Vikipedija isvwiki https://isv.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Special Besěda Koristnik Besěda s koristnikom Vikipedija Besěda Vikipedije Fajl Besěda o fajlu MediaWiki Besěda o MediaWiki Šablon Besěda o šablonu Pomoč Besěda o pomoči Kategorija Besěda o kategoriji TimedText TimedText talk Modul Besěda modula Event Event talk 10 178 48972 48939 2026-10-20T14:18:48Z Ilja isv 10 /* Problem }-zatvorky na koncu */ 48972 wikitext text/x-wiki ===Kako koristati=== {| class="wikitable" |- ! Simbol ! Davaje ! Priměr ! Rezultat |- | <code>\s</code> | {{Hem2|\s}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH3\sCH3}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH3\sCH3}} |- | <code>\d</code> | {{Hem2|\d}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH2\dCH2}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH2\dCH2}} |- | <code>\t</code> | {{Hem2|\t}} | <code><nowiki>{{Hem2|HC\tCH}}</nowiki></code> | {{Hem2|HC\tCH}} |- | <code>\q</code> | {{Hem2|\q}} | <code><nowiki>{{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}}</nowiki></code> | {{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}} |- | <code>\-</code> | {{Hem2|\-}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|A\-B}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|A\-B}} |- | <code>\\</code> | {{Hem2|\\}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|C\\D}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C\\D}} |- | <code>\h</code> | {{Hem2|\h}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h}} |- | <code>\h{1}</code> | {{Hem2|\h{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h{1}|}} |- | <code>\m{1}</code> | {{Hem2|\m{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\m{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\m{1}|}} |- | <code>-></code> | {{Hem2|->}} | <code><nowiki>{{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}} |- | <code><-></code> | {{Hem2|<->}} | <code><nowiki>{{Hem2|K<->L}}</nowiki></code> | {{Hem2|K<->L}} |- | <code>*</code> | <big>{{Hem2|*}}</big> | <code><nowiki>{{Hem2|CoCl2*6H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|CoCl2*6H2O}} |- | <code>\*</code> | * | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|Cp\*2Fe}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|Cp\*2Fe}} |- | <code>_{}</code> | _{<small>podpis</small>} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }} |- | <code>^{}</code> | ^{<small>nadpis</small>} | <code><nowiki>{{Hem2|^{13}CH4}}</nowiki></code> | {{Hem2|^{13}CH4}} |- | <code>&amp;nabla;</code> | {{Hem2|&nabla;}} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|&nabla;}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|&nabla;}} |- | <code>(&nbsp;)</code> | {{Hem2|(&nbsp;)}} | <code><nowiki>{{Hem2|R\sCH(OH)CN}}</nowiki></code> | {{Hem2|R\sCH(OH)CN}} |} === Problem <nowiki>}</nowiki>-zatvorky na koncu <span class="anchor" id="end-bracket issue"></span>=== Akko uvod korektno završaje se <big><nowiki>}</nowiki></big>-zatvorkoju, kako v prikladu <code><nowiki>A_{x}H_{1-x</nowiki><nowiki>}</nowiki></code>, poslědne <nowiki>}</nowiki>-zatvorky se iz tehničnoj pričiny zaměšivajut: : <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}}}</nowiki></code> &rarr;{{Hem2|A_{x}H_{1-x}}} &nbsp;&nbsp;'''nepravilno''' Poslědna zatvorka {{code|<nowiki>}</nowiki>}} uvoda ''i'' zatvorky konca šablona {{code|<nowiki>}}</nowiki>}} interpretujut se softverom Vikipedije v obratnom redu, i on zakančivaje šablon o jednu zatvorku raněje. * Rěšenja: ::: Prazdny {{-|pipe}}: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki>{<nowiki>}|}}</nowiki></code> (prazdny parametr #2) ::: Numěrovanje parametrov kako 1 i kako 2 (prazdny): <code><nowiki>{{Hem2|1=...{...</nowiki><nowiki>}|2=}}</nowiki></code> ::: Prostranny simbol: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&nbsp;}}</nowiki></code> ::: Tag <code><nowiki>nowiki</nowiki></code>: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&lt;nowiki/&gt;}}</nowiki></code> ::: Izběganje poslědnoj the last set of brackets: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{{tl|&#40;}}1-x{{tl|&#41;}}}}</code> :Result: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}|}}</nowiki></code> &rarr; {{Hem2|A_{x}H_{1-x}|}} &nbsp;&nbsp;'''pravilno''' == Formulas, charges, and equations == Formulas (without charge) are just written: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3(CH2)5CH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Fe3S2(CO)9}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2}|}} Charges are written inside parentheses: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|S19(2+)}} Charges +1 and &minus;1 can be written plain: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Na+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2-}} : same as {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2(-)}} Chemical equations: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 S + 3 O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2S + 3O2 + 2H2O -> 2H2SO4}} The arrows can be written as <code>-></code> or just <code>→</code>. All characters (and unicode markup) are valid input except <code>\</code>, = (Mediawiki use it), <code>_</code> and <code>-</code> (endash etc.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 H2(g) + O2(g) -> 2H2O(g)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2-}} [[Hapticity]] and [[bridging ligand]]s: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)|auto=yes}} == Wikilinks == {{As of|March 2023}}, {{template|Hem2}} should ''not'' be used inside wikilinks; this can cause erratic failures to properly render sub/superscripts in other invocations on the same page. Instead, use the following options. === Whole formula link === Link the whole formula with {{para|link|&lt;wiki pagename&gt;}}: * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|FeCl3|link=Iron(III) chloride}} Or use wikilink brackets in input like {{elc|ammonia|NH3}}: * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|3[[hydrogen|H2]] + 2[[nitrogen|N2]] <-> 2[[ammonia|NH3]]}}</nowiki>}} === Link each element (C, Hg) and generic element code (R, X) === Use {{para|auto|yes}} to link from the first occurrence of each element symbol, and some functional-group symbols such as {{Hem2|auto=1|Ph}} * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|auto=yes|CH3CH2CH3CBrFCIClCH3}} === Link functional groups === Some common '''groups''' are recognized and linked if you wikilink them using {{elc|&nbsp;}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|R\-[[COOH]]}}</nowiki>}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|[[CH3]]C[[R]]2[[I]]}}</nowiki>}} * In particular H2O links to [[water of crystallization]] in {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|CuSO4 * 5 [[H2O]]}}</nowiki>}}, because a link to water is generally unnecessary. You can link to any article even if Hem2 is unaware of it:<!-- same as |link=... then --> * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|[[C6H5NH2]]}} To change the default link: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[[water|H2O]]}} === All recognised symbols and codes === {{Collapse top |bg=#CEF2E0 |title=All link targets recognised by {{tlf|Hem2}} (elements, general codes, functional groups)}} {{Div col}} {{#invoke:Hem2|_autodoc}} {{Div col end}} {{Collapse bottom}} == Examples and tests == (The first "→" in each example is not part of the output; it separates the example from its output.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2-)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2−}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\\hallo}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H3CC\tCH <-> H2C\dC\dCH2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 -> 4 NO + 6 H2O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O &#8594; H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O(l) -> H2O(g)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6 H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+) + 3H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn–}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2☃+}}; * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2☃–)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2-}} ---- * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''&nbsp;+&nbsp;2}|}}</nowiki>}} * (chem: {{Demo-inline|<nowiki>{{chem|C|''n''|H|2''n''&nbsp;+&nbsp;2}}</nowiki>}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{abc}|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CoCl2*1.5H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*H2O}} ---- '''Special''' * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Me2Al(\m{2}Me)]2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}(C5H5)2TiCl2}} * (bad) {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}\s(C5H5)2TiCl2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH2\dCH2\sCH2\sC\tCH\qMn}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|RC(OR')3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C\\C}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*2NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C1.2H3.5}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\b\bAbC\e\e}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2(μ\-C)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3-CH2-OH}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4]-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4](2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|((H2O)5{CoCl2})2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH)4}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|Cu2C2*H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4*15H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4(H2O)5}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H+ + OH- → H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H → O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|ZxPo4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Unknown element. * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|((Na)Cl}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many "(". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH))4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many ")". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si&[[☃]]Si}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|1=CH2=CH2}} === More === * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cl2O6|link=dichlorine hexoxide}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[C2O2](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SI4|link=Tomato}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2SO4+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22+}}, {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|Mn22-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn3(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22(2+)}} === Chem vs. Hem2 === * {{#invoke: DemoTemplate|chem|(CH|3|)|2|CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(CH3)2CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|chem|H|2|+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2+}} == Predefined codes (groups etc.) {{anchor|Predefined}} == {| class="wikitable sortable collapsible" style="font-size"90%" |- ! colspan="5" | Predefined codes |- ! code ! target article ! <code><nowiki>{{Hem2|code}}</nowiki></code> ! type ! note |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | A. Groups etc with element-like names {{Hem2/doc/row |code=Bz |wl=Benzoyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Et |wl=Ethyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ln |wl=Lanthanide |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Nu |wl=Nucleophile |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ph |wl=Phenyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=R |wl=Substituent |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=T |wl=Tritium |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Tf |wl=Trifluoromethylsulfonyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=X |wl=Halogen |addwl=no |type=A |note=}} |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | B. Groups which are redirected from their normal target if wikilinked; never autolinked. {{Hem2/doc/row |code=CH3 |wl=Methyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=CO3 |wl=Carbonate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=COOH |wl=Carboxyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO |wl=Hypochlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO2 |wl=Chlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO3 |wl=Chlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO4 |wl=Perchlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H2O |wl=Water of crystallization |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H3O |wl=Hydronium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH2 |wl=Amine group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH4 |wl=Ammonium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NO3 |wl=Nitrate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO3 |wl=Phosphite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO4 |wl=Phosphate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SH |wl=Thiol group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO3 |wl=Sulfite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO4 |wl=Sulfate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SeH |wl=Selenol group |addwl=yes |type=B |note=}} |} l0a0ngxzwkarxmmo2yvzswllzvg3u00 48975 48972 2026-10-20T14:44:22Z Ilja isv 10 /* All recognised symbols and codes */ 48975 wikitext text/x-wiki ===Kako koristati=== {| class="wikitable" |- ! Simbol ! Davaje ! Priměr ! Rezultat |- | <code>\s</code> | {{Hem2|\s}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH3\sCH3}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH3\sCH3}} |- | <code>\d</code> | {{Hem2|\d}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH2\dCH2}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH2\dCH2}} |- | <code>\t</code> | {{Hem2|\t}} | <code><nowiki>{{Hem2|HC\tCH}}</nowiki></code> | {{Hem2|HC\tCH}} |- | <code>\q</code> | {{Hem2|\q}} | <code><nowiki>{{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}}</nowiki></code> | {{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}} |- | <code>\-</code> | {{Hem2|\-}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|A\-B}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|A\-B}} |- | <code>\\</code> | {{Hem2|\\}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|C\\D}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C\\D}} |- | <code>\h</code> | {{Hem2|\h}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h}} |- | <code>\h{1}</code> | {{Hem2|\h{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h{1}|}} |- | <code>\m{1}</code> | {{Hem2|\m{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\m{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\m{1}|}} |- | <code>-></code> | {{Hem2|->}} | <code><nowiki>{{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}} |- | <code><-></code> | {{Hem2|<->}} | <code><nowiki>{{Hem2|K<->L}}</nowiki></code> | {{Hem2|K<->L}} |- | <code>*</code> | <big>{{Hem2|*}}</big> | <code><nowiki>{{Hem2|CoCl2*6H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|CoCl2*6H2O}} |- | <code>\*</code> | * | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|Cp\*2Fe}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|Cp\*2Fe}} |- | <code>_{}</code> | _{<small>podpis</small>} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }} |- | <code>^{}</code> | ^{<small>nadpis</small>} | <code><nowiki>{{Hem2|^{13}CH4}}</nowiki></code> | {{Hem2|^{13}CH4}} |- | <code>&amp;nabla;</code> | {{Hem2|&nabla;}} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|&nabla;}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|&nabla;}} |- | <code>(&nbsp;)</code> | {{Hem2|(&nbsp;)}} | <code><nowiki>{{Hem2|R\sCH(OH)CN}}</nowiki></code> | {{Hem2|R\sCH(OH)CN}} |} === Problem <nowiki>}</nowiki>-zatvorky na koncu <span class="anchor" id="end-bracket issue"></span>=== Akko uvod korektno završaje se <big><nowiki>}</nowiki></big>-zatvorkoju, kako v prikladu <code><nowiki>A_{x}H_{1-x</nowiki><nowiki>}</nowiki></code>, poslědne <nowiki>}</nowiki>-zatvorky se iz tehničnoj pričiny zaměšivajut: : <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}}}</nowiki></code> &rarr;{{Hem2|A_{x}H_{1-x}}} &nbsp;&nbsp;'''nepravilno''' Poslědna zatvorka {{code|<nowiki>}</nowiki>}} uvoda ''i'' zatvorky konca šablona {{code|<nowiki>}}</nowiki>}} interpretujut se softverom Vikipedije v obratnom redu, i on zakančivaje šablon o jednu zatvorku raněje. * Rěšenja: ::: Prazdny {{-|pipe}}: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki>{<nowiki>}|}}</nowiki></code> (prazdny parametr #2) ::: Numěrovanje parametrov kako 1 i kako 2 (prazdny): <code><nowiki>{{Hem2|1=...