Vikipedija isvwiki https://isv.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Special Besěda Koristnik Besěda s koristnikom Vikipedija Besěda Vikipedije Fajl Besěda o fajlu MediaWiki Besěda o MediaWiki Šablon Besěda o šablonu Pomoč Besěda o pomoči Kategorija Besěda o kategoriji TimedText TimedText talk Modul Besěda modula Event Event talk 0 930 47832 35102 2026-09-30T16:54:18Z Ilja isv 10 47832 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kodex.Zograf.JPG|thumb|Stranica {{Lang|la|Codex Zographensis}} s tekstom Evangeĺja Luki]] '''Glagolica''' (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ ili takože Ⰳⰾⰳⱁⰾⰻⱌⰰ, Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰺⱌⰰ) jest najstarějše znano [[Slovjani|slovjansko]] [[pismo]]. Razvažaje se, že ono bylo stvorjeno v 9. stolětju [[Kiril i Metodij|Sv. Kirilom]], bizantijskym monahom iz [[Tesaloniki|Solunja]]. On i jegov brat, Metodij, byli poslani bizantijskym imperatorom [[Mihail 3.|Mihailom 3.]] v 863 roku v [[Velika Moravija|Veliku Moraviju]], da by razprostranjati hristijanstvo srěd zapadnyh slovjanov. Brati rěšili prěvesti liturgične knigy na staroslovjansky jezyk — jegove slova ne bylo legko napisati grečskym ili latinskym pismom, začto Kiril rěšil jest izmysliti novo pismo; glagolicu, ktoru on osnoval na městnom narěčju slovjanov iz krajiny Solunj. Poslě smrtij Kirila i Metodija, glagolicu prěstali koristati v Moraviji, ale jihni učeniki sut prodolžili propagovati ju na zapadu i na jugu, kde ona takože byla potom izměščena latiniceju. Glagolica byla shranjena toliko duhovenstvom [[Hrvatija|Hrvatije]], da by pisati [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjanskym]], do ranjego 19. stolětja. == Ime == Ime ne bylo stvorjeno poslě stvorenja pisma i proizhodi iz [[Starocrkovnoslovjansky jezyk|starocrkovnoslovjanskogo]] {{lang|cu|глаголъ}}, "slovo". Ime bylo stvorjeno črěz stolětja poslě stvorjeńja pisma. Jest domysl, čto ime «glagolica» razvilo se v [[Hrvatija|Hrvatije]] v 14. stolětju i izvodi se iz slova {{Lang|hr|glagoljati}}, ktoro prikladalo se k privržncam liturgije v slovjanskom jezyku.<ref>{{-|Bernard Comrie and Greville G. Corbett, ''The Slavonic Languages,'' Taylor & Francis, 2002, p. 29.}}</ref> Na crkovnoslovjanskom glagolica imenuje se {{lang|cu|кѷрїлловица}} (kirillovica). == Rody == V těčenju stolětij glagolica jest razvila se v mnoge rody: jestvuje krugla glagolica, v něktoryh jezykah jej nazva jest «obla glagolica». Vse najstarějše glagolične teksty iz tako zvanogo «starocrkovnoslovjanskogo kanona» sut pisane v krugloj glagolici (Kijevsky Misal, Assemansky Kodeks i druge). Jest i rod tako zvanoj «hrvatskoj vuglastoj glagolice», upotrěbjanoj v hrvatskoj rimsko-slovjanskoj liturgiji, i takože v «hrvatskoj rukopisnoj glagolici». Sut takože različne prědhodne i měšane formy glagolice, například, zapis na doskě iz Bašky ima različne osoblive formy bukv i někogdy takože latinske litery napr. O, M, N vměsto glagoličnyh Ⱁ, Ⰿ, Ⱀ<ref>Snimka iz Wikimedia Commons: [[:File:Bascanska_ploca.jpg]] Spis bukv iz dosky iz Bašky: http://www.croatianhistory.net/etf/baska.html</ref>. Takože forma pisanja jerov i bukvy Zemlja (Ⰸ) i drugyh bukv napr. v Kijevskom misalu i Asemanskom kodeksu jest nemnogo ina.<ref>Sravnite sobě stranicu glagolice iz Asemanskogo Kodeksa [[:File:CodexVaticanusSlavicus3Gagoliticus.jpg]] i stranice iz Kijevskogo Misala https://www.wdl.org/en/item/7488/view/1/13/</ref> == Pravopis == Glagolica ne iměla jednogo, redovnogo i točnogo pravopisa. Pisanje sloves zavisělo često od pisatelja i dialekta, pisatelji upotrěbjali takože različne označena (točky, linije i druge) dnes malo razumlive, ne pisali sut odstupov medžu slovami, interpunkcija byla mnogo bědna (bez ekvivalentov znakov . , !). Napriměr, dva slova "běsy izgonite" v Kodeksu Marianskom sut pisane "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" v Kodeksu Zografskom sut "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰺⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" i v Kodeksu Asemanskom "Ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻ̄ⰸⰳⱁⱀⰹⱅⰵ". Razliky v pravopisu sut često v bukvah Ⰺ, Ⰻ, Ⰹ<ref> Zrite Evangelije od Matěja, děl 10, linija 8. K. Mariansky: http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/maria.htm K. Asemansky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/asseman/assem.htm K. Zografsky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/zograph/zogra.htm </ref> i v jih sostavjenjah s jerami, napr. ⱏⰹ, ⱏⰻ, ⱐⰹ. Takože pisanje jerov tvrdogo i mekkogo i nosovok bylo različno: ove zvuky pomalo izčezali v rodnyh, městnyh jezykah. Něktore bukvy byli mnogo rědke i s nejasnym značenjem, napr. tako zvana bukva «hlъmъ», ona byla pisana jedino v slově ⱒⰾⱏⰿⱏ i jedino v něktoryh rukopisah.<ref> ''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 172</ref> Koristili tož mnoge skraćenja i s tako zvanym ''titlom'' ҃ i ine.<ref>''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 181-182</ref> == Iztočniky == <references /> == Vněšnje linky == * [https://slovjani.info/archive/2018-2.pdf Moderno glagoljičsko pravopisanje] — članok v časopisu Slovjani.info ** [http://slovjani.info/archive/2019-1.pdf Erratum — Moderno glagoljičsko pravopisanje] {{Prěvod|en|Glagolitic script|revizija=833141620}} {{Slovjanske jezyky}} [[Kategorija:Pisma]] oa3fen04610xw26enjn38mwduzzi3fg 47833 47832 2026-09-30T16:54:45Z Ilja isv 10 /* */ 47833 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kodex.Zograf.JPG|thumb|Stranica {{Lang|la|Codex Zographensis}} s tekstom Evangeĺja Luki]] '''Glagolica''' (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ ili takože Ⰳⰾⰳⱁⰾⰻⱌⰰ, Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰺⱌⰰ) jest najstarějše znano [[Slovjani|slovjansko]] [[pismo]]. Uvažaje se, že ono bylo stvorjeno v 9. stolětju [[Kiril i Metodij|Sv. Kirilom]], bizantijskym monahom iz [[Tesaloniki|Solunja]]. On i jegov brat, Metodij, byli poslani bizantijskym imperatorom [[Mihail 3.|Mihailom 3.]] v 863 roku v [[Velika Moravija|Veliku Moraviju]], da by razprostranjati hristijanstvo srěd zapadnyh slovjanov. Brati rěšili prěvesti liturgične knigy na staroslovjansky jezyk — jegove slova ne bylo legko napisati grečskym ili latinskym pismom, začto Kiril rěšil jest izmysliti novo pismo; glagolicu, ktoru on osnoval na městnom narěčju slovjanov iz krajiny Solunj. Poslě smrtij Kirila i Metodija, glagolicu prěstali koristati v Moraviji, ale jihni učeniki sut prodolžili propagovati ju na zapadu i na jugu, kde ona takože byla potom izměščena latiniceju. Glagolica byla shranjena toliko duhovenstvom [[Hrvatija|Hrvatije]], da by pisati [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjanskym]], do ranjego 19. stolětja. == Ime == Ime ne bylo stvorjeno poslě stvorenja pisma i proizhodi iz [[Starocrkovnoslovjansky jezyk|starocrkovnoslovjanskogo]] {{lang|cu|глаголъ}}, "slovo". Ime bylo stvorjeno črěz stolětja poslě stvorjeńja pisma. Jest domysl, čto ime «glagolica» razvilo se v [[Hrvatija|Hrvatije]] v 14. stolětju i izvodi se iz slova {{Lang|hr|glagoljati}}, ktoro prikladalo se k privržncam liturgije v slovjanskom jezyku.<ref>{{-|Bernard Comrie and Greville G. Corbett, ''The Slavonic Languages,'' Taylor & Francis, 2002, p. 29.}}</ref> Na crkovnoslovjanskom glagolica imenuje se {{lang|cu|кѷрїлловица}} (kirillovica). == Rody == V těčenju stolětij glagolica jest razvila se v mnoge rody: jestvuje krugla glagolica, v něktoryh jezykah jej nazva jest «obla glagolica». Vse najstarějše glagolične teksty iz tako zvanogo «starocrkovnoslovjanskogo kanona» sut pisane v krugloj glagolici (Kijevsky Misal, Assemansky Kodeks i druge). Jest i rod tako zvanoj «hrvatskoj vuglastoj glagolice», upotrěbjanoj v hrvatskoj rimsko-slovjanskoj liturgiji, i takože v «hrvatskoj rukopisnoj glagolici». Sut takože različne prědhodne i měšane formy glagolice, například, zapis na doskě iz Bašky ima različne osoblive formy bukv i někogdy takože latinske litery napr. O, M, N vměsto glagoličnyh Ⱁ, Ⰿ, Ⱀ<ref>Snimka iz Wikimedia Commons: [[:File:Bascanska_ploca.jpg]] Spis bukv iz dosky iz Bašky: http://www.croatianhistory.net/etf/baska.html</ref>. Takože forma pisanja jerov i bukvy Zemlja (Ⰸ) i drugyh bukv napr. v Kijevskom misalu i Asemanskom kodeksu jest nemnogo ina.