medžuslovjansky
|-
| {{-|Vox populi, vox Dei}}.
| {{-|Voce de populo, voce de Deo.}}
| Glas ljuda – glas Božji.
|-
| {{-|Hodie mihi, cras tibi.}}
| {{-|Hodie ad me, cras ad te.}}
| Dnes mně, zautra tobě.
|-
| {{-|Gratia gratiam generat, lis litem.}}
| {{-|Gratia genera gratia, lite genera lite.}}
| Dobrost rodi dobrost, razprja rodi razprju.
|-
| {{-|In medio stat virtus.}}
| {{-|Virtute sta in medio.}}
| Čestnost stoji v srědině.
|-
| {{-|Qui non laborat, non manducet}}.
| {{-|Qui non labora, non debe manducare.}}
| Kto ne rabotaje, toj ne bude jesti.
|-
| {{-|Medice, cura te ipsum.}}
| {{-|Medico, cura te ipso.}}
| Lěkarju, izlěči sebe samogo.
|-
| {{-|De gustibus non est disputandum.}}
| {{-|Nos non debe disputare de gustu.}}
| O vkusah ne spori se.
|-
| {{-|Ars imitatio naturae est.}}
| {{-|Arte imita natura.}}
| Umětnost imituje prirodu.
|-
| {{-|Do ut des.}}
| {{-|Me da ut te da.}}
| Ja davaju, da bys ty dal.
|-
| {{-|Designatio unius est exclusio alterius.}}
| {{-|Qui designa uno, exclude alio.}}
| Kto izbiraje jedno, izključaje drugo.
|}
== Kritika ==
Peano formalno branil maksimu, že «najlěpša gramatika je bez gramatiky», imajuči na vidu priklad [[kitajsky jezyk|kitajskogo jezyka]]. V modernoj lingvistikě, v protivnosti k popularnoj i Peanovoj upotrěbě, ''gramatika'' ne označaje samo [[Morfologija (lingvistika)|morfologične]] struktury, ale takože [[sintaksa|sintaksu]] i [[fonologija|fonologiju]], ktore {{-|latino sine flexione}} i kitajsky imajut. V tom smyslu «jezyky bez gramatiky» ne mogut istnovati)<ref>{{Cite book|last=Anderson|first=Catherine|title=1.4 Fundamental Properties of Language|url=https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language//|work=Essentials of Linguistics|date=15 March 2018|publisher=McMaster University|language=en|access-date=2021-11-19|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119192229/https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language/|url-status=live}}</ref>
[[Lancelot Hogben|{{-|Lancelot Hogben|Ланселот Хогбен}}]] tvrdil, že Peanova {{-|interlingua|интерлингва}} děli glavnu slabost s mnogymi drugymi medžunarodnymi pomočnymi jezykami, imajuči «prěmnogo gramatiky zlogo ili prěmalo dobrogo tipa».<ref name="Hogben">{{Cite book | last = Hogben | first = Lancelot | year = 1943 | title = Interglossa. A draft of an auxiliary for a democratic world order, being an attempt to apply semantic principles to language design | publisher = Middlesex, Eng.: Harmondsworth / New York: Penguin Books | pages = 10}}</ref> Hogben argumentuje, že prinajmenje imenniky i glagoly imajut se različati s pomočju harakterističnyh zakončenij, da by čitatelj mogl legko dobyti početno razuměnje rěčenja. V Peanovoj interlingvě glagoly mogli by iměti někoju specifičnu, standardizovanu glagolnu formu, napr. [[infinitiv]], ktory je dostatočny v latinskoj neprěmoj rěči. Zaměsto togo v {{-|''De Latino Sine Flexione''}} prědloženy je surovy imperativ. Druga slabost, po mněnju Hogbena, je odsutnost čistogo člena, ktory mogl by jasno označiti imenniky – pomimo togo, že Peano poněkogda prědlagal, že {{-|''illo''}} "toj" i {{-|''uno''}} "jedin" mogli by služiti kako členy. Nakonec Hogben mněl, že Peanova sintaksa ostala konservativna:
{{Citatny blok
| [Peanova {{-|interlingua|интерлингва}}] (...) imaje aristokratičnu ravnodušnost k potrěbě prostyh pravil za konstrukciju rěčenij. Fakt je, že nijedin pioner jezyčnogo planovanja – a Peano najmenje iz vsih – ne podjel zadanje izslědovati, ktore pravila slovoreda najvyše prispěvajut k vnutrišnjej jasnosti značenja i legkosti razpoznavanja.
| author= Lancelot Hogben (1943, str. 11).
}}{{clear}}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* [http://mono.eik.bme.hu/~galantai/LSF/ {{-|Instituto pro Latino sine flexione}}] — Stranica na {{-|latino sine flexione}}; Peanove originalne spisy o tom jezyku, blog na {{-|latino sine flexione}}, itd.
* [http://latinosineflexione.wordpress.com Blog na {{-|latino sine Flexione}}]
* [[:oldwikisource:100 exemplo de Interlingua|{{-|100 exemplo de Interlingua, ab Giuseppe Peano}}]]
* [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ {{-|Revista "Discussiones", de Academia Pro Interlingua (1909-13)}}] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20160216053722/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ |date=2016-02-16 }}
* [http://nuntios.blogspot.com/search/label/Latino%20sine%20Flexione {{-|Nuntios: Latino sine Flexione}}]
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Latino sine flexione}}
{{Umětne jezyky}}
{{Pravopis prověrjeny}}
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]]
[[Kategorija:Умєтне језыкы]]
[[Kategorija:Меджународне помочне језыкы]]
f2gftnjb9znsq0k4z6o6pwip17d53s7
47064
47062
2026-09-09T13:59:59Z
Ilja isv
10
47064
wikitext
text/x-wiki
{{Ne zaměšivati s|Interlingua}}
{{Kartka jezyk
| altname = ''{{-|Interlingua|Интерлингва}}''
| nativename = <center>{{-|IL de A.p.I.}}</center>
| pronunciation = {{IPA|[laˈtino ˈsine fleksiˈone]}}
| image = Interlingua_sign_1911.jpg
| imagecaption = Znak {{-|Interlingua||Интерлингвы}} v 1911 lětu
| imagescale=1.0
| creator = {{-|[[Academia pro Interlingua]]}} pod prědsědateljstvom {{-|[[Giuseppe Peano]]|[[Giuseppe Peano|Джузепе Пеано]]}}
| created = 1887–1914<ref>[https://sites.google.com/site/latinosineflexio/-1915-vocabulario-pre#grammatica Razděl ''{{-|Grammatico}}'' v ''{{-|Vocabulario Commune}}'', 1915]</ref>
| setting = Medžunarodny pomočny jezyk
| familycolor = [[Indoevropejske jezyky]]
| fam2 = [[Italijske jezyky]], [[Medžunarodny pomočny jezyk|Pomočny jezyk]]
| fam3 = [[Latino-faliskijske jezyky]], [[A posteriori jezyk|{{-|A posteriori}} jezyk]]
| script = [[Latinica|Latinsky alfabet]] <!-- needed to prevent default link to Latin script-->
| fam4 = [[Latinsky jezyk]], [[Kontrolovany jezyk]]
| ancestor = [[Neo-latinsky]]
| posteriori = Osnovany na [[Latinsky jezyk|Latinskom]], pod vplyvom idej drugyh pomočnyh jezykov
| agency = {{-|[[Academia pro Interlingua]]}} (do 1945), děla Peano i {{-|A.p.I}} (napr. ''{{-|Discussiones}}'' 1909–1915)
| ietf = la-peano
| iso3 = ilc
| glotto = none
| notice = IPA
| name = Latino sine flexione
| iso3comment = (odvrgnuto)
}}
'''{{-|Latino sine flexione}}''' ("[[Latinsky jezyk|Latinsky]] bez fleksije"), '''{{-|Interlingua de Academia pro Interlingua}}''' ('''{{-|IL de A.p.I.}}''') ili '''Peanova {{-|Interlingua|Интерлингва}}''' (skračeno '''{{-|IL}}''') je medžunarodny pomočny jezyk, sostavjeny {{-|''[[Academia pro Interlingua]]''}} pod prědsědateljstvom italijanskogo matematika {{-|[[Giuseppe Peano]]|[[Giuseppe Peano|Джузепе Пеано]]}} (1858–1932) medžu lětami 1887 i 1914. Tutoj jezyk je uproščenoju versijeju latinskogo jezyka i shranjaje jego slovosbor.
{{-|Interlingua-IL|Интерлингва-IL}} byla opisana v žurnalu {{Lang|fr|Revue de Mathématiques}} v članku od lěta 1903 pod zaglavjem ''{{-|De Latino Sine Flexione, Lingua Auxiliare Internationale}}'', čto označaje: ''O latinskom bez fleksije, medžunarodnom pomočnom jezyku'',<ref name=":0">{{-|Peano, Giuseppe}} (1903). ''[http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm De Latino Sine Flexione. Lingua Auxiliare Internationale] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20210504093022/http://www.gutenberg.org/files/35803/35803-h/35803-h.htm |date=2021-05-04 }}'', ''Revista de Mathematica'' (''Revue de Mathématiques''), {{-|Tomo VIII, pp. 74-83. Fratres Bocca Editores: Torino.}}</ref> ktory objasnil povod za jej stvorjenje. V članku Peano argumentoval, že druge pomočne jezyky ne sut potrěbne, ibo latinsky je uže utvrdženy kako světovy medžunarodny jezyk. Članok byl napisany na klasičnom latinskom, ale postupno izgubeči svoju [[fleksija|fleksiju]] dopoka ne ostala nikaka.
{{-|Latino sine flexione}} ne imaje jezyčny kod [[ISO 639]]. 23 julija 2017 g. byla do Biblioteky Kongresa vnesena prosba o kody ISO 639-1 i ISO 639-2 (prědložene: {{-|'''il'''}} i {{-|'''ila'''}}), a 10 avgusta 2017 g. do {{-|SIL}} prosba o kod ISO 639-3 (prědloženy: {{-|'''ilc'''}}), ale ona byla odvrgnuta 23 januara 2018 g.<ref>{{Cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|title=2017-022 | Iso 639-3|access-date=2020-12-30|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420072045/https://iso639-3.sil.org/request/2017-022|url-status=live}}</ref>
== Historija==
V 1903 g. Peano prědstavil svoj jezyk v članku ''{{-|De Latino Sine Flexione}}'', v ktorom citoval seriju prědloženij [[Gottfried Wilhelm Leibniz|{{-|Leibniza|Леjбница}}]] ob uproščenoj formě latinskogo jezyka.<ref>{{-|[[Louis Couturat|Couturat, Louis]] (1901). ''La Logique de Leibniz''. Paris.}}</ref><ref>{{-|Couturat, Louis (1903). ''Opuscules et fragments inédits de Leibniz''. Paris.}}</ref> Tutoj članok se stal serioznym razvojem ideje, a Peano bystro dobyl reputaciju srěd privržencev medžunarodnyh pomočnyh jezykov.
V 1904 g. Peano napisal esej o tom, kako sdělati minimalnu gramatiku eventualnogo minimalnogo latinskogo ({{-|''Latino minimo''}}), s minimalnym i čisto medžunarodnym slovnikom.<ref name="vocabulario">{{Cite web | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1904 | title = Vocabulario de Latino internationale comparato cum Anglo, Franco, Germano, Hispano, Italo, Russo, Græco et Sanscrito | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160323111121/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1904 | archive-date=2016-03-23 | location = Torino}}</ref>
Peano i někoji kolegi publikovali članky na {{-|latino sine flexione}} několiko let v {{Lang|fr|Revue de Mathématiques}}. Zato že Peano htěl dokazati, že to zaisto je medžunarodny jezyk, on smělo publikoval konečno izdanje svojego znanogo {{-|''Formulario mathematico''}} na {{-|latino sine flexione}}. Jednakože večinstvu matematikov umětny izgled jezyka byl odvratny i oni daže ne probovali go čitati.<ref name="H Kennedy">{{-|Kennedy, Hubert (2006). ''Peano. Life and Works of Giuseppe Peano''. Concord, CA: Peremptory Publications}}: str. 169 (''{{-|a}}''), p. 185 (''{{-|b}}'').</ref>
V oktobru 1907 g. Peano učestvoval v ''Delegaciji za prijetje medžunarodnogo pomočnogo jezyka'' v [[Pariž|Parižu]], na ktoroj prědložil prijetje {{-|latino sine flexione}}, ale iz pričiny děl v svezu s rabotoju v Turinu ne mogl učestvovati v konečnom glasovanju.<ref>{{Cite web | title = Academia pro Interlingua (Nov. 1909). Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale | url = https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160411124140/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/home#1909:37 | archive-date=2016-04-11 | pages = Discussiones (2): p. 37-9}}</ref>
26 decembra 1908 g. Peano byl izbrany členom i direktorom ''{{-|Akademi internasional de lingu universal}}'', ktora onogda ješče koristala jezyk {{-|[[idiom neutral]]}}. Jedin rok pozdněje, tuta akademija byla osnovana ponovno pod nazvoju {{-|''Academia pro Interlingua''}}. Vsaky akademik mogl koristati svoju ljubimu formu «interlingvy»; tutoj termin na početku byl koristany v občem smyslu kako sinonim za medžunarodny jezyk, ale brzo počel byti koristany osoblivo za reformovany {{-|latino sine flexione}}, osnovany na pravilah, ktore akademiki utvrdžali posrědstvom čestyh glasovanij. Takym sposobom nazva {{-|''interlingua|интерлингва''}} brzo načela označati jezyk, ustanavjajemy {{-|Akademijeju Pro Interlingua}},<ref name="H Kennedy" /> skračeno {{-|''IL''}}. Diskusije o standardizaciji jezyka byli publikovane na stranicah ''{{-|Discussiones}}'', oficialnogo žurnala {{-|Akademije pro Interlingua}} od 1909 do 1913 g.<ref>{{Cite web | editor-last = Silvia Roero | editor-first = Clara (coord.) | year = 2003 | title = Le Riviste di Giuseppe Peano | url = http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html | publisher = Dipartimento di Matematica - Università di Torino | access-date=2011-03-01 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20110722063830/http://www.dm.unito.it/collanacdrom/index.html | archive-date = 2011-07-22}}</ref>
Vsaky člen akademije iměl svobodu pisati v svojem osobnom stilju. I zaisto někoji členi prědlagali radikalne reformy, ktore pozdněje daže mogli skončiti kako nezavisne jezykoprojekty (na priklad ''{{-|romanal}}'' Alfreda {{-|Michaux|Мишо’}} ili ''{{-|[[interlingue]]}}'' Edgara de {{-|Wahla|Вала}}). Zato možno je uznati, že nazva ''Peanova {{-|interlingua|интерлингва}}'' ili ''{{-|interlingua (IL)|интерлингва (IL)}}<ref name="H Kennedy" /> najtočněje odnosi se k osobnomu standardu Peana.
Zato že v članku ''{{-|De Latino Sine Flexione}}'' ustanovjeny byl princip, že imenniky berut se ili iz latinskogo ablativnoj, ili iz nominativnoj formy ({{lang|la|nomen}} byl preferovany prěd {{lang|la|nomine}}), Peano v 1909 g. publikoval slovnik, da by pomogl pri izboru pravilnoj formy vsakogo imennika,<ref>{{Cite book | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1909 | title = Vocabulario Commune ad linguas de Europa | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160421231112/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1909 | archive-date = 2016-04-21 | publisher = Fratres Bocca | location = Cavoretto - Torino}}</ref> ale sučstvena harakteristika Peanovoj interlingvy byla, že leksikon možno je legko najdti kakomkoli latinskom slovniku (črěz dobyvanje tematičnoj samoglasky korenja iz genitivnogo zakončenja, t.j.: ''{{-|-a -o -e -u -e}}'' iz ''{{-|-ae -i -is -us -ei}}''). Nakonec v 1915 g. publikovany byl veliky slovnik s 14.000 slovami.<ref name="Peano">{{Cite book | last = Peano | first = Giuseppe | year = 1915 | title = Vocabulario Commune ad Latino-Italiano-Français-English-Deutsch pro usu de interlinguistas | url = https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150105223741/https://sites.google.com/site/latinosineflexio/vocabulario-1915 | archive-date = 2015-01-05 | location = Cavoretto - Torino}}</ref>
Reformovanu interlingvu prědstavil v 1951 g. [[Alexander Gode]] kako poslědnji direktor [[Medžunarodna asociacija za pomočny jezyk|Medžunarodnoj Asociacije za pomočny jezyk]]. Tvrdilo se, že tutoj jezyk je nezavisny od Peanovoj interlingvy, ibo koristaje novu metodu za detekciju ''najnovějših občih prototipov'', ale ta metoda obyčno vodi do latinskogo ablativa, tako že večinstvo slovnika Peanovoj interlingvy bylo zadržano. Shodno tomu sama nazva ''{{-|interlingua|интерлингва}}'' takože byla zadržana, ačekoli prijeto bylo novo skračenje: ''{{-|IA}}'' zaměsto ''{{-|IL}}''.
== Alfabet i izgovor ==
{{-|Latino sine flexione}} koristaje [[latinica|latinsku azbuku]], takože vključajuči dvuznaky. Po Peanovomu provodniku za jezyk iz 1931 g. «večinstvo interlingvistov je za stary latinsky izgovor.»
{| class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Alfabet i digrafy interlingvy, s tipičnymi izgovorami
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''A a'''}} <br> {{MFA|a}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ae ae'''}} <br> {{MFA|ai̯}}, {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''B b'''}} <br> {{MFA|b}}, {{MFA|p}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''C c'''}} <br> {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ch ch'''}} <br> {{MFA|kʰ}}, {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''D d'''}} <br> {{MFA|d}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''E e'''}} <br> {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''F f'''}} <br> {{MFA|f}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''G g'''}} <br> {{MFA|g}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''H h'''}} <br> {{MFA|h}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''I i'''}} <br> {{MFA|i}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''J j'''}} <br> {{MFA|j}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''K k'''}} <br> {{MFA|k}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''L l'''}} <br> {{MFA|l}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''M m'''}} <br> {{MFA|m}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''N n'''}} <br> {{MFA|n}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''O o'''}} <br> {{MFA|o}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Oe oe'''}} <br> {{MFA|oi̯}}, {{MFA|e}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''P p'''}} <br> {{MFA|p}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Ph ph'''}} <br> {{MFA|pʰ}}, {{MFA|p}}, {{MFA|f}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Q q'''}} <br> {{MFA|kʷ}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''R r'''}} <br> {{MFA|r}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Rh rh'''}} <br> {{MFA|r}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''S s'''}} <br> {{MFA|s}}
|-
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''T t'''}} <br> {{MFA|t}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Th th'''}} <br> {{MFA|tʰ}}, {{MFA|t}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''U u'''}} <br> {{MFA|u}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''V v'''}} <br> {{MFA|w}}, {{MFA|v}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''W w'''}} <br> {{MFA|w}}, {{MFA|v}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''X x'''}} <br> {{MFA|ks}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Y y'''}} <br> {{MFA|y}}, {{MFA|i}}
| style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | {{-|'''Z z'''}} <br> {{MFA|z}}
|}
Udarjenje je bazovano na klasičnom latinskom pravilu:
* Slova s dvoma silabami imajut udarjenje na prědposlědnjej.
* Slova s tremi silabami ili veče imajut udarjenje na prědposlědnjej samo ako je težka (zatvorjena ili s dolgoju samoglaskoju v klasičnom latinskom), inače na prědprědposlědnjej.<ref name="Peano" /> (str. xii).
== Česti rěči==
Ačekoli Peano odstranil latinsku fleksju imennikov i pridavnikov, on ne sovsim odstranil gramatičny rod, dozvoljajuči opciju ženskogo zakončenja za profesije. Rod životin je neizměnny. Vse formy imennikov končajut se na samoglasku i sut identične latinskomu ablativu, ale zato že večinstvo latinskyh slovnikov ne podavaje ablativnu formu, Peano dal pravilo, že imenniky osnovajut se na genitivu.
