Vikipedija isvwiki https://isv.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Special Besěda Koristnik Besěda s koristnikom Vikipedija Besěda Vikipedije Fajl Besěda o fajlu MediaWiki Besěda o MediaWiki Šablon Besěda o šablonu Pomoč Besěda o pomoči Kategorija Besěda o kategoriji TimedText TimedText talk Modul Besěda modula Event Event talk Modul:Jezyky/data 828 46 47141 47084 2026-09-11T00:32:16Z IJzeren Jan 9 47141 Scribunto text/plain -- Language table for [[Module:Jezyky]] local languages = {} -- Abhazsky languages['ab'] = { abbr = 'abh.', name = 'Abhazsky jezyk', locative = 'na abhazskom', } -- Abaza languages['abq'] = { abbr = 'abaz.', name = 'Abazinsky jezyk', locative = 'na abazinskom', } -- Adyghe languages['ady'] = { abbr = 'adyg.', name = 'Adygejsky jezyk', locative = 'na adygejskom', } -- Afrikaans languages['af'] = { abbr = 'afr.', name = 'Afrikaans', locative = 'na afrikaans', } -- Arabic languages['ar'] = { dir = 'rtl', abbr = 'arab.', name = 'Arabsky jezyk', locative = 'na arabskom', } -- Artificial (umětne jezyky bez vlastnogo koda ISO 639) languages['art'] = { abbr = '', name = 'Umětny jezyk', locative = 'na danom jezyku', } -- Avarsky languages['av'] = { abbr = 'avar.', name = 'Avarsky jezyk', locative = 'na avarskom', } -- Azerbaijani languages['az'] = { abbr = 'azer.', name = 'Azerbajdžansky jezyk', locative = 'na azerbajdžanskom', } -- Baškirsky languages['ba'] = { abbr = 'bašk.', name = 'Baškirsky jezyk', locative = 'na baškirskom', } -- Belarusian languages['be'] = { abbr = 'běl.', name = 'Bělorussky jezyk', locative = 'na bělorusskom', } languages['be-tarask'] = { abbr = 'kl. běl.', name = 'Taraškevica', locative = 'na taraškevicě', } -- Bulgarian languages['bg'] = { abbr = 'bulg.', name = 'Bulgarsky jezyk', locative = 'na bulgarskom', } -- Bosnian languages['bs'] = { abbr = 'bos.', name = 'Bosnijsky jezyk', locative = 'na bosnijskom', } -- Catalan languages['ca'] = { abbr = 'kat.', name = 'Katalansky jezyk', locative = 'na katalanskom', } -- Chechen languages['ce'] = { abbr = 'čeč.', name = 'Čečensky jezyk', locative = 'na čečenskom', } -- Chukchi languages['ckt'] = { abbr = 'čuk.', name = 'Čukotsky jezyk', locative = 'na čukotskom', } -- Montenegrin languages['cnr'] = { abbr = 'črnogor.', name = 'Črnogorsky jezyk', locative = 'na črnogorskom', } -- Chuvash languages['cv'] = { abbr = 'čuv.', name = 'Čuvašsky jezyk', locative = 'na čuvašskom', } -- Czech languages['cs'] = { abbr = 'češ.', name = 'Češsky jezyk', locative = 'na češskom', } -- Kashubian languages['csb'] = { abbr = 'kaš.', name = 'Kašubsky jezyk', locative = 'na kašubskom', } -- Church Slavonic languages['cu'] = { abbr = 'crkovnoslov.', name = 'Crkovnoslovjansky jezyk', locative = 'na crkovnoslovjanskom', } -- Danish languages['da'] = { abbr = 'dan.', name = 'Dansky jezyk', locative = 'na danskom', } -- Lower Sorbian languages['dsb'] = { abbr = 'dolnoluž.', name = 'Dolnolužičsky jezyk', locative = 'na dolnolužičskom', } -- German languages['de'] = { abbr = 'něm.', name = 'Němečsky jezyk', locative = 'na němečskom', } -- Greek languages['el'] = { italic = false, abbr = 'greč.', name = 'Grečsky jezyk', locative = 'na grečskom', } -- English languages['en'] = { abbr = 'ang.', name = 'Anglijsky jezyk', locative = 'na anglijskom', } -- Esperanto languages['eo'] = { abbr = 'esp.', name = 'Esperanto', locative = 'na esperantu', } -- Spanish languages['es'] = { abbr = 'špan.', name = 'Špansky jezyk', locative = 'na španskom', } -- Estonian languages['et'] = { abbr = 'est.', name = 'Estonsky jezyk', locative = 'na estonskom', } -- Finnish languages['fi'] = { abbr = 'fin.', name = 'Finsky jezyk', locative = 'na finskom', } -- French languages['fr'] = { abbr = 'fr.', name = 'Francuzsky jezyk', locative = 'na francuzskom', } -- Frisian languages['fy'] = { abbr = 'friz.', name = 'Frizijsky jezyk', locative = 'na frizijskom', } -- Irish languages['ga'] = { abbr = 'irl.', name = 'Irlandsky jezyk', locative = 'na irlandskom', } -- Gothic languages['got'] = { italic = false, abbr = 'got.', name = 'Gotsky jezyk', locative = 'na gotskom', } -- Ancient Greek languages['grc'] = { italic = false, abbr = 'davnogreč.', name = 'Davnogrečsky jezyk', locative = 'na davnogrečskom', } -- Hawaiian languages['haw'] = { abbr = 'hav.', name = 'Havajsky jezyk', locative = 'na havajskom', } -- Hebrew languages['he'] = { dir = 'rtl', abbr = 'heb.', name = 'Hebrejsky jezyk', locative = 'na hebrejskom', } -- Hindi languages['hi'] = { abbr = 'hindi', name = 'Hindi', locative = 'na jezyku hindi', } -- Croatian languages['hr'] = { abbr = 'hrv.', name = 'Hrvatsky jezyk', locative = 'na hrvatskom', } -- Upper Sorbian languages['hsb'] = { abbr = 'gornoluž.', name = 'Gornolužičsky jezyk', locative = 'na gornolužičskom', } -- Hungarian languages['hu'] = { abbr = 'vug.', name = 'Vugrsky jezyk', locative = 'na vugrskom', } -- Armenian languages['hy'] = { abbr = 'arm.', name = 'Arměnsky jezyk', locative = 'na arměnskom', } -- Interlingue/Occidental languages['ie'] = { abbr = 'int.', name = 'Interlingve', locative = 'na interlingvu', } -- Interglossa languages['igs'] = { abbr = 'intergl.', name = 'Interglossa', locative = 'na jezyku interglossa', } -- Indo-European languages languages['ine'] = { abbr = 'indoevr.', name = 'Indoevropejske jezyky', locative = 'na indoevropejskyh jezykah', } -- Ido languages['io'] = { abbr = 'ido', name = 'Ido', locative = 'na idu', } -- Icelandic languages['is'] = { abbr = 'isl.', name = 'Islandsky jezyk', locative = 'na islandskom', } -- Interslavic languages['isv'] = { abbr = 'medžusl.', name = 'Medžuslovjansky jezyk', locative = 'na medžuslovjanskom', } languages['isv-cyrl'] = languages['isv']; languages['isv-latn'] = languages['isv']; -- Italian languages['it'] = { abbr = 'ital.', name = 'Italijansky jezyk', locative = 'na italijanskom', } -- Japanese languages['ja'] = { italic = false, abbr = 'jap.', name = 'Japonsky jezyk', locative = 'na japonskom', } -- Georgian languages['ka'] = { italic = false, abbr = 'gruz.', name = 'Gruzinsky jezyk', locative = 'na gruzinskom', } -- Kabardian languages['kbd'] = { abbr = 'kab.', name = 'Kabardinsky jezyk', locative = 'na kabardinskom', } -- Kyrgyz languages['ki'] = { abbr = 'kyr.', name = 'Kyrgyzsky jezyk', locative = 'na kyrgyzskom', } -- Kazakh languages['kk'] = { abbr = 'kazah.', name = 'Kazahsky jezyk', locative = 'na kazahskom', } -- Karachay-Balkar languages['krc'] = { abbr = 'kar.-balk.', name = 'Karačajsko-balkarsky jezyk', locative = 'na karačajsko-balkarskom', } -- Karelian languages['krl'] = { abbr = 'karel.', name = 'Karelsky jezyk', locative = 'na karelskom', } -- Komi languages['kv'] = { abbr = 'zyr.', name = 'Komi-zyrjansky jezyk', locative = 'na komi-zyrjanskom' } -- Latin languages['la'] = { abbr = 'lat.', name = 'Latinsky jezyk', locative = 'na latinskom', } -- Luxemburgish languages['lb'] = { abbr = 'luks.', name = 'Luksemburgsky jezyk', locative = 'na luksemburgskom', } -- Lezgi languages['lez'] = { abbr = 'lezg.', name = 'Lezginsky jezyk', locative = 'na lezginskom', } -- Lingua Franca Nova languages['lfn'] = { abbr = 'elefen', name = 'Lingua Franca Nova', locative = 'na lingva-franka-nově', } -- Lithuanian languages['lt'] = { abbr = 'lit.', name = 'Litovsky jezyk', locative = 'na litovskom', } -- Latvian languages['lv'] = { abbr = 'lat.', name = 'Latyšsky jezyk', locative = 'na latyšskom', } -- Moksha languages['mdf'] = { abbr = 'mokš.', name = 'Mokšansky jezyk', locative = 'na mokšanskom', } -- Macedonian languages['mk'] = { abbr = 'mak.', name = 'Makedonsky jezyk', locative = 'na makedonskom', } -- Mongolian languages['mn'] = { abbr = 'mon.', name = 'Mongolsky jezyk', locative = 'na mongolskom', } -- Maltese languages['mt'] = { abbr = 'malt.', name = 'Maltijsky jezyk', locative = 'na maltijskom', } -- Erzya languages['myv'] = { abbr = 'erz.', name = 'Erzjansky jezyk', locative = 'na erzjanskom', } -- Nahuatl languages['nah'] = { abbr = 'nah.', name = 'Nahuatl', locative = 'na jezyku nahuatl', } -- Norwegian languages['nb'] = { abbr = 'nor. buk.', name = 'Bukmol', locative = 'na norvežskom bukmolu', } -- Nivkh languages['niv'] = { abbr = 'niv.', name = 'Nivhsky jezyk', locative = 'na nivhskom', } -- Dutch languages['nl'] = { abbr = 'nid.', name = 'Niderlandsky jezyk', locative = 'na niderlandskom', } -- Norwegian languages['nn'] = { abbr = 'nor. njun.', name = 'Njunošk', locative = 'na norvežskom njunošku', } -- Norwegian languages['no'] = { abbr = 'nor.', name = 'Norvežsky jezyk', locative = 'na norvežskom', } -- Nogay languages['nog'] = { abbr = 'nogaj.', name = 'Nogajsky jezyk', locative = 'na nogajskom', } -- Novial languages['nov'] = { abbr = 'nov.', name = 'jezyk novial', locative = 'na novialu', } -- Old East Slavic languages['orv'] = { abbr = 'Staroiztočnoslov.', name = 'staroiztočnoslovjansky jezyk', locative = 'na staroiztočnoslovjanskom', } -- Polish languages['pl'] = { abbr = 'pol.', name = 'Poljsky jezyk', locative = 'na poljskom', } -- Pannonian Rusyn languages['rsk'] = { abbr = 'panonsko-rusin.', name = 'Panonsko-rusinsky jezyk', locative = 'na panonsko-rusinskom', } -- Old Prussian languages['prg'] = { abbr = 'staropruss.', name = 'Staroprussky jezyk', locative = 'na staroprusskom', } -- Portuguese languages['pt'] = { abbr = 'port.', name = 'Portugalsky jezyk', locative = 'na portugalskom', } -- Quechua languages['qu'] = { abbr = 'keč.', name = 'Jezyk Kečua', locative = 'na jezyku kečua', } -- Romanian languages['rm'] = { abbr = 'romanš.', name = 'Romanšsky jezyk', locative = 'na romanšskom', } -- Romanian languages['ro'] = { abbr = 'rum.', name = 'Rumunsky jezyk', locative = 'na rumunskom', } -- Russian languages['ru'] = { abbr = 'rus.', name = 'Russky jezyk', locative = 'na russkom', } -- Rusyn languages['rue'] = { abbr = 'rusin.', name = 'Rusinsky jezyk', locative = 'na rusinskom', } -- Sanskrit languages['sa'] = { italic = false, abbr = 'Sanskr.', name = 'sanskrit', locative = 'na sanskritu', } -- Yakut languages['sah'] = { abbr = 'Jak.', name = 'jakutsky', locative = 'na jakutskom', } -- Serbo-Croatian languages['sh'] = { abbr = 'srbohrv.', name = 'Srbskohrvatsky jezyk', locative = 'na srbskohrvatskom', } -- Slovak languages['sk'] = { abbr = 'slovač.', name = 'Slovačsky jezyk', locative = 'na slovačskom', } -- Slovene languages['sl'] = { abbr = 'sloven.', name = 'Slovenečsky jezyk', locative = 'na slovenečskom', } -- Albanian languages['sq'] = { abbr = 'alb.', name = 'Albansky jezyk', locative = 'na albanskom', } -- Serbian languages['sr'] = { abbr = 'srb.', name = 'Srbsky jezyk', locative = 'na srbskom', } languages['sr-cyrl'] = languages['sr'] languages['sr-latn'] = languages['sr'] -- Swedish languages['sv'] = { abbr = 'šved.', name = 'Švedsky jezyk', locative = 'na švedskom', } -- Swahili languages['sw'] = { abbr = 'suah.', name = 'Suahili', locative = 'na jezyku suahili', } -- Tajik languages['tg'] = { abbr = 'tadž.', name = 'Tadžičsky jezyk', locative = 'na tadžičskom', } -- Turkmen languages['tk'] = { abbr = 'turkm.', name = 'Turkmensky jezyk', locative = 'na turkmenskom', } -- Toki Pona languages['tok'] = { abbr = 'tok.', name = 'Toki-pona', locative = 'na toki-poně', } -- Turkish languages['tr'] = { abbr = 'tur.', name = 'Turečsky jezyk', locative = 'na turečskom', } -- Tatar languages['tt'] = { abbr = 'tat.', name = 'Tatarsky jezyk', locative = 'na tatarskom', } -- Ukrainian languages['uk'] = { abbr = 'ukr.', name = 'Ukrajinsky jezyk', locative = 'na ukrajinskom', } -- Udmurt languages['udm'] = { abbr = 'udm.', name = 'Udmurtsky jezyk', locative = 'na udmurtskom', } -- Urdu languages['ur'] = { dir = 'rtl', abbr = 'urdu', name = 'Urdu', locative = 'na jezyku urdu', } -- Uzbek languages['uz'] = { abbr = 'uzb.', name = 'Uzbečsky jezyk', locative = 'na uzbečskom', } -- Veps languages['vep'] = { abbr = 'vep.', name = 'Vepssky jezyk', locative = 'na vepsskom', } -- Greenlandic languages['kl'] = { abbr = 'grenl.', name = 'Grenlandsky jezyk', locative = 'na grenlandskom', } -- Volapük languages['vo'] = { abbr = 'vol.', name = 'Volapük', locative = 'na volapüku', } -- Proto-Slavic languages['sla-pro'] = { abbr = 'psl.', name = 'Praslovjansky jezyk', locative = 'na praslovjanskom', } -- Uproščeny kitajsky languages['zh-hans'] = { italic = false, abbr = 'upr. kit.', name = 'Kitajsky jezyk (uproščeny)', locative = 'na kitajskom', } -- Tradicijny kitajsky languages['zh-hant'] = { italic = false, abbr = 'trad. kit.', name = 'Kitajsky jezyk (tradicijny)', locative = 'na kitajskom (tradicijnom)', } -- Farsi languages['fa'] = { italic = false, abbr = 'pers.', name = 'Persijsky jezyk', locative = 'na persijskom', } -- Amharsky languages['am'] = { abbr = 'amh.', name = 'Amharsky jezyk', locative = 'na amharskom', } -- Bavarsky languages['bar'] = { abbr = 'bav.', name = 'Bavarsky jezyk', locative = 'na bavarsky', } -- Indonezijsky languages['id'] = { abbr = 'indon.', name = 'Indonezijsky jezyk', locative = 'na indonezijskom', } -- Vietnamsky languages['vi'] = { abbr = 'viet.', name = 'Vietnamsky jezyk', locative = 'na vietnamskom', } -- Korejsky languages['ko'] = { abbr = 'kor.', name = 'Korejsky jezyk', locative = 'na korejskom', } -- Kurdsky languages['ku'] = { abbr = 'kurd.', name = 'Kurdsky jezyk', locative = 'na kurdskom', } -- Filipinsky languages['ph'] = { abbr = 'fil.', name = 'Filipinsky jezyk', locative = 'na filipinskom', } -- Tamilsky languages['ta'] = { italic = false, abbr = 'tam.', name = 'Tamilsky jezyk', locative = 'na tamilskom', } -- Tajsky languages['th'] = { italic = false, abbr = 'taj.', name = 'Tajsky jezyk', locative = 'na tajskom', } -- Tajsky (Latinica) languages['th-latn'] = { abbr = 'taj. lat.', name = 'Tajsky jezyk (latinica)', locative = 'na tajskom (latinica)', } -- Bengaljsky languages['bn'] = { abbr = 'beng.', name = 'Bengaljsky jezyk', locative = 'na bengaljskom', } -- Pašto languages['ps'] = { abbr = 'paš.', name = 'Jezyk Pašto', locative = 'na paštunskom', } -- Dari languages['prs'] = { abbr = 'prs.', name = 'Jezyk Dari', locative = 'na persidskom dari', } -- Hausa languages['ha'] = { abbr = 'hau.', name = 'Jezyk Hausa', locative = 'na hausa', } -- Yoruba languages['yo'] = { abbr = 'yor.', name = 'Jezyk Joruba', locative = 'na joruba', } -- Igbo languages['ig'] = { abbr = 'igb.', name = 'Jezyk Igbo', locative = 'na igbo', } -- Guarani languages['gn'] = { abbr = 'guar.', name = 'Jezyk Guarani', locative = 'na guarani', } -- Ajmara languages['ay'] = { abbr = 'ajmara', name = 'Jezyk Ajmara', locative = 'na ajmara', } -- Kitajsky languages['zh'] = { italic = false, abbr = 'kitajsky', name = 'Kitajsky jezyk', locative = 'na kitajskom', } -- Malajsky languages['ms'] = { abbr = 'malajsky', name = 'Malajsky jezyk', locative = 'na malajskom', } -- Prosty anglijsky languages['en-simple'] = { abbr = 'pr. angl.', name = 'Prosty anglijsky jezyk', locative = 'na prostom anglijskom', } -- Velssky jezyk languages['cy'] = { abbr = 'vels.', name = 'Velssky jezyk', locative = 'na velsskom', } -- Mansijsky jezyk languages['mns'] = { abbr = 'mans.', name = 'Mansijsky jezyk', locative = 'na mansijskom', } -- Mansijsky jezyk (latinica) languages['mns-latn'] = { abbr = 'mans.', name = 'Mansijsky jezyk', locative = 'na mansijskom', } -- Hantyjsky jezyk languages['kca'] = { abbr = 'hant.', name = 'Hantyjsky jezyk', locative = 'na hantyjskom', } -- Marijsky jezyk languages['chm'] = { abbr = 'mar.', name = 'Marijsky jezyk', locative = 'na marijskom', } -- Lukomarijsky jezyk languages['mhr'] = { abbr = 'lukomar.', name = 'Lukomarijsky jezyk', locative = 'na lukomarijskom', } -- Gornomarijsky jezyk languages['mrj'] = { abbr = 'gornomar.', name = 'Gornomarijsky jezyk', locative = 'na gornomarijskom', } -- Starojaponsky jezyk languages['ojp'] = { abbr = 'starojap.', name = 'Starojaponsky jezyk', locative = 'na starojaponskom', } -- Quenya languages['qya'] = { abbr = 'kv.', name = 'Kvenja', locative = 'na kvenji', } -- Drěvnoegyptsky jezyk languages['egy'] = { abbr = 'drěvnoeg.', name = 'Drěvnoegyptsky', locative = 'na drěvnoegyptskom', } -- Akkadsky jezyk languages['akk'] = { italic = false, abbr = 'akad.', name = 'Akadsky jezyk', locative = 'na akadskom', } -- Akadsky jezyk (latinica) languages['akk-latn'] = { abbr = 'akad.', name = 'Akadsky jezyk', locative = 'na akadskom', } -- Šumersky jezyk languages['sux'] = { italic = false, abbr = 'šum.', name = 'Šumersky jezyk', locative = 'na šumerskom', } -- Šumersky jezyk (latinica) languages['sux-latn'] = { abbr = 'šum.', name = 'Šumersky jezyk', locative = 'na šumerskom', } -- Erzjansky jezyk languages['myv'] = { abbr = 'erz.', name = 'Erzjansky jezyk', locative = 'na erzjanskom', } -- jezyk Sindarin languages['sjn'] = { abbr = 'sind.', name = 'Sindarin', locative = 'na sindarinu', } return languages cvhegu336uekcxfad30btmnatdtfzl5 Šablon:Varianty bukvy Р 10 526 47138 46310 2026-09-10T20:45:51Z IJzeren Jan 9 47138 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable ext-gadget-alphabet-disable skin-invert-image" width="100%" style="text-align:center; font-family:Cambria, Calibri; font-size:115%;"> ! align="left" width="10%" | [[П]] ← ! align="center" width="80%" | Varianty [[Kirilica|kiriličnoj]] bukvy [[Р (kirilica)|Р]] ! align="right" width="10%" | → [[С (kirilica)|С]] |- | colspan="3" style="padding:0 3em;" | [[Р (kirilica)|Р р]] · [[Р́|Р́ р́]] · [[Р̀|Р̀ р̀]] · [[Р̆|Р̆ р̆]] · [[Р̄|Р̄ р̄]] · [[Р̈|Р̈ р̈]] · [[Р̌|Р̌ р̌]] · [[Р̃|Р̃ р̃]] · [[Р’|Р’ р’]] · [[Ҏ|Ҏ ҏ]] · [[Ԗ|Ԗ ԗ]] · [[Fajl:Cyrillic small letter split at right Er.svg|7px|link=Razrvano Р]] · [[Fajl:Cyrillic small letter Er with hook.svg|10px|link=Р s lěvym hakom]] ·[[Fajl:Cyrillic capital letter El Er.png|28px|link=Ligatura ЛР]][[Fajl:Cyrillic small letter El Er.svg|12px|link=Ligatura ЛР]] · [[Rosijsky rublj|₽]] |}<noinclude> [[Kategorija:Šablony:Kirilica|Kirilica]] </noinclude> qyo43td6whn9z00zvmzpvi8didlr91l Nikolaj Pljaskin 0 1420 47152 46739 2026-09-11T09:56:09Z ~2026-49348-88 975 47152 wikitext text/x-wiki {{odstraniti|neznana osoba, može byti reklama}} '''Nikolaj Pljaskin''' jest [[Rosija|rosijsky]] videobloger. Urodženy 16 decembra 1998 g. On dělal prěgledy različnyh [[telefon]]ov, [[laptop]]ov, a takože [[Operacijna sistema|operacijnyh sistemov]] i jih beta-verzij. Najprvo 17 septembra 2013 byl stvorěn kanal na {{-|[[YouTube]]}} pod nazvoju "Bazar TV", ktory byl zakryty v 2015 i udaljeny v 2017. V 2018 ponovno načel dějateljnost na {{-|YouTube}}, a v 2024 ponovno prěstal snimati video.<ref>{{Cite web | url=https://youtube.com/@pionerzxc/ | title="нет такого канала" na {{-|YouTube}}}}</ref> == Iztočnik == {{Iztočniky}} {{DEFAULTSORT:Pljaskin, Nikolaj}} [[Kategorija:Rosijski blogeri]] iimpn6jnrsc9k6eutjibfzfij25ravj Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu 0 1741 47132 44614 2026-09-10T17:17:18Z IJzeren Jan 9 47132 wikitext text/x-wiki Tuta stranica sodrživaje '''spisok jezykov''', ktore upotrěbjajut (ili upotrěbjali) někaku versiju '''[[Kirilica|kiriličnoj azbuky]]'''. * '''Tolstym fontom''' sut pokazane jezyky imajuče veče neželi 100 tys. govoriteljev, ktore prěvažno upotrěbjajut kirilicu. * ''Kursivom'' sut pokazane izumrle jezyky i jezyky, ktore uže ne upotrěbjajut kirilicu. {|class="wikitable sortable" |- ! Rodina ! Grupa ! Jezyk ! {{-|[[ISO 639-3]]}} ! Primětky |- | rowspan=30 valign=top | [[Indoevropejske jezyky]] | rowspan=13 valign=top | [[Slovjanske jezyky]] | [[Staroslovjansky jezyk|''staroslovjansky'']] || {{-|cu}} || |- | [[Bělorussky jezyk|'''bělorussky''']] || {{-|be}} || |- | [[Bulgarsky jezyk|'''bulgarsky''']] || {{-|bg}} || |- | [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjansky]] || {{-|cu}} || Kromě [[Glagolica|glagoličnyh]] izvodov v [[Hrvatija|Hrvatiji]] i [[Čehija|Čehiji]] |- | [[Črnogorsky jezyk|'''črnogorsky''']] || {{-|cnr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Medžuslovjansky jezyk|medžuslovjansky]] || {{-|isv}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Makedonsky jezyk|'''makedonsky''']] || {{-|mk}} || Od 1945 g. |- | [[Poljsky jezyk|''poljsky'']] || {{-|pl}} || Proby na polovině 19. stolětja |- | [[Rusinsky jezyk|'''rusinsky''']] || {{-|rue}} || |- | [[Russky jezyk|'''russky''']] || {{-|ru}} || |- | [[Srbsky jezyk|'''srbsky''']] || {{-|sr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Ukrajinsky jezyk|'''ukrajinsky''']] || {{-|uk}} || |- | [[Zapadnopolessky jezyk|zapadnopolessky]] || — || Od 1988 g. |- | [[Arměnsky jezyk]] || [[Zapadnoarměnsky jezyk|'''zapadnoarměnsky''']] || {{-|hyw}} || V hemšinskom dialektu |- | rowspan=2 valign=top | [[Baltijske jezyky]] | [[Latyšsky jezyk|''latyšsky'']] || {{-|lv}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Litovsky jezyk|''litovsky'']] || {{-|lt}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | valign=top | [[Indijske jezyky]] | [[Romsky jezyk|'''romsky''']] || {{-|rom}} || V [[Srbija|Srbiji]] i byvšem [[SSSR]] od 1927 g. |- | rowspan=10 valign=top | [[Iranske jezyky]] | [[Beludžsky jezyk|''beludžsky'']] || {{-|bal}} || V [[Turkmenistan]]u od 1980-yh lět, nyně uže v upotrěbě |- | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|gorsko-jevrejsky (tatsky)]] || {{-|jdt}} || Od 1938 g. do 1990-yh lět v [[Azerbajdžan]]u nyně samo v [[Dagestan]]u |- | [[Jagnobsky jezyk|jagnobsky]] || {{-|yai}} || Od 1990-yh lět |- | [[Jazgulamsky jezyk|jazgulamsky]] || {{-|yah}} || Od 1990-yh lět |- | [[Kurdsky jezyk|kurdsky]] || {{-|ku}} || V byvšem SSSR od 1946 g., nyně koristaje se skoro izključiteljno v [[Armenija|Armeniji]] i [[Rosija|Rosiji]] |- | [[Osetinsky jezyk|'''osetinsky''']] || {{-|os}} || Do 1924 g. i od 1938 g. |- | [[Rušansky jezyk|rušansky]] || — || Od 1990-yh lět |- | [[Šugnansky jezyk|šugnansky]] || {{-|sgh}} || Od 1980-yh lět |- | [[Tadžiksky jezyk|'''tadžiksky''']] || {{-|tg}} || Od 1940 g. |- | [[Vahansky jezyk|vahansky]] || {{-|wbl}} || Od 1990-yh lět |- | rowspan=3 valign=top | [[Romanske jezyky]] | [[Ladino|''ladino'']] || {{-|lad}} || Rědko v [[Jugoslavija|Jugoslaviji]] i [[Bulgarija|Bulgariji]], nyně uže ne |- | [[Moldavsky jezyk|moldavsky]] || <s>{{-|mo}}</s> || Prěd 1932, i v 1937—1989 lětah v sovětskoj [[Moldavija|Moldavii]]; nyně ješče v [[Pridněstrovje|Pridněstrovju]] |- | [[Rumunsky jezyk|''rumunsky'']] || {{-|ro}} || Do 1860-yh lět |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | valign=top | [[Afroazijatske jezyky]] | valign=top | [[Semitske jezyky]] | [[Assirijsky jezyk|''assirijsky novoaramejsky jezyk'']] || {{-|aii}} || V lětah 1927–1930 v [[Sovětsky sojuz|Sovětskom sojuzu]] |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=5 valign=top | [[Sěverozapadnokavkazske jezyky]] | rowspan=2 valign=top | [[Abhazo-abazinske jezyky]] | [[Abazinsky jezyk|abazinsky]] || {{-|abq}} || Od 1938 g. |- | [[Abhazsky jezyk|'''abhazsky''']] || {{-|ab}} || 1862–1926; od 1954 g. |- | rowspan=3 valign=top | [[Adygske jezyky]] | [[Adygejsky jezyk|'''adygejsky''']] || {{-|ady}} || Od 1938 g. |- | [[Kabardino-čerkessky jezyk|'''kabardino-čerkessky''']] || {{-|kbd}} || Od početka 19. stolětja, paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pismom]]; oficialno od 1936 g. |- | [[Ubyhsky jezyk|''ubyhsky'']] || {{-|uby}} || Izumrěly od 1992 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=20 valign=top | [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky]] | rowspan=4 valign=top | [[Avaro-andijske jezyky]] | [[Ahvahsky jezyk|ahvahsky]] || {{-|akv}} || Od 2006 g. |- | [[Andijsky jezyk|andijsky]] || {{-|ani}} || Proby od 1990-yh lět |- | [[Avarsky jezyk|'''avarsky''']] || {{-|av}} || 1861–1928 paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g. |- | [[Karatinsky jezyk|karatinsky]] || {{-|kpt}} || Od 1998 g. |- | rowspan=2 valign=top | [[Cezske jezyky]] | [[Bežtinsky jezyk|bežtinsky]] || {{-|kap}} || Projekt iz 1990 g., potem několiko izdanij |- | [[Cezsky jezyk|cezsky]] || {{-|ddo}} || Od 1993 g. |- | rowspan=3 valign=top | [[Darginske jezyky]] | [[Darginsky jezyk|'''darginsky''']] || {{-|dar}} || Proby v vtoroj polovině 19. stolětja; oficialno od 1938 g. |- | [[Kajtagsky jezyk|kajtagsky]] || {{-|xdq}} || 2020 g. |- | [[Kubačinsky jezyk|kubačinsky]] || {{-|ugh}} || Od 