<ref>Sravnite sobě stranicu glagolice iz Asemanskogo Kodeksa [[:File:CodexVaticanusSlavicus3Gagoliticus.jpg]] i stranice iz Kijevskogo Misala https://www.wdl.org/en/item/7488/view/1/13/</ref> == Pravopis == Glagolica ne iměla jednogo, redovnogo i točnogo pravopisa. Pisanje sloves zavisělo često od pisatelja i dialekta, pisatelji upotrěbjali takože različne označena (točky, linije i druge) dnes malo razumlive, ne pisali sut odstupov medžu slovami, interpunkcija byla mnogo bědna (bez ekvivalentov znakov . , !). Napriměr, dva slova "běsy izgonite" v Kodeksu Marianskom sut pisane "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" v Kodeksu Zografskom sut "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰺⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" i v Kodeksu Asemanskom "Ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻ̄ⰸⰳⱁⱀⰹⱅⰵ". Razliky v pravopisu sut često v bukvah Ⰺ, Ⰻ, Ⰹ<ref> Zrite Evangelije od Matěja, děl 10, linija 8. K. Mariansky: http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/maria.htm K. Asemansky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/asseman/assem.htm K. Zografsky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/zograph/zogra.htm </ref> i v jih sostavjenjah s jerami, napr. ⱏⰹ, ⱏⰻ, ⱐⰹ. Takože pisanje jerov tvrdogo i mekkogo i nosovok bylo različno: ove zvuky pomalo izčezali v rodnyh, městnyh jezykah. Něktore bukvy byli mnogo rědke i s nejasnym značenjem, napr. tako zvana bukva «hlъmъ», ona byla pisana jedino v slově ⱒⰾⱏⰿⱏ i jedino v něktoryh rukopisah.<ref> ''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 172</ref> Koristili tož mnoge skraćenja i s tako zvanym ''titlom'' ҃ i ine.<ref>''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 181-182</ref> == Iztočniky == <references /> == Vněšnje linky == * [https://slovjani.info/archive/2018-2.pdf Moderno glagoljičsko pravopisanje] — članok v časopisu Slovjani.info ** [http://slovjani.info/archive/2019-1.pdf Erratum — Moderno glagoljičsko pravopisanje] {{Prěvod|en|Glagolitic script|revizija=833141620}} {{Slovjanske jezyky}} [[Kategorija:Pisma]] 34lursfc6xlgsvgs9a0wf0xeewrd0m3 47834 47833 2026-09-30T16:55:14Z Ilja isv 10 /* */ 47834 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kodex.Zograf.JPG|thumb|Stranica {{Lang|la|Codex Zographensis}} s tekstom Evangeĺja Luki]] '''Glagolica''' (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ ili takože Ⰳⰾⰳⱁⰾⰻⱌⰰ, Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰺⱌⰰ) jest najstarějše znano [[Slovjani|slovjansko]] [[pismo]]. Uvažaje se, že ono bylo stvorjeno v 9. stolětju [[Kiril i Metodij|Sv. Kirilom]], bizantijskym monahom iz [[Tesaloniki|Solunja]]. On i jegovi brat, Metodij, byli poslani bizantijskym imperatorom [[Mihail 3.|Mihailom 3.]] v 863 roku v [[Velika Moravija|Veliku Moraviju]], da by razprostranjati hristijanstvo srěd zapadnyh slovjanov. Brati rěšili prěvesti liturgične knigy na staroslovjansky jezyk — jegove slova ne bylo legko napisati grečskym ili latinskym pismom, začto Kiril rěšil jest izmysliti novo pismo; glagolicu, ktoru on osnoval na městnom narěčju slovjanov iz krajiny Solunj. Poslě smrtij Kirila i Metodija, glagolicu prěstali koristati v Moraviji, ale jihni učeniki sut prodolžili propagovati ju na zapadu i na jugu, kde ona takože byla potom izměščena latiniceju. Glagolica byla shranjena toliko duhovenstvom [[Hrvatija|Hrvatije]], da by pisati [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjanskym]], do ranjego 19. stolětja. == Ime == Ime ne bylo stvorjeno poslě stvorenja pisma i proizhodi iz [[Starocrkovnoslovjansky jezyk|starocrkovnoslovjanskogo]] {{lang|cu|глаголъ}}, "slovo". Ime bylo stvorjeno črěz stolětja poslě stvorjeńja pisma. Jest domysl, čto ime «glagolica» razvilo se v [[Hrvatija|Hrvatije]] v 14. stolětju i izvodi se iz slova {{Lang|hr|glagoljati}}, ktoro prikladalo se k privržncam liturgije v slovjanskom jezyku.<ref>{{-|Bernard Comrie and Greville G. Corbett, ''The Slavonic Languages,'' Taylor & Francis, 2002, p. 29.}}</ref> Na crkovnoslovjanskom glagolica imenuje se {{lang|cu|кѷрїлловица}} (kirillovica). == Rody == V těčenju stolětij glagolica jest razvila se v mnoge rody: jestvuje krugla glagolica, v něktoryh jezykah jej nazva jest «obla glagolica». Vse najstarějše glagolične teksty iz tako zvanogo «starocrkovnoslovjanskogo kanona» sut pisane v krugloj glagolici (Kijevsky Misal, Assemansky Kodeks i druge). Jest i rod tako zvanoj «hrvatskoj vuglastoj glagolice», upotrěbjanoj v hrvatskoj rimsko-slovjanskoj liturgiji, i takože v «hrvatskoj rukopisnoj glagolici». Sut takože različne prědhodne i měšane formy glagolice, například, zapis na doskě iz Bašky ima različne osoblive formy bukv i někogdy takože latinske litery napr. O, M, N vměsto glagoličnyh Ⱁ, Ⰿ, Ⱀ<ref>Snimka iz Wikimedia Commons: [[:File:Bascanska_ploca.jpg]] Spis bukv iz dosky iz Bašky: http://www.croatianhistory.net/etf/baska.html</ref>. Takože forma pisanja jerov i bukvy Zemlja (Ⰸ) i drugyh bukv napr. v Kijevskom misalu i Asemanskom kodeksu jest nemnogo ina.<ref>Sravnite sobě stranicu glagolice iz Asemanskogo Kodeksa [[:File:CodexVaticanusSlavicus3Gagoliticus.jpg]] i stranice iz Kijevskogo Misala https://www.wdl.org/en/item/7488/view/1/13/</ref> == Pravopis == Glagolica ne iměla jednogo, redovnogo i točnogo pravopisa. Pisanje sloves zavisělo često od pisatelja i dialekta, pisatelji upotrěbjali takože različne označena (točky, linije i druge) dnes malo razumlive, ne pisali sut odstupov medžu slovami, interpunkcija byla mnogo bědna (bez ekvivalentov znakov . , !). Napriměr, dva slova "běsy izgonite" v Kodeksu Marianskom sut pisane "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" v Kodeksu Zografskom sut "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰺⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" i v Kodeksu Asemanskom "Ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻ̄ⰸⰳⱁⱀⰹⱅⰵ". Razliky v pravopisu sut često v bukvah Ⰺ, Ⰻ, Ⰹ<ref> Zrite Evangelije od Matěja, děl 10, linija 8. K. Mariansky: http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/maria.htm K. Asemansky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/asseman/assem.htm K. Zografsky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/zograph/zogra.htm </ref> i v jih sostavjenjah s jerami, napr. ⱏⰹ, ⱏⰻ, ⱐⰹ. Takože pisanje jerov tvrdogo i mekkogo i nosovok bylo različno: ove zvuky pomalo izčezali v rodnyh, městnyh jezykah. Něktore bukvy byli mnogo rědke i s nejasnym značenjem, napr. tako zvana bukva «hlъmъ», ona byla pisana jedino v slově ⱒⰾⱏⰿⱏ i jedino v něktoryh rukopisah.<ref> ''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 172</ref> Koristili tož mnoge skraćenja i s tako zvanym ''titlom'' ҃ i ine.<ref>''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 181-182</ref> == Iztočniky == <references /> == Vněšnje linky == * [https://slovjani.info/archive/2018-2.pdf Moderno glagoljičsko pravopisanje] — članok v časopisu Slovjani.info ** [http://slovjani.info/archive/2019-1.pdf Erratum — Moderno glagoljičsko pravopisanje] {{Prěvod|en|Glagolitic script|revizija=833141620}} {{Slovjanske jezyky}} [[Kategorija:Pisma]] 2f3u53f7pbskrr3kcat8f6lq0r0knec 47835 47834 2026-09-30T16:57:21Z Ilja isv 10 /* Ime */ 47835 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kodex.Zograf.JPG|thumb|Stranica {{Lang|la|Codex Zographensis}} s tekstom Evangeĺja Luki]] '''Glagolica''' (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ ili takože Ⰳⰾⰳⱁⰾⰻⱌⰰ, Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰺⱌⰰ) jest najstarějše znano [[Slovjani|slovjansko]] [[pismo]]. Uvažaje se, že ono bylo stvorjeno v 9. stolětju [[Kiril i Metodij|Sv. Kirilom]], bizantijskym monahom iz [[Tesaloniki|Solunja]]. On i jegovi brat, Metodij, byli poslani bizantijskym imperatorom [[Mihail 3.|Mihailom 3.]] v 863 roku v [[Velika Moravija|Veliku Moraviju]], da by razprostranjati hristijanstvo srěd zapadnyh slovjanov. Brati rěšili prěvesti liturgične knigy na staroslovjansky jezyk — jegove slova ne bylo legko napisati grečskym ili latinskym pismom, začto Kiril rěšil jest izmysliti novo pismo; glagolicu, ktoru on osnoval na městnom narěčju slovjanov iz krajiny Solunj. Poslě smrtij Kirila i Metodija, glagolicu prěstali koristati v Moraviji, ale jihni učeniki sut prodolžili propagovati ju na zapadu i na jugu, kde ona takože byla potom izměščena latiniceju. Glagolica byla shranjena toliko duhovenstvom [[Hrvatija|Hrvatije]], da by pisati [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjanskym]], do ranjego 19. stolětja. == Ime == Ime ne bylo stvorjeno poslě stvorenja pisma i proizhodi iz [[Starocrkovnoslovjansky jezyk|starocrkovnoslovjanskogo]] {{lang|cu|глаголъ}}, "slovo". Ime bylo stvorjeno črěz stolětja poslě stvorjenja pisma. Jest domysl, čto ime «glagolica» razvilo se v [[Hrvatija|Hrvatije]] v 14. stolětju i izvodi se iz slova {{Lang|hr|glagoljati}}, ktoro prikladalo se k privržncam liturgije v slovjanskom jezyku.