Formy množiny sut nepotrěbne, kogda je naznačeno čislo, kogda mnogost uže je jasno izražena v danom kontekstu, i tako dalje. Kogda označenje mnogosti je potrěbno, Peano davaje opciju koristati sufiks '''{{-|s}}'''.
Konjugacija glagolov je minimalna: vrěmena i naklonjenje označajut se glagolnymi dopolniteljami. V rezultatu {{-|latino sine flexione}} je pozicionalny jezyk.
=== Imenniky===
Formy imennikov zaviset od latinskyh deklinacij:
{| class="wikitable"
|-
! scope="col" | Latinska deklinacija
! scope="col" | Latinsky nominativ
! scope="col" | Latinsky genitiv
! scope="col" | Latinsky ablativ →<br />{{-|Latino sine flexione}}
! scope="col" | Medžuslovjansky
|-
| 1.
| {{-|ros'''a'''}}
| {{-|ros'''ae'''}}
| {{-|ros'''a'''}}
| roza
|-
| 2.
| {{-|laur'''us'''}}
| {{-|laur'''i'''}}
| {{-|laur'''o'''}}
| lavr
|-
| 3.
| {{-|pax}}
| {{-|pac'''is'''}}
| {{-|pac'''e'''}}
| mir
|-
| 4.
| {{-|cas'''us'''}}
| {{-|cas'''us'''}}
| {{-|cas'''u'''}}
| slučaj
|-
| 5.
| {{-|seri'''es'''}}
| {{-|seri'''ei'''}}
| {{-|seri'''e'''}}
| serija
|}
Vlastne imena pisane latiniceju sut zadržane tako blizko originalu, kako to je možno, napr. {{-|''München, New York, Roma, Giovanni''}}.
=== Zaimenniky ===
* Osobne: {{-|''me''}} "ja", {{-|''te''}} "ty", {{-|''illo''}} "on", {{-|''illa''}} "ona", {{-|''id''}} "ono", {{-|''nos''}} "my", {{-|''vos''}} "vy", {{-|''illos''}} "oni, one"
* Ukazateljne: {{-|''illo''}} "tamtoj", {{-|''isto''}} "tutoj", {{-|''ipso''}} "samo"; kako veznik: {{-|''que''}} (napr.: {{-|''me vide '''que''' illo es rapide''}} "ja vidim, '''že''' to je brzo")
* Prisvojiteljne: {{-|''meo''}} "moj", {{-|''tuo''}} "tvoj", {{-|''suo''}} "jegov, jejin", {{-|''nostro''}} "naš", {{-|''vestro''}} "vaš", {{-|''suo''}} "jihny"
* Odnositeljne i veznikove: {{-|''qui''}} "kto", {{-|''quod''}} "čto, ktory, koj"
* Povratny: {{-|''se''}} "se, sebe"
* Neoznačiteljne: {{-|''un'', ''uno''}} "kaže se", "ljudi kažet", {{-|''ullo''}} "ktorykoli", {{-|''omne''}} ili {{-|''omni''}} "vsi, vsaky, vsekto", {{-|''aliquo''}} "ktokoli", {{-|''nullo''}} "ničto", {{-|''nemo''}} "nikto".<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date = 2021-10-03 | chapter = Pronomines | pages = 29}}</ref>
=== Glagoly ===
Glagoly sut formovane posrědstvom odstranjenja latinskogo infinitivnogo zakončenja ''{{-|re}}''. Vrěmena, naklonjenja i t.d. označajut se česticami, pomočnymi glagolami ili prislovnikami, ale ničto ne je potrěbno, ako smysl je jasny iz konteksta.
Sut specialne zakončenja za stvorjenje [[infinitiv|infinitiva]] i [[particip|participov]]:
* Osnovna forma: {{-|''ama''}} "ljubi"
* Infinitiv: {{-|''ama'''re'''''}} "ljubiti"
* Pasivny particip: {{-|''ama'''to'''''}} "ljubjeny"
* Aktivny particip: {{-|''ama'''nte'''''}} "ljubeči"
==== Dodatočne zakončenja ====
* Imperfekt (prošlo vrěme): {{-|ama'''ba'''}} "ljubil", {{-|lege'''ba'''}} "čital"
* Buduče vrěme: {{-|ama'''rà'''}} "bude ljubiti", {{-|lege'''rà'''}} "bude čitati"
* Kondicional: {{-|ama'''rè'''}} "by ljubil", {{-|lege'''rè'''}} "by čital"
Zakončenja {{-|''-rà''}} i {{-|''-rè''}} imajut udarjenje.
==== Složene vrěmena ====
Složena vrěmena mogut byti izražene pomočnymi slovami:
* Perfekt: {{-|'''''habe''' ama'''to'''''}} "je ljubil"
* Buduče vrěme: {{-|'''''debe''' ama'''re''' / '''vol''' ama'''re''' / '''habe ad''' ama'''re'''''}} "mora ljubiti / bude ljubiti / ima ljubiti"
* Trajno vrěme: {{-|''me '''es''' scribe'''nte'''''}} "ja pišu, ja jesm pišuči"<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date=2021-10-03 | chapter = De verbo | pages = 10–25}}</ref>
=== Pridavniky i prislovniky ===
Pridavniky su formovane slědujučim sposobom:
* Ako nominativ srědnjego roda končaje se na {{-|''-e''}}, forma se ne izměnjaje.
* Ako nominativ srědnjego roda končaje se na {{-|''-um''}}, forma se izměnjaje na {{-|''-o''}}: {{-|''novum > novo''}} "novy".
* Vo vsih ostalyh slučajah, pridavniky su formovane na osnově ablativa ili genitiva, kako v slučaju imennikov.
Pridavniky mogut byti koristane kako prislovniky, ako kontekst je jasny, ili inače s pomočju fraz {{-|''cum mente''}} ili {{-|''in modo'' }}:
* {{-|''Diligente''}} "trudoljubivy": {{-|''Cum mente diligente'', ''cum diligente mente'', ''in modo diligente'', ''in diligente modo''}} "trudoljubivo".
==== Komparativ i superlativ ====
* Pozitiv: {{-|''illo es tam habile quam te''}} "on je tako sručny kako ty".
* Komparativ: {{-|''illo es magis habile quam te''}} ili {{-|''illo es plus habile quam te''}} "on je sručnějši od tebe"; {{-|''illo es minus habile quam te''}} "on je menje sručny od tebe".
* Superlativ: {{-|''maxim de...''}} i {{-|''minim de...}}
Nepravilnosti:
* {{-|''Bono: meliore: optimo''}} "dobry: lěpši: najlěpši"
* {{-|''Malo: pejore: pessimo''}} "zly: gorši: najgorši"
* {{-|''Magno: majore: maximo''}} "veliky: večši: največši"
* {{-|''Parvo: minore: minimo''}} "maly: menši: najmenši"<ref>{{Cite book | title = Manuale Practico de Interlingua | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20211003050659/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manuale_Practico.pdf | archive-date = 2021-10-03 | chapter = Comparatione | pages = 29}}</ref>
=== Členy ===
{{-|Latino sine flexione}}, kako latinsky jezyk, ne imaje členy, ale v slučaju potrěby možno je koristati zaimenniky ili slova kako {{-|''illo''}} "toj, tamtoj", {{-|''isto''}} ili {{-|''hoc''}} "tutoj", ili {{-|''uno''}} (jedin, jedni):
* {{-|''Da ad me libro''}} = daj mi (tu) knigu
* {{-|''Da ad me hoc (isto) libro''}} = daj mi tutu knigu
* {{-|''Da ad me illo libro''}} = daj mi tamtu knigu
* {{-|''Da ad me uno libro''}} = daj mi (jednu) knigu
* {{-|''Da ad me illo meo libro''}} = daj mi tamtu moju knigu
* {{-|''Da ad me uno meo libro''}} = daj mi jednu moju knigu
== Priklady jezyka==
{{Citatny blok
| ''{{-|Latino es lingua internationale in occidente de Europa ab tempore de imperio romano, per toto medio aevo, et in scientia usque ultimo seculo. Seculo vigesimo es primo que non habe lingua commune. Hodie quasi omne auctore scribe in proprio lingua nationale, id es in plure lingua neo-latino, in plure germanico, in plure slavo, in nipponico et alio. Tale multitudine de linguas in labores de interesse commune ad toto humanitate constitute magno obstaculo ad progressu.}}''
| Latinsky jezyk byl medžunarodnym jezykom na zapadu Evropy podčas Rimskoj imperije, cělogo srědnjevěčja, i v naukah do poslědnjego stolětja. Dvadeseto stolětje je prvo, ktoro ne imaje obči jezyk. Dnes skoro vsi avtori pišut v svojih narodnyh jezykah, to jest v novo-latinskyh, germanskyh, slovjanskyh, japonskom i drugyh. Taka množstvo jezykov v dělah občego interesa za cělo ljudstvo stvarjaje veliku prěškodu progresu.
}}
{| class="wikitable" style="font-size:90%"
|+ [[Otče naš]] (Molitva Gospoda)
|-
! scope="row" | {{-|Latino sine flexione}}
! scope="row" | {{-|[[Interlingua|Интерлингва]]}}
! scope="row" | [[Latinsky jezyk|Latinsky]]
! scope="row" | Medžuslovjansky
|- style="vertical-align:top"
| {{-|<poem>Nostro patre, qui es in caelos,
que tuo nomine fi sanctificato;
que tuo regno adveni;
que tuo voluntate es facto
sicut in caelo et in terra.
Da hodie ad nos nostro pane quotidiano,
et remitte ad nos nostro debitos,
sicut et nos remitte ad nostro debitores.
Et non induce nos in tentatione,
sed libera nos ab malo.
Amen.</poem>}}
| {{-|<poem>Patre nostre, qui es in le celos,
que tu nomine sia sanctificate;
que tu regno veni;
que tu voluntate sia facite
como in le celo, etiam super le terra.
Da nos hodie nostre pan quotidian,
e pardona a nos nostre debitas
como etiam nos los pardona a nostre debitores.
E non induce nos in tentation,
sed libera nos del mal.
Amen.</poem>}}
| {{-|<poem>Pater noster, qui es in caelis,
sanctificetur nomen tuum.
Adveniat regnum tuum.
Fiat voluntas tua,
sicut in caelo, et in terra.
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie,
et dimitte nobis debita nostra,
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Et ne nos inducas in tentationem,
sed libera nos a malo.
Amen.</poem>}}
| <poem>Otče naš, ktory jesi na nebesah,
nehaj sveti se ime Tvoje;
nehaj prijde kraljevstvo Tvoje;
nehaj bude volja Tvoja,
kako na nebu, tako i na zemji.
Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes;
i odpusti nam naše grěhy,
kako i my odpuščajemo našim grěšnikam.
I ne vvedi nas v pokušenje,
ale izbavi nas od zlogo.
Amin.</poem>
|}
{| class="wikitable" style="font-size:90%" width="100%"
|+ Latinske prislovja, prěvedene na {{-|latino sine flexione}} i medžuslovjansky
|-
! scope="col" | Latinsky
! scope="col" | {{-|Latino sine flexione}}
! scope="col" | Medžuslovjansky
|-
| {{-|Vox populi, vox Dei}}.
| {{-|Voce de populo, voce de Deo.}}
| Glas ljuda – glas Božji.
|-
| {{-|Hodie mihi, cras tibi.}}
| {{-|Hodie ad me, cras ad te.}}
| Dnes mně, zautra tobě.
|-
| {{-|Gratia gratiam generat, lis litem.}}
| {{-|Gratia genera gratia, lite genera lite.}}
| Dobrost rodi dobrost, razprja rodi razprju.
|-
| {{-|In medio stat virtus.}}
| {{-|Virtute sta in medio.}}
| Čestnost stoji v srědině.
|-
| {{-|Qui non laborat, non manducet}}.
| {{-|Qui non labora, non debe manducare.}}
| Kto ne rabotaje, toj ne bude jesti.
|-
| {{-|Medice, cura te ipsum.}}
| {{-|Medico, cura te ipso.}}
| Lěkarju, izlěči sebe samogo.
|-
| {{-|De gustibus non est disputandum.}}
| {{-|Nos non debe disputare de gustu.}}
| O vkusah ne spori se.
|-
| {{-|Ars imitatio naturae est.}}
| {{-|Arte imita natura.}}
| Umětnost imituje prirodu.
|-
| {{-|Do ut des.}}
| {{-|Me da ut te da.}}
| Ja davaju, da bys ty dal.
|-
| {{-|Designatio unius est exclusio alterius.}}
| {{-|Qui designa uno, exclude alio.}}
| Kto izbiraje jedno, izključaje drugo.
|}
== Kritika ==
Peano formalno branil maksimu, že «najlěpša gramatika je bez gramatiky», imajuči na vidu priklad [[kitajsky jezyk|kitajskogo jezyka]]. V modernoj lingvistikě, v protivnosti k popularnoj i Peanovoj upotrěbě, ''gramatika'' ne označaje samo [[Morfologija (lingvistika)|morfologične]] struktury, ale takože [[sintaksa|sintaksu]] i [[fonologija|fonologiju]], ktore {{-|latino sine flexione}} i kitajsky imajut. V tom smyslu «jezyky bez gramatiky» ne mogut istnovati)<ref>{{Cite book|last=Anderson|first=Catherine|title=1.4 Fundamental Properties of Language|url=https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language//|work=Essentials of Linguistics|date=15 March 2018|publisher=McMaster University|language=en|access-date=2021-11-19|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119192229/https://ecampusontario.pressbooks.pub/essentialsoflinguistics/chapter/1-5-fundamental-properties-of-language/|url-status=live}}</ref>
[[Lancelot Hogben|{{-|Lancelot Hogben|Ланселот Хогбен}}]] tvrdil, že Peanova {{-|interlingua|интерлингва}} děli glavnu slabost s mnogymi drugymi medžunarodnymi pomočnymi jezykami, imajuči «prěmnogo gramatiky zlogo ili prěmalo dobrogo tipa».<ref name="Hogben">{{Cite book | last = Hogben | first = Lancelot | year = 1943 | title = Interglossa. A draft of an auxiliary for a democratic world order, being an attempt to apply semantic principles to language design | publisher = Middlesex, Eng.: Harmondsworth / New York: Penguin Books | pages = 10}}</ref> Hogben argumentuje, že prinajmenje imenniky i glagoly imajut se različati s pomočju harakterističnyh zakončenij, da by čitatelj mogl legko dobyti početno razuměnje rěčenja. V Peanovoj interlingvě glagoly mogli by iměti někoju specifičnu, standardizovanu glagolnu formu, napr. [[infinitiv]], ktory je dostatočny v latinskoj neprěmoj rěči. Zaměsto togo v {{-|''De Latino Sine Flexione''}} prědloženy je surovy imperativ. Druga slabost, po mněnju Hogbena, je odsutnost čistogo člena, ktory mogl by jasno označiti imenniky – pomimo togo, že Peano poněkogda prědlagal, že {{-|''illo''}} "toj" i {{-|''uno''}} "jedin" mogli by služiti kako členy. Nakonec Hogben mněl, že Peanova sintaksa ostala konservativna:
{{Citatny blok
| [Peanova {{-|interlingua|интерлингва}}] (...) imaje aristokratičnu ravnodušnost k potrěbě prostyh pravil za konstrukciju rěčenij. Fakt je, že nijedin pioner jezyčnogo planovanja – a Peano najmenje iz vsih – ne podjel zadanje izslědovati, ktore pravila slovoreda najvyše prispěvajut k vnutrišnjej jasnosti značenja i legkosti razpoznavanja.
| author= Lancelot Hogben (1943, str. 11).
}}{{clear}}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* [http://mono.eik.bme.hu/~galantai/LSF/ {{-|Instituto pro Latino sine flexione}}] — Stranica na {{-|latino sine flexione}}; Peanove originalne spisy o tom jezyku, blog na {{-|latino sine flexione}}, itd.
* [http://latinosineflexione.wordpress.com Blog na {{-|latino sine Flexione}}]
* [[:oldwikisource:100 exemplo de Interlingua|{{-|100 exemplo de Interlingua, ab Giuseppe Peano}}]]
* [https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ {{-|Revista "Discussiones", de Academia Pro Interlingua (1909-13)}}] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20160216053722/https://sites.google.com/site/academiaprointerlingua190913/ |date=2016-02-16 }}
* [http://nuntios.blogspot.com/search/label/Latino%20sine%20Flexione {{-|Nuntios: Latino sine Flexione}}]
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Latino sine flexione}}
{{Umětne jezyky}}
{{Pravopis prověrjeny}}
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]]
[[Kategorija:Умєтне језыкы]]
[[Kategorija:Меджународне помочне језыкы]]
oej8kc0w7hadeleoqasih0lc6s0z7ga
Sambahsa
0
6023
47081
46201
2026-09-09T15:51:52Z
IJzeren Jan
9
čiščenje
47081
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 11:13 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 11:13 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
| name = Sambahsa
| nativename = Sambahsa-Mundialect
| image = Sambahsa flag.jpg
| creator = Olivier Simon
| created = 2007
| iso3 = none
| iso3comment = (<code>sph</code> kodny predlog był odrinuły v 2018<ref>{{cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-036|title=Change Request Documentation: 2017-036|website=[[SIL International]]}}</ref>)
| glotto = none
| ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-sambahsa]
}}
'''Sambahsa''' ({{IPA|art|samˈbaːsa}}) ili '''Sambahsa-Mundialect''' je [[medžunarodny pomoćny język]] (IAL) i [[wikt:worldlang|světojęzyk]] skonstruovany od francuskogo lingvista Oliviera Simona.<ref name="OS">{{cite web |url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=The Official Website of Sambahsa |author=Olivier Simon |year=2010 |accessdate=2011-02-18}}</ref> Je bazovany na [[Praindo-evropsky język|praindo-evropskom języka]] (PIE) i ima složnu gramatiku.<ref name="Mithridates">{{cite web |url=http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025203/http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|url-status=usurped|archive-date=July 22, 2011|title=Why You Should Keep an Eye on Sambahsa |author=Mithridates |date =2009-05-14 |accessdate =2011-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=sambahsa / FrontPage|website=sambahsa.pbworks.com|access-date=2019-10-31}}</ref>
Język byl prvy raz publikovan na Internetu v juliju 2007; pred tym, tvoritel tvrdi že na njem radil osam let. Po jednej študiji koja se bavi nedavnymi pomoćnymi językami, "Sambahsa ima obširny slovnik i velike količine učećih i referentnyh materijalov".<ref>"The Representation of Korean and Other Altaic Languages in Artificial International Auxiliary Languages" in ''Journal of Universal Language'', March 2012, p.153, by Alan Reed Libert.</ref>
Prvy děl nazva języka, {{Lang|art|Sambahsa}}, je sastavjeny iz dvuh slov samogo języka, {{Lang|art|sam}}<!-- Sambahsa --> i {{Lang|art|bahsa}}<!-- Sambahsa -->, ktore znače 'jednaky' i 'język', odpowiedno. {{Lang|art|Mundialect}}<!-- Sambahsa -->, z drugogo boka, je [[Blend word|fuzija]] {{Lang|art|mundial}}<!-- Sambahsa --> 'světovy' i {{Lang|art|dialect}}<!-- Sambahsa --> 'dijalekt'.