{...</nowiki><nowiki>}|2=}}</nowiki></code> ::: Prostranny simbol: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&nbsp;}}</nowiki></code> ::: Tag <code><nowiki>nowiki</nowiki></code>: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&lt;nowiki/&gt;}}</nowiki></code> ::: Izběganje poslědnoj the last set of brackets: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{{tl|&#40;}}1-x{{tl|&#41;}}}}</code> :Result: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}|}}</nowiki></code> &rarr; {{Hem2|A_{x}H_{1-x}|}} &nbsp;&nbsp;'''pravilno''' == Formulas, charges, and equations == Formulas (without charge) are just written: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3(CH2)5CH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Fe3S2(CO)9}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2}|}} Charges are written inside parentheses: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|S19(2+)}} Charges +1 and &minus;1 can be written plain: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Na+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2-}} : same as {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2(-)}} Chemical equations: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 S + 3 O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2S + 3O2 + 2H2O -> 2H2SO4}} The arrows can be written as <code>-></code> or just <code>→</code>. All characters (and unicode markup) are valid input except <code>\</code>, = (Mediawiki use it), <code>_</code> and <code>-</code> (endash etc.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 H2(g) + O2(g) -> 2H2O(g)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2-}} [[Hapticity]] and [[bridging ligand]]s: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)|auto=yes}} == Wikilinks == {{As of|March 2023}}, {{template|Hem2}} should ''not'' be used inside wikilinks; this can cause erratic failures to properly render sub/superscripts in other invocations on the same page. Instead, use the following options. === Whole formula link === Link the whole formula with {{para|link|&lt;wiki pagename&gt;}}: * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|FeCl3|link=Iron(III) chloride}} Or use wikilink brackets in input like {{elc|ammonia|NH3}}: * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|3[[hydrogen|H2]] + 2[[nitrogen|N2]] <-> 2[[ammonia|NH3]]}}</nowiki>}} === Link each element (C, Hg) and generic element code (R, X) === Use {{para|auto|yes}} to link from the first occurrence of each element symbol, and some functional-group symbols such as {{Hem2|auto=1|Ph}} * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|auto=yes|CH3CH2CH3CBrFCIClCH3}} === Link functional groups === Some common '''groups''' are recognized and linked if you wikilink them using {{elc|&nbsp;}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|R\-[[COOH]]}}</nowiki>}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|[[CH3]]C[[R]]2[[I]]}}</nowiki>}} * In particular H2O links to [[water of crystallization]] in {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|CuSO4 * 5 [[H2O]]}}</nowiki>}}, because a link to water is generally unnecessary. You can link to any article even if Hem2 is unaware of it:<!-- same as |link=... then --> * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|[[C6H5NH2]]}} To change the default link: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[[water|H2O]]}} === All recognised symbols and codes === {{Collapse top |bg=#CEF2E0 |title=All link targets recognised by {{tlf|Hem2}} (elements, general codes, functional groups)}} {{Div col}} {{-{{#invoke:Hem2|_autodoc}}}} {{Div col end}} {{Collapse bottom}} == Examples and tests == (The first "→" in each example is not part of the output; it separates the example from its output.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2-)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2−}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\\hallo}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H3CC\tCH <-> H2C\dC\dCH2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 -> 4 NO + 6 H2O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O &#8594; H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O(l) -> H2O(g)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6 H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+) + 3H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn–}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2☃+}}; * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2☃–)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2-}} ---- * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''&nbsp;+&nbsp;2}|}}</nowiki>}} * (chem: {{Demo-inline|<nowiki>{{chem|C|''n''|H|2''n''&nbsp;+&nbsp;2}}</nowiki>}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{abc}|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CoCl2*1.5H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*H2O}} ---- '''Special''' * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Me2Al(\m{2}Me)]2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}(C5H5)2TiCl2}} * (bad) {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}\s(C5H5)2TiCl2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH2\dCH2\sCH2\sC\tCH\qMn}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|RC(OR')3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C\\C}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*2NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C1.2H3.5}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\b\bAbC\e\e}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2(μ\-C)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3-CH2-OH}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4]-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4](2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|((H2O)5{CoCl2})2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH)4}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|Cu2C2*H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4*15H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4(H2O)5}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H+ + OH- → H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H → O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|ZxPo4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Unknown element. * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|((Na)Cl}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many "(". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH))4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many ")". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si&[[☃]]Si}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|1=CH2=CH2}} === More === * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cl2O6|link=dichlorine hexoxide}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[C2O2](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SI4|link=Tomato}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2SO4+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22+}}, {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|Mn22-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn3(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22(2+)}} === Chem vs. Hem2 === * {{#invoke: DemoTemplate|chem|(CH|3|)|2|CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(CH3)2CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|chem|H|2|+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2+}} == Predefined codes (groups etc.) {{anchor|Predefined}} == {| class="wikitable sortable collapsible" style="font-size"90%" |- ! colspan="5" | Predefined codes |- ! code ! target article ! <code><nowiki>{{Hem2|code}}</nowiki></code> ! type ! note |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | A. Groups etc with element-like names {{Hem2/doc/row |code=Bz |wl=Benzoyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Et |wl=Ethyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ln |wl=Lanthanide |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Nu |wl=Nucleophile |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ph |wl=Phenyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=R |wl=Substituent |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=T |wl=Tritium |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Tf |wl=Trifluoromethylsulfonyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=X |wl=Halogen |addwl=no |type=A |note=}} |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | B. Groups which are redirected from their normal target if wikilinked; never autolinked. {{Hem2/doc/row |code=CH3 |wl=Methyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=CO3 |wl=Carbonate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=COOH |wl=Carboxyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO |wl=Hypochlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO2 |wl=Chlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO3 |wl=Chlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO4 |wl=Perchlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H2O |wl=Water of crystallization |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H3O |wl=Hydronium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH2 |wl=Amine group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH4 |wl=Ammonium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NO3 |wl=Nitrate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO3 |wl=Phosphite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO4 |wl=Phosphate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SH |wl=Thiol group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO3 |wl=Sulfite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO4 |wl=Sulfate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SeH |wl=Selenol group |addwl=yes |type=B |note=}} |} iuw9x79inbu1vktfgmotfzg2miv79hv 48976 48975 2026-10-20T14:46:17Z Ilja isv 10 Odčinjenje versije [[Special:Diff/48975|48975]] od koristnika [[Special:Contributions/Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|besěda]]) 48976 wikitext text/x-wiki ===Kako koristati=== {| class="wikitable" |- ! Simbol ! Davaje ! Priměr ! Rezultat |- | <code>\s</code> | {{Hem2|\s}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH3\sCH3}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH3\sCH3}} |- | <code>\d</code> | {{Hem2|\d}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH2\dCH2}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH2\dCH2}} |- | <code>\t</code> | {{Hem2|\t}} | <code><nowiki>{{Hem2|HC\tCH}}</nowiki></code> | {{Hem2|HC\tCH}} |- | <code>\q</code> | {{Hem2|\q}} | <code><nowiki>{{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}}</nowiki></code> | {{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}} |- | <code>\-</code> | {{Hem2|\-}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|A\-B}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|A\-B}} |- | <code>\\</code> | {{Hem2|\\}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|C\\D}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C\\D}} |- | <code>\h</code> | {{Hem2|\h}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h}} |- | <code>\h{1}</code> | {{Hem2|\h{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h{1}|}} |- | <code>\m{1}</code> | {{Hem2|\m{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\m{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\m{1}|}} |- | <code>-></code> | {{Hem2|->}} | <code><nowiki>{{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}} |- | <code><-></code> | {{Hem2|<->}} | <code><nowiki>{{Hem2|K<->L}}</nowiki></code> | {{Hem2|K<->L}} |- | <code>*</code> | <big>{{Hem2|*}}</big> | <code><nowiki>{{Hem2|CoCl2*6H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|CoCl2*6H2O}} |- | <code>\*</code> | * | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|Cp\*2Fe}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|Cp\*2Fe}} |- | <code>_{}</code> | _{<small>podpis</small>} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }} |- | <code>^{}</code> | ^{<small>nadpis</small>} | <code><nowiki>{{Hem2|^{13}CH4}}</nowiki></code> | {{Hem2|^{13}CH4}} |- | <code>&amp;nabla;</code> | {{Hem2|&nabla;}} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|&nabla;}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|&nabla;}} |- | <code>(&nbsp;)</code> | {{Hem2|(&nbsp;)}} | <code><nowiki>{{Hem2|R\sCH(OH)CN}}</nowiki></code> | {{Hem2|R\sCH(OH)CN}} |} === Problem <nowiki>}</nowiki>-zatvorky na koncu <span class="anchor" id="end-bracket issue"></span>=== Akko uvod korektno završaje se <big><nowiki>}</nowiki></big>-zatvorkoju, kako v prikladu <code><nowiki>A_{x}H_{1-x</nowiki><nowiki>}</nowiki></code>, poslědne <nowiki>}</nowiki>-zatvorky se iz tehničnoj pričiny zaměšivajut: : <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}}}</nowiki></code> &rarr;{{Hem2|A_{x}H_{1-x}}} &nbsp;&nbsp;'''nepravilno''' Poslědna zatvorka {{code|<nowiki>}</nowiki>}} uvoda ''i'' zatvorky konca šablona {{code|<nowiki>}}</nowiki>}} interpretujut se softverom Vikipedije v obratnom redu, i on zakančivaje šablon o jednu zatvorku raněje. * Rěšenja: ::: Prazdny {{-|pipe}}: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki>{<nowiki>}|}}</nowiki></code> (prazdny parametr #2) ::: Numěrovanje parametrov kako 1 i kako 2 (prazdny): <code><nowiki>{{Hem2|1=...{...</nowiki><nowiki>}|2=}}</nowiki></code> ::: Prostranny simbol: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&nbsp;}}</nowiki></code> ::: Tag <code><nowiki>nowiki</nowiki></code>: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&lt;nowiki/&gt;}}</nowiki></code> ::: Izběganje poslědnoj the last set of brackets: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{{tl|&#40;}}1-x{{tl|&#41;}}}}</code> :Result: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}|}}</nowiki></code> &rarr; {{Hem2|A_{x}H_{1-x}|}} &nbsp;&nbsp;'''pravilno''' == Formulas, charges, and equations == Formulas (without charge) are just written: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3(CH2)5CH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Fe3S2(CO)9}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2}|}} Charges are written inside parentheses: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|S19(2+)}} Charges +1 and &minus;1 can be written plain: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Na+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2-}} : same as {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2(-)}} Chemical equations: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 S + 3 O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2S + 3O2 + 2H2O -> 2H2SO4}} The arrows can be written as <code>-></code> or just <code>→</code>. All characters (and unicode markup) are valid input except <code>\</code>, = (Mediawiki use it), <code>_</code> and <code>-</code> (endash etc.