<ref>{{-|Bernard Comrie and Greville G. Corbett, ''The Slavonic Languages,'' Taylor & Francis, 2002, p. 29.}}</ref> Na crkovnoslovjanskom glagolica imenuje se {{lang|cu|кѷрїлловица}} (kirillovica). == Rody == V těčenju stolětij glagolica jest razvila se v mnoge rody: jestvuje krugla glagolica, v něktoryh jezykah jej nazva jest «obla glagolica». Vse najstarějše glagolične teksty iz tako zvanogo «starocrkovnoslovjanskogo kanona» sut pisane v krugloj glagolici (Kijevsky Misal, Assemansky Kodeks i druge). Jest i rod tako zvanoj «hrvatskoj vuglastoj glagolice», upotrěbjanoj v hrvatskoj rimsko-slovjanskoj liturgiji, i takože v «hrvatskoj rukopisnoj glagolici». Sut takože različne prědhodne i měšane formy glagolice, například, zapis na doskě iz Bašky ima različne osoblive formy bukv i někogdy takože latinske litery napr. O, M, N vměsto glagoličnyh Ⱁ, Ⰿ, Ⱀ<ref>Snimka iz Wikimedia Commons: [[:File:Bascanska_ploca.jpg]] Spis bukv iz dosky iz Bašky: http://www.croatianhistory.net/etf/baska.html</ref>. Takože forma pisanja jerov i bukvy Zemlja (Ⰸ) i drugyh bukv napr. v Kijevskom misalu i Asemanskom kodeksu jest nemnogo ina.<ref>Sravnite sobě stranicu glagolice iz Asemanskogo Kodeksa [[:File:CodexVaticanusSlavicus3Gagoliticus.jpg]] i stranice iz Kijevskogo Misala https://www.wdl.org/en/item/7488/view/1/13/</ref> == Pravopis == Glagolica ne iměla jednogo, redovnogo i točnogo pravopisa. Pisanje sloves zavisělo često od pisatelja i dialekta, pisatelji upotrěbjali takože različne označena (točky, linije i druge) dnes malo razumlive, ne pisali sut odstupov medžu slovami, interpunkcija byla mnogo bědna (bez ekvivalentov znakov . , !). Napriměr, dva slova "běsy izgonite" v Kodeksu Marianskom sut pisane "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" v Kodeksu Zografskom sut "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰺⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" i v Kodeksu Asemanskom "Ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻ̄ⰸⰳⱁⱀⰹⱅⰵ". Razliky v pravopisu sut često v bukvah Ⰺ, Ⰻ, Ⰹ<ref> Zrite Evangelije od Matěja, děl 10, linija 8. K. Mariansky: http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/maria.htm K. Asemansky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/asseman/assem.htm K. Zografsky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/zograph/zogra.htm </ref> i v jih sostavjenjah s jerami, napr. ⱏⰹ, ⱏⰻ, ⱐⰹ. Takože pisanje jerov tvrdogo i mekkogo i nosovok bylo različno: ove zvuky pomalo izčezali v rodnyh, městnyh jezykah. Něktore bukvy byli mnogo rědke i s nejasnym značenjem, napr. tako zvana bukva «hlъmъ», ona byla pisana jedino v slově ⱒⰾⱏⰿⱏ i jedino v něktoryh rukopisah.<ref> ''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 172</ref> Koristili tož mnoge skraćenja i s tako zvanym ''titlom'' ҃ i ine.<ref>''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 181-182</ref> == Iztočniky == <references /> == Vněšnje linky == * [https://slovjani.info/archive/2018-2.pdf Moderno glagoljičsko pravopisanje] — članok v časopisu Slovjani.info ** [http://slovjani.info/archive/2019-1.pdf Erratum — Moderno glagoljičsko pravopisanje] {{Prěvod|en|Glagolitic script|revizija=833141620}} {{Slovjanske jezyky}} [[Kategorija:Pisma]] eji6izvm4v68s5pxvm9exixhkhg8n1h 47836 47835 2026-09-30T16:57:49Z Ilja isv 10 /* Ime */ 47836 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kodex.Zograf.JPG|thumb|Stranica {{Lang|la|Codex Zographensis}} s tekstom Evangeĺja Luki]] '''Glagolica''' (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ ili takože Ⰳⰾⰳⱁⰾⰻⱌⰰ, Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰺⱌⰰ) jest najstarějše znano [[Slovjani|slovjansko]] [[pismo]]. Uvažaje se, že ono bylo stvorjeno v 9. stolětju [[Kiril i Metodij|Sv. Kirilom]], bizantijskym monahom iz [[Tesaloniki|Solunja]]. On i jegovi brat, Metodij, byli poslani bizantijskym imperatorom [[Mihail 3.|Mihailom 3.]] v 863 roku v [[Velika Moravija|Veliku Moraviju]], da by razprostranjati hristijanstvo srěd zapadnyh slovjanov. Brati rěšili prěvesti liturgične knigy na staroslovjansky jezyk — jegove slova ne bylo legko napisati grečskym ili latinskym pismom, začto Kiril rěšil jest izmysliti novo pismo; glagolicu, ktoru on osnoval na městnom narěčju slovjanov iz krajiny Solunj. Poslě smrtij Kirila i Metodija, glagolicu prěstali koristati v Moraviji, ale jihni učeniki sut prodolžili propagovati ju na zapadu i na jugu, kde ona takože byla potom izměščena latiniceju. Glagolica byla shranjena toliko duhovenstvom [[Hrvatija|Hrvatije]], da by pisati [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjanskym]], do ranjego 19. stolětja. == Ime == Ime ne bylo stvorjeno poslě stvorenja pisma i proizhodi iz [[Starocrkovnoslovjansky jezyk|starocrkovnoslovjanskogo]] {{lang|cu|глаголъ}}, "slovo". Ime bylo stvorjeno črěz stolětja poslě stvorjenja pisma. Jest domysl, že ime «glagolica» razvilo se v [[Hrvatija|Hrvatije]] v 14. stolětju i izvodi se iz slova {{Lang|hr|glagoljati}}, ktoro prikladalo se k privržncam liturgije v slovjanskom jezyku.<ref>{{-|Bernard Comrie and Greville G. Corbett, ''The Slavonic Languages,'' Taylor & Francis, 2002, p. 29.}}</ref> Na crkovnoslovjanskom glagolica imenuje se {{lang|cu|кѷрїлловица}} (kirillovica). == Rody == V těčenju stolětij glagolica jest razvila se v mnoge rody: jestvuje krugla glagolica, v něktoryh jezykah jej nazva jest «obla glagolica». Vse najstarějše glagolične teksty iz tako zvanogo «starocrkovnoslovjanskogo kanona» sut pisane v krugloj glagolici (Kijevsky Misal, Assemansky Kodeks i druge). Jest i rod tako zvanoj «hrvatskoj vuglastoj glagolice», upotrěbjanoj v hrvatskoj rimsko-slovjanskoj liturgiji, i takože v «hrvatskoj rukopisnoj glagolici». Sut takože različne prědhodne i měšane formy glagolice, například, zapis na doskě iz Bašky ima različne osoblive formy bukv i někogdy takože latinske litery napr. O, M, N vměsto glagoličnyh Ⱁ, Ⰿ, Ⱀ<ref>Snimka iz Wikimedia Commons: [[:File:Bascanska_ploca.jpg]] Spis bukv iz dosky iz Bašky: http://www.croatianhistory.net/etf/baska.html</ref>. Takože forma pisanja jerov i bukvy Zemlja (Ⰸ) i drugyh bukv napr. v Kijevskom misalu i Asemanskom kodeksu jest nemnogo ina.<ref>Sravnite sobě stranicu glagolice iz Asemanskogo Kodeksa [[:File:CodexVaticanusSlavicus3Gagoliticus.jpg]] i stranice iz Kijevskogo Misala https://www.wdl.org/en/item/7488/view/1/13/</ref> == Pravopis == Glagolica ne iměla jednogo, redovnogo i točnogo pravopisa. Pisanje sloves zavisělo često od pisatelja i dialekta, pisatelji upotrěbjali takože različne označena (točky, linije i druge) dnes malo razumlive, ne pisali sut odstupov medžu slovami, interpunkcija byla mnogo bědna (bez ekvivalentov znakov . , !). Napriměr, dva slova "běsy izgonite" v Kodeksu Marianskom sut pisane "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" v Kodeksu Zografskom sut "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰺⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" i v Kodeksu Asemanskom "Ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻ̄ⰸⰳⱁⱀⰹⱅⰵ". Razliky v pravopisu sut često v bukvah Ⰺ, Ⰻ, Ⰹ<ref> Zrite Evangelije od Matěja, děl 10, linija 8. K. Mariansky: http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/maria.htm K. Asemansky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/asseman/assem.htm K. Zografsky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/zograph/zogra.htm </ref> i v jih sostavjenjah s jerami, napr. ⱏⰹ, ⱏⰻ, ⱐⰹ. Takože pisanje jerov tvrdogo i mekkogo i nosovok bylo različno: ove zvuky pomalo izčezali v rodnyh, městnyh jezykah. Něktore bukvy byli mnogo rědke i s nejasnym značenjem, napr. tako zvana bukva «hlъmъ», ona byla pisana jedino v slově ⱒⰾⱏⰿⱏ i jedino v něktoryh rukopisah.<ref> ''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 172</ref> Koristili tož mnoge skraćenja i s tako zvanym ''titlom'' ҃ i ine.