Sambahsa probuje zachovati originalne pravopisy slov tak jako je moguće i to čini jeje ortografiju složnu, iako je i dalje regularna.<ref>A full analysis of Sambahsa (written in Esperanto) has been made by S.Auclair in ''La Riverego'' n°104, pp. 11-16, http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120307114748/http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf |date=2012-03-07 }}</ref> Postoję četyry [[gramatičny padež|gramatične padeže]]: [[nominativ|nominativny]], [[akuzativ|akuzativny]], [[dativ|dativny]] i [[genitiv|genitivny]].<ref>{{cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|title=Foreword to the Sambahsa Grammar in English|author=Dave MacLeod|year=2010|accessdate=2011-02-02|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715055530/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|url-status=dead}}</ref>
<!-- Some language enthusiasts have said Sambahsa would have resulted had a kingdom been formed several millennia ago with PIE as its official tongue and remained intact until the present times.<ref name="Mithridates" /> -->
Iako je bazovany na PIE, Sambahsa pozajmljuje znatny dio svojego slovnika iz drugih językovyh familij, takih jako [[Arabsky język|arabsky]], [[Kitysky język|kitysky]], [[Indonezijsky język|indonezijsky]], [[Svahili|svahili]] i [[Tursky język|tursky]].<ref name="OS" />
== Fonologija ==
Fonologija Sambahsy ima malo společnogo s [[Praindo-evropska fonologija|praindo-evropsko fonologijo]], iako većina jeje slovnika potiče iz PIE.<ref>{{Cite web|title=sambahsa / Sambahsa pronunciation in English|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|access-date=2021-08-21|website=sambahsa.pbworks.com|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525100218/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|url-status=dead}}</ref>
Změny iz PIE ne su regularne, jer tvoritel Sambahsy probal izbjegnuti [[homonimy|homonime]], ktore by postale česte po eliminaciji něktoryh PIE zvukov kao [[Laringalna teorija|laringalov]] ili něktoryh [[aspiracija (fonetika)|aspirirovanyh]] konsonantov. Za razliku od něktoryh [[pomoćny język|pomoćnyh językov]] kao [[Esperanto]], ortografija Sambahsy je složna ali regularna i sastoji se samo od 26 bukv [[ISO Latin alphabet|osnovnogo latinskogo alfabeta]].<ref>"The strange quest for a universal "Earth Standard" language" by Esther Inglis-Arkell, 08-17-2012 : http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140225194001/http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language |date=2014-02-25 }}</ref> Tento system był izbran da bi se zachovala rozpoznatelnost slov uzetih iz zapadno-evropskih językov, gdźe [[ortografija]] igra ključnu ulogu. Na priměr, po pravilih Sambahsy, {{wikt-lang|fr|bureau}} se izgovara jako v [[Francuzky język|francuzkom]], a ''[[wikt: point|point]]'' jako v [[Anglijsky język|anglijskom]].
Sambahsyn [[fonemny inventar]] ima 22 [[konsonant]]a i devet [[vokal]]ov (izključujući prodłužene forme tih vokalov).<ref>However, different versions of pronunciation of "r" are admitted, and the "ng" sound (as in English "sing") could be counted as a new sound, distinct from the conjunction of [n] + [g].</ref> Da bi se pomogło učećim języka, i zatože [[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] simboly ne mogu być pisane s vsemi klaviaturami, był razvijen posebny prostši system, nazvany ''Sambahsa Phonetic Transcription'', ili ''SPT''.
V sravnenju s drugimi [[konstruovany język|konstruovanymi językami]], Sambahsa slova su kratka, često tak kratka kao anglijska slova, i visoko konsonantska.<ref>See this link on a French-speaking forum : http://aphil.forumn.net/t844p15-analyse-phonotactique-kotava-esperanto-uropi-et-autres?highlight=analyse+phon%E9tique {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811144744/http://aphil.forumn.net/t844p15-analyse-phonotactique-kotava-esperanto-uropi-et-autres?highlight=analyse+phon%E9tique |date=2011-08-11 }}</ref> Tento posledny punkt je v skladu s PIE pozadim Sambahsy, gdźe korjeny imaju često strukturu konsonant-vokal-konsonant.<ref>{{Cite book |last=Benveniste |first=Émile |url=https://books.google.com/books?id=OD4IAQAAIAAJ |title=Origines de la formation des noms en indo-européen |date=1962 |publisher=Adrien-Maisonneuve |language=fr}}</ref>
==Přikładne frazy==
{| class="wikitable"
|-
! Sambahsa
! Anglijsky
{{Lang art Sellamat!}}<!-- Sambahsa -->
Zdravo!
-
{{Lang art Kam leitte yu?}}<!-- Sambahsa -->
Kako ste?
-
{{Lang art Leito.}}<!-- Sambahsa -->
Dobro.
-
{{Lang art Bahte yu Sambahsa?}}<!-- Sambahsa -->
Govorite li Sambahsa?
-
{{Lang art No, ne bahm Sambahsa.}}<!-- Sambahsa -->
Ne, ne govorim Sambahsa.
-
{{Lang art Marba!}}<!-- Sambahsa -->
Drago mi je!
}
== Književna dila prevedena na Sambahsa ==
[[The Songs of Bilitis]] od [[Pierre Louÿs]] : [http://fr.scribd.com/doc/83065380/Ia-Songvs-as-Bilitis ''Ia Songvs as Bilitis'']
[[Demian]] od [[Hermann Hesse]] : [http://fr.scribd.com/doc/122334083/Demian-Sambahsa-tarjem ''Demian'']
[[The Stranger (Camus novel)|The Stranger]] od [[Albert Camus]] : [http://fr.scribd.com/doc/81520739/Is-Gospoti-l-Etranger-in-Sambahsa ''Is Gospoti'']
[[The Little Prince]] od [[Antoine de Saint-Exupéry]] : [http://fr.scribd.com/doc/61098743/Is-Lytil-Prince-Le-Petit-Prince-en-Sambahsa-The-Little-Prince-in-Sambahsa ''Is Lytil Prince'']
[[The Gospel of Matthew]] : [http://fr.scribd.com/doc/147341646/EUANGHELIO-SEKWENT-MATYAH ''Id Euanghelio sekwent Matyah'']
[[Alice's Adventures in Wonderland]] : [http://www.evertype.com/books/alice-sambahsa.html ''Ia Aventures as Alice in Daumsenland''] i [http://www.evertype.com/books/looking-glass-sambahsa.html ''Through the Looking-Glass''] publikovano od [[Michael Everson#Publishing at Evertype|Evertype]]
[[The Strange Case of Doctor Jekyll and Mister Hyde]] : [https://www.evertype.com/books/jekyll-sambahsa.html ''Id Stragno Fall om Doctor Jekyll ed Poti Hyde''] publikovano od [[Michael Everson#Publishing at Evertype|Evertype]]
''Un Coeur simple'' od [[Gustave Flaubert]] : [https://fr.scribd.com/document/380965322/Un-Simple-Kerd ''Un simple kerd'']
[[The Tower of the Elephant]], [[The Scarlet Citadel]], [[The Devil in Iron]], [[A Witch Shall Be Born]], [[Jewels of Gwahlur]], [[Shadows in Zamboula]] i [[Black Colossus]] od [[Robert E. Howard]] : [https://fr.scribd.com/document/334053099/Id-Tor-Ios-Elephant ''Id Tor ios Elephant''], [https://fr.scribd.com/document/335501303/Id-Scarlato-Citadell ''Id Scarlato Citadell''], [https://fr.scribd.com/document/383775991/Diabel-Ex-Sider ''Diabel ex Sider''], [https://fr.scribd.com/document/580718626/Gnahsiet-Un-Yasa ''Gnahsiet un Yasa''], [https://fr.scribd.com/document/611394629/Ia-Dents-Os-Gwahlur ''Ia Dents os Gwahlur''], [https://fr.scribd.com/document/638702165/Zamboulas-Anthropophags ''Zamboulas Anthropophags''], [https://fr.scribd.com/document/793353918/Kyehrsen-Coloss ''Kyehrsen Coloss'']
[[A Scandal in Bohemia]] od [[Arthur Conan Doyle]] : [https://fr.scribd.com/document/469774223/Scandal-in-Chekhia ''Un Scandal in Chekhia'']
[[The Call of Cthulhu]] i [[the Moon-Bog]] od [[H. P. Lovecraft]] : [https://fr.scribd.com/document/558075126/Kal-Os-Cthulhu ''Kal os Cthulhu''], [https://fr.scribd.com/document/558075759/Luna-moor ''Luna-moor'']
Filmy s Sambahsa titlkami
''Revelations'' ([[fan-made]] film bazovany na [[Star Wars]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=m-qjqQwF0Bc ''Revelations'']
[[The Hunt for Gollum]] (fan-made prequel k [[the Lord of the Rings]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=GkAxzTfcMbU ''Sayd po Gollum'']
[[Born of Hope]] (fan-made prequel k [[the Lord of the Rings]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=cY4aAtSf8eI ''Gnaht Speh'']
''Home'' (francuzky film od [[Yann Arthus-Bertrand]] o ekologičnyh prijetnjah) : [http://www.dailymotion.com/playlist/x1ikyf_3abductee_ghom-in-sambahsa-hd/1#video=xgb2g3 ''Ghom'']
[[Kaydara]] (fan-made film bazovany na ''[[The Matrix]]'') : [http://www.dailymotion.com/video/xickar_kaydara-official-film_shortfilms ''Kaydara'']
==Literatura==
{{reflist}}
==Vnějšne odkazky==
[http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage| Oficijalna stranka Sambahsy]
[https://www.scribd.com/doc/39063111/Sambahsa-English-Dictionary Sambahsa-anglijsky slovnik]
[https://glosbe.com/mis_sam/en/ Sambahsa-anglijsky slovnik na Glosbe (poskytuje slovniky do mnogih drugih językov)]
[https://sambahsa.fandom.com/wiki/Sambahsa-mundialect_Wiki Sambahsa-mundialect Wiki]
{{Konstruovane języky}}
{{Językove gramatiky}}
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomoćne języky]]
[[Kategorija:Konstruovane języky uvedene v 2000-tyh lětah]]
[[Kategorija:Uvedene v 2007]]
[[Kategorija:Konstruovane języky]]
[[Kategorija:Gramatiky medžunarodnih pomoćnih językov]]
i2ie0iznu4hkvsm2co75ltfatr26ys4
47082
47081
2026-09-09T17:44:43Z
IJzeren Jan
9
47082
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 11:13 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 11:13 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
| name = Sambahsa
| nativename = Sambahsa-Mundialect
| image = Sambahsa flag.jpg
| creator = {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}
| created = 2007
| iso3 = —
| iso3comment = (prědloženje o kodu <code>sph</code> bylo odvrgnuto v 2018 g.<ref>{{cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-036|title=Change Request Documentation: 2017-036|website=SIL International}}</ref>)
| glotto = —
| ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-sambahsa]
}}
'''{{-|Sambahsa}}''' {{MFA|samˈbaːsa}} ili '''{{-|Sambahsa-Mundialect}}''' je [[medžunarodny pomočny jezyk]], ktory stvoril [[Francija|francuzsky]] lingvist {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}.<ref name="OS">{{cite web |url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=The Official Website of Sambahsa |author=Olivier Simon |year=2010 |accessdate=2011-02-18}}</ref> Je bazovany na [[Praindoevropejsky jezyk|praindoevropejskom jezyku]] i ima složenu gramatiku, obširny slovnik i veliku kolikost učebnyh i referencijnyh materialov.<ref name="Mithridates">{{cite web |url=http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025203/http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|url-status=usurped|archive-date=July 22, 2011|title=Why You Should Keep an Eye on Sambahsa |author=Mithridates |date =2009-05-14 |accessdate =2011-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=sambahsa / FrontPage|website=sambahsa.pbworks.com|access-date=2019-10-31}}</ref><ref>{{Cite journal | title = The Representation of Korean and Other Altaic Languages in Artificial International Auxiliary Languages | author = Alan Reed Libert | journal = Journal of Universal Language | issue = March 2012 | pages = 153}}</ref> Jezyk byl prvy raz publikovany na Internetu v juliju 2007, ale tvorec tvrdil, že prěd tym rabotal nad njim osm lět.
Nazva jezyka, {{Lang|art|Sambahsa}}, je sostavjeny iz dvoh slov samogo jezyka, {{Lang|art|sam}} "sam" i {{Lang|art|bahsa}} "jezyk". Alternativna nazva, {{Lang|art|Mundialect}}, je slučenje slov {{Lang|art|mundial}} "světovy" i {{Lang|art|dialect}} "dialekt".
Fonologija jezyka imaje malo občego s praindoevropejskoju fonologijeju, ačekoli večinstvo slovosbora proizhodi iz praindoevropejskogo.<ref>{{Cite web|title=sambahsa / Sambahsa pronunciation in English|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|access-date=2021-08-21|website=sambahsa.pbworks.com|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525100218/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|url-status=dead}}</ref> Zvučne izměny iz tutogo prajezyka ne sut regularne, ibo avtor proboval izběgati homonimov, ktore by često povstali vslěd eliminacije někojih zvukov, napr. laringalnyh ili aspirovanyh suglasok. {{-|Sambahsa}} probuje, koliko možno, zadržati originalne pravopisy slov, a to čini jejnu ortografiju složenu, ačekoli pomimo togo je regularna.<ref>{{Cite magazine | author = Silvano Auclair | title = Reen al fontoj | magazine = La Riverego | issue = 104 | pages = 11–16 | url = http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20120307114748/http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-date = 2012-03-07 | language = eo}}</ref> Ortografija je složena ale regularna, sostoječi samo iz 26 bukv [[Latinica|osnovnogo latinskogo alfabeta]].<ref>{{Cite web | title = The strange quest for a universal "Earth Standard" language" | author = Esther Inglis-Arkell | date = 2012-08-17 | url = http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-url = https://web.archive.org/web/20140225194001/http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-date = 2014-02-25 }}</ref> Fonemny inventar imaje 22 suglasky i devet samoglasok (izključajuči prodolžene formy tyh samoglasok).
Jezyk imaje četyri [[gramatičny padež|gramatične padeže]]: nominativ, akuzativ, dativ i genitiv.<ref>{{cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|title=Foreword to the Sambahsa Grammar in English|author=Dave MacLeod|year=2010|accessdate=2011-02-02|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715055530/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|url-status=dead}}</ref>
==Přikładne frazy==
{| class="wikitable"
|-
! Sambahsa
! Anglijsky
{{Lang art Sellamat!}}<!-- Sambahsa -->
Zdravo!
-
{{Lang art Kam leitte yu?}}<!-- Sambahsa -->
Kako ste?
-
{{Lang art Leito.}}<!-- Sambahsa -->
Dobro.
-
{{Lang art Bahte yu Sambahsa?}}<!-- Sambahsa -->
Govorite li Sambahsa?
-
{{Lang art No, ne bahm Sambahsa.}}<!-- Sambahsa -->
Ne, ne govorim Sambahsa.
-
{{Lang art Marba!}}<!-- Sambahsa -->
Drago mi je!
}
== Književna dila prevedena na Sambahsa ==
[[The Songs of Bilitis]] od [[Pierre Louÿs]] : [http://fr.scribd.com/doc/83065380/Ia-Songvs-as-Bilitis ''Ia Songvs as Bilitis'']
[[Demian]] od [[Hermann Hesse]] : [http://fr.scribd.com/doc/122334083/Demian-Sambahsa-tarjem ''Demian'']
[[The Stranger (Camus novel)|The Stranger]] od [[Albert Camus]] : [http://fr.scribd.com/doc/81520739/Is-Gospoti-l-Etranger-in-Sambahsa ''Is Gospoti'']
[[The Little Prince]] od [[Antoine de Saint-Exupéry]] : [http://fr.scribd.com/doc/61098743/Is-Lytil-Prince-Le-Petit-Prince-en-Sambahsa-The-Little-Prince-in-Sambahsa ''Is Lytil Prince'']
[[The Gospel of Matthew]] : [http://fr.scribd.com/doc/147341646/EUANGHELIO-SEKWENT-MATYAH ''Id Euanghelio sekwent Matyah'']
[[Alice's Adventures in Wonderland]] : [http://www.evertype.com/books/alice-sambahsa.html ''Ia Aventures as Alice in Daumsenland''] i [http://www.evertype.com/books/looking-glass-sambahsa.html ''Through the Looking-Glass''] publikovano od [[Michael Everson#Publishing at Evertype|Evertype]]
[[The Strange Case of Doctor Jekyll and Mister Hyde]] : [https://www.evertype.com/books/jekyll-sambahsa.html ''Id Stragno Fall om Doctor Jekyll ed Poti Hyde''] publikovano od [[Michael Everson#Publishing at Evertype|Evertype]]
''Un Coeur simple'' od [[Gustave Flaubert]] : [https://fr.scribd.com/document/380965322/Un-Simple-Kerd ''Un simple kerd'']
[[The Tower of the Elephant]], [[The Scarlet Citadel]], [[The Devil in Iron]], [[A Witch Shall Be Born]], [[Jewels of Gwahlur]], [[Shadows in Zamboula]] i [[Black Colossus]] od [[Robert E. Howard]] : [https://fr.scribd.com/document/334053099/Id-Tor-Ios-Elephant ''Id Tor ios Elephant''], [https://fr.scribd.com/document/335501303/Id-Scarlato-Citadell ''Id Scarlato Citadell''], [https://fr.scribd.com/document/383775991/Diabel-Ex-Sider ''Diabel ex Sider''], [https://fr.scribd.com/document/580718626/Gnahsiet-Un-Yasa ''Gnahsiet un Yasa''], [https://fr.scribd.com/document/611394629/Ia-Dents-Os-Gwahlur ''Ia Dents os Gwahlur''], [https://fr.scribd.com/document/638702165/Zamboulas-Anthropophags ''Zamboulas Anthropophags''], [https://fr.scribd.com/document/793353918/Kyehrsen-Coloss ''Kyehrsen Coloss'']
[[A Scandal in Bohemia]] od [[Arthur Conan Doyle]] : [https://fr.scribd.com/document/469774223/Scandal-in-Chekhia ''Un Scandal in Chekhia'']
[[The Call of Cthulhu]] i [[the Moon-Bog]] od [[H. P. Lovecraft]] : [https://fr.scribd.com/document/558075126/Kal-Os-Cthulhu ''Kal os Cthulhu''], [https://fr.scribd.com/document/558075759/Luna-moor ''Luna-moor'']
Filmy s Sambahsa titlkami
''Revelations'' ([[fan-made]] film bazovany na [[Star Wars]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=m-qjqQwF0Bc ''Revelations'']
[[The Hunt for Gollum]] (fan-made prequel k [[the Lord of the Rings]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=GkAxzTfcMbU ''Sayd po Gollum'']
[[Born of Hope]] (fan-made prequel k [[the Lord of the Rings]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=cY4aAtSf8eI ''Gnaht Speh'']
''Home'' (francuzky film od [[Yann Arthus-Bertrand]] o ekologičnyh prijetnjah) : [http://www.dailymotion.com/playlist/x1ikyf_3abductee_ghom-in-sambahsa-hd/1#video=xgb2g3 ''Ghom'']
[[Kaydara]] (fan-made film bazovany na ''[[The Matrix]]'') : [http://www.dailymotion.com/video/xickar_kaydara-official-film_shortfilms ''Kaydara'']
==Literatura==
{{reflist}}
==Vnějšne odkazky==
[http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage| Oficijalna stranka Sambahsy]
[https://www.scribd.com/doc/39063111/Sambahsa-English-Dictionary Sambahsa-anglijsky slovnik]
[https://glosbe.com/mis_sam/en/ Sambahsa-anglijsky slovnik na Glosbe (poskytuje slovniky do mnogih drugih językov)]
[https://sambahsa.fandom.com/wiki/Sambahsa-mundialect_Wiki Sambahsa-mundialect Wiki]
{{Konstruovane języky}}
{{Językove gramatiky}}
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomoćne języky]]
[[Kategorija:Konstruovane języky uvedene v 2000-tyh lětah]]
[[Kategorija:Uvedene v 2007]]
[[Kategorija:Konstruovane języky]]
[[Kategorija:Gramatiky medžunarodnih pomoćnih językov]]
akmukpcumq5yjm4vgamccmr378wzm9o
47083
47082
2026-09-09T17:48:29Z
IJzeren Jan
9
/* Přikładne frazy */
47083
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 11:13 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 11:13 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
| name = Sambahsa
| nativename = Sambahsa-Mundialect
| image = Sambahsa flag.jpg
| creator = {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}
| created = 2007
| iso3 = —
| iso3comment = (prědloženje o kodu <code>sph</code> bylo odvrgnuto v 2018 g.<ref>{{cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-036|title=Change Request Documentation: 2017-036|website=SIL International}}</ref>)
| glotto = —
| ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-sambahsa]
}}
'''{{-|Sambahsa}}''' {{MFA|samˈbaːsa}} ili '''{{-|Sambahsa-Mundialect}}''' je [[medžunarodny pomočny jezyk]], ktory stvoril [[Francija|francuzsky]] lingvist {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}.<ref name="OS">{{cite web |url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=The Official Website of Sambahsa |author=Olivier Simon |year=2010 |accessdate=2011-02-18}}</ref> Je bazovany na [[Praindoevropejsky jezyk|praindoevropejskom jezyku]] i ima složenu gramatiku, obširny slovnik i veliku kolikost učebnyh i referencijnyh materialov.<ref name="Mithridates">{{cite web |url=http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025203/http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|url-status=usurped|archive-date=July 22, 2011|title=Why You Should Keep an Eye on Sambahsa |author=Mithridates |date =2009-05-14 |accessdate =2011-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=sambahsa / FrontPage|website=sambahsa.pbworks.com|access-date=2019-10-31}}</ref><ref>{{Cite journal | title = The Representation of Korean and Other Altaic Languages in Artificial International Auxiliary Languages | author = Alan Reed Libert | journal = Journal of Universal Language | issue = March 2012 | pages = 153}}</ref> Jezyk byl prvy raz publikovany na Internetu v juliju 2007, ale tvorec tvrdil, že prěd tym rabotal nad njim osm lět.