1990-yh lět, rědko upotrěbjaje se |- | [[Hinalugsky jezyk]] | [[Hinalugsky jezyk|''hinalugsky'']] || {{-|kjj}} || Jedno izdanje 1991 g. |- | [[Laksky jezyk]] | [[Laksky jezyk|laksky]] || {{-|lbe}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g. |- | rowspan=7 valign=top | [[Lezginske jezyky]] | [[Agulsky jezyk|agulsky]] || {{-|agx}} || Od 1990 g. |- | [[Arčinsky jezyk|arčinsky]] || {{-|aqc}} || Od 2006 g. |- | [[Cahursky jezyk|cahursky]] || {{-|tkr}} || Od 1989 g., paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Lezginsky jezyk|'''lezginsky''']] || {{-|lez}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g. |- | [[Rutulsky jezyk|rutulsky]] || {{-|rut}} || 1911 g.; od 1990 g. |- | [[Tabasaransky jezyk|tabasaransky]] || {{-|tab}} || Od 1938 g. |- | [[Udinsky jezyk|udinsky]] || {{-|udi}} || Od 1974 g., paralelno s [[Latinica|latinskym]] i [[Gruzinsky alfabet|gruzinskym]] alfabetom |- | rowspan=2 valign=top | [[Nahske jezyky]] | [[Čečensky jezyk|'''čečensky''']] || {{-|ce}} || Od 1938 goda, v 1991–2000 lětah takože [[latinica]] |- | [[Ingušsky jezyk|'''ingušsky''']] || {{-|inh}} || Od 1938 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=21 valign=top | [[Uralske jezyky]] | rowspan=4 valign=top | [[Baltijsko-finske jezyky]] | [[Ižorsky jezyk|ižorsky]] || {{-|izh}} || Proby od 2000-yh lět |- | [[Karelsky jezyk|''karelsky'']] || {{-|krl}} || 19. i početok 20. stolětja, 1937—1940 |- | [[Vepssky jezyk|''vepssky'']] || {{-|vep}} || Razne proby do 1917 g., od 1989 g. rědke izdanja v kirilici |- | [[Vodsky jezyk|''vodsky'']] || {{-|vot}} || Proba v 1930-yh lětah |- | rowspan=2 valign=top | [[Saamske jezyky]] | [[Kildinskosaamsky jezyk|kildinskosaamsky]] || {{-|sjd}} || Od 1880-yh lět |- | [[Terskosaamsky jezyk|''terskosaamsky'']] || {{-|sjt}} || Izumrěly |- | rowspan=2 valign=top | [[Mordovske jezyky]] | [[Mokšansky jezyk|'''mokšansky''']] || {{-|mdf}} || Od 18. stolětja |- | [[Erzjansky jezyk|erzjansky]] || {{-|myv}} || Od 18. stolětja |- | rowspan=3 valign=top | [[Marijsky jezyk|Marijske jezyky]] | [[Gorskomarijsky jezyk|gorskomarijsky]] || {{-|mrj}} || Od konca 18. stolětja |- | [[Lukomarijsky jezyk|'''lukomarijsky''']] || {{-|mhr}} || Od konca 18. stolětja |- | [[Sěverozapadny marijsky jezyk|sěverozapadny marijsky]] || — || Od 1995 g. |- | rowspan=4 valign=top | [[Permske jezyky]] | [[Komi-zyrjansky jezyk|'''komi-zyrjansky''']] || {{-|kv}} || Od 17. stolětja, od 1936 g. |- | [[Komi-permjačsky jezyk|komi-permjačsky]] || {{-|koi}} || Do 1917 g. rědko, od 1936 g. |- | [[Komi-jazvinsky jezyk|komi-jazvinsky]] || — || Od 2003 g. |- | [[Udmurtsky jezyk|'''udmurtsky''']] || {{-|udm}} || Od konca 18. stolětja |- | rowspan=2 valign=top | [[Ugrske jezyky]] | [[Hantyjsky jezyk|hantyjsky]] || {{-|kca}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- | [[Mansijsky jezyk|mansijsky (vogulsky)]] || {{-|mns}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- | rowspan=4 valign=top | [[Samojedske jezyky]] | [[Enečsky jezyk|enečsky]] || {{-|enf, enh}} || Od 1980-yh lět |- | [[Nenečsky jezyk|nenečsky]] || {{-|yrk}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- | [[Nganasansky jezyk|nganasansky]] || {{-|nio}} || Od 1990-yh lět |- | [[Selkupsky jezyk|selkupsky]] || {{-|sel}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=28 valign=top | [[Turkijske jezyky]] | valign=top | [[Ogurske jezyky]] | [[Čuvašsky jezyk|'''čuvašsky''']] || {{-|cv}} || Od konca 18. stolětja |- | rowspan=3 valign=top | [[Oguzske jezyky]] | [[Azerbajdžansky jezyk|'''azerbajdžansky''']] || {{-|az}} || 1939–1991; paralelno s [[Latinica|latiniceju]] v lětah 1991—2001. Nyně upotrěbjaje se ješče v [[Dagestan]]u, a v [[Iran]]u pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]] |- | [[Gagauzsky jezyk|'''gagauzsky''']] || {{-|gag}} || Proby na koncu 19. i početku 20. stolětja; od 1957 g. do 1990-yh lět; nyně paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Turkmensky jezyk|'''turkmensky''']] || {{-|tk}} || 1940–1995, nyně koristaje se pored [[Latinica|latinice]] |- | rowspan=11 valign=top | [[Kipčakske jezyky]] | [[Baškirsky jezyk|'''baškirsky''']] || {{-|ba}} || Od konca 19. do početka 20. stolětja pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]]; od 1949 g. |- | [[Karačaevo-balkarsky jezyk|'''karačaevo-balkarsky''']] || {{-|krc}} || Od 1936 g. |- | [[Karaimsky jezyk|karaimsky]] || {{-|kdr}} || 20. stolětje |- | [[Karakalpaksky jezyk|'''karakalpaksky''']] || {{-|kaa}} || Od 1940-yh lět do 1994 g., nyně pored [[Latinica|latinice]] |- | [[Kazahsky jezyk|'''kazahsky''']] || {{-|kk}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1940 g. |- | [[Krymskotatarsky jezyk|krymskotatarsky]] || {{-|crh}} || Od 1938 g.; od 1990-yh lět pored [[Latinica|latinice]] |- | [[Krymčaksky jezyk|krymčaksky]] || {{-|jct}} || Lěta 1990-e |- | [[Kyrgyzsky jezyk|'''kyrgyzsky''']] || {{-|ky}} || Od 1940 g. |- | [[Kumyksky jezyk|'''kumyksky''']] || {{-|kum}} || Od 1938 g. |- | [[Nogajsky jezyk|nogajsky]] || {{-|nog}} || Od 1938 g. |- | [[Tatarsky jezyk|'''tatarsky''']] || {{-|tt}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1938 g. |- | rowspan=2 valign=top | [[Karlukske jezyky]] | [[Uzbeksky jezyk|'''uzbeksky''']] || {{-|uz}} || 1940—1993; od 1993 g. koristajemy pored [[Latinica|latinice]] |- | [[Ujgursky jezyk|'''ujgursky''']] || {{-|ug}} || Od 1946 g., nyně upotrěbjajemy glavno v [[Kazahstan]]u |- | rowspan=11 valign=top | [[Sibirsko-turkijske jezyky]] | [[Altajsky jezyk|altajsky]] || {{-|alt}} || 1845–1928; od 1938 g. |- | [[Čulymsky jezyk|čulymsky]] || {{-|clw}} || Od 2003 g. |- | [[Dolgansky jezyk|dolgansky]] || {{-|dlg}} || Od 1973 g. |- | [[Hakassky jezyk|hakassky]] || {{-|kjh}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1939 g. |- | [[Jakutsky jezyk|'''jakutsky''']] || {{-|sah}} || Od konca 19. stolětja do 1917 g.; od 1939 g. |- | [[Kumandinsky jezyk|kumandinsky]] || — || Proby od 1990 lět |- | [[Šorsky jezyk|šorsky]] || {{-|cjs}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1938 g. |- | [[Sojotsko-catansky jezyk|sojotsko-caatansky]] || — || Izumrěly i vozrodženy v 2000-yh lětah |- | [[Teleutsky jezyk|teleutsky]] || — || Proby v 1840-yh lětah; od 2004 g. |- | [[Tofalarsky jezyk|tofalarsky]] || {{-|kim}} || Od 1988 g. |- | [[Tuvinsky jezyk|'''tuvinsky''']] || {{-|tyv}} || Proby v 1920-yh lětah; od 1941 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=5 valign=top | [[Mongolske jezyky]] | rowspan=3 valign=top | [[Centralnomongolske jezyky]] | [[Burjatsky jezyk|'''burjatsky''']] || {{-|bua}} || Proby od konca 19. do početka 20. stolětja, paralelno s [[Mongolsko pismo|mongolskym pismom]]; od 1939 g. |- | [[Kalmyksky jezyk|'''kalmyksky''']] || {{-|xal}} || 1924–1930; od 1938 g. |- | [[Mongolsky jezyk|'''mongolsky''']] || {{-|mn}} || Od 1940 g. |- | valign=top | [[Južnomongolske jezyky]] | [[Mongorsky jezyk|''mongorsky'']] || {{-|mjg}} || Neuspěšna proba v 1958 g. |- | valign=top | [[Daursky jezyk]] | [[Daursky jezyk|''daursky'']] || {{-|dta}} || Proba v 1956 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=9 valign=top | [[Tungussko-mandžurske jezyky]] | rowspan=5 valign=top | [[Sěvernotungusske jezyky]] | [[Evenkijsky jezyk|evenkijsky]] || {{-|evn}} || Od 1920-yh lět, oficialno od 1937 g. |- | [[Evensky jezyk|evensky]] || {{-|eve}} || Proby prěd 1930-yh lět, oficialno od 1937 g. |- | [[Negidalsky jezyk|negidalsky]] || {{-|neg}} || Proby od 1990-y lět |- | [[Oročsky jezyk|oročsky]] || {{-|oac}} || Od 2000-yh lět |- | [[Udegejsky jezyk|udegejsky]] || {{-|ude}} || Od 1937 g. |- | rowspan=4 valign=top | [[Južnotungusske jezyky]] | [[Nanajsky jezyk|nanajsky]] || {{-|gld}} || Proby prěd 1930-yh lět; oficialno od 1937 g. |- | [[Oroksky jezyk|oroksky]] || {{-|oaa}} || Od 2008 g. |- | [[Sibinsky jezyk|''sibinsky'']] || {{-|sjo}} || Jezyk upotrěbjaje [[mandžursko pismo]]; proba kirilice v 1957 g. |- | [[Ulčsky jezyk|ulčsky]] || {{-|ulc}} || Od konca 1980-yh lět |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | valign=top | [[Sino-tibetske jezyky]] | valign=top | [[Kitajske jezyky]] | [[Dungansky jezyk|'''dungansky''']] || {{-|dng}} || Od 1953 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=4 valign=top | [[Čukotsko-kamčatske jezyky]] | valign=top | [[Kamčatske jezyky]] | [[Itelmensky jezyk|itelmensky]] || {{-|itl}} || Od 1984 g. |- | rowspan=3 valign=top | [[Čukotsko-korjakske jezyky]] | [[Aljutorsky jezyk|aljutorsky]] || {{-|alr}} || Neoficialno v jednoj gazetě |- | [[Čukotsky jezyk|čukotsky]] || {{-|ckt}} || Od 1937 g. |- | [[Korjaksky jezyk|korjaksky]] || {{-|kpy}} || Od 1937 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=3 colspan=2 valign=top | [[Paleosibirske jezyky]] (izolaty) | [[Jukagirsky jezyk|jukagirsky]] || {{-|ykg, yux}} || Od 1969 g. |- | [[Ketsky jezyk|ketsky]] || {{-|ket}} || Od 1980-yh lět |- | [[Nivhsky jezyk|nivhsky]] || {{-|niv}} || Od 1937, oficialno od 1953 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=3 valign=top | [[Eskimossko-aleutske jezyky]] | valign=top | [[Jupikske jezyky]] | [[Juitsky jezyk|juitsky]] || {{-|ess}} || Proby na koncu 19. stolětja; v Rosiji od 1937 g. |- | rowspan=2 valign=top | [[Aleutske jezyky]] | [[Aleutsky jezyk|aleutsky]] || {{-|ale}} || 19. stolětje; od 1990-yh lět |- | [[Aljutiksky jezyk|aljutiksky]] || {{-|ems}} || Od 19. do početko 20. stolětja; od 1990-yh lět |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | colspan=2 valign=top | [[Jezyky na-dene]] | [[Tlingitsky jezyk|''tlingitsky'']] || {{-|tli}} || Proby od 1840-yh do 1920-yh lět |- |} == Gledite takože == * [[Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov]] {{Kirilica}} [[Kategorija:Kirilica]] ni08j5w7lmj2vdoo4p3oljqvwzgef4y 47133 47132 2026-09-10T17:18:02Z IJzeren Jan 9 47133 wikitext text/x-wiki Tuta stranica sodrživaje '''spisok jezykov''', ktore upotrěbjajut (ili upotrěbjali) někaku versiju '''[[Kirilica|kiriličnoj azbuky]]'''. * '''Tolstym fontom''' sut pokazane jezyky imajuče veče neželi 100 tys. govoriteljev, ktore prěvažno upotrěbjajut kirilicu. * ''Kursivom'' sut pokazane izumrle jezyky i jezyky, ktore uže ne upotrěbjajut kirilicu. {|class="wikitable sortable" |- ! Rodina ! Grupa ! Jezyk ! {{-|[[ISO 639-3]]}} ! Primětky |- | rowspan=30 valign=top | [[Indoevropejske jezyky]] | rowspan=13 valign=top | [[Slovjanske jezyky]] | [[Staroslovjansky jezyk|''staroslovjansky'']] || {{-|cu}} || |- | [[Bělorussky jezyk|'''bělorussky''']] || {{-|be}} || |- | [[Bulgarsky jezyk|'''bulgarsky''']] || {{-|bg}} || |- | [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjansky]] || {{-|cu}} || Kromě [[Glagolica|glagoličnyh]] izvodov v [[Hrvatija|Hrvatiji]] i [[Čehija|Čehiji]] |- | [[Črnogorsky jezyk|'''črnogorsky''']] || {{-|cnr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Medžuslovjansky jezyk|medžuslovjansky]] || {{-|isv}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Makedonsky jezyk|'''makedonsky''']] || {{-|mk}} || Od 1945 g. |- | [[Poljsky jezyk|''poljsky'']] || {{-|pl}} || Proby na polovině 19. stolětja |- | [[Rusinsky jezyk|'''rusinsky''']] || {{-|rue}} || |- | [[Russky jezyk|'''russky''']] || {{-|ru}} || |- | [[Srbsky jezyk|'''srbsky''']] || {{-|sr}} || Paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Ukrajinsky jezyk|'''ukrajinsky''']] || {{-|uk}} || |- | [[Zapadnopolessky jezyk|zapadnopolessky]] || — || Od 1988 g. |- | [[Arměnsky jezyk]] || [[Zapadnoarměnsky jezyk|zapadnoarměnsky]] || {{-|hyw}} || V hemšinskom dialektu |- | rowspan=2 valign=top | [[Baltijske jezyky]] | [[Latyšsky jezyk|''latyšsky'']] || {{-|lv}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Litovsky jezyk|''litovsky'']] || {{-|lt}} || Konec 19. stolětja, paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | valign=top | [[Indijske jezyky]] | [[Romsky jezyk|'''romsky''']] || {{-|rom}} || V [[Srbija|Srbiji]] i byvšem [[SSSR]] od 1927 g. |- | rowspan=10 valign=top | [[Iranske jezyky]] | [[Beludžsky jezyk|''beludžsky'']] || {{-|bal}} || V [[Turkmenistan]]u od 1980-yh lět, nyně uže v upotrěbě |- | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|gorsko-jevrejsky (tatsky)]] || {{-|jdt}} || Od 1938 g. do 1990-yh lět v [[Azerbajdžan]]u nyně samo v [[Dagestan]]u |- | [[Jagnobsky jezyk|jagnobsky]] || {{-|yai}} || Od 1990-yh lět |- | [[Jazgulamsky jezyk|jazgulamsky]] || {{-|yah}} || Od 1990-yh lět |- | [[Kurdsky jezyk|kurdsky]] || {{-|ku}} || V byvšem SSSR od 1946 g., nyně koristaje se skoro izključiteljno v [[Armenija|Armeniji]] i [[Rosija|Rosiji]] |- | [[Osetinsky jezyk|'''osetinsky''']] || {{-|os}} || Do 1924 g. i od 1938 g. |- | [[Rušansky jezyk|rušansky]] || — || Od 1990-yh lět |- | [[Šugnansky jezyk|šugnansky]] || {{-|sgh}} || Od 1980-yh lět |- | [[Tadžiksky jezyk|'''tadžiksky''']] || {{-|tg}} || Od 1940 g. |- | [[Vahansky jezyk|vahansky]] || {{-|wbl}} || Od 1990-yh lět |- | rowspan=3 valign=top | [[Romanske jezyky]] | [[Ladino|''ladino'']] || {{-|lad}} || Rědko v [[Jugoslavija|Jugoslaviji]] i [[Bulgarija|Bulgariji]], nyně uže ne |- | [[Moldavsky jezyk|moldavsky]] || <s>{{-|mo}}</s> || Prěd 1932, i v 1937—1989 lětah v sovětskoj [[Moldavija|Moldavii]]; nyně ješče v [[Pridněstrovje|Pridněstrovju]] |- | [[Rumunsky jezyk|''rumunsky'']] || {{-|ro}} || Do 1860-yh lět |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | valign=top | [[Afroazijatske jezyky]] | valign=top | [[Semitske jezyky]] | [[Assirijsky jezyk|''assirijsky novoaramejsky jezyk'']] || {{-|aii}} || V lětah 1927–1930 v [[Sovětsky sojuz|Sovětskom sojuzu]] |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=5 valign=top | [[Sěverozapadnokavkazske jezyky]] | rowspan=2 valign=top | [[Abhazo-abazinske jezyky]] | [[Abazinsky jezyk|abazinsky]] || {{-|abq}} || Od 1938 g. |- | [[Abhazsky jezyk|'''abhazsky''']] || {{-|ab}} || 1862–1926; od 1954 g. |- | rowspan=3 valign=top | [[Adygske jezyky]] | [[Adygejsky jezyk|'''adygejsky''']] || {{-|ady}} || Od 1938 g. |- | [[Kabardino-čerkessky jezyk|'''kabardino-čerkessky''']] || {{-|kbd}} || Od početka 19. stolětja, paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pismom]]; oficialno od 1936 g. |- | [[Ubyhsky jezyk|''ubyhsky'']] || {{-|uby}} || Izumrěly od 1992 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=20 valign=top | [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky]] | rowspan=4 valign=top | [[Avaro-andijske jezyky]] | [[Ahvahsky jezyk|ahvahsky]] || {{-|akv}} || Od 2006 g. |- | [[Andijsky jezyk|andijsky]] || {{-|ani}} || Proby od 1990-yh lět |- | [[Avarsky jezyk|'''avarsky''']] || {{-|av}} || 1861–1928 paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g. |- | [[Karatinsky jezyk|karatinsky]] || {{-|kpt}} || Od 1998 g. |- | rowspan=2 valign=top | [[Cezske jezyky]] | [[Bežtinsky jezyk|bežtinsky]] || {{-|kap}} || Projekt iz 1990 g., potem několiko izdanij |- | [[Cezsky jezyk|cezsky]] || {{-|ddo}} || Od 1993 g. |- | rowspan=3 valign=top | [[Darginske jezyky]] | [[Darginsky jezyk|'''darginsky''']] || {{-|dar}} || Proby v vtoroj polovině 19. stolětja; oficialno od 1938 g. |- | [[Kajtagsky jezyk|kajtagsky]] || {{-|xdq}} || 2020 g. |- | [[Kubačinsky jezyk|kubačinsky]] || {{-|ugh}} || Od 1990-yh lět, rědko upotrěbjaje se |- | [[Hinalugsky jezyk]] | [[Hinalugsky jezyk|''hinalugsky'']] || {{-|kjj}} || Jedno izdanje 1991 g. |- | [[Laksky jezyk]] | [[Laksky jezyk|laksky]] || {{-|lbe}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g. |- | rowspan=7 valign=top | [[Lezginske jezyky]] | [[Agulsky jezyk|agulsky]] || {{-|agx}} || Od 1990 g. |- | [[Arčinsky jezyk|arčinsky]] || {{-|aqc}} || Od 2006 g. |- | [[Cahursky jezyk|cahursky]] || {{-|tkr}} || Od 1989 g., paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Lezginsky jezyk|'''lezginsky''']] || {{-|lez}} || Od poloviny 19. stolětja do 1910-yh lět paralelno s arabskym pismom; oficialno od 1938 g. |- | [[Rutulsky jezyk|rutulsky]] || {{-|rut}} || 1911 g.; od 1990 g. |- | [[Tabasaransky jezyk|tabasaransky]] || {{-|tab}} || Od 1938 g. |- | [[Udinsky jezyk|udinsky]] || {{-|udi}} || Od 1974 g., paralelno s [[Latinica|latinskym]] i [[Gruzinsky alfabet|gruzinskym]] alfabetom |- | rowspan=2 valign=top | [[Nahske jezyky]] | [[Čečensky jezyk|'''čečensky''']] || {{-|ce}} || Od 1938 goda, v 1991–2000 lětah takože [[latinica]] |- | [[Ingušsky jezyk|'''ingušsky''']] || {{-|inh}} || Od 1938 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=21 valign=top | [[Uralske jezyky]] | rowspan=4 valign=top | [[Baltijsko-finske jezyky]] | [[Ižorsky jezyk|ižorsky]] || {{-|izh}} || Proby od 2000-yh lět |- | [[Karelsky jezyk|''karelsky'']] || {{-|krl}} || 19. i početok 20. stolětja, 1937—1940 |- | [[Vepssky jezyk|''vepssky'']] || {{-|vep}} || Razne proby do 1917 g., od 1989 g. rědke izdanja v kirilici |- | [[Vodsky jezyk|''vodsky'']] || {{-|vot}} || Proba v 1930-yh lětah |- | rowspan=2 valign=top | [[Saamske jezyky]] | [[Kildinskosaamsky jezyk|kildinskosaamsky]] || {{-|sjd}} || Od 1880-yh lět |- | [[Terskosaamsky jezyk|''terskosaamsky'']] || {{-|sjt}} || Izumrěly |- | rowspan=2 valign=top | [[Mordovske jezyky]] | [[Mokšansky jezyk|'''mokšansky''']] || {{-|mdf}} || Od 18. stolětja |- | [[Erzjansky jezyk|erzjansky]] || {{-|myv}} || Od 18. stolětja |- | rowspan=3 valign=top | [[Marijsky jezyk|Marijske jezyky]] | [[Gorskomarijsky jezyk|gorskomarijsky]] || {{-|mrj}} || Od konca 18. stolětja |- | [[Lukomarijsky jezyk|'''lukomarijsky''']] || {{-|mhr}} || Od konca 18. stolětja |- | [[Sěverozapadny marijsky jezyk|sěverozapadny marijsky]] || — || Od 1995 g. |- | rowspan=4 valign=top | [[Permske jezyky]] | [[Komi-zyrjansky jezyk|'''komi-zyrjansky''']] || {{-|kv}} || Od 17. stolětja, od 1936 g. |- | [[Komi-permjačsky jezyk|komi-permjačsky]] || {{-|koi}} || Do 1917 g. rědko, od 1936 g. |- | [[Komi-jazvinsky jezyk|komi-jazvinsky]] || — || Od 2003 g. |- | [[Udmurtsky jezyk|'''udmurtsky''']] || {{-|udm}} || Od konca 18. stolětja |- | rowspan=2 valign=top | [[Ugrske jezyky]] | [[Hantyjsky jezyk|hantyjsky]] || {{-|kca}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- | [[Mansijsky jezyk|mansijsky (vogulsky)]] || {{-|mns}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- | rowspan=4 valign=top | [[Samojedske jezyky]] | [[Enečsky jezyk|enečsky]] || {{-|enf, enh}} || Od 1980-yh lět |- | [[Nenečsky jezyk|nenečsky]] || {{-|yrk}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- | [[Nganasansky jezyk|nganasansky]] || {{-|nio}} || Od 1990-yh lět |- | [[Selkupsky jezyk|selkupsky]] || {{-|sel}} || Proby od konca 19. stolětja; od 1937 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=28 valign=top | [[Turkijske jezyky]] | valign=top | [[Ogurske jezyky]] | [[Čuvašsky jezyk|'''čuvašsky''']] || {{-|cv}} || Od konca 18. stolětja |- | rowspan=3 valign=top | [[Oguzske jezyky]] | [[Azerbajdžansky jezyk|'''azerbajdžansky''']] || {{-|az}} || 1939–1991; paralelno s [[Latinica|latiniceju]] v lětah 1991—2001. Nyně upotrěbjaje se ješče v [[Dagestan]]u, a v [[Iran]]u pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]] |- | [[Gagauzsky jezyk|'''gagauzsky''']] || {{-|gag}} || Proby na koncu 19. i početku 20. stolětja; od 1957 g. do 1990-yh lět; nyně paralelno s [[Latinica|latiniceju]] |- | [[Turkmensky jezyk|'''turkmensky''']] || {{-|tk}} || 1940–1995, nyně koristaje se pored [[Latinica|latinice]] |- | rowspan=11 valign=top | [[Kipčakske jezyky]] | [[Baškirsky jezyk|'''baškirsky''']] || {{-|ba}} || Od konca 19. do početka 20. stolětja pored [[Arabsko pismo|arabskogo pisma]]; od 1949 g. |- | [[Karačaevo-balkarsky jezyk|'''karačaevo-balkarsky''']] || {{-|krc}} || Od 1936 g. |- | [[Karaimsky jezyk|karaimsky]] || {{-|kdr}} || 20. stolětje |- | [[Karakalpaksky jezyk|'''karakalpaksky''']] || {{-|kaa}} || Od 1940-yh lět do 1994 g., nyně pored [[Latinica|latinice]] |- | [[Kazahsky jezyk|'''kazahsky''']] || {{-|kk}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1940 g. |- | [[Krymskotatarsky jezyk|krymskotatarsky]] || {{-|crh}} || Od 1938 g.; od 1990-yh lět pored [[Latinica|latinice]] |- | [[Krymčaksky jezyk|krymčaksky]] || {{-|jct}} || Lěta 1990-e |- | [[Kyrgyzsky jezyk|'''kyrgyzsky''']] || {{-|ky}} || Od 1940 g. |- | [[Kumyksky jezyk|'''kumyksky''']] || {{-|kum}} || Od 1938 g. |- | [[Nogajsky jezyk|nogajsky]] || {{-|nog}} || Od 1938 g. |- | [[Tatarsky jezyk|'''tatarsky''']] || {{-|tt}} || Od konca 19. stolětja paralelno s [[Arabsko pismo|arabskym pisom]]; od 1938 g. |- | rowspan=2 valign=top | [[Karlukske jezyky]] | [[Uzbeksky jezyk|'''uzbeksky''']] || {{-|uz}} || 1940—1993; od 1993 g. koristajemy pored [[Latinica|latinice]] |- | [[Ujgursky jezyk|'''ujgursky''']] || {{-|ug}} || Od 1946 g., nyně upotrěbjajemy glavno v [[Kazahstan]]u |- | rowspan=11 valign=top | [[Sibirsko-turkijske jezyky]] | [[Altajsky jezyk|altajsky]] || {{-|alt}} || 1845–1928; od 1938 g. |- | [[Čulymsky jezyk|čulymsky]] || {{-|clw}} || Od 2003 g. |- | [[Dolgansky jezyk|dolgansky]] || {{-|dlg}} || Od 1973 g. |- | [[Hakassky jezyk|hakassky]] || {{-|kjh}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1939 g. |- | [[Jakutsky jezyk|'''jakutsky''']] || {{-|sah}} || Od konca 19. stolětja do 1917 g.; od 1939 g. |- | [[Kumandinsky jezyk|kumandinsky]] || — || Proby od 1990 lět |- | [[Šorsky jezyk|šorsky]] || {{-|cjs}} || Od konca 19. stolětja do 1929 g.; od 1938 g. |- | [[Sojotsko-catansky jezyk|sojotsko-caatansky]] || — || Izumrěly i vozrodženy v 2000-yh lětah |- | [[Teleutsky jezyk|teleutsky]] || — || Proby v 1840-yh lětah; od 2004 g. |- | [[Tofalarsky jezyk|tofalarsky]] || {{-|kim}} || Od 1988 g. |- | [[Tuvinsky jezyk|'''tuvinsky''']] || {{-|tyv}} || Proby v 1920-yh lětah; od 1941 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=5 valign=top | [[Mongolske jezyky]] | rowspan=3 valign=top | [[Centralnomongolske jezyky]] | [[Burjatsky jezyk|'''burjatsky''']] || {{-|bua}} || Proby od konca 19. do početka 20. stolětja, paralelno s [[Mongolsko pismo|mongolskym pismom]]; od 1939 g. |- | [[Kalmyksky jezyk|'''kalmyksky''']] || {{-|xal}} || 1924–1930; od 1938 g. |- | [[Mongolsky jezyk|'''mongolsky''']] || {{-|mn}} || Od 1940 g. |- | valign=top | [[Južnomongolske jezyky]] | [[Mongorsky jezyk|''mongorsky'']] || {{-|mjg}} || Neuspěšna proba v 1958 g. |- | valign=top | [[Daursky jezyk]] | [[Daursky jezyk|''daursky'']] || {{-|dta}} || Proba v 1956 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=9 valign=top | [[Tungussko-mandžurske jezyky]] | rowspan=5 valign=top | [[Sěvernotungusske jezyky]] | [[Evenkijsky jezyk|evenkijsky]] || {{-|evn}} || Od 1920-yh lět, oficialno od 1937 g. |- | [[Evensky jezyk|evensky]] || {{-|eve}} || Proby prěd 1930-yh lět, oficialno od 1937 g. |- | [[Negidalsky jezyk|negidalsky]] || {{-|neg}} || Proby od 1990-y lět |- | [[Oročsky jezyk|oročsky]] || {{-|oac}} || Od 2000-yh lět |- | [[Udegejsky jezyk|udegejsky]] || {{-|ude}} || Od 1937 g. |- | rowspan=4 valign=top | [[Južnotungusske jezyky]] | [[Nanajsky jezyk|nanajsky]] || {{-|gld}} || Proby prěd 1930-yh lět; oficialno od 1937 g. |- | [[Oroksky jezyk|oroksky]] || {{-|oaa}} || Od 2008 g. |- | [[Sibinsky jezyk|''sibinsky'']] || {{-|sjo}} || Jezyk upotrěbjaje [[mandžursko pismo]]; proba kirilice v 1957 g. |- | [[Ulčsky jezyk|ulčsky]] || {{-|ulc}} || Od konca 1980-yh lět |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | valign=top | [[Sino-tibetske jezyky]] | valign=top | [[Kitajske jezyky]] | [[Dungansky jezyk|'''dungansky''']] || {{-|dng}} || Od 1953 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=4 valign=top | [[Čukotsko-kamčatske jezyky]] | valign=top | [[Kamčatske jezyky]] | [[Itelmensky jezyk|itelmensky]] || {{-|itl}} || Od 1984 g. |- | rowspan=3 valign=top | [[Čukotsko-korjakske jezyky]] | [[Aljutorsky jezyk|aljutorsky]] || {{-|alr}} || Neoficialno v jednoj gazetě |- | [[Čukotsky jezyk|čukotsky]] || {{-|ckt}} || Od 1937 g. |- | [[Korjaksky jezyk|korjaksky]] || {{-|kpy}} || Od 1937 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=3 colspan=2 valign=top | [[Paleosibirske jezyky]] (izolaty) | [[Jukagirsky jezyk|jukagirsky]] || {{-|ykg, yux}} || Od 1969 g. |- | [[Ketsky jezyk|ketsky]] || {{-|ket}} || Od 1980-yh lět |- | [[Nivhsky jezyk|nivhsky]] || {{-|niv}} || Od 1937, oficialno od 1953 g. |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | rowspan=3 valign=top | [[Eskimossko-aleutske jezyky]] | valign=top | [[Jupikske jezyky]] | [[Juitsky jezyk|juitsky]] || {{-|ess}} || Proby na koncu 19. stolětja; v Rosiji od 1937 g. |- | rowspan=2 valign=top | [[Aleutske jezyky]] | [[Aleutsky jezyk|aleutsky]] || {{-|ale}} || 19. stolětje; od 1990-yh lět |- | [[Aljutiksky jezyk|aljutiksky]] || {{-|ems}} || Od 19. do početko 20. stolětja; od 1990-yh lět |- <!