Vikipedija
isvwiki
https://isv.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Special
Besěda
Koristnik
Besěda s koristnikom
Vikipedija
Besěda Vikipedije
Fajl
Besěda o fajlu
MediaWiki
Besěda o MediaWiki
Šablon
Besěda o šablonu
Pomoč
Besěda o pomoči
Kategorija
Besěda o kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Besěda modula
Event
Event talk
Modul:Jezyky/data
828
46
47141
47084
2026-09-11T00:32:16Z
IJzeren Jan
9
47141
Scribunto
text/plain
-- Language table for [[Module:Jezyky]]
local languages = {}
-- Abhazsky
languages['ab'] = {
abbr = 'abh.',
name = 'Abhazsky jezyk',
locative = 'na abhazskom',
}
-- Abaza
languages['abq'] = {
abbr = 'abaz.',
name = 'Abazinsky jezyk',
locative = 'na abazinskom',
}
-- Adyghe
languages['ady'] = {
abbr = 'adyg.',
name = 'Adygejsky jezyk',
locative = 'na adygejskom',
}
-- Afrikaans
languages['af'] = {
abbr = 'afr.',
name = 'Afrikaans',
locative = 'na afrikaans',
}
-- Arabic
languages['ar'] = {
dir = 'rtl',
abbr = 'arab.',
name = 'Arabsky jezyk',
locative = 'na arabskom',
}
-- Artificial (umětne jezyky bez vlastnogo koda ISO 639)
languages['art'] = {
abbr = '',
name = 'Umětny jezyk',
locative = 'na danom jezyku',
}
-- Avarsky
languages['av'] = {
abbr = 'avar.',
name = 'Avarsky jezyk',
locative = 'na avarskom',
}
-- Azerbaijani
languages['az'] = {
abbr = 'azer.',
name = 'Azerbajdžansky jezyk',
locative = 'na azerbajdžanskom',
}
-- Baškirsky
languages['ba'] = {
abbr = 'bašk.',
name = 'Baškirsky jezyk',
locative = 'na baškirskom',
}
-- Belarusian
languages['be'] = {
abbr = 'běl.',
name = 'Bělorussky jezyk',
locative = 'na bělorusskom',
}
languages['be-tarask'] = {
abbr = 'kl. běl.',
name = 'Taraškevica',
locative = 'na taraškevicě',
}
-- Bulgarian
languages['bg'] = {
abbr = 'bulg.',
name = 'Bulgarsky jezyk',
locative = 'na bulgarskom',
}
-- Bosnian
languages['bs'] = {
abbr = 'bos.',
name = 'Bosnijsky jezyk',
locative = 'na bosnijskom',
}
-- Catalan
languages['ca'] = {
abbr = 'kat.',
name = 'Katalansky jezyk',
locative = 'na katalanskom',
}
-- Chechen
languages['ce'] = {
abbr = 'čeč.',
name = 'Čečensky jezyk',
locative = 'na čečenskom',
}
-- Chukchi
languages['ckt'] = {
abbr = 'čuk.',
name = 'Čukotsky jezyk',
locative = 'na čukotskom',
}
-- Montenegrin
languages['cnr'] = {
abbr = 'črnogor.',
name = 'Črnogorsky jezyk',
locative = 'na črnogorskom',
}
-- Chuvash
languages['cv'] = {
abbr = 'čuv.',
name = 'Čuvašsky jezyk',
locative = 'na čuvašskom',
}
-- Czech
languages['cs'] = {
abbr = 'češ.',
name = 'Češsky jezyk',
locative = 'na češskom',
}
-- Kashubian
languages['csb'] = {
abbr = 'kaš.',
name = 'Kašubsky jezyk',
locative = 'na kašubskom',
}
-- Church Slavonic
languages['cu'] = {
abbr = 'crkovnoslov.',
name = 'Crkovnoslovjansky jezyk',
locative = 'na crkovnoslovjanskom',
}
-- Danish
languages['da'] = {
abbr = 'dan.',
name = 'Dansky jezyk',
locative = 'na danskom',
}
-- Lower Sorbian
languages['dsb'] = {
abbr = 'dolnoluž.',
name = 'Dolnolužičsky jezyk',
locative = 'na dolnolužičskom',
}
-- German
languages['de'] = {
abbr = 'něm.',
name = 'Němečsky jezyk',
locative = 'na němečskom',
}
-- Greek
languages['el'] = {
italic = false,
abbr = 'greč.',
name = 'Grečsky jezyk',
locative = 'na grečskom',
}
-- English
languages['en'] = {
abbr = 'ang.',
name = 'Anglijsky jezyk',
locative = 'na anglijskom',
}
-- Esperanto
languages['eo'] = {
abbr = 'esp.',
name = 'Esperanto',
locative = 'na esperantu',
}
-- Spanish
languages['es'] = {
abbr = 'špan.',
name = 'Špansky jezyk',
locative = 'na španskom',
}
-- Estonian
languages['et'] = {
abbr = 'est.',
name = 'Estonsky jezyk',
locative = 'na estonskom',
}
-- Finnish
languages['fi'] = {
abbr = 'fin.',
name = 'Finsky jezyk',
locative = 'na finskom',
}
-- French
languages['fr'] = {
abbr = 'fr.',
name = 'Francuzsky jezyk',
locative = 'na francuzskom',
}
-- Frisian
languages['fy'] = {
abbr = 'friz.',
name = 'Frizijsky jezyk',
locative = 'na frizijskom',
}
-- Irish
languages['ga'] = {
abbr = 'irl.',
name = 'Irlandsky jezyk',
locative = 'na irlandskom',
}
-- Gothic
languages['got'] = {
italic = false,
abbr = 'got.',
name = 'Gotsky jezyk',
locative = 'na gotskom',
}
-- Ancient Greek
languages['grc'] = {
italic = false,
abbr = 'davnogreč.',
name = 'Davnogrečsky jezyk',
locative = 'na davnogrečskom',
}
-- Hawaiian
languages['haw'] = {
abbr = 'hav.',
name = 'Havajsky jezyk',
locative = 'na havajskom',
}
-- Hebrew
languages['he'] = {
dir = 'rtl',
abbr = 'heb.',
name = 'Hebrejsky jezyk',
locative = 'na hebrejskom',
}
-- Hindi
languages['hi'] = {
abbr = 'hindi',
name = 'Hindi',
locative = 'na jezyku hindi',
}
-- Croatian
languages['hr'] = {
abbr = 'hrv.',
name = 'Hrvatsky jezyk',
locative = 'na hrvatskom',
}
-- Upper Sorbian
languages['hsb'] = {
abbr = 'gornoluž.',
name = 'Gornolužičsky jezyk',
locative = 'na gornolužičskom',
}
-- Hungarian
languages['hu'] = {
abbr = 'vug.',
name = 'Vugrsky jezyk',
locative = 'na vugrskom',
}
-- Armenian
languages['hy'] = {
abbr = 'arm.',
name = 'Arměnsky jezyk',
locative = 'na arměnskom',
}
-- Interlingue/Occidental
languages['ie'] = {
abbr = 'int.',
name = 'Interlingve',
locative = 'na interlingvu',
}
-- Interglossa
languages['igs'] = {
abbr = 'intergl.',
name = 'Interglossa',
locative = 'na jezyku interglossa',
}
-- Indo-European languages
languages['ine'] = {
abbr = 'indoevr.',
name = 'Indoevropejske jezyky',
locative = 'na indoevropejskyh jezykah',
}
-- Ido
languages['io'] = {
abbr = 'ido',
name = 'Ido',
locative = 'na idu',
}
-- Icelandic
languages['is'] = {
abbr = 'isl.',
name = 'Islandsky jezyk',
locative = 'na islandskom',
}
-- Interslavic
languages['isv'] = {
abbr = 'medžusl.',
name = 'Medžuslovjansky jezyk',
locative = 'na medžuslovjanskom',
}
languages['isv-cyrl'] = languages['isv'];
languages['isv-latn'] = languages['isv'];
-- Italian
languages['it'] = {
abbr = 'ital.',
name = 'Italijansky jezyk',
locative = 'na italijanskom',
}
-- Japanese
languages['ja'] = {
italic = false,
abbr = 'jap.',
name = 'Japonsky jezyk',
locative = 'na japonskom',
}
-- Georgian
languages['ka'] = {
italic = false,
abbr = 'gruz.',
name = 'Gruzinsky jezyk',
locative = 'na gruzinskom',
}
-- Kabardian
languages['kbd'] = {
abbr = 'kab.',
name = 'Kabardinsky jezyk',
locative = 'na kabardinskom',
}
-- Kyrgyz
languages['ki'] = {
abbr = 'kyr.',
name = 'Kyrgyzsky jezyk',
locative = 'na kyrgyzskom',
}
-- Kazakh
languages['kk'] = {
abbr = 'kazah.',
name = 'Kazahsky jezyk',
locative = 'na kazahskom',
}
-- Karachay-Balkar
languages['krc'] = {
abbr = 'kar.-balk.',
name = 'Karačajsko-balkarsky jezyk',
locative = 'na karačajsko-balkarskom',
}
-- Karelian
languages['krl'] = {
abbr = 'karel.',
name = 'Karelsky jezyk',
locative = 'na karelskom',
}
-- Komi
languages['kv'] = {
abbr = 'zyr.',
name = 'Komi-zyrjansky jezyk',
locative = 'na komi-zyrjanskom'
}
-- Latin
languages['la'] = {
abbr = 'lat.',
name = 'Latinsky jezyk',
locative = 'na latinskom',
}
-- Luxemburgish
languages['lb'] = {
abbr = 'luks.',
name = 'Luksemburgsky jezyk',
locative = 'na luksemburgskom',
}
-- Lezgi
languages['lez'] = {
abbr = 'lezg.',
name = 'Lezginsky jezyk',
locative = 'na lezginskom',
}
-- Lingua Franca Nova
languages['lfn'] = {
abbr = 'elefen',
name = 'Lingua Franca Nova',
locative = 'na lingva-franka-nově',
}
-- Lithuanian
languages['lt'] = {
abbr = 'lit.',
name = 'Litovsky jezyk',
locative = 'na litovskom',
}
-- Latvian
languages['lv'] = {
abbr = 'lat.',
name = 'Latyšsky jezyk',
locative = 'na latyšskom',
}
-- Moksha
languages['mdf'] = {
abbr = 'mokš.',
name = 'Mokšansky jezyk',
locative = 'na mokšanskom',
}
-- Macedonian
languages['mk'] = {
abbr = 'mak.',
name = 'Makedonsky jezyk',
locative = 'na makedonskom',
}
-- Mongolian
languages['mn'] = {
abbr = 'mon.',
name = 'Mongolsky jezyk',
locative = 'na mongolskom',
}
-- Maltese
languages['mt'] = {
abbr = 'malt.',
name = 'Maltijsky jezyk',
locative = 'na maltijskom',
}
-- Erzya
languages['myv'] = {
abbr = 'erz.',
name = 'Erzjansky jezyk',
locative = 'na erzjanskom',
}
-- Nahuatl
languages['nah'] = {
abbr = 'nah.',
name = 'Nahuatl',
locative = 'na jezyku nahuatl',
}
-- Norwegian
languages['nb'] = {
abbr = 'nor. buk.',
name = 'Bukmol',
locative = 'na norvežskom bukmolu',
}
-- Nivkh
languages['niv'] = {
abbr = 'niv.',
name = 'Nivhsky jezyk',
locative = 'na nivhskom',
}
-- Dutch
languages['nl'] = {
abbr = 'nid.',
name = 'Niderlandsky jezyk',
locative = 'na niderlandskom',
}
-- Norwegian
languages['nn'] = {
abbr = 'nor. njun.',
name = 'Njunošk',
locative = 'na norvežskom njunošku',
}
-- Norwegian
languages['no'] = {
abbr = 'nor.',
name = 'Norvežsky jezyk',
locative = 'na norvežskom',
}
-- Nogay
languages['nog'] = {
abbr = 'nogaj.',
name = 'Nogajsky jezyk',
locative = 'na nogajskom',
}
-- Novial
languages['nov'] = {
abbr = 'nov.',
name = 'jezyk novial',
locative = 'na novialu',
}
-- Old East Slavic
languages['orv'] = {
abbr = 'Staroiztočnoslov.',
name = 'staroiztočnoslovjansky jezyk',
locative = 'na staroiztočnoslovjanskom',
}
-- Polish
languages['pl'] = {
abbr = 'pol.',
name = 'Poljsky jezyk',
locative = 'na poljskom',
}
-- Pannonian Rusyn
languages['rsk'] = {
abbr = 'panonsko-rusin.',
name = 'Panonsko-rusinsky jezyk',
locative = 'na panonsko-rusinskom',
}
-- Old Prussian
languages['prg'] = {
abbr = 'staropruss.',
name = 'Staroprussky jezyk',
locative = 'na staroprusskom',
}
-- Portuguese
languages['pt'] = {
abbr = 'port.',
name = 'Portugalsky jezyk',
locative = 'na portugalskom',
}
-- Quechua
languages['qu'] = {
abbr = 'keč.',
name = 'Jezyk Kečua',
locative = 'na jezyku kečua',
}
-- Romanian
languages['rm'] = {