<ref>''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 181-182</ref> == Iztočniky == <references /> == Vněšnje linky == * [https://slovjani.info/archive/2018-2.pdf Moderno glagoljičsko pravopisanje] — članok v časopisu Slovjani.info ** [http://slovjani.info/archive/2019-1.pdf Erratum — Moderno glagoljičsko pravopisanje] {{Prěvod|en|Glagolitic script|revizija=833141620}} {{Slovjanske jezyky}} [[Kategorija:Pisma]] 5fpzf3x3tkhrzb1314iywdjms860xyt 47837 47836 2026-09-30T16:59:23Z Ilja isv 10 /* */ 47837 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kodex.Zograf.JPG|thumb|Stranica {{Lang|la|Codex Zographensis}} s tekstom Evangeĺja Luki]] '''Glagolica''' (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ ili takože Ⰳⰾⰳⱁⰾⰻⱌⰰ, Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰺⱌⰰ) jest najstarějše znano [[Slovjani|slovjansko]] [[pismo]]. Uvažaje se, že ono bylo stvorjeno v 9. stolětju [[Kiril i Metodij|Sv. Kirilom]], bizantijskym monahom iz [[Tesaloniki|Solunja]]. On i jegovi brat, Metodij, byli poslani bizantijskym imperatorom [[Mihail 3.|Mihailom 3.]] v 863 roku v [[Velika Moravija|Veliku Moraviju]], da by razprostranjati hristijanstvo srěd zapadnyh slovjanov. Brati rěšili prěvesti liturgične knigy na staroslovjansky jezyk — jegove slova ne bylo legko napisati grečskym ili latinskym pismom, začto Kiril rěšil jest izmysliti novo pismo; glagolicu, ktoru on osnoval na městnom narěčju slovjanov iz krajiny Solunj. Poslě smrtij Kirila i Metodija, glagolicu sut prěstali koristati v Moraviji, ale jihni učeniki sut prodolžili propagovati ju na zapadu i na jugu, kde ona takože byla potom izměščena latiniceju. Glagolica byla shranjena toliko duhovenstvom [[Hrvatija|Hrvatije]], da by pisati [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjanskym]], do ranjego 19. stolětja. == Ime == Ime ne bylo stvorjeno poslě stvorenja pisma i proizhodi iz [[Starocrkovnoslovjansky jezyk|starocrkovnoslovjanskogo]] {{lang|cu|глаголъ}}, "slovo". Ime bylo stvorjeno črěz stolětja poslě stvorjenja pisma. Jest domysl, že ime «glagolica» razvilo se v [[Hrvatija|Hrvatije]] v 14. stolětju i izvodi se iz slova {{Lang|hr|glagoljati}}, ktoro prikladalo se k privržncam liturgije v slovjanskom jezyku.<ref>{{-|Bernard Comrie and Greville G. Corbett, ''The Slavonic Languages,'' Taylor & Francis, 2002, p. 29.}}</ref> Na crkovnoslovjanskom glagolica imenuje se {{lang|cu|кѷрїлловица}} (kirillovica). == Rody == V těčenju stolětij glagolica jest razvila se v mnoge rody: jestvuje krugla glagolica, v něktoryh jezykah jej nazva jest «obla glagolica». Vse najstarějše glagolične teksty iz tako zvanogo «starocrkovnoslovjanskogo kanona» sut pisane v krugloj glagolici (Kijevsky Misal, Assemansky Kodeks i druge). Jest i rod tako zvanoj «hrvatskoj vuglastoj glagolice», upotrěbjanoj v hrvatskoj rimsko-slovjanskoj liturgiji, i takože v «hrvatskoj rukopisnoj glagolici». Sut takože različne prědhodne i měšane formy glagolice, například, zapis na doskě iz Bašky ima različne osoblive formy bukv i někogdy takože latinske litery napr. O, M, N vměsto glagoličnyh Ⱁ, Ⰿ, Ⱀ<ref>Snimka iz Wikimedia Commons: [[:File:Bascanska_ploca.jpg]] Spis bukv iz dosky iz Bašky: http://www.croatianhistory.net/etf/baska.html</ref>. Takože forma pisanja jerov i bukvy Zemlja (Ⰸ) i drugyh bukv napr. v Kijevskom misalu i Asemanskom kodeksu jest nemnogo ina.<ref>Sravnite sobě stranicu glagolice iz Asemanskogo Kodeksa [[:File:CodexVaticanusSlavicus3Gagoliticus.jpg]] i stranice iz Kijevskogo Misala https://www.wdl.org/en/item/7488/view/1/13/</ref> == Pravopis == Glagolica ne iměla jednogo, redovnogo i točnogo pravopisa. Pisanje sloves zavisělo često od pisatelja i dialekta, pisatelji upotrěbjali takože različne označena (točky, linije i druge) dnes malo razumlive, ne pisali sut odstupov medžu slovami, interpunkcija byla mnogo bědna (bez ekvivalentov znakov . , !). Napriměr, dva slova "běsy izgonite" v Kodeksu Marianskom sut pisane "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" v Kodeksu Zografskom sut "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰺⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" i v Kodeksu Asemanskom "Ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻ̄ⰸⰳⱁⱀⰹⱅⰵ". Razliky v pravopisu sut često v bukvah Ⰺ, Ⰻ, Ⰹ<ref> Zrite Evangelije od Matěja, děl 10, linija 8. K. Mariansky: http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/maria.htm K. Asemansky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/asseman/assem.htm K. Zografsky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/zograph/zogra.htm </ref> i v jih sostavjenjah s jerami, napr. ⱏⰹ, ⱏⰻ, ⱐⰹ. Takože pisanje jerov tvrdogo i mekkogo i nosovok bylo različno: ove zvuky pomalo izčezali v rodnyh, městnyh jezykah. Něktore bukvy byli mnogo rědke i s nejasnym značenjem, napr. tako zvana bukva «hlъmъ», ona byla pisana jedino v slově ⱒⰾⱏⰿⱏ i jedino v něktoryh rukopisah.<ref> ''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 172</ref> Koristili tož mnoge skraćenja i s tako zvanym ''titlom'' ҃ i ine.<ref>''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 181-182</ref> == Iztočniky == <references /> == Vněšnje linky == * [https://slovjani.info/archive/2018-2.pdf Moderno glagoljičsko pravopisanje] — članok v časopisu Slovjani.info ** [http://slovjani.info/archive/2019-1.pdf Erratum — Moderno glagoljičsko pravopisanje] {{Prěvod|en|Glagolitic script|revizija=833141620}} {{Slovjanske jezyky}} [[Kategorija:Pisma]] l7f7nfvvq5bgl4vmbjy9o1oncsjlgnw 47838 47837 2026-09-30T17:00:37Z Ilja isv 10 /* Pravopis */ 47838 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kodex.Zograf.JPG|thumb|Stranica {{Lang|la|Codex Zographensis}} s tekstom Evangeĺja Luki]] '''Glagolica''' (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ ili takože Ⰳⰾⰳⱁⰾⰻⱌⰰ, Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰺⱌⰰ) jest najstarějše znano [[Slovjani|slovjansko]] [[pismo]]. Uvažaje se, že ono bylo stvorjeno v 9. stolětju [[Kiril i Metodij|Sv. Kirilom]], bizantijskym monahom iz [[Tesaloniki|Solunja]]. On i jegovi brat, Metodij, byli poslani bizantijskym imperatorom [[Mihail 3.|Mihailom 3.]] v 863 roku v [[Velika Moravija|Veliku Moraviju]], da by razprostranjati hristijanstvo srěd zapadnyh slovjanov. Brati rěšili prěvesti liturgične knigy na staroslovjansky jezyk — jegove slova ne bylo legko napisati grečskym ili latinskym pismom, začto Kiril rěšil jest izmysliti novo pismo; glagolicu, ktoru on osnoval na městnom narěčju slovjanov iz krajiny Solunj. Poslě smrtij Kirila i Metodija, glagolicu sut prěstali koristati v Moraviji, ale jihni učeniki sut prodolžili propagovati ju na zapadu i na jugu, kde ona takože byla potom izměščena latiniceju. Glagolica byla shranjena toliko duhovenstvom [[Hrvatija|Hrvatije]], da by pisati [[Crkovnoslovjansky jezyk|crkovnoslovjanskym]], do ranjego 19. stolětja. == Ime == Ime ne bylo stvorjeno poslě stvorenja pisma i proizhodi iz [[Starocrkovnoslovjansky jezyk|starocrkovnoslovjanskogo]] {{lang|cu|глаголъ}}, "slovo". Ime bylo stvorjeno črěz stolětja poslě stvorjenja pisma. Jest domysl, že ime «glagolica» razvilo se v [[Hrvatija|Hrvatije]] v 14. stolětju i izvodi se iz slova {{Lang|hr|glagoljati}}, ktoro prikladalo se k privržncam liturgije v slovjanskom jezyku.<ref>{{-|Bernard Comrie and Greville G. Corbett, ''The Slavonic Languages,'' Taylor & Francis, 2002, p. 29.}}</ref> Na crkovnoslovjanskom glagolica imenuje se {{lang|cu|кѷрїлловица}} (kirillovica). == Rody == V těčenju stolětij glagolica jest razvila se v mnoge rody: jestvuje krugla glagolica, v něktoryh jezykah jej nazva jest «obla glagolica». Vse najstarějše glagolične teksty iz tako zvanogo «starocrkovnoslovjanskogo kanona» sut pisane v krugloj glagolici (Kijevsky Misal, Assemansky Kodeks i druge). Jest i rod tako zvanoj «hrvatskoj vuglastoj glagolice», upotrěbjanoj v hrvatskoj rimsko-slovjanskoj liturgiji, i takože v «hrvatskoj rukopisnoj glagolici». Sut takože različne prědhodne i měšane formy glagolice, například, zapis na doskě iz Bašky ima različne osoblive formy bukv i někogdy takože latinske litery napr. O, M, N vměsto glagoličnyh Ⱁ, Ⰿ, Ⱀ<ref>Snimka iz Wikimedia Commons: [[:File:Bascanska_ploca.jpg]] Spis bukv iz dosky iz Bašky: http://www.croatianhistory.net/etf/baska.html</ref>. Takože forma pisanja jerov i bukvy Zemlja (Ⰸ) i drugyh bukv napr. v Kijevskom misalu i Asemanskom kodeksu jest nemnogo ina.