---------------------------------------------------------------------------------------------------------------> | colspan=2 valign=top | [[Jezyky na-dene]] | [[Tlingitsky jezyk|''tlingitsky'']] || {{-|tli}} || Proby od 1840-yh do 1920-yh lět |- |} == Gledite takože == * [[Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov]] {{Kirilica}} [[Kategorija:Kirilica]] 97uorkgruzh8xjrj1xxybs39bw8ikiw Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov 0 1745 47127 46471 2026-09-10T16:47:30Z IJzeren Jan 9 /* Druge indoevropejske jezyky */ 47127 wikitext text/x-wiki '''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]]. Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje tuže samu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''. Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže. == А—Н == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref> ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} | rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="2" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ђ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || || [[І (kirilica)|І]] |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm}}</ref> ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ё (kirilica)|Ё]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӷ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref> ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2020 |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӆ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || [[І (kirilica)|І]] || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref> ! 2000 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Ґ]] || [[Д']] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ӝ]] || [[Ҥ]] |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! alt. | [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]] |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]] |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]]) |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} | rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref> ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |} == О—Я == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]] ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} | [[О̄]] || [[Ӯ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]] |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 2020 | [[О̂]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />” |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Т́]] || || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="3" | || [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} | [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || || || || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]] ! 2000 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Һ]] || || [[Ӹ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Оь]] || [[Уъ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || || |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! alt. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[С']] || || || [[Ҳ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || || |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]] |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’ |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] : |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ў]] || [[Х̑]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} == Iztočniky i referencije == {{Iztočniky}} {{Kirilica}} [[Kategorija:Kirilica]] elb3jhvhp9r2lz0y8jecln18zq5hqqq 47130 47127 2026-09-10T16:54:57Z IJzeren Jan 9 /* Druge indoevropejske jezyky */ 47130 wikitext text/x-wiki '''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]]. Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje tuže samu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''. Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže. == А—Н == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref> ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} | rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="2" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ђ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || || [[І (kirilica)|І]] |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm}}</ref> ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ё (kirilica)|Ё]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӷ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref> ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2020 |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӆ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || [[І (kirilica)|І]] || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref> ! 2000 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Ґ]] || [[Д']] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ӝ]] || [[Ҥ]] |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! alt. | [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]] |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]] |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]]) |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} | rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref> ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |} == О—Я == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]] ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} | [[О̄]] || [[Ӯ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]] ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 2020 | [[О̂]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />” |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Т́]] || || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="3" | || [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} | [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || || || || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]] ! 2000 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Һ]] || || [[Ӹ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Оь]] || [[Уъ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || || |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! alt. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[С']] || || || [[Ҳ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || || |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]] |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’ |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] : |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ў]] || [[Х̑]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} == Iztočniky i referencije == {{Iztočniky}} {{Kirilica}} [[Kategorija:Kirilica]] awemvdf4xmh0fltjd5232vngv3rmkjx 47131 47130 2026-09-10T16:57:25Z IJzeren Jan 9 47131 wikitext text/x-wiki '''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]]. Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje tuže samu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''. Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže. == А—Н == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref> ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} | rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="2" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ђ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || || [[І (kirilica)|І]] |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref> ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ё (kirilica)|Ё]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӷ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref> ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2020 |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӆ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || [[І (kirilica)|І]] || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref> ! 2000 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Ґ]] || [[Д']] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ӝ]] || [[Ҥ]] |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! alt. | [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]] |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]] |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]]) |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} | rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref> ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |} == О—Я == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]] ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} | [[О̄]] || [[Ӯ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]] ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 2020 | [[О̂]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />” |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Т́]] || || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="3" | || [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} | [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || || || || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]] ! 2000 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Һ]] || || [[Ӹ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Оь]] || [[Уъ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || || |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! alt. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[С']] || || || [[Ҳ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || || |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]] |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’ |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] : |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ў]] || [[Х̑]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} == Iztočniky i referencije == {{Iztočniky}} {{Kirilica}} [[Kategorija:Kirilica]] oc45n47jy36faw9w0nx66xnejg7fps8 47134 47131 2026-09-10T18:26:41Z IJzeren Jan 9 47134 wikitext text/x-wiki '''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]]. Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje osnovnu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''. Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže. == А—Н == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref> ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} | rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̂]] || || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="2" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ђ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || || [[І (kirilica)|І]] |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref> ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ё (kirilica)|Ё]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӷ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref> ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]] |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2020 |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӆ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || [[І (kirilica)|І]] || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref> ! 2000 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Ґ]] || [[Д']] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ӝ]] || [[Ҥ]] |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! alt. | [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]]) |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} | rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref> ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |} == О—Я == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]] ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} | [[О̄]] || [[Ӯ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]] ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || || |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]] |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’ |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 2020 | [[О̂]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />” |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Т́]] || || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="3" | || [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} | [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || || || || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]] ! 2000 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Һ]] || || [[Ӹ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Оь]] || [[Уъ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || || |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! alt. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[С']] || || || [[Ҳ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] : |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ў]] || [[Х̑]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} == Iztočniky i referencije == {{Iztočniky}} {{Kirilica}} [[Kategorija:Kirilica]] qktddp0zdsbun9r37pc6rp85pz7hcuj 47143 47134 2026-09-11T00:36:12Z IJzeren Jan 9 /* Paleoazijatske jezyky */ 47143 wikitext text/x-wiki '''[[Kirilica]]''' jest [[alfabet]], ktorym posluživaje se [[Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu|mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov]] govorjenyh v [[Rosija|Rosiji]] i drugyh republikah byvšego [[Sovětsky sojuz|Sovětskogo sojuza]], a takože v južnovozhodnoj Evropě i v [[Mongolija|Mongoliji]]. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v [[Slovjanske jezyky|slovjanskyh jezykah]]. Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju [[Gradžanka|gradžanky]]). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva [[Russky jezyk|russkoj]] azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje osnovnu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu '''{{-|г}}''', prava bukvy '''{{-|ґ}}''', '''{{-|ѓ}}''' i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: '''{{-|ђ}}''' (v latinici: '''{{-|đ}}''') nahodi se koloně s variantami bukvy '''{{-|д}}'''. Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. '''{{-|дж}}''', '''{{-|нь}}''', '''{{-|аъ}}''', '''{{-|гӀ}}'''), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže. == А—Н == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] || colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[З́]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ѕ]] || [[И]] || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Ќ]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̨]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̨]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]]<ref>{{Cite book | url = https://theses.gla.ac.uk/2781/1/2011BaptieMPhil-1.pdf | title = Issues in Rusyn language standardisation | first = Gavin | last = Baptie | publisher = University of Glasgow | language = en | pages = 127}}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.rueportal.eu/grammatica/grammar/azbuka/ | title = Карпаторусинська азбука | website = Rueportal.eu | language = rue | access-date = 2025-10-20}}</ref> ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Б]] || rowspan="4" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="4" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ґ]] || rowspan="4" | [[Д]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="4" | [[Є]] || || rowspan="4" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[З]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[И]] || rowspan="4" | [[І (kirilica)|І]] || || rowspan="4" | [[Й]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Л]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="4" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} | rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ї (kirilica)|Ї]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || || || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Љ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Є]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Й]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ґ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | [[Ї (kirilica)|Ї]] || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̂]] || || [[Е̂]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[И̂]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ґ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Є]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[И]] || || rowspan="5" | || || rowspan="5" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Л]] || [[Љ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | rowspan="4" | || [[І (kirilica)|І]] || [[Й]] || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="2" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ђ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || || [[І (kirilica)|І]] |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]]<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref> ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̂]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̂]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[А̨]] || [[Б]] || [[Б́]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Г̀]] || [[Д]] || [[Д́]] [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̇]] [[Е̂]] [[Е̨]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄̀]] [[І́]] [[І̨]] [[ꙇ]] || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̀]] || [[Л]] || [[Љ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[М̀]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Є]] [[Ѥ]] || || [[Ѕ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || [[Й]] || || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | || [[Ђ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Љ]] || [[Њ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ґ]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̨]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Ӕ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ғ̌]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж̣]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || ||[[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | [[Ғ]] || rowspan="3" | [[Д]] || [[Д̈]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="3" | [[З]] || || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | [[Қ]] || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Ԝ]] || [[Д̣]] || [[Ж̣]] || [[Ӡ]] || [[Л̣]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ё (kirilica)|Ё]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Г̊]] [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ғ̊]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К̊]] [[Ќ]] [[Қ]] [[Қ̊]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[Ԝ]] || [[ɣ̌]] || [[Δ]] || [[Ӡ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Ԝ]] || [[Г]] || [[Гʼ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] [[Әʼ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Кʼ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӕ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ҕ]] [[Г̀]] [[G]] || [[Д̀]] [[Ꚉ]] [[Ԫ]] [[д҄ж]] [[д҄з]] [[д҄ц]] [[д҄ч]] || [[Е́]] || [[Z]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӄ]] [[К̀]] [[Ӄ̀]] [[к҄г]] [[к҄х]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Г̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̌]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ҙ]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Й]] || || ||[[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] [[Г̌]] [[Ғ̌]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Д̌]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ӓ]] [[А̱]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Δ]] || [[Е̂]] [[Ẹ]] [[Е̄]] [[Е̱]] || || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ɉ]] || [[Қ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӷ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]]<ref>{{Cite book | url = https://iling-ran.ru/conferences/2018_lashkarbekov_collection.pdf | first1 = Р.М. | last1 = Сохибназарбекова | first2 = Я. | last2 = Обртелова | chapter = К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане | title = Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения | place = Москва | publisher = Институт языкознания РАН | year = 2020 | pages = 323 | language = ru}}</ref> ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || [[В̌]] || || [[Г]] || [[Ғ̌]] [[Ғ]] || [[Д]] || [[Д̈]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[З̌]] || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! [[З]] !! [[И]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[D]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[И]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || || [[L]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]]<br />[[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px|link=К s vrhnjeju črtkoju]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ҕ]] || [[Д]] || [[Ђ]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ж]] || [[З]] || [[Ӡ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ҟ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̆]] [[Г̓]] [[Г̧]] [[Ҕ]] [[Ҕ̆]] || [[Ꚁ]] [[Д̓]] [[Ꚉ]] || || [[Ӂ]] || [[Ꚅ]] [[Ꚅ̆]] [[Ӡ]] [[Ꚃ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̆]] [[К̓]] [[К̧]] [[Ӄ]] [[Ӄ̆]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ӑ]] [[’А|’А]] || [[Г̇]] [[Г̀]] [[Ҕ]] [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ӗ]] || [[Ж̑]] || [[З̑]] [[Ҙ]] [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К’]] [[К̑]] [[К̈]] [[К̇]] [[К̀]] [[К̓]] [[Ӄ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|10px]] [[К̧]] || [[Л̑]] [[Л̇]] [[Fajl:Cyrillic small letter Te El Soft-sign.svg|14px]] [[Fajl:Cyrillic small letter voiceless L with comma above.svg|14px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Ӝ]] || [[З]] || [[Ӟ]] [[Ѕ]] || [[И]] || || || [[Й]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Аᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Еᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Иᵸ]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] [[Аᵸ]] [[А̄ᵸ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] [[Еᵸ]] [[Е̄ᵸ]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӣ]] [[Иᵸ]] || || ||[[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К̄]] || [[Л]] || [[Л̄]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Аᵸ]] [[А̄]] || [[Е (kirilica)|Е]] [[Еᵸ]] || || [[Иᵸ]] [[Ӣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[Ӥ]] [[Ӣ]] [[Ӥ̄]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̇]] [[А̨]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̣]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̱]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[Ӓ]] || || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̨]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[Ә]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[К̓]] [[Кꙻ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Ԝ]] || [[Г̧]] [[Гꙻ]] || [[Ђ]] [[Ђ̆]] || || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ќ]] [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[Кꙻ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]]<ref>http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̇]] [[‘А̇|‘А̇]] [[Ӓ]] || [[Ԝ]] || [[Ҕ]] || [[‘Е|‘Е]] [[Е̇]] || [[Ӂ]] || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] [[К͑]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|9px|link=К s vrhnjeju črtkoju i zarezkoju]]͑ [[Ҝ]] || [[Н̨]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̧]] || [[Ђ]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with loop.svg|12px]] || [[Н̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || [[Й]] || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӕ]] || [[Г̧]] || [[Ђ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̧]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ka with