abbr = 'romanš.',
name = 'Romanšsky jezyk',
locative = 'na romanšskom',
}
-- Romanian
languages['ro'] = {
abbr = 'rum.',
name = 'Rumunsky jezyk',
locative = 'na rumunskom',
}
-- Russian
languages['ru'] = {
abbr = 'rus.',
name = 'Russky jezyk',
locative = 'na russkom',
}
-- Rusyn
languages['rue'] = {
abbr = 'rusin.',
name = 'Rusinsky jezyk',
locative = 'na rusinskom',
}
-- Sanskrit
languages['sa'] = {
italic = false,
abbr = 'Sanskr.',
name = 'sanskrit',
locative = 'na sanskritu',
}
-- Yakut
languages['sah'] = {
abbr = 'Jak.',
name = 'jakutsky',
locative = 'na jakutskom',
}
-- Serbo-Croatian
languages['sh'] = {
abbr = 'srbohrv.',
name = 'Srbskohrvatsky jezyk',
locative = 'na srbskohrvatskom',
}
-- Slovak
languages['sk'] = {
abbr = 'slovač.',
name = 'Slovačsky jezyk',
locative = 'na slovačskom',
}
-- Slovene
languages['sl'] = {
abbr = 'sloven.',
name = 'Slovenečsky jezyk',
locative = 'na slovenečskom',
}
-- Albanian
languages['sq'] = {
abbr = 'alb.',
name = 'Albansky jezyk',
locative = 'na albanskom',
}
-- Serbian
languages['sr'] = {
abbr = 'srb.',
name = 'Srbsky jezyk',
locative = 'na srbskom',
}
languages['sr-cyrl'] = languages['sr']
languages['sr-latn'] = languages['sr']
-- Swedish
languages['sv'] = {
abbr = 'šved.',
name = 'Švedsky jezyk',
locative = 'na švedskom',
}
-- Swahili
languages['sw'] = {
abbr = 'suah.',
name = 'Suahili',
locative = 'na jezyku suahili',
}
-- Tajik
languages['tg'] = {
abbr = 'tadž.',
name = 'Tadžičsky jezyk',
locative = 'na tadžičskom',
}
-- Turkmen
languages['tk'] = {
abbr = 'turkm.',
name = 'Turkmensky jezyk',
locative = 'na turkmenskom',
}
-- Toki Pona
languages['tok'] = {
abbr = 'tok.',
name = 'Toki-pona',
locative = 'na toki-poně',
}
-- Turkish
languages['tr'] = {
abbr = 'tur.',
name = 'Turečsky jezyk',
locative = 'na turečskom',
}
-- Tatar
languages['tt'] = {
abbr = 'tat.',
name = 'Tatarsky jezyk',
locative = 'na tatarskom',
}
-- Ukrainian
languages['uk'] = {
abbr = 'ukr.',
name = 'Ukrajinsky jezyk',
locative = 'na ukrajinskom',
}
-- Udmurt
languages['udm'] = {
abbr = 'udm.',
name = 'Udmurtsky jezyk',
locative = 'na udmurtskom',
}
-- Urdu
languages['ur'] = {
dir = 'rtl',
abbr = 'urdu',
name = 'Urdu',
locative = 'na jezyku urdu',
}
-- Uzbek
languages['uz'] = {
abbr = 'uzb.',
name = 'Uzbečsky jezyk',
locative = 'na uzbečskom',
}
-- Veps
languages['vep'] = {
abbr = 'vep.',
name = 'Vepssky jezyk',
locative = 'na vepsskom',
}
-- Greenlandic
languages['kl'] = {
abbr = 'grenl.',
name = 'Grenlandsky jezyk',
locative = 'na grenlandskom',
}
-- Volapük
languages['vo'] = {
abbr = 'vol.',
name = 'Volapük',
locative = 'na volapüku',
}
-- Proto-Slavic
languages['sla-pro'] = {
abbr = 'psl.',
name = 'Praslovjansky jezyk',
locative = 'na praslovjanskom',
}
-- Uproščeny kitajsky
languages['zh-hans'] = {
italic = false,
abbr = 'upr. kit.',
name = 'Kitajsky jezyk (uproščeny)',
locative = 'na kitajskom',
}
-- Tradicijny kitajsky
languages['zh-hant'] = {
italic = false,
abbr = 'trad. kit.',
name = 'Kitajsky jezyk (tradicijny)',
locative = 'na kitajskom (tradicijnom)',
}
-- Farsi
languages['fa'] = {
italic = false,
abbr = 'pers.',
name = 'Persijsky jezyk',
locative = 'na persijskom',
}
-- Amharsky
languages['am'] = {
abbr = 'amh.',
name = 'Amharsky jezyk',
locative = 'na amharskom',
}
-- Bavarsky
languages['bar'] = {
abbr = 'bav.',
name = 'Bavarsky jezyk',
locative = 'na bavarsky',
}
-- Indonezijsky
languages['id'] = {
abbr = 'indon.',
name = 'Indonezijsky jezyk',
locative = 'na indonezijskom',
}
-- Vietnamsky
languages['vi'] = {
abbr = 'viet.',
name = 'Vietnamsky jezyk',
locative = 'na vietnamskom',
}
-- Korejsky
languages['ko'] = {
abbr = 'kor.',
name = 'Korejsky jezyk',
locative = 'na korejskom',
}
-- Kurdsky
languages['ku'] = {
abbr = 'kurd.',
name = 'Kurdsky jezyk',
locative = 'na kurdskom',
}
-- Filipinsky
languages['ph'] = {
abbr = 'fil.',
name = 'Filipinsky jezyk',
locative = 'na filipinskom',
}
-- Tamilsky
languages['ta'] = {
italic = false,
abbr = 'tam.',
name = 'Tamilsky jezyk',
locative = 'na tamilskom',
}
-- Tajsky
languages['th'] = {
italic = false,
abbr = 'taj.',
name = 'Tajsky jezyk',
locative = 'na tajskom',
}
-- Tajsky (Latinica)
languages['th-latn'] = {
abbr = 'taj. lat.',
name = 'Tajsky jezyk (latinica)',
locative = 'na tajskom (latinica)',
}
-- Bengaljsky
languages['bn'] = {
abbr = 'beng.',
name = 'Bengaljsky jezyk',
locative = 'na bengaljskom',
}
-- Pašto
languages['ps'] = {
abbr = 'paš.',
name = 'Jezyk Pašto',
locative = 'na paštunskom',
}
-- Dari
languages['prs'] = {
abbr = 'prs.',
name = 'Jezyk Dari',
locative = 'na persidskom dari',
}
-- Hausa
languages['ha'] = {
abbr = 'hau.',
name = 'Jezyk Hausa',
locative = 'na hausa',
}
-- Yoruba
languages['yo'] = {
abbr = 'yor.',
name = 'Jezyk Joruba',
locative = 'na joruba',
}
-- Igbo
languages['ig'] = {
abbr = 'igb.',
name = 'Jezyk Igbo',
locative = 'na igbo',
}
-- Guarani
languages['gn'] = {
abbr = 'guar.',
name = 'Jezyk Guarani',
locative = 'na guarani',
}
-- Ajmara
languages['ay'] = {
abbr = 'ajmara',
name = 'Jezyk Ajmara',
locative = 'na ajmara',
}
-- Kitajsky
languages['zh'] = {
italic = false,
abbr = 'kitajsky',
name = 'Kitajsky jezyk',
locative = 'na kitajskom',
}
-- Malajsky
languages['ms'] = {
abbr = 'malajsky',
name = 'Malajsky jezyk',
locative = 'na malajskom',
}
-- Prosty anglijsky
languages['en-simple'] = {
abbr = 'pr. angl.',
name = 'Prosty anglijsky jezyk',
locative = 'na prostom anglijskom',
}
-- Velssky jezyk
languages['cy'] = {
abbr = 'vels.',
name = 'Velssky jezyk',
locative = 'na velsskom',
}
-- Mansijsky jezyk
languages['mns'] = {
abbr = 'mans.',
name = 'Mansijsky jezyk',
locative = 'na mansijskom',
}
-- Mansijsky jezyk (latinica)
languages['mns-latn'] = {
abbr = 'mans.',
name = 'Mansijsky jezyk',
locative = 'na mansijskom',
}
-- Hantyjsky jezyk
languages['kca'] = {
abbr = 'hant.',
name = 'Hantyjsky jezyk',
locative = 'na hantyjskom',
}
-- Marijsky jezyk
languages['chm'] = {
abbr = 'mar.',
name = 'Marijsky jezyk',
locative = 'na marijskom',
}
-- Lukomarijsky jezyk
languages['mhr'] = {
abbr = 'lukomar.',
name = 'Lukomarijsky jezyk',
locative = 'na lukomarijskom',
}
-- Gornomarijsky jezyk
languages['mrj'] = {
abbr = 'gornomar.',
name = 'Gornomarijsky jezyk',
locative = 'na gornomarijskom',
}
-- Starojaponsky jezyk
languages['ojp'] = {
abbr = 'starojap.',
name = 'Starojaponsky jezyk',
locative = 'na starojaponskom',
}
-- Quenya
languages['qya'] = {
abbr = 'kv.',
name = 'Kvenja',
locative = 'na kvenji',
}
-- Drěvnoegyptsky jezyk
languages['egy'] = {
abbr = 'drěvnoeg.',
name = 'Drěvnoegyptsky',
locative = 'na drěvnoegyptskom',
}
-- Akkadsky jezyk
languages['akk'] = {
italic = false,
abbr = 'akad.',
name = 'Akadsky jezyk',
locative = 'na akadskom',
}
-- Akadsky jezyk (latinica)
languages['akk-latn'] = {
abbr = 'akad.',
name = 'Akadsky jezyk',
locative = 'na akadskom',
}
-- Šumersky jezyk
languages['sux'] = {
italic = false,
abbr = 'šum.',
name = 'Šumersky jezyk',
locative = 'na šumerskom',
}
-- Šumersky jezyk (latinica)
languages['sux-latn'] = {
abbr = 'šum.',
name = 'Šumersky jezyk',
locative = 'na šumerskom',
}
-- Erzjansky jezyk
languages['myv'] = {
abbr = 'erz.',
name = 'Erzjansky jezyk',
locative = 'na erzjanskom',
}
-- jezyk Sindarin
languages['sjn'] = {
abbr = 'sind.',
name = 'Sindarin',
locative = 'na sindarinu',
}
return languages
cvhegu336uekcxfad30btmnatdtfzl5
Šablon:Varianty bukvy Р
10
526
47138
46310
2026-09-10T20:45:51Z
IJzeren Jan
9
47138
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable ext-gadget-alphabet-disable skin-invert-image" width="100%" style="text-align:center; font-family:Cambria, Calibri; font-size:115%;">
! align="left" width="10%" | [[П]] ←
! align="center" width="80%" | Varianty [[Kirilica|kiriličnoj]] bukvy [[Р (kirilica)|Р]]
! align="right" width="10%" | → [[С (kirilica)|С]]
|-
| colspan="3" style="padding:0 3em;" |
[[Р (kirilica)|Р р]]
· [[Р́|Р́ р́]]
· [[Р̀|Р̀ р̀]]
· [[Р̆|Р̆ р̆]]
· [[Р̄|Р̄ р̄]]
· [[Р̈|Р̈ р̈]]
· [[Р̌|Р̌ р̌]]
· [[Р̃|Р̃ р̃]]
· [[Р’|Р’ р’]]
· [[Ҏ|Ҏ ҏ]]
· [[Ԗ|Ԗ ԗ]]
· [[Fajl:Cyrillic small letter split at right Er.svg|7px|link=Razrvano Р]]
· [[Fajl:Cyrillic small letter Er with hook.svg|10px|link=Р s lěvym hakom]]
·[[Fajl:Cyrillic capital letter El Er.png|28px|link=Ligatura ЛР]][[Fajl:Cyrillic small letter El Er.svg|12px|link=Ligatura ЛР]]
· [[Rosijsky rublj|₽]]
|}<noinclude>
[[Kategorija:Šablony:Kirilica|Kirilica]]
</noinclude>
qyo43td6whn9z00zvmzpvi8didlr91l
Nikolaj Pljaskin
0
1420
47152
46739
2026-09-11T09:56:09Z
~2026-49348-88
975
47152
wikitext
text/x-wiki
{{odstraniti|neznana osoba, može byti reklama}}
'''Nikolaj Pljaskin''' jest [[Rosija|rosijsky]] videobloger. Urodženy 16 decembra 1998 g. On dělal prěgledy različnyh [[telefon]]ov, [[laptop]]ov, a takože [[Operacijna sistema|operacijnyh sistemov]] i jih beta-verzij. Najprvo 17 septembra 2013 byl stvorěn kanal na {{-|[[YouTube]]}} pod nazvoju "Bazar TV", ktory byl zakryty v 2015 i udaljeny v 2017. V 2018 ponovno načel dějateljnost na {{-|YouTube}}, a v 2024 ponovno prěstal snimati video.<ref>{{Cite web | url=https://youtube.com/@pionerzxc/ | title="нет такого канала" na {{-|YouTube}}}}</ref>
== Iztočnik ==
{{Iztočniky}}
{{DEFAULTSORT:Pljaskin, Nikolaj}}
[[Kategorija:Rosijski blogeri]]
iimpn6jnrsc9k6eutjibfzfij25ravj
Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu
0
1741
47132
44614
2026-09-10T17:17:18Z
IJzeren Jan
9
47132
wikitext
text/x-wiki
Tuta stranica sodrživaje '''spisok jezykov''', ktore upotrěbjajut (ili upotrěbjali) někaku versiju '''[[Kirilica|kiriličnoj azbuky]]'''.