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 H2(g) + O2(g) -> 2H2O(g)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2-}} [[Hapticity]] and [[bridging ligand]]s: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)|auto=yes}} == Wikilinks == {{As of|March 2023}}, {{template|Hem2}} should ''not'' be used inside wikilinks; this can cause erratic failures to properly render sub/superscripts in other invocations on the same page. Instead, use the following options. === Whole formula link === Link the whole formula with {{para|link|&lt;wiki pagename&gt;}}: * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|FeCl3|link=Iron(III) chloride}} Or use wikilink brackets in input like {{elc|ammonia|NH3}}: * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|3[[hydrogen|H2]] + 2[[nitrogen|N2]] <-> 2[[ammonia|NH3]]}}</nowiki>}} === Link each element (C, Hg) and generic element code (R, X) === Use {{para|auto|yes}} to link from the first occurrence of each element symbol, and some functional-group symbols such as {{Hem2|auto=1|Ph}} * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|auto=yes|CH3CH2CH3CBrFCIClCH3}} === Link functional groups === Some common '''groups''' are recognized and linked if you wikilink them using {{elc|&nbsp;}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|R\-[[COOH]]}}</nowiki>}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|[[CH3]]C[[R]]2[[I]]}}</nowiki>}} * In particular H2O links to [[water of crystallization]] in {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|CuSO4 * 5 [[H2O]]}}</nowiki>}}, because a link to water is generally unnecessary. You can link to any article even if Hem2 is unaware of it:<!-- same as |link=... then --> * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|[[C6H5NH2]]}} To change the default link: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[[water|H2O]]}} === All recognised symbols and codes === {{Collapse top |bg=#CEF2E0 |title=All link targets recognised by {{tlf|Hem2}} (elements, general codes, functional groups)}} {{Div col}} {{#invoke:Hem2|_autodoc}} {{Div col end}} {{Collapse bottom}} == Examples and tests == (The first "→" in each example is not part of the output; it separates the example from its output.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2-)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2−}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\\hallo}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H3CC\tCH <-> H2C\dC\dCH2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 -> 4 NO + 6 H2O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O &#8594; H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O(l) -> H2O(g)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6 H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+) + 3H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn–}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2☃+}}; * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2☃–)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2-}} ---- * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''&nbsp;+&nbsp;2}|}}</nowiki>}} * (chem: {{Demo-inline|<nowiki>{{chem|C|''n''|H|2''n''&nbsp;+&nbsp;2}}</nowiki>}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{abc}|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CoCl2*1.5H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*H2O}} ---- '''Special''' * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Me2Al(\m{2}Me)]2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}(C5H5)2TiCl2}} * (bad) {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}\s(C5H5)2TiCl2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH2\dCH2\sCH2\sC\tCH\qMn}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|RC(OR')3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C\\C}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*2NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C1.2H3.5}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\b\bAbC\e\e}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2(μ\-C)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3-CH2-OH}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4]-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4](2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|((H2O)5{CoCl2})2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH)4}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|Cu2C2*H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4*15H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4(H2O)5}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H+ + OH- → H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H → O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|ZxPo4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Unknown element. * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|((Na)Cl}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many "(". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH))4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many ")". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si&[[☃]]Si}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|1=CH2=CH2}} === More === * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cl2O6|link=dichlorine hexoxide}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[C2O2](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SI4|link=Tomato}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2SO4+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22+}}, {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|Mn22-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn3(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22(2+)}} === Chem vs. Hem2 === * {{#invoke: DemoTemplate|chem|(CH|3|)|2|CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(CH3)2CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|chem|H|2|+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2+}} == Predefined codes (groups etc.) {{anchor|Predefined}} == {| class="wikitable sortable collapsible" style="font-size"90%" |- ! colspan="5" | Predefined codes |- ! code ! target article ! <code><nowiki>{{Hem2|code}}</nowiki></code> ! type ! note |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | A. Groups etc with element-like names {{Hem2/doc/row |code=Bz |wl=Benzoyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Et |wl=Ethyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ln |wl=Lanthanide |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Nu |wl=Nucleophile |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ph |wl=Phenyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=R |wl=Substituent |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=T |wl=Tritium |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Tf |wl=Trifluoromethylsulfonyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=X |wl=Halogen |addwl=no |type=A |note=}} |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | B. Groups which are redirected from their normal target if wikilinked; never autolinked. {{Hem2/doc/row |code=CH3 |wl=Methyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=CO3 |wl=Carbonate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=COOH |wl=Carboxyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO |wl=Hypochlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO2 |wl=Chlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO3 |wl=Chlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO4 |wl=Perchlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H2O |wl=Water of crystallization |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H3O |wl=Hydronium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH2 |wl=Amine group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH4 |wl=Ammonium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NO3 |wl=Nitrate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO3 |wl=Phosphite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO4 |wl=Phosphate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SH |wl=Thiol group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO3 |wl=Sulfite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO4 |wl=Sulfate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SeH |wl=Selenol group |addwl=yes |type=B |note=}} |} l0a0ngxzwkarxmmo2yvzswllzvg3u00 48977 48976 2026-10-20T14:51:18Z Ilja isv 10 /* Wikilinks */ 48977 wikitext text/x-wiki ===Kako koristati=== {| class="wikitable" |- ! Simbol ! Davaje ! Priměr ! Rezultat |- | <code>\s</code> | {{Hem2|\s}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH3\sCH3}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH3\sCH3}} |- | <code>\d</code> | {{Hem2|\d}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH2\dCH2}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH2\dCH2}} |- | <code>\t</code> | {{Hem2|\t}} | <code><nowiki>{{Hem2|HC\tCH}}</nowiki></code> | {{Hem2|HC\tCH}} |- | <code>\q</code> | {{Hem2|\q}} | <code><nowiki>{{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}}</nowiki></code> | {{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}} |- | <code>\-</code> | {{Hem2|\-}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|A\-B}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|A\-B}} |- | <code>\\</code> | {{Hem2|\\}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|C\\D}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C\\D}} |- | <code>\h</code> | {{Hem2|\h}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h}} |- | <code>\h{1}</code> | {{Hem2|\h{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h{1}|}} |- | <code>\m{1}</code> | {{Hem2|\m{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\m{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\m{1}|}} |- | <code>-></code> | {{Hem2|->}} | <code><nowiki>{{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}} |- | <code><-></code> | {{Hem2|<->}} | <code><nowiki>{{Hem2|K<->L}}</nowiki></code> | {{Hem2|K<->L}} |- | <code>*</code> | <big>{{Hem2|*}}</big> | <code><nowiki>{{Hem2|CoCl2*6H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|CoCl2*6H2O}} |- | <code>\*</code> | * | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|Cp\*2Fe}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|Cp\*2Fe}} |- | <code>_{}</code> | _{<small>podpis</small>} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }} |- | <code>^{}</code> | ^{<small>nadpis</small>} | <code><nowiki>{{Hem2|^{13}CH4}}</nowiki></code> | {{Hem2|^{13}CH4}} |- | <code>&amp;nabla;</code> | {{Hem2|&nabla;}} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|&nabla;}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|&nabla;}} |- | <code>(&nbsp;)</code> | {{Hem2|(&nbsp;)}} | <code><nowiki>{{Hem2|R\sCH(OH)CN}}</nowiki></code> | {{Hem2|R\sCH(OH)CN}} |} === Problem <nowiki>}</nowiki>-zatvorky na koncu <span class="anchor" id="end-bracket issue"></span>=== Akko uvod korektno završaje se <big><nowiki>}</nowiki></big>-zatvorkoju, kako v prikladu <code><nowiki>A_{x}H_{1-x</nowiki><nowiki>}</nowiki></code>, poslědne <nowiki>}</nowiki>-zatvorky se iz tehničnoj pričiny zaměšivajut: : <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}}}</nowiki></code> &rarr;{{Hem2|A_{x}H_{1-x}}} &nbsp;&nbsp;'''nepravilno''' Poslědna zatvorka {{code|<nowiki>}</nowiki>}} uvoda ''i'' zatvorky konca šablona {{code|<nowiki>}}</nowiki>}} interpretujut se softverom Vikipedije v obratnom redu, i on zakančivaje šablon o jednu zatvorku raněje. * Rěšenja: ::: Prazdny {{-|pipe}}: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki>{<nowiki>}|}}</nowiki></code> (prazdny parametr #2) ::: Numěrovanje parametrov kako 1 i kako 2 (prazdny): <code><nowiki>{{Hem2|1=...{...</nowiki><nowiki>}|2=}}</nowiki></code> ::: Prostranny simbol: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&nbsp;}}</nowiki></code> ::: Tag <code><nowiki>nowiki</nowiki></code>: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&lt;nowiki/&gt;}}</nowiki></code> ::: Izběganje poslědnoj the last set of brackets: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{{tl|&#40;}}1-x{{tl|&#41;}}}}</code> :Result: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}|}}</nowiki></code> &rarr; {{Hem2|A_{x}H_{1-x}|}} &nbsp;&nbsp;'''pravilno''' == Formulas, charges, and equations == Formulas (without charge) are just written: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3(CH2)5CH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Fe3S2(CO)9}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2}|}} Charges are written inside parentheses: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|S19(2+)}} Charges +1 and &minus;1 can be written plain: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Na+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2-}} : same as {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2(-)}} Chemical equations: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 S + 3 O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2S + 3O2 + 2H2O -> 2H2SO4}} The arrows can be written as <code>-></code> or just <code>→</code>. All characters (and unicode markup) are valid input except <code>\</code>, = (Mediawiki use it), <code>_</code> and <code>-</code> (endash etc.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 H2(g) + O2(g) -> 2H2O(g)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2-}} [[Hapticity]] and [[bridging ligand]]s: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)|auto=yes}} == Wikilinks == As of March 2023, {{Šablon|Hem2}} should ''not'' be used inside wikilinks; this can cause erratic failures to properly render sub/superscripts in other invocations on the same page. Instead, use the following options. === Whole formula link === Link the whole formula with <code><nowiki>link=&lt;wiki pagename&gt;</nowiki></code>: * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|FeCl3|link=Iron(III) chloride}} Or use wikilink brackets in input like <code><nowiki>[[ammonia|NH3]]</nowiki></code>: * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|3[[hydrogen|H2]] + 2[[nitrogen|N2]] <-> 2[[ammonia|NH3]]}}</nowiki>}} === Link each element (C, Hg) and generic element code (R, X) === Use {{para|auto|yes}} to link from the first occurrence of each element symbol, and some functional-group symbols such as {{Hem2|auto=1|Ph}} * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|auto=yes|CH3CH2CH3CBrFCIClCH3}} === Link functional groups === Some common '''groups''' are recognized and linked if you wikilink them using {{elc|&nbsp;}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|R\-[[COOH]]}}</nowiki>}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|[[CH3]]C[[R]]2[[I]]}}</nowiki>}} * In particular H2O links to [[water of crystallization]] in {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|CuSO4 * 5 [[H2O]]}}</nowiki>}}, because a link to water is generally unnecessary. You can link to any article even if Hem2 is unaware of it:<!