ascender.svg|12px]] || [[Н̧]] |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Г̧]] [[Г̄]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е́]] [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ѓ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[Ҋ]] || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ӆ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Ӎ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[Ӆ]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Ӎ]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӊ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӑ]] || [[Ӗ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ԕ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[G]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[Ԫ]] [[Ꚉ]] [[Д̀]] [[Ԭ]] || [[Җ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[З̀]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] [[Л̀]] || [[Ԋ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԁ]] [[Ԃ]] [[д̅з̅]] [[д̅ж̅]] || [[Җ]] [[Ӂ]] [[Ӝ]] || [[Ԅ]] [[Ԇ]] [[Ӟ]] [[З̆]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ԉ]] || [[Ԋ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]]<ref>{{Cite book | url = https://elibrary.unatlib.ru/items/2caca9ac-1cc9-4426-b69e-4c8976ad6931 | title = Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века | last = Ившин | first = Леонид Михайлович | publisher = Уральское отделение Российской академии наук | year = 2010 | place = Екатеринбург-Ижевск | language = ru}}</ref> ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӝ]] || rowspan="2" | [[З]] || [[Ӟ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӥ]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[G]] || [[Ԫ]] [[Ꚉ]] || [[Е̂]] [[Ԑ]] || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Zhe with long middle leg and stroke through descender.svg|16px]] || || [[И̂]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̂]] [[Ї (kirilica)|Ї]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ӆ]] [[Ԡ]] || [[Ҥ]] [[Ԣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Д]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[И]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || [[Ԯ]] || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Қ]] || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԯ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[Ӑ]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ӛ]] || || [[Ԓ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || || [[н̄]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] [[Ё̄]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ԑ]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2020 |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | [[Г]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӆ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[З̌]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А’]] || [[Е’]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="5" | [[Б]] || rowspan="5" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="5" | [[Г]] || rowspan="4" | [[Ӷ]] || rowspan="5" | [[Д]] || || rowspan="5" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="5" | [[Ж]] || rowspan="4" | [[Җ]] || rowspan="5" | [[З]] || rowspan="5" | [[Ҙ]] || rowspan="5" | [[И]] || [[И̇]] || rowspan="4" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Й]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="4" | [[Ӄ]] || rowspan="5" | [[Л]] || || rowspan="5" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Ӓ]] [[Ӑ]] || [[Д́]] || || [[Л́]] || [[Н́]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="2" | [[Ӓ]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | [[И̇]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || [[І (kirilica)|І]] || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! colspan="2" | [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! [[Ђ]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! [[И]] !! colspan="2" | [[І (kirilica|І]] || colspan="2" | [[Й]] || colspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[Ӑ]] || rowspan="2" | [[Б]] || || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ӗ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Б̀]] || [[В̀]] || [[Ҕ]] [[Г̀]] [[Ҕ̀ ]] || [[Д́]] [[Д̀]] || [[Ђ]] || || [[Ж̀]] || [[З̀]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̀]] || [[Ԡ]] [[Л̀]] || [[М̀]] || [[Ԣ]] [[Н̀]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҝ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Г̈]] [[Ƣ]] [[G]] || [[Ԫ]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Й]] || [[К̈]] [[Қ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Ӂ]] || rowspan="2" | [[З]] || || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[А̄]] [[Ǟ]] || [[Е̄]] || || [[Ӡ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[І̄]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[L]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || [[Ҙ]] || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ҡ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ѓ]] [[Г̇]] [[Г̣]] || [[Д̣]] || || || [[Ӟ]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[К̈]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Җ]] || [[Қ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || || || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}</ref> ! 2000 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || [[Δ]] [[Д′]] || [[Ђ]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Ґ]] || [[Д']] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[І (kirilica)|І]] || [[Н']] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ӷ]] [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ҥ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӓ]] || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[І (kirilica)|І]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̈]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Ҕ]] || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || rowspan="2" | || [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || ([[Ҋ]]) || || || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || [[Ԫ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[ȷ]] [[Ɉ]] || [[Л́]] [[L]] || [[Н’]] [[Ԣ]] [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] [[Ҕ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] || || || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || [[И]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[І (kirilica)|І]] || [[К̄]] || [[Ҥ]] [[Н̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || || [[В (kirilica)|В]] || || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || [[І (kirilica)|І]] || || [[Й]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || [[Ӝ]] || [[Ҥ]] |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || [[Җ]] || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] [[Ǟ]] || || [[Ӝ]] || [[Ӣ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ҥ]] [[Ң]] [[Н̈]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[γ]] || [[Д]] || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || [[Ӣ]] || || || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К (kirilica)|К]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! [[В (kirilica)|В]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! [[Ё (kirilica)|Ё]] ! colspan="2" | [[Ж]] !! colspan="2" | [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! [[Л]] !! [[М (kirilica)|М]] ! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! alt. | [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ꙗ]] || [[Г̱]] [[Ҕ]] || [[Ә]] || [[Ҥ]] [[Ҥ̱]] [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] [[Њ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[К']] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[А (kirilica)|А]] || [[’А|’А]] [[А̄]] [[А̂]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || || || || || || || [[Ӡ]] || [[И]] || [[Ӣ]] [[И̂]] || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԫ]] [[д̅ж̅]] || [[Ә]] || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || [[І (kirilica)|І]] || [[к̅г̅]] [[к̅х̅]] || [[Ҥ]] [[н̅г̅]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ғ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || [[Е̄]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ӡ]] [[Ǯ]] || rowspan="2" | [[И]] || [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ј (kirilica)|Ј]] || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ԩ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[Ӷ]] || || [[Ǯ]] || || [[Қ]] || [[Н']] [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || [[Қ]] || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[Г]] || || [[Д]] || [[Д’]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || [[Ё (kirilica)|Ё]] || [[Ж]] || || [[З]] || || [[И]] || || || [[Й]] || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || [[М (kirilica)|М]] || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Н’]] [[Ӈ]] |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[А (kirilica)|А]] !! [[Б]] !! colspan="2" | [[В (kirilica)|В]] !! [[Ԝ]] !! colspan="2" | [[Г]] !! colspan="2" | [[Д]] !! colspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] !! colspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] !! colspan="2" | [[Ж]] !! [[З]] !! colspan="2" | [[И]] !! [[І (kirilica)|І]] !! colspan="2" | [[Й]] !! [[Ј (kirilica)|Ј]] !! colspan="2" | [[К (kirilica)|К]] !! colspan="2" | [[Л]] !! colspan="2" | [[М (kirilica)|М]] !! colspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || [[Җ]] || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || [[Ӑ]] || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || [[Л]] || [[Љ]] [[Ԓ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Њ]] [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || [[В’]] || || [[Г]] || [[Г’]] [[Ғ]] || [[Д]] || || [[Е (kirilica)|Е]] || [[Ә]] || [[Ё (kirilica)|Ё]] || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || || [[Й]] || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || [[Л]] || || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[Ԓ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Кʼ]] || [[Нʼ]] [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | [[Вʼ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || rowspan="2" | [[Гʼ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Б]] || rowspan="3" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="3" | || [[Ԝ]] || rowspan="3" | [[Г]] || [[Ҕ]] ([[Ӷ]]) || rowspan="3" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ж]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[З]] || rowspan="3" | [[И]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Й]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] ([[Ӈ]]) |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} | rowspan="2" | || [[Ҕ]] || [[Ң]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӓ]] [[А̄]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]] || [[Д̣]] [[Д’]] || [[І (kirilica)|І]] || [[Ј (kirilica)|Ј]] || [[К̔]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Ә]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ғ]] [[Г’]] || [[Ё̄]] || [[К’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Ғ]]<br />[[Ӻ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || rowspan="2" | [[К’]] [[Ӄ]] [[Ӄ’]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ӈ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г’]] || [[К’]] || [[Л’]] || [[Н’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[А (kirilica)|А]] || rowspan="2" | [[А̄]] || rowspan="2" | [[Б]] || rowspan="2" | [[В (kirilica)|В]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Г]] || [[Ӷ]] [[Гў]] || rowspan="2" | [[Д]] || rowspan="2" | [[Д̆]] || rowspan="2" | [[Е (kirilica)|Е]] || rowspan="2" | [[Е̄]] || rowspan="2" | [[Ё (kirilica)|Ё]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ж]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[З]] || rowspan="2" | [[И]] || rowspan="2" | [[Ӣ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Й]] || rowspan="2" | [[ʼЙ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[К (kirilica)|К]] || [[Ӄ]] || rowspan="2" | [[Л]] || rowspan="2" | [[ʼЛ]] || rowspan="2" | [[М (kirilica)|М]] || rowspan="2" | [[ʼМ]] || rowspan="2" | [[Н (kirilica)|Н]] || [[ʼН]] [[Ӈ]] [[ʼӇ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Г̑]] || [[Ԟ]] || [[Ҥ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] <ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf</ref><ref>http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf</ref><ref>https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30</ref> ! hist. | [[А (kirilica)|А]] || || [[Б]] || [[В (kirilica)|В]] || || || [[Г]] || [[Ӷ]]<br />[[Г̅]] || [[Д]] || [[Д̅Ж̅]] || [[Е (kirilica)|Е]] || || || || [[Ж]] || || [[З]] || [[И]] || || [[І (kirilica)|І]] || || || || [[К (kirilica)|К]] || [[Ҟ]] [[Ԟ]] || [[Л]] || [[Ԯ]] || [[М (kirilica)|М]] || || [[Н (kirilica)|Н]] || [[Ҥ]] |} == О—Я == === Slovjanske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Slovjanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! [[Ѣ]] !! [[Ѧ]] !! [[Ѫ]] !! [[Ѳ]] !! [[Ѵ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Bělorussky jezyk|Bělorussky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bulgarsky jezyk|Bulgarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѫ]] [[Ѭ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Črnogorsky jezyk|Črnogorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С́]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Makedonsky jezyk|Makedonsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Panonsko-rusinsky jezyk|Panonsko-rusinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || [[Ь]] || || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Poljsky jezyk|Poljsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̾]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̨]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Rusinsky jezyk|Rusinsky]] ! {{Alt|lemk.|Lemkovsky dialekt}} | rowspan="4" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[П]] || rowspan="4" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="4" | [[Ф]] || rowspan="4" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ш]] || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ы]] || rowspan="4" | [[Ь]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Ю]] || rowspan="4" | || rowspan="4" | [[Я]] || rowspan="4" | || rowspan="3" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|preš.|Prešovsky dialekt}} |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|zak.|Zakarpatsky dialekt}} | [[О̄]] || [[Ӯ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Russky jezyk|Russky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Srbsky jezyk|Srbsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Џ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ukrajinsky jezyk|Ukrajinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || || || rowspan="2" | [[Ь]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || || [[’|’]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] || [[Ў]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Э]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] || {{-|[[G]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Zapadnopolessky jezyk|Zapadnopolessky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Medžuslovjansky jezyk|Medžuslovjansky]] ! suč. | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ш]] || || || rowspan="4" | [[Ы]] || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="5" | || rowspan="5" | || rowspan="5" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nsl.|Novoslověnsky}} | [[Ѡ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="4" | [[Ь]] || [[Ю]] || [[Ѣ]] || [[Ѳ]] || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Slovianski|{{Alt|slov.|Slovianski}}]] | rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! [[Božidar Raič|Raič]] | [[Ћ]] || rowspan="2" | [[Ѣ]] || rowspan="2" | [[Ѧ]] || rowspan="2" | [[Ѫ]] |- style="vertical-align:top;" ! [[Matija Majar-Ziljski|Majar]] | || |} === Druge indoevropejske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ Druge [[indoevropejske jezyky]] ([[Baltičske jezyky|baltičske]], [[Indoiranske jezyky|indoiranske]] i [[Romanske jezyky|romanske]]) | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Arměnsky jezyk|Arměnsky]] ! {{Alt|hemš.|hemšinsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Ԥ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̄]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Latyšsky jezyk|Latyšsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̂]] [[Ў]] || || || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̂]] || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Litovsky jezyk|Litovsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̂]] || [[П]] || [[П̀]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̀]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̀]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т́]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӯ]] [[У̊]] [[У̨]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Э̨]] ||[[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]]<br />[[’|’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Moldavsky jezyk|Moldavsky]] i [[Rumunsky jezyk|rumunsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѻ]] [[Ѡ]] || [[Ѹ]] [[Ȣ]] [[Ꙋ]] || [[Џ]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ѣ]] [[Ѧ]] [[Ѫ]] [[Ѯ]] [[Ѱ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[Ꙟ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Romsky jezyk|Cygansky (romsky)]] ! suč. | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srb.|V srbiji}} | [[Ћ]] || [[Џ]] || [[Ъ]] || || || || || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Beludžsky jezyk|Beludžsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ꝑ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Prěčrtnuto Т|<s>Т</s>]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gorsko-jevrejsky jezyk|Gorsko-jevrejsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ԧ]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || || || || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || [[Ц]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hufsky jezyk|Hufsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Iškašimsky jezyk|Iškašimsky]] ! {{Alt|Lat.|Latifov, 2019 g.}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̃]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || [[Ц̌]] || rowspan="3" | [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ӵ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || || [[Щ]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | || rowspan="2" | || [[Э]] || rowspan="3" | || [[Ю]] || rowspan="3" | || [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Naz.|Nazarova i Nazarov, 2019 g.}} | rowspan="2" | || [[Т̣]] || [[У̊]] || rowspan="2" | || [[Ҷ]] [[Ч̣]] || [[Ш̣]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|Kar.|Karamšojev, 1992 g.}} | || || [[Ҷ]] || || [[Ъ]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jagnobsky jezyk|Jagnobsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ю]] || [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jazgulamsky jezyk|Jazgulamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̊]] [[Ӿ]] [[Ӿ̊]] [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! st.v. | [[У̊]] || [[Х̌]] [[Х̌˚]] || [[Θ]] [[˚|˚]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kurdsky jezyk|Kurdsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || [[Пʼ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Рʼ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Тʼ]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Һʼ]] || || || [[Ч]] || [[Чʼ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Osetinsky jezyk|Osetinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӯ]] [[Ў]] || [[Fajl:Cyrillic_capital_letter_Shha_with_hook.svg|10px]] || [[Ҵ]] || [[Ꚓ]] || [[Ѵ]] [[Ѡ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Rušansky jezyk|Rušansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || ||[[Ц]] || || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šugnansky jezyk|Šugnansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̌]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̊]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] [[Х̌]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ọ]] [[О (kirilica)|О]] [[О̄]] [[Ӧ]] || || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Џ]] || [[Ш̀]] || [[Θ]] [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tadžiksky jezyk|Tadžiksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ҷ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ъ]] || || || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ц]] || [[Щ]] || [[Ы]] || [[Ь]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Talyšsky jezyk|Talyšsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[Y]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || || || || [[Ч]] || [[Ҹ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ы]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vahansky jezyk|Vahansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[С̌]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т̈]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̌]] || || || [[Ц]] || [[Ц̌]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] [[Ҷ]] [[Ҷ̈]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ы]] || || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} === Afroazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Afroazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[Ԛ]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Assirijsky novoaramejsky jezyk|Assirijsky novoaramejsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ԛ]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[t]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Һ]] || || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || || || || |} === Kartvelske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Kartvelske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Megrelsky jezyk|Megrelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ꙋ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ꚓ]] || [[Џ]] || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Svansky jezyk|Svansky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[П]] || [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ꚋ]] || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || || || || || || || [[Ѵ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|7px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |} === Sěverozapadnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverozapadnokavkazske jezyky|Sěverozapadnokavkazske ili abhazsko-adygejske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! colspan="2" | [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! colspan="2" | [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Abazinsky jezyk|Abazinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Abhazsky jezyk|Abhazsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ҩ]] || rowspan="2" | [[П]] || [[Ԥ]] || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Ҭ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ҵ]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || [[Џ]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || || || rowspan="2" | || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ҽ]] [[Ҿ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П]] [[П̓]] [[П̧]] [[Ҧ]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̆]] || [[С̧]] || [[Ҭ]] [[Т̧]] [[Т̓]] [[Ꚋ]] [[Ꚍ]] [[Ꚍ̆]] || [[Х̆]] [[Х̍]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] || [[Ц́]] [[Ц̓]] [[Ꚏ]] [[Ꚏ̆]] [[Ҵ]] || [[Ч̓]] [[Ꚓ]] [[Ꚇ]] [[Ꚇ̆]] || [[Џ]] || [[Џ̆]] || [[Ш̆]] || [[Щ]] || [[Щ̆]] [[Ꚗ]] [[Ꚗ̆]] || || || [[Ѵ]] [[Ҽ]] [[Ҽ̆]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Adygejsky jezyk|Adygejsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kabardino-čerkessky jezyk|Kabardino-čerkessky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || [[ӏ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] [[Ҩ]] || [[П’]] [[П̑]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛꙻ]] || [[Ҫ]] [[Ҫ̓]] || [[Т’]] [[Т̑]] [[Т̓]] || [[’У|’У]] [[Ў]] [[Ӯ]] || [[Ф’]] [[Ф̑]] [[Ф̓]] || [[Х̑]] [[Х̇]] [[Х̀]] [[Х̔]] || [[Һ]] || [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] [[Һ̱]] || [[Ц’]] [[Ц̓]] || [[Ч̑]] || [[Џ]] || [[Ш̑]] || [[Щ’]] || [[Fajl:Cyrillic_small_letter_Yeru_with_connecting_stroke.svg|14px]] || [[Ѣ]] [[Ѵ]] ’ [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ubyhsky jezyk|Ubyhsky]] ! prědl. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ҩ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || [[Һ]] || || [[Ц]] || [[Ҵ]] || [[Ч]] || [[Ҹ]] || [[Џ]] || || [[Ш]] || || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || [[Я]] || [[ӏ]] [[Ҽ]] |} === Sěverovozhodnokavkazske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Sěverovozhodnokavkazske jezyky|Sěverovozhodnokavkazske ili nahsko-dagestanske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Ԛ]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! colspan="2" | [[Һ]] !! colspan="2" | [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! [[Paločka|Ӏ]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ahvahsky jezyk|Ahvahsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Andijsky jezyk|Andijsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Avarsky jezyk|Avarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || || [[Х̇]] [[Хꙻ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Tse with long left leg.svg|12px]] [[Ц̓]] || [[Ч̇]] [[Ч̓]] || || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|11px]]̇ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karatinsky jezyk|Karatinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Оᵸ]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[С̄]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[Уᵸ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Х̄]] || || || [[Ц]] || [[Ц̄]] || [[Ч]] || [[Ч̄]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Bežtinsky jezyk|Bežtinsky]] ! 2015 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 1999 | [[Оᵸ]] [[О̄]] || [[Ӯ]] || [[Э]] [[Эᵸ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Cezsky jezyk|Cezsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ginuhsky jezyk|Ginuhsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Darginsky jezyk|Darginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kajtagsky jezyk|Kajtagsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kubačinsky jezyk|Kubačinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Hinalugsky jezyk|Hinalugsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Laksky jezyk|Laksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Agulsky jezyk|Agulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̨]] [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У (kirilica)|У]] [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ꚏ]] [[Ц̓]] [[Ц̱]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Ш]] [[Ш̱]] || || || || || || || || || ‘<br />’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Arčinsky jezyk|Arčinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] || [[Ԛ̄]] || [[С̱]] [[С̧]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[Х̀]] || [[Һ]] || [[Һ̣]] || [[Ц̓]] [[Ц̱]] [[Ꚏ]] || [[Ч̓]] [[Ч̱]] || [[Џ]] || [[Ш̱]] || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]̀ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]ꙻ [[Fajl:Cyrillic capital letter Ghad.svg|10px]]́ [[Fajl:Cyrillic capital letter curled roundtop El.svg|11px]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Cahursky jezyk|Cahursky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т̓]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || [[Шꙻ]] || || || || || || || || || || [[Ѵ]]<br />‘ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kryzsky jezyk|Kryzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ц]] || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || || || || [[ӏ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Lezginsky jezyk|Lezginsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̓]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х̧]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч̓]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Rutulsky jezyk|Rutulsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] [[П̓]] || [[Ԛ]] ||[[Т̧]] [[Т̓]] || [[Ӱ]] [[У̨]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || [[Џ]] || || || || || || || || || ʼ<br />ٴٴ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tabasaransky jezyk|Tabasaransky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П́]] [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Ꚍ]] [[Т̧]] || [[У̇]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with high right breve serif.svg|11px]] [[Ꚕ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with Cil top.svg|11px]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ч́]] [[Чꙻ]] [[Ч̆]] || [[Ш́]] [[Ш̆]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil with bar.svg|8px|link=Prěčrknuto cil]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic small letter Char with high right breve serif.svg|8px|link=Čar s brevisom]] ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udinsky jezyk|Udinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || [[П']] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т']] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || [[Ц']] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ч']] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̇]] [[‘О̇|‘О̇]] [[Ӧ]] || [[П]] [[П̧]] [[П͑]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] [[Т͑]] || [[У̇]] [[Ӱ]] || [[Һ]] || [[Ц̓]] [[Ц́]] || [[Ч]] [[Ч̓]] [[Ч́]] || [[Џ]] || [[Ш̆]] || [[Fajl:Cyrillic small letter Yeru with connecting stroke.svg|14px]] [[Ы̇]] || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čečensky jezyk|Čečensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Х̇]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] [[Ц̀]] || [[Ч̓]] [[Ч̀]] || [[Џ]] || || || || || || || || || [[Fajl:Cyrillic capital letter Cil.svg|8px|link=Cil (kirilica)]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Char.svg|9px|link=Čar (kirilica)]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ingušsky jezyk|Ingušsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || || rowspan="2" | [[Ц]] || || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || [[Ӏ]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̧]] || [[Ԛ]] || [[Т̧]] || [[Ӱ]] || [[Х́]] || [[Һ]] || [[Fajl:Cyrillic capital letter Shha with hook.svg|10px]] || [[Ц̓]] || [[Ч̓]] || || || || || || || [[Ѵ]]<br /> ’ |} === Uralske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Uralske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Ԛ]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karelsky jezyk|Karelsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̈]] [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̈]] || [[Ѣ]] [[Ѣ̆]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Vepssky jezyk|Vepssky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[³с]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kildinskosaamsky jezyk|Kildinsko-saamsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[Ҏ]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ӭ]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || [[Ӹ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Terskosaamsky jezyk|Tersko-saamsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || [[Ҏ]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ӭ]] || [[Ю]] || || [[Я]] || || [[Ҍ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mokšansky jezyk|Mokšansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̆]] || [[Ԗ]] || [[Ы̃]] [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Я̈]] [[Ԙ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Erzjansky jezyk|Erzjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="4" | [[Marijsky jezyk|Marijsky]] ! {{Alt|luk.|Lukomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|gor.|Gorskomarijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|sěv.|Sěverozapadny marijsky jezyk}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[У̊]] [[Ӱ]] [[Ӱ̊]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ӹ]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[О̂]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ӳ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ы̆]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Ю̂]] || [[Я]] || [[Я̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-zyrjansky jezyk|Komi-zyrjansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] [[С̀]] || [[Ԏ]] [[Т̀]] [[Ꚓ]] || [[Ч̀]] [[Ч̇]] || [[Ъі]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Komi-permjačsky jezyk|Komi-permjačsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ԍ]] || [[Ԏ]] || [[Ӵ]] [[ч̅ш̅]] || [[Ш̆]] || [[Ы̆]] || [[Ӭ]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Komi-jazvinsky jezyk|Komi-jazvinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udmurtsky jezyk|Udmurtsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӵ]] || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̂]] [[О̆]] || [[Ԛ]] || [[Ҫ]] || [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Ҷ]] [[Fajl:Cyrillic capital letter Che Sha.svg|18px]] || [[Ы̆]] || [[Э̂]] || [[Ѣ]] [[Ѳ]] [[Ѵ]] [[ξ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Hantyjsky jezyk|Hantyjsky]] ! {{Alt|vah.|Vahovsky dialekt}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ц]] || rowspan="5" | [[Ч]] || [[Ҷ]] || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Щ]] || rowspan="5" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || || rowspan="5" | [[Ю]] || || rowspan="5" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|surg.|Surgutsky dialekt}} | [[Ӧ]] [[Ө]] [[Ө̆]] || [[Ӱ]] || [[Ҳ]] || [[Ҷ]] || || || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|kaz.|Kazymsky dialekt}} | || [[Ў]] || || || [[Є]] [[Є̈]] || [[Ю̆]] || [[Я̆]] || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šur.|Šuryškarsky dialekt}} | [[О̆]] || [[Ў]] || || || || [[Ю̆]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mansijsky jezyk|Mansijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Enečsky jezyk|Enečsky]] ! 1980e | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! 2020 | [[О̂]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Nenečsky jezyk|Nenečsky]] ! {{Alt|tundr.|Tundrovy nenečsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | ʼ<br />” |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny nenečsky}} | [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nganasansky jezyk|Nganasansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[”|”]] |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Selkupsky jezyk|Sěvernoselkupsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О’]] || [[У’]] || [[Э’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="5" | [[Selkupsky jezyk|Južnoselkupsky]] ! {{Alt|obč.|Občejužnoselkupsky}} | rowspan="5" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="4" | [[Ӧ]] || rowspan="5" | [[П]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="5" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="4" | [[Ӱ]] || rowspan="5" | [[Ф]] || rowspan="5" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Ц]] || rowspan="4" | [[Ч]] || rowspan="3" | || rowspan="5" | [[Ш]] || rowspan="5" | || rowspan="4" | [[Щ]] || rowspan="4" | [[Ъ]] || rowspan="5" | [[Ы]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | [[Ь]] || rowspan="5" | [[Э]] || [[Ӭ]] || rowspan="5" | [[Ю]] || [[Ю̈]] || rowspan="5" | [[Я]] || rowspan="5" | || rowspan="5" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|srk.|Srědnjeketsky dialekt}} | [[Т́]] || || rowspan="4" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|šoš.|Šoškupsky dialekt}} | rowspan="3" | || [[Ӭ]] |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|nar.|Narymsky dialekt}} | [[Ӽ]] || [[Ҷ]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|vrob.|Vrhnjeobsky dialekt}} | || || || || || || || |} === Turkijske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Turkijske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! [[Ћ]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! [[Э]] !! [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čuvašsky jezyk|Čuvašsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӳ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[П̀]] || [[Р̀]] || [[С̀]] || [[Т̌]] [[Т́]] [[Т̀]] [[Ꚋ]] || [[Ӱ]] || [[Х̀]] || [[Ш̀]] || [[Þ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Azerbajdžansky jezyk|Azerbajdžansky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ҹ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || || || || || || rowspan="2" | || ' |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Т̈]] || [[Ӱ]] [[Ў]] || [[Х̆]] || || [[Ҷ]] || || || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Gagauzsky jezyk|Gagauzsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү̈]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӯ]] || || [[Џ]] || [[Ы̄]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Turkmensky jezyk|Turkmensky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Baškirsky jezyk|Baškirsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || [[Ҫ]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̣]] [[С̈]] || [[Ӳ]] [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karačajevo-balkarsky jezyk|Karačajevo-balkarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] [[Ӧ]] || [[Ӱ]] [[Ў]] [[У́]] [[Ү]] || [[Х̆]] || [[Һ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Karaimsky jezyk|Karaimsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Karakalpaksky jezyk|Karakalpaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ү]] [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Ҳ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kazahsky jezyk|Kazahsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ұ]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymskotatarsky jezyk|Krymsko-tatarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Krymčaksky jezyk|Krymčaksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kyrgyzsky jezyk|Kyrgyzsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumyksky jezyk|Kumyksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Nogajsky jezyk|Nogajsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tatarsky jezyk|Tatarsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Urumsky jezyk|Urumsky]] ! 2000 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т′]] || [[Ћ]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || [[Θ]] |- style="vertical-align:top;" ! 2008 | [[Т']] || || [[Ӱ]] || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Uzbeksky jezyk|Uzbeksky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || || [[Ъ]] || || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || ’ |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ujgursky jezyk|Ujgursky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Altajsky jezyk|Altajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Čelkansky jezyk|Čelkansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čulymsky jezyk|Čulymsky]] ! {{Alt|tut.|tutualsky dialekt}}</span> | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ӵ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|mel.|meletsky dialekt}} | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dolgansky jezyk|Dolgansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Hakassky jezyk|Hakassky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || [[Ӌ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Һ]] || || [[Ӹ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Jakutsky jezyk|Jakutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Һ]] || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || || [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || || [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[С̇]] [[С̣]] || [[Ӱ]] || || || [[Џ]] || || || [[Ы̧]] || || [[Я̧]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Kumandinsky jezyk|Kumandinsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Šorsky jezyk|Šorsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || [[Ѵ]] [[Ѳ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sojotsko-caatansky jezyk|Sojotsko-caatansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Teleutsky jezyk|Teleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ӧ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ӱ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | || || || || || || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Tofalarsky jezyk|Tofalarsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Һ]] || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] [[Ч̡]] [[Ӌ]] || || [[Ш]] || || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Tuvinsky jezyk|Tuvinsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | || [[Щ]] || [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || [[Ь]] || [[Э]] || [[Ю]] || [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] || || || || || || || || |} === Mongolske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Mongolske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Burjatsky jezyk|Burjatsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] || [[Ӱ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Kalmyksky jezyk|Kalmyksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | [[Һ]] || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || || rowspan="2" | [[Ю]] || || rowspan="2" | [[Я]] || || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] [[Ӧ̄]] || [[Ӱ]] [[Ӯ]] [[Ӱ̄]] || [[Э̄]] || [[Ю̄]] || [[Я̄]] || {{-|[[D]] [[V]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Mongolsky jezyk|Mongolsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Оь]] || [[Уъ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Mongorsky jezyk|Mongorsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ҷ]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || || || || [[Э]] || || || || || || |} === Tungusske jezyky === {| class=wikitable style="text-align:center; font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Tungusske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! [[П]] !! [[Р (kirilica)|Р]] !! colspan="2" | [[С (kirilica)|С]] ! [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! [[Ч]] !! [[Џ]] !! [[Ш]] ! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! [[Ю]] !! [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evenkijsky jezyk|Evenkijsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! alt. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Evensky jezyk|Evensky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] [[Ӫ]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ү]] || [[Һ]] || [[Ѣ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Negidalsky jezyk|Negidalsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Oročsky jezyk|Oročsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Udegejsky jezyk|Udegejsky]] ! leningr. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || || || || || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || ’ |- style="vertical-align:top;" ! habar. | [[О (kirilica)|О]] || [['О|'О]] [[О̄]] [[О̂]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[У̂]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || || [[Ч]] || || || || || || [[Ь]] || [[Э]] || [['Э|'Э]] [[Э̄]] [[Э̂]] || || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nanajsky jezyk|Nanajsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ө]] || lat. {{-|[[W]] [[H]] [[L]] [[Ł]] [[Č]] [[Ŋ]]}} |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Oroksky jezyk|Oroksky]] ! var. 2008 | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[О̄]] [[Ө]] [[Ө̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] || [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Э]] || [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! var. 2004 | || [[С']] || || || [[Ҳ]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Sibinsky jezyk|Sibinsky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ҳ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || || || [[Ы]] || [[Ь]] || || || || [[Я]] || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Ulčsky jezyk|Ulčsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || [[Р (kirilica)|Р]] || [[С (kirilica)|С]] || || [[Т (kirilica)|Т]] || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || [[Ы]] || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || [[Я]] || |} === Paleoazijatske jezyky === {| class=wikitable style="font-family:Cambria; font-size:11pt; font-weight:bold;" |+ [[Paleoazijatske jezyky]] | colspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[О (kirilica)|О]] !! colspan="2" | [[П]] !! colspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] !! [[С (kirilica)|С]] !! colspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] !! colspan="2" | [[У (kirilica)|У]] !! [[Ф]] !! colspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] !! [[Һ]] !! [[Ц]] !! colspan="2" | [[Ч]] !! [[Џ]] !! colspan="2" | [[Ш]] !! [[Щ]] !! [[Ъ]] !! colspan="2" | [[Ы]] !! [[Ь]] !! colspan="2" | [[Э]] !! colspan="2" | [[Ю]] !! colspan="2" | [[Я]] !! dr. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Dungansky jezyk|Dungansky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] [[Ү]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Itelmensky jezyk|Itelmensky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || [[О̆]] || [[П]] || [[П’]] || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || [[Т’]] || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || [[Ц]] || [[Ч]] || [[Ч’]] || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutorsky jezyk|Aljutorsky]] ! suč. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || || || [[Ц]] || [[Ч]] || || || [[Ш]] || [[Щ]] || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Čukotsky jezyk|Čukotsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Korjaksky jezyk|Korjaksky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="3" | [[Jukagirsky jezyk|Jukagirsky]] ! {{Alt|tund.|Tundrovy jukagirsky}} | rowspan="3" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[Ө]] || rowspan="3" | [[П]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="3" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ф]] || rowspan="3" | [[Х (kirilica)|Х]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ц]] || rowspan="3" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="3" | [[Ш]] || rowspan="3" | [[Щ]] || rowspan="3" | [[Ъ]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ы]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ь]] || rowspan="3" | [[Э]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Ю]] || rowspan="3" | || rowspan="3" | [[Я]] || rowspan="3" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! {{Alt|lěs.