* '''Tolstym fontom''' sut pokazane jezyky imajuče veče neželi 100 tys. govoriteljev, ktore prěvažno upotrěbjajut kirilicu.
* ''Kursivom'' sut pokazane izumrle jezyky i jezyky, ktore uže ne upotrěbjajut kirilicu.
{|class="wikitable sortable"
|-
! Rodina
! Grupa
! Jezyk
! {{-|[[ISO 639-3]]}}
! Primětky
|-
| rowspan=30 valign=top | [[Indoevropejske jezyky]]
| rowspan=13 valign=top | [[Slovjanske jezyky]]
| [[Staroslovjansky jezyk|''staroslovjansky'']] || {{-|cu}} ||
|-
| [[Bělorussky jezyk|'''bělorussky''']] || {{-|be}} ||
|-
| [[Bulgarsky jezyk|'''bulgarsky''']] || {{-|bg}} ||
|-
| [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjansky]] || {{-|cu}} || Kromě [[Glagolica|glagoličnyh]] izvodov v [[Hrvatija|Hrvatiji]] i [[Čehija|Čehiji]]
|-
| [[Črnogorsky jezyk|'''črnogorsky''']] || {{-|cnr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Medžuslovjansky jezyk|medžuslovjansky]] || {{-|isv}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Makedonsky jezyk|'''makedonsky''']] || {{-|mk}} || Od 1945 g.
|-
| [[Poljsky jezyk|''poljsky'']] || {{-|pl}} || Proby na polovině 19. stolětja
|-
| [[Rusinsky jezyk|'''rusinsky''']] || {{-|rue}} ||
|-
| [[Russky jezyk|'''russky''']] || {{-|ru}} ||
|-
| [[Srbsky jezyk|'''srbsky''']] || {{-|sr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Ukrajinsky jezyk|'''ukrajinsky''']] || {{-|uk}} ||
|-
| [[Zapadnopolessky jezyk|zapadnopolessky]] || — || Od 1988 g.
|-
| [[Arměnsky jezyk]] || [[Zapadnoarměnsky jezyk|'''zapadnoarměnsky''']] || {{-|hyw}} || V hemšinskom dialektu
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Baltijske jezyky]]
| [[Latyšsky jezyk|''latyšsky'']] || {{-|lv}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Litovsky jezyk|''litovsky'']] || {{-|lt}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| valign=top | [[Indijske jezyky]]
| [[Romsky jezyk|'''romsky''']] || {{-|rom}} || V [[Srbija|Srbiji]] i byvšem [[SSSR]] od 1927 g.
|-
| rowspan=10 valign=top | [[Iranske jezyky]]
| [[Beludžsky jezyk|''beludžsky'']] || {{-|bal}} || V [[Turkmenistan]]u od 1980-yh lět, nyně uže v upotrěbě
|-
| [[Gorsko-jevrejsky jezyk|gorsko-jevrejsky (tatsky)]] || {{-|jdt}} || Od 1938 g. do 1990-yh lět v [[Azerbajdžan]]u nyně samo v [[Dagestan]]u
|-
| [[Jagnobsky jezyk|jagnobsky]] || {{-|yai}} || Od 1990-yh lět
|-
| [[Jazgulamsky jezyk|jazgulamsky]] || {{-|yah}} || Od 1990-yh lět
|-
| [[Kurdsky jezyk|kurdsky]] || {{-|ku}} || V byvšem SSSR od 1946 g., nyně koristaje se skoro izključiteljno v [[Armenija|Armeniji]] i [[Rosija|Rosiji]]
|-
| [[Osetinsky jezyk|'''osetinsky''']] || {{-|os}} || Do 1924 g. i od 1938 g.
|-
| [[Rušansky jezyk|rušansky]] || — || Od 1990-yh lět
|-
| [[Šugnansky jezyk|šugnansky]] || {{-|sgh}} || Od 1980-yh lět
|-
| [[Tadžiksky jezyk|'''tadžiksky''']] || {{-|tg}} || Od 1940 g.
|-
| [[Vahansky jezyk|vahansky]] || {{-|wbl}} || Od 1990-yh lět
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Romanske jezyky]]
| [[Ladino|''ladino'']] || {{-|lad}} || Rědko v [[Jugoslavija|Jugoslaviji]] i [[Bulgarija|Bulgariji]], nyně uže ne
|-
| [[Moldavsky jezyk|moldavsky]] || <s>{{-|mo}}</s> || Prěd 1932, i v 1937—1989 lětah v sovětskoj [[Moldavija|Moldavii]]; nyně ješče v [[Pridněstrovje|Pridněstrovju]]
|-
| [[Rumunsky jezyk|''rumunsky'']] || {{-|ro}} || Do 1860-yh lět
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| valign=top | [[Afroazijatske jezyky]]
| valign=top | [[Semitske jezyky]]
| [[Assirijsky jezyk|''assirijsky novoaramejsky jezyk'']] || {{-|aii}} || V lětah 1927–1930 v [[Sovětsky sojuz|Sovětskom sojuzu]]
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=5 valign=top | [[Sěverozapadnokavkazske jezyky]]
| rowspan=2 valign=top | [[Abhazo-abazinske jezyky]]
| [[Abazinsky jezyk|abazinsky]] || {{-|abq}} || Od 1938 g.
|-
| [[Abhazsky jezyk|'''abhazsky''']] || {{-|ab}} || 1862–1926; od 1954 g.
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Adygske jezyky]]
| [[Adygejsky jezyk|'''adygejsky''']] || {{-|ady}} || Od 1938 g.
|-
| [[Kabardino-čerkessky jezyk|'''kabardino-čerkessky''']] || {{-|kbd}} || Od početka 19. stolětja, paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pismom]]; oficialno od 1936 g.
|-
| [[Ubyhsky jezyk|''ubyhsky'']] || {{-|uby}} || Izumrěly od 1992 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=20 valign=top | [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky]]
| rowspan=4 valign=top | [[Avaro-andijske jezyky]]
| [[Ahvahsky jezyk|ahvahsky]] || {{-|akv}} || Od 2006 g.
|-
| [[Andijsky jezyk|andijsky]] || {{-|ani}} || Proby od 1990-yh lět
|-
| [[Avarsky jezyk|'''avarsky''']] || {{-|av}} || 1861–1928 paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g.
|-
| [[Karatinsky jezyk|karatinsky]] || {{-|kpt}} || Od 1998 g.
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Cezske jezyky]]
| [[Bežtinsky jezyk|bežtinsky]] || {{-|kap}} || Projekt iz 1990 g., potem několiko izdanij
|-
| [[Cezsky jezyk|cezsky]] || {{-|ddo}} || Od 1993 g.
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Darginske jezyky]]
| [[Darginsky jezyk|'''darginsky''']] || {{-|dar}} || Proby v vtoroj polovině 19. stolětja; oficialno od 1938 g.
|-
| [[Kajtagsky jezyk|kajtagsky]] || {{-|xdq}} || 2020 g.
|-
| [[Kubačinsky jezyk|kubačinsky]] || {{-|ugh}} || Od 1990-yh lět, rědko upotrěbjaje se
|-
| [[Hinalugsky jezyk]]
| [[Hinalugsky jezyk|''hinalugsky'']] || {{-|kjj}} || Jedno izdanje 1991 g.
|-
| [[Laksky jezyk]]
| [[Laksky jezyk|laksky]] || {{-|lbe}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g.
|-
| rowspan=7 valign=top | [[Lezginske jezyky]]
| [[Agulsky jezyk|agulsky]] || {{-|agx}} || Od 1990 g.
|-
| [[Arčinsky jezyk|arčinsky]] || {{-|aqc}} || Od 2006 g.
|-
| [[Cahursky jezyk|cahursky]] || {{-|tkr}} || Od 1989 g., paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Lezginsky jezyk|'''lezginsky''']] || {{-|lez}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g.
|-
| [[Rutulsky jezyk|rutulsky]] || {{-|rut}} || 1911 g.; od 1990 g.
|-
| [[Tabasaransky jezyk|tabasaransky]] || {{-|tab}} || Od 1938 g.
|-
| [[Udinsky jezyk|udinsky]] || {{-|udi}} || Od 1974 g., paralelno s [[Latinica|latinskym]] i [[Gruzinsky alfabet|gruzinskym]] alfabetom
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Nahske jezyky]]
| [[Čečensky jezyk|'''čečensky''']] || {{-|ce}} || Od 1938 goda, v 1991–2000 lětah takože [[latinica]]
|-
| [[Ingušsky jezyk|'''ingušsky''']] || {{-|inh}} || Od 1938 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=21 valign=top | [[Uralske jezyky]]
| rowspan=4 valign=top | [[Baltijsko-finske jezyky]]
| [[Ižorsky jezyk|ižorsky]] || {{-|izh}} || Proby od 2000-yh lět
|-
| [[Karelsky jezyk|''karelsky'']] || {{-|krl}} || 19. i početok 20. stolětja, 1937—1940
|-
| [[Vepssky jezyk|''vepssky'']] || {{-|vep}} || Razne proby do 1917 g., od 1989 g. rědke izdanja v kirilici
|-
| [[Vodsky jezyk|''vodsky'']] || {{-|vot}} || Proba v 1930-yh lětah
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Saamske jezyky]]
| [[Kildinskosaamsky jezyk|kildinskosaamsky]] || {{-|sjd}} || Od 1880-yh lět
|-
| [[Terskosaamsky jezyk|''terskosaamsky'']] || {{-|sjt}} || Izumrěly
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Mordovske jezyky]]
| [[Mokšansky jezyk|'''mokšansky''']] || {{-|mdf}} || Od 18. stolětja
|-
| [[Erzjansky jezyk|erzjansky]] || {{-|myv}} || Od 18. stolětja
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Marijsky jezyk|Marijske jezyky]]
| [[Gorskomarijsky jezyk|gorskomarijsky]] || {{-|mrj}} || Od konca 18. stolětja
|-
| [[Lukomarijsky jezyk|'''lukomarijsky''']] || {{-|mhr}} || Od konca 18. stolětja
|-
| [[Sěverozapadny marijsky jezyk|sěverozapadny marijsky]] || — || Od 1995 g.