-- same as |link=... then --> * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|[[C6H5NH2]]}} To change the default link: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[[water|H2O]]}} === All recognised symbols and codes === {{Collapse top |bg=#CEF2E0 |title=All link targets recognised by {{tlf|Hem2}} (elements, general codes, functional groups)}} {{Div col}} {{#invoke:Hem2|_autodoc}} {{Div col end}} {{Collapse bottom}} == Examples and tests == (The first "→" in each example is not part of the output; it separates the example from its output.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2-)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2−}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\\hallo}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H3CC\tCH <-> H2C\dC\dCH2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 -> 4 NO + 6 H2O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O &#8594; H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O(l) -> H2O(g)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6 H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+) + 3H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn–}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2☃+}}; * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2☃–)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2-}} ---- * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''&nbsp;+&nbsp;2}|}}</nowiki>}} * (chem: {{Demo-inline|<nowiki>{{chem|C|''n''|H|2''n''&nbsp;+&nbsp;2}}</nowiki>}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{abc}|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CoCl2*1.5H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*H2O}} ---- '''Special''' * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Me2Al(\m{2}Me)]2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}(C5H5)2TiCl2}} * (bad) {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}\s(C5H5)2TiCl2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH2\dCH2\sCH2\sC\tCH\qMn}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|RC(OR')3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C\\C}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*2NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C1.2H3.5}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\b\bAbC\e\e}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2(μ\-C)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3-CH2-OH}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4]-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4](2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|((H2O)5{CoCl2})2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH)4}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|Cu2C2*H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4*15H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4(H2O)5}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H+ + OH- → H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H → O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|ZxPo4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Unknown element. * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|((Na)Cl}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many "(". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH))4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many ")". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si&[[☃]]Si}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|1=CH2=CH2}} === More === * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cl2O6|link=dichlorine hexoxide}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[C2O2](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SI4|link=Tomato}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2SO4+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22+}}, {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|Mn22-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn3(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22(2+)}} === Chem vs. Hem2 === * {{#invoke: DemoTemplate|chem|(CH|3|)|2|CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(CH3)2CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|chem|H|2|+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2+}} == Predefined codes (groups etc.) {{anchor|Predefined}} == {| class="wikitable sortable collapsible" style="font-size"90%" |- ! colspan="5" | Predefined codes |- ! code ! target article ! <code><nowiki>{{Hem2|code}}</nowiki></code> ! type ! note |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | A. Groups etc with element-like names {{Hem2/doc/row |code=Bz |wl=Benzoyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Et |wl=Ethyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ln |wl=Lanthanide |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Nu |wl=Nucleophile |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ph |wl=Phenyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=R |wl=Substituent |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=T |wl=Tritium |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Tf |wl=Trifluoromethylsulfonyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=X |wl=Halogen |addwl=no |type=A |note=}} |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | B. Groups which are redirected from their normal target if wikilinked; never autolinked. {{Hem2/doc/row |code=CH3 |wl=Methyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=CO3 |wl=Carbonate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=COOH |wl=Carboxyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO |wl=Hypochlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO2 |wl=Chlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO3 |wl=Chlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO4 |wl=Perchlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H2O |wl=Water of crystallization |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H3O |wl=Hydronium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH2 |wl=Amine group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH4 |wl=Ammonium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NO3 |wl=Nitrate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO3 |wl=Phosphite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO4 |wl=Phosphate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SH |wl=Thiol group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO3 |wl=Sulfite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO4 |wl=Sulfate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SeH |wl=Selenol group |addwl=yes |type=B |note=}} |} 8yuqz8is93em4zkskfbl08kxk3dv8do 48978 48977 2026-10-20T14:53:41Z Ilja isv 10 /* Problem }-zatvorky na koncu */ 48978 wikitext text/x-wiki ===Kako koristati=== {| class="wikitable" |- ! Simbol ! Davaje ! Priměr ! Rezultat |- | <code>\s</code> | {{Hem2|\s}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH3\sCH3}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH3\sCH3}} |- | <code>\d</code> | {{Hem2|\d}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH2\dCH2}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH2\dCH2}} |- | <code>\t</code> | {{Hem2|\t}} | <code><nowiki>{{Hem2|HC\tCH}}</nowiki></code> | {{Hem2|HC\tCH}} |- | <code>\q</code> | {{Hem2|\q}} | <code><nowiki>{{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}}</nowiki></code> | {{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}} |- | <code>\-</code> | {{Hem2|\-}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|A\-B}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|A\-B}} |- | <code>\\</code> | {{Hem2|\\}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|C\\D}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C\\D}} |- | <code>\h</code> | {{Hem2|\h}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h}} |- | <code>\h{1}</code> | {{Hem2|\h{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h{1}|}} |- | <code>\m{1}</code> | {{Hem2|\m{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\m{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\m{1}|}} |- | <code>-></code> | {{Hem2|->}} | <code><nowiki>{{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}} |- | <code><-></code> | {{Hem2|<->}} | <code><nowiki>{{Hem2|K<->L}}</nowiki></code> | {{Hem2|K<->L}} |- | <code>*</code> | <big>{{Hem2|*}}</big> | <code><nowiki>{{Hem2|CoCl2*6H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|CoCl2*6H2O}} |- | <code>\*</code> | * | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|Cp\*2Fe}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|Cp\*2Fe}} |- | <code>_{}</code> | _{<small>podpis</small>} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }} |- | <code>^{}</code> | ^{<small>nadpis</small>} | <code><nowiki>{{Hem2|^{13}CH4}}</nowiki></code> | {{Hem2|^{13}CH4}} |- | <code>&amp;nabla;</code> | {{Hem2|&nabla;}} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|&nabla;}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|&nabla;}} |- | <code>(&nbsp;)</code> | {{Hem2|(&nbsp;)}} | <code><nowiki>{{Hem2|R\sCH(OH)CN}}</nowiki></code> | {{Hem2|R\sCH(OH)CN}} |} === Problem <nowiki>}</nowiki>-zatvorky na koncu <span class="anchor" id="end-bracket issue"></span>=== Akko uvod korektno završaje se <big><nowiki>}</nowiki></big>-zatvorkoju, kako v prikladu <code><nowiki>A_{x}H_{1-x</nowiki><nowiki>}</nowiki></code>, poslědne <nowiki>}</nowiki>-zatvorky se iz tehničnoj pričiny zaměšivajut: : <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}}}</nowiki></code> &rarr;{{Hem2|A_{x}H_{1-x}}} &nbsp;&nbsp;'''nepravilno''' Poslědna zatvorka {{code|<nowiki>}</nowiki>}} uvoda ''i'' zatvorky konca šablona {{code|<nowiki>}}</nowiki>}} interpretujut se softverom Vikipedije v obratnom redu, i on zakančivaje šablon o jednu zatvorku raněje. * Rěšenja: ::: Prazdny {{-|pipe}}: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki>{<nowiki>}|}}</nowiki></code> (prazdny parametr #2) ::: Numěrovanje parametrov kako 1 i kako 2 (prazdny): <code><nowiki>{{Hem2|1=...{...</nowiki><nowiki>}|2=}}</nowiki></code> ::: Prostranny simbol: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&nbsp;}}</nowiki></code> ::: Tag <code><nowiki>nowiki</nowiki></code>: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&lt;nowiki/&gt;}}</nowiki></code> ::: Izběganje poslědnoj the last set of brackets: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{{tl|&#40;}}1-x{{tl|&#41;}}}}</code> :Rezultat: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}|}}</nowiki></code> &rarr; {{Hem2|A_{x}H_{1-x}|}} &nbsp;&nbsp;'''pravilno''' == Formulas, charges, and equations == Formulas (without charge) are just written: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3(CH2)5CH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Fe3S2(CO)9}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2}|}} Charges are written inside parentheses: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|S19(2+)}} Charges +1 and &minus;1 can be written plain: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Na+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2-}} : same as {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2(-)}} Chemical equations: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 S + 3 O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2S + 3O2 + 2H2O -> 2H2SO4}} The arrows can be written as <code>-></code> or just <code>→</code>. All characters (and unicode markup) are valid input except <code>\</code>, = (Mediawiki use it), <code>_</code> and <code>-</code> (endash etc.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 H2(g) + O2(g) -> 2H2O(g)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2-}} [[Hapticity]] and [[bridging ligand]]s: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)|auto=yes}} == Wikilinks == As of March 2023, {{Šablon|Hem2}} should ''not'' be used inside wikilinks; this can cause erratic failures to properly render sub/superscripts in other invocations on the same page. Instead, use the following options. === Whole formula link === Link the whole formula with <code><nowiki>link=&lt;wiki pagename&gt;</nowiki></code>: * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|FeCl3|link=Iron(III) chloride}} Or use wikilink brackets in input like <code><nowiki>[[ammonia|NH3]]</nowiki></code>: * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|3[[hydrogen|H2]] + 2[[nitrogen|N2]] <-> 2[[ammonia|NH3]]}}</nowiki>}} === Link each element (C, Hg) and generic element code (R, X) === Use {{para|auto|yes}} to link from the first occurrence of each element symbol, and some functional-group symbols such as {{Hem2|auto=1|Ph}} * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|auto=yes|CH3CH2CH3CBrFCIClCH3}} === Link functional groups === Some common '''groups''' are recognized and linked if you wikilink them using {{elc|&nbsp;}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|R\-[[COOH]]}}</nowiki>}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|[[CH3]]C[[R]]2[[I]]}}</nowiki>}} * In particular H2O links to [[water of crystallization]] in {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|CuSO4 * 5 [[H2O]]}}</nowiki>}}, because a link to water is generally unnecessary. You can link to any article even if Hem2 is unaware of it:<!-- same as |link=... then --> * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|[[C6H5NH2]]}} To change the default link: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[[water|H2O]]}} === All recognised symbols and codes === {{Collapse top |bg=#CEF2E0 |title=All link targets recognised by {{tlf|Hem2}} (elements, general codes, functional groups)}} {{Div col}} {{#invoke:Hem2|_autodoc}} {{Div col end}} {{Collapse bottom}} == Examples and tests == (The first "→" in each example is not part of the output; it separates the example from its output.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2-)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2−}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\\hallo}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H3CC\tCH <-> H2C\dC\dCH2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 -> 4 NO + 6 H2O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O &#8594; H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O(l) -> H2O(g)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6 H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+) + 3H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn–}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2☃+}}; * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2☃–)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2-}} ---- * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''&nbsp;+&nbsp;2}|}}</nowiki>}} * (chem: {{Demo-inline|<nowiki>{{chem|C|''n''|H|2''n''&nbsp;+&nbsp;2}}</nowiki>}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{abc}|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CoCl2*1.5H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*H2O}} ---- '''Special''' * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Me2Al(\m{2}Me)]2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}(C5H5)2TiCl2}} * (bad) {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}\s(C5H5)2TiCl2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH2\dCH2\sCH2\sC\tCH\qMn}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|RC(OR')3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C\\C}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*2NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C1.2H3.5}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\b\bAbC\e\e}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2(μ\-C)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3-CH2-OH}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4]-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4](2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|((H2O)5{CoCl2})2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH)4}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|Cu2C2*H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4*15H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4(H2O)5}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H+ + OH- → H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H → O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|ZxPo4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Unknown element. * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|((Na)Cl}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many "(". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH))4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many ")". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si&[[☃]]Si}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|1=CH2=CH2}} === More === * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cl2O6|link=dichlorine hexoxide}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[C2O2](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SI4|link=Tomato}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2SO4+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22+}}, {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|Mn22-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn3(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22(2+)}} === Chem vs. Hem2 === * {{#invoke: DemoTemplate|chem|(CH|3|)|2|CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(CH3)2CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|chem|H|2|+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2+}} == Predefined codes (groups etc.) {{anchor|Predefined}} == {| class="wikitable sortable collapsible" style="font-size"90%" |- ! colspan="5" | Predefined codes |- ! code ! target article ! <code><nowiki>{{Hem2|code}}</nowiki></code> ! type ! note |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | A. Groups etc with element-like names {{Hem2/doc/row |code=Bz |wl=Benzoyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Et |wl=Ethyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ln |wl=Lanthanide |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Nu |wl=Nucleophile |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ph |wl=Phenyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=R |wl=Substituent |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=T |wl=Tritium |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Tf |wl=Trifluoromethylsulfonyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=X |wl=Halogen |addwl=no |type=A |note=}} |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | B. Groups which are redirected from their normal target if wikilinked; never autolinked. {{Hem2/doc/row |code=CH3 |wl=Methyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=CO3 |wl=Carbonate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=COOH |wl=Carboxyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO |wl=Hypochlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO2 |wl=Chlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO3 |wl=Chlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO4 |wl=Perchlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H2O |wl=Water of crystallization |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H3O |wl=Hydronium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH2 |wl=Amine group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH4 |wl=Ammonium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NO3 |wl=Nitrate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO3 |wl=Phosphite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO4 |wl=Phosphate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SH |wl=Thiol group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO3 |wl=Sulfite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO4 |wl=Sulfate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SeH |wl=Selenol group |addwl=yes |type=B |note=}} |} bvbxhpnys57i4tt86vmxatcjiq8pjfq 48979 48978 2026-10-20T15:00:25Z Ilja isv 10 /* Formulas, charges, and equations */ 48979 wikitext text/x-wiki ===Kako koristati=== {| class="wikitable" |- ! Simbol ! Davaje ! Priměr ! Rezultat |- | <code>\s</code> | {{Hem2|\s}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH3\sCH3}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH3\sCH3}} |- | <code>\d</code> | {{Hem2|\d}} | <code><nowiki>{{Hem2|CH2\dCH2}}</nowiki></code> | {{Hem2|CH2\dCH2}} |- | <code>\t</code> | {{Hem2|\t}} | <code><nowiki>{{Hem2|HC\tCH}}</nowiki></code> | {{Hem2|HC\tCH}} |- | <code>\q</code> | {{Hem2|\q}} | <code><nowiki>{{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}}</nowiki></code> | {{Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2−)}} |- | <code>\-</code> | {{Hem2|\-}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|A\-B}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|A\-B}} |- | <code>\\</code> | {{Hem2|\\}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|C\\D}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C\\D}} |- | <code>\h</code> | {{Hem2|\h}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h}} |- | <code>\h{1}</code> | {{Hem2|\h{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\h{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\h{1}|}} |- | <code>\m{1}</code> | {{Hem2|\m{1}|}} | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|\m{1} |}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|\m{1}|}} |- | <code>-></code> | {{Hem2|->}} | <code><nowiki>{{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|2H2 + O2 -> 2H2O}} |- | <code><-></code> | {{Hem2|<->}} | <code><nowiki>{{Hem2|K<->L}}</nowiki></code> | {{Hem2|K<->L}} |- | <code>*</code> | <big>{{Hem2|*}}</big> | <code><nowiki>{{Hem2|CoCl2*6H2O}}</nowiki></code> | {{Hem2|CoCl2*6H2O}} |- | <code>\*</code> | * | <syntaxhighlight lang="tex" inline>{{Hem2|Cp\*2Fe}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|Cp\*2Fe}} |- | <code>_{}</code> | _{<small>podpis</small>} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }}</syntaxhighlight> | {{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2} }} |- | <code>^{}</code> | ^{<small>nadpis</small>} | <code><nowiki>{{Hem2|^{13}CH4}}</nowiki></code> | {{Hem2|^{13}CH4}} |- | <code>&amp;nabla;</code> | {{Hem2|&nabla;}} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Hem2|&nabla;}}</syntaxhighlight> | {{Hem2|&nabla;}} |- | <code>(&nbsp;)</code> | {{Hem2|(&nbsp;)}} | <code><nowiki>{{Hem2|R\sCH(OH)CN}}</nowiki></code> | {{Hem2|R\sCH(OH)CN}} |} === Problem <nowiki>}</nowiki>-zatvorky na koncu <span class="anchor" id="end-bracket issue"></span>=== Akko uvod korektno završaje se <big><nowiki>}</nowiki></big>-zatvorkoju, kako v prikladu <code><nowiki>A_{x}H_{1-x</nowiki><nowiki>}</nowiki></code>, poslědne <nowiki>}</nowiki>-zatvorky se iz tehničnoj pričiny zaměšivajut: : <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}}}</nowiki></code> &rarr;{{Hem2|A_{x}H_{1-x}}} &nbsp;&nbsp;'''nepravilno''' Poslědna zatvorka {{code|<nowiki>}</nowiki>}} uvoda ''i'' zatvorky konca šablona {{code|<nowiki>}}</nowiki>}} interpretujut se softverom Vikipedije v obratnom redu, i on zakančivaje šablon o jednu zatvorku raněje. * Rěšenja: ::: Prazdny {{-|pipe}}: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki>{<nowiki>}|}}</nowiki></code> (prazdny parametr #2) ::: Numěrovanje parametrov kako 1 i kako 2 (prazdny): <code><nowiki>{{Hem2|1=...{...</nowiki><nowiki>}|2=}}</nowiki></code> ::: Prostranny simbol: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&nbsp;}}</nowiki></code> ::: Tag <code><nowiki>nowiki</nowiki></code>: <code><nowiki>{{Hem2|...{...</nowiki><nowiki>}&lt;nowiki/&gt;}}</nowiki></code> ::: Izběganje poslědnoj the last set of brackets: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{{tl|&#40;}}1-x{{tl|&#41;}}}}</code> :Rezultat: <code><nowiki>{{</nowiki>Hem2|A_{x}H_{1-x<nowiki>}|}}</nowiki></code> &rarr; {{Hem2|A_{x}H_{1-x}|}} &nbsp;&nbsp;'''pravilno''' == Formuly, naboje i uravnjenja == Hemične formuly (bez nabojev) možno prosto pisati: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3(CH2)5CH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Fe3S2(CO)9}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{''n''}H_{2''n''+2}|}} Naboje se pušut v zatvorkah: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|S19(2+)}} Naboje +1 i &minus;1 jest možlvo pisati prosto: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Na+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2-}} : i takože v zatvorkah: {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|O2(-)}} Hemične uravnjenja: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 S + 3 O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2S + 3O2 + 2H2O -> 2H2SO4}} Srělky jest možno pisati kako <code>-></code> ili simbolom <code>→</code>. Vse znaky (i skračenja Unikoda) rabotajut, mimo <code>\</code>, = (zatože jego koristaje Mediawiki), <code>_</code> i <code>-</code> (nižna črta i t. d.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2 H2(g) + O2(g) -> 2H2O(g)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2-}} [[Hapticity]] and [[bridging ligand]]s: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(\h{5}Cp)FeCO(\m{2}CO)FeCO(\h{5}Cp)|auto=yes}} == Wikilinks == As of March 2023, {{Šablon|Hem2}} should ''not'' be used inside wikilinks; this can cause erratic failures to properly render sub/superscripts in other invocations on the same page. Instead, use the following options. === Whole formula link === Link the whole formula with <code><nowiki>link=&lt;wiki pagename&gt;</nowiki></code>: * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|FeCl3|link=Iron(III) chloride}} Or use wikilink brackets in input like <code><nowiki>[[ammonia|NH3]]</nowiki></code>: * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|3[[hydrogen|H2]] + 2[[nitrogen|N2]] <-> 2[[ammonia|NH3]]}}</nowiki>}} === Link each element (C, Hg) and generic element code (R, X) === Use {{para|auto|yes}} to link from the first occurrence of each element symbol, and some functional-group symbols such as {{Hem2|auto=1|Ph}} * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|auto=yes|CH3CH2CH3CBrFCIClCH3}} === Link functional groups === Some common '''groups''' are recognized and linked if you wikilink them using {{elc|&nbsp;}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|R\-[[COOH]]}}</nowiki>}} * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|[[CH3]]C[[R]]2[[I]]}}</nowiki>}} * In particular H2O links to [[water of crystallization]] in {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|CuSO4 * 5 [[H2O]]}}</nowiki>}}, because a link to water is generally unnecessary. You can link to any article even if Hem2 is unaware of it:<!-- same as |link=... then --> * {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|[[C6H5NH2]]}} To change the default link: * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[[water|H2O]]}} === All recognised symbols and codes === {{Collapse top |bg=#CEF2E0 |title=All link targets recognised by {{tlf|Hem2}} (elements, general codes, functional groups)}} {{Div col}} {{#invoke:Hem2|_autodoc}} {{Div col end}} {{Collapse bottom}} == Examples and tests == (The first "→" in each example is not part of the output; it separates the example from its output.) * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Cl4Re\qReCl4](2-)|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|NH2RCHCO2H <-> NH3+RCHCO2−}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\\hallo}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H3CC\tCH <-> H2C\dC\dCH2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 -> 4 NO + 6 H2O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O &#8594; H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2O(l) -> H2O(g)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4 NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6 H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(+) + 3H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn–}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2☃+}}; * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2☃–)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2-}} ---- * {{Demo-inline|<nowiki>{{Hem2|C_{''n''}H_{2''n''&nbsp;+&nbsp;2}|}}</nowiki>}} * (chem: {{Demo-inline|<nowiki>{{chem|C|''n''|H|2''n''&nbsp;+&nbsp;2}}</nowiki>}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C_{abc}|}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CoCl2*1.5H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*H2O}} ---- '''Special''' * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Me2Al(\m{2}Me)]2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|^{13}CO2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}(C5H5)2TiCl2}} * (bad) {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\h{5}\s(C5H5)2TiCl2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH2\dCH2\sCH2\sC\tCH\qMn}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|RC(OR')3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C\\C}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2*2NH3}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C1.2H3.5}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|\b\bAbC\e\e}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|C2(μ\-C)}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SO4(2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|2Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CH3-CH2-OH}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4]-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[ZnCl4](2-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|((H2O)5{CoCl2})2}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH)4}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|Cu2C2*H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cu2C2*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO*2H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4*15H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|CuSO4(H2O)5}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H+ + OH- → H2O}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H → O}} ---- * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|ZxPo4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Unknown element. * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|((Na)Cl}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many "(". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si(OH))4}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Too many ")". * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Si&[[☃]]Si}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|1=CH2=CH2}} === More === * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Cl2O6|link=dichlorine hexoxide}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|auto=yes|[Fe(Phen)(Phen)3](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|[C2O2](2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|SI4|link=Tomato}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2SO4+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22+}}, {{#invoke:DemoTemplate|Hem2|Mn22-}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn3(22-)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(22+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn2(2+)}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|Mn22(2+)}} === Chem vs. Hem2 === * {{#invoke: DemoTemplate|chem|(CH|3|)|2|CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|(CH3)2CO}} * {{#invoke: DemoTemplate|chem|H|2|+}} * {{#invoke: DemoTemplate|Hem2|H2+}} == Predefined codes (groups etc.) {{anchor|Predefined}} == {| class="wikitable sortable collapsible" style="font-size"90%" |- ! colspan="5" | Predefined codes |- ! code ! target article ! <code><nowiki>{{Hem2|code}}</nowiki></code> ! type ! note |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | A. Groups etc with element-like names {{Hem2/doc/row |code=Bz |wl=Benzoyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Et |wl=Ethyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ln |wl=Lanthanide |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Nu |wl=Nucleophile |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Ph |wl=Phenyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=R |wl=Substituent |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=T |wl=Tritium |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=Tf |wl=Trifluoromethylsulfonyl group |addwl=no |type=A |note=}} {{Hem2/doc/row |code=X |wl=Halogen |addwl=no |type=A |note=}} |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | B. Groups which are redirected from their normal target if wikilinked; never autolinked. {{Hem2/doc/row |code=CH3 |wl=Methyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=CO3 |wl=Carbonate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=COOH |wl=Carboxyl group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO |wl=Hypochlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO2 |wl=Chlorite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO3 |wl=Chlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=ClO4 |wl=Perchlorate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H2O |wl=Water of crystallization |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=H3O |wl=Hydronium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH2 |wl=Amine group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NH4 |wl=Ammonium |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=NO3 |wl=Nitrate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO3 |wl=Phosphite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=PO4 |wl=Phosphate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SH |wl=Thiol group |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO3 |wl=Sulfite |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SO4 |wl=Sulfate |addwl=yes |type=B |note=}} {{Hem2/doc/row |code=SeH |wl=Selenol group |addwl=yes |type=B |note=}} |} qoebujq6wyj1y6l49j2nzb59rc9y03i 4 1057 49005 48654 2026-10-21T07:41:28Z IJzeren Jan 9 49005 wikitext text/x-wiki {{TOC right}} Tutoj spis jest prěvod spisa [[:w:m:List of articles every Wikipedia should have|iz Meta-viki Vikimedije]] (na 11 novembra 2022). On prědstavjaje osnovnu informaciju o raznyh prědmetah po cělomu světu, ktore trěba opisati vo vsakoj viki-enciklopediji tipa [[Vikipedija|Vikipedije]]. On imaje '''1000''' člankov, o ktoryh medžunarodna občina Vikimedije mysli kako o najvažnyh dlja vsakoj enciklopedije. Na 1 septembra 2025 goda v Medžuviki jest okolo 339 tyh člankov iz 1000.<!-- document.querySelectorAll( '.mw-parser-output ol a:not(.new, .extiw)' ) --> Každy vpis spisa imaje link na Vikidane, da by ljudi mogli početi prěvoditi članky iz jezykov, ktore oni znajut. Najvažnějše vpisy v spisu, ktore myslet osoblivo važnymi dlja vsakoj viki-enciklopedije, sut dane '''tolstym pismom''', ale to jest jedino rekomendacija. Vo vsih tabelah prědkladajemo zaglavje danogo članka javi se dvakratno: na latinici i na kirilici. Ako članok je napisany na latinici, pod kiriličnym linkom povinno byti prěnapravjen‌je na latiničny tekst, i obratno. <span style="color:blue;">Modre linky</span> sut članky, ktore uže sut napisane, <span style="color:red;">črvene linky</span> ješče čekajut na avtora. Ako li vy hočete početi članok, prosimo, dodajte prinajmenje 6 rěčenij o jego prědmetu. Vy možete početi članok klikom na vsaky črveny link. == Životopis == === Filozofi i socialni naučniki (26) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Aristotelj]]}}''' || '''{{-|[[Аристотељ]]}}''' || [[:d:Q868|Q868]] |- | {{-|[[Simone de Beauvoir]]}} || {{-|[[Симона де Бовуар]]}} || [[:d:Q7197|Q7197]] |- | {{-|[[Čanakja]]}} || {{-|[[Чанакја]]}} || [[:d:Q9045|Q9045]] |- | {{-|[[Čžu Si]]}} || {{-|[[Чжу Си]]}} || [[:d:Q9397|Q9397]] |- | '''{{-|[[René Descartes]]}}''' || '''{{-|[[Рене Декарт]]}}''' || [[:d:Q9191|Q9191]] |- | '''{{-|[[Sigmund Freud]]}}''' || '''{{-|[[Зигмунд Фројд]]}}''' || [[:d:Q9215|Q9215]] |- | {{-|[[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]}} || {{-|[[Георг Вилхелм Фридрих Хегељ]]}} || [[:d:Q9235|Q9235]] |- | {{-|[[Martin Heidegger]]}} || {{-|[[Мартин Хајдегер]]}} || [[:d:Q48301|Q48301]] |- | {{-|[[Ibn Haldun]]}} || {{-|[[Ибн Халдун]]}} || [[:d:Q9294|Q9294]] |- | '''{{-|[[Immanuel Kant]]}}''' || '''{{-|[[Иммануел Кант]]}}''' || [[:d:Q9312|Q9312]] |- | {{-|[[John Maynard Keynes]]}} || {{-|[[Джон Мејнард Кејнс]]}} || [[:d:Q9317|Q9317]] |- | '''{{-|[[Konfucij]]}}''' || '''{{-|[[Конфуциј]]}}''' || [[:d:Q4604|Q4604]] |- | '''{{-|[[Lao-czy]]}}''' || '''{{-|[[Лао-цзы]]}}''' || [[:d:Q9333|Q9333]] |- | '''{{-|[[John Locke]]}}''' || '''{{-|[[Джон Лок]]}}''' || [[:d:Q9353|Q9353]] |- | {{-|[[Niccolò Machiavelli]]}} || {{-|[[Никколо Макиавелли]]}} || [[:d:Q1399|Q1399]] |- | '''{{-|[[Karl Marx]]}}''' || '''{{-|[[Карл Маркс]]}}''' || [[:d:Q9061|Q9061]] |- | '''{{-|[[Friedrich Nietzsche]]}}''' || '''{{-|[[Фридрих Ницше]]}}''' || [[:d:Q9358|Q9358]] |- | '''{{-|[[Platon]]}}''' || '''{{-|[[Платон]]}}''' || [[:d:Q859|Q859]] |- | {{-|[[Jean-Jacques Rousseau]]}} || {{-|[[Жан-Жак Руссо]]}} || [[:d:Q6527|Q6527]] |- | {{-|[[Jean-Paul Sartre]]}} || {{-|[[Жан-Пољ Сартр]]}} || [[:d:Q9364|Q9364]] |- | {{-|[[Adam Smith]]}} || {{-|[[Адам Смит]]}} || [[:d:Q9381|Q9381]] |- | '''{{-|[[Sokrat]]}}''' || '''{{-|[[Сократ]]}}''' || [[:d:Q913|Q913]] |- | {{-|[[Syma Cjanj]]}} || {{-|[[Сыма Цјањ]]}} || [[:d:Q9372|Q9372]] |- | '''{{-|[[Voltaire]]}}''' || '''{{-|[[Волтер]]}}''' || [[:d:Q9068|Q9068]] |- | {{-|[[Max Weber]]}} || {{-|[[Макс Вебер]]}} || [[:d:Q9387|Q9387]] |- | {{-|[[Ludwig Wittgenstein]]}} || {{-|[[Људвиг Витгенштајн]]}} || [[:d:Q9391|Q9391]] |} </div> === Věrozakonne osoby i bogoslovci (10) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Abraham]]}} || {{-|[[Аврахам]]}} || [[:d:Q9181|Q9181]] |- | {{-|[[Tomaso Akvinsky]]}} || {{-|[[Томасо Аквинскы]]}} || [[:d:Q9438|Q9438]] |- | {{-|[[Avrelij Avgustin]]}} || {{-|[[Аврелиј Августин]]}} || [[:d:Q8018|Q8018]] |- | '''{{-|[[Buda]]}}''' || '''{{-|[[Буда]]}}''' || [[:d:Q9441|Q9441]] |- | {{-|[[al-Ghazali]]}} || {{-|[[ал-Газали]]}} || [[:d:Q9546|Q9546]] |- | '''{{-|[[Isus]]}}''' || '''{{-|[[Исус]]}}''' || [[:d:Q302|Q302]] |- | {{-|[[Martin Luther]]}} || {{-|[[Мартин Љутер]]}} || [[:d:Q9554|Q9554]] |- | '''{{-|[[Mojsej]]}}''' || '''{{-|[[Мојсеј]]}}''' || [[:d:Q9077|Q9077]] |- | '''{{-|[[Muhamad]]}}''' || '''{{-|[[Мухамад]]}}''' || [[:d:Q9458|Q9458]] |- | {{-|[[Nagardžuna]]}} || {{-|[[Нагарджуна]]}} || [[:d:Q171195|Q171195]] |} </div> === Politični lideri (39) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Akbar]]}} || {{-|[[Акбар]]}} || [[:d:Q8597|Q8597]] |- | '''{{-|[[Aleksandr Veliky]]}}''' || '''{{-|[[Александр Великы]]}}''' || [[:d:Q8409|Q8409]] |- | {{-|[[Ašoka]]}} || {{-|[[Ашока]]}} || [[:d:Q8589|Q8589]] |- | {{-|[[Mustafa Kemal Atatürk]]}} || {{-|[[Мустафа Кемал Ататурк]]}} || [[:d:Q5152|Q5152]] |- | '''{{-|[[Avgust (imperator)|Avgust]]}}''' || '''{{-|[[Август (император)|Август]]}}''' || [[:d:Q1405|Q1405]] |- | {{-|[[Otto von Bismarck]]}} || {{-|[[Отто вон Бисмарк]]}} || [[:d:Q8442|Q8442]] |- | {{-|[[Simon Bolivar]]}} || {{-|[[Симон Боливар]]}} || [[:d:Q8605|Q8605]] |- | {{-|[[Julij Cezar]]}} || {{-|[[Јулиј Цезар]]}} || [[:d:Q1048|Q1048]] |- | {{-|[[Winston Churchill]]}} || {{-|[[Винстон Чрчилл]]}} || [[:d:Q8016|Q8016]] |- | '''{{-|[[Čingiz-han]]}}''' || '''{{-|[[Чингиз-хан]]}}''' || [[:d:Q720|Q720]] |- | {{-|[[Elizabeth I]]}} || {{-|[[Елизабет I]]}} || [[:d:Q7207|Q7207]] |- | {{-|[[Mahatma Gandhi]]}} || {{-|[[Махатма Ганди]]}} || [[:d:Q1001|Q1001]] |- | {{-|[[Charles de Gaulle]]}} || {{-|[[Шарл де Гољ]]}} || [[:d:Q2042|Q2042]] |- | {{-|[[Che Guevara]]}} || {{-|[[Че Гевара]]}} || [[:d:Q5809|Q5809]] |- | '''{{-|[[Adolf Hitler]]}}''' || '''{{-|[[Адолф Хитлер]]}}''' || [[:d:Q352|Q352]] |- | {{-|[[Jeanne d'Arc]]}} || {{-|[[Жана д'Арк]]}} || [[:d:Q7226|Q7226]] |- | {{-|[[Karl Veliky]]}} || {{-|[[Карл Великы]]}} || [[:d:Q3044|Q3044]] |- | {{-|[[Martin Luther King mladši]]}} || {{-|[[Мартин Љутер Кинг младши]]}} || [[:d:Q8027|Q8027]] |- | '''{{-|[[Kir Veliky]]}}''' || '''{{-|[[Кир Великы]]}}''' || [[:d:Q8423|Q8423]] |- | {{-|[[Konstantin Veliky]]}} || {{-|[[Константин Великы]]}} || [[:d:Q8413|Q8413]] |- | '''{{-|[[Vladimir Lenin]]}}''' || '''{{-|[[Владимир Ленин]]}}''' || [[:d:Q1394|Q1394]] |- | {{-|[[Abraham Lincoln]]}} || {{-|[[Ејбрахам Линколн]]}} || [[:d:Q91|Q91]] |- | {{-|[[Louis XIV]]}} || {{-|[[Луи XIV]]}} || [[:d:Q7742|Q7742]] |- | {{-|[[Rosa Luxemburg]]}} || {{-|[[Роза Љуксембург]]}} || [[:d:Q7231|Q7231]] |- | {{-|[[Nelson Mandela]]}} || {{-|[[Нелсон Мандела]]}} || [[:d:Q8023|Q8023]] |- | {{-|[[Mao Czedun]]}} || {{-|[[Мао Цзедун]]}} || [[:d:Q5816|Q5816]] |- | '''{{-|[[Napoleon]]}}''' || '''{{-|[[Наполеон]]}}''' || [[:d:Q517|Q517]] |- | {{-|[[Džavarharlal Neru]]}} || {{-|[[Джавархарлал Неру]]}} || [[:d:Q1047|Q1047]] |- | {{-|[[Kvame Nkruma]]}} || {{-|[[Кваме Нкрума]]}} || [[:d:Q8620|Q8620]] |- | {{-|[[Petr I Veliky]]}} || {{-|[[Петр I Великы]]}} || [[:d:Q8479|Q8479]] |- | '''{{-|[[Qin Shi Huang]]}}''' || '''{{-|[[Цињ Ши Хуан]]}}''' || [[:d:Q7192|Q7192]] |- | {{-|[[Franklin Delano Roosevelt]]}} || {{-|[[Франклин Делано Рузвелт]]}} || [[:d:Q8007|Q8007]] |- | {{-|[[Saladin]]}} || {{-|[[Саладин]]}} || [[:d:Q8581|Q8581]] |- | {{-|[[Iosif Stalin]]}} || {{-|[[Иосиф Сталин]]}} || [[:d:Q855|Q855]] |- | {{-|[[Sulejman Velikolěpny]]}} || {{-|[[Сулејман Великолєпны]]}} || [[:d:Q8474|Q8474]] |- | {{-|[[Sunj Isanj]]}} || {{-|[[Суњ Исањ]]}} || [[:d:Q8573|Q8573]] |- | {{-|[[Tamerlan]]}} || {{-|[[Тамерлан]]}} || [[:d:Q8462|Q8462]] |- | {{-|[[Umar]]}} || {{-|[[Умар]]}} || [[:d:Q8467|Q8467]] |- | '''{{-|[[George Washington]]}}''' || '''{{-|[[Джордж Вошингтон]]}}''' || [[:d:Q23|Q23]] |} </div> === Izmyslitelji, naučniki i matematiki (34) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Arhimed]]}}''' || '''{{-|[[Архимед]]}}''' || [[:d:Q8739|Q8739]] |- | {{-|[[Avicenna]]}} || {{-|[[Авиценна]]}} || [[:d:Q8011|Q8011]] |- | {{-|[[Tim Berners-Lee]]}} || {{-|[[Тим Бернерс-Ли]]}} || [[:d:Q80|Q80]] |- | {{-|[[Brahmagupta]]}} || {{-|[[Брахмагупта]]}} || [[:d:Q202943|Q202943]] |- | '''{{-|[[Charles Darwin]]}}''' || '''{{-|[[Чарлс Дарвин]]}}''' || [[:d:Q1035|Q1035]] |- | '''{{-|[[Thomas Edison]]}}''' || '''{{-|[[Томас Едисон]]}}''' || [[:d:Q8743|Q8743]] |- | '''{{-|[[Albert Einstein]]}}''' || '''{{-|[[Алберт Ајнштајн]]}}''' || [[:d:Q937|Q937]] |- | {{-|[[Leonhard Euler]]}} || {{-|[[Леонард Ојлер]]}} || [[:d:Q7604|Q7604]] |- | '''{{-|[[Evklid]]}}''' || '''{{-|[[Евклид]]}}''' || [[:d:Q8747|Q8747]] |- | {{-|[[Michael Faraday]]}} || {{-|[[Мајкел Фарадеј]]}} || [[:d:Q8750|Q8750]] |- | {{-|[[Enrico Fermi]]}} || {{-|[[Енрико Ферми]]}} || [[:d:Q8753|Q8753]] |- | '''{{-|[[Henry Ford]]}}''' || '''{{-|[[Хенри Форд]]}}''' || [[:d:Q8768|Q8768]] |- | {{-|[[Galen]]}} || {{-|[[Гален]]}} || [[:d:Q8778|Q8778]] |- | '''{{-|[[Galileo Galilei]]}}''' || '''{{-|[[Галилео Галилеи]]}}''' || [[:d:Q307|Q307]] |- | {{-|[[Carl Friedrich Gauss]]}} || {{-|[[Карл Фридрих Гаусс]]}} || [[:d:Q6722|Q6722]] |- | '''{{-|[[Johannes Gutenberg]]}}''' || '''{{-|[[Јоханнес Гутенберг]]}}''' || [[:d:Q8958|Q8958]] |- | '''{{-|[[David Hilbert]]}}''' || '''{{-|[[Давид Хилберт]]}}''' || [[:d:Q41585|Q41585]] |- | {{-|[[al-Horezmi]]}} || {{-|[[ал-Хорезми]]}} || [[:d:Q9038|Q9038]] |- | {{-|[[James Prescott Joule]]}} || {{-|[[Джејмс Прескотт Джул]]}} || [[:d:Q8962|Q8962]] |- | {{-|[[Johannes Kepler]]}} || {{-|[[Јоханнес Кеплер]]}} || [[:d:Q8963|Q8963]] |- | '''{{-|[[Mikołaj Kopernik]]}}''' || '''{{-|[[Миколај Коперник]]}}''' || [[:d:Q619|Q619]] |- | {{-|[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]}} || {{-|[[Готтфрид Вилхелм Лајбниц]]}} || [[:d:Q9047|Q9047]] |- | {{-|[[Carl von Linné]]}} || {{-|[[Карл вон Линне]]}} || [[:d:Q1043|Q1043]] |- | {{-|[[James Clerk Maxwell]]}} || {{-|[[Джејмс Клерк Максшелл]]}} || [[:d:Q9095|Q9095]] |- | {{-|[[Dmitrij Mendelejev]]}} || {{-|[[Дмитриј Менделејев]]}} || [[:d:Q9106|Q9106]] |- | '''{{-|[[Isaac Newton]]}}''' || '''{{-|[[Исаак Њутон]]}}''' || [[:d:Q935|Q935]] |- | '''{{-|[[Louis Pasteur]]}}''' || '''{{-|[[Луи Пастӧр]]}}''' || [[:d:Q529|Q529]] |- | '''{{-|[[Max Planck]]}}''' || '''{{-|[[Макс Планк]]}}''' || [[:d:Q9021|Q9021]] |- | {{-|[[Ernest Rutherford]]}} || {{-|[[Ернест Радерфорд]]}} || [[:d:Q9123|Q9123]] |- | '''{{-|[[Erwin Schrödinger]]}}''' || '''{{-|[[Ервин Шрӧдингер]]}}''' || [[:d:Q9130|Q9130]] |- | '''{{-|[[Maria Skłodowska-Curie]]}}''' || '''{{-|[[Марија Склодовска-Кјури]]}}''' || [[:d:Q7186|Q7186]] |- | '''{{-|[[Nikola Tesla]]}}''' || '''{{-|[[Никола Тесла]]}}''' || [[:d:Q9036|Q9036]] |- | '''{{-|[[Alan Turing]]}}''' || '''{{-|[[Алан Тјуринг]]}}''' || [[:d:Q7251|Q7251]] |- | '''{{-|[[James Watt]]}}''' || '''{{-|[[Джејмс Ватт]]}}''' || [[:d:Q9041|Q9041]] |} </div> === Umětniki i arhitekti (18) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Le Corbusier]]}} || {{-|[[Ле Корбузје]]}} || [[:d:Q4724|Q4724]] |- | {{-|[[Salvador Dalí]]}} || {{-|[[Салвадор Дали]]}} || [[:d:Q5577|Q5577]] |- | {{-|[[Albrecht Dürer]]}} || {{-|[[Албрехт Дјурер]]}} || [[:d:Q5580|Q5580]] |- | '''{{-|[[Vincent van Gogh]]}}''' || '''{{-|[[Винсент ван Хох]]}}''' || [[:d:Q5582|Q5582]] |- | {{-|[[Francisco Goya]]}} || {{-|[[Франчиско Гоја]]}} || [[:d:Q5432|Q5432]] |- | {{-|[[Kacušika Hokusaj]]}} || {{-|[[Кацушика Хокусај]]}} || [[:d:Q5586|Q5586]] |- | {{-|[[Frida Kahlo]]}} || {{-|[[Фрида Кало]]}} || [[:d:Q5588|Q5588]] |- | {{-|[[Henri Matisse]]}} || {{-|[[Анри Матис]]}} || [[:d:Q5589|Q5589]] |- | '''{{-|[[Michelangelo]]}}''' || '''{{-|[[Микеланджело]]}}''' || [[:d:Q5592|Q5592]] |- | '''{{-|[[Pablo Picasso]]}}''' || '''{{-|[[Пабло Пикассо]]}}''' || [[:d:Q5593|Q5593]] |- | {{-|[[Rafael]]}} || {{-|[[Рафаел]]}} || [[:d:Q5597|Q5597]] |- | '''{{-|[[Rembrandt van Rijn]]}}''' || '''{{-|[[Рембрандт ван Рејн]]}}''' || [[:d:Q5598|Q5598]] |- | {{-|[[Peter Paul Rubens]]}} || {{-|[[Петер Паул Рубенс]]}} || [[:d:Q5599|Q5599]] |- | {{-|[[Mimar Sinan]]}} || {{-|[[Мимар Синан]]}} || [[:d:Q5600|Q5600]] |- | {{-|[[Diego Vélasquez]]}} || {{-|[[Диего Веласкез]]}} || [[:d:Q297|Q297]] |- | '''{{-|[[Leonardo da Vinci]]}}''' || '''{{-|[[Леонардо да Винчи]]}}''' || [[:d:Q762|Q762]] |- | {{-|[[Andy Warhol]]}} || {{-|[[Endi Varhol]]}} || [[:d:Q5603|Q5603]] |- | {{-|[[Frank Lloyd Wright]]}} || {{-|[[Френк Ллојд Рајт]]}} || [[:d:Q5604|Q5604]] |} </div> === Kompozitori i muzikanti (21) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Louis Armstrong]]}} || {{-|[[Луи Армстронг]]}} || [[:d:Q1779|Q1779]] |- | '''{{-|[[Johann Sebastian Bach]]}}''' || '''{{-|[[Јоханн Себастиан Бах]]}}''' || [[:d:Q1339|Q1339]] |- | colspan="2" | '''{{-|[[The