Nazva jezyka, {{Lang|art|Sambahsa}}, je sostavjeny iz dvoh slov samogo jezyka, {{Lang|art|sam}} "sam" i {{Lang|art|bahsa}} "jezyk". Alternativna nazva, {{Lang|art|Mundialect}}, je slučenje slov {{Lang|art|mundial}} "světovy" i {{Lang|art|dialect}} "dialekt".
Fonologija jezyka imaje malo občego s praindoevropejskoju fonologijeju, ačekoli večinstvo slovosbora proizhodi iz praindoevropejskogo.<ref>{{Cite web|title=sambahsa / Sambahsa pronunciation in English|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|access-date=2021-08-21|website=sambahsa.pbworks.com|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525100218/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|url-status=dead}}</ref> Zvučne izměny iz tutogo prajezyka ne sut regularne, ibo avtor proboval izběgati homonimov, ktore by često povstali vslěd eliminacije někojih zvukov, napr. laringalnyh ili aspirovanyh suglasok. {{-|Sambahsa}} probuje, koliko možno, zadržati originalne pravopisy slov, a to čini jejnu ortografiju složenu, ačekoli pomimo togo je regularna.<ref>{{Cite magazine | author = Silvano Auclair | title = Reen al fontoj | magazine = La Riverego | issue = 104 | pages = 11–16 | url = http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20120307114748/http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-date = 2012-03-07 | language = eo}}</ref> Ortografija je složena ale regularna, sostoječi samo iz 26 bukv [[Latinica|osnovnogo latinskogo alfabeta]].<ref>{{Cite web | title = The strange quest for a universal "Earth Standard" language" | author = Esther Inglis-Arkell | date = 2012-08-17 | url = http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-url = https://web.archive.org/web/20140225194001/http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-date = 2014-02-25 }}</ref> Fonemny inventar imaje 22 suglasky i devet samoglasok (izključajuči prodolžene formy tyh samoglasok).
Jezyk imaje četyri [[gramatičny padež|gramatične padeže]]: nominativ, akuzativ, dativ i genitiv.<ref>{{cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|title=Foreword to the Sambahsa Grammar in English|author=Dave MacLeod|year=2010|accessdate=2011-02-02|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715055530/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|url-status=dead}}</ref>
== Prikladne rěčenja ==
{| class="wikitable"
|-
! {{-|Sambahsa}} !! Medžuslovjansky
|-
| {{Lang|art|Sellamat!}} || Zdravo!
|-
| {{Lang|art|Kam leitte yu?}} || Kako jeste?
|-
| {{Lang|art|Leito.}} || Dobro.
|-
| {{Lang|art|Bahte yu Sambahsa?}} || Govorite li {{-|sambahsa}}?
|-
| {{Lang|art|No, ne bahm Sambahsa.}} || Ne, ja ne govorju {{-|Sambahsa}}.
|-
| {{Lang|art|Marba!}} || Drago mi je!
|}
== Književna dila prevedena na Sambahsa ==
[[The Songs of Bilitis]] od [[Pierre Louÿs]] : [http://fr.scribd.com/doc/83065380/Ia-Songvs-as-Bilitis ''Ia Songvs as Bilitis'']
[[Demian]] od [[Hermann Hesse]] : [http://fr.scribd.com/doc/122334083/Demian-Sambahsa-tarjem ''Demian'']
[[The Stranger (Camus novel)|The Stranger]] od [[Albert Camus]] : [http://fr.scribd.com/doc/81520739/Is-Gospoti-l-Etranger-in-Sambahsa ''Is Gospoti'']
[[The Little Prince]] od [[Antoine de Saint-Exupéry]] : [http://fr.scribd.com/doc/61098743/Is-Lytil-Prince-Le-Petit-Prince-en-Sambahsa-The-Little-Prince-in-Sambahsa ''Is Lytil Prince'']
[[The Gospel of Matthew]] : [http://fr.scribd.com/doc/147341646/EUANGHELIO-SEKWENT-MATYAH ''Id Euanghelio sekwent Matyah'']
[[Alice's Adventures in Wonderland]] : [http://www.evertype.com/books/alice-sambahsa.html ''Ia Aventures as Alice in Daumsenland''] i [http://www.evertype.com/books/looking-glass-sambahsa.html ''Through the Looking-Glass''] publikovano od [[Michael Everson#Publishing at Evertype|Evertype]]
[[The Strange Case of Doctor Jekyll and Mister Hyde]] : [https://www.evertype.com/books/jekyll-sambahsa.html ''Id Stragno Fall om Doctor Jekyll ed Poti Hyde''] publikovano od [[Michael Everson#Publishing at Evertype|Evertype]]
''Un Coeur simple'' od [[Gustave Flaubert]] : [https://fr.scribd.com/document/380965322/Un-Simple-Kerd ''Un simple kerd'']
[[The Tower of the Elephant]], [[The Scarlet Citadel]], [[The Devil in Iron]], [[A Witch Shall Be Born]], [[Jewels of Gwahlur]], [[Shadows in Zamboula]] i [[Black Colossus]] od [[Robert E. Howard]] : [https://fr.scribd.com/document/334053099/Id-Tor-Ios-Elephant ''Id Tor ios Elephant''], [https://fr.scribd.com/document/335501303/Id-Scarlato-Citadell ''Id Scarlato Citadell''], [https://fr.scribd.com/document/383775991/Diabel-Ex-Sider ''Diabel ex Sider''], [https://fr.scribd.com/document/580718626/Gnahsiet-Un-Yasa ''Gnahsiet un Yasa''], [https://fr.scribd.com/document/611394629/Ia-Dents-Os-Gwahlur ''Ia Dents os Gwahlur''], [https://fr.scribd.com/document/638702165/Zamboulas-Anthropophags ''Zamboulas Anthropophags''], [https://fr.scribd.com/document/793353918/Kyehrsen-Coloss ''Kyehrsen Coloss'']
[[A Scandal in Bohemia]] od [[Arthur Conan Doyle]] : [https://fr.scribd.com/document/469774223/Scandal-in-Chekhia ''Un Scandal in Chekhia'']
[[The Call of Cthulhu]] i [[the Moon-Bog]] od [[H. P. Lovecraft]] : [https://fr.scribd.com/document/558075126/Kal-Os-Cthulhu ''Kal os Cthulhu''], [https://fr.scribd.com/document/558075759/Luna-moor ''Luna-moor'']
Filmy s Sambahsa titlkami
''Revelations'' ([[fan-made]] film bazovany na [[Star Wars]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=m-qjqQwF0Bc ''Revelations'']
[[The Hunt for Gollum]] (fan-made prequel k [[the Lord of the Rings]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=GkAxzTfcMbU ''Sayd po Gollum'']
[[Born of Hope]] (fan-made prequel k [[the Lord of the Rings]]) : [https://www.youtube.com/watch?v=cY4aAtSf8eI ''Gnaht Speh'']
''Home'' (francuzky film od [[Yann Arthus-Bertrand]] o ekologičnyh prijetnjah) : [http://www.dailymotion.com/playlist/x1ikyf_3abductee_ghom-in-sambahsa-hd/1#video=xgb2g3 ''Ghom'']
[[Kaydara]] (fan-made film bazovany na ''[[The Matrix]]'') : [http://www.dailymotion.com/video/xickar_kaydara-official-film_shortfilms ''Kaydara'']
==Literatura==
{{reflist}}
==Vnějšne odkazky==
[http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage| Oficijalna stranka Sambahsy]
[https://www.scribd.com/doc/39063111/Sambahsa-English-Dictionary Sambahsa-anglijsky slovnik]
[https://glosbe.com/mis_sam/en/ Sambahsa-anglijsky slovnik na Glosbe (poskytuje slovniky do mnogih drugih językov)]
[https://sambahsa.fandom.com/wiki/Sambahsa-mundialect_Wiki Sambahsa-mundialect Wiki]
{{Konstruovane języky}}
{{Językove gramatiky}}
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomoćne języky]]
[[Kategorija:Konstruovane języky uvedene v 2000-tyh lětah]]
[[Kategorija:Uvedene v 2007]]
[[Kategorija:Konstruovane języky]]
[[Kategorija:Gramatiky medžunarodnih pomoćnih językov]]
560qoz11s6v7wsf74ezwq1xztronr7h
47086
47083
2026-09-09T18:48:10Z
IJzeren Jan
9
isv
47086
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 11:13 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 11:13 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
| name = Sambahsa
| nativename = Sambahsa-Mundialect
| image = Sambahsa flag.jpg
| creator = {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}
| created = 2007
| iso3 = —
| iso3comment = (prědloženje o kodu <code>sph</code> bylo odvrgnuto v 2018 g.<ref>{{cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-036|title=Change Request Documentation: 2017-036|website=SIL International}}</ref>)
| glotto = —
| ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-sambahsa]
}}
'''{{-|Sambahsa}}''' {{MFA|samˈbaːsa}} ili '''{{-|Sambahsa-Mundialect}}''' je [[medžunarodny pomočny jezyk]], ktory stvoril [[Francija|francuzsky]] lingvist {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}.<ref name="OS">{{cite web |url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=The Official Website of Sambahsa |author=Olivier Simon |year=2010 |accessdate=2011-02-18}}</ref> Je bazovany na [[Praindoevropejsky jezyk|praindoevropejskom jezyku]] i ima složenu gramatiku, obširny slovnik i veliku kolikost učebnyh i referencijnyh materialov.<ref name="Mithridates">{{cite web |url=http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025203/http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|url-status=usurped|archive-date=July 22, 2011|title=Why You Should Keep an Eye on Sambahsa |author=Mithridates |date =2009-05-14 |accessdate =2011-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=sambahsa / FrontPage|website=sambahsa.pbworks.com|access-date=2019-10-31}}</ref><ref>{{Cite journal | title = The Representation of Korean and Other Altaic Languages in Artificial International Auxiliary Languages | author = Alan Reed Libert | journal = Journal of Universal Language | issue = March 2012 | pages = 153}}</ref> Jezyk byl prvy raz publikovany na Internetu v juliju 2007, ale tvorec tvrdil, že prěd tym rabotal nad njim osm lět.
Nazva jezyka, {{Lang|art|Sambahsa}}, je sostavjeny iz dvoh slov samogo jezyka, {{Lang|art|sam}} "sam" i {{Lang|art|bahsa}} "jezyk". Alternativna nazva, {{Lang|art|Mundialect}}, je slučenje slov {{Lang|art|mundial}} "světovy" i {{Lang|art|dialect}} "dialekt".
Fonologija jezyka imaje malo občego s praindoevropejskoju fonologijeju, ačekoli večinstvo slovosbora proizhodi iz praindoevropejskogo.<ref>{{Cite web|title=sambahsa / Sambahsa pronunciation in English|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|access-date=2021-08-21|website=sambahsa.pbworks.com|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525100218/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|url-status=dead}}</ref> Zvučne izměny iz tutogo prajezyka ne sut regularne, ibo avtor proboval izběgati homonimov, ktore by često povstali vslěd eliminacije někojih zvukov, napr. laringalnyh ili aspirovanyh suglasok. {{-|Sambahsa}} probuje, koliko možno, zadržati originalne pravopisy slov, a to čini jejnu ortografiju složenu, ačekoli pomimo togo je regularna.<ref>{{Cite magazine | author = Silvano Auclair | title = Reen al fontoj | magazine = La Riverego | issue = 104 | pages = 11–16 | url = http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20120307114748/http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-date = 2012-03-07 | language = eo}}</ref> Ortografija je složena ale regularna, sostoječi samo iz 26 bukv [[Latinica|osnovnogo latinskogo alfabeta]].<ref>{{Cite web | title = The strange quest for a universal "Earth Standard" language" | author = Esther Inglis-Arkell | date = 2012-08-17 | url = http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-url = https://web.archive.org/web/20140225194001/http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-date = 2014-02-25 }}</ref> Fonemny inventar imaje 22 suglasky i devet samoglasok (izključajuči prodolžene formy tyh samoglasok).
Jezyk imaje četyri [[gramatičny padež|gramatične padeže]]: nominativ, akuzativ, dativ i genitiv.<ref>{{cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|title=Foreword to the Sambahsa Grammar in English|author=Dave MacLeod|year=2010|accessdate=2011-02-02|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715055530/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|url-status=dead}}</ref>
== Prikladne rěčenja ==
{| class="wikitable"
|-
! {{-|Sambahsa}} !! Medžuslovjansky
|-
| {{Lang|art|Sellamat!}} || Zdravo!
|-
| {{Lang|art|Kam leitte yu?}} || Kako jeste?
|-
| {{Lang|art|Leito.}} || Dobro.
|-
| {{Lang|art|Bahte yu Sambahsa?}} || Govorite li {{-|sambahsa}}?
|-
| {{Lang|art|No, ne bahm Sambahsa.}} || Ne, ja ne govorju {{-|sambahsa}}.
|-
| {{Lang|art|Marba!}} || Drago mi je!
|}
== Prěvody knig na jezyk {{-|sambahsa}} ==
* {{-|Pierre Louÿs|Пјер Луис}}: [http://fr.scribd.com/doc/83065380/Ia-Songvs-as-Bilitis {{Lang|art|Ia Songvs as Bilitis}}] ({{Lang|fr|Les chansons de Bilitis}})
* Hermann Hesse: [http://fr.scribd.com/doc/122334083/Demian-Sambahsa-tarjem ''{{-|Demian}}'']
* {{-|Albert Camus|Албер Каму}}: [http://fr.scribd.com/doc/81520739/Is-Gospoti-l-Etranger-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Gospoti}}] ({{Lang|en|The Stranger}})
* {{-|Antoine de Saint-Exupéry|Антоан де Сен-Ексупери}}: [http://fr.scribd.com/doc/61098743/Is-Lytil-Prince-Le-Petit-Prince-en-Sambahsa-The-Little-Prince-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Lytil Prince}}] (''[[Maly princ]]'')
* [http://fr.scribd.com/doc/147341646/EUANGHELIO-SEKWENT-MATYAH {{Lang|art|Id Euanghelio sekwent Matyah}}] (Evangelje po Matěju)
* {{-|Lewis Carroll|Љуис Керролл}}: [http://www.evertype.com/books/alice-sambahsa.html {{Lang|art|Ia Aventures as Alice in Daumsenland}}] i [http://www.evertype.com/books/looking-glass-sambahsa.html {{Lang|art|Ocolo id Specule}}] ({{Lang|en|Through the Looking-Glass}}) (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Robert Louis Stevenson|Роберт Луис Стивенсон}}: [https://www.evertype.com/books/jekyll-sambahsa.html {{Lang|art|Id Stragno Fall om Doctor Jekyll ed Poti Hyde}}] ({{Lang|en|The Strange Case of Doctor Jekyll and Mister Hyde}} (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Gustave Flaubert|Густав Флобер}}: [https://fr.scribd.com/document/380965322/Un-Simple-Kerd ''Un simple kerd''] ({{Lang|fr|Un coeur simple}})
* {{-|Robert E. Howard|Роберт И. Ховард}}: [https://fr.scribd.com/document/334053099/Id-Tor-Ios-Elephant {{Lang|art|Id Tor ios Elephant}}] ({{Lang|en|The Tower of the Elephant}}), [https://fr.scribd.com/document/335501303/Id-Scarlato-Citadell {{Lang|art|Id Scarlato Citadell}}] ({{Lang|en|The Scarlet Citadel}}), [https://fr.scribd.com/document/383775991/Diabel-Ex-Sider {{Lang|art|Diabel ex Sider}}] ({{Lang|en|The Devil in Iron}}), [https://fr.scribd.com/document/580718626/Gnahsiet-Un-Yasa {{Lang|art|Gnahsiet un Yasa}}] ({{Lang|en|A Witch Shall Be Born}}), [https://fr.scribd.com/document/611394629/Ia-Dents-Os-Gwahlur {{Lang|art|Ia Dents os Gwahlur}}] ({{Lang|en|Jewels of Gwahlur}}), [https://fr.scribd.com/document/638702165/Zamboulas-Anthropophags {{Lang|art|Zamboulas Anthropophags}}] ({{Lang|en|Shadows in Zamboula}}), [https://fr.scribd.com/document/793353918/Kyehrsen-Coloss {{Lang|art|Kyehrsen Coloss}}] ({{Lang|en|Black Colossus}})
* {{-|Arthur Conan Doyle|Артур Конан Дојл}}: [https://fr.scribd.com/document/469774223/Scandal-in-Chekhia {{Lang|art|Un Scandal in Chekhia}}] ({{Lang|en|A Scandal in Bohemia}})
* {{-|H. P. Lovecraft|Х. Ф. Ловкрафт}}: [https://fr.scribd.com/document/558075126/Kal-Os-Cthulhu {{Lang|art| Kal os Cthulhu}}] ({{Lang|en|The Call of Cthulhu}}), [https://fr.scribd.com/document/558075759/Luna-moor {{Lang|art|Luna-moor}}] ({{Lang|en|the Moon-Bog}})
== Filmy s podnapisami na jezyku {{-|sambahsa}} ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=m-qjqQwF0Bc {{Lang|en|Revelations}}] (fansky film na osnově ''[[Zvězdne vojny|Zvědnyh vojn]]'')
* [https://www.youtube.com/watch?v=GkAxzTfcMbU {{Lang|art|Sayd po Gollum}}] ({{Lang|en|The Hunt for Gollum}}, fansky prikvel do [[Vladar prstenjev|Vladara prstenjev]])
* [https://www.youtube.com/watch?v=cY4aAtSf8eI {{Lang|art|Gnaht Speh}}] ({{Lang|en|Born of Hope}}, fansky prikvel do Vladara prstenjev)
* [http://www.dailymotion.com/playlist/x1ikyf_3abductee_ghom-in-sambahsa-hd/1#video=xgb2g3 ''Ghom''] ({{Lang|en|Home}}, francuzsky film od ekoličnyh zagroženjah; rež. {{-|Yann Arthus-Bertrand|Јан Артус-Бертран}})
* [http://www.dailymotion.com/video/xickar_kaydara-official-film_shortfilms {{Lang|art|Kaydara}}] (fansky film na osnově {{Lang|en|The Matrix}})
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* [http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage Oficialna stranica jezyka {{-|Sambahsa}}]
* [https://www.scribd.com/doc/39063111/Sambahsa-English-Dictionary {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik]
* [https://glosbe.com/mis_sam/en/ {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik na Glosbe (vključaje slovniky do mnogyh drugyh jezykov)]
* [https://sambahsa.fandom.com/wiki/Sambahsa-mundialect_Wiki {{-|Sambahsa-mundialect Wiki}}]
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
qp7x8kozcfngh8b1g3ynnunw02e6uh3
47087
47086
2026-09-09T18:49:23Z
IJzeren Jan
9
/* Vněšnje linky */
47087
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 11:13 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 11:13 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
| name = Sambahsa
| nativename = Sambahsa-Mundialect
| image = Sambahsa flag.jpg
| creator = {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}
| created = 2007
| iso3 = —
| iso3comment = (prědloženje o kodu <code>sph</code> bylo odvrgnuto v 2018 g.<ref>{{cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-036|title=Change Request Documentation: 2017-036|website=SIL International}}</ref>)
| glotto = —
| ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-sambahsa]
}}
'''{{-|Sambahsa}}''' {{MFA|samˈbaːsa}} ili '''{{-|Sambahsa-Mundialect}}''' je [[medžunarodny pomočny jezyk]], ktory stvoril [[Francija|francuzsky]] lingvist {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}.<ref name="OS">{{cite web |url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=The Official Website of Sambahsa |author=Olivier Simon |year=2010 |accessdate=2011-02-18}}</ref> Je bazovany na [[Praindoevropejsky jezyk|praindoevropejskom jezyku]] i ima složenu gramatiku, obširny slovnik i veliku kolikost učebnyh i referencijnyh materialov.<ref name="Mithridates">{{cite web |url=http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025203/http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|url-status=usurped|archive-date=July 22, 2011|title=Why You Should Keep an Eye on Sambahsa |author=Mithridates |date =2009-05-14 |accessdate =2011-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=sambahsa / FrontPage|website=sambahsa.pbworks.com|access-date=2019-10-31}}</ref><ref>{{Cite journal | title = The Representation of Korean and Other Altaic Languages in Artificial International Auxiliary Languages | author = Alan Reed Libert | journal = Journal of Universal Language | issue = March 2012 | pages = 153}}</ref> Jezyk byl prvy raz publikovany na Internetu v juliju 2007, ale tvorec tvrdil, že prěd tym rabotal nad njim osm lět.