|-
| rowspan=4 valign=top | [[Permske jezyky]]
| [[Komi-zyrjansky jezyk|'''komi-zyrjansky''']] || {{-|kv}} || Od 17. stolětja, od 1936 g.
|-
| [[Komi-permjačsky jezyk|komi-permjačsky]] || {{-|koi}} || Do 1917 g. rědko, od 1936 g.
|-
| [[Komi-jazvinsky jezyk|komi-jazvinsky]] || — || Od 2003 g.
|-
| [[Udmurtsky jezyk|'''udmurtsky''']] || {{-|udm}} || Od konca 18. stolětja
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Ugrske jezyky]]
| [[Hantyjsky jezyk|hantyjsky]] || {{-|kca}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
| [[Mansijsky jezyk|mansijsky (vogulsky)]] || {{-|mns}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
| rowspan=4 valign=top | [[Samojedske jezyky]]
| [[Enečsky jezyk|enečsky]] || {{-|enf, enh}} || Od 1980-yh lět
|-
| [[Nenečsky jezyk|nenečsky]] || {{-|yrk}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
| [[Nganasansky jezyk|nganasansky]] || {{-|nio}} || Od 1990-yh lět
|-
| [[Selkupsky jezyk|selkupsky]] || {{-|sel}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=28 valign=top | [[Turkijske jezyky]]
| valign=top | [[Ogurske jezyky]]
| [[Čuvašsky jezyk|'''čuvašsky''']] || {{-|cv}} || Od konca 18. stolětja
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Oguzske jezyky]]
| [[Azerbajdžansky jezyk|'''azerbajdžansky''']] || {{-|az}} || 1939–1991; paralelno s [[Latinica|latiniceju]] v lětah 1991—2001. Nyně upotrěbjaje se ješče v [[Dagestan]]u, a v [[Iran]]u pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]]
|-
| [[Gagauzsky jezyk|'''gagauzsky''']] || {{-|gag}} || Proby na koncu 19. i početku 20. stolětja; od 1957 g. do 1990-yh lět; nyně paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Turkmensky jezyk|'''turkmensky''']] || {{-|tk}} || 1940–1995, nyně koristaje se pored [[Latinica|latinice]]
|-
| rowspan=11 valign=top | [[Kipčakske jezyky]]
| [[Baškirsky jezyk|'''baškirsky''']] || {{-|ba}} || Od konca 19. do početka 20. stolětja pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]]; od 1949 g.
|-
| [[Karačaevo-balkarsky jezyk|'''karačaevo-balkarsky''']] || {{-|krc}} || Od 1936 g.
|-
| [[Karaimsky jezyk|karaimsky]] || {{-|kdr}} || 20. stolětje
|-
| [[Karakalpaksky jezyk|'''karakalpaksky''']] || {{-|kaa}} || Od 1940-yh lět do 1994 g., nyně pored [[Latinica|latinice]]
|-
| [[Kazahsky jezyk|'''kazahsky''']] || {{-|kk}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1940 g.
|-
| [[Krymskotatarsky jezyk|krymskotatarsky]] || {{-|crh}} || Od 1938 g.; od 1990-yh lět pored [[Latinica|latinice]]
|-
| [[Krymčaksky jezyk|krymčaksky]] || {{-|jct}} || Lěta 1990-e
|-
| [[Kyrgyzsky jezyk|'''kyrgyzsky''']] || {{-|ky}} || Od 1940 g.
|-
| [[Kumyksky jezyk|'''kumyksky''']] || {{-|kum}} || Od 1938 g.
|-
| [[Nogajsky jezyk|nogajsky]] || {{-|nog}} || Od 1938 g.
|-
| [[Tatarsky jezyk|'''tatarsky''']] || {{-|tt}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1938 g.
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Karlukske jezyky]]
| [[Uzbeksky jezyk|'''uzbeksky''']] || {{-|uz}} || 1940—1993; od 1993 g. koristajemy pored [[Latinica|latinice]]
|-
| [[Ujgursky jezyk|'''ujgursky''']] || {{-|ug}} || Od 1946 g., nyně upotrěbjajemy glavno v [[Kazahstan]]u
|-
| rowspan=11 valign=top | [[Sibirsko-turkijske jezyky]]
| [[Altajsky jezyk|altajsky]] || {{-|alt}} || 1845–1928; od 1938 g.
|-
| [[Čulymsky jezyk|čulymsky]] || {{-|clw}} || Od 2003 g.
|-
| [[Dolgansky jezyk|dolgansky]] || {{-|dlg}} || Od 1973 g.
|-
| [[Hakassky jezyk|hakassky]] || {{-|kjh}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1939 g.
|-
| [[Jakutsky jezyk|'''jakutsky''']] || {{-|sah}} || Od konca 19. stolětja do 1917 g.; od 1939 g.
|-
| [[Kumandinsky jezyk|kumandinsky]] || — || Proby od 1990 lět
|-
| [[Šorsky jezyk|šorsky]] || {{-|cjs}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1938 g.
|-
| [[Sojotsko-catansky jezyk|sojotsko-caatansky]] || — || Izumrěly i vozrodženy v 2000-yh lětah
|-
| [[Teleutsky jezyk|teleutsky]] || — || Proby v 1840-yh lětah; od 2004 g.
|-
| [[Tofalarsky jezyk|tofalarsky]] || {{-|kim}} || Od 1988 g.
|-
| [[Tuvinsky jezyk|'''tuvinsky''']] || {{-|tyv}} || Proby v 1920-yh lětah; od 1941 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=5 valign=top | [[Mongolske jezyky]]
| rowspan=3 valign=top | [[Centralnomongolske jezyky]]
| [[Burjatsky jezyk|'''burjatsky''']] || {{-|bua}} || Proby od konca 19. do početka 20. stolětja, paralelno s [[Mongolsko pismo|mongolskym pismom]]; od 1939 g.
|-
| [[Kalmyksky jezyk|'''kalmyksky''']] || {{-|xal}} || 1924–1930; od 1938 g.
|-
| [[Mongolsky jezyk|'''mongolsky''']] || {{-|mn}} || Od 1940 g.
|-
| valign=top | [[Južnomongolske jezyky]]
| [[Mongorsky jezyk|''mongorsky'']] || {{-|mjg}} || Neuspěšna proba v 1958 g.
|-
| valign=top | [[Daursky jezyk]]
| [[Daursky jezyk|''daursky'']] || {{-|dta}} || Proba v 1956 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=9 valign=top | [[Tungussko-mandžurske jezyky]]
| rowspan=5 valign=top | [[Sěvernotungusske jezyky]]
| [[Evenkijsky jezyk|evenkijsky]] || {{-|evn}} || Od 1920-yh lět, oficialno od 1937 g.
|-
| [[Evensky jezyk|evensky]] || {{-|eve}} || Proby prěd 1930-yh lět, oficialno od 1937 g.
|-
| [[Negidalsky jezyk|negidalsky]] || {{-|neg}} || Proby od 1990-y lět
|-
| [[Oročsky jezyk|oročsky]] || {{-|oac}} || Od 2000-yh lět
|-
| [[Udegejsky jezyk|udegejsky]] || {{-|ude}} || Od 1937 g.
|-
| rowspan=4 valign=top | [[Južnotungusske jezyky]]
| [[Nanajsky jezyk|nanajsky]] || {{-|gld}} || Proby prěd 1930-yh lět; oficialno od 1937 g.
|-
| [[Oroksky jezyk|oroksky]] || {{-|oaa}} || Od 2008 g.
|-
| [[Sibinsky jezyk|''sibinsky'']] || {{-|sjo}} || Jezyk upotrěbjaje [[mandžursko pismo]]; proba kirilice v 1957 g.
|-
| [[Ulčsky jezyk|ulčsky]] || {{-|ulc}} || Od konca 1980-yh lět
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| valign=top | [[Sino-tibetske jezyky]]
| valign=top | [[Kitajske jezyky]]
| [[Dungansky jezyk|'''dungansky''']] || {{-|dng}} || Od 1953 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=4 valign=top | [[Čukotsko-kamčatske jezyky]]
| valign=top | [[Kamčatske jezyky]]
| [[Itelmensky jezyk|itelmensky]] || {{-|itl}} || Od 1984 g.
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Čukotsko-korjakske jezyky]]
| [[Aljutorsky jezyk|aljutorsky]] || {{-|alr}} || Neoficialno v jednoj gazetě
|-
| [[Čukotsky jezyk|čukotsky]] || {{-|ckt}} || Od 1937 g.
|-
| [[Korjaksky jezyk|korjaksky]] || {{-|kpy}} || Od 1937 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=3 colspan=2 valign=top | [[Paleosibirske jezyky]] (izolaty)
| [[Jukagirsky jezyk|jukagirsky]] || {{-|ykg, yux}} || Od 1969 g.
|-
| [[Ketsky jezyk|ketsky]] || {{-|ket}} || Od 1980-yh lět
|-
| [[Nivhsky jezyk|nivhsky]] || {{-|niv}} || Od 1937, oficialno od 1953 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=3 valign=top | [[Eskimossko-aleutske jezyky]]
| valign=top | [[Jupikske jezyky]]
| [[Juitsky jezyk|juitsky]] || {{-|ess}} || Proby na koncu 19. stolětja; v Rosiji od 1937 g.
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Aleutske jezyky]]
| [[Aleutsky jezyk|aleutsky]] || {{-|ale}} || 19. stolětje; od 1990-yh lět
|-
| [[Aljutiksky jezyk|aljutiksky]] || {{-|ems}} || Od 19. do početko 20. stolětja; od 1990-yh lět
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| colspan=2 valign=top | [[Jezyky na-dene]]
| [[Tlingitsky jezyk|''tlingitsky'']] || {{-|tli}} || Proby od 1840-yh do 1920-yh lět
|-
|}
== Gledite takože ==
* [[Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov]]
{{Kirilica}}
[[Kategorija:Kirilica]]
ni08j5w7lmj2vdoo4p3oljqvwzgef4y
47133
47132
2026-09-10T17:18:02Z
IJzeren Jan
9
47133
wikitext
text/x-wiki
Tuta stranica sodrživaje '''spisok jezykov''', ktore upotrěbjajut (ili upotrěbjali) někaku versiju '''[[Kirilica|kiriličnoj azbuky]]'''.
* '''Tolstym fontom''' sut pokazane jezyky imajuče veče neželi 100 tys. govoriteljev, ktore prěvažno upotrěbjajut kirilicu.
* ''Kursivom'' sut pokazane izumrle jezyky i jezyky, ktore uže ne upotrěbjajut kirilicu.