Beatles]]}}''' || [[:d:Q1299|Q1299]] |- | '''{{-|[[Ludwig van Beethoven]]}}''' || '''{{-|[[Људвиг ван Бетховен]]}}''' || [[:d:Q255|Q255]] |- | {{-|[[Johannes Brahms]]}} || {{-|[[Јоханнес Брамс]]}} || [[:d:Q7294|Q7294]] |- | {{-|[[Fryderyk Chopin]]}} || {{-|[[Фридерик Шопен]]}} || [[:d:Q1268|Q1268]] |- | {{-|[[Pjotr Čajkovskij]]}} || {{-|[[Пјотр Чайковский]]}} || [[:d:Q7315|Q7315]] |- | {{-|[[Antonín Dvořák]]}} || {{-|[[Антонин Дворјак]]}} || [[:d:Q7298|Q7298]] |- | {{-|[[Georg Friedrich Händel]]}} || {{-|[[Георг Фридрих Хендељ]]}} || [[:d:Q7302|Q7302]] |- | {{-|[[Joseph Haydn]]}} || {{-|[[Јозеф Хајдн]]}} || [[:d:Q7349|Q7349]] |- | {{-|[[Michael Jackson]]}} || {{-|[[Мајкел Джексон]]}} || [[:d:Q2831|Q2831]] |- | {{-|[[Umm Kulsum]]}} || {{-|[[Умм Кулсум]]}} || [[:d:Q1110560|Q1110560]] |- | {{-|[[Gustav Mahler]]}} || {{-|[[Густав Малер]]}} || [[:d:Q7304|Q7304]] |- | '''{{-|[[Wolfgang Amadeus Mozart]]}}''' || '''{{-|[[Вољфганг Амадеус Моцарт]]}}''' || [[:d:Q254|Q254]] |- | {{-|[[Giovanni Pierluigi da Palestrina]]}} || {{-|[[Джованни Пјерлуиджи да Палестрина]]}} || [[:d:Q179277|Q179277]] |- | {{-|[[Giacomo Puccini]]}} || {{-|[[Джакомо Пучини]]}} || [[:d:Q7311|Q7311]] |- | {{-|[[Franz Schubert]]}} || {{-|[[Франц Шуберт]]}} || [[:d:Q7312|Q7312]] |- | {{-|[[Igor Stravinskij]]}} || {{-|[[Игорь Стравинский]]}} || [[:d:Q7314|Q7314]] |- | {{-|[[Giuseppe Verdi]]}} || {{-|[[Джузеппе Верди]]}} || [[:d:Q7317|Q7317]] |- | {{-|[[Antonio Vivaldi]]}} || {{-|[[Антонио Вивалди]]}} || [[:d:Q1340|Q1340]] |- | '''{{-|[[Richard Wagner]]}}''' || '''{{-|[[Рихард Вагнер]]}}''' || [[:d:Q1511|Q1511]] |} </div> === Pisatelji, dramaturgi i poeti (32) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Abu Nuvas]]}} || {{-|[[Абу Нувас]]}} || [[:d:Q5670|Q5670]] |- | '''{{-|[[Dante Alighieri]]}}''' || '''{{-|[[Данте Алигјери]]}}''' || [[:d:Q1067|Q1067]] |- | {{-|[[Hans Christian Andersen]]}} || {{-|[[Ханс Кристиан Андерсен]]}} || [[:d:Q5673|Q5673]] |- | {{-|[[Jane Austin]]}} || {{-|[[Джејн Остин]]}} || [[:d:Q36322|Q36322]] |- | {{-|[[Macuo Bašo]]}} || {{-|[[Мацуо Башо]]}} || [[:d:Q5676|Q5676]] |- | {{-|[[Jorge Luis Borges]]}} || {{-|[[Хорхе Луис Борхес]]}} || [[:d:Q909|Q909]] |- | {{-|[[George Byron]]}} || {{-|[[Джордж Бајрон]]}} || [[:d:Q5679|Q5679]] |- | '''{{-|[[Miguel de Cervantes]]}}''' || '''{{-|[[Мигељ де Сервантес]]}}''' || [[:d:Q5682|Q5682]] |- | {{-|[[Geoffrey Chaucer]]}} || {{-|[[Джеффри Чосер]]}} || [[:d:Q5683|Q5683]] |- | {{-|[[Anton Čehov]]}} || {{-|[[Антон Чехов]]}} || [[:d:Q5685|Q5685]] |- | {{-|[[Charles Dickens]]}} || {{-|[[Чарлс Дикенс]]}} || [[:d:Q5686|Q5686]] |- | {{-|[[Fjodor Dostojevskij]]}} || {{-|[[Фјодор Достојевскиј]]}} || [[:d:Q991|Q991]] |- | {{-|[[Gabriel García Márquez]]}} || {{-|[[Габриел Гарсија Маркез]]}} || [[:d:Q5878|Q5878]] |- | '''{{-|[[Johann Wolfgang von Goethe]]}}''' || '''{{-|[[Јоханн Волфганг вон Гӧте]]}}''' || [[:d:Q5879|Q5879]] |- | {{-|[[Hafez]]}} || {{-|[[Хафез]]}} || [[:d:Q6240|Q6240]] |- | '''{{-|[[Homer]]}}''' || '''{{-|[[Хомер]]}}''' || [[:d:Q6691|Q6691]] |- | '''{{-|[[Victor Hugo]]}}''' || '''{{-|[[Виктор Уго]]}}''' || [[:d:Q535|Q535]] |- | {{-|[[James Joyce]]}} || {{-|[[Джејмс Джојс]]}} || [[:d:Q6882|Q6882]] |- | {{-|[[Franz Kafka]]}} || {{-|[[Франц Кафка]]}} || [[:d:Q905|Q905]] |- | {{-|[[Kalidasa]]}} || {{-|[[Калидаса]]}} || [[:d:Q7011|Q7011]] |- | {{-|[[Li Baj]]}} || {{-|[[Ли Бај]]}} || [[:d:Q7071|Q7071]] |- | {{-|[[Naguib Mahfouz]]}} || {{-|[[Нагиб Махфуз]]}} || [[:d:Q7176|Q7176]] |- | '''{{-|[[Molière]]}}''' || '''{{-|[[Мољер]]}}''' || [[:d:Q687|Q687]] |- | {{-|[[Ovidij]]}} || {{-|[[Овидиј]]}} || [[:d:Q7198|Q7198]] |- | {{-|[[Marcel Proust]]}} || {{-|[[Марсел Пруст]]}} || [[:d:Q7199|Q7199]] |- | {{-|[[Aleksandr Puškin]]}} || {{-|[[Александр Пушкин]]}} || [[:d:Q7200|Q7200]] |- | '''{{-|[[William Shakespeare]]}}''' || '''{{-|[[Виљам Шекспир]]}}''' || [[:d:Q692|Q692]] |- | {{-|[[Sofokl]]}} || {{-|[[Софокл]]}} || [[:d:Q7235|Q7235]] |- | {{-|[[Rabindranath Tagore]]}} || {{-|[[Рабиндранат Тагор]]}} || [[:d:Q7241|Q7241]] |- | '''{{-|[[Ljev Tolstoj]]}}''' || '''{{-|[[Љев Толстој]]}}''' || [[:d:Q7243|Q7243]] |- | {{-|[[Mark Twain]]}} || {{-|[[Марк Твејн]]}} || [[:d:Q7245|Q7245]] |- | {{-|[[Vergilij]]}} || {{-|[[Вергилиј]]}} || [[:d:Q1398|Q1398]] |} </div> === Direktori filma, scenaristi i aktori (12) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Ingmar Bergman]]}} || {{-|[[Ингмар Бергман]]}} || [[:d:Q7546|Q7546]] |- | {{-|[[Sarah Bernhardt]]}} || {{-|[[Сара Бернар]]}} || [[:d:Q4605|Q4605]] |- | {{-|[[Charlie Chaplin]]}} || {{-|[[Чарли Чаплин]]}} || [[:d:Q882|Q882]] |- | {{-|[[Marlene Dietrich]]}} || {{-|[[Марлене Дитрих]]}} || [[:d:Q4612|Q4612]] |- | {{-|[[Walt Disney]]}} || {{-|[[Волт Дисни]]}} || [[:d:Q8704|Q8704]] |- | {{-|[[Sergej Ejzenštejn]]}} || {{-|[[Сергеј Ејзенштејн]]}} || [[:d:Q8003|Q8003]] |- | {{-|[[Federico Fellini]]}} || {{-|[[Федерико Феллини]]}} || [[:d:Q7371|Q7371]] |- | {{-|[[Alfred Hitchcock]]}} || {{-|[[Алфред Хичкок]]}} || [[:d:Q7374|Q7374]] |- | {{-|[[Stanley Kubrick]]}} || {{-|[[Стенли Кубрик]]}} || [[:d:Q2001|Q2001]] |- | {{-|[[Akira Kurosawa]]}} || {{-|[[Акира Куросава]]}} || [[:d:Q8006|Q8006]] |- | {{-|[[Marilyn Monroe]]}} || {{-|[[Марилин Монро]]}} || [[:d:Q4616|Q4616]] |- | {{-|[[Satjadžit Raj]]}} || {{-|[[Сатјаджит Рај]]}} || [[:d:Q8873|Q8873]] |} </div> === Izslědovatelji i putovatelji (12) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Roald Amundsen]]}} || {{-|[[Руал Амундсен]]}} || [[:d:Q926|Q926]] |- | {{-|[[Neil Armstrong]]}} || {{-|[[Нил Армстронг]]}} || [[:d:Q1615|Q1615]] |- | {{-|[[Jacques Cartier]]}} || {{-|[[Жак Картје]]}} || [[:d:Q7321|Q7321]] |- | {{-|[[James Cook]]}} || {{-|[[Джејмс Кук]]}} || [[:d:Q7324|Q7324]] |- | {{-|[[Hernán Cortés]]}} || {{-|[[Ернан Кортес]]}} || [[:d:Q7326|Q7326]] |- | '''{{-|[[Jurij Gagarin]]}}''' || '''{{-|[[Јуриј Гагарин]]}}''' || [[:d:Q7327|Q7327]] |- | {{-|[[Vasco da Gama]]}} || {{-|[[Васко да Гама]]}} || [[:d:Q7328|Q7328]] |- | {{-|[[Ibn Battuta]]}} || {{-|[[Ибн Баттута]]}} || [[:d:Q7331|Q7331]] |- | '''{{-|[[Hristofor Kolumb]]}}''' || '''{{-|[[Христофор Колумб]]}}''' || [[:d:Q7322|Q7322]] |- | '''{{-|[[Fernão de Magalhães]]}}''' || '''{{-|[[Фернан Магеллан]]}}''' || [[:d:Q1496|Q1496]] |- | {{-|[[Marco Polo]]}} || {{-|[[Марко Поло]]}} || [[:d:Q6101|Q6101]] |- | {{-|[[Zheng He]]}} || {{-|[[Чжен Хе]]}} || [[:d:Q7333|Q7333]] |} </div> == Filozofija (13) == <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Filozofija]]}}''' || '''{{-|[[Филозофија]]}}''' || [[:d:Q5891|Q5891]] |- | {{-|[[Ateizm]]}} || {{-|[[Атеизм]]}} || [[:d:Q7066|Q7066]] |- | {{-|[[Dialektika]]}} || {{-|[[Диалектика]]}} || [[:d:Q9453|Q9453]] |- | {{-|[[Epistemologija]]}} || {{-|[[Епистемологија]]}} || [[:d:Q9471|Q9471]] |- | '''{{-|[[Etika]]}}''' || '''{{-|[[Етика]]}}''' || [[:d:Q9465|Q9465]] |- | {{-|[[Java]]}} || {{-|[[Јава]]}} || [[:d:Q9510|Q9510]] |- | {{-|[[Konfucijanizm]]}} || {{-|[[Конфуцијанизм]]}} || [[:d:Q9581|Q9581]] |- | {{-|[[Krasa]]}} || {{-|[[Краса]]}} || [[:d:Q7242|Q7242]] |- | '''{{-|[[Logika]]}}''' || '''{{-|[[Логика]]}}''' || [[:d:Q8078|Q8078]] |- | {{-|[[Materializm]]}} || {{-|[[Материализм]]}} || [[:d:Q7081|Q7081]] |- | {{-|[[Pravda]]}} || {{-|[[Правда]]}} || [[:d:Q7949|Q7949]] |- | {{-|[[Svobodna volja]]}} || {{-|[[Свободна воља]]}} || [[:d:Q9476|Q9476]] |- | '''{{-|[[Znanje]]}}''' || '''{{-|[[Знанје]]}}''' || [[:d:Q9081|Q9081]] |} </div> == Věrozakon (22) == <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Bog]]}}''' || '''{{-|[[Бог]]}}''' || [[:d:Q190|Q190]] |- |  {{-|[[Jednobožstvo]]}} ||  {{-|[[Једнобожство]]}} || [[:d:Q9159|Q9159]] |- |  {{-|[[Mnogobožstvo]]}} ||  {{-|[[Многобожство]]}} || [[:d:Q9163|Q9163]] |- | '''{{-|[[Budizm]]}}''' || '''{{-|[[Будизм]]}}''' || [[:d:Q748|Q748]] |- | '''{{-|[[Duša]]}}''' || '''{{-|[[Душа]]}}''' || [[:d:Q9165|Q9165]] |- | {{-|[[Džajnizm]]}} || {{-|[[Джајнизм]]}} || [[:d:Q9232|Q9232]] |- | {{-|[[Fundamentalizm]]}} || {{-|[[Фундаментализм]]}} || [[:d:Q9149|Q9149]] |- | '''{{-|[[Hristijanstvo]]}}''' || '''{{-|[[Христијанство]]}}''' || [[:d:Q5043|Q5043]] |- |  {{-|[[Katoličska crkov]]}} ||  {{-|[[Католичска црков]]}} || [[:d:Q9592|Q9592]] |- | '''{{-|[[Hinduizm]]}}''' || '''{{-|[[Хиндуизм]]}}''' || [[:d:Q9089|Q9089]] |- |  {{-|[[Trimurti]]}} ||  {{-|[[Тримурти]]}} || [[:d:Q9595|Q9595]] |- | '''{{-|[[Islam]]}}''' || '''{{-|[[Ислам]]}}''' || [[:d:Q432|Q432]] |- |  {{-|[[Sunizm]]}} ||  {{-|[[Сунизм]]}} || [[:d:Q483654|Q483654]] |- |  {{-|[[Šijizm]]}} ||  {{-|[[Шијизм]]}} || [[:d:Q9585|Q9585]] |- | '''{{-|[[Judaizm]]}}''' || '''{{-|[[Јудаизм]]}}''' || [[:d:Q9268|Q9268]] |- | '''{{-|[[Mitologija]]}}''' || '''{{-|[[Митологија]]}}''' || [[:d:Q9134|Q9134]] |- | '''{{-|[[Prěrodženje]]}}''' || '''{{-|[[Прєродженје]]}}''' || [[:d:Q128593|Q128593]] |- | {{-|[[Sikhizm]]}} || {{-|[[Сикхизм]]}} || [[:d:Q9316|Q9316]] |- | {{-|[[Sintoizm]]}} || {{-|[[Синтоизм]]}} || [[:d:Q812767|Q812767]] |- | {{-|[[Taoizm]]}} || {{-|[[Таоизм]]}} || [[:d:Q9598|Q9598]] |- | '''{{-|[[Věrozakon]]}}''' || '''{{-|[[Вєрозакон]]}}''' || [[:d:Q9174|Q9174]] |- | {{-|[[Zoroastrianizm]]}} || {{-|[[Зороастрианизм]]}} || [[:d:Q9601|Q9601]] |} </div> == Socialne nauky == {| class="wikitable" width="50%" |- | {{-|[[Civilizacija]]}} || {{-|[[Цивилизација]]}} || [[:d:Q8432|Q8432]] |- | '''{{-|[[Družstvo]]}}''' || '''{{-|[[Дружство]]}}''' || [[:d:Q8425|Q8425]] |- | '''{{-|[[Obrazovanje]]}}''' || '''{{-|[[Образованје]]}}''' || [[:d:Q8434|Q8434]] |} <div style="column-count:2;"> === Psihologija (6) === {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Čuvstvo]]}}''' || '''{{-|[[Чувство]]}}''' || [[:d:Q9415|Q9415]] |- | {{-|[[Ljubov]]}} || {{-|[[Љубов]]}} || [[:d:Q316|Q316]] |- | '''{{-|[[Myslj]]}}''' || '''{{-|[[Мысљ]]}}''' || [[:d:Q9420|Q9420]] |- | '''{{-|[[Postupanje]]}}''' || '''{{-|[[Поступанје]]}}''' || [[:d:Q9332|Q9332]] |- | {{-|[[Psihologija]]}} || {{-|[[Психологија]]}} || [[:d:Q9418|Q9418]] |- | {{-|[[Razum]]}} || {{-|[[Разум]]}} || [[:d:Q450|Q450]] |} === Sěmja i odnošenja (5) === {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Děte]]}}''' || '''{{-|[[Дєте]]}}''' || [[:d:Q7569|Q7569]] |- | {{-|[[Muž]]}} || {{-|[[Муж]]}} || [[:d:Q8441|Q8441]] |- | '''{{-|[[Rodina]]}}''' || '''{{-|[[Родина]]}}''' || [[:d:Q8436|Q8436]] |- | '''{{-|[[Svatba]]}}''' || '''{{-|[[Сватба]]}}''' || [[:d:Q8445|Q8445]] |- | {{-|[[Žena]]}} || {{-|[[Жена]]}} || [[:d:Q467|Q467]] |} </div> === Politika (22) === <div style="column-count:2;> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Politika]]}}''' || '''{{-|[[Политика]]}}''' || [[:d:Q7163|Q7163]] |- | {{-|[[Anarhizm]]}} || {{-|[[Анархизм]]}} || [[:d:Q6199|Q6199]] |- | {{-|[[Demokracija]]}} || {{-|[[Демокрација]]}} || [[:d:Q7174|Q7174]] |- | {{-|[[Diktatura]]}} || {{-|[[Диктатура]]}} || [[:d:Q317|Q317]] |- | {{-|[[Diplomatija]]}} || {{-|[[Дипломатија]]}} || [[:d:Q1889|Q1889]] |- | '''{{-|[[Država]]}}''' || '''{{-|[[Држава]]}}''' || [[:d:Q7275|Q7275]] |- | {{-|[[Fašizm]]}} || {{-|[[Фашизм]]}} || [[:d:Q6223|Q6223]] |- | {{-|[[Ideologija]]}} || {{-|[[Идеологија]]}} || [[:d:Q7257|Q7257]] |- | {{-|[[Imperializm]]}} || {{-|[[Империализм]]}} || [[:d:Q7260|Q7260]] |- | {{-|[[Kapitalizm]]}} || {{-|[[Капитализм]]}} || [[:d:Q6206|Q6206]] |- | {{-|[[Kolonializm]]}} || {{-|[[Колониализм]]}} || [[:d:Q7167|Q7167]] |- | {{-|[[Komunizm]]}} || {{-|[[Комунизм]]}} || [[:d:Q6186|Q6186]] |- | {{-|[[Konservatizm]]}} || {{-|[[Консерватизм]]}} || [[:d:Q7169|Q7169]] |- | {{-|[[Liberalizm]]}} || {{-|[[Либерализм]]}} || [[:d:Q6216|Q6216]] |- | {{-|[[Marksizm]]}} || {{-|[[Марксизм]]}} || [[:d:Q7264|Q7264]] |- | {{-|[[Monarhija]]}} || {{-|[[Монархија]]}} || [[:d:Q7269|Q7269]] |- | {{-|[[Nacionalizm]]}} || {{-|[[Национализм]]}} || [[:d:Q6235|Q6235]] |- | {{-|[[Politična partija]]}} || {{-|[[Политична партија]]}} || [[:d:Q7278|Q7278]] |- | {{-|[[Propaganda]]}} || {{-|[[Пропаганда]]}} || [[:d:Q7281|Q7281]] |- | {{-|[[Republika]]}} || {{-|[[Република]]}} || [[:d:Q7270|Q7270]] |- | {{-|[[Socializm]]}} || {{-|[[Социализм]]}} || [[:d:Q7272|Q7272]] |- | '''{{-|[[Vlada]]}}''' || '''{{-|[[Влада]]}}''' || [[:d:Q7188|Q7188]] |} </div> === Trgovanje i gospodarstvo (9) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Ekonomika]]}}''' || '''{{-|[[Економика]]}}''' || [[:d:Q8134|Q8134]] |- | '''{{-|[[Groše]]}}''' || '''{{-|[[Гроше]]}}''' || [[:d:Q1368|Q1368]] |- | '''{{-|[[Trgovanje]]}}''' || '''{{-|[[Тргованје]]}}''' || [[:d:Q601401|Q601401]] |- | {{-|[[Kapital]]}} || {{-|[[Капитал]]}} || [[:d:Q8137|Q8137]] |- | {{-|[[Platba]]}} || {{-|[[Платба]]}} || [[:d:Q8161|Q8161]] |- | {{-|[[Promysl]]}} || {{-|[[Промысл]]}} || [[:d:Q8148|Q8148]] |- | {{-|[[Valuta]]}} || {{-|[[Валута]]}} || [[:d:Q8142|Q8142]] |- |  {{-|[[Dolar SŠA]]}} ||  {{-|[[Долар США]]}} || [[:d:Q4917|Q4917]] |- |  {{-|[[Evro]]}} ||  {{-|[[Евро]]}} || [[:d:Q4916|Q4916]] |} </div> === Zakon (2) === {| class="wikitable" width="50%" |- | '''{{-|[[Zakon]]}}''' || '''{{-|[[Закон]]}}''' || [[:d:Q7748|Q7748]] |- | {{-|[[Ustav]]}} || {{-|[[Устав]]}} || [[:d:Q7755|Q7755]] |} === Medžunarodne organizacije (17) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Afrikanska unija]]}} || {{-|[[Африканска унија]]}} || [[:d:Q7159|Q7159]] |- | {{-|[[Arabska liga]]}} || {{-|[[Арабска лига]]}} || [[:d:Q7172|Q7172]] |- | {{-|[[Asean]]}} || {{-|[[Асеан]]}} || [[:d:Q7768|Q7768]] |- | {{-|[[Evropejsky sojuz]]}} || {{-|[[Европејскы сојуз]]}} || [[:d:Q458|Q458]] |- | '''{{-|[[Medžunarodno dviženje Črveny križ i Črveny poluměsec]]}}''' || '''{{-|[[Меджународно движенје Чрвены криж и Чрвены полумєсец]]}}''' || [[:d:Q7178|Q7178]] |- | {{-|[[Nobelova nagrada]]}} || {{-|[[Нобелова награда]]}} || [[:d:Q7191|Q7191]] |- | {{-|[[OPEC]]}} || {{-|[[ОПЕК]]}} || [[:d:Q7795|Q7795]] |- | {{-|[[Organizacija sěveroatlantičskogo dogovora]]}} || {{-|[[Организација сєвероатлантичского договора]]}} || [[:d:Q7184|Q7184]] |- | '''{{-|[[Organizacija sjedinjenyh narodov]]}}''' || '''{{-|[[Организација сједињеных народов]]}}''' || [[:d:Q1065|Q1065]] |- |  {{-|[[Medžunarodny sud]]}} ||  {{-|[[Меджународны суд]]}} || [[:d:Q7801|Q7801]] |- |  {{-|[[Medžunarodny valutny fond]]}} ||  {{-|[[Меджународны валутны фонд]]}} || [[:d:Q7804|Q7804]] |- |  {{-|[[Unesko]]}} ||  {{-|[[Унеско]]}} || [[:d:Q7809|Q7809]] |- |  {{-|[[Universalna deklaracija prav člověka]]}} ||  {{-|[[Универсална декларација прав чловєка]]}} || [[:d:Q7813|Q7813]] |- |  {{-|[[Světova zdravstvena organizacija]]}} ||  {{-|[[Свєтова здравствена организација]]}} || [[:d:Q7817|Q7817]] |- | {{-|[[Sodružstvo narodov]]}} || {{-|[[Содружство народов]]}} || [[:d:Q7785|Q7785]] |- | {{-|[[Světova trgova organizacija]]}} || {{-|[[Свєтова тргова организација]]}} || [[:d:Q7825|Q7825]] |- | {{-|[[Světovy bank]]}} || {{-|[[Свєтовы банк]]}} || [[:d:Q7164|Q7164]] |} </div> === Vojna i vojska (5) === {| class="wikitable" width="50%" |- | '''{{-|[[Mir]]}}''' || '''{{-|[[Мир]]}}''' || [[:d:Q454|Q454]] |- | {{-|[[Terorizm]]}} || {{-|[[Тероризм]]}} || [[:d:Q7283|Q7283]] |- | '''{{-|[[Vojna]]}}''' || '''{{-|[[Војна]]}}''' || [[:d:Q198|Q198]] |- |  {{-|[[Gradžanska vojna]]}} ||  {{-|[[Граджанска војна]]}} || [[:d:Q8465|Q8465]] |- | '''{{-|[[Vojsko]]}}''' || '''{{-|[[Војско]]}}''' || [[:d:Q8473|Q8473]] |} === Socialne pytanja (9) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Abort]]}} || {{-|[[Аборт]]}} || [[:d:Q8452|Q8452]] |- | {{-|[[Diskriminacija]]}} || {{-|[[Дискриминација]]}} || [[:d:Q169207|Q169207]] |- | {{-|[[Feminizm]]}} || {{-|[[Феминизм]]}} || [[:d:Q7252|Q7252]] |- | {{-|[[Globalizacija]]}} || {{-|[[Глобализација]]}} || [[:d:Q7181|Q7181]] |- | {{-|[[Nebogatstvo]]}} || {{-|[[Небогатство]]}} || [[:d:Q10294|Q10294]] |- | '''{{-|[[Prava