<ref>Sravnite sobě stranicu glagolice iz Asemanskogo Kodeksa [[:File:CodexVaticanusSlavicus3Gagoliticus.jpg]] i stranice iz Kijevskogo Misala https://www.wdl.org/en/item/7488/view/1/13/</ref> == Pravopis == Glagolica ne iměla jednogo, redovnogo i točnogo pravopisa. Pisanje sloves zavisělo često od pisatelja i dialekta, pisatelji upotrěbjali takože različne označena (točky, linije i druge), dnes malo razumlive, ne pisali sut odstupov medžu slovami, interpunkcija byla mnogo bědna (bez ekvivalentov znakov . , !). Napriměr, dva slova "běsy izgonite" v Kodeksu Marianskom sut pisane "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" v Kodeksu Zografskom sut "ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰺⰸⰳⱁⱀⰻⱅⰵ" i v Kodeksu Asemanskom "Ⰱⱑⱄⱏⰹ ⰻ̄ⰸⰳⱁⱀⰹⱅⰵ". Razliky v pravopisu sut često v bukvah Ⰺ, Ⰻ, Ⰹ<ref> Zrite Evangelije od Matěja, děl 10, linija 8. K. Mariansky: http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/maria.htm K. Asemansky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/asseman/assem.htm K. Zografsky: http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/zograph/zogra.htm </ref> i v jih sostavjenjah s jerami, napr. ⱏⰹ, ⱏⰻ, ⱐⰹ. Takože pisanje jerov tvrdogo i mekkogo i nosovok bylo različno: ove zvuky pomalo izčezali v rodnyh, městnyh jezykah. Něktore bukvy byli mnogo rědke i s nejasnym značenjem, napr. tako zvana bukva «hlъmъ», ona byla pisana jedino v slově ⱒⰾⱏⰿⱏ i jedino v něktoryh rukopisah.<ref> ''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 172</ref> Koristili tož mnoge skraćenja i s tako zvanym ''titlom'' ҃ i ine.<ref>''Dawn of the Slavic: an introduction to the Slavic philology,'' A. Schenker, stranica 181-182</ref> == Iztočniky == <references /> == Vněšnje linky == * [https://slovjani.info/archive/2018-2.pdf Moderno glagoljičsko pravopisanje] — članok v časopisu Slovjani.info ** [http://slovjani.info/archive/2019-1.pdf Erratum — Moderno glagoljičsko pravopisanje] {{Prěvod|en|Glagolitic script|revizija=833141620}} {{Slovjanske jezyky}} [[Kategorija:Pisma]] bwucpxe3kfnj31oxfcbcefx0rbyt1i2 0 6236 47846 47259 2026-10-01T07:46:07Z Ilja isv 10 /* Historija */ 47846 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|250px|right|Sovětsky bezognjeny parovoz nomer 9305, izrabjeny zavodom [[Schwarzkopf (parovozny zavod)|Švarckopf]]]] '''Bezognjeny parovoz''' — jest tip [[Parovoz|parovoz]]a, ne imajuči [[Ognišče|ognišča]] i [[dymovoj truby]]. [[Par]], potrěbny k jego rabotě, izrabatyvaje se vně parovoza na stacionarnom ustroju, odkud periodično nagnetaje se do razloženogo na parovozu akumulačnogo parnogo kotla. Iz-za odsutnosti ognišča i, dakle, ognja i iskr, široko se koristal v uslovjah nebezpečnosti izbuha i požara, napriměr v [[Rafinovanje nafty|naftorafinerijah]], [[Obrabotyvanje drěva|drěvoobrabotnyh]] i [[Izrabatyvanje papira|papirnyh]] zavodah, kde nikake formy ognja ne sut dozvoljene, čto izključaje izkoristanje [[Motor vnutrnogo spalovanja|motorov vnutrnogo spalovanja]], ognišč ili iskrenja, harakterističnogo za [[Elektromotor|električne kolektorne motory]] [[jednosměrny tok|jednosměrnogo toka]]. == Opis == Parny kotel bezognjenogo parovoza prědstavjaje zatvorjeny cilindričny sud s usiljenoju teploizolacijeju. Pri prigotovjenju bezognjenongo parovoza k rabotě kotel na 60—70 % zapolnjaje se vodoju, po čim do njego črez jedin ili několiko potrubkov nagnetaje se [[Prěgrěty par|prěgrěty par]] vysokogo pritiska, nagrěvajuči vodu ko vrěnju. Pri rabotě par izpuščaje se i jego pritisk v kotlu postupno padaje, privodeči ko sniženju temperatury izparjenja vody, i ona ponovno počinaje vrěti, pridavajuči vyše para. Obyčajno minimalny pritisk para v takom kotlu byvaje 3—4 kgs/sm².<ref>{{Cite book |author = [[Раков Виталий Александрович|В.А.&nbsp;Раков]] |chapter = Бестопочные паровозы |title = Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955 |edition = 2-е, переработанное и дополненное |place = Москва |publisher = Транспорт |date = 1995 |page = 522 |isbn = 5-277-00821-7 }}</ref> == Izgody i neizgody == === Izgody === * Odsutnost ognišča i dymovoj truby, davajuče jemu prědnost s pogleda požarnoj bezpečnosti. * Na različanje od obyčnyh parovozov, bezognjene parovozy skoro ne potrěbujut kotlovy remont, i mogut obsluživati se jednim operatorom. === Neizgody === * Glavnoju neizgodoju bezognjenogo parovoza v sravnjenju s obyčnym jest rabota parnoj pistonovoj mašiny na nasyčenom paru, ibo tako ustrojstvo parovoza s parnym akumulatorom ne može imati prěgrěvatelja para. Rabota na nasyčenom paru pri jego razširjenju vodi ko kondensaciji nasyčenogo para v cilindrah mašiny, i to naglo snižaje koeficient efektivnosti koristanja teplnoj energije, sodržajemoj v vodnom paru. * Ograničena dalnost ovogo parovoza. == Historija == [[Fajl:Fireless locomotive.jpg|thumb|250px|right|Anglijsky bezognjeny lokomotiv kompanije {{-|Andrew Barclaya|Ендрjу Барклаjа}} ]] [[Fajl:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|250px|right|Bezognjeny parovoz serije 89, rabotavši na zavodu {{-|[[Henkel (kompanija)|Henkel]]|[[Henkel (kompanija)|Хенкељ]]}} v [[Duseldorf|Duseldorfu]] — jedin iz najrazprostranjennejšyh v Němciji lokomotivov tutogo roda]] Pojavjenje bezognjenogo parovoza se stalo možlivym blagodare odkrytju [[Sjedinjene štaty Ameriky|amerikanskogo]] mehaničnogo inženera [[Jacob Perkins|{{-|Jakoba Perkinsa|Якоба Перкинса}}]] — v lětu 1823 on jest izjavil, že sniženje pritiska v kotlu, sodržajučem skoro kypěču vodu, privodi k kypěnju i ponovnomu obrazovanju para. Tuto javjenje jest umožnilo drugomu amerikancu {{-|Emilu Lamu|Эмилю Ламму}} v lětu 1873 sbudovati maly lokomotiv, ktory ne potrěboval ognišča  — prvy bezognjeny parovoz. Toj se prěznačal za [[Gradska železnica|gradsku železnicu]] v [[Novy Orlean|Novom Orleanu]] i musel zaměniti tamo [[Konna železnica|konnu dragu]]. Kotel lokomotiva sut napolnjali parom pri 200&nbsp;°{{-|C}}, dojezd byl 10 km.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> Lokomotivy podobnoj konstrukcije v oktobru lěta 1873 načali posluživati na gradskyh linijah [[Nju-Jork|Nju-Jorka]]<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> i [[Čikago|Čikaga]].<ref name="a" /> Buduči udoskonaljenymi Leonom Frankom (''{{-|Leon Francq}}''), v lětu 1875 bezognjene parovozy objevili se v [[Evropa|Evropě]], kde počeli voditi vlaky na prědměstnyh maršrutah [[Pariž|Pariža]]. S početkom masovoj [[Elektrifikacija železnic|elektrifikacije]] gradskyh i prědměstnyh železnic jihno priměnjenje postupno prěstalo, i svoje «vtoro rodženje» bezognjene parovozy sut prěžili v 1910 lětu uže kako promyslne i [[Manevrovy lokomotiv|manevrove lokomotivy]]. Največšy broj parovozov tutogo roda byl izpuščen v [[Objedinjeno Kraljevstvo|Angliji]] — prěvažno, kompanijami Endrju Barklaja («''{{-|Andrew Barclay Sons & Co.}}''», [[Kilmarnock|{{-|Kilmarnock|Килмарнок}}]]), i Viljama Begnala («''{{-|W. G. Bagnall}}''», [[Stafford|Stafford]]),<ref name="b" /> i v [[Němcija|Němciji]]. V Němciji v Mejnigenu (Turingija) byla sbudovana i poslědna velika serija tutyh lokomotivov. 200 bezognjenyh parovozov s [[Oseva formula voza|osevoju formuloju]] 0-3-0 sut izšli iz vrat zavoda «{{-|Dampflokwerk Meiningen}}» na početku 1980-h lět i sut dodnes koristane na [[Prijezdova železnice|prijezdovyh dragah]] německyh zavodov.<ref name="d">{{-|Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100}}</ref> V [[SSSR|Sovětskom sojuzu]] prvy bezognjeny parovoz objevil se toliko v lětu 1928. On vyl izpuščen berlinskym zavodom {{-|Schwarzkopf}} i postupil na [[Tuapsinska naftorafinerija|Tuapsinsku naftorafineriju]]. Parovoz važil 90 t i iměl dolžinu 8 m. Pritisk para v kotlu mogl dosegati 18 kgs/sm². V lětu 1940 zavod «[[Dněpromaš (zavod)|Dněpromaš]]» izpustil parovoz BP1-01 — prvy bezognjeny parovoz sovětskogo iztvorjenja. Parovoz iměl [[Ekipova čest lokomotiva|ekipovu čest]] i [[Parna mašina|parnu mašinu]] od parovoza 9P, kotel byl izrabjeny v [[Taganrog|Taganrogu]] na zavodu «{{-|[[Красный котельщик]]}}». Vaga parovoza v rabotnom stanju byla 58 t. Parny kotel iměl objem 21 m³, početny pritisk para měril 18 kgs/sm². V 1955—1956 lětah ješče dva podobne bezognjene parovozy sbudoval [[Muromsky parovozobudovateljny zavod]]. Věčšinstvo bezognjenyh parovozov bylo odpisano v 1980-h, navyše ne iz-za tehničnogo stanja (za cělu dobu služby tute parovozy trěbovali doprva periodično brušenje šin, rednu zaměnu teploizolacije kotla i remont parorazprěděliteljnogo mehanizma), ale vslěd moralnogo zastarěvanja konstrukcije. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Izvor == {{Prěvod|ru|Бестопочный паровоз}} [[Kategorija:Transport]] [[Kategorija:Parovozy]] gfrkqqvdd4j4j7blo1kl229n3mlvalh 0 6336 47839 2026-09-30T21:43:23Z IJzeren Jan 9 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|С̄ с̄}}</span> |} {{Calibri|'''С̄''', '''с̄'''}} (''es s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[с (kirilica)|с]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i o...» 47839 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|С̄ с̄}}</span> |} {{Calibri|'''С̄''', '''с̄'''}} (''es s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[с (kirilica)|с]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několikyh bezpismennyh [[sěverovozhodnokavkazske jezyky|sěverovozhodnokavkazskyh jezykov]] suglasky s makronom služet v za transkripciju ‘intensivyh’ ili ‘silnyh’ suglasnyh zvukov. Takym sposobom bukva {{Calibri|'''с̄'''}} koristaje se za [[ahvahsky jezyk|ahvahsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = И. А. | last2 = Абдулаева | title = Ахвахско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | isbn = 978-5-94434-088-7 | year = 2007 | pages = 29}}</ref><ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99a.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ахвахский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 252–261}}</ref>, [[bagvalinsky jezyk|bagvalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Багвалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2004 | isbn = 5-94434-044-4| pages = 29}}</ref>, [[botlihsky jezyk|botlihsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ботлихский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 228–236}}</ref>, [[karatinsky jezyk|karatinsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = Р. Ш. | last2 = Халидова | title = Каратинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2001 | isbn = 5-9271-0014-7 | pages = 21}}</ref>, [[tindinsky jezyk|tindinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Тиндинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 2003 | isbn = 5-94434-033-9 | pages = 28}}</ref> i [[čamalinsky jezyk|čamalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Чамалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 1999 | pages = 20}}</ref> jezyky. Kromě togo, {{Calibri|'''с̄'''}} bylo upotrěbjeno v ''Novoj filozofičnoj enciklopediji'' ({{Jezyky|ru|Новая философская энциклопедия}}) v članku «[[Ibn Haldun]]» za transliteraciju bukvy ''sin'' s ''šaddoju'' (سّ) iz [[arabsky jezyk|arabskogo]] {{Calibri|''Шифа̄’ ас-с̄’иль''}} ({{Lang|ar|شفاء السّائل}}).<ref>{{Cite book | url = https://iphlib.ru/library/collection/newphilenc/document/HASH010896562d320b65ff553108 | first = В. С. | last = Степин | chapter = Ибн Х̱алдӯн | title = Новая философская энциклопедия | location = Москва | publisher = Мысль | year = 2010 | isbn = 978-5-244-01115-9 | access-date = 2026-09-30}}</ref> == Kodovan‌je == Bukva {{Calibri|'''С̄'''/'''с̄'''}} ne je zakodovana v [[Unikod|Unikodu]], ale može byti izobražena s pomočju bukvy {{-|[[С (kirilica)|'''С'''/'''с''']]}} i [[kombinujuče diakritične znaky|kombinujučego]] makrona: {{Kodovanje | 1-znak = С | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ES | 1-sist16 = 0421 | 1-sist10 = 1057 | 1-alf = Scy | 1-utf8 = D0 A1 | 2-znak = с | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ES | 2-sist16 = 0441 | 2-sist10 = 1089 | 2-alf = scy | 2-utf8 = D0 C1 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0421 | title = U+0421 Cyrillic Capital Letter Es | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0441 | title = U+0441 Cyrillic Small Letter Es | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy С}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:С}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] 0tqcnw18scoza3id26k9low9jusrhtf 47840 47839 2026-09-30T22:11:37Z IJzeren Jan 9 47840 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|С̄ с̄}}</span> |} {{Calibri|'''С̄''', '''с̄'''}} (''es s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[с (kirilica)|с]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několikyh bezpismennyh [[sěverovozhodnokavkazske jezyky|sěverovozhodnokavkazskyh jezykov]] suglasky s makronom služet v za transkripciju ‘intensivyh’ ili ‘silnyh’ suglasnyh zvukov. Takym sposobom bukva {{Calibri|'''с̄'''}} koristaje se za [[ahvahsky jezyk|ahvahsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = И. А. | last2 = Абдулаева | title = Ахвахско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | isbn = 978-5-94434-088-7 | year = 2007 | pages = 29}}</ref><ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99a.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ахвахский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 252–261}}</ref>, [[bagvalinsky jezyk|bagvalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Багвалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2004 | isbn = 5-94434-044-4| pages = 29}}</ref>, [[botlihsky jezyk|botlihsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ботлихский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 228–236}}</ref>, [[karatinsky jezyk|karatinsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = Р. Ш. | last2 = Халидова | title = Каратинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2001 | isbn = 5-9271-0014-7 | pages = 21}}</ref>, [[tindinsky jezyk|tindinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Тиндинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 2003 | isbn = 5-94434-033-9 | pages = 28}}</ref> i [[čamalinsky jezyk|čamalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Чамалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 1999 | pages = 20}}</ref> jezyky. Bagvalinsky i čamalinsky takože imajut ejektivny variant s [[paločka|paločkoju]]: <span style="font-family:Cambria, Times New Roman, Calibri; font-size=120%">{{-|'''С͞ӏ''', '''с͞ӏ'''}}</span>. Kromě togo, {{Calibri|'''с̄'''}} bylo upotrěbjeno v ''Novoj filozofičnoj enciklopediji'' ({{Jezyky|ru|Новая философская энциклопедия}}) v članku «[[Ibn Haldun]]» za transliteraciju bukvy ''sin'' s ''šaddoju'' (سّ) iz [[arabsky jezyk|arabskogo]] {{Calibri|''Шифа̄’ ас-с̄’иль''}} ({{Lang|ar|شفاء السّائل}}).<ref>{{Cite book | url = https://iphlib.ru/library/collection/newphilenc/document/HASH010896562d320b65ff553108 | first = В. С. | last = Степин | chapter = Ибн Х̱алдӯн | title = Новая философская энциклопедия | location = Москва | publisher = Мысль | year = 2010 | isbn = 978-5-244-01115-9 | access-date = 2026-09-30}}</ref> == Kodovan‌je == Bukva {{Calibri|'''С̄'''/'''с̄'''}} ne je zakodovana v [[Unikod|Unikodu]], ale može byti izobražena s pomočju bukvy {{-|[[С (kirilica)|'''С'''/'''с''']]}} i [[kombinujuče diakritične znaky|kombinujučego]] makrona: {{Kodovanje | 1-znak = С | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ES | 1-sist16 = 0421 | 1-sist10 = 1057 | 1-alf = Scy | 1-utf8 = D0 A1 | 2-znak = с | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ES | 2-sist16 = 0441 | 2-sist10 = 1089 | 2-alf = scy | 2-utf8 = D0 C1 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0421 | title = U+0421 Cyrillic Capital Letter Es | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0441 | title = U+0441 Cyrillic Small Letter Es | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy С}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:С}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] o5mi5qche1qye6h24seqt61a0ow73xt 47844 47840 2026-09-30T23:12:30Z IJzeren Jan 9 47844 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|С̄ с̄}}</span> |} {{Calibri|'''С̄''', '''с̄'''}} (''es s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[с (kirilica)|с]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několikyh bezpismennyh [[sěverovozhodnokavkazske jezyky|sěverovozhodnokavkazskyh jezykov]] suglasky s makronom služet za transkripciju ‘intensivyh’ ili ‘silnyh’ suglasnyh zvukov. Takym sposobom bukva {{Calibri|'''с̄'''}} koristaje se za [[ahvahsky jezyk|ahvahsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = И. А. | last2 = Абдулаева | title = Ахвахско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | isbn = 978-5-94434-088-7 | year = 2007 | pages = 29}}</ref><ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99a.