{|class="wikitable sortable"
|-
! Rodina
! Grupa
! Jezyk
! {{-|[[ISO 639-3]]}}
! Primětky
|-
| rowspan=30 valign=top | [[Indoevropejske jezyky]]
| rowspan=13 valign=top | [[Slovjanske jezyky]]
| [[Staroslovjansky jezyk|''staroslovjansky'']] || {{-|cu}} ||
|-
| [[Bělorussky jezyk|'''bělorussky''']] || {{-|be}} ||
|-
| [[Bulgarsky jezyk|'''bulgarsky''']] || {{-|bg}} ||
|-
| [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjansky]] || {{-|cu}} || Kromě [[Glagolica|glagoličnyh]] izvodov v [[Hrvatija|Hrvatiji]] i [[Čehija|Čehiji]]
|-
| [[Črnogorsky jezyk|'''črnogorsky''']] || {{-|cnr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Medžuslovjansky jezyk|medžuslovjansky]] || {{-|isv}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Makedonsky jezyk|'''makedonsky''']] || {{-|mk}} || Od 1945 g.
|-
| [[Poljsky jezyk|''poljsky'']] || {{-|pl}} || Proby na polovině 19. stolětja
|-
| [[Rusinsky jezyk|'''rusinsky''']] || {{-|rue}} ||
|-
| [[Russky jezyk|'''russky''']] || {{-|ru}} ||
|-
| [[Srbsky jezyk|'''srbsky''']] || {{-|sr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Ukrajinsky jezyk|'''ukrajinsky''']] || {{-|uk}} ||
|-
| [[Zapadnopolessky jezyk|zapadnopolessky]] || — || Od 1988 g.
|-
| [[Arměnsky jezyk]] || [[Zapadnoarměnsky jezyk|zapadnoarměnsky]] || {{-|hyw}} || V hemšinskom dialektu
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Baltijske jezyky]]
| [[Latyšsky jezyk|''latyšsky'']] || {{-|lv}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Litovsky jezyk|''litovsky'']] || {{-|lt}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| valign=top | [[Indijske jezyky]]
| [[Romsky jezyk|'''romsky''']] || {{-|rom}} || V [[Srbija|Srbiji]] i byvšem [[SSSR]] od 1927 g.
|-
| rowspan=10 valign=top | [[Iranske jezyky]]
| [[Beludžsky jezyk|''beludžsky'']] || {{-|bal}} || V [[Turkmenistan]]u od 1980-yh lět, nyně uže v upotrěbě
|-
| [[Gorsko-jevrejsky jezyk|gorsko-jevrejsky (tatsky)]] || {{-|jdt}} || Od 1938 g. do 1990-yh lět v [[Azerbajdžan]]u nyně samo v [[Dagestan]]u
|-
| [[Jagnobsky jezyk|jagnobsky]] || {{-|yai}} || Od 1990-yh lět
|-
| [[Jazgulamsky jezyk|jazgulamsky]] || {{-|yah}} || Od 1990-yh lět
|-
| [[Kurdsky jezyk|kurdsky]] || {{-|ku}} || V byvšem SSSR od 1946 g., nyně koristaje se skoro izključiteljno v [[Armenija|Armeniji]] i [[Rosija|Rosiji]]
|-
| [[Osetinsky jezyk|'''osetinsky''']] || {{-|os}} || Do 1924 g. i od 1938 g.
|-
| [[Rušansky jezyk|rušansky]] || — || Od 1990-yh lět
|-
| [[Šugnansky jezyk|šugnansky]] || {{-|sgh}} || Od 1980-yh lět
|-
| [[Tadžiksky jezyk|'''tadžiksky''']] || {{-|tg}} || Od 1940 g.
|-
| [[Vahansky jezyk|vahansky]] || {{-|wbl}} || Od 1990-yh lět
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Romanske jezyky]]
| [[Ladino|''ladino'']] || {{-|lad}} || Rědko v [[Jugoslavija|Jugoslaviji]] i [[Bulgarija|Bulgariji]], nyně uže ne
|-
| [[Moldavsky jezyk|moldavsky]] || <s>{{-|mo}}</s> || Prěd 1932, i v 1937—1989 lětah v sovětskoj [[Moldavija|Moldavii]]; nyně ješče v [[Pridněstrovje|Pridněstrovju]]
|-
| [[Rumunsky jezyk|''rumunsky'']] || {{-|ro}} || Do 1860-yh lět
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| valign=top | [[Afroazijatske jezyky]]
| valign=top | [[Semitske jezyky]]
| [[Assirijsky jezyk|''assirijsky novoaramejsky jezyk'']] || {{-|aii}} || V lětah 1927–1930 v [[Sovětsky sojuz|Sovětskom sojuzu]]
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=5 valign=top | [[Sěverozapadnokavkazske jezyky]]
| rowspan=2 valign=top | [[Abhazo-abazinske jezyky]]
| [[Abazinsky jezyk|abazinsky]] || {{-|abq}} || Od 1938 g.
|-
| [[Abhazsky jezyk|'''abhazsky''']] || {{-|ab}} || 1862–1926; od 1954 g.
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Adygske jezyky]]
| [[Adygejsky jezyk|'''adygejsky''']] || {{-|ady}} || Od 1938 g.
|-
| [[Kabardino-čerkessky jezyk|'''kabardino-čerkessky''']] || {{-|kbd}} || Od početka 19. stolětja, paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pismom]]; oficialno od 1936 g.
|-
| [[Ubyhsky jezyk|''ubyhsky'']] || {{-|uby}} || Izumrěly od 1992 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=20 valign=top | [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky]]
| rowspan=4 valign=top | [[Avaro-andijske jezyky]]
| [[Ahvahsky jezyk|ahvahsky]] || {{-|akv}} || Od 2006 g.
|-
| [[Andijsky jezyk|andijsky]] || {{-|ani}} || Proby od 1990-yh lět
|-
| [[Avarsky jezyk|'''avarsky''']] || {{-|av}} || 1861–1928 paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g.
|-
| [[Karatinsky jezyk|karatinsky]] || {{-|kpt}} || Od 1998 g.
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Cezske jezyky]]
| [[Bežtinsky jezyk|bežtinsky]] || {{-|kap}} || Projekt iz 1990 g., potem několiko izdanij
|-
| [[Cezsky jezyk|cezsky]] || {{-|ddo}} || Od 1993 g.
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Darginske jezyky]]
| [[Darginsky jezyk|'''darginsky''']] || {{-|dar}} || Proby v vtoroj polovině 19. stolětja; oficialno od 1938 g.
|-
| [[Kajtagsky jezyk|kajtagsky]] || {{-|xdq}} || 2020 g.
|-
| [[Kubačinsky jezyk|kubačinsky]] || {{-|ugh}} || Od 1990-yh lět, rědko upotrěbjaje se
|-
| [[Hinalugsky jezyk]]
| [[Hinalugsky jezyk|''hinalugsky'']] || {{-|kjj}} || Jedno izdanje 1991 g.
|-
| [[Laksky jezyk]]
| [[Laksky jezyk|laksky]] || {{-|lbe}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g.
|-
| rowspan=7 valign=top | [[Lezginske jezyky]]
| [[Agulsky jezyk|agulsky]] || {{-|agx}} || Od 1990 g.
|-
| [[Arčinsky jezyk|arčinsky]] || {{-|aqc}} || Od 2006 g.
|-
| [[Cahursky jezyk|cahursky]] || {{-|tkr}} || Od 1989 g., paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Lezginsky jezyk|'''lezginsky''']] || {{-|lez}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g.
|-
| [[Rutulsky jezyk|rutulsky]] || {{-|rut}} || 1911 g.; od 1990 g.
|-
| [[Tabasaransky jezyk|tabasaransky]] || {{-|tab}} || Od 1938 g.
|-
| [[Udinsky jezyk|udinsky]] || {{-|udi}} || Od 1974 g., paralelno s [[Latinica|latinskym]] i [[Gruzinsky alfabet|gruzinskym]] alfabetom
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Nahske jezyky]]
| [[Čečensky jezyk|'''čečensky''']] || {{-|ce}} || Od 1938 goda, v 1991–2000 lětah takože [[latinica]]
|-
| [[Ingušsky jezyk|'''ingušsky''']] || {{-|inh}} || Od 1938 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=21 valign=top | [[Uralske jezyky]]
| rowspan=4 valign=top | [[Baltijsko-finske jezyky]]
| [[Ižorsky jezyk|ižorsky]] || {{-|izh}} || Proby od 2000-yh lět
|-
| [[Karelsky jezyk|''karelsky'']] || {{-|krl}} || 19. i početok 20. stolětja, 1937—1940
|-
| [[Vepssky jezyk|''vepssky'']] || {{-|vep}} || Razne proby do 1917 g., od 1989 g. rědke izdanja v kirilici
|-
| [[Vodsky jezyk|''vodsky'']] || {{-|vot}} || Proba v 1930-yh lětah
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Saamske jezyky]]
| [[Kildinskosaamsky jezyk|kildinskosaamsky]] || {{-|sjd}} || Od 1880-yh lět
|-
| [[Terskosaamsky jezyk|''terskosaamsky'']] || {{-|sjt}} || Izumrěly
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Mordovske jezyky]]
| [[Mokšansky jezyk|'''mokšansky''']] || {{-|mdf}} || Od 18. stolětja
|-
| [[Erzjansky jezyk|erzjansky]] || {{-|myv}} || Od 18. stolětja
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Marijsky jezyk|Marijske jezyky]]
| [[Gorskomarijsky jezyk|gorskomarijsky]] || {{-|mrj}} || Od konca 18. stolětja
|-
| [[Lukomarijsky jezyk|'''lukomarijsky''']] || {{-|mhr}} || Od konca 18. stolětja
|-
| [[Sěverozapadny marijsky jezyk|sěverozapadny marijsky]] || — || Od 1995 g.
|-
| rowspan=4 valign=top | [[Permske jezyky]]
| [[Komi-zyrjansky jezyk|'''komi-zyrjansky''']] || {{-|kv}} || Od 17. stolětja, od 1936 g.
|-
| [[Komi-permjačsky jezyk|komi-permjačsky]] || {{-|koi}} || Do 1917 g. rědko, od 1936 g.
|-
| [[Komi-jazvinsky jezyk|komi-jazvinsky]] || — || Od 2003 g.
|-
| [[Udmurtsky jezyk|'''udmurtsky''']] || {{-|udm}} || Od konca 18. stolětja
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Ugrske jezyky]]
| [[Hantyjsky jezyk|hantyjsky]] || {{-|kca}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
| [[Mansijsky jezyk|mansijsky (vogulsky)]] || {{-|mns}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
| rowspan=4 valign=top | [[Samojedske jezyky]]
| [[Enečsky jezyk|enečsky]] || {{-|enf, enh}} || Od 1980-yh lět
|-
| [[Nenečsky jezyk|nenečsky]] || {{-|yrk}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
| [[Nganasansky jezyk|nganasansky]] || {{-|nio}} || Od 1990-yh lět
|-
| [[Selkupsky jezyk|selkupsky]] || {{-|sel}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=28 valign=top | [[Turkijske jezyky]]
| valign=top | [[Ogurske jezyky]]
| [[Čuvašsky jezyk|'''čuvašsky''']] || {{-|cv}} || Od konca 18. stolětja
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Oguzske jezyky]]
| [[Azerbajdžansky jezyk|'''azerbajdžansky''']] || {{-|az}} || 1939–1991; paralelno s [[Latinica|latiniceju]] v lětah 1991—2001. Nyně upotrěbjaje se ješče v [[Dagestan]]u, a v [[Iran]]u pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]]
|-
| [[Gagauzsky jezyk|'''gagauzsky''']] || {{-|gag}} || Proby na koncu 19. i početku 20. stolětja; od 1957 g. do 1990-yh lět; nyně paralelno s [[Latinica|latiniceju]]
|-
| [[Turkmensky jezyk|'''turkmensky''']] || {{-|tk}} || 1940–1995, nyně koristaje se pored [[Latinica|latinice]]
|-
| rowspan=11 valign=top | [[Kipčakske jezyky]]
| [[Baškirsky jezyk|'''baškirsky''']] || {{-|ba}} || Od konca 19. do početka 20. stolětja pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]]; od 1949 g.
|-
| [[Karačaevo-balkarsky jezyk|'''karačaevo-balkarsky''']] || {{-|krc}} || Od 1936 g.
|-
| [[Karaimsky jezyk|karaimsky]] || {{-|kdr}} || 20. stolětje
|-
| [[Karakalpaksky jezyk|'''karakalpaksky''']] || {{-|kaa}} || Od 1940-yh lět do 1994 g., nyně pored [[Latinica|latinice]]
|-
| [[Kazahsky jezyk|'''kazahsky''']] || {{-|kk}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1940 g.
|-
| [[Krymskotatarsky jezyk|krymskotatarsky]] || {{-|crh}} || Od 1938 g.; od 1990-yh lět pored [[Latinica|latinice]]
|-
| [[Krymčaksky jezyk|krymčaksky]] || {{-|jct}} || Lěta 1990-e
|-
| [[Kyrgyzsky jezyk|'''kyrgyzsky''']] || {{-|ky}} || Od 1940 g.
|-
| [[Kumyksky jezyk|'''kumyksky''']] || {{-|kum}} || Od 1938 g.
|-
| [[Nogajsky jezyk|nogajsky]] || {{-|nog}} || Od 1938 g.
|-
| [[Tatarsky jezyk|'''tatarsky''']] || {{-|tt}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1938 g.