Nazva jezyka, {{Lang|art|Sambahsa}}, je sostavjeny iz dvoh slov samogo jezyka, {{Lang|art|sam}} "sam" i {{Lang|art|bahsa}} "jezyk". Alternativna nazva, {{Lang|art|Mundialect}}, je slučenje slov {{Lang|art|mundial}} "světovy" i {{Lang|art|dialect}} "dialekt".
Fonologija jezyka imaje malo občego s praindoevropejskoju fonologijeju, ačekoli večinstvo slovosbora proizhodi iz praindoevropejskogo.<ref>{{Cite web|title=sambahsa / Sambahsa pronunciation in English|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|access-date=2021-08-21|website=sambahsa.pbworks.com|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525100218/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|url-status=dead}}</ref> Zvučne izměny iz tutogo prajezyka ne sut regularne, ibo avtor proboval izběgati homonimov, ktore by često povstali vslěd eliminacije někojih zvukov, napr. laringalnyh ili aspirovanyh suglasok. {{-|Sambahsa}} probuje, koliko možno, zadržati originalne pravopisy slov, a to čini jejnu ortografiju složenu, ačekoli pomimo togo je regularna.<ref>{{Cite magazine | author = Silvano Auclair | title = Reen al fontoj | magazine = La Riverego | issue = 104 | pages = 11–16 | url = http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20120307114748/http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-date = 2012-03-07 | language = eo}}</ref> Ortografija je složena ale regularna, sostoječi samo iz 26 bukv [[Latinica|osnovnogo latinskogo alfabeta]].<ref>{{Cite web | title = The strange quest for a universal "Earth Standard" language" | author = Esther Inglis-Arkell | date = 2012-08-17 | url = http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-url = https://web.archive.org/web/20140225194001/http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-date = 2014-02-25 }}</ref> Fonemny inventar imaje 22 suglasky i devet samoglasok (izključajuči prodolžene formy tyh samoglasok).
Jezyk imaje četyri [[gramatičny padež|gramatične padeže]]: nominativ, akuzativ, dativ i genitiv.<ref>{{cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|title=Foreword to the Sambahsa Grammar in English|author=Dave MacLeod|year=2010|accessdate=2011-02-02|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715055530/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|url-status=dead}}</ref>
== Prikladne rěčenja ==
{| class="wikitable"
|-
! {{-|Sambahsa}} !! Medžuslovjansky
|-
| {{Lang|art|Sellamat!}} || Zdravo!
|-
| {{Lang|art|Kam leitte yu?}} || Kako jeste?
|-
| {{Lang|art|Leito.}} || Dobro.
|-
| {{Lang|art|Bahte yu Sambahsa?}} || Govorite li {{-|sambahsa}}?
|-
| {{Lang|art|No, ne bahm Sambahsa.}} || Ne, ja ne govorju {{-|sambahsa}}.
|-
| {{Lang|art|Marba!}} || Drago mi je!
|}
== Prěvody knig na jezyk {{-|sambahsa}} ==
* {{-|Pierre Louÿs|Пјер Луис}}: [http://fr.scribd.com/doc/83065380/Ia-Songvs-as-Bilitis {{Lang|art|Ia Songvs as Bilitis}}] ({{Lang|fr|Les chansons de Bilitis}})
* Hermann Hesse: [http://fr.scribd.com/doc/122334083/Demian-Sambahsa-tarjem ''{{-|Demian}}'']
* {{-|Albert Camus|Албер Каму}}: [http://fr.scribd.com/doc/81520739/Is-Gospoti-l-Etranger-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Gospoti}}] ({{Lang|en|The Stranger}})
* {{-|Antoine de Saint-Exupéry|Антоан де Сен-Ексупери}}: [http://fr.scribd.com/doc/61098743/Is-Lytil-Prince-Le-Petit-Prince-en-Sambahsa-The-Little-Prince-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Lytil Prince}}] (''[[Maly princ]]'')
* [http://fr.scribd.com/doc/147341646/EUANGHELIO-SEKWENT-MATYAH {{Lang|art|Id Euanghelio sekwent Matyah}}] (Evangelje po Matěju)
* {{-|Lewis Carroll|Љуис Керролл}}: [http://www.evertype.com/books/alice-sambahsa.html {{Lang|art|Ia Aventures as Alice in Daumsenland}}] i [http://www.evertype.com/books/looking-glass-sambahsa.html {{Lang|art|Ocolo id Specule}}] ({{Lang|en|Through the Looking-Glass}}) (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Robert Louis Stevenson|Роберт Луис Стивенсон}}: [https://www.evertype.com/books/jekyll-sambahsa.html {{Lang|art|Id Stragno Fall om Doctor Jekyll ed Poti Hyde}}] ({{Lang|en|The Strange Case of Doctor Jekyll and Mister Hyde}} (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Gustave Flaubert|Густав Флобер}}: [https://fr.scribd.com/document/380965322/Un-Simple-Kerd ''Un simple kerd''] ({{Lang|fr|Un coeur simple}})
* {{-|Robert E. Howard|Роберт И. Ховард}}: [https://fr.scribd.com/document/334053099/Id-Tor-Ios-Elephant {{Lang|art|Id Tor ios Elephant}}] ({{Lang|en|The Tower of the Elephant}}), [https://fr.scribd.com/document/335501303/Id-Scarlato-Citadell {{Lang|art|Id Scarlato Citadell}}] ({{Lang|en|The Scarlet Citadel}}), [https://fr.scribd.com/document/383775991/Diabel-Ex-Sider {{Lang|art|Diabel ex Sider}}] ({{Lang|en|The Devil in Iron}}), [https://fr.scribd.com/document/580718626/Gnahsiet-Un-Yasa {{Lang|art|Gnahsiet un Yasa}}] ({{Lang|en|A Witch Shall Be Born}}), [https://fr.scribd.com/document/611394629/Ia-Dents-Os-Gwahlur {{Lang|art|Ia Dents os Gwahlur}}] ({{Lang|en|Jewels of Gwahlur}}), [https://fr.scribd.com/document/638702165/Zamboulas-Anthropophags {{Lang|art|Zamboulas Anthropophags}}] ({{Lang|en|Shadows in Zamboula}}), [https://fr.scribd.com/document/793353918/Kyehrsen-Coloss {{Lang|art|Kyehrsen Coloss}}] ({{Lang|en|Black Colossus}})
* {{-|Arthur Conan Doyle|Артур Конан Дојл}}: [https://fr.scribd.com/document/469774223/Scandal-in-Chekhia {{Lang|art|Un Scandal in Chekhia}}] ({{Lang|en|A Scandal in Bohemia}})
* {{-|H. P. Lovecraft|Х. Ф. Ловкрафт}}: [https://fr.scribd.com/document/558075126/Kal-Os-Cthulhu {{Lang|art| Kal os Cthulhu}}] ({{Lang|en|The Call of Cthulhu}}), [https://fr.scribd.com/document/558075759/Luna-moor {{Lang|art|Luna-moor}}] ({{Lang|en|the Moon-Bog}})
== Filmy s podnapisami na jezyku {{-|sambahsa}} ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=m-qjqQwF0Bc {{Lang|en|Revelations}}] (fansky film na osnově ''[[Zvězdne vojny|Zvědnyh vojn]]'')
* [https://www.youtube.com/watch?v=GkAxzTfcMbU {{Lang|art|Sayd po Gollum}}] ({{Lang|en|The Hunt for Gollum}}, fansky prikvel do [[Vladar prstenjev|Vladara prstenjev]])
* [https://www.youtube.com/watch?v=cY4aAtSf8eI {{Lang|art|Gnaht Speh}}] ({{Lang|en|Born of Hope}}, fansky prikvel do Vladara prstenjev)
* [http://www.dailymotion.com/playlist/x1ikyf_3abductee_ghom-in-sambahsa-hd/1#video=xgb2g3 ''Ghom''] ({{Lang|en|Home}}, francuzsky film od ekoličnyh zagroženjah; rež. {{-|Yann Arthus-Bertrand|Јан Артус-Бертран}})
* [http://www.dailymotion.com/video/xickar_kaydara-official-film_shortfilms {{Lang|art|Kaydara}}] (fansky film na osnově {{Lang|en|The Matrix}})
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* [http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage Oficialna stranica jezyka {{-|Sambahsa}}]
* [https://www.scribd.com/doc/39063111/Sambahsa-English-Dictionary {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik]
* [https://glosbe.com/mis_sam/en/ {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik na Glosbe] (vključaje slovniky do mnogyh drugyh jezykov)
* [https://sambahsa.fandom.com/wiki/Sambahsa-mundialect_Wiki {{-|Sambahsa-mundialect Wiki}}]
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
gmodmojc6elqhqive8f7sj7rrpm4dwq
47088
47087
2026-09-09T18:53:08Z
IJzeren Jan
9
p.p.
47088
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka jezyk
| name = Sambahsa
| nativename = Sambahsa-Mundialect
| image = Sambahsa flag.jpg
| creator = {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}
| created = 2007
| iso3 = —
| iso3comment = (prědloženje o kodu <code>sph</code> bylo odvrgnuto v 2018 g.<ref>{{cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-036|title=Change Request Documentation: 2017-036|website=SIL International}}</ref>)
| glotto = —
| ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-sambahsa]
}}
'''{{-|Sambahsa}}''' {{MFA|samˈbaːsa}} ili '''{{-|Sambahsa-Mundialect}}''' je [[medžunarodny pomočny jezyk]], ktory stvoril [[Francija|francuzsky]] lingvist {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}.<ref name="OS">{{cite web |url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=The Official Website of Sambahsa |author=Olivier Simon |year=2010 |accessdate=2011-02-18}}</ref> Je bazovany na [[Praindoevropejsky jezyk|praindoevropejskom jezyku]] i imaje složenu gramatiku, obširny slovnik i veliku kolikost učebnyh i referencijnyh materialov.<ref name="Mithridates">{{cite web |url=http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025203/http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|url-status=usurped|archive-date=July 22, 2011|title=Why You Should Keep an Eye on Sambahsa |author=Mithridates |date =2009-05-14 |accessdate =2011-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=sambahsa / FrontPage|website=sambahsa.pbworks.com|access-date=2019-10-31}}</ref><ref>{{Cite journal | title = The Representation of Korean and Other Altaic Languages in Artificial International Auxiliary Languages | author = Alan Reed Libert | journal = Journal of Universal Language | issue = March 2012 | pages = 153}}</ref> Jezyk byl prvy raz publikovany na Internetu v juliju 2007, ale tvorec tvrdil, že prěd tym rabotal nad njim osm lět.
Nazva jezyka, {{Lang|art|Sambahsa}}, je sostavjeny iz dvoh slov samogo jezyka, {{Lang|art|sam}} "sam" i {{Lang|art|bahsa}} "jezyk". Alternativna nazva, {{Lang|art|Mundialect}}, je slučenje slov {{Lang|art|mundial}} "světovy" i {{Lang|art|dialect}} "dialekt".
Fonologija jezyka imaje malo občego s praindoevropejskoju fonologijeju, ačekoli večinstvo slovosbora proizhodi iz praindoevropejskogo.<ref>{{Cite web|title=sambahsa / Sambahsa pronunciation in English|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|access-date=2021-08-21|website=sambahsa.pbworks.com|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525100218/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|url-status=dead}}</ref> Zvučne izměny iz tutogo prajezyka ne sut regularne, ibo avtor proboval izběgati homonimov, ktore by često povstali vslěd eliminacije někojih zvukov, napr. laringalnyh ili aspirovanyh suglasok. {{-|Sambahsa}} probuje, koliko možno, zadržati originalne pravopisy slov, a to čini jejnu ortografiju složenu, ačekoli pomimo togo je regularna.<ref>{{Cite magazine | author = Silvano Auclair | title = Reen al fontoj | magazine = La Riverego | issue = 104 | pages = 11–16 | url = http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20120307114748/http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-date = 2012-03-07 | language = eo}}</ref> Ortografija je složena ale regularna, sostoječi samo iz 26 bukv [[Latinica|osnovnogo latinskogo alfabeta]].<ref>{{Cite web | title = The strange quest for a universal "Earth Standard" language" | author = Esther Inglis-Arkell | date = 2012-08-17 | url = http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-url = https://web.archive.org/web/20140225194001/http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-date = 2014-02-25 }}</ref> Fonemny inventar imaje 22 suglasky i devet samoglasok (izključajuči prodolžene formy tyh samoglasok).
Jezyk imaje četyri [[gramatičny padež|gramatične padeže]]: nominativ, akuzativ, dativ i genitiv.<ref>{{cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|title=Foreword to the Sambahsa Grammar in English|author=Dave MacLeod|year=2010|accessdate=2011-02-02|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715055530/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|url-status=dead}}</ref>
== Prikladne rěčenja ==
{| class="wikitable"
|-
! {{-|Sambahsa}} !! Medžuslovjansky
|-
| {{Lang|art|Sellamat!}} || Zdravo!
|-
| {{Lang|art|Kam leitte yu?}} || Kako jeste?
|-
| {{Lang|art|Leito.}} || Dobro.
|-
| {{Lang|art|Bahte yu Sambahsa?}} || Govorite li {{-|sambahsa}}?
|-
| {{Lang|art|No, ne bahm Sambahsa.}} || Ne, ja ne govorju {{-|sambahsa}}.
|-
| {{Lang|art|Marba!}} || Drago mi je!