|Lěsny jukagirsky}} |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ӧ]] [[О̄]] || [[Т̂]] [[Т’]] || [[Ӯ]] || [[Ч̂]] || [[Џ]] || [[L]] : |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Ketsky jezyk|Ketsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || [[Ө]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || || || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || || rowspan="2" | [[Ы]] || || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || ’ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ɔ]] [[О̄]] || [[Х’]] || [[Һ]] || [[Ъ̈]] [[Ъ̄]] [[Ъ̈̄]] || [[Ӹ]] || ’ [[ʔ]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Nivhsky jezyk|Nivhsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | [[П’]] || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || [[Р̌]] [[Р̆]] || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | [[Т’]] || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] [[Ӿ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | [[Ч’]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Juitsky jezyk|Juitsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || rowspan="2" | [[Ў]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Р’]] || [[Х’]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! rowspan="2" | [[Aleutsky jezyk|Aleutsky]] ! suč. | rowspan="2" | [[О (kirilica)|О]] || rowspan="2" | [[О̄]] || rowspan="2" | [[П]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Р (kirilica)|Р]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[С (kirilica)|С]] || rowspan="2" | [[Т (kirilica)|Т]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[У (kirilica)|У]] || [[Ӯ]] [[ʼЎ]] || rowspan="2" | [[Ф]] || rowspan="2" | [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ц]] || rowspan="2" | [[Ч]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ш]] || rowspan="2" | [[Щ]] || rowspan="2" | [[Ъ]] || rowspan="2" | || rowspan="2" | [[Ы]] || rowspan="2" | [[Ы̄]] || rowspan="2" | [[Ь]] || rowspan="2" | [[Э]] || rowspan="2" | [[Э̄]] || rowspan="2" | [[Ю]] || rowspan="2" | [[Ю̄]] || rowspan="2" | [[Я]] || rowspan="2" | [[Я̄]] || rowspan="2" | ʼ |- style="vertical-align:top;" ! hist. | [[Ў]] || [[Х̑]] |- style="vertical-align:top; border-top:2px solid grey;" ! [[Aljutiksky jezyk|Aljutiksky]] ! hist. | [[О (kirilica)|О]] || || [[П]] || || [[Р (kirilica)|Р]] || || [[С (kirilica)|С]] || [[Т (kirilica)|Т]] || || [[У (kirilica)|У]] || [[Ў]] || [[Ф]] || [[Х (kirilica)|Х]] || [[Ӽ]] || || || [[Ч]] || || || [[Ш]] || || [[Ъ]] || || [[Ы]] || || [[Ь]] || [[Э]] || || [[Ю]] || || [[Я]] || || |} == Iztočniky i referencije == {{Iztočniky}} {{Kirilica}} [[Kategorija:Kirilica]] 8xy86qahxgtvuhjgh3nt8spfibpp2xo Koristnik:Ilja isv/pěskovišče 2 2830 47116 47115 2026-09-10T12:43:25Z Ilja isv 10 /* История */ 47116 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=July 2026}} {{Wikidata Infobox}} <code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code> [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}. == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == История == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 izbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla izbudovana i poslědna velika partija В Германии же, в тюрингском [[Майнинген|Мейнингене]], была построена и последняя большая партия этих локомотивов. 200 бестопочных паровозов с [[Осевая формула паровоза|осевой формулой]] [[0-3-0]] вышли из ворот «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|en|Japanese language|}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] == Vněšnje linky == [[Kategorija:Jezyk]] == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}} [[Kategorija:Dětska literatura]] [[Kategorija:Personaž]] [[Kategorija:Literaturny Personaž]] [[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]] {{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}} {{Pravopis}} {{Poslanje | type = informative | file = EU-LABEL AI black transparent.svg | title = UI prěvod | description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!'' | comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.'' }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentacija}} </noinclude> {{Citatny blok |border = 2px |align = center |bgcolor = Cornsilk |title = |halign = left |quote = Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{skryto odsud}} {{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}} {{skryto dotud}} |salign = right |author = |source = Originalny tekst (angl.) }} Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}} Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine | magazine = Popular Magazine | title = An Article by an Anonymous Author | date = 1996 | ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}} }}</ref> Tuto jest peskovišče. [[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]] '''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}}) <span class="ext-gadget-alphabet-disable"> </span> == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Pravopis prověrjeny}} 69alrv8heluk3cob9tjio38rxoaoi7a 47117 47116 2026-09-10T13:59:10Z Ilja isv 10 /* История */ 47117 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=July 2026}} {{Wikidata Infobox}} <code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code> [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}. == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == История == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «Dampflokwerk Meiningen» в начале 1980-х гг. и по сию пору используются на [[Подъездные пути|подъездных путях]] германских заводов.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> В [[СССР|Советском Союзе]] первый бестопочный паровоз появился лишь в [[1928 год в истории железнодорожного транспорта|1928 году]]. Он был выпущен берлинским заводом [[Шварцкопф (завод)|Шварцкопф]] и поступил на [[Туапсинский нефтеперерабатывающий завод]]. Паровоз имел вес 90 т, его длина составляла 8 м. Давление пара в котле могло достигать 18 kgs/sm². В 1940 году на «[[Днепромаш]]е» был выпущен паровоз БП1-01 — первый бестопочный паровоз советской постройки. Паровоз имел [[экипажная часть локомотива|экипажную часть]] и [[паровая машина|паровую машину]] от [[Паровоз 9П|9П]], котёл же был изготовлен в [[Таганрог]]е на заводе «[[Красный котельщик]]». Вес паровоза в рабочем состоянии составлял 58 т. Паровой котёл имел объём 21 м³, начальное давление пара составляло 18 kgs/sm². В 1955—1956 гг. ещё два аналогичных бестопочных паровоза выпустил [[Муромский тепловозостроительный завод|Муромский паровозостроительный завод]]. Большинство бестопочных паровозов было списано в 1980-х, причём не из-за технического состояния (за всё время работы паровозам были необходимы лишь периодические обточки бандажей, регулярная смена теплоизоляции котла и ремонт [[парораспределительный механизм|парораспределительного механизма]]), а из-за морального устаревания конструкции. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|en|Japanese language|}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] == Vněšnje linky == [[Kategorija:Jezyk]] == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}} [[Kategorija:Dětska literatura]] [[Kategorija:Personaž]] [[Kategorija:Literaturny Personaž]] [[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]] {{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}} {{Pravopis}} {{Poslanje | type = informative | file = EU-LABEL AI black transparent.svg | title = UI prěvod | description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!'' | comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.'' }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentacija}} </noinclude> {{Citatny blok |border = 2px |align = center |bgcolor = Cornsilk |title = |halign = left |quote = Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{skryto odsud}} {{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}} {{skryto dotud}} |salign = right |author = |source = Originalny tekst (angl.) }} Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}} Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine | magazine = Popular Magazine | title = An Article by an Anonymous Author | date = 1996 | ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}} }}</ref> Tuto jest peskovišče. [[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]] '''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}}) <span class="ext-gadget-alphabet-disable"> </span> == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Pravopis prověrjeny}} g3yhqin28qknihz2f7ppyl6hhqud7g8 47118 47117 2026-09-10T14:23:26Z Ilja isv 10 /* История */ 47118 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=July 2026}} {{Wikidata Infobox}} <code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code> [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}. == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == История == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|en|Japanese language|}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] == Vněšnje linky == [[Kategorija:Jezyk]] == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}} [[Kategorija:Dětska literatura]] [[Kategorija:Personaž]] [[Kategorija:Literaturny Personaž]] [[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]] {{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}} {{Pravopis}} {{Poslanje | type = informative | file = EU-LABEL AI black transparent.svg | title = UI prěvod | description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!'' | comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.'' }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentacija}} </noinclude> {{Citatny blok |border = 2px |align = center |bgcolor = Cornsilk |title = |halign = left |quote = Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{skryto odsud}} {{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}} {{skryto dotud}} |salign = right |author = |source = Originalny tekst (angl.) }} Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}} Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine | magazine = Popular Magazine | title = An Article by an Anonymous Author | date = 1996 | ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}} }}</ref> Tuto jest peskovišče. [[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]] '''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}}) <span class="ext-gadget-alphabet-disable"> </span> == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Pravopis prověrjeny}} 7zmp10s4gxmoamiqk7r3dh5qam4e3ry 47120 47118 2026-09-10T14:25:16Z Ilja isv 10 47120 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=July 2026}} {{Wikidata Infobox}} <code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code> [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz zavoda [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čym do njego črez jedin ili několiko podtrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 {{kgs/sm}}. == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|en|Japanese language|}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] == Vněšnje linky == [[Kategorija:Jezyk]] == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Prěvod|ru|Алиса Селезнёва}} [[Kategorija:Dětska literatura]] [[Kategorija:Personaž]] [[Kategorija:Literaturny Personaž]] [[Kategorija:Personaž animacijnyh filmov]] {{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}} {{Pravopis}} {{Poslanje | type = informative | file = EU-LABEL AI black transparent.svg | title = UI prěvod | description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!'' | comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.'' }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentacija}} </noinclude> {{Citatny blok |border = 2px |align = center |bgcolor = Cornsilk |title = |halign = left |quote = Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{skryto odsud}} {{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}} {{skryto dotud}} |salign = right |author = |source = Originalny tekst (angl.) }} Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}} Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine | magazine = Popular Magazine | title = An Article by an Anonymous Author | date = 1996 | ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}} }}</ref> Tuto jest peskovišče. [[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]] '''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}}) <span class="ext-gadget-alphabet-disable"> </span> == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Pravopis prověrjeny}} pwkx6gl5t13u0prwdx9g1kps5nogfvb Uropi 0 6024 47147 47097 2026-09-11T07:35:06Z Ilja isv 10 47147 wikitext text/x-wiki {{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}} {{Pravopis}} {{Kartka jezyk |name=Uropi |image=Flag of Uropi.svg |imagescale=0.7 |creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} |setting=[[Medžunarodny pomoćny język]] |speakers= |fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]] |fam3=[[A posteriori język]] |fam4=[naturalisticky planovany język] |posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]] |agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica] |iso3= |iso3comment=nema |glotto= |ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi] }} Uropi je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovana na njihovih občyh [[Proto-indoevropejsky jezyk|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny język]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti. Uropi był začety v 1986; od toga časa, pretrpěl određene modifikacije dok jeho slovnik nastavlja rasti (francuzko-uropsky slovnik ima preko 10.000 slov). Uropi postał znany v Evropě v ranih 1990-tyh.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref> ==Stvoritelj== [[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]] Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija. ==Ortografija i fonologija== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref> |- ![[Velike bukvy]] |{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]] |- ![[Male bukvy]] |{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}} |- ![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]] |{{MFA|a}} |{{MFA|b}} |style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}} |{{MFA|d}} |{{MFA|e}} |{{MFA|f}} |{{MFA|g}} |{{MFA|h}} |{{MFA|i}} |{{MFA|j}} |{{MFA|k}} |{{MFA|l}} |{{MFA|m}} |{{MFA|n}} |{{MFA|o}} |{{MFA|p}} |{{MFA|r}} |{{MFA|s}} |{{MFA|t}} |{{MFA|u}} |{{MFA|v}} |{{MFA|w}} |{{MFA|x}} |{{MFA|y}} |{{MFA|z}} |{{MFA|ʒ}} |} Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě. Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući: {{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh'' {{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give" {{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy" {{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure" {{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]] {{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''. {{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref> {{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB /> [[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju". ==Leksika== ==Korenje== Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije: Indo-evropske korjeny Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}. "Hibridne" korjeny Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika. Medžunarodne slova Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun". ==Složenice== Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon". Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene. V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)"). ==Gramatika== {{refimprove section|date=January 2026}} ==Imenice== Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]]. Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot". Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev". Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov". Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to". Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu. ==Prěvjesniki== Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin". Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko". ==Zaimenniky== [[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd. Kompletan set ličnyh zaimennikov: {| class="wikitable" |- | &nbsp; | singular | plural |- | first person | {{lang|en|i}}&nbsp;"I" | {{lang|en|nu}}&nbsp;"we" |- | second person | {{lang|en|tu}}&nbsp;"you&nbsp;(sg.)" | {{lang|en|vu}}&nbsp;"you" ''(used both as plural and as polite form)'' |- | third person masc. | {{lang|en|he}}&nbsp;"he" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person fem. | {{lang|en|ce}}&nbsp;"she" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person neuter | {{lang|en|je}}&nbsp;"it" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- |} Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself". ===Glagoly=== Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu. Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu. [[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti". Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš". [[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel". Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći". [[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl". [[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla". [[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?" [[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!" [[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota". ===Čislovniky=== {| class="wikitable" |- ! Numeral ! Cardinal ! Ordinal |- | 1 | {{lang|en|un}} | {{lang|en|pri}} |- | 2 | {{lang|en|du}} | {{lang|en|duj}} |- | 3 | {{lang|en|tri}} | {{lang|en|trij}} |- | 4 | {{lang|en|kwer}} | {{lang|en|kweri}} |- | 5 | {{lang|en|pin}} | {{lang|en|pini}} |- | 6 | {{lang|en|ses}} | |- | 7 | {{lang|en|sep}} | |- | 8 | {{lang|en|oc}} | |- | 9 | {{lang|en|nev}} | |- | 10 | {{lang|en|des}} | |- | 100 | {{lang|en|sunte}} | |- | 357 | {{lang|en|trisunte pindes-sep}} | |- | 1000 | {{lang|en|tilie}} | |} [[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy". [[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina". ==Priměr== {{Verse translation |lang2=mis |head2={{lang|en|U Men Kidi}} |2= Be sep, wan i it a led, I find sul’ imaʒe in mi ment, Ki dragone valgan aròn kastele, Gardine wo un find maʒiki frute; Lovi damas in u tor inkarsen, O perlasen in u fost insaren; Wo galan kwalore rait su ber rijis We se de frontias da landi soinis. I find ja, sa klarim in mi ment Be sep, wan i it a led. Be sep, revos ma vekan De maʒiki land i cek in van; U sel se stan za wo stì de kastèl, De gardini bod wen u tapìz cel. Nun feja se vadan tra de plor, Bote, ne kwalore, se stan ner de dor, Id wo de blu rije sì flujan ki rikle Num u banar id vodikrùg je ste; I cek de maʒiki land in van Be sep, revos ma vekan. |lang1=en |head1=Dětska Myšlěnka |1= Kogda sedm, kogda idem spat, Tak mnogo obrazov v glavě znajdem: Zamky s drakonami okolo, Vrti gdźe magične plody rastu; Lěpe dame v veži zatvorene, Ili v čarobnom gaju izgubljene; Dok galantni jezdci jedu po potokah Koje graniče ovu zemju snov. Najdem tak jasno v svojoj glavě Kogda sedm, kogda idem spat. Kogda sedm, kogda se zbudim znov, Čarobnu zemju tražim bez uspěha; Stol stoji gdźe zamok se dizal, Tepih skryva vrtnu zemju, Ni vile ne plešu po podu, Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih, A gdźe modre reke tekle su, Sad je kada i krhla s vodom; Tražim čarobnu zemju bez uspěha Kogda sedm, kogda se zbudim znov. |attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]] }} ==Takože vidźte== [[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru) ==Literatura== {{Iztočniky}} ==Eksterne linky== {{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}} [http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)] [https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]]. {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]] [[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]] 0qiw0tdvv9vjakw3i602v2bdgv001im 47148 47147 2026-09-11T07:42:41Z Ilja isv 10 47148 wikitext text/x-wiki {{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}} {{Pravopis}} {{Kartka jezyk |name=Uropi |image=Flag of Uropi.svg |imagescale=0.7 |creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} |setting=[[Medžunarodny pomoćny język]] |speakers= |fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]] |fam3=[[A posteriori język]] |fam4=[naturalisticky planovany język] |posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]] |agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica] |iso3= |iso3comment=nema |glotto= |ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi] }} '''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovana na njihovih občyh [[Proto-indoevropejsky jezyk|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny język]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti. Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov). Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref> ==Stvoritelj== [[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]] Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija. ==Ortografija i fonologija== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref> |- ![[Velike bukvy]] |{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]] |- ![[Male bukvy]] |{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}} |- ![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]] |{{MFA|a}} |{{MFA|b}} |style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}} |{{MFA|d}} |{{MFA|e}} |{{MFA|f}} |{{MFA|g}} |{{MFA|h}} |{{MFA|i}} |{{MFA|j}} |{{MFA|k}} |{{MFA|l}} |{{MFA|m}} |{{MFA|n}} |{{MFA|o}} |{{MFA|p}} |{{MFA|r}} |{{MFA|s}} |{{MFA|t}} |{{MFA|u}} |{{MFA|v}} |{{MFA|w}} |{{MFA|x}} |{{MFA|y}} |{{MFA|z}} |{{MFA|ʒ}} |} Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě. Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući: {{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh'' {{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give" {{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy" {{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure" {{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]] {{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''. {{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref> {{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB /> [[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju". ==Leksika== ==Korenje== Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije: Indo-evropske korjeny Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}. "Hibridne" korjeny Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika. Medžunarodne slova Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun". ==Složenice== Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon". Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene. V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)"). ==Gramatika== {{refimprove section|date=January 2026}} ==Imenice== Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]]. Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot". Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev". Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov". Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to". Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu. ==Prěvjesniki== Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin". Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko". ==Zaimenniky== [[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd. Kompletan set ličnyh zaimennikov: {| class="wikitable" |- | &nbsp; | singular | plural |- | first person | {{lang|en|i}}&nbsp;"I" | {{lang|en|nu}}&nbsp;"we" |- | second person | {{lang|en|tu}}&nbsp;"you&nbsp;(sg.)" | {{lang|en|vu}}&nbsp;"you" ''(used both as plural and as polite form)'' |- | third person masc. | {{lang|en|he}}&nbsp;"he" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person fem. | {{lang|en|ce}}&nbsp;"she" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person neuter | {{lang|en|je}}&nbsp;"it" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- |} Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself". ===Glagoly=== Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu. Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu. [[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti". Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš". [[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel". Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći". [[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl". [[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla". [[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?" [[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!" [[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota". ===Čislovniky=== {| class="wikitable" |- ! Numeral ! Cardinal ! Ordinal |- | 1 | {{lang|en|un}} | {{lang|en|pri}} |- | 2 | {{lang|en|du}} | {{lang|en|duj}} |- | 3 | {{lang|en|tri}} | {{lang|en|trij}} |- | 4 | {{lang|en|kwer}} | {{lang|en|kweri}} |- | 5 | {{lang|en|pin}} | {{lang|en|pini}} |- | 6 | {{lang|en|ses}} | |- | 7 | {{lang|en|sep}} | |- | 8 | {{lang|en|oc}} | |- | 9 | {{lang|en|nev}} | |- | 10 | {{lang|en|des}} | |- | 100 | {{lang|en|sunte}} | |- | 357 | {{lang|en|trisunte pindes-sep}} | |- | 1000 | {{lang|en|tilie}} | |} [[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy". [[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina". ==Priměr== {{Verse translation |lang2=mis |head2={{lang|en|U Men Kidi}} |2= Be sep, wan i it a led, I find sul’ imaʒe in mi ment, Ki dragone valgan aròn kastele, Gardine wo un find maʒiki frute; Lovi damas in u tor inkarsen, O perlasen in u fost insaren; Wo galan kwalore rait su ber rijis We se de frontias da landi soinis. I find ja, sa klarim in mi ment Be sep, wan i it a led. Be sep, revos ma vekan De maʒiki land i cek in van; U sel se stan za wo stì de kastèl, De gardini bod wen u tapìz cel. Nun feja se vadan tra de plor, Bote, ne kwalore, se stan ner de dor, Id wo de blu rije sì flujan ki rikle Num u banar id vodikrùg je ste; I cek de maʒiki land in van Be sep, revos ma vekan. |lang1=en |head1=Dětska Myšlěnka |1= Kogda sedm, kogda idem spat, Tak mnogo obrazov v glavě znajdem: Zamky s drakonami okolo, Vrti gdźe magične plody rastu; Lěpe dame v veži zatvorene, Ili v čarobnom gaju izgubljene; Dok galantni jezdci jedu po potokah Koje graniče ovu zemju snov. Najdem tak jasno v svojoj glavě Kogda sedm, kogda idem spat. Kogda sedm, kogda se zbudim znov, Čarobnu zemju tražim bez uspěha; Stol stoji gdźe zamok se dizal, Tepih skryva vrtnu zemju, Ni vile ne plešu po podu, Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih, A gdźe modre reke tekle su, Sad je kada i krhla s vodom; Tražim čarobnu zemju bez uspěha Kogda sedm, kogda se zbudim znov. |attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]] }} ==Takože vidźte== [[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru) ==Literatura== {{Iztočniky}} ==Eksterne linky== {{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}} [http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)] [https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]]. {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]] [[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]] jvikjf67dnuddcimm8u5o78tq7dgwie 47149 47148 2026-09-11T07:43:54Z Ilja isv 10 47149 wikitext text/x-wiki {{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}} {{Pravopis}} {{Kartka jezyk |name=Uropi |image=Flag of Uropi.svg |imagescale=0.7 |creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} |setting=[[Medžunarodny pomoćny język]] |speakers= |fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]] |fam3=[[A posteriori język]] |fam4=[naturalisticky planovany język] |posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]] |agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica] |iso3= |iso3comment=nema |glotto= |ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi] }} '''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovany na njihovih občyh [[Indoevropejske jezyky|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny język]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti. Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov). Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref> ==Stvoritelj== [[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]] Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija. ==Ortografija i fonologija== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref> |- ![[Velike bukvy]] |{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]] |- ![[Male bukvy]] |{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}} |- ![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]] |{{MFA|a}} |{{MFA|b}} |style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}} |{{MFA|d}} |{{MFA|e}} |{{MFA|f}} |{{MFA|g}} |{{MFA|h}} |{{MFA|i}} |{{MFA|j}} |{{MFA|k}} |{{MFA|l}} |{{MFA|m}} |{{MFA|n}} |{{MFA|o}} |{{MFA|p}} |{{MFA|r}} |{{MFA|s}} |{{MFA|t}} |{{MFA|u}} |{{MFA|v}} |{{MFA|w}} |{{MFA|x}} |{{MFA|y}} |{{MFA|z}} |{{MFA|ʒ}} |} Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě. Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući: {{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh'' {{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give" {{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy" {{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure" {{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]] {{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''. {{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref> {{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB /> [[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju". ==Leksika== ==Korenje== Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije: Indo-evropske korjeny Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}. "Hibridne" korjeny Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika. Medžunarodne slova Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun". ==Složenice== Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon". Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene. V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)"). ==Gramatika== {{refimprove section|date=January 2026}} ==Imenice== Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]]. Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot". Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev". Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov". Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to". Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu. ==Prěvjesniki== Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin". Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko". ==Zaimenniky== [[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd. Kompletan set ličnyh zaimennikov: {| class="wikitable" |- | &nbsp; | singular | plural |- | first person | {{lang|en|i}}&nbsp;"I" | {{lang|en|nu}}&nbsp;"we" |- | second person | {{lang|en|tu}}&nbsp;"you&nbsp;(sg.)" | {{lang|en|vu}}&nbsp;"you" ''(used both as plural and as polite form)'' |- | third person masc. | {{lang|en|he}}&nbsp;"he" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person fem. | {{lang|en|ce}}&nbsp;"she" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person neuter | {{lang|en|je}}&nbsp;"it" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- |} Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself". ===Glagoly=== Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu. Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu. [[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti". Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš". [[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel". Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći". [[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl". [[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla". [[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?" [[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!" [[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota". ===Čislovniky=== {| class="wikitable" |- ! Numeral ! Cardinal ! Ordinal |- | 1 | {{lang|en|un}} | {{lang|en|pri}} |- | 2 | {{lang|en|du}} | {{lang|en|duj}} |- | 3 | {{lang|en|tri}} | {{lang|en|trij}} |- | 4 | {{lang|en|kwer}} | {{lang|en|kweri}} |- | 5 | {{lang|en|pin}} | {{lang|en|pini}} |- | 6 | {{lang|en|ses}} | |- | 7 | {{lang|en|sep}} | |- | 8 | {{lang|en|oc}} | |- | 9 | {{lang|en|nev}} | |- | 10 | {{lang|en|des}} | |- | 100 | {{lang|en|sunte}} | |- | 357 | {{lang|en|trisunte pindes-sep}} | |- | 1000 | {{lang|en|tilie}} | |} [[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy". [[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina". ==Priměr== {{Verse translation |lang2=mis |head2={{lang|en|U Men Kidi}} |2= Be sep, wan i it a led, I find sul’ imaʒe in mi ment, Ki dragone valgan aròn kastele, Gardine wo un find maʒiki frute; Lovi damas in u tor inkarsen, O perlasen in u fost insaren; Wo galan kwalore rait su ber rijis We se de frontias da landi soinis. I find ja, sa klarim in mi ment Be sep, wan i it a led. Be sep, revos ma vekan De maʒiki land i cek in van; U sel se stan za wo stì de kastèl, De gardini bod wen u tapìz cel. Nun feja se vadan tra de plor, Bote, ne kwalore, se stan ner de dor, Id wo de blu rije sì flujan ki rikle Num u banar id vodikrùg je ste; I cek de maʒiki land in van Be sep, revos ma vekan. |lang1=en |head1=Dětska Myšlěnka |1= Kogda sedm, kogda idem spat, Tak mnogo obrazov v glavě znajdem: Zamky s drakonami okolo, Vrti gdźe magične plody rastu; Lěpe dame v veži zatvorene, Ili v čarobnom gaju izgubljene; Dok galantni jezdci jedu po potokah Koje graniče ovu zemju snov. Najdem tak jasno v svojoj glavě Kogda sedm, kogda idem spat. Kogda sedm, kogda se zbudim znov, Čarobnu zemju tražim bez uspěha; Stol stoji gdźe zamok se dizal, Tepih skryva vrtnu zemju, Ni vile ne plešu po podu, Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih, A gdźe modre reke tekle su, Sad je kada i krhla s vodom; Tražim čarobnu zemju bez uspěha Kogda sedm, kogda se zbudim znov. |attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]] }} ==Takože vidźte== [[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru) ==Literatura== {{Iztočniky}} ==Eksterne linky== {{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}} [http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)] [https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]]. {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]] [[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]] 9rzvhojeqrk6w4fpe2t71isdthooect 47150 47149 2026-09-11T07:44:20Z Ilja isv 10 47150 wikitext text/x-wiki {{UI prěvod|data=18 avgusta 2026 13:26 {{-|(CEST)}}|izpraviti do = 18 oktobra 2026 13:26 {{-|(CEST)}}}} {{Pravopis}} {{Kartka jezyk |name=Uropi |image=Flag of Uropi.svg |imagescale=0.7 |creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} |setting=[[Medžunarodny pomoćny język]] |speakers= |fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]] |fam3=[[A posteriori język]] |fam4=[naturalisticky planovany język] |posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]] |agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica] |iso3= |iso3comment=nema |glotto= |ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi] }} '''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovany na njihovih občyh [[Indoevropejske jezyky|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny jezyk]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti. Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov). Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref> ==Stvoritelj== [[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]] Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija. ==Ortografija i fonologija== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref> |- ![[Velike bukvy]] |{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]] |- ![[Male bukvy]] |{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}} |- ![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]] |{{MFA|a}} |{{MFA|b}} |style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}} |{{MFA|d}} |{{MFA|e}} |{{MFA|f}} |{{MFA|g}} |{{MFA|h}} |{{MFA|i}} |{{MFA|j}} |{{MFA|k}} |{{MFA|l}} |{{MFA|m}} |{{MFA|n}} |{{MFA|o}} |{{MFA|p}} |{{MFA|r}} |{{MFA|s}} |{{MFA|t}} |{{MFA|u}} |{{MFA|v}} |{{MFA|w}} |{{MFA|x}} |{{MFA|y}} |{{MFA|z}} |{{MFA|ʒ}} |} Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě. Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući: {{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh'' {{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give" {{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy" {{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure" {{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]] {{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''. {{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref> {{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB /> [[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju". ==Leksika== ==Korenje== Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije: Indo-evropske korjeny Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}. "Hibridne" korjeny Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika. Medžunarodne slova Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun". ==Složenice== Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon". Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene. V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)"). ==Gramatika== {{refimprove section|date=January 2026}} ==Imenice== Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]]. Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot". Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev". Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov". Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to". Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu. ==Prěvjesniki== Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin". Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko". ==Zaimenniky== [[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd. Kompletan set ličnyh zaimennikov: {| class="wikitable" |- | &nbsp; | singular | plural |- | first person | {{lang|en|i}}&nbsp;"I" | {{lang|en|nu}}&nbsp;"we" |- | second person | {{lang|en|tu}}&nbsp;"you&nbsp;(sg.)" | {{lang|en|vu}}&nbsp;"you" ''(used both as plural and as polite form)'' |- | third person masc. | {{lang|en|he}}&nbsp;"he" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person fem. | {{lang|en|ce}}&nbsp;"she" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person neuter | {{lang|en|je}}&nbsp;"it" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- |} Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself". ===Glagoly=== Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu. Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu. [[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti". Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš". [[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel". Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći". [[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl". [[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla". [[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?" [[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!" [[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota". ===Čislovniky=== {| class="wikitable" |- ! Numeral ! Cardinal ! Ordinal |- | 1 | {{lang|en|un}} | {{lang|en|pri}} |- | 2 | {{lang|en|du}} | {{lang|en|duj}} |- | 3 | {{lang|en|tri}} | {{lang|en|trij}} |- | 4 | {{lang|en|kwer}} | {{lang|en|kweri}} |- | 5 | {{lang|en|pin}} | {{lang|en|pini}} |- | 6 | {{lang|en|ses}} | |- | 7 | {{lang|en|sep}} | |- | 8 | {{lang|en|oc}} | |- | 9 | {{lang|en|nev}} | |- | 10 | {{lang|en|des}} | |- | 100 | {{lang|en|sunte}} | |- | 357 | {{lang|en|trisunte pindes-sep}} | |- | 1000 | {{lang|en|tilie}} | |} [[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy". [[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina". ==Priměr== {{Verse translation |lang2=mis |head2={{lang|en|U Men Kidi}} |2= Be sep, wan i it a led, I find sul’ imaʒe in mi ment, Ki dragone valgan aròn kastele, Gardine wo un find maʒiki frute; Lovi damas in u tor inkarsen, O perlasen in u fost insaren; Wo galan kwalore rait su ber rijis We se de frontias da landi soinis. I find ja, sa klarim in mi ment Be sep, wan i it a led. Be sep, revos ma vekan De maʒiki land i cek in van; U sel se stan za wo stì de kastèl, De gardini bod wen u tapìz cel. Nun feja se vadan tra de plor, Bote, ne kwalore, se stan ner de dor, Id wo de blu rije sì flujan ki rikle Num u banar id vodikrùg je ste; I cek de maʒiki land in van Be sep, revos ma vekan. |lang1=en |head1=Dětska Myšlěnka |1= Kogda sedm, kogda idem spat, Tak mnogo obrazov v glavě znajdem: Zamky s drakonami okolo, Vrti gdźe magične plody rastu; Lěpe dame v veži zatvorene, Ili v čarobnom gaju izgubljene; Dok galantni jezdci jedu po potokah Koje graniče ovu zemju snov. Najdem tak jasno v svojoj glavě Kogda sedm, kogda idem spat. Kogda sedm, kogda se zbudim znov, Čarobnu zemju tražim bez uspěha; Stol stoji gdźe zamok se dizal, Tepih skryva vrtnu zemju, Ni vile ne plešu po podu, Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih, A gdźe modre reke tekle su, Sad je kada i krhla s vodom; Tražim čarobnu zemju bez uspěha Kogda sedm, kogda se zbudim znov. |attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]] }} ==Takože vidźte== [[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru) ==Literatura== {{Iztočniky}} ==Eksterne linky== {{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}} [http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)] [https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]]. {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]] [[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]] cgxy0jao5xkcckv6wdj1iklht6v1lna 47151 47150 2026-09-11T07:44:41Z Ilja isv 10 47151 wikitext text/x-wiki {{Pravopis}} {{Kartka jezyk |name=Uropi |image=Flag of Uropi.svg |imagescale=0.7 |creator={{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} |setting=[[Medžunarodny pomoćny język]] |speakers= |fam2=[[Medžunarodny pomoćny język]] |fam3=[[A posteriori język]] |fam4=[naturalisticky planovany język] |posteriori=bazovany na [[Indo-evropske języky|Indo-evropskyh językih]] |agency= {{-|Joël Landais|Жоэљ Ланде}} <br/>[http://uropi.free.fr/index1.html Oficijalna stranica] |iso3= |iso3comment=nema |glotto= |ietf = [https://www.kreativekorp.com/clcr/ art-x-uropi] }} '''Uropi''' je [[konstruovany język]] ktory byl stvoreny {{-|Joëlom Landais|Жоэљом Ланде}}, francuzkim učiteljem anglijskogo jezyka. Uropi je sinteza evropejskyh jezykov, izključno osnovany na njihovih občyh [[Indoevropejske jezyky|indo-evropejskyh korjenah]], i imajuči cěljem byti koristany kako [[medžunarodny pomočny jezyk]] v Evropě i tako prinositi k budovanju evropejskoj identičnosti. Uropi byl založeny v lětu 1986; od togo časa prětrpěl něktore modifikacije dakle jego slovnik prodolžaje rasti (francuzsko-uropsky slovnik imaje vyše než 10.000 slov). Uropi se stal znajemy v Evropě na početku 1990-h.<ref>{{-|Ducos, Étienne, «''Joël Landais invente la 251e langue''»}}, v gazetě ''{{-|Libération}}'', 16 oktobra 1986.</ref><ref>{{-|Bremer, Hans-Hagen, «''Vok vu Uropi: Ein Lehrer träumt nachts auf europäisch''»}} v gazetě ''{{-|Frankfurter Rundschau}}'', 24 novembra 1986.</ref><ref>{{-|Долгополов, Николай, «''Уроки Уропи''»}} v gazetě ''Комсомольская Правда'', November 21, 1987</ref><ref>{{-|Étienne Ducos, «''Des lettres russes arrivent par centaines chez Joël Landais''»}}, v ''{{-|L'Écho républicain}}'', 15 dekembra 1987</ref><ref>{{-|Webster, Paul, «''Uropi, the new lingua franca''»}}, v ''{{-|The Guardian Weekly}}'', sedmica 15 januara 1989</ref><ref>Singer, Enrico, «''Uropi, una nuova lingua per l'Europa''», in ''La Stampa'', February 24, 1989</ref><ref>Tabone, Bénédicte, «''L'Uropi n'est pas une utopie''», in ''La Nouvelle République du Centre Ouest'', July 2, 1989</ref><ref>Author not mentioned, «''Uropi, mehr als eine private Geheimsprache - Ein Chance in Europa''» in ''Tagespost'', October 28–29, 1989</ref><ref>Долгополов, Николай, «''Мы снова говорим на разных языках''» in ''Комсомольская Правда'', April 29, 1990</ref><ref>Hrabovský, Jiří, «''Vok vu Uròpi? Hovoříte po Evropsku?''» in ''Svět v Obrazech'', November 29, 1990</ref><ref>Tribout, Carole, «''Les Suisses se penchent sur l'Uropi''», in ''République du Centre'', October 23, 1991</ref> ==Stvoritelj== [[File:UK2.jpg|thumb|left|Joël Landais, {{lang|en|Uropi Kreator}}, stvoritelj pomocnogo języka Uropi.]] Po studiju językov na [[Univerzita Orléans|Univerzitě Orléans]], potom na [[Univerzita Paris|Sorboně]] i na ''[[École normale supérieure (Paris)|École Normale Supérieure]]'' v Parizu, Joël Landais dobył [[Agrégation]] diplomu v angličtině. On govori francuzky, anglijsky, italsky, španělsky i německy i ima radnu znajemost novogrčkogo i ruskogo. Dnes, on uči angličtinu v koledžu v [[Chartres|Chartresu]]. Paralelno s svojim treniranjem jako lingvista, Landaisove putovanja po Evropě, Senegalu, Magrebu, Egyptu, Meksiku, bivšemu SSSR, Vietnamu i Zapadnym Indijam, zajedno s strastju za języky, doveli su go k stvorenju Uropija. ==Ortografija i fonologija== {|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed" |+ Uropi alfabet <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |title=1 - Generalities - Uropi Vordar id Gramatik |website=sites.google.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112939/https://sites.google.com/site/uropivordar/uropi-gramatik/small-uropi-grammar-rn/1---en |archive-date=2020-10-09}}</ref> |- ![[Velike bukvy]] |{{-|[[A]]}}||{{-|[[B]]}}||{{-|[[C]]}}||{{-|[[D]]}}||{{-|[[E]]}}||{{-|[[F]]}}||{{-|[[G]]}}||{{-|[[H]]}}||{{-|[[I]]}}||{{-|[[J]]}}||{{-|[[K]]}}||{{-|[[L]]}}||{{-|[[M]]}}||{{-|[[N]]}}||{{-|[[O]]}}||{{-|[[P]]}}||{{-|[[R]]}}||{{-|[[S]]}}||{{-|[[T]]}}||{{-|[[U]]}}||{{-|[[V]]}}||{{-|[[W]]}}||{{-|[[X]]}}||{{-|[[Y]]}}||{{-|[[Z]]}}||{{-|[[Ezh|Ʒ]] |- ![[Male bukvy]] |{{-|a}}||{{-|b}}||{{-|c}}||{{-|d}}||{{-|e}}||{{-|f}}||{{-|g}}||{{-|h}}||{{-|i}}||{{-|j}}||{{-|k}}||{{-|l}}||{{-|m}}||{{-|n}}||{{-|o}}||{{-|p}}||{{-|r}}||{{-|s}}||{{-|t}}||{{-|u}}||{{-|v}}||{{-|w}}||{{-|x}}||{{-|y}}||{{-|z}}||{{-|ʒ}} |- ![[Medžunarodny fonetičny alfabet|IPA]] [[fonemy]] |{{MFA|a}} |{{MFA|b}} |style="background-color:#fcc"|{{MFA|ʃ}} |{{MFA|d}} |{{MFA|e}} |{{MFA|f}} |{{MFA|g}} |{{MFA|h}} |{{MFA|i}} |{{MFA|j}} |{{MFA|k}} |{{MFA|l}} |{{MFA|m}} |{{MFA|n}} |{{MFA|o}} |{{MFA|p}} |{{MFA|r}} |{{MFA|s}} |{{MFA|t}} |{{MFA|u}} |{{MFA|v}} |{{MFA|w}} |{{MFA|x}} |{{MFA|y}} |{{MFA|z}} |{{MFA|ʒ}} |} Uropi alfabet ima 26 bukv, 26 bukv [[ISO osnovny latinski alfabet]] minus q, plus bukva ʒ, koja dolazi iz [[Medžunarodny fonetičny alfabet|Medžunarodnogo fonetičnogo alfabeta]]. Každa bukva odgovara zvuku i každy zvuk bukvě. Vsi konsonanty se izgovaraju jako v anglijskom iznimajući: {{lang|en|c}} = {{MFA|ʃ}}, ktory se vsegda izgovara kao ''sh'' {{lang|en|g}} = {{MFA|g}}, ktory se vsegda izgovara kao v "give" {{lang|en|j}} = {{MFA|j}}, ktory se izgovara kao y v "you" ili "boy" {{lang|en|ʒ}} = {{MFA|ʒ}} ktory se izgovara kao ''s'' v "pleasure, measure, leisure" {{lang|en|r}} = {{MFA|r}}, ktory se drži kao v italskom, španělskom ili [[Škotski anglijsky|škotskom anglijskom]] {{lang|en|s}} = {{MFA|s}}, ktory se vsegda izgovara kao ''s'' v "this" ili ''ss'' v "boss'", i nikada kao ''z''. {{lang|en|x}} = {{MFA|x}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB> [https://www.facebook.com/groups/uropi/permalink/1536687813017246/?comment_id=1537560332929994&reply_comment_id=1537581006261260 Diskusija na Fejsbuku]</ref> {{lang|en|y}} = {{MFA|y}}, koristany v cudzyh imenah,<ref name= FB /> [[Vokaly]] {{lang|en|a, e, i, o, u}} se izgovaraju kao v italskom ili španělskom, na pr., {{lang|es|casa}}, {{lang|es|vino}}, {{lang|es|luna}} i {{lang|es|pepe}}. [[Naglasak|Naglasak]] obično pada na [[korjen|glavny korjen]]. Na pr., v {{lang|en|apkebo}} "obezglaviti", naglasak pada na {{lang|en|keb}} "glava". Však nektory suffixy (tak jako {{lang|en|-èl}} ktory označuje instrument) i zakončenje {{lang|en|-ì}} za prošlo vreme su vsegda naglašene; kogda su dva ili više suffixov kombinovane, naglasak vsegda pada na [[Penult|predzadnjy]] suffix. Naglasak je označeny s pisanim akcentom ({{lang|en|à}} {{lang|en|è}} {{lang|en|ì}} {{lang|en|ò}} {{lang|en|ù}}) na naglašenoj vokale kogda pada na poslednju sylabu. Na pr.: {{lang|en|kotèl}} "nož", {{lang|en|perì}} "neseny", {{lang|en|fotò}} "foto", {{lang|en|menù}} "menju". ==Leksika== ==Korenje== Uropi [[korjen|korjeny]] mogu być razděleny na tri kategorije: Indo-evropske korjeny Na prvom meste Uropi tvrdi da je način kako rekreirati jedinstvo medźu [[Indo-evropske języky|Indo-evropskimi języky]]. S tim ciljem, veliky broj Uropi korjenov odgovara občnym indo-evropskim korjenom koji su pojednostavjene, v svojoj izgovoru i dužině (več často Uropi korjeny imaju jednu ili dve sylaby). Tako, "matka" je {{lang|en|mata}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|mātēr}}); "slunce" je {{lang|en|sol}} (iz indo-evropskogo: {{lang|ine-x-proto|sāwel}}). Ta pojednostavjenja odgovara prirodnoj evoluciji indo-evropskyh korjenov koje su dale roždenje slovam koje se koriste dnes v modernyh indo-evropskyh językih. Tako {{lang|en|mata}} odgovara hindskomu {{lang|hi|माता|}} ({{transliteration|Deva|mātā}}), a {{lang|en|sol}} španělskomu, portugalskomu, galicijskomu i islandskomu {{lang|ine|sol}}. "Hibridne" korjeny Kogda nema občnogo indo-evropskogo korjena ili kogda je několik korjenov za izražavanje iste realnosti v různih językih, Uropi może koristati "hibridne" slova, křižajući dva različna korjena vzeta iz různih językov tako da se stvori najlakše prepoznatljivy termin za govornike najvećego broja indo-evropskyh językov. Tako, v {{lang|en|liamo}} "ljubiti", {{lang|en|li-}} dolazi iz [[Germanske języky|germanskyh]] i [[Slovjanske języky|slovjanskyh]] językov (usp. [[Německy język|německy]] {{lang|de|lieben}} i [[Rusky język|rusky]] {{lang|ru|любить}}), a {{lang|en|-am}}, iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] ({{lang|roa|amar}}, {{lang|roa|amare}}, {{lang|roa|amo}}); ili v {{lang|en|mand}} "ruka", {{lang|en|ma-}} dolazi iz [[Romanske języky|romanskyh językov]] a {{lang|en|-and}}, iz [[Germanske języky|germanskyh]] (usp. [[Latina|latinsko]] {{lang|la|manus}} i [[Německy język|německy]] {{lang|de|Hand}}). Taj proces nije tak umělny jako se na prvy pogled čini: był je pozorovan v prirodnyh językih, na pr., [[Francuzky język|francuzky]] {{lang|fr|haut}} "vysoky" dolazi iz křižovanja medźu starofrancuzkim {{lang|fro|aut}} (iz latiny {{lang|la|altus}}) i [[Frankisky język|frankiskim]] {{lang|frk|hōh}}. Takože, anglijsko ''island'' dolazi iz křižovanja staroanglijskogo {{lang|ang|īeġland}} (iz protogermanskogo {{lang|gem-x-proto|awjōlandą}}) i starofrancuzkogo {{lang|fro|isle}} (iz latiny {{lang|la|insula}}).