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Karlukske jezyky]]
| [[Uzbeksky jezyk|'''uzbeksky''']] || {{-|uz}} || 1940—1993; od 1993 g. koristajemy pored [[Latinica|latinice]]
|-
| [[Ujgursky jezyk|'''ujgursky''']] || {{-|ug}} || Od 1946 g., nyně upotrěbjajemy glavno v [[Kazahstan]]u
|-
| rowspan=11 valign=top | [[Sibirsko-turkijske jezyky]]
| [[Altajsky jezyk|altajsky]] || {{-|alt}} || 1845–1928; od 1938 g.
|-
| [[Čulymsky jezyk|čulymsky]] || {{-|clw}} || Od 2003 g.
|-
| [[Dolgansky jezyk|dolgansky]] || {{-|dlg}} || Od 1973 g.
|-
| [[Hakassky jezyk|hakassky]] || {{-|kjh}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1939 g.
|-
| [[Jakutsky jezyk|'''jakutsky''']] || {{-|sah}} || Od konca 19. stolětja do 1917 g.; od 1939 g.
|-
| [[Kumandinsky jezyk|kumandinsky]] || — || Proby od 1990 lět
|-
| [[Šorsky jezyk|šorsky]] || {{-|cjs}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1938 g.
|-
| [[Sojotsko-catansky jezyk|sojotsko-caatansky]] || — || Izumrěly i vozrodženy v 2000-yh lětah
|-
| [[Teleutsky jezyk|teleutsky]] || — || Proby v 1840-yh lětah; od 2004 g.
|-
| [[Tofalarsky jezyk|tofalarsky]] || {{-|kim}} || Od 1988 g.
|-
| [[Tuvinsky jezyk|'''tuvinsky''']] || {{-|tyv}} || Proby v 1920-yh lětah; od 1941 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=5 valign=top | [[Mongolske jezyky]]
| rowspan=3 valign=top | [[Centralnomongolske jezyky]]
| [[Burjatsky jezyk|'''burjatsky''']] || {{-|bua}} || Proby od konca 19. do početka 20. stolětja, paralelno s [[Mongolsko pismo|mongolskym pismom]]; od 1939 g.
|-
| [[Kalmyksky jezyk|'''kalmyksky''']] || {{-|xal}} || 1924–1930; od 1938 g.
|-
| [[Mongolsky jezyk|'''mongolsky''']] || {{-|mn}} || Od 1940 g.
|-
| valign=top | [[Južnomongolske jezyky]]
| [[Mongorsky jezyk|''mongorsky'']] || {{-|mjg}} || Neuspěšna proba v 1958 g.
|-
| valign=top | [[Daursky jezyk]]
| [[Daursky jezyk|''daursky'']] || {{-|dta}} || Proba v 1956 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=9 valign=top | [[Tungussko-mandžurske jezyky]]
| rowspan=5 valign=top | [[Sěvernotungusske jezyky]]
| [[Evenkijsky jezyk|evenkijsky]] || {{-|evn}} || Od 1920-yh lět, oficialno od 1937 g.
|-
| [[Evensky jezyk|evensky]] || {{-|eve}} || Proby prěd 1930-yh lět, oficialno od 1937 g.
|-
| [[Negidalsky jezyk|negidalsky]] || {{-|neg}} || Proby od 1990-y lět
|-
| [[Oročsky jezyk|oročsky]] || {{-|oac}} || Od 2000-yh lět
|-
| [[Udegejsky jezyk|udegejsky]] || {{-|ude}} || Od 1937 g.
|-
| rowspan=4 valign=top | [[Južnotungusske jezyky]]
| [[Nanajsky jezyk|nanajsky]] || {{-|gld}} || Proby prěd 1930-yh lět; oficialno od 1937 g.
|-
| [[Oroksky jezyk|oroksky]] || {{-|oaa}} || Od 2008 g.
|-
| [[Sibinsky jezyk|''sibinsky'']] || {{-|sjo}} || Jezyk upotrěbjaje [[mandžursko pismo]]; proba kirilice v 1957 g.
|-
| [[Ulčsky jezyk|ulčsky]] || {{-|ulc}} || Od konca 1980-yh lět
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| valign=top | [[Sino-tibetske jezyky]]
| valign=top | [[Kitajske jezyky]]
| [[Dungansky jezyk|'''dungansky''']] || {{-|dng}} || Od 1953 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=4 valign=top | [[Čukotsko-kamčatske jezyky]]
| valign=top | [[Kamčatske jezyky]]
| [[Itelmensky jezyk|itelmensky]] || {{-|itl}} || Od 1984 g.
|-
| rowspan=3 valign=top | [[Čukotsko-korjakske jezyky]]
| [[Aljutorsky jezyk|aljutorsky]] || {{-|alr}} || Neoficialno v jednoj gazetě
|-
| [[Čukotsky jezyk|čukotsky]] || {{-|ckt}} || Od 1937 g.
|-
| [[Korjaksky jezyk|korjaksky]] || {{-|kpy}} || Od 1937 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=3 colspan=2 valign=top | [[Paleosibirske jezyky]] (izolaty)
| [[Jukagirsky jezyk|jukagirsky]] || {{-|ykg, yux}} || Od 1969 g.
|-
| [[Ketsky jezyk|ketsky]] || {{-|ket}} || Od 1980-yh lět
|-
| [[Nivhsky jezyk|nivhsky]] || {{-|niv}} || Od 1937, oficialno od 1953 g.
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| rowspan=3 valign=top | [[Eskimossko-aleutske jezyky]]
| valign=top | [[Jupikske jezyky]]
| [[Juitsky jezyk|juitsky]] || {{-|ess}} || Proby na koncu 19. stolětja; v Rosiji od 1937 g.
|-
| rowspan=2 valign=top | [[Aleutske jezyky]]
| [[Aleutsky jezyk|aleutsky]] || {{-|ale}} || 19. stolětje; od 1990-yh lět
|-
| [[Aljutiksky jezyk|aljutiksky]] || {{-|ems}} || Od 19. do početko 20. stolětja; od 1990-yh lět
|-
<!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| colspan=2 valign=top | [[Jezyky na-dene]]
| [[Tlingitsky jezyk|''tlingitsky'']] || {{-|tli}} || Proby od 1840-yh do 1920-yh lět
|-
|}
== Gledite takože ==
* [[Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov]]
{{Kirilica}}
[[Kategorija:Kirilica]]
97uorkgruzh8xjrj1xxybs39bw8ikiw
Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov
0
1745
47127
46471
2026-09-10T16:47:30Z
IJzeren Jan
9
/* Druge indoevropejske jezyky */
47127
wikitext
text/x-wiki
'''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]].
Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje tuže samu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''.
Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže.
== А—Н ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref>
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
| rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="2" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ђ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| || || [[І (kirilica)|І]]
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm}}</ref>
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ё (kirilica)|Ё]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ё (kirilica)|Ё]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӷ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref>
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӆ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || [[І (kirilica)|І]] ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref>
! 2000
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Ґ]] || [[Д']] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ӝ]] || [[Ҥ]]
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
| [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]]
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]]
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]])
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
| rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref>
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|}
== О—Я ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
| [[О̄]] || [[Ӯ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| ||
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]]
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
| [[О̂]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />”
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Т́]] || || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="3" | || [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
| [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || || || ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]
! 2000
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Һ]] || || [[Ӹ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Оь]] || [[Уъ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || ||
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[С']] || || || [[Ҳ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || ||
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]]
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] :
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ў]] || [[Х̑]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
== Iztočniky i referencije ==
{{Iztočniky}}
{{Kirilica}}
[[Kategorija:Kirilica]]
elb3jhvhp9r2lz0y8jecln18zq5hqqq
47130
47127
2026-09-10T16:54:57Z
IJzeren Jan
9
/* Druge indoevropejske jezyky */
47130
wikitext
text/x-wiki
'''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]].
Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje tuže samu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''.
Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže.
== А—Н ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref>
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
| rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="2" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ђ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| || || [[І (kirilica)|І]]
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm}}</ref>
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ё (kirilica)|Ё]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ё (kirilica)|Ё]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӷ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref>
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӆ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || [[І (kirilica)|І]] ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref>
! 2000
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Ґ]] || [[Д']] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ӝ]] || [[Ҥ]]
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
| [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]]
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]]
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]])
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
| rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref>
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|}
== О—Я ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
| [[О̄]] || [[Ӯ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| ||
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
| [[О̂]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />”
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Т́]] || || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="3" | || [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
| [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || || || ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]
! 2000
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Һ]] || || [[Ӹ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Оь]] || [[Уъ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || ||
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[С']] || || || [[Ҳ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || ||
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]]
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] :
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ў]] || [[Х̑]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
== Iztočniky i referencije ==
{{Iztočniky}}
{{Kirilica}}
[[Kategorija:Kirilica]]
awemvdf4xmh0fltjd5232vngv3rmkjx
47131
47130
2026-09-10T16:57:25Z
IJzeren Jan
9
47131
wikitext
text/x-wiki
'''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]].
Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje tuže samu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''.
Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže.
== А—Н ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref>
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
| rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="2" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ђ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| || || [[І (kirilica)|І]]
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref>
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ё (kirilica)|Ё]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ё (kirilica)|Ё]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӷ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref>
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӆ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || [[І (kirilica)|І]] ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref>
! 2000
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Ґ]] || [[Д']] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ӝ]] || [[Ҥ]]
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
| [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]]
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]]
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]])
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
| rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref>
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|}
== О—Я ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
| [[О̄]] || [[Ӯ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| ||
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
| [[О̂]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />”
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Т́]] || || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="3" | || [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
| [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || || || ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]
! 2000
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Һ]] || || [[Ӹ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Оь]] || [[Уъ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || ||
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[С']] || || || [[Ҳ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || ||
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]]
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] :
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ў]] || [[Х̑]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
== Iztočniky i referencije ==
{{Iztočniky}}
{{Kirilica}}
[[Kategorija:Kirilica]]
oc45n47jy36faw9w0nx66xnejg7fps8
47134
47131
2026-09-10T18:26:41Z
IJzeren Jan
9
47134
wikitext
text/x-wiki
'''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]].
Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje osnovnu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''.
Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže.
== А—Н ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref>
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
| rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̂]] || || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="2" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ђ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| || || [[І (kirilica)|І]]
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref>
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ё (kirilica)|Ё]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ё (kirilica)|Ё]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӷ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref>
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]]
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӆ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || [[І (kirilica)|І]] ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref>
! 2000
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Ґ]] || [[Д']] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ӝ]] || [[Ҥ]]
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
| [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]])
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
| rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref>
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|}
== О—Я ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
| [[О̄]] || [[Ӯ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| ||
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || ||
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]]
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
| [[О̂]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />”
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Т́]] || || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="3" | || [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
| [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || || || ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]
! 2000
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Һ]] || || [[Ӹ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Оь]] || [[Уъ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || ||
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[С']] || || || [[Ҳ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] :
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ў]] || [[Х̑]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
== Iztočniky i referencije ==
{{Iztočniky}}
{{Kirilica}}
[[Kategorija:Kirilica]]
qktddp0zdsbun9r37pc6rp85pz7hcuj
47143
47134
2026-09-11T00:36:12Z
IJzeren Jan
9
/* Paleoazijatske jezyky */
47143
wikitext
text/x-wiki
'''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]].
Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje osnovnu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''.
Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže.