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ахвахский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 252–261}}</ref>, [[bagvalinsky jezyk|bagvalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Багвалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2004 | isbn = 5-94434-044-4| pages = 29}}</ref>, [[botlihsky jezyk|botlihsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ботлихский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 228–236}}</ref>, [[karatinsky jezyk|karatinsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = Р. Ш. | last2 = Халидова | title = Каратинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2001 | isbn = 5-9271-0014-7 | pages = 21}}</ref>, [[tindinsky jezyk|tindinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Тиндинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 2003 | isbn = 5-94434-033-9 | pages = 28}}</ref> i [[čamalinsky jezyk|čamalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Чамалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 1999 | pages = 20}}</ref> jezyky. Bagvalinsky i čamalinsky takože imajut ejektivny variant s [[paločka|paločkoju]]: <span style="font-family:Cambria, Times New Roman, Calibri; font-size=120%">{{-|'''С͞ӏ''', '''с͞ӏ'''}}</span>. Kromě togo, {{Calibri|'''с̄'''}} bylo upotrěbjeno v ''Novoj filozofičnoj enciklopediji'' ({{Jezyky|ru|Новая философская энциклопедия}}) v članku «[[Ibn Haldun]]» za transliteraciju bukvy ''sin'' s ''šaddoju'' (سّ) iz [[arabsky jezyk|arabskogo]] {{Calibri|''Шифа̄’ ас-с̄’иль''}} ({{Lang|ar|شفاء السّائل}}).<ref>{{Cite book | url = https://iphlib.ru/library/collection/newphilenc/document/HASH010896562d320b65ff553108 | first = В. С. | last = Степин | chapter = Ибн Х̱алдӯн | title = Новая философская энциклопедия | location = Москва | publisher = Мысль | year = 2010 | isbn = 978-5-244-01115-9 | access-date = 2026-09-30}}</ref> == Kodovan‌je == Bukva {{Calibri|'''С̄'''/'''с̄'''}} ne je zakodovana v [[Unikod|Unikodu]], ale može byti izobražena s pomočju bukvy {{-|[[С (kirilica)|'''С'''/'''с''']]}} i [[kombinujuče diakritične znaky|kombinujučego]] makrona: {{Kodovanje | 1-znak = С | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER ES | 1-sist16 = 0421 | 1-sist10 = 1057 | 1-alf = Scy | 1-utf8 = D0 A1 | 2-znak = с | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER ES | 2-sist16 = 0441 | 2-sist10 = 1089 | 2-alf = scy | 2-utf8 = D0 C1 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0421 | title = U+0421 Cyrillic Capital Letter Es | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0441 | title = U+0441 Cyrillic Small Letter Es | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy С}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:С}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] 9wpo6iyba4ib3ew97kcgw6h3bi2fbsu 0 6337 47841 2026-09-30T22:46:26Z IJzeren Jan 9 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Х̄ х̄}}</span> |} {{Calibri|'''Х̄''', '''х̄'''}} (''ha s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[х (kirilica)|х]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i o...» 47841 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Х̄ х̄}}</span> |} {{Calibri|'''Х̄''', '''х̄'''}} (''ha s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[х (kirilica)|х]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několikyh bezpismennyh [[sěverovozhodnokavkazske jezyky|sěverovozhodnokavkazskyh jezykov]] suglasky s makronom služet v za transkripciju ‘intensivyh’ ili ‘silnyh’ suglasnyh zvukov. Takym sposobom bukva {{Calibri|'''х̄'''}} koristaje se za [[ahvahsky jezyk|ahvahsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = И. А. | last2 = Абдулаева | title = Ахвахско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | isbn = 978-5-94434-088-7 | year = 2007 | pages = 29}}</ref><ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99a.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ахвахский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 252–261}}</ref>, [[bagvalinsky jezyk|bagvalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Багвалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2004 | isbn = 5-94434-044-4| pages = 29}}</ref>, [[botlihsky jezyk|botlihsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ботлихский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 228–236}}</ref>, [[karatinsky jezyk|karatinsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = Р. Ш. | last2 = Халидова | title = Каратинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2001 | isbn = 5-9271-0014-7 | pages = 21}}</ref>, [[tindinsky jezyk|tindinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Тиндинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 2003 | isbn = 5-94434-033-9 | pages = 28}}</ref> i [[čamalinsky jezyk|čamalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Чамалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 1999 | pages = 20}}</ref> jezyky. Kromě togo, {{Calibri|'''х̄'''}} bylo upotrěbjeno v skračenom izdan‌ju Jevrejskoj enciklopedije na [[russky jezyk|russkom jezyku]] ({{Lang|ru|Краткая еврейская енциклопедия}}, {{Lang|en|Shorter Encyclopaedia Judaica}}) za transliteraciju bukvy ''het'' ('''ח''') iz [[hebrejsky jezyk|hebrejskogo]], [[aramejsky jezyk|aramejskogo]] i [[jidiš]], na priklad v imeni {{Calibri|''Аврах̄ам''}} (אַבְרָהָם).<ref>{{Cite book | editor-first1 = Ицхак | editor-last1 = Орен (Надель) | editor-first2 = Михаэль | editor-last2 = Занд | title = Краткая еврейская енциклопедия | volume = 2 | publisher = Общество по исследованию еврейских общин | location = Иерусалим | language = ru | year = 1982 | pages = viii}}</ref> == Kodovan‌je == Bukva {{Calibri|'''Х̄'''/'''х̄'''}} ne je zakodovana v [[Unikod|Unikodu]], ale može byti izobražena s pomočju bukvy {{-|[[Х (kirilica)|'''Х'''/'''х''']]}} i [[kombinujuče diakritične znaky|kombinujučego]] makrona: {{Kodovanje | 1-znak = Х | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER HA | 1-sist16 = 0425 | 1-sist10 = 1061 | 1-alf = KHcy | 1-utf8 = D0 A5 | 2-znak = х | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER HA | 2-sist16 = 0445 | 2-sist10 = 1093 | 2-alf = khcy | 2-utf8 = D0 C5 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0425 | title = U+0425 Cyrillic Capital Letter Ha | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0445 | title = U+0445 Cyrillic Small Letter Ha | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Х}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Х}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] j7q8dzpgtoxx3z0u4wgiuwy72rjdqvy 47845 47841 2026-09-30T23:12:50Z IJzeren Jan 9 47845 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Х̄ х̄}}</span> |} {{Calibri|'''Х̄''', '''х̄'''}} (''ha s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[х (kirilica)|х]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několikyh bezpismennyh [[sěverovozhodnokavkazske jezyky|sěverovozhodnokavkazskyh jezykov]] suglasky s makronom služet za transkripciju ‘intensivyh’ ili ‘silnyh’ suglasnyh zvukov. Takym sposobom bukva {{Calibri|'''х̄'''}} koristaje se za [[ahvahsky jezyk|ahvahsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = И. А. | last2 = Абдулаева | title = Ахвахско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | isbn = 978-5-94434-088-7 | year = 2007 | pages = 29}}</ref><ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99a.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ахвахский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 252–261}}</ref>, [[bagvalinsky jezyk|bagvalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Багвалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2004 | isbn = 5-94434-044-4| pages = 29}}</ref>, [[botlihsky jezyk|botlihsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ботлихский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 228–236}}</ref>, [[karatinsky jezyk|karatinsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = Р. Ш. | last2 = Халидова | title = Каратинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2001 | isbn = 5-9271-0014-7 | pages = 21}}</ref>, [[tindinsky jezyk|tindinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Тиндинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 2003 | isbn = 5-94434-033-9 | pages = 28}}</ref> i [[čamalinsky jezyk|čamalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Чамалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 1999 | pages = 20}}</ref> jezyky. Kromě togo, {{Calibri|'''х̄'''}} bylo upotrěbjeno v skračenom izdan‌ju Jevrejskoj enciklopedije na [[russky jezyk|russkom jezyku]] ({{Lang|ru|Краткая еврейская енциклопедия}}, {{Lang|en|Shorter Encyclopaedia Judaica}}) za transliteraciju bukvy ''het'' ('''ח''') iz [[hebrejsky jezyk|hebrejskogo]], [[aramejsky jezyk|aramejskogo]] i [[jidiš]], na priklad v imeni {{Calibri|''Аврах̄ам''}} (אַבְרָהָם).