|}
== Prěvody knig na jezyk {{-|sambahsa}} ==
* {{-|Pierre Louÿs|Пјер Луис}}: [http://fr.scribd.com/doc/83065380/Ia-Songvs-as-Bilitis {{Lang|art|Ia Songvs as Bilitis}}] ({{Lang|fr|Les chansons de Bilitis}})
* Hermann Hesse: [http://fr.scribd.com/doc/122334083/Demian-Sambahsa-tarjem ''{{-|Demian}}'']
* {{-|Albert Camus|Албер Каму}}: [http://fr.scribd.com/doc/81520739/Is-Gospoti-l-Etranger-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Gospoti}}] ({{Lang|en|The Stranger}})
* {{-|Antoine de Saint-Exupéry|Антоан де Сен-Ексупери}}: [http://fr.scribd.com/doc/61098743/Is-Lytil-Prince-Le-Petit-Prince-en-Sambahsa-The-Little-Prince-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Lytil Prince}}] (''[[Maly princ]]'')
* [http://fr.scribd.com/doc/147341646/EUANGHELIO-SEKWENT-MATYAH {{Lang|art|Id Euanghelio sekwent Matyah}}] (Evangelje po Matěju)
* {{-|Lewis Carroll|Љуис Керролл}}: [http://www.evertype.com/books/alice-sambahsa.html {{Lang|art|Ia Aventures as Alice in Daumsenland}}] i [http://www.evertype.com/books/looking-glass-sambahsa.html {{Lang|art|Ocolo id Specule}}] ({{Lang|en|Through the Looking-Glass}}) (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Robert Louis Stevenson|Роберт Луис Стивенсон}}: [https://www.evertype.com/books/jekyll-sambahsa.html {{Lang|art|Id Stragno Fall om Doctor Jekyll ed Poti Hyde}}] ({{Lang|en|The Strange Case of Doctor Jekyll and Mister Hyde}} (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Gustave Flaubert|Густав Флобер}}: [https://fr.scribd.com/document/380965322/Un-Simple-Kerd ''Un simple kerd''] ({{Lang|fr|Un coeur simple}})
* {{-|Robert E. Howard|Роберт И. Ховард}}: [https://fr.scribd.com/document/334053099/Id-Tor-Ios-Elephant {{Lang|art|Id Tor ios Elephant}}] ({{Lang|en|The Tower of the Elephant}}), [https://fr.scribd.com/document/335501303/Id-Scarlato-Citadell {{Lang|art|Id Scarlato Citadell}}] ({{Lang|en|The Scarlet Citadel}}), [https://fr.scribd.com/document/383775991/Diabel-Ex-Sider {{Lang|art|Diabel ex Sider}}] ({{Lang|en|The Devil in Iron}}), [https://fr.scribd.com/document/580718626/Gnahsiet-Un-Yasa {{Lang|art|Gnahsiet un Yasa}}] ({{Lang|en|A Witch Shall Be Born}}), [https://fr.scribd.com/document/611394629/Ia-Dents-Os-Gwahlur {{Lang|art|Ia Dents os Gwahlur}}] ({{Lang|en|Jewels of Gwahlur}}), [https://fr.scribd.com/document/638702165/Zamboulas-Anthropophags {{Lang|art|Zamboulas Anthropophags}}] ({{Lang|en|Shadows in Zamboula}}), [https://fr.scribd.com/document/793353918/Kyehrsen-Coloss {{Lang|art|Kyehrsen Coloss}}] ({{Lang|en|Black Colossus}})
* {{-|Arthur Conan Doyle|Артур Конан Дојл}}: [https://fr.scribd.com/document/469774223/Scandal-in-Chekhia {{Lang|art|Un Scandal in Chekhia}}] ({{Lang|en|A Scandal in Bohemia}})
* {{-|H. P. Lovecraft|Х. Ф. Ловкрафт}}: [https://fr.scribd.com/document/558075126/Kal-Os-Cthulhu {{Lang|art| Kal os Cthulhu}}] ({{Lang|en|The Call of Cthulhu}}), [https://fr.scribd.com/document/558075759/Luna-moor {{Lang|art|Luna-moor}}] ({{Lang|en|the Moon-Bog}})
== Filmy s podnapisami na jezyku {{-|sambahsa}} ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=m-qjqQwF0Bc {{Lang|en|Revelations}}] (fansky film na osnově ''[[Zvězdne vojny|Zvědnyh vojn]]'')
* [https://www.youtube.com/watch?v=GkAxzTfcMbU {{Lang|art|Sayd po Gollum}}] ({{Lang|en|The Hunt for Gollum}}, fansky prikvel do [[Vladar prstenjev|Vladara prstenjev]])
* [https://www.youtube.com/watch?v=cY4aAtSf8eI {{Lang|art|Gnaht Speh}}] ({{Lang|en|Born of Hope}}, fansky prikvel do Vladara prstenjev)
* [http://www.dailymotion.com/playlist/x1ikyf_3abductee_ghom-in-sambahsa-hd/1#video=xgb2g3 ''Ghom''] ({{Lang|en|Home}}, francuzsky film od ekoličnyh zagroženjah; rež. {{-|Yann Arthus-Bertrand|Јан Артус-Бертран}})
* [http://www.dailymotion.com/video/xickar_kaydara-official-film_shortfilms {{Lang|art|Kaydara}}] (fansky film na osnově {{Lang|en|The Matrix}})
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* [http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage Oficialna stranica jezyka {{-|Sambahsa}}]
* [https://www.scribd.com/doc/39063111/Sambahsa-English-Dictionary {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik]
* [https://glosbe.com/mis_sam/en/ {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik na Glosbe] (vključaje slovniky do mnogyh drugyh jezykov)
* [https://sambahsa.fandom.com/wiki/Sambahsa-mundialect_Wiki {{-|Sambahsa-mundialect Wiki}}]
{{Umětne jezyky}}
{{Pravopis prověrjeny}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
r1zkj5qveb5alfcwo9muwfryjzy7cay
47089
47088
2026-09-09T18:55:32Z
IJzeren Jan
9
izvor
47089
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka jezyk
| name = Sambahsa
| nativename = Sambahsa-Mundialect
| image = Sambahsa flag.jpg
| creator = {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}
| created = 2007
| iso3 = —
| iso3comment = (prědloženje o kodu <code>sph</code> bylo odvrgnuto v 2018 g.<ref>{{cite web|url=https://iso639-3.sil.org/request/2017-036|title=Change Request Documentation: 2017-036|website=SIL International}}</ref>)
| glotto = —
| ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-sambahsa]
}}
'''{{-|Sambahsa}}''' {{MFA|samˈbaːsa}} ili '''{{-|Sambahsa-Mundialect}}''' je [[medžunarodny pomočny jezyk]], ktory stvoril [[Francija|francuzsky]] lingvist {{-|Olivier Simon|Оливје Симон}}.<ref name="OS">{{cite web |url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=The Official Website of Sambahsa |author=Olivier Simon |year=2010 |accessdate=2011-02-18}}</ref> Je bazovany na [[Praindoevropejsky jezyk|praindoevropejskom jezyku]] i imaje složenu gramatiku, obširny slovnik i veliku kolikost učebnyh i referencijnyh materialov.<ref name="Mithridates">{{cite web |url=http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025203/http://www.pagef30.com/2009/05/why-you-should-keep-your-eye-on.html|url-status=usurped|archive-date=July 22, 2011|title=Why You Should Keep an Eye on Sambahsa |author=Mithridates |date =2009-05-14 |accessdate =2011-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage|title=sambahsa / FrontPage|website=sambahsa.pbworks.com|access-date=2019-10-31}}</ref><ref>{{Cite journal | title = The Representation of Korean and Other Altaic Languages in Artificial International Auxiliary Languages | author = Alan Reed Libert | journal = Journal of Universal Language | issue = March 2012 | pages = 153}}</ref> Jezyk byl prvy raz publikovany na Internetu v juliju 2007, ale tvorec tvrdil, že prěd tym rabotal nad njim osm lět.
Nazva jezyka, {{Lang|art|Sambahsa}}, je sostavjeny iz dvoh slov samogo jezyka, {{Lang|art|sam}} "sam" i {{Lang|art|bahsa}} "jezyk". Alternativna nazva, {{Lang|art|Mundialect}}, je slučenje slov {{Lang|art|mundial}} "světovy" i {{Lang|art|dialect}} "dialekt".
Fonologija jezyka imaje malo občego s praindoevropejskoju fonologijeju, ačekoli večinstvo slovosbora proizhodi iz praindoevropejskogo.<ref>{{Cite web|title=sambahsa / Sambahsa pronunciation in English|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|access-date=2021-08-21|website=sambahsa.pbworks.com|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525100218/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27811711/Sambahsa-pronunciation-in-English|url-status=dead}}</ref> Zvučne izměny iz tutogo prajezyka ne sut regularne, ibo avtor proboval izběgati homonimov, ktore by često povstali vslěd eliminacije někojih zvukov, napr. laringalnyh ili aspirovanyh suglasok. {{-|Sambahsa}} probuje, koliko možno, zadržati originalne pravopisy slov, a to čini jejnu ortografiju složenu, ačekoli pomimo togo je regularna.<ref>{{Cite magazine | author = Silvano Auclair | title = Reen al fontoj | magazine = La Riverego | issue = 104 | pages = 11–16 | url = http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20120307114748/http://www.esperanto.qc.ca/files/riverego/Riverego-104.pdf | archive-date = 2012-03-07 | language = eo}}</ref> Ortografija je složena ale regularna, sostoječi samo iz 26 bukv [[Latinica|osnovnogo latinskogo alfabeta]].<ref>{{Cite web | title = The strange quest for a universal "Earth Standard" language" | author = Esther Inglis-Arkell | date = 2012-08-17 | url = http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-url = https://web.archive.org/web/20140225194001/http://io9.com/5935563/the-strange-quest-for-a-universal-earth-standard-language | archive-date = 2014-02-25 }}</ref> Fonemny inventar imaje 22 suglasky i devet samoglasok (izključajuči prodolžene formy tyh samoglasok).
Jezyk imaje četyri [[gramatičny padež|gramatične padeže]]: nominativ, akuzativ, dativ i genitiv.<ref>{{cite web|url=http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|title=Foreword to the Sambahsa Grammar in English|author=Dave MacLeod|year=2010|accessdate=2011-02-02|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715055530/http://sambahsa.pbworks.com/w/page/27871608/Foreword-to-the-Sambahsa-Grammar-in-English|url-status=dead}}</ref>
== Prikladne rěčenja ==
{| class="wikitable"
|-
! {{-|Sambahsa}} !! Medžuslovjansky
|-
| {{Lang|art|Sellamat!}} || Zdravo!
|-
| {{Lang|art|Kam leitte yu?}} || Kako jeste?
|-
| {{Lang|art|Leito.}} || Dobro.
|-
| {{Lang|art|Bahte yu Sambahsa?}} || Govorite li {{-|sambahsa}}?
|-
| {{Lang|art|No, ne bahm Sambahsa.}} || Ne, ja ne govorju {{-|sambahsa}}.
|-
| {{Lang|art|Marba!}} || Drago mi je!
|}
== Prěvody knig na jezyk {{-|sambahsa}} ==
* {{-|Pierre Louÿs|Пјер Луис}}: [http://fr.scribd.com/doc/83065380/Ia-Songvs-as-Bilitis {{Lang|art|Ia Songvs as Bilitis}}] ({{Lang|fr|Les chansons de Bilitis}})
* Hermann Hesse: [http://fr.scribd.com/doc/122334083/Demian-Sambahsa-tarjem ''{{-|Demian}}'']
* {{-|Albert Camus|Албер Каму}}: [http://fr.scribd.com/doc/81520739/Is-Gospoti-l-Etranger-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Gospoti}}] ({{Lang|en|The Stranger}})
* {{-|Antoine de Saint-Exupéry|Антоан де Сен-Ексупери}}: [http://fr.scribd.com/doc/61098743/Is-Lytil-Prince-Le-Petit-Prince-en-Sambahsa-The-Little-Prince-in-Sambahsa {{Lang|art|Is Lytil Prince}}] (''[[Maly princ]]'')
* [http://fr.scribd.com/doc/147341646/EUANGHELIO-SEKWENT-MATYAH {{Lang|art|Id Euanghelio sekwent Matyah}}] (Evangelje po Matěju)
* {{-|Lewis Carroll|Љуис Керролл}}: [http://www.evertype.com/books/alice-sambahsa.html {{Lang|art|Ia Aventures as Alice in Daumsenland}}] i [http://www.evertype.com/books/looking-glass-sambahsa.html {{Lang|art|Ocolo id Specule}}] ({{Lang|en|Through the Looking-Glass}}) (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Robert Louis Stevenson|Роберт Луис Стивенсон}}: [https://www.evertype.com/books/jekyll-sambahsa.html {{Lang|art|Id Stragno Fall om Doctor Jekyll ed Poti Hyde}}] ({{Lang|en|The Strange Case of Doctor Jekyll and Mister Hyde}} (publ. {{-|Evertype}})
* {{-|Gustave Flaubert|Густав Флобер}}: [https://fr.scribd.com/document/380965322/Un-Simple-Kerd ''Un simple kerd''] ({{Lang|fr|Un coeur simple}})
* {{-|Robert E. Howard|Роберт И. Ховард}}: [https://fr.scribd.com/document/334053099/Id-Tor-Ios-Elephant {{Lang|art|Id Tor ios Elephant}}] ({{Lang|en|The Tower of the Elephant}}), [https://fr.scribd.com/document/335501303/Id-Scarlato-Citadell {{Lang|art|Id Scarlato Citadell}}] ({{Lang|en|The Scarlet Citadel}}), [https://fr.scribd.com/document/383775991/Diabel-Ex-Sider {{Lang|art|Diabel ex Sider}}] ({{Lang|en|The Devil in Iron}}), [https://fr.scribd.com/document/580718626/Gnahsiet-Un-Yasa {{Lang|art|Gnahsiet un Yasa}}] ({{Lang|en|A Witch Shall Be Born}}), [https://fr.scribd.com/document/611394629/Ia-Dents-Os-Gwahlur {{Lang|art|Ia Dents os Gwahlur}}] ({{Lang|en|Jewels of Gwahlur}}), [https://fr.scribd.com/document/638702165/Zamboulas-Anthropophags {{Lang|art|Zamboulas Anthropophags}}] ({{Lang|en|Shadows in Zamboula}}), [https://fr.scribd.com/document/793353918/Kyehrsen-Coloss {{Lang|art|Kyehrsen Coloss}}] ({{Lang|en|Black Colossus}})
* {{-|Arthur Conan Doyle|Артур Конан Дојл}}: [https://fr.scribd.com/document/469774223/Scandal-in-Chekhia {{Lang|art|Un Scandal in Chekhia}}] ({{Lang|en|A Scandal in Bohemia}})
* {{-|H. P. Lovecraft|Х. Ф. Ловкрафт}}: [https://fr.scribd.com/document/558075126/Kal-Os-Cthulhu {{Lang|art| Kal os Cthulhu}}] ({{Lang|en|The Call of Cthulhu}}), [https://fr.scribd.com/document/558075759/Luna-moor {{Lang|art|Luna-moor}}] ({{Lang|en|the Moon-Bog}})
== Filmy s podnapisami na jezyku {{-|sambahsa}} ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=m-qjqQwF0Bc {{Lang|en|Revelations}}] (fansky film na osnově ''[[Zvězdne vojny|Zvědnyh vojn]]'')
* [https://www.youtube.com/watch?v=GkAxzTfcMbU {{Lang|art|Sayd po Gollum}}] ({{Lang|en|The Hunt for Gollum}}, fansky prikvel do [[Vladar prstenjev|Vladara prstenjev]])
* [https://www.youtube.com/watch?v=cY4aAtSf8eI {{Lang|art|Gnaht Speh}}] ({{Lang|en|Born of Hope}}, fansky prikvel do Vladara prstenjev)
* [http://www.dailymotion.com/playlist/x1ikyf_3abductee_ghom-in-sambahsa-hd/1#video=xgb2g3 ''Ghom''] ({{Lang|en|Home}}, francuzsky film od ekoličnyh zagroženjah; rež. {{-|Yann Arthus-Bertrand|Јан Артус-Бертран}})
* [http://www.dailymotion.com/video/xickar_kaydara-official-film_shortfilms {{Lang|art|Kaydara}}] (fansky film na osnově {{Lang|en|The Matrix}})
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Sambahsa}}
== Vněšnje linky ==
* [http://sambahsa.pbworks.com/w/page/10183084/FrontPage Oficialna stranica jezyka {{-|Sambahsa}}]
* [https://www.scribd.com/doc/39063111/Sambahsa-English-Dictionary {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik]
* [https://glosbe.com/mis_sam/en/ {{-|Sambahsa}}-anglijsky slovnik na Glosbe] (vključaje slovniky do mnogyh drugyh jezykov)
* [https://sambahsa.fandom.com/wiki/Sambahsa-mundialect_Wiki {{-|Sambahsa-mundialect Wiki}}]
{{Umětne jezyky}}
{{Pravopis prověrjeny}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne jezyky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]]
229c7a0n3tj3vi5rc5jmy9o77l7tdw9
Uropi
0
6024
47068
46205
2026-09-09T14:07:23Z
Ilja isv
10
47068
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''», in ''Libération'', October 16, 1986</ref><ref>Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''» in ''Frankfurter Rundschau'', November 24, 1986</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''» in ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''», in ''L'Écho républicain'', December 15, 1987</ref><ref>Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''», in ''The Guardian Weekly'', week of January 15, 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{IPAlink|a}}
|{{IPAlink|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{IPAlink|ʃ}}
|{{IPAlink|d}}
|{{IPAlink|e}}
|{{IPAlink|f}}
|{{IPAlink|g}}
|{{IPAlink|h}}
|{{IPAlink|i}}
|{{IPAlink|j}}
|{{IPAlink|k}}
|{{IPAlink|l}}
|{{IPAlink|m}}
|{{IPAlink|n}}
|{{IPAlink|o}}
|{{IPAlink|p}}
|{{IPAlink|r}}
|{{IPAlink|s}}
|{{IPAlink|t}}
|{{IPAlink|u}}
|{{IPAlink|v}}
|{{IPAlink|w}}
|{{IPAlink|x}}
|{{IPAlink|y}}
|{{IPAlink|z}}
|{{IPAlink|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{IPAblink|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{IPAblink|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{IPAblink|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{IPAblink|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{IPAblink|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{IPAblink|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{IPAblink|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{IPAblink|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Slovnik==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Korjeny==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|mis|he}}; žensky: {{lang|mis|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|mis|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|mis|i}} "ja" (nominativ), {{lang|mis|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|mis|mo}} "mně" (dativ); {{lang|mis|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| jednina
množina
prva osoba
{{lang mis i}} "ja"
{{lang mis nu}} "my"
-
druga osoba
{{lang mis tu}} "ty (jedn.)"
{{lang mis vu}} "vy" ''(koristano kako za množinu tako i za pristojnu formu)''
-
treća osoba muž.
{{lang mis he}} "on"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba žen.
{{lang mis ce}} "ona"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba sred.
{{lang mis je}} "to"
{{lang mis lu}} "oni"
-
}
Povratny zaimennik: {{lang mis sia}} "sebe".
Glagoly
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|mis|jedo}} "jesti", {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|mis|i jed}} "ja jem", {{lang|mis|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|mis|i jedì}} "ja jedl", {{lang|mis|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|mis|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|mis|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|mis|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|mis|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|mis|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|mis|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|mis|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|mis|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|mis|i se jedan}} "ja jem", {{lang|mis|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|mis|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|mis|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|mis|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
Čislovniky
{| class="wikitable"
|-
! Čislovnik
! Glavny
! Redny
1
{{lang mis un}}
{{lang mis pri}}
-
2
{{lang mis du}}
{{lang mis duj}}
-
3
{{lang mis tri}}
{{lang mis trij}}
-
4
{{lang mis kwer}}
{{lang mis kweri}}
-
5
{{lang mis pin}}
{{lang mis pini}}
-
6
{{lang mis ses}}
-
7
{{lang mis sep}}
-
8
{{lang mis oc}}
-
9
{{lang mis nev}}
-
10
{{lang mis des}}
-
100
{{lang mis sunte}}
-
357
{{lang mis trisunte pindes-sep}}
-
1000
{{lang mis tilie}}
}
[[Redne čislovniky Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|mis|u trit}} "tretina", {{lang|mis|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|mis|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{reflist|25em}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Konstruovane języky}}
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomoćne języky]]
[[Kategorija:Konstruovane języky uvedene v 1980-tyh lětah]]
[[Kategorija:1986 uvodjenja]]
[[Kategorija:Konstruovane języky]]
n68fg4xndbhpfp61v2l4kuqcow13hht
47069
47068
2026-09-09T14:13:20Z
Ilja isv
10
47069
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''», in ''Libération'', October 16, 1986</ref><ref>Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''» in ''Frankfurter Rundschau'', November 24, 1986</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''» in ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''», in ''L'Écho républicain'', December 15, 1987</ref><ref>Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''», in ''The Guardian Weekly'', week of January 15, 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{IPAlink|a}}
|{{IPAlink|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{IPAlink|ʃ}}
|{{IPAlink|d}}
|{{IPAlink|e}}
|{{IPAlink|f}}
|{{IPAlink|g}}
|{{IPAlink|h}}
|{{IPAlink|i}}
|{{IPAlink|j}}
|{{IPAlink|k}}
|{{IPAlink|l}}
|{{IPAlink|m}}
|{{IPAlink|n}}
|{{IPAlink|o}}
|{{IPAlink|p}}
|{{IPAlink|r}}
|{{IPAlink|s}}
|{{IPAlink|t}}
|{{IPAlink|u}}
|{{IPAlink|v}}
|{{IPAlink|w}}
|{{IPAlink|x}}
|{{IPAlink|y}}
|{{IPAlink|z}}
|{{IPAlink|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{IPAblink|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{IPAblink|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{IPAblink|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{IPAblink|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{IPAblink|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{IPAblink|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{IPAblink|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{IPAblink|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Slovnik==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Korjeny==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|mis|he}}; žensky: {{lang|mis|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|mis|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|mis|i}} "ja" (nominativ), {{lang|mis|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|mis|mo}} "mně" (dativ); {{lang|mis|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| jednina
množina
prva osoba
{{lang mis i}} "ja"
{{lang mis nu}} "my"
-
druga osoba
{{lang mis tu}} "ty (jedn.)"
{{lang mis vu}} "vy" ''(koristano kako za množinu tako i za pristojnu formu)''
-
treća osoba muž.
{{lang mis he}} "on"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba žen.
{{lang mis ce}} "ona"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba sred.
{{lang mis je}} "to"
{{lang mis lu}} "oni"
-
}
Povratny zaimennik: {{lang mis sia}} "sebe".