<ref>{{Cite web|title=island {{!}} Etymology, origin and meaning of island by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/island|access-date=2022-02-25|website=www.etymonline.com|language=en}}</ref> Takože je to naměrno koristano v językih takih jako anglijsky za tvorenje novyh slov, nazyvanyh [[portmanteau|portmanteau]], na pr., slovo "smog" dolazi iz křižovanja "smoke" i "fog". Druge vklučaju {{lang|fr|franglais}} (iz {{lang|fr|français}} + {{lang|fr|anglais}}), {{lang|de|denglisch}} (iz {{lang|de|Deutsch}} + {{lang|de|Englisch}}), i ''spanglish'' (iz ''Spanish'' + ''English''). Te "hibridne" slova čine samo 3% Uropi slovnika. Medžunarodne slova Uropi takože koristi mnoge slova koje su već "medžunarodne", tak jako {{lang|en|taksì}}, {{lang|en|skol}} "škola", {{lang|en|bus, art, matc}} "šibica", {{lang|en|polìz}} "policija", {{lang|en|simfonij}} "simfonija", i {{lang|en|tabàk}} "tutun". ==Složenice== Kako mnoge druge [[konlangy|konstruovane języky]], Uropi koristi mnoge [[Složenica|složenice]], ili kombinujući dva korjena, ili koristeći [[prefixy]] i [[suffixy]]. Medźu prvimi, su slědujuće priměry: {{lang|en|lucitòr}} "svetilnik" iz {{lang|en|luc}} "světlo" i {{lang|en|tor}} "veža"; ili, iz {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|sopisàk}} "spavacy vreć" i {{lang|en|sopivagòn}}, "spalny vagon". Takože su mnoge priměry složenic stvorenyh s prefixy ili suffixy: na pr. s {{lang|en|davo}} "dati", {{lang|en|disdavo}} "razděliti" może być stvoreny; s {{lang|en|tel}} "cil, naměra", {{lang|en|atelo}} "skončiti v, doći do", może być stvoreny; s {{lang|en|breko}} "lomiti" i {{lang|en|us}} "ven", {{lang|en|usbreko}} "izbiti", może być stvoreny; s {{lang|en|apel}} "jabłko", {{lang|en|aplar}} "jabłon" i {{lang|en|aplaria}} "jabłkovy sad", mogu być stvorene. V većini slučajev, te složenice otkryvaju korjeny i tako značenje složenice. Však, nektory od tyh složenic, čak i ako slěduju [[etymologija|etymologiju]] ekvivalentnyh slov v živih evropskyh językih, imaju više nejasny, radije metaforičny smysl. Tako, {{lang|en|ruspeko}}, doslovno "pogledati nazad", znači "poštovati"; ili {{lang|en|incepo}}, doslovno "uhvatiti, zgrabiti unutra", znači "razuměti" (podsěća na "zgrabiti (koncept)"). ==Gramatika== {{refimprove section|date=January 2026}} ==Imenice== Kako nektory moderny [[Indo-evropske języky|indo-evropske języky]], Uropi ima vrlo ograničenu [[deklinacija|deklinaciju]] s samo dvěma [[Gramatičny padež|padežima]]: [[nominativ]] i [[genitiv]] v [[Jednina|jednině]] i [[Množina|množině]]. Uropi [[imenica|imenice]] su razděleny na tri grupe: te koje se končaju na [[konsonant]], te koje se končaju na ''-a'' i te koje se končaju na drugu [[vokala|vokalu]]. Medźu timi koje se končaju na konsonant su vse [[Mužsky rod|mužske]] [[imenice]], ''tj.,'' imenice koje označavaju muževe ili mužske životinje: {{lang|en|man}} "muž"; {{lang|en|kat}} "kot". Te imenice uzimaju ''-e'' v množině; genitiv jednine je označeny s ''-i'', a genitiv množiny s ''-is'': {{lang|en|man, mane, mani, manis}} "muž, muži, muža, mužev". Vse [[Žensky rod|ženske]] imenice, ''tj.,'' imenice koje označavaju žene ili ženske životinje, končaju na ''-a'': {{lang|en|ʒina}} "žena", {{lang|en|kata}} "kotka". Te imenice uzimaju '''-s''' v množině. ''-a'' se měni na ''-u'' v genitivu jednine, ''-us'' v genitivu množiny: {{lang|en|gala, galas, galu, galus}} "kokot, kokoty, kokota, kokotov". Vse druge imenice su srednje: mogu jednako se končati na konsonant ili na ''-a'': na pr., {{lang|en|tab}} "tablica", {{lang|en|ment}} "um", {{lang|en|teatra}} "teatar", {{lang|en|centra}} "centar". One odgovaraju srednjem ličnom zaimenniku {{lang|en|je}} "to". Imenice koje se končaju na drugu vokalu su u osnově "medžunarodne" slova tak jako {{lang|en|taksì, eurò, menù}}. One uzimaju ''-s'' v množině, ali nemaju posebnu oznaku v genitivu. ==Prěvjesniki== Kako v anglijskom, kvalifikativni [[prěvjesniki]] su neproměnivi. One se stavljaju pred imenicu ktoru kvalifikuju. Nektory su "čiste" prěvjesniki: {{lang|en|bun}} "dobry", {{lang|en|glen}} "zeleny", {{lang|en|kurti}} "kratky"; druge su izvedene iz imenic. V tom slučaju, njihova forma je identična formi genitiva jednine imenice: {{lang|en|mani}} "mužsky, mužev", {{lang|en|ʒinu}} "žensky, ženin". Nektory kvantitativni [[Quantifier (linguistics)|neodređeni prěvjesniki]] koji su takože [[zaimenniky]] uzimaju ''-e'' v množině: {{lang|en|mol, mole}} "mnogo, mnogy"; {{lang|en|poj, poje}} "malo, maly"; {{lang|en|tal, tale}} "vsaky, vsi"; {{lang|en|ek, eke}} "nektory, několiko". ==Zaimenniky== [[Lične zaimenniky]] imaju tri [[Gramatičny padež|padeža]]: [[nominativ]], [[akuzativ]] (takože koristany s vsimi [[predložkami]]) i [[Dativ|dativ]]. [[Prisvojne prěvjesniki|Prisvojne prěvjesniki]] se koriste za [[genitiv]]. Kako v anglijskom, postoje tri zaimennika v trećoj osobě jednine (mužsky: {{lang|en|he}}; žensky: {{lang|en|ce}}; [[Sredny rod|sredny]]: {{lang|en|je}}) kao i [[povratny zaimennik]]. Na pr.: {{lang|en|i}} "ja" (nominativ), {{lang|en|ma}} "mene" (akuzativ), {{lang|en|mo}} "mně" (dativ); {{lang|en|tu, ta, to}} "ty", itd. Kompletan set ličnyh zaimennikov: {| class="wikitable" |- | &nbsp; | singular | plural |- | first person | {{lang|en|i}}&nbsp;"I" | {{lang|en|nu}}&nbsp;"we" |- | second person | {{lang|en|tu}}&nbsp;"you&nbsp;(sg.)" | {{lang|en|vu}}&nbsp;"you" ''(used both as plural and as polite form)'' |- | third person masc. | {{lang|en|he}}&nbsp;"he" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person fem. | {{lang|en|ce}}&nbsp;"she" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- | third person neuter | {{lang|en|je}}&nbsp;"it" | {{lang|en|lu}}&nbsp;"they" |- |} Reflexive pronoun: {{lang|en|sia}} "oneself". ===Glagoly=== Uropi [[glagoly]] imaju [[indikativ]], [[Imperativ|imperativ]] i [[kondicional|kondicional]] načine, kao i jednu prostu formu, [[durativ|durativnu]] (trajnu) formu i [[perfekt|perfektnu]] formu. Osim v [[Imperativ|imperativu]], glagolska forma ostaje ista bez obzira na osobu. [[Infinitiv]] se konča na ''-o'': {{lang|en|jedo}} "jesti", {{lang|en|sopo}} "spati", {{lang|en|avo}} "imeti". Forma [[prezent|jednostavnogo prezenta]] je forma radikala: {{lang|en|i jed}} "ja jem", {{lang|en|tu sop}} "ty spiš". [[Preterit|Jednostavno prošlo]] se tvori dodavanjem naglašenog ''-ì'': {{lang|en|i jedì}} "ja jedl", {{lang|en|he avì}} "on imel". Za tvorenje [[futur|futura]] koristiš česticu ''ve'' s [[infinitiv]]om: {{lang|en|i ve jedo}} "ja budu jesti"; {{lang|en|ve tu sopo?}} "budeš li spati?"; {{lang|en|lu v'ne veno}} "oni ne budu doći". [[Kondicional|Kondicional]] se tvori dodavanjem ''-ev'' na korjen: {{lang|en|Is i sev fami, i jedev}} "Ako by ja byl (dosl. by był) gladny, ja by jedl". [[Perfekt|Perfekt]] koristi pomoćny glagol {{lang|en|avo}} "imeti" i prošly [[participij]] koji se konča na ''-en'': {{lang|en|i av jeden}} "ja jedl"; {{lang|en|ce av venen}} "ona prišla". [[Durativ|Durativna]] (''trajna'') forma koristi pomoćny glagol {{lang|en|so}} "byti" i sadašny [[participij]], koji se konča na ''-an'': {{lang|en|i se jedan}} "ja jem", {{lang|en|se he sopan?}} "spi li on?" [[Imperativ|Imperativ]]: {{lang|en|jed, jede, jedem}} "jedi!" (jednina/množina), "hajde jedimo!" [[Pasiv|Pasiv]] koristi [[Pomoćny glagol|pomoćny glagol]] {{lang|en|vido}} "dobiti, postati" i prošly [[participij]]: {{lang|en|De mus vid jeden pa de kat}} "Myš je jedena od kota". ===Čislovniky=== {| class="wikitable" |- ! Numeral ! Cardinal ! Ordinal |- | 1 | {{lang|en|un}} | {{lang|en|pri}} |- | 2 | {{lang|en|du}} | {{lang|en|duj}} |- | 3 | {{lang|en|tri}} | {{lang|en|trij}} |- | 4 | {{lang|en|kwer}} | {{lang|en|kweri}} |- | 5 | {{lang|en|pin}} | {{lang|en|pini}} |- | 6 | {{lang|en|ses}} | |- | 7 | {{lang|en|sep}} | |- | 8 | {{lang|en|oc}} | |- | 9 | {{lang|en|nev}} | |- | 10 | {{lang|en|des}} | |- | 100 | {{lang|en|sunte}} | |- | 357 | {{lang|en|trisunte pindes-sep}} | |- | 1000 | {{lang|en|tilie}} | |} [[Redne čislovniky]] se tvore dodavanjem ''-i'' ili ''-j'' (posle vokaly): ''duj'': "drugy"; ''trij'': "treti", ''kweri'': "četvrty", ''pini'': "pjaty"; iznimka je ''pri'': "prvy". [[Dělky|Dělky]] se tvore dodavanjem ''-t'' k čislovnikom: {{lang|en|u trit}} "tretina", {{lang|en|u kwert}} "četvrtina"; iznimka je {{lang|en|mij}} "polovina". ==Priměr== {{Verse translation |lang2=mis |head2={{lang|en|U Men Kidi}} |2= Be sep, wan i it a led, I find sul’ imaʒe in mi ment, Ki dragone valgan aròn kastele, Gardine wo un find maʒiki frute; Lovi damas in u tor inkarsen, O perlasen in u fost insaren; Wo galan kwalore rait su ber rijis We se de frontias da landi soinis. I find ja, sa klarim in mi ment Be sep, wan i it a led. Be sep, revos ma vekan De maʒiki land i cek in van; U sel se stan za wo stì de kastèl, De gardini bod wen u tapìz cel. Nun feja se vadan tra de plor, Bote, ne kwalore, se stan ner de dor, Id wo de blu rije sì flujan ki rikle Num u banar id vodikrùg je ste; I cek de maʒiki land in van Be sep, revos ma vekan. |lang1=en |head1=Dětska Myšlěnka |1= Kogda sedm, kogda idem spat, Tak mnogo obrazov v glavě znajdem: Zamky s drakonami okolo, Vrti gdźe magične plody rastu; Lěpe dame v veži zatvorene, Ili v čarobnom gaju izgubljene; Dok galantni jezdci jedu po potokah Koje graniče ovu zemju snov. Najdem tak jasno v svojoj glavě Kogda sedm, kogda idem spat. Kogda sedm, kogda se zbudim znov, Čarobnu zemju tražim bez uspěha; Stol stoji gdźe zamok se dizal, Tepih skryva vrtnu zemju, Ni vile ne plešu po podu, Čizme, ne jezdci, stoje pri vratih, A gdźe modre reke tekle su, Sad je kada i krhla s vodom; Tražim čarobnu zemju bez uspěha Kogda sedm, kogda se zbudim znov. |attr1="A Child's Thought", od [[Robert Louis Stevenson|Roberta Louisa Stevensona]] }} ==Takože vidźte== [[wikt:ru:Приложение:Списки Сводеша для искусственных языков|Swadeshove listy za pomocne języky]] (ru) ==Literatura== {{Iztočniky}} ==Eksterne linky== {{Official website|http://uropi.free.fr/index1.html}} [http://uropi.canalblog.com/ Blog avtora Uropija (v Uropiju, francuzkom, anglijskom i někada drugih językih)] [https://cals.conlang.org/language/uropi/feature/ Uropi rysy] v [[Conlang Atlas of Language Structures|Conlang Atlasu Językovyh Struktur]]. {{Umětne jezyky}} [[Kategorija:Medžunarodne pomočne języky]] [[Kategorija:Umětne jezyky]] jezyky]] 37rsdhasjbw3ui5jyh3bien9jtp8khf Bezognjeny parovoz 0 6236 47119 47113 2026-09-10T14:25:13Z Ilja isv 10 47119 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz č. 9305, izrabjeny zavodom [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89 na zavodu {{-|Henkel|Хенкељ}} v Duseldorfu — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju amerikanskogo mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v Evropě, kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v Angliji — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v Němciji. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] 1i22yc2xhul3t31if3la5epbf7e9jgp 47121 47119 2026-09-10T14:30:14Z Ilja isv 10 /* Historija */ 47121 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz č. 9305, izrabjeny zavodom [[Švarckopf (zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] dsnittwocn844es24lttakjw27exfnd 47122 47121 2026-09-10T14:31:32Z Ilja isv 10 47122 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy vbezmalogo ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] bv59r0jxu6jhiemp31ojpg471uti7ca 47123 47122 2026-09-10T16:40:44Z Ilja isv 10 /* Izgody */ 47123 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji naasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] 8b5mfzwhu13w7er6y42k2f85osw97hl 47124 47123 2026-09-10T16:41:24Z Ilja isv 10 /* Neizgody */ 47124 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost takogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] qbnn816ykrwr1fgyk2jlcc8gl09gob2 47125 47124 2026-09-10T16:42:12Z Ilja isv 10 /* Neizgody */ 47125 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo tipa]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] 5rfdsoaekqkqgn81a6rrfbrzi7xzcd4 47126 47125 2026-09-10T16:43:14Z Ilja isv 10 /* Historija */ 47126 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobnyh bezognjenyh parovozov sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] cigv0d32l6nxwuw25t0glgoomfa34gb 47128 47126 2026-09-10T16:49:14Z Ilja isv 10 /* Historija */ 47128 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, redna zaměna teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] tv4rg7071sxbl9v1qtbsak6s67h88f5 47129 47128 2026-09-10T16:50:55Z Ilja isv 10 /* Historija */ 47129 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm². == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] 2171e4qbpaszorfjsh6e5n3qhvk53ac 47135 47129 2026-09-10T18:43:40Z Ilja isv 10 47135 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |page = 522 |isbn = 5-277-00821-7 }}</ref> == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Čitati dalje == * {{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |pages = 522—523 |isbn = 5-277-00821-7 }} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] 2pun8tlmlbvugtz2feavtvjujcivbxy 47136 47135 2026-09-10T18:45:25Z Ilja isv 10 47136 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury jej izparjenja, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |page = 522 |isbn = 5-277-00821-7 }}</ref> == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] 0f6l0zfo0n3uzwemho09lm0vfwe39rt 47144 47136 2026-09-11T02:42:27Z Ilja isv 10 /* Opis */ 47144 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury izparjenja vody, a voda ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |page = 522 |isbn = 5-277-00821-7 }}</ref> == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] hj0pf4l8lzx31s3ihjf5gve9b0glze4 47145 47144 2026-09-11T02:43:02Z Ilja isv 10 /* Opis */ 47145 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpusčaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury izparjenja vody, i ona ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |page = 522 |isbn = 5-277-00821-7 }}</ref> == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] fl9ay569ttjie7j8sx4l7e8w5n29qjz 47146 47145 2026-09-11T02:43:45Z Ilja isv 10 /* Opis */ 47146 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]). [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpuščaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury izparjenja vody, i ona ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |page = 522 |isbn = 5-277-00821-7 }}</ref> == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučemu skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1973 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200 °C, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Meinigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristany na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] owbc3zqbxov13jw1o2y3k3gegro3l7t Р̄ 0 6237 47137 2026-09-10T20:40:10Z IJzeren Jan 9 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̄ р̄}}</span> |} {{Calibri|'''Р̄''', '''р̄'''}} (''er s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[makron|makrona]]. Ona upotrěbjaje se v kiril...» 47137 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̄ р̄}}</span> |} {{Calibri|'''Р̄''', '''р̄'''}} (''er s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[makron|makrona]]. Ona upotrěbjaje se v kiriličnoj ortografiji, poněkogda koristajemoj do zapisan‌ja hemšenskogo dialekta [[arměnsky jezyk|arměnskogo jezyka]], medžu drugymi v publikacijah [[Jehovovi svědki|Jehovovyh svědkov]].<ref>{{Cite web | url = https://www.jw.org/ru/библиотека/?contentLanguageFilter=hyw_x_hms | title = {{Calibri|Қадж гинӓ дзар̄айӓ Еговин}} | website = jw.org | access-date = 2026-09-10}}</ref> Odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ռ/ռ''' {{MFA|r}}, pri čem '''{{-|р}}''' bez makrona odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ր/ր''' {{MFA|ɾ}}.<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref> == Kodovan‌je == {{Kodovanje | 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0 | 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Р}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Р}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] axflccjzh41h2przg1k3bu657ye889s 47139 47137 2026-09-10T21:27:45Z IJzeren Jan 9 47139 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̄ р̄}}</span> |} {{Calibri|'''Р̄''', '''р̄'''}} (''er s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[makron|makrona]]. Ona upotrěbjaje se v kiriličnoj ortografiji, poněkogda koristajemoj do zapisan‌ja hemšenskogo dialekta [[arměnsky jezyk|arměnskogo jezyka]], medžu drugymi v publikacijah [[Jehovovi svědki|Jehovovyh svědkov]].<ref>{{Cite web | url = https://www.jw.org/ru/библиотека/?contentLanguageFilter=hyw_x_hms | title = {{Calibri|Қадж гинӓ дзар̄айӓ Еговин}} | website = jw.org | access-date = 2026-09-10}}</ref> Odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ռ/ռ''' {{MFA|r}}, pri čem '''{{-|р}}''' bez makrona odpovědaje arměnskoj bukvě '''Ր/ր''' {{MFA|ɾ}}.<ref>{{Cite web | first = Андрей | last = Устян | date = 2023-04-23 | title = Армянский алфавит и кириллица адаптированная под амшенский диалект | url = https://lizu.am/articles/pzm | archive-url = https://web.archive.org/web/20230929102419/https://lizu.am/articles/pzm | archive-date = 2023-09-29}}</ref> Kromě togo '''{{Calibri|р̄}}''' koristaje se v kiriličnoj transliteraciji bukvy '''ड़''' ({{-|ṛa}}) iz jezyka [[hindi]].<ref>{{Cite book | title = हिंदी-रूसी कोश | trans-title = Hindi-russky slovnik | website = केंद्रीय हिंदी निदेशालय (Centralny direktorat Hindi) | publisher = भारत सरकार, केंद्रीय हिंदी निदेशालय, उच्चतर शिक्षा विभाग, मानव संसाधन विकास मंत्रालय | url = http://www.chdpublication.education.gov.in/ebook/b117/html5forpc.html | year = 2018 | pages = 14}}</ref> == Kodovan‌je == {{Kodovanje | 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0 | 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Р}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Р}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] o6dks4jzw76qi3kcwey5mna64i7esvz Р̆ 0 6238 47140 2026-09-11T00:31:25Z IJzeren Jan 9 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̆ р̆}}</span> |} {{Calibri|'''Р̆̄''', '''р̆'''}} (''er s brevisom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[brevisom|brevisa]]. Ona poněkogda upotrěb...» 47140 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̆ р̆}}</span> |} {{Calibri|'''Р̆̄''', '''р̆'''}} (''er s brevisom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[brevisom|brevisa]]. Ona poněkogda upotrěbjaje se v alfabetu [[Nivhsky jezyk|nivhskogo jezyka]] kako alternativa za bukvu '''{{Calibri|[[р̌]]}}''' (''er s hačkom''), a priklad v měsečniku {{lang|niv|Нивх диф}} i v nivhsko-russkom/russko-nivhskom slovniku iz 2024 g.<ref>{{Cite book | first = Владимир Михайлович | last = Санги | title = Нивхско-русский, русско-нивхский словарь (сахалинский диалект) | location = Южно-Сахалинск | publisher = Издательство «Сахалин – Приамурские ведомости» | year = 2024 | isbn = 978-5-6050346-3-6 | url = https://www.calameo.com/books/006606290e730c8f827ac | pages = 3-4, 111-113}}</ref> Ona označaje bezzvučny alveloarny vibrant {{MFA|r̥}}.<ref>{{Cite web | url = https://www.omniglot.com/writing/nivkh.htm | title = Nivkh (Нивхгу диф) | first = Simon | last = Ager | website = Omniglot.com | access-date = 2026-09-11 | language = en}}</ref> == Kodovan‌je == {{Kodovanje | 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0 | 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0 | 3-znak = ◌̆ | 3-nazva = COMBINING BREVE | 3-sist16 = 0306 | 3-sist10 = 774 | 3-utf8 = CC 86 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0306 | title = U+0306 Combining Breve | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Р}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Р}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] bl0r26n4u2teg0emcqwbatmsn0ov8hq 47142 47140 2026-09-11T00:33:55Z IJzeren Jan 9 47142 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Р̆ р̆}}</span> |} {{Calibri|'''Р̆''', '''р̆'''}} (''er s brevisom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], sostavjena iz bukvy '''{{-|[[Р (kirilica)|р]]}}''' i [[brevisom|brevisa]]. Ona poněkogda upotrěbjaje se v alfabetu [[Nivhsky jezyk|nivhskogo jezyka]] kako alternativa za bukvu '''{{Calibri|[[р̌]]}}''' (''er s hačkom''), a priklad v měsečniku {{lang|niv|Нивх диф}} i v nivhsko-russkom/russko-nivhskom slovniku iz 2024 g.<ref>{{Cite book | first = Владимир Михайлович | last = Санги | title = Нивхско-русский, русско-нивхский словарь (сахалинский диалект) | location = Южно-Сахалинск | publisher = Издательство «Сахалин – Приамурские ведомости» | year = 2024 | isbn = 978-5-6050346-3-6 | url = https://www.calameo.com/books/006606290e730c8f827ac | pages = 3-4, 111-113}}</ref> Ona označaje bezzvučny alveloarny vibrant {{MFA|r̥}}.<ref>{{Cite web | url = https://www.omniglot.com/writing/nivkh.htm | title = Nivkh (Нивхгу диф) | first = Simon | last = Ager | website = Omniglot.com | access-date = 2026-09-11 | language = en}}</ref> == Kodovan‌je == {{Kodovanje | 1-znak = Р | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ER | 1-sist16 = 0420 | 1-sist10 = 1056 | 1-alf = Rcy | 1-utf8 = D0 A0 | 2-znak = р | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ER | 2-sist16 = 0440 | 2-sist10 = 1088 | 2-alf = rcy | 2-utf8 = D0 C0 | 3-znak = ◌̆ | 3-nazva = COMBINING BREVE | 3-sist16 = 0306 | 3-sist10 = 774 | 3-utf8 = CC 86 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0420 | title = U+0420 Cyrillic Capital Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0440| title = U+0440 Cyrillic Small Letter Er | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0306 | title = U+0306 Combining Breve | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Р}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Р}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] m831idq63xnnouhepzctb9iefnwi66u