<ref>{{Cite book | editor-first1 = Ицхак | editor-last1 = Орен (Надель) | editor-first2 = Михаэль | editor-last2 = Занд | title = Краткая еврейская енциклопедия | volume = 2 | publisher = Общество по исследованию еврейских общин | location = Иерусалим | language = ru | year = 1982 | pages = viii}}</ref> == Kodovan‌je == Bukva {{Calibri|'''Х̄'''/'''х̄'''}} ne je zakodovana v [[Unikod|Unikodu]], ale može byti izobražena s pomočju bukvy {{-|[[Х (kirilica)|'''Х'''/'''х''']]}} i [[kombinujuče diakritične znaky|kombinujučego]] makrona: {{Kodovanje | 1-znak = Х | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER HA | 1-sist16 = 0425 | 1-sist10 = 1061 | 1-alf = KHcy | 1-utf8 = D0 A5 | 2-znak = х | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER HA | 2-sist16 = 0445 | 2-sist10 = 1093 | 2-alf = khcy | 2-utf8 = D0 C5 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0425 | title = U+0425 Cyrillic Capital Letter Ha | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0445 | title = U+0445 Cyrillic Small Letter Ha | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Х}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Х}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] bzz8iwp9870j25eud6jcm0nkytugwfu 0 6338 47842 2026-09-30T23:01:48Z IJzeren Jan 9 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Ц̄ ц̄}}</span> |} {{Calibri|'''Ц̄''', '''ц̄'''}} (''ce s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[ц]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několik...» 47842 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Ц̄ ц̄}}</span> |} {{Calibri|'''Ц̄''', '''ц̄'''}} (''ce s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[ц]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několikyh bezpismennyh [[sěverovozhodnokavkazske jezyky|sěverovozhodnokavkazskyh jezykov]] suglasky s makronom služet za transkripciju ‘intensivyh’ ili ‘silnyh’ suglasnyh zvukov. Takym sposobom bukva {{Calibri|'''ц̄'''}} koristaje se za [[ahvahsky jezyk|ahvahsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = И. А. | last2 = Абдулаева | title = Ахвахско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | isbn = 978-5-94434-088-7 | year = 2007 | pages = 29}}</ref><ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99a.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ахвахский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 252–261}}</ref>, [[botlihsky jezyk|botlihsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ботлихский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 228–236}}</ref>, [[karatinsky jezyk|karatinsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = Р. Ш. | last2 = Халидова | title = Каратинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2001 | isbn = 5-9271-0014-7 | pages = 21}}</ref> i [[tindinsky jezyk|tindinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Тиндинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 2003 | isbn = 5-94434-033-9 | pages = 28}}</ref> jezyky. Ahvahsky, botlihsky i tindinsky takože imajut ejektivny variant s [[paločka|paločkoju]]: <span style="font-family:Cambria, Times New Roman, Calibri; font-size=130%">{{-|'''Ц͞ӏ''', '''ц͞ӏ'''}}</span>.{{clear}} == Kodovan‌je == Bukva {{Calibri|'''Ц̄'''/'''ц̄'''}} ne je zakodovana v [[Unikod|Unikodu]], ale može byti izobražena s pomočju bukvy {{-|[[Ц|'''Ц'''/'''ц''']]}} i [[kombinujuče diakritične znaky|kombinujučego]] makrona: {{Kodovanje | 1-znak = Ц | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER TSE | 1-sist16 = 0426 | 1-sist10 = 1062 | 1-alf = TScy | 1-utf8 = D0 A6 | 2-znak = ц | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER TSE | 2-sist16 = 0446 | 2-sist10 = 1094 | 2-alf = tscy | 2-utf8 = D0 C6 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0426 | title = U+0426 Cyrillic Capital Letter Tse | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0446 | title = U+0446 Cyrillic Small Letter Tse | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Ц}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Ц}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] djyvxs47bgqpyywgt96ikfdztv7x9x5 0 6339 47843 2026-09-30T23:11:37Z IJzeren Jan 9 Stvorjena nova stranica s tekstom: «{| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Ч̄ ч̄}}</span> |} {{Calibri|'''Ч̄''', '''ч̄'''}} (''če s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[ч]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několi...» 47843 wikitext text/x-wiki {| width=240px style="float:right; clear:right; border:1px solid #eee; padding-left:2em; padding-right:2em; margin-left:1em; margin-bottom:1em; text-align:center;" | <span style="font-size:90pt; font-family:Cambria, Calibri;">{{-|Ч̄ ч̄}}</span> |} {{Calibri|'''Ч̄''', '''ч̄'''}} (''če s makronom'') je bukva razširjenoj [[kirilica|kirilice]], ktora sostoji iz bukvy '''{{-|[[ч]]}}''' i vrhnoj horizontalnoj črtky. V slovnikah i opisah několikyh bezpismennyh [[sěverovozhodnokavkazske jezyky|sěverovozhodnokavkazskyh jezykov]] suglasky s makronom služet za transkripciju ‘intensivyh’ ili ‘silnyh’ suglasnyh zvukov. Takym sposobom bukva {{Calibri|'''ц̄'''}} koristaje se za [[ahvahsky jezyk|ahvahsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = И. А. | last2 = Абдулаева | title = Ахвахско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | isbn = 978-5-94434-088-7 | year = 2007 | pages = 29}}</ref><ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99a.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ахвахский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 252–261}}</ref>, [[botlihsky jezyk|botlihsky]]<ref>{{Cite book | url = http://www.philology.ru/linguistics4/magomedbekova-99.htm | first = З. М. | last = Магомедбекова | chapter = Ботлихский язык | editor-first = М. Е. | editor-last = Алексеев | title = Языки мира: Кавказские языки | publisher = Academia | location = Москва | year = 1999 | language = ru | pages = 228–236}}</ref>, [[karatinsky jezyk|karatinsky]]<ref>{{Cite book | first1 = П. Т. | last1 = Магомедова | first2 = Р. Ш. | last2 = Халидова | title = Каратинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = ДНЦ РАН | year = 2001 | isbn = 5-9271-0014-7 | pages = 21}}</ref> i [[tindinsky jezyk|tindinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Тиндинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 2003 | isbn = 5-94434-033-9 | pages = 28}}</ref> jezyky. Ahvahsky, botlihsky, [[čamalinsky jezyk|čamalinsky]]<ref>{{Cite book | first = П. Т. | last = Магомедова | title = Чамалинско-русский словарь | location = Махачкала | publisher = Институт языка, литературы и искусства им. Цадасы Дагестанского научного центра РАН | year = 1999 | pages = 20}}</ref> i karatinsky takože imajut ejektivny variant s [[paločka|paločkoju]]: <span style="font-family:Cambria, Times New Roman, Calibri; font-size=120%">{{-|'''Ч͞ӏ''', '''ч͞ӏ'''}}</span>.{{clear}} == Kodovan‌je == Bukva {{Calibri|'''Ч̄'''/'''ч̄'''}} ne je zakodovana v [[Unikod|Unikodu]], ale može byti izobražena s pomočju bukvy {{-|[[Ч|'''Ч'''/'''ч''']]}} i [[kombinujuče diakritične znaky|kombinujučego]] makrona: {{Kodovanje | 1-znak = Ч | 1-nazva = CYRILLIC CAPITAL LETTER CHE | 1-sist16 = 0427 | 1-sist10 = 1063 | 1-alf = CHcy | 1-utf8 = D0 A7 | 2-znak = ч | 2-nazva = CYRILLIC SMALL LETTER CHE | 2-sist16 = 0447 | 2-sist10 = 1095 | 2-alf = chcy | 2-utf8 = D0 C7 | 3-znak = ◌̄ | 3-nazva = COMBINING MACRON | 3-sist16 = 0304 | 3-sist10 = 772 | 3-utf8 = CC 84 }} == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Vněšnje linky == * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0427 | title = U+0427 Cyrillic Capital Letter Che | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0447 | title = U+0447 Cyrillic Small Letter Che | website = codepoints.net | language = en}} * {{Cite web | url = https://codepoints.net/U+0304 | title = U+0304 Combining Macron | website = codepoints.net | language = en}} {{Varianty bukvy Ч}} {{Kirilica}} {{DEFAULTSORT:Ч}} [[Kategorija:Kirilične bukvy]] [[Kategorija:Кириличне буквы]] siiqzh2qcrvj31u2uug2h3nclfeyya2