Glagoly
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|mis|jedo}} "jesti", {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|mis|i jed}} "ja jem", {{lang|mis|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|mis|i jedì}} "ja jedl", {{lang|mis|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|mis|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|mis|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|mis|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|mis|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|mis|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|mis|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|mis|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|mis|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|mis|i se jedan}} "ja jem", {{lang|mis|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|mis|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|mis|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|mis|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|mis|un}}
| {{lang|mis|pri}}
|-
| 2
| {{lang|mis|du}}
| {{lang|mis|duj}}
|-
| 3
| {{lang|mis|tri}}
| {{lang|mis|trij}}
|-
| 4
| {{lang|mis|kwer}}
| {{lang|mis|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|mis|pin}}
| {{lang|mis|pini}}
|-
| 6
| {{lang|mis|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|mis|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|mis|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|mis|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|mis|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|mis|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|mis|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|mis|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|mis|u trit}} "tretina", {{lang|mis|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|mis|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
16ejnggutdh4w282oh80g8o99c9ax2c
47070
47069
2026-09-09T14:14:19Z
Ilja isv
10
47070
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''», in ''Libération'', October 16, 1986</ref><ref>Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''» in ''Frankfurter Rundschau'', November 24, 1986</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''» in ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''», in ''L'Écho républicain'', December 15, 1987</ref><ref>Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''», in ''The Guardian Weekly'', week of January 15, 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{IPAblink|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{IPAblink|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{IPAblink|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{IPAblink|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{IPAblink|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{IPAblink|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{IPAblink|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{IPAblink|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Slovnik==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Korjeny==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|mis|he}}; žensky: {{lang|mis|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|mis|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|mis|i}} "ja" (nominativ), {{lang|mis|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|mis|mo}} "mně" (dativ); {{lang|mis|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| jednina
množina
prva osoba
{{lang mis i}} "ja"
{{lang mis nu}} "my"
-
druga osoba
{{lang mis tu}} "ty (jedn.)"
{{lang mis vu}} "vy" ''(koristano kako za množinu tako i za pristojnu formu)''
-
treća osoba muž.
{{lang mis he}} "on"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba žen.
{{lang mis ce}} "ona"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba sred.
{{lang mis je}} "to"
{{lang mis lu}} "oni"
-
}
Povratny zaimennik: {{lang mis sia}} "sebe".
Glagoly
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|mis|jedo}} "jesti", {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|mis|i jed}} "ja jem", {{lang|mis|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|mis|i jedì}} "ja jedl", {{lang|mis|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|mis|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|mis|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|mis|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|mis|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|mis|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|mis|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|mis|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|mis|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|mis|i se jedan}} "ja jem", {{lang|mis|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|mis|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|mis|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|mis|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|mis|un}}
| {{lang|mis|pri}}
|-
| 2
| {{lang|mis|du}}
| {{lang|mis|duj}}
|-
| 3
| {{lang|mis|tri}}
| {{lang|mis|trij}}
|-
| 4
| {{lang|mis|kwer}}
| {{lang|mis|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|mis|pin}}
| {{lang|mis|pini}}
|-
| 6
| {{lang|mis|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|mis|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|mis|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|mis|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|mis|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|mis|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|mis|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|mis|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|mis|u trit}} "tretina", {{lang|mis|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|mis|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
7mvzyp9wfez5at5v4glrrlihtrhqhpt
47071
47070
2026-09-09T14:15:36Z
Ilja isv
10
47071
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''», in ''Libération'', October 16, 1986</ref><ref>Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''» in ''Frankfurter Rundschau'', November 24, 1986</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''» in ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''», in ''L'Écho républicain'', December 15, 1987</ref><ref>Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''», in ''The Guardian Weekly'', week of January 15, 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Slovnik==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Korjeny==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|mis|he}}; žensky: {{lang|mis|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|mis|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|mis|i}} "ja" (nominativ), {{lang|mis|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|mis|mo}} "mně" (dativ); {{lang|mis|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| jednina
množina
prva osoba
{{lang mis i}} "ja"
{{lang mis nu}} "my"
-
druga osoba
{{lang mis tu}} "ty (jedn.)"
{{lang mis vu}} "vy" ''(koristano kako za množinu tako i za pristojnu formu)''
-
treća osoba muž.
{{lang mis he}} "on"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba žen.
{{lang mis ce}} "ona"
{{lang mis lu}} "oni"
-
treća osoba sred.
{{lang mis je}} "to"
{{lang mis lu}} "oni"
-
}
Povratny zaimennik: {{lang mis sia}} "sebe".
Glagoly
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|mis|jedo}} "jesti", {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|mis|i jed}} "ja jem", {{lang|mis|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|mis|i jedì}} "ja jedl", {{lang|mis|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|mis|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|mis|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|mis|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|mis|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|mis|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|mis|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|mis|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|mis|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|mis|i se jedan}} "ja jem", {{lang|mis|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|mis|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|mis|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|mis|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|mis|un}}
| {{lang|mis|pri}}
|-
| 2
| {{lang|mis|du}}
| {{lang|mis|duj}}
|-
| 3
| {{lang|mis|tri}}
| {{lang|mis|trij}}
|-
| 4
| {{lang|mis|kwer}}
| {{lang|mis|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|mis|pin}}
| {{lang|mis|pini}}
|-
| 6
| {{lang|mis|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|mis|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|mis|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|mis|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|mis|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|mis|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|mis|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|mis|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|mis|u trit}} "tretina", {{lang|mis|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|mis|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
s9yzisu8ibjmdptvku7hh91i3e8jh1r
47072
47071
2026-09-09T14:20:41Z
Ilja isv
10
/* Zaimenniky */
47072
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''», in ''Libération'', October 16, 1986</ref><ref>Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''» in ''Frankfurter Rundschau'', November 24, 1986</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''» in ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''», in ''L'Écho républicain'', December 15, 1987</ref><ref>Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''», in ''The Guardian Weekly'', week of January 15, 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Slovnik==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Korjeny==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
gd8l8m3uynnnc1d5p9im63ibouet0i6
47073
47072
2026-09-09T14:24:51Z
Ilja isv
10
47073
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''», in ''L'Écho républicain'', December 15, 1987</ref><ref>Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''», in ''The Guardian Weekly'', week of January 15, 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Slovnik==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Korjeny==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
7jsrashzvlg9vt38wr4qsq6yhxxljmb
47074
47073
2026-09-09T14:32:33Z
Ilja isv
10
47074
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''», in ''L'Écho républicain'', December 15, 1987</ref><ref>Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''», in ''The Guardian Weekly'', week of January 15, 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
95h2zfomg12ndrpt4l2f2ubo0at2gq3
47079
47074
2026-09-09T15:00:22Z
Ilja isv
10
47079
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|mis|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|mis|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|mis|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|mis|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|mis|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|mis|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|mis|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|mis|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|mis|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|mis|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|mis|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|mis|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|mis|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|mis|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|mis|à}} {{lang|mis|è}} {{lang|mis|ì}} {{lang|mis|ò}} {{lang|mis|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|mis|kotèl}} "nož", {{lang|mis|perì}} "neseny", {{lang|mis|fotò}} "foto", {{lang|mis|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|mis|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|mis|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|mis|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|mis|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|mis|liamo}} "ljubiti", {{lang|mis|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|mis|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|mis|mand}} "ruka", {{lang|mis|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|mis|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|mis|taksì}}, {{lang|mis|skol}} "škola", {{lang|mis|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|mis|polìz}} "policija", {{lang|mis|simfonij}} "simfonija", i {{lang|mis|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|mis|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|mis|luc}} "světlo" i {{lang|mis|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|mis|sopo}} "spati", {{lang|mis|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|mis|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|mis|davo}} "dati", {{lang|mis|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|mis|tel}} "cil, naměra", {{lang|mis|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|mis|breko}} "lomiti" i {{lang|mis|us}} "ven", {{lang|mis|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|mis|apel}} "jabłko", {{lang|mis|aplar}} "jabłon" i {{lang|mis|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|mis|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|mis|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|mis|man}} "muž"; {{lang|mis|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|mis|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|mis|ʒina}} "žena", {{lang|mis|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|mis|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|mis|tab}} "tablica", {{lang|mis|ment}} "um", {{lang|mis|teatra}} "teatar", {{lang|mis|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|mis|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|mis|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|mis|bun}} "dobry", {{lang|mis|glen}} "zeleny", {{lang|mis|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|mis|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|mis|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|mis|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|mis|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|mis|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|mis|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{Lang|mis|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
cwtpzk03kw7otu6pha9kjdsi60ijcxf
47080
47079
2026-09-09T15:01:53Z
Ilja isv
10
47080
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|[[A]]||[[B]]||[[C]]||[[D]]||[[E]]||[[F]]||[[G]]||[[H]]||[[I]]||[[J]]||[[K]]||[[L]]||[[M]]||[[N]]||[[O]]||[[P]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]||[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||t||u||v||w||x||y||z||ʒ
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
kuajpaf7jk2ra51frcaqkjn9n5n2n77
47094
47080
2026-09-10T06:16:18Z
Ilja isv
10
/* Ortografija i fonologija */
47094
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah, [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
f97gkm5dc0s4n0rlzbnlmsujhb8ehti
47095
47094
2026-09-10T06:31:47Z
Ilja isv
10
/* Ortografija i fonologija */
47095
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref>[https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]</ref>
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
jdloqgii8d89jq2s05lnjcu0nfty7pd
47096
47095
2026-09-10T06:33:11Z
Ilja isv
10
/* Ortografija i fonologija */
47096
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB />
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
76iz4fvypr8vsfd4187ww1o6lpku6g3
47097
47096
2026-09-10T06:34:00Z
Ilja isv
10
/* Ortografija i fonologija */
47097
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny od Joël Landais, francuzkogo učitelja angličtiny. Uropi je sinteza evropskyh językov, eksplicitno bazovana na njihovih občnyh [[Proto-indo-evropske korjeny|indo-evropskyh korjenih]], i ciluje na to da bude koristany jako [[medžunarodny pomoćny język]] za Evropu i tako prispeva k budovanju evropske identitete.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB />
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
8md66psob7651snfqabra69byagwi9p
Mass Effect Infiltrator
0
6103
47065
46783
2026-09-09T14:00:06Z
Chtabs
42
Obnovjene recenzije
47065
wikitext
text/x-wiki
{{Kartka kompjuterna igra
|nazva = {{-|Mass Effect Infiltrator}}
|razrabotniki={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|izdatelji=; {{-|[[Electronic Arts]]}}
: {{-|[[Android]]}}
: {{-|[[iOS]]}}
: {{-|[[BlackBerry 10]]}}
; {{-|[[Nokia Corporation]]}}
: {{-|[[Windows Phone 8]]}}|serija={{-|[[Mass Effect]]}}|dataizdanja=
;{{-|[[iOS]]}}:
:6 marca 2012
;{{-|[[Android]]}}:
:22 maja 2012
;{{-|[[Windows Phone 8]]}}:
:21 maja 2013
;{{-|[[BlackBerry 10]]}}:
:13 junija 2013|posledna versija=
;{{-|Windows Phone}}:
: 1.1.0.0 (21 maja 2013)<ref>{{Cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104150009/http://www.windowsphone.com/en-us/store/app/mass-effect-infiltrator/15f1031f-d9e8-4f01-b6cf-d81e48386b55|archive-date=2014-11-04|url=http://www.windowsphone.com/en-us/store/app/mass-effect-infiltrator/15f1031f-d9e8-4f01-b6cf-d81e48386b55|title=Mass Effect:Infiltrator|lang=en|website=www.windowsphone.com}}</ref>
;{{-|Android}}:
: 1.0.39 (13 Januara 2014)<ref>{{Cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121204515/https://play.google.com/store/apps/details?id=com.ea.games.meinfiltrator_row&hl=en|archive-date=2015-11-21|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.ea.games.meinfiltrator_row&hl=en|lang=en|title=MASS EFFECT™ INFILTRATOR|website=play.google.com}}</ref>
|žanr=streljanka od tretjego lica|platformy={{-|[[iOS]]}}, {{-|[[Android]]}}, {{-|[[Windows Phone 8]]}}, {{-|[[BlackBerry 10]]}}|jezyky interfejsa=[[Anglijsky jezyk|Anglijsky]], [[Russky jezyk|russky]], [[Němečsky jezyk|němečsky]], [[Francuzsky jezyk|francuzsky]], [[Italijansky jezyk|italijansky]], [[Korejsky jezyk|korejsky]], [[Špansky jezyk|špansky]], [[Japonsky jezyk|japonsky]], [[Kitajsky jezyk|kitajsky]]|sistemne potreby=;{{-|Android}}: {{-|ARMv6/7}}, versija 2.2 i veče.|kontrolovanje=Sensorny ekran|oficialny sajt=https://web.archive.org/web/20181220234714/https://www.ea.com/games/mass-effect/mass-effect-infiltrator|režim igry=jedin igrač|gejmdizajneri={{-|Jarrad Trudgen}}, {{-|Gil MacLean}}, {{-|Thomas Baker}}|programisti={{-|Daniel van Raay}}, {{-|Matthew Cotton}}, {{-|Scott Wickens}}, {{-|Brad Curran}}, {{-|Nick London}}, {{-|Trevor Powell}}, {{-|Lewis Strudwick}}, {{-|Alex Holkner}}, {{-|Jason Bright}}, {{-|Owen Thomas}}|producenti={{-|Nikhil Dighe}}, {{-|Paul Motion}}, {{-|Tony Lay}}, {{-|Todd Hutchinson}}, {{-|Michael de Graaf}}|hudožniki={{-|Jeremy Doekes}}, {{-|Clive Hambly}}, {{-|Jamie Andersen}}, {{-|Alex Smiles}}, {{-|Andrew Kwa}}, {{-|Jonathan Derby}}, {{-|Alfred Roettinger}}, {{-|Nickolas Wilson}}, {{-|Simon Hansen}}, {{-|Michael McDonald}}, {{-|Ben O'Reilly}}, {{-|Nathan Barnes}}, {{-|Andrey Shramenko}}, {{-|Daniel Tonkin}}}}
'''{{-|Mass Effect Infiltrator}}''' — je igra v žanru streljanky, ktoru stvorila studija {{-|[[IronMonkey Studios]]}} za {{-|[[iOS]]}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ign.com/articles/2012/03/03/mass-effect-infiltrator-revealed|date=2012-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130102070812/http://www.ign.com/articles/2012/03/03/mass-effect-infiltrator-revealed|archive-date=2013-01-02|lang=en|title=Mass Effect Infiltrator Revealed|first=Justin|last=Davis|work={{-|[[IGN]]}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dotmmo.com/mass-effect-infiltrator-7290.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120414042452/http://www.dotmmo.com/mass-effect-infiltrator-7290.html|archive-date=2012-04-14|date=2012-03-06|title=“Mass Effect” is returning to the IOS platform with another brand-new appearance.|lang=en|website=www.dotmmo.com}}</ref><ref>{{Cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309231359/http://www.ea.com/news/kick-more-mass-with-mass-effect-infiltrator|archive-date=2012-03-09|url=http://www.ea.com/news/kick-more-mass-with-mass-effect-infiltrator|title=Kick More Mass With Mass Effect: Infiltrator|lang=en|date=March 6, 2012|website=www.ea.com}}</ref>, {{-|[[Android]]}}<ref>{{Cite web|url=https://blog.bioware.com/2012/05/22/mass-effect-infiltrates-android/|title=Mass Effect Infiltrates Android|lang=en|first=|last=|website=BioWare Blog|date=2012-05-22|access-date=2026-02-22|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eurogamer.net/mass-effect-infiltrator-launches-on-android|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706063640/https://www.eurogamer.net/mass-effect-infiltrator-launches-on-android|archive-date=2022-07-06|date=24 May 2012|title=Mass Effect Infiltrator launches on Android|first=Tom|last=Phillips|lang=en|work={{-|[[Eurogamer]]}}}}</ref>, {{-|[[BlackBerry 10]]}}<ref>{{Cite web|url=https://crackberry.com/mass-effect-infiltrator-arrives-blackberry-10|title=Mass Effect: Infiltrator arrives for BlackBerry 10|lang=en|website=crackberry.com|date=2013-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615181458/http://crackberry.com/mass-effect-infiltrator-arrives-blackberry-10|archive-date=2013-06-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://blackberries.ru/2013/06/15/vyshel-mass-effect-infiltrator-dlya-blackberry-10/|archive-url=https://web.archive.org/web/20220519215847/https://blackberries.ru/2013/06/15/vyshel-mass-effect-infiltrator-dlya-blackberry-10/|archive-date=2022-05-19|date=2013-06-15|title=Вышел Mass Effect: Infiltrator для BlackBerry 10|lang=ru|website=blackberries.ru}}</ref>, a takože {{-|[[Windows Phone 8]]}}<ref>{{Cite web|url=https://allaboutwindowsphone.com/flow/item/17569_Mass_Effect_series_arrives_on_.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20130820034500/http://allaboutwindowsphone.com/flow/item/17569_Mass_Effect_series_arrives_on_.php|archive-date=2013-08-20|date=May 22, 2013|first=Rafe|last=Blandford|lang=en|title=Mass Effect series arrives on Windows Phone 8 as Lumia exclusive|website=allaboutwindowsphone.com}}</ref><ref>{{Cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20160130063416/https://blogs.windows.com/devices/2013/05/28/mass-effect-infiltrator-available-on-nokia-lumia/|archive-date=2016-01-30|url=https://blogs.windows.com/devices/2013/05/28/mass-effect-infiltrator-available-on-nokia-lumia/|date=2013-05-28|title=Mass Effect: Infiltrator available on Nokia Lumia|lang=en|website=blogs.windows.com}}</ref> i ktora byla izdana 6 marca 2012 leta. Je čestju [[Mass Effect|serije {{-|Mass Effect}}]].
Historija vnutri igry ide v čas {{-|[[Mass Effect 3]]}}. Sjužet govori o agentu organizacije Cerberus, ktory srazumel zlostne metody svojej administracije i izmyslil pomogti zatvornikam izbegti iz jednoj bazy Cerberusa. Shranjenje zatvornikov v igrě može povyšati gotovnost galaktiky v {{-|Mass Effect 3}}<ref>{{Cite web|url=https://kotaku.com/biowares-mass-effect-ios-game-is-the-third-person-shoot-5883125|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210063557/http://kotaku.com/5883125/biowares-mass-effect-ios-game-is-the-third+person-shooter-mass-effect-infiltrator|first=Kirk|last=Hamilton|date=February 7, 2012|archive-date=2012-02-10|lang=en|title=BioWare’s Mass Effect iOS Game is the Third-Person Shooter Mass Effect: Infiltrator|work={{-|[[Kotaku]]}}}}</ref>.
== Gejmplej ==
{{-|Mass Effect Infiltrator}} je {{-|3D}}-igra od tretjego lica v žanru streljanky ({{Jezyky|en|shooter}}). Ona upodobnjaje se igram iz originalnoj serije {{-|Mass Effect}} v igrovyh mehanikah: upotrebjaje sistemu ukrytij, bojevanja i upotrebjanja sposobnostij. Upravjenje igračem oproščeno dlja sensornyh ekranov<ref>{{Citatny blok|text={{-|Enter Cover:
Move into cover and release - Randall will take cover behind it.
</br></br>
Exit Cover:
Swipe down on the left side of the screen to step away from cover. Swiping up will cause Randall to vault/roll forwards out of cover.
</br></br>
Switch Cover:
Swipe on the left side of the screen in the direction of the blue arrow. Move to the edge of cover then swipe to switch left or right.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref><ref>{{Citatny blok|text={{-|Punch:
Move close to your target and tap on their selection box.
</br></br>
Push:
Enter cover on the opposite side to an enemy and tap on their target selection box.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref><ref>{{Citatny blok|text={{-|Slide:
Swipe down on the right side of the screen while sprinting, then slide your finger left and right to control the direction.
</br></br>
Sniping:
Target an enemy, wait for the bar to move inside the critical hit region, then tap to fire.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>. Takože v igrě nema upravjenja odredom, ibo igrač nemaje odred. Biotičske sposobnosti takože atakujut neprijateljev s pomočju tykanja-tapanja na ekran<ref>{{Citatny blok|text={{-|Use Biotic:
Tap on the Biotic icon in the top left-hand corner, then select a target.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>.