== А—Н ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref>
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
| rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̂]] || || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="2" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ђ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| || || [[І (kirilica)|І]]
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref>
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ё (kirilica)|Ё]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ё (kirilica)|Ё]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӷ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref>
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]]
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]]
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref>
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӆ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || [[І (kirilica)|І]] ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref>
! 2000
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Ґ]] || [[Д']] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || [[Ӝ]] || [[Ҥ]]
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]]
! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]]
! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
| [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]]
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]])
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
| rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref>
! hist.
| [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]]
|}
== О—Я ==
=== Slovjanske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Slovjanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Poljsky jezyk|Poljsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]
! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}}
| rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}}
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}}
| [[О̄]] || [[Ӯ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]]
! suč.
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}}
| [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]]
| rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! [[Božidar Raič|Raič]]
| [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]]
|- style="vertical-align:top;"
! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]]
| ||
|}
=== Druge indoevropejske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]])
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]
! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Litovsky jezyk|Litovsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]]
! suč.
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srb.|V srbiji}}
| [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hufsky jezyk|Hufsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]]
! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}}
| rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}}
| || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ю]] || [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! st.v.
| [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Rušansky jezyk|Rušansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
=== Afroazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Afroazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || ||
|}
=== Kartvelske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Kartvelske jezyky]]
| colspan="2" |
! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Svansky jezyk|Svansky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|}
=== Sěverozapadnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]]
! prědl.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]]
|}
=== Sěverovozhodnokavkazske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Andijsky jezyk|Andijsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]]
! 2015
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 1999
| [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Cezsky jezyk|Cezsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’
|}
=== Uralske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Uralske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karelsky jezyk|Karelsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Vepssky jezyk|Vepssky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]]
! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]]
! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}}
| [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}}
| || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}}
| [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]]
! 1980e
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! 2020
| [[О̂]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]]
! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />”
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}}
| [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]]
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]]
! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}}
| rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}}
| [[Т́]] || || rowspan="4" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}}
| rowspan="3" | || [[Ӭ]]
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}}
| [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}}
| || || || || || || ||
|}
=== Turkijske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Turkijske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || '
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]
! 2000
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]]
|- style="vertical-align:top;"
! 2008
| [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]]
! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span>
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}}
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Һ]] || || [[Ӹ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| || || || || || || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || ||
|}
=== Mongolske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Mongolske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] || [[Ӱ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Оь]] || [[Уъ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || ||
|}
=== Tungusske jezyky ===
{| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Tungusske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]]
! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]]
! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! alt.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Oročsky jezyk|Oročsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]]
! leningr.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’
|- style="vertical-align:top;"
! habar.
| [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}}
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]]
! var. 2008
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! var. 2004
| || [[С']] || || || [[Ҳ]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] ||
|}
=== Paleoazijatske jezyky ===
{| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;"
|+ [[Paleoazijatske jezyky]]
| colspan="2" |
! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Dungansky jezyk|Dungansky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]]
! suč.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]]
! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}}
| rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}}
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] :
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] [[Р̆]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" |
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Р’]] || [[Х’]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]]
! suč.
| rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ
|- style="vertical-align:top;"
! hist.
| [[Ў]] || [[Х̑]]
|- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;"
! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]]
! hist.
| [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || ||
|}
== Iztočniky i referencije ==
{{Iztočniky}}
{{Kirilica}}
[[Kategorija:Kirilica]]
8xy86qahxgtvuhjgh3nt8spfibpp2xo
Koristnik:Ilja isv/pěskovišče
2
2830
47116
47115
2026-09-10T12:43:25Z
Ilja isv
10
/* История */
47116
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 izbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla izbudovana i poslědna velika partija В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
69alrv8heluk3cob9tjio38rxoaoi7a
47117
47116
2026-09-10T13:59:10Z
Ilja isv
10
/* История */
47117
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
g3yhqin28qknihz2f7ppyl6hhqud7g8
47118
47117
2026-09-10T14:23:26Z
Ilja isv
10
/* История */
47118
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== История ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
7zmp10s4gxmoamiqk7r3dh5qam4e3ry
47120
47118
2026-09-10T14:25:16Z
Ilja isv
10
47120
wikitext
text/x-wiki
{{Začetok|data=July 2026}}
{{Wikidata Infobox}}
<code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code>
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}.
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|en|Japanese language|}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
== Vněšnje linky ==
[[Kategorija:Jezyk]]
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}}
[[Kategorija:Dětska literatura]]
[[Kategorija:Personaž]]
[[Kategorija:Literaturny Personaž]]
[[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]]
{{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}}
{{Pravopis}}
{{Poslanje
| type = informative
| file = EU-LABEL AI black transparent.svg
| title = UI prěvod
| description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!''
| comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.''
}}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentacija}}
</noinclude>
{{Citatny blok
|border = 2px
|align = center
|bgcolor = Cornsilk
|title =
|halign = left
|quote =
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{skryto odsud}}
{{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}
{{skryto dotud}}
|salign = right
|author =
|source = Originalny tekst (angl.)
}}
Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti
{{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}}
Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine
| magazine = Popular Magazine
| title = An Article by an Anonymous Author
| date = 1996
| ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}}
}}</ref>
Tuto jest peskovišče.
[[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]]
'''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}})
<span class="ext-gadget-alphabet-disable">
</span>
== Referencije ==
<div class="ext-gadget-alphabet-disable">
<references group="lower-alpha"/>
{{Iztočniky}}
</div>
{{Pravopis prověrjeny}}
pwkx6gl5t13u0prwdx9g1kps5nogfvb
Uropi
0
6024
47147
47097
2026-09-11T07:35:06Z
Ilja isv
10
47147
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovana na njihovih občyh [[Proto-indoevropejsky jezyk|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny język]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti.
Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov).
Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB />
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
0qiw0tdvv9vjakw3i602v2bdgv001im
47148
47147
2026-09-11T07:42:41Z
Ilja isv
10
47148
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
'''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovana na njihovih občyh [[Proto-indoevropejsky jezyk|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny język]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti.
Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov).
Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB />
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
jvikjf67dnuddcimm8u5o78tq7dgwie
47149
47148
2026-09-11T07:43:54Z
Ilja isv
10
47149
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
'''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovany na njihovih občyh [[Indoevropejske jezyky|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny język]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti.
Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov).
Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB />
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
9rzvhojeqrk6w4fpe2t71isdthooect
47150
47149
2026-09-11T07:44:20Z
Ilja isv
10
47150
wikitext
text/x-wiki
{{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}}
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
'''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovany na njihovih občyh [[Indoevropejske jezyky|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny jezyk]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti.
Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov).
Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB />
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
cgxy0jao5xkcckv6wdj1iklht6v1lna
47151
47150
2026-09-11T07:44:41Z
Ilja isv
10
47151
wikitext
text/x-wiki
{{Pravopis}}
{{Kartka jezyk
|name=Uropi
|image=Flag of Uropi.svg
|imagescale=0.7
|creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}}
|setting=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|speakers=
|fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]]
|fam3=[[A posteriori język]]
|fam4=[naturalisticky planovany język]
|posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]]
|agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica]
|iso3=
|iso3comment=nema
|glotto=
|ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi]
}}
'''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovany na njihovih občyh [[Indoevropejske jezyky|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny jezyk]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti.
Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov).
Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref>
==Stvoritelj==
[[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]]
Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija.
==Ortografija i fonologija==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref>
|-
![[Velike bukvy]]
|{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]]
|-
![[Male bukvy]]
|{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}}
|-
![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]]
|{{MFA|a}}
|{{MFA|b}}
|style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}}
|{{MFA|d}}
|{{MFA|e}}
|{{MFA|f}}
|{{MFA|g}}
|{{MFA|h}}
|{{MFA|i}}
|{{MFA|j}}
|{{MFA|k}}
|{{MFA|l}}
|{{MFA|m}}
|{{MFA|n}}
|{{MFA|o}}
|{{MFA|p}}
|{{MFA|r}}
|{{MFA|s}}
|{{MFA|t}}
|{{MFA|u}}
|{{MFA|v}}
|{{MFA|w}}
|{{MFA|x}}
|{{MFA|y}}
|{{MFA|z}}
|{{MFA|ʒ}}
|}
Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě.
Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući:
{{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh''
{{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give"
{{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy"
{{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure"
{{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]]
{{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''.
{{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref>
{{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB />
[[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju".
==Leksika==
==Korenje==
Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije:
Indo-evropske korjeny
Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}.
"Hibridne" korjeny
Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika.
Medžunarodne slova
Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun".
==Složenice==
Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon".
Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene.
V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)").
==Gramatika==
{{refimprove section|date=January 2026}}
==Imenice==
Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]].
Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot".
Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev".
Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov".
Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to".
Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu.
==Prěvjesniki==
Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin".
Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko".
==Zaimenniky==
[[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd.
Kompletan set ličnyh zaimennikov:
{| class="wikitable"
|-
|
| singular
| plural
|-
| first person
| {{lang|en|i}} "I"
| {{lang|en|nu}} "we"
|-
| second person
| {{lang|en|tu}} "you (sg.)"
| {{lang|en|vu}} "you" ''(used both as plural and as polite form)''
|-
| third person masc.
| {{lang|en|he}} "he"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person fem.
| {{lang|en|ce}} "she"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
| third person neuter
| {{lang|en|je}} "it"
| {{lang|en|lu}} "they"
|-
|}
Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself".
===Glagoly===
Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu.
Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu.
[[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti".
Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš".
[[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel".
Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći".
[[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl".
[[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla".
[[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?"
[[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!"
[[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota".
===Čislovniky===
{| class="wikitable"
|-
! Numeral
! Cardinal
! Ordinal
|-
| 1
| {{lang|en|un}}
| {{lang|en|pri}}
|-
| 2
| {{lang|en|du}}
| {{lang|en|duj}}
|-
| 3
| {{lang|en|tri}}
| {{lang|en|trij}}
|-
| 4
| {{lang|en|kwer}}
| {{lang|en|kweri}}
|-
| 5
| {{lang|en|pin}}
| {{lang|en|pini}}
|-
| 6
| {{lang|en|ses}}
|
|-
| 7
| {{lang|en|sep}}
|
|-
| 8
| {{lang|en|oc}}
|
|-
| 9
| {{lang|en|nev}}
|
|-
| 10
| {{lang|en|des}}
|
|-
| 100
| {{lang|en|sunte}}
|
|-
| 357
| {{lang|en|trisunte pindes-sep}}
|
|-
| 1000
| {{lang|en|tilie}}
|
|}
[[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy".
[[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina".
==Priměr==
{{Verse translation
|lang2=mis
|head2={{lang|en|U Men Kidi}}
|2=
Be sep, wan i it a led,
I find sul’ imaʒe in mi ment,
Ki dragone valgan aròn kastele,
Gardine wo un find maʒiki frute;
Lovi damas in u tor inkarsen,
O perlasen in u fost insaren;
Wo galan kwalore rait su ber rijis
We se de frontias da landi soinis.
I find ja, sa klarim in mi ment
Be sep, wan i it a led.
Be sep, revos ma vekan
De maʒiki land i cek in van;
U sel se stan za wo stì de kastèl,
De gardini bod wen u tapìz cel.
Nun feja se vadan tra de plor,
Bote, ne kwalore, se stan ner de dor,
Id wo de blu rije sì flujan ki rikle
Num u banar id vodikrùg je ste;
I cek de maʒiki land in van
Be sep, revos ma vekan.
|lang1=en
|head1=Dětska Myšlěnka
|1=
Kogda sedm, kogda idem spat,
Tak mnogo obrazov v glavě znajdem:
Zamky s drakonami okolo,
Vrti gdźe magične plody rastu;
Lěpe dame v veži zatvorene,
Ili v čarobnom gaju izgubljene;
Dok galantni jezdci jedu po potokah
Koje graniče ovu zemju snov.
Najdem tak jasno v svojoj glavě
Kogda sedm, kogda idem spat.
Kogda sedm, kogda se zbudim znov,
Čarobnu zemju tražim bez uspěha;
Stol stoji gdźe zamok se dizal,
Tepih skryva vrtnu zemju,
Ni vile ne plešu po podu,
Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih,
A gdźe modre reke tekle su,
Sad je kada i krhla s vodom;
Tražim čarobnu zemju bez uspěha
Kogda sedm, kogda se zbudim znov.
|attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]]
}}
==Takože vidźte==
[[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru)
==Literatura==
{{Iztočniky}}
==Eksterne linky==
{{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}}
[http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)]
[https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]].
{{Umětne jezyky}}
[[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]]
[[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]]
37rsdhasjbw3ui5jyh3bien9jtp8khf
Bezognjeny parovoz
0
6236
47119
47113
2026-09-10T14:25:13Z
Ilja isv
10
47119
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz č. 9305, izrabjeny zavodom [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
1i22yc2xhul3t31if3la5epbf7e9jgp
47121
47119
2026-09-10T14:30:14Z
Ilja isv
10
/* Historija */
47121
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz č. 9305, izrabjeny zavodom [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
dsnittwocn844es24lttakjw27exfnd
47122
47121
2026-09-10T14:31:32Z
Ilja isv
10
47122
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
bv59r0jxu6jhiemp31ojpg471uti7ca
47123
47122
2026-09-10T16:40:44Z
Ilja isv
10
/* Izgody */
47123
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
8b5mfzwhu13w7er6y42k2f85osw97hl
47124
47123
2026-09-10T16:41:24Z
Ilja isv
10
/* Neizgody */
47124
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost takogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
qbnn816ykrwr1fgyk2jlcc8gl09gob2
47125
47124
2026-09-10T16:42:12Z
Ilja isv
10
/* Neizgody */
47125
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
5rfdsoaekqkqgn81a6rrfbrzi7xzcd4
47126
47125
2026-09-10T16:43:14Z
Ilja isv
10
/* Historija */
47126
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
cigv0d32l6nxwuw25t0glgoomfa34gb
47128
47126
2026-09-10T16:49:14Z
Ilja isv
10
/* Historija */
47128
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
tv4rg7071sxbl9v1qtbsak6s67h88f5
47129
47128
2026-09-10T16:50:55Z
Ilja isv
10
/* Historija */
47129
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
2171e4qbpaszorfjsh6e5n3qhvk53ac
47135
47129
2026-09-10T18:43:40Z
Ilja isv
10
47135
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|page = 522
|isbn = 5-277-00821-7
}}</ref>
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Čitati dalje ==
* {{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|pages = 522—523
|isbn = 5-277-00821-7
}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
2pun8tlmlbvugtz2feavtvjujcivbxy
47136
47135
2026-09-10T18:45:25Z
Ilja isv
10
47136
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|page = 522
|isbn = 5-277-00821-7
}}</ref>
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
0f6l0zfo0n3uzwemho09lm0vfwe39rt
47144
47136
2026-09-11T02:42:27Z
Ilja isv
10
/* Opis */
47144
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury izparjenja vody, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|page = 522
|isbn = 5-277-00821-7
}}</ref>
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
hj0pf4l8lzx31s3ihjf5gve9b0glze4
47145
47144
2026-09-11T02:43:02Z
Ilja isv
10
/* Opis */
47145
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury izparjenja vody, i ona ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|page = 522
|isbn = 5-277-00821-7
}}</ref>
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
fl9ay569ttjie7j8sx4l7e8w5n29qjz
47146
47145
2026-09-11T02:43:45Z
Ilja isv
10
/* Opis */
47146
wikitext
text/x-wiki
[[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]]
'''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]].
== Opis ==
Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpuščaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury izparjenja vody, i ona ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book
|author = [[Раков Виталий Александрович|В.А. Раков]]
|chapter = Бестопочные паровозы
|title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955
|edition = 2-е, переработанное и дополненное
|place = Москва
|publisher = Транспорт
|date = 1995
|page = 522
|isbn = 5-277-00821-7
}}</ref>
== Izgody i neizgody ==
=== Izgody ===
* Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti.
* Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom.
=== Neizgody ===
* Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru.
* Ograničena dalnost ovogo parovoza.
== Historija ==
[[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]]
[[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]]
Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref>
Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]].
Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref>
V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije.
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Izvor ==
{{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}}
[[Kategorija:Transport]]
[[Kategorija:Parovozy]]
owbc3zqbxov13jw1o2y3k3gegro3l7t
Р̄
0
6237
47137
2026-09-10T20:40:10Z
IJzeren Jan
9
Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̄ р̄}}</span> |} {{Calibri|'''Р̄''', '''р̄'''}} (''er s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[makron|makrona]]. Ona upotrěbjaje se v kiril...»
47137
wikitext
text/x-wiki
{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;"
| <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̄ р̄}}</span>
|}
{{Calibri|'''Р̄''', '''р̄'''}} (''er s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[makron|makrona]]. Ona upotrěbjaje se v kiriličnoj ortografiji, poněkogda koristajemoj do zapisanja hemšenskogo dialekta [[arměnsky jezyk|arměnskogo jezyka]], medžu drugymi v publikacijah [[Jehovovi svědki|Jehovovyh svědkov]].<ref>{{Cite web | url = https://www.jw.org/ru/библиотека/?contentLanguageFilter=hyw_x_hms | title = {{Calibri|Қадж гинӓ дзар̄айӓ Еговин}} | website = jw.org | access-date = 2026-09-10}}</ref> Odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ռ/ռ''' {{MFA|r}}, pri čem '''{{-|р}}''' bez makrona odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ր/ր''' {{MFA|ɾ}}.<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref>
== Kodovanje ==
{{Kodovanje
| 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0
| 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0
| 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84
}}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}}
{{Varianty bukvy Р}}
{{Kirilica}}
{{DEFAULTSORT:Р}}
[[Kategorija:Kirilične bukvy]]
[[Kategorija:Кириличне буквы]]
axflccjzh41h2przg1k3bu657ye889s
47139
47137
2026-09-10T21:27:45Z
IJzeren Jan
9
47139
wikitext
text/x-wiki
{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;"
| <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̄ р̄}}</span>
|}
{{Calibri|'''Р̄''', '''р̄'''}} (''er s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[makron|makrona]]. Ona upotrěbjaje se v kiriličnoj ortografiji, poněkogda koristajemoj do zapisanja hemšenskogo dialekta [[arměnsky jezyk|arměnskogo jezyka]], medžu drugymi v publikacijah [[Jehovovi svědki|Jehovovyh svědkov]].<ref>{{Cite web | url = https://www.jw.org/ru/библиотека/?contentLanguageFilter=hyw_x_hms | title = {{Calibri|Қадж гинӓ дзар̄айӓ Еговин}} | website = jw.org | access-date = 2026-09-10}}</ref> Odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ռ/ռ''' {{MFA|r}}, pri čem '''{{-|р}}''' bez makrona odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ր/ր''' {{MFA|ɾ}}.<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref>
Kromě togo '''{{Calibri|р̄}}''' koristaje se v kiriličnoj transliteraciji bukvy '''ड़''' ({{-|ṛa}}) iz jezyka [[hindi]].<ref>{{Cite book | title = हिंदी-रूसी कोश | trans-title = Hindi-russky slovnik | website = केंद्रीय हिंदी निदेशालय (Centralny direktorat Hindi) | publisher = भारत सरकार, केंद्रीय हिंदी निदेशालय, उच्चतर शिक्षा विभाग, मानव संसाधन विकास मंत्रालय | url = http://www.chdpublication.education.gov.in/ebook/b117/html5forpc.html | year = 2018 | pages = 14}}</ref>
== Kodovanje ==
{{Kodovanje
| 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0
| 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0
| 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84
}}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}}
{{Varianty bukvy Р}}
{{Kirilica}}
{{DEFAULTSORT:Р}}
[[Kategorija:Kirilične bukvy]]
[[Kategorija:Кириличне буквы]]
o6dks4jzw76qi3kcwey5mna64i7esvz
Р̆
0
6238
47140
2026-09-11T00:31:25Z
IJzeren Jan
9
Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̆ р̆}}</span> |} {{Calibri|'''Р̆̄''', '''р̆'''}} (''er s brevisom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[brevisom|brevisa]]. Ona poněkogda upotrěb...»
47140
wikitext
text/x-wiki
{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;"
| <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̆ р̆}}</span>
|}
{{Calibri|'''Р̆̄''', '''р̆'''}} (''er s brevisom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[brevisom|brevisa]]. Ona poněkogda upotrěbjaje se v alfabetu [[Nivhsky jezyk|nivhskogo jezyka]] kako alternativa za bukvu '''{{Calibri|[[р̌]]}}''' (''er s hačkom''), a priklad v měsečniku {{lang|niv|Нивх диф}} i v nivhsko-russkom/russko-nivhskom slovniku iz 2024 g.<ref>{{Cite book | first = Владимир Михайлович | last = Санги | title = Нивхско-русский, русско-нивхский словарь (сахалинский диалект) | location = Южно-Сахалинск | publisher = Издательство «Сахалин – Приамурские ведомости» | year = 2024 | isbn = 978-5-6050346-3-6 | url = https://www.calameo.com/books/006606290e730c8f827ac | pages = 3-4, 111-113}}</ref> Ona označaje bezzvučny alveloarny vibrant {{MFA|r̥}}.<ref>{{Cite web | url = https://www.omniglot.com/writing/nivkh.htm | title = Nivkh (Нивхгу диф) | first = Simon | last = Ager | website = Omniglot.com | access-date = 2026-09-11 | language = en}}</ref>
== Kodovanje ==
{{Kodovanje
| 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0
| 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0
| 3-znak = ◌̆ | 3-nazva = COMBINING BREVE | 3-sist16 = 0306 | 3-sist10 = 774 | 3-utf8 = CC 86
}}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0306 | title = U+0306 Combining Breve | website = codepoints.net | language = en}}
{{Varianty bukvy Р}}
{{Kirilica}}
{{DEFAULTSORT:Р}}
[[Kategorija:Kirilične bukvy]]
[[Kategorija:Кириличне буквы]]
bl0r26n4u2teg0emcqwbatmsn0ov8hq
47142
47140
2026-09-11T00:33:55Z
IJzeren Jan
9
47142
wikitext
text/x-wiki
{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;"
| <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̆ р̆}}</span>
|}
{{Calibri|'''Р̆''', '''р̆'''}} (''er s brevisom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[brevisom|brevisa]]. Ona poněkogda upotrěbjaje se v alfabetu [[Nivhsky jezyk|nivhskogo jezyka]] kako alternativa za bukvu '''{{Calibri|[[р̌]]}}''' (''er s hačkom''), a priklad v měsečniku {{lang|niv|Нивх диф}} i v nivhsko-russkom/russko-nivhskom slovniku iz 2024 g.<ref>{{Cite book | first = Владимир Михайлович | last = Санги | title = Нивхско-русский, русско-нивхский словарь (сахалинский диалект) | location = Южно-Сахалинск | publisher = Издательство «Сахалин – Приамурские ведомости» | year = 2024 | isbn = 978-5-6050346-3-6 | url = https://www.calameo.com/books/006606290e730c8f827ac | pages = 3-4, 111-113}}</ref> Ona označaje bezzvučny alveloarny vibrant {{MFA|r̥}}.<ref>{{Cite web | url = https://www.omniglot.com/writing/nivkh.htm | title = Nivkh (Нивхгу диф) | first = Simon | last = Ager | website = Omniglot.com | access-date = 2026-09-11 | language = en}}</ref>
== Kodovanje ==
{{Kodovanje
| 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0
| 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0
| 3-znak = ◌̆ | 3-nazva = COMBINING BREVE | 3-sist16 = 0306 | 3-sist10 = 774 | 3-utf8 = CC 86
}}
== Iztočniky ==
{{Iztočniky}}
== Vněšnje linky ==
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}}
* {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0306 | title = U+0306 Combining Breve | website = codepoints.net | language = en}}
{{Varianty bukvy Р}}
{{Kirilica}}
{{DEFAULTSORT:Р}}
[[Kategorija:Kirilične bukvy]]
[[Kategorija:Кириличне буквы]]
m831idq63xnnouhepzctb9iefnwi66u