== Sjužet ==
=== Osnovny ===
Glavny heroj igry je agent Cerberusa Randal Ezno ({{Jezyky|en|Randall Ezno}}). Na početku igry on javjaje se na bezimennu gigantsku ledenu planetu ({{Jezyky|en|Ice Giant}}). Jegova misija je zahvačenje nekakogo turianca ({{Jezyky|en|Unnamed Turian}}) i testovanje novyh implantov<ref>{{Citatny blok|text={{-|Alright, it's the moment of truth. Your first field test of the new enhanced you.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>. Ale na mesto dejanja takože javjajut se roboty-gety ({{Jezyky|en|geth}}). Pomogaje Randalu s pomočju radiosvezi tehnični specialist Inali Renata ({{Jezyky|en|Inali Renata}}). On dostigaje do turianca, hvataje jego i vračaje se na bazu Cerberusa "Barn" ({{Jezyky|en|Barn}}).
Potom bazu Cerberusa atakujut turianci, ale Randal s drugymi soldatami-vojakami Cerberusa odbivajut ataku. Posle boja Inali probuje skomunikovati se s Randalom, ale dejanje neuspešno<ref>{{Citatny blok|text={{-|Meet me in med bay for diagnostic. I need to check your biotic implants.
<br><br>
Hey, Randall? I wanted to tell you...
<br><br>
This is hard... I’ve been... Oh, hi there. What do you-}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>. Randal ide v jejin ofis-laboratoriju, da by spoznati situaciju. Kogda Randal javjaje se v laboratoriju, s njim govori Direktor stancije ({{Jezyky|en|Director}}), koj govori, že Inali stala učestnikom novogo tajnogo eksperimenta<ref>{{Citatny blok|text={{-|Yes. She’s volunteered for an accelerated testing program.<br><br>Inali is aligning with our long term goals. Cerberus is moving forward.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>. Kogda Direktor završaje svoju reč do Randala komunikaciruje se nekaky volus ({{Jezyky|en|volus}}) i izlagaje informaciju o situacije. Randal mysli idti do komunikacijnoj sekcije stancije, da by skomunikovati se s Aliansom Sistem ({{Jezyky|en|System Alliance}}).
Put do komunikacijnoj stancije ide skroz ohransky oddel, kde protiv Randala idut soldaty i roboty Cerberusa. Posle ohranskogo oddela Randal ide v krilo {{-|X1}} ({{Jezyky|en|X1 Wing}}), v ktorom sut izbegli zatvorniki. Protiv Randala bojujut je jedino naučniki i soldaty Cerberusa, a ješče zatvorniki azari ({{Jezyky|en|asari}}) i krogani ({{Jezyky|en|krogans}}). V koncu krila {{-|X1}} Randal javjaje se v Kolizeum ({{Jezyky|en|Colosseum}}), v ktorom on spoznaje, že v njem zatvorjeni je zamutovani krogan pod označenjem {{-|X1}}. Direktor posylaje krogana v boj protiv Randala, ale Randal poražaje jego i ide dalje do komunikacijnoj stancije.
Skroz bojevanja Randal dostigaje do pulta upravjenja komunikacijnoj stancije i aktiviruje ju. Posle aktivirovanja stancije do Randala skomunikaciruje se volus i bude govoriti, že stanciju atakovali sut gety. Posle boja volus govori Randalu, že jemu potrebno leteti na pustynsku planetu {{-|LV426}} ({{Jezyky|en|Desert Planet}}) zaradi strečanja s ljudami Aliansa<ref>{{Citatny blok|text={{-|Got the coordinates. The Alliance will rendezvous with you on LV426; a nearby desert giant. Steal a shuttle and get your intel to the Alliance!}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>. Randal vračaje se do angara stancije, da by vzeti korab i odleteti na planetu.
Kogda Randal javjaje se na planetu, tam on strečaje izmenjenu Inali, koja ide v boj protiv njego. Kogda Inali bude poražena, Randal može sdelati izbor — ostaviti ju živoju ili ubiti ju. Takože Randal komunikaciruje se s Direktorom i govori jemu, že bude najdti jego i ubiti, kako i organizaciju Cerberus<ref>{{Citatny blok|text={{-|No, YOU listen. You've made me what I am today.
<br><br>
You've given me this body, these powers - you've seen what I can do.
<br><br>
Cerberus has grown arrogant, unchecked. No. More.NEWNEW!
<br><br>
I'm coming for you, Director.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>.
=== Zaključenje ===
Je igra od lica turianca, kojego zahvatil na ledenoj planetě Randal Ezno. V čas dejanij Randala protiv Direktora, volus otvoril vse zatvorničske kamery i izpustil vsih na svobodu. Turianec ide s bojem na svobodu.
Protiv turianca v boju idut zatvorjene krogani, azari, a takože naučniki i soldaty Cerberusa.
V jedin moment turianec javjaje se v nekaku komnatu, v ktoroj vse dveri zatvorjajut se, javjaje se Direktor i aktiviruje turel od ktoroj turianec gibne.
== Mass Effect 3: Galaxy at War ==
Kogda igrač sbiraje na igrovyh lokacijah-mestah različne dane (razvedničske) i osvobodžaje zatvornikov, to te dejanja idut v sistemu ''{{-|Galaxy at War}}'' i povyšajut gotovnost galaktiky v boju protiv Žnecov ({{Jezyky|en|Reapers}})<ref>{{Citatny blok|text={{-|If you've connected your copy of MASS EFFECT™ INFILTRATOR to MASS EFFECT™ 3 by logging into your Origin account you can upload the intel and improve your Galactic Readiness Rating.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>. Jednako igrač takože može dobyti igrove dinary, razmenjajuči razvedničske dane na njih<ref>{{Citatny blok|text={{-|You can exchange intel for credits to spend on equipment and upgrades in the Store.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>.
Kogda igrač završaje igru, to on dobyvaje priblizno +120 resursov pod nazvoju "Beženci iz Cerberusa" ({{Jezyky|en|Cerberus Escapees}}) v sekcije vojennyh resursov "Byvšy Cerberus" ({{Jezyky|en|Ex-Cerberus}}) v {{-|Mass Effect 3}}<ref>{{-|[[IronMonkey Studios]]}}, {{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012), igrovo menju "{{-|Galaxy at War}}".</ref>.
Daby imati možnost predavati-prenositi vojenne resursy v {{-|Mass Effect 3}} potrebno upotrebiti konto {{-|[[Origin]]}}<ref>{{Citatny blok|text={{-|To use Galaxy at War you will need to login (or register if you're a new user) with Origin using the same account that is linked to your console or PC version of MASS EFFECT™ 3. Once you have logged in all Galaxy at War systems will function automatically as long as you are connected to the internet.}}|author={{-|[[IronMonkey Studios]]}}|source={{-|Mass Effect Infiltrator}} (2012)}}</ref>.
== Obnovjenja ==
=== Versija 1.0.39 ===
Bezplatno obnobjene, ktoro bylo izdano je 22 aprila 2012-go leta<ref name=":0">{{cite web|url=http://blog.bioware.com/2012/04/12/mass-effect-infiltrator-update/|title=Mass Effect: Infiltrator Update|author=Bioware community team|date=12 April 2012|work=Bioware blog|access-date=6 December 2012|archive-date=20 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520194121/http://blog.bioware.com/2012/04/12/mass-effect-infiltrator-update/|url-status=live}}</ref>. To obnovjenje dodaje misiju, v ktoroj potrebno igrati turiancem ({{Jezyky|en|turian}}) i izbegti iz bazy Cerberusa.
Takože obnovjenje dodalo<ref name=":0" />:
* Možnost izključiti priceljivanje s pomočju tykanja na ekran.
* Možnost dobyvati bonusne igrove dinary, ktore imenovane kako "kredity", a takože vojenne resursy za {{-|[[Mass Effect 3]]}}, akoli dobyti 3 zvezdy v koncu každogo akta boja.
* Izmenu lica glavnogo heroja v zavisnosti od izbora dejanij v čas igry.
* A takože optimizaciju za {{-|[[iPad]]}}.
== Recenzije ==
{| class="wikitable"
| rowspan="2" align="center" |'''Izdanje'''
| colspan="4" align="center" |'''Ocěnka'''
|-
| align="center" |{{-|[[iOS]]}}
|{{-|[[Android]]}}
|{{-|[[Windows Phone 8]]}}
|{{-|[[BlackBerry 10]]}}
|-
| align="left" |{{-|[[Metacritic]]}}
| align="left" |68/100<ref>{{Cite web |url=https://www.metacritic.com/game/mass-effect-infiltrator/critic-reviews/?platform=ios-iphoneipad |title=Mass Effect: Infiltrator for iPhone/iPad Reviews |publisher={{-|[[Metacritic]]}}|access-date=February 2, 2021 |archive-date=3 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201003150340/https://www.metacritic.com/game/ios/mass-effect-infiltrator |url-status=live|lang=en}}</ref>
| -
| -
| -
|-
| align="left" |{{-|[[Game Informer]]}}
| align="left" |7/10<ref name=":1">{{Cite magazine|url=https://www.gameinformer.com/games/mass_effect_infiltrator/b/ios/archive/2012/03/07/not-quite-specter-material.aspx|title=Mass Effect: Infiltrator Review: Not Quite Spectre Material|magazine={{-|[[Game Informer]]}}|access-date=3 February 2021|archive-date=23 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190823030305/https://www.gameinformer.com/games/mass_effect_infiltrator/b/ios/archive/2012/03/07/not-quite-specter-material.aspx|url-status=live|lang=en}}</ref>
| -
| -
| -
|-
| align="left" |{{-|[[IGN]]}}
| align="left" |6.5/10<ref name=":2">{{Cite web |url=http://wireless.ign.com/articles/122/1220676p1.html |title=Mass Effect Infiltrator Review - iPhone Review at IGN |website=wireless.ign.com |access-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317233839/http://wireless.ign.com/articles/122/1220676p1.html |archive-date=17 March 2012 |url-status=dead|lang=en}}</ref>
| -
| -
| -
|-
| align="left" |{{-|[[VideoGamer.com]]}}
| align="left" |5/10<ref>{{Cite web |url=http://www.videogamer.com/iphone/mass_effect_infiltrator/review.html |title=Mass Effect Infiltrator Review for iPhone - VideoGamer.com |website=www.videogamer.com |access-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906084443/http://www.videogamer.com/iphone/mass_effect_infiltrator/review.html |archive-date=6 September 2015 |url-status=dead|lang=en}}</ref>
| -
| -
| -
|-
| align="left" |{{-|[[Slide to Play]]}}
| align="left" |3+ ({{-|Good}})<ref>{{Cite web |url=http://www.slidetoplay.com/story/mass-effect-infiltrator-review |title=Mass Effect Infiltrator Review |first=Tim |last=Rattray |date=5 March 2012 |work={{-|[[Slide to Play]]}}|access-date=6 December 2012 |archive-date=4 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130704063036/http://www.slidetoplay.com/review/mass-effect-infiltrator-review |url-status=live|lang=en}}</ref>
| -
| -
| -
|-
| align="left" |{{-|[[Eurogamer Italy]]}}
| align="left" |6/10<ref>{{Cite news |url=https://www.eurogamer.it/articles/2012-03-11-videogiochi-mass-effect-infiltrator-review-recensione |title=Mass Effect Infiltrator - review |newspaper=Eurogamer.it |date=13 March 2012 |access-date=3 February 2021 |archive-date=8 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210208061538/https://www.eurogamer.it/articles/2012-03-11-videogiochi-mass-effect-infiltrator-review-recensione |url-status=live |lang=it}}</ref>
| -
| -
| -
|-
| align="left" |{{-|[[Absolute Games]]}}
| align="left" |48/100<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.ag.ru/reviews/mass_effect_infiltrator|title=Рецензия на Mass Effect: Infiltrator (iOS)|author=Faceless|date=2012-03-19|publisher={{-|[[Absolute Games]]}}|lang=ru|access-date=2012-05-23|archive-date=2012-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120618005708/http://www.ag.ru/reviews/mass_effect_infiltrator|url-status=live}}</ref>
| -
| -
| -
|}
Izdanje {{-|[[Game Informer]]}} napisalo, že uravenj grafiky v igrě jest najdobry na {{-|iOS}}, kontrolovanje glavnogo heroja jest dobro, jednako cela igra slaba na reigrabelnost<ref name=":1" />. {{-|[[IGN]]}} pohvalilo grafiku igry, ale zapisalo, že kontrolovanje personaža jest komfortno jedino togda, kogda igrove neprijatelji sut daleko od igroka. Bližnji boj jest nekomfortny i težky. Takože {{-|IGN}} zapisalo, že igrove situacije sut jednakove-jednoobrazne<ref name=":2" />. Izdanje {{-|[[Absolute Games]]}} zapisalo, že igra imaje jednoobrazne struktury igrovyh lokacij, slabe dialogy i muziku<ref name=":3" />.
Obzornik-recenzist {{-|Android Police}} zapisal, že {{-|[[Android]]}}-versija igry imaje dobru grafiku, ale čudno funkcionirujuču se sistemu upotrebjenja ukrytij, ktora funkcionuje ne vsaky raz, kogda to delaje igrač. Takože recenzist zapisal, že igra može byti nerazumliva za ljudij, koji ne znajut igrovy svet {{-|[[Mass Effect]]}}<ref>{{Cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20251212185809/https://www.androidpolice.com/2012/05/23/mass-effect-infiltrator-review-better-late-than-never/|archive-date=December 12, 2025|url=https://www.androidpolice.com/2012/05/23/mass-effect-infiltrator-review-better-late-than-never/|title=Mass Effect Infiltrator Review: Better Late Than Never|first=Ryan|last=Whitwam|date=May 24, 2012|lang=en}}</ref>.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vnešnje linky ==
* {{MobyGames|60575/mass-effect-infiltrator/}}
{{Mass Effect}}
[[Kategorija:Kompjuterne igry, ktore izdala Electronic Arts]]
[[Kategorija:Mass Effect]]
[[Kategorija:Igry za iOS]]
[[Kategorija:Videoigry]]
[[Kategorija:Igry za Android]]
dnxbxm5b8pduvcofb9klgjoc0zf0n50
Гилгамеш
0
6226
47092
46927
2026-09-10T06:13:04Z
Мурад 97
27
47092
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hero lion Dur-Sharrukin Louvre AO19862.jpg|thumb]]
'''Гилгамеш''' (аккадскы: {{-|𒀭𒄑𒂆𒈦 - ''Gilgāmeš''}}; шумерскы: {{-|𒀭𒄑𒉋𒂵𒎌 - Bilgames}}) јест персонаж стародавној Месопотамској митологије и протагонист [[Епика о Гилгамешу|епикы о Гилгамешу]]. Прєдположитељно, он је был Краљем [[Урук]]а, кторого обожествали. Вєројетно јего влада је была в ранњему династичному меджуврємени (2900-2350 до н.е.). Он је стал важным персонажем митологије в третјему династичному меджуврємени (2112-2004 до н.е.).
Легендарне подвигы Гилгамеша набајаны в пети прєжившех Шумерскых поемах. Најдавнєјше из нјих вєројетно јест ''Гилгамеш, Енкиду и Подземны Свєт''.<ref>{{Cite web|title= Gilgamesh, Enkidu and the nether world: translation | publisher = Oxford University |url= https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section1/tr1814.htm|access-date=2021-03-18|website=etcsl}}</ref>
== Име ==
Сучасна форма ''Гилгамеш'' произходи из аккадского {{-|𒀭𒄑𒂆𒈦 - ''Gilgāmeš''}}. Шумерска форма је писала се како {{-|𒀭𒄑𒉋𒂵𒎌 - Bilgames}}. То име скорєје прєкладаје се како ''[сродник] јест херој''. Једнако, слово сродник је спорно. Часом прєдлагаје се вариант же на шумерскому оно читало се како ''Пабилгамес''. В онакому случају чест билга читала се како пабилга ({{-|𒉺𒉋𒂵}}). сродны израз означаје родинны свез. Једнако та интерпретација не подтримывана епиграфичными або фонологичными доказами.<ref>Gonzalo Rubio. "Reading Sumerian Names, II: Gilgameš." ''Journal of Cuneiform Studies'', vol. 64, The American Schools of Oriental Research, 2012, pp. 3–16, https://doi.org/10.5615/jcunestud.64.0003.</ref>
== Източникы ==
<references />
[[Kategorija:Персонажи епикы о Гилгамешу]]
3v7awi3f9umtrx4lcr12in5t6vil0s9
47093
47092
2026-09-10T06:14:39Z
Мурад 97
27
/* Име */
47093
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hero lion Dur-Sharrukin Louvre AO19862.jpg|thumb]]
'''Гилгамеш''' (аккадскы: {{-|𒀭𒄑𒂆𒈦 - ''Gilgāmeš''}}; шумерскы: {{-|𒀭𒄑𒉋𒂵𒎌 - Bilgames}}) јест персонаж стародавној Месопотамској митологије и протагонист [[Епика о Гилгамешу|епикы о Гилгамешу]]. Прєдположитељно, он је был Краљем [[Урук]]а, кторого обожествали. Вєројетно јего влада је была в ранњему династичному меджуврємени (2900-2350 до н.е.). Он је стал важным персонажем митологије в третјему династичному меджуврємени (2112-2004 до н.е.).
Легендарне подвигы Гилгамеша набајаны в пети прєжившех Шумерскых поемах. Најдавнєјше из нјих вєројетно јест ''Гилгамеш, Енкиду и Подземны Свєт''.<ref>{{Cite web|title= Gilgamesh, Enkidu and the nether world: translation | publisher = Oxford University |url= https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section1/tr1814.htm|access-date=2021-03-18|website=etcsl}}</ref>
== Име ==
Сучасна форма ''Гилгамеш'' произходи из аккадского {{-|𒀭𒄑𒂆𒈦 - ''Gilgāmeš''}}. Шумерска форма је писала се како {{-|𒀭𒄑𒉋𒂵𒎌 - Bilgames}}. То име скорєје прєкладаје се како ''[сродник] јест херој''. Једнако, слово сродник је спорно. Часом прєдлагаје се вариант же на шумерскому оно читало се како ''Пабилгамес''. В онакому случају чест ''билга'' читала се како ''пабилга'' ({{-|𒉺𒉋𒂵}}). Сродны израз означаје родинны свез. Једнако та интерпретација не подтримывана епиграфичными або фонологичными доказами.<ref>Gonzalo Rubio. "Reading Sumerian Names, II: Gilgameš." ''Journal of Cuneiform Studies'', vol. 64, The American Schools of Oriental Research, 2012, pp. 3–16, https://doi.org/10.5615/jcunestud.64.0003.</ref>
== Източникы ==
<references />
[[Kategorija:Персонажи епикы о Гилгамешу]]
loui0ygpek1r796vpxgshdzs68o696g
Bezognjeny parovoz
0
6236
47099
2026-09-10T08:01:28Z
Ilja isv
10
Stvorjena nova stranica s tekstom: «{{V rabotě}} [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parov...»
47099
wikitext
text/x-wiki
{{V rabotě}}
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
opvnwzdsqd1j08zb5pb6a6t1zt4ofzm
47101
47099
2026-09-10T08:33:37Z
Ilja isv
10
47101
wikitext
text/x-wiki
{{V rabotě}}
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
0z26rhor9lcmt56kz3e5xtr3dtuv193
47102
47101
2026-09-10T08:43:45Z
Ilja isv
10
47102
wikitext
text/x-wiki
{{V rabotě}}
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
rjp84bbwno3stm5k6qjz88mm3log3th
47103
47102
2026-09-10T08:58:52Z
Ilja isv
10
47103
wikitext
text/x-wiki
{{V rabotě}}
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
131fxge7mqk2rwipnk5f01lpubz54b1
47113
47103
2026-09-10T11:01:44Z
Ilja isv
10
47113
wikitext
text/x-wiki
{{V rabotě}}
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz č. 9305, izrabjeny zavodom [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
ebgaan1w3v1pkj8w87poori7mru53vh