člověka]]}}''' || '''{{-|[[Права чловєка]]}}''' || [[:d:Q8458|Q8458]] |- | '''{{-|[[Rabstvo]]}}''' || '''{{-|[[Рабство]]}}''' || [[:d:Q8463|Q8463]] |- | {{-|[[Rasizm]]}} || {{-|[[Расизм]]}} || [[:d:Q8461|Q8461]] |- | '''{{-|[[Smrtna kaznj]]}}''' || '''{{-|[[Смртна казњ]]}}''' || [[:d:Q8454|Q8454]] |} </div> == Jezyk i kniževnost (46) == <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Jezyk]]}}''' || '''{{-|[[Језык]]}}''' || [[:d:Q315|Q315]] |- |  {{-|[[Anglijsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Англијскы језык]]}} || [[:d:Q1860|Q1860]] |- |  {{-|[[Arabsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Арабскы језык]]}} || [[:d:Q13955|Q13955]] |- |  {{-|[[Bengalsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Бенгалскы језык]]}} || [[:d:Q9610|Q9610]] |- |  {{-|[[Francuzsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Французскы језык]]}} || [[:d:Q150|Q150]] |- |  {{-|[[Grečsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Гречскы језык]]}} || [[:d:Q9129|Q9129]] |- |  {{-|[[Hebrejsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Хебрејскы језык]]}} || [[:d:Q9288|Q9288]] |- |  {{-|[[Hindustani]]}} ||  {{-|[[Хиндустани]]}} || [[:d:Q11051|Q11051]] |- |  {{-|[[Japonsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Јапонскы језык]]}} || [[:d:Q5287|Q5287]] |- |  {{-|[[Kitajsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Китајскы језык]]}} || [[:d:Q7850|Q7850]] |- |  {{-|[[Korejsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Корејскы језык]]}} || [[:d:Q9176|Q9176]] |- |  {{-|[[Latinsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Латинскы језык]]}} || [[:d:Q397|Q397]] |- |  {{-|[[Němečsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Нємечскы језык]]}} || [[:d:Q188|Q188]] |- |  {{-|[[Persijsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Персијскы језык]]}} || [[:d:Q9168|Q9168]] |- |  {{-|[[Portugalsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Португалскы језык]]}} || [[:d:Q5146|Q5146]] |- |  {{-|[[Russky jezyk]]}} ||  {{-|[[Русскы језык]]}} || [[:d:Q7737|Q7737]] |- |  {{-|[[Sanskrit]]}} ||  {{-|[[Санскрит]]}} || [[:d:Q11059|Q11059]] |- |  {{-|[[Suahili]]}} ||  {{-|[[Суахили]]}} || [[:d:Q7838|Q7838]] |- |  {{-|[[Špansky jezyk]]}} ||  {{-|[[Шпанскы језык]]}} || [[:d:Q1321|Q1321]] |- |  {{-|[[Turečsky jezyk]]}} ||  {{-|[[Туречскы језык]]}} || [[:d:Q256|Q256]] |- | {{-|[[Fikcija]]}} || {{-|[[Фикција]]}} || [[:d:Q8253|Q8253]] |- |  {{-|[[Tyseč i jedna noč]]}} ||  {{-|[[Тысеч и једна ноч]]}} || [[:d:Q8258|Q8258]] |- | {{-|[[Gramatika]]}} || {{-|[[Граматика]]}} || [[:d:Q8091|Q8091]] |- |  {{-|[[Glaska]]}} ||  {{-|[[Гласка]]}} || [[:d:Q8183|Q8183]] |- |  {{-|[[Slog]]}} ||  {{-|[[Слог]]}} || [[:d:Q8188|Q8188]] |- |  '''{{-|[[Slovo]]}}''' ||  '''{{-|[[Слово]]}}''' || [[:d:Q8171|Q8171]] |- | {{-|[[Gramotnost]]}} || {{-|[[Грамотност]]}} || [[:d:Q8236|Q8236]] |- | {{-|[[Jezykoznavstvo]]}} || {{-|[[Језыкознавство]]}} || [[:d:Q8162|Q8162]] |- | '''{{-|[[Kniževnost]]}}''' || '''{{-|[[Книжевност]]}}''' || [[:d:Q8242|Q8242]] |- | '''{{-|[[Pismo]]}}''' || '''{{-|[[Писмо]]}}''' || [[:d:Q8192|Q8192]] |- |  {{-|[[Arabska azbuka]]}} ||  {{-|[[Арабска азбука]]}} || [[:d:Q8196|Q8196]] |- |  {{-|[[Grečska azbuka]]}} ||  {{-|[[Гречска азбука]]}} || [[:d:Q8216|Q8216]] |- |  {{-|[[Kirilica]]}} ||  {{-|[[Кирилица]]}} || [[:d:Q8209|Q8209]] |- |  {{-|[[Kitajsko pismo]]}} ||  {{-|[[Китајско писмо]]}} || [[:d:Q8201|Q8201]] |- |  {{-|[[Latinica]]}} ||  {{-|[[Латиница]]}} || [[:d:Q8229|Q8229]] |- | '''{{-|[[Poezija]]}}''' || '''{{-|[[Поезија]]}}''' || [[:d:Q482|Q482]] |- |  {{-|[[Epika o Giljgamešu]]}} ||  {{-|[[Епика о Гиљгамешу]]}} || [[:d:Q8272|Q8272]] |- |  {{-|[[Ilijada]]}} ||  {{-|[[Илијада]]}} || [[:d:Q8275|Q8275]] |- |  {{-|[[Mahabharata]]}} ||  {{-|[[Махабхарата]]}} || [[:d:Q8276|Q8276]] |- |  {{-|[[Šahnama]]}} ||  {{-|[[Шахнама]]}} || [[:d:Q8279|Q8279]] |- | '''{{-|[[Prěvod]]}}''' || '''{{-|[[Прєвод]]}}''' || [[:d:Q7553|Q7553]] |- | {{-|[[Proza]]}} || {{-|[[Проза]]}} || [[:d:Q676|Q676]] |- |  {{-|[[Umětnost vojny]]}} ||  {{-|[[Умєтност војны]]}} || [[:d:Q8251|Q8251]] |- | {{-|[[Roman]]}} || {{-|[[Роман]]}} || [[:d:Q8261|Q8261]] |- |  {{-|[[Razkaz o Gendzi]]}} ||  {{-|[[Разказ о Гендзи]]}} || [[:d:Q8269|Q8269]] |- |  {{-|[[Son v črvenoj palatě]]}} ||  {{-|[[Сон в чрвеној палатє]]}} || [[:d:Q8265|Q8265]] |} </div> == Měrjenja (12) == <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Měrjenje]]}}''' || '''{{-|[[Мєрјење]]}}''' || [[:d:Q12453|Q12453]] |- | {{-|[[Medžunarodna sistema jedinic]]}} || {{-|[[Меджународна система јединиц]]}} || [[:d:Q12457|Q12457]] |} === Težina, objem i dalj === {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Kilogram]]}} || {{-|[[Килограм]]}} || [[:d:Q11570|Q11570]] |- | {{-|[[Litr]]}} || {{-|[[Литр]]}} || [[:d:Q11582|Q11582]] |- | {{-|[[Metr]]}} || {{-|[[Метр]]}} || [[:d:Q11573|Q11573]] |} === Čas / vrěme === {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Časova zona]]}} || {{-|[[Часова зона]]}} || [[:d:Q12143|Q12143]] |- | {{-|[[Časovnik]]}} || {{-|[[Часовник]]}} || [[:d:Q376|Q376]] |- | '''{{-|[[Denj]]}}''' || '''{{-|[[Дењ]]}}''' || [[:d:Q573|Q573]] |- | '''{{-|[[God]]}}''' || '''{{-|[[Год]]}}''' || [[:d:Q577|Q577]] |- | '''{{-|[[Kalendar]]}}''' || '''{{-|[[Календар]]}}''' || [[:d:Q12132|Q12132]] |- |  {{-|[[Gregoriansky kalendar]]}} ||  {{-|[[Грегорианскы календар]]}} || [[:d:Q12138|Q12138]] |- | {{-|[[Sekunda]]}} || {{-|[[Секунда]]}} || [[:d:Q11574|Q11574]] |} </div> == Nauka == {| class="wikitable" width="50%" |- | '''{{-|[[Nauka]]}}''' || '''{{-|[[Наука]]}}''' || [[:d:Q336|Q336]] |- | '''{{-|[[Priroda]]}}''' || '''{{-|[[Природа]]}}''' || [[:d:Q7860|Q7860]] |} === Zvězdoznavstvo (22) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Zvězdoznavstvo]]}}''' || '''{{-|[[Звєздознавство]]}}''' || [[:d:Q333|Q333]] |- | {{-|[[Asteroid]]}} || {{-|[[Астероид]]}} || [[:d:Q3863|Q3863]] |- | {{-|[[Črna dira]]}} || {{-|[[Чрна дира]]}} || [[:d:Q589|Q589]] |- | '''{{-|[[Galaktika]]}}''' || '''{{-|[[Галактика]]}}''' || [[:d:Q318|Q318]] |- |  {{-|[[Mlěčny put]]}} ||  {{-|[[Млєчны пут]]}} || [[:d:Q321|Q321]] |- | {{-|[[Kometa]]}} || {{-|[[Комета]]}} || [[:d:Q3559|Q3559]] |- | {{-|[[Kosmičny let]]}} || {{-|[[Космичны лет]]}} || [[:d:Q5916|Q5916]] |- | '''{{-|[[Měsec]]}}''' || '''{{-|[[Мєсец]]}}''' || [[:d:Q405|Q405]] |- | '''{{-|[[Planeta]]}}''' || '''{{-|[[Планета]]}}''' || [[:d:Q634|Q634]] |- |  {{-|[[Jupiter]]}} ||  {{-|[[Јупитер]]}} || [[:d:Q319|Q319]] |- |  {{-|[[Mars]]}} ||  {{-|[[Марс]]}} || [[:d:Q111|Q111]] |- |  {{-|[[Merkurij]]}} ||  {{-|[[Меркуриј]]}} || [[:d:Q308|Q308]] |- |  {{-|[[Neptun]]}} ||  {{-|[[Нептун]]}} || [[:d:Q332|Q332]] |- |  {{-|[[Saturn]]}} ||  {{-|[[Сатурн]]}} || [[:d:Q193|Q193]] |- |  {{-|[[Uran]]}} ||  {{-|[[Уран]]}} || [[:d:Q324|Q324]] |- |  {{-|[[Venera]]}} ||  {{-|[[Венера]]}} || [[:d:Q313|Q313]] |- |  '''{{-|[[Zemja]]}}''' ||  '''{{-|[[Земја]]}}''' || [[:d:Q2|Q2]] |- | '''{{-|[[Veliky izbuh]]}}''' || '''{{-|[[Великы избух]]}}''' || [[:d:Q323|Q323]] |- | '''{{-|[[Zvězda]]}}''' || '''{{-|[[Звєзда]]}}''' || [[:d:Q523|Q523]] |- |  '''{{-|[[Solnce]]}}''' ||  '''{{-|[[Солнце]]}}''' || [[:d:Q525|Q525]] |- | {{-|[[Solnečna sistema]]}} || {{-|[[Солнечна система]]}} || [[:d:Q544|Q544]] |- | {{-|[[Vsesvět]]}} || {{-|[[Всесвєт]]}} || [[:d:Q1|Q1]] |} </div> === Biologija (13) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Biologija]]}}''' || '''{{-|[[Биологија]]}}''' || [[:d:Q420|Q420]] |- | {{-|[[Bělkovina]]}} || {{-|[[Бєлковина]]}} || [[:d:Q8054|Q8054]] |- | {{-|[[Biologična klasifikacija]]}} || {{-|[[Биологична класификација]]}} || [[:d:Q11398|Q11398]] |- |  {{-|[[Vid (biologija)]]}} ||  {{-|[[Вид (биологија)]]}} || [[:d:Q7432|Q7432]] |- |  {{-|[[Ogrožene vidy]]}} ||  {{-|[[Огрожене виды]]}} || [[:d:Q11394|Q11394]] |- | {{-|[[Botanika]]}} || {{-|[[Ботаника]]}} || [[:d:Q441|Q441]] |- | '''{{-|[[DNK]]}}''' || '''{{-|[[ДНК]]}}''' || [[:d:Q7430|Q7430]] |- | {{-|[[Ekologija]]}} || {{-|[[Екологија]]}} || [[:d:Q7150|Q7150]] |- | {{-|[[Enzim]]}} || {{-|[[Ензим]]}} || [[:d:Q8047|Q8047]] |- | {{-|[[Odomašnjenje]]}} || {{-|[[Одомашњенје]]}} || [[:d:Q11395|Q11395]] |- | '''{{-|[[Smrt]]}}''' || '''{{-|[[Смрт]]}}''' || [[:d:Q4|Q4]] |- |  {{-|[[Samoubijstvo]]}} ||  {{-|[[Самоубијство]]}} || [[:d:Q10737|Q10737]] |- | '''{{-|[[Žitje]]}}''' || '''{{-|[[Житје]]}}''' || [[:d:Q3|Q3]] |} </div> ==== Biologične procesy (8) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Metabolizm]]}}''' || '''{{-|[[Метаболизм]]}}''' || [[:d:Q1057|Q1057]] |- |  {{-|[[Dyhanje]]}} ||  {{-|[[Дыханје]]}} || [[:d:Q9530|Q9530]] |- |  {{-|[[Fotosinteza]]}} ||  {{-|[[Фотосинтеза]]}} || [[:d:Q11982|Q11982]] |- |  {{-|[[Varjenje]]}} ||  {{-|[[Варјенје]]}} || [[:d:Q11978|Q11978]] |- | '''{{-|[[Evolucija]]}}''' || '''{{-|[[Еволуција]]}}''' || [[:d:Q1063|Q1063]] |- | '''{{-|[[Razmnoženje]]}}''' || '''{{-|[[Размноженје]]}}''' || [[:d:Q11990|Q11990]] |- |  {{-|[[Brěmennost]]}} ||  {{-|[[Брєменност]]}} || [[:d:Q11995|Q11995]] |- |  {{-|[[Pol]]}} ||  {{-|[[Пол]]}} || [[:d:Q290|Q290]] |} </div> ==== Organizmy (40) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Organizm]]}}''' || '''{{-|[[Организм]]}}''' || [[:d:Q7239|Q7239]] |- | '''{{-|[[Životno]]}}''' || '''{{-|[[Животно]]}}''' || [[:d:Q729|Q729]] |- | '''{{-|[[Gadi]]}}''' || '''{{-|[[Гади]]}}''' || [[:d:Q10811|Q10811]] |- |  {{-|[[Dinozavr]]}} ||  {{-|[[Динозавр]]}} || [[:d:Q430|Q430]] |- |  {{-|[[Zmija]]}} ||  {{-|[[Змија]]}} || [[:d:Q2102|Q2102]] |- | '''{{-|[[Ptica]]}}''' || '''{{-|[[Птица]]}}''' || [[:d:Q5113|Q5113]] |- |  {{-|[[Kura]]}} ||  {{-|[[Кура]]}} || [[:d:Q780|Q780]] |- |  {{-|[[Golub]]}} ||  {{-|[[Голуб]]}} || [[:d:Q10856|Q10856]] |- | '''{{-|[[Ryba]]}}''' || '''{{-|[[Рыба]]}}''' || [[:d:Q152|Q152]] |- |  {{-|[[Akula]]}} ||  {{-|[[Акула]]}} || [[:d:Q7372|Q7372]] |- | '''{{-|[[Sosavci]]}}''' || '''{{-|[[Сосавци]]}}''' || [[:d:Q7377|Q7377]] |- |  {{-|[[Gryzači]]}} ||  {{-|[[Грызачи]]}} || [[:d:Q10850|Q10850]] |- |  {{-|[[Konj]]}} ||  {{-|[[Коњ]]}} || [[:d:Q726|Q726]] |- |  {{-|[[Kot]]}} ||  {{-|[[Кот]]}} || [[:d:Q146|Q146]] |- |  {{-|[[Kytopodobni]]}} ||  {{-|[[Кытоподобни]]}} || [[:d:Q160|Q160]] |- |  {{-|[[Ovca]]}} ||  {{-|[[Овца]]}} || [[:d:Q7368|Q7368]] |- |  {{-|[[Pes]]}} ||  {{-|[[Пес]]}} || [[:d:Q144|Q144]] |- |  {{-|[[Primat]]}} ||  {{-|[[Примат]]}} || [[:d:Q7380|Q7380]] |- |   '''{{-|[[Člověk]]}}''' ||   '''{{-|[[Чловєк]]}}''' || [[:d:Q5|Q5]] |- |  {{-|[[Skot]]}} ||  {{-|[[Скот]]}} || [[:d:Q830|Q830]] |- |  {{-|[[Svinja]]}} ||  {{-|[[Свиња]]}} || [[:d:Q787|Q787]] |- |  {{-|[[Velblud]]}} ||  {{-|[[Велблуд]]}} || [[:d:Q7375|Q7375]] |- | '''{{-|[[Zemnovodni]]}}''' || '''{{-|[[Земноводни]]}}''' || [[:d:Q10908|Q10908]] |- | {{-|[[Členistonogi]]}} || {{-|[[Членистоноги]]}} || [[:d:Q1360|Q1360]] |- |  '''{{-|[[Nasěkomo]]}}''' ||  '''{{-|[[Насєкомо]]}}''' || [[:d:Q1390|Q1390]] |- |   {{-|[[Mravka]]}} ||   {{-|[[Мравка]]}} || [[:d:Q7386|Q7386]] |- |   {{-|[[Komari]]}} ||   {{-|[[Комари]]}} || [[:d:Q7367|Q7367]] |- |   {{-|[[Pčela]]}} ||   {{-|[[Пчела]]}} || [[:d:Q7391|Q7391]] |- |  {{-|[[Pavuki]]}} ||  {{-|[[Павуки]]}} || [[:d:Q1357|Q1357]] |- | {{-|[[Glisty]]}} || {{-|[[Глисты]]}} || [[:d:Q5185|Q5185]] |- | {{-|[[Mekkci]]}} || {{-|[[Меккци]]}} || [[:d:Q25326|Q25326]] |- | '''{{-|[[Bakterija]]}}''' || '''{{-|[[Бактерија]]}}''' || [[:d:Q10876|Q10876]] |- | '''{{-|[[Plěsnj]]}}''' || '''{{-|[[Плєсњ]]}}''' || [[:d:Q764|Q764]] |- | '''{{-|[[Rastlina]]}}''' || '''{{-|[[Растлина]]}}''' || [[:d:Q756|Q756]] |- |  {{-|[[Cvět]]}} ||  {{-|[[Цвєт]]}} || [[:d:Q506|Q506]] |- |  {{-|[[Drěvo]]}} ||  {{-|[[Дрєво]]}} || [[:d:Q10884|Q10884]] |- |  {{-|[[Plod]]}} ||  {{-|[[Плод]]}} || [[:d:Q1364|Q1364]] |- | {{-|[[Archaea]]}} || {{-|[[Арцхаеа]]}} || [[:d:Q10872|Q10872]] |- | {{-|[[Protisti]]}} || {{-|[[Протисти]]}} || [[:d:Q10892|Q10892]] |- | {{-|[[Vodorasti]]}} || {{-|[[Водорасти]]}} || [[:d:Q37868|Q37868]] |} </div> ==== Anatomija (23) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Anatomija]]}}''' || '''{{-|[[Анатомија]]}}''' || [[:d:Q514|Q514]] |- | {{-|[[Cirkulatorna sistema]]}} || {{-|[[Циркулаторна система]]}} || [[:d:Q11068|Q11068]] |- |  {{-|[[Krov]]}} ||  {{-|[[Кров]]}} || [[:d:Q7873|Q7873]] |- |  {{-|[[Srdce]]}} ||  {{-|[[Срдце]]}} || [[:d:Q1072|Q1072]] |- | {{-|[[Dyšna sistema]]}} || {{-|[[Дышна система]]}} || [[:d:Q7891|Q7891]] |- | {{-|[[Endokrinna sistema]]}} || {{-|[[Ендокринна система]]}} || [[:d:Q11078|Q11078]] |- | '''{{-|[[Klětka]]}}''' || '''{{-|[[Клєтка]]}}''' || [[:d:Q7868|Q7868]] |- | {{-|[[Koža]]}} || {{-|[[Кожа]]}} || [[:d:Q1074|Q1074]] |- | {{-|[[Myšca]]}} || {{-|[[Мышца]]}} || [[:d:Q7365|Q7365]] |- | {{-|[[Nervna sistema]]}} || {{-|[[Нервна система]]}} || [[:d:Q9404|Q9404]] |- |  {{-|[[Mozg]]}} ||  {{-|[[Мозг]]}} || [[:d:Q1073|Q1073]] |- |  {{-|[[Nerv]]}} ||  {{-|[[Нерв]]}} || [[:d:Q9620|Q9620]] |- |  {{-|[[Sensorna sistema]]}} ||  {{-|[[Сенсорна система]]}} || [[:d:Q11101|Q11101]] |- |   {{-|[[Nos]]}} ||   {{-|[[Нос]]}} || [[:d:Q7363|Q7363]] |- |   {{-|[[Oko]]}} ||   {{-|[[Око]]}} || [[:d:Q7364|Q7364]] |- |   {{-|[[Uho]]}} ||   {{-|[[Ухо]]}} || [[:d:Q7362|Q7362]] |- |   {{-|[[Vkus]]}} ||   {{-|[[Вкус]]}} || [[:d:Q124794|Q124794]] |- | {{-|[[Reproduktivna sistema]]}} || {{-|[[Репродуктивна система]]}} || [[:d:Q7895|Q7895]] |- | {{-|[[Skelet]]}} || {{-|[[Скелет]]}} || [[:d:Q7881|Q7881]] |- | {{-|[[Želudočno-črěvny trakt]]}} || {{-|[[Желудочно-чрєвны тракт]]}} || [[:d:Q9649|Q9649]] |- |  {{-|[[Pečenj]]}} ||  {{-|[[Печењ]]}} || [[:d:Q9368|Q9368]] |- |  {{-|[[Tenko črěvo]]}} ||  {{-|[[Тенко чрєво]]}} || [[:d:Q11090|Q11090]] |- |  {{-|[[Tolsto črěvo]]}} ||  {{-|[[Толсто чрєво]]}} || [[:d:Q11083|Q11083]] |} </div> === Zdravje i medicina (38) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Bolest]]}}''' || '''{{-|[[Болест]]}}''' || [[:d:Q12136|Q12136]] |- | {{-|[[Bolest Alzheimera]]}} || {{-|[[Болест Алцхајмера]]}} || [[:d:Q11081|Q11081]] |- | {{-|[[Cukrny diabet]]}} || {{-|[[Цукрны диабет]]}} || [[:d:Q12206|Q12206]] |- | {{-|[[Gastroenterit]]}} || {{-|[[Гастроентерит]]}} || [[:d:Q156103|Q156103]] |- | {{-|[[Glavna bolj]]}} || {{-|[[Главна бољ]]}} || [[:d:Q86|Q86]] |- | {{-|[[Hronična obstruktivna bolest pljučy]]}} || {{-|[[Хронична обструктивна болест пључы]]}} || [[:d:Q199804|Q199804]] |- | {{-|[[Imuna sistema]]}} || {{-|[[Имуна система]]}} || [[:d:Q1059|Q1059]] |- | {{-|[[Lěkarstvo]]}} || {{-|[[Лєкарство]]}} || [[:d:Q12140|Q12140]] |- |  {{-|[[Antibiotik]]}} ||  {{-|[[Антибиотик]]}} || [[:d:Q12187|Q12187]] |- | '''{{-|[[Malarija]]}}''' || '''{{-|[[Маларија]]}}''' || [[:d:Q12156|Q12156]] |- | '''{{-|[[Medicina]]}}''' || '''{{-|[[Медицина]]}}''' || [[:d:Q11190|Q11190]] |- | {{-|[[Měsečnica]]}} || {{-|[[Мєсечница]]}} || [[:d:Q12171|Q12171]] |- | {{-|[[Mysljenny neporedok]]}} || {{-|[[Мысљенны непоредок]]}} || [[:d:Q12135|Q12135]] |- | {{-|[[Nedojedanje]]}} || {{-|[[Недоједанје]]}} || [[:d:Q12167|Q12167]] |- | {{-|[[Nepolnomožnost]]}} || {{-|[[Неполноможност]]}} || [[:d:Q12131|Q12131]] |- |  {{-|[[Slěpota]]}} ||  {{-|[[Слєпота]]}} || [[:d:Q10874|Q10874]] |- |  {{-|[[Gluhota]]}} ||  {{-|[[Глухота]]}} || [[:d:Q12133|Q12133]] |- | {{-|[[Padučnica]]}} || {{-|[[Падучница]]}} || [[:d:Q41571|Q41571]] |- | {{-|[[Pandemija]]}} || {{-|[[Пандемија]]}} || [[:d:Q12184|Q12184]] |- | {{-|[[Pnevmonija]]}} || {{-|[[Пневмонија]]}} || [[:d:Q12192|Q12192]] |- | {{-|[[Poliomijelit]]}} || {{-|[[Полиомијелит]]}} || [[:d:Q12195|Q12195]] |- | {{-|[[Prěhladženje]]}} || {{-|[[Прєхладженје]]}} || [[:d:Q12125|Q12125]] |- | '''{{-|[[Rak]]}}''' || '''{{-|[[Рак]]}}''' || [[:d:Q12078|Q12078]] |- | {{-|[[Seksualno prěmeščajema bolest]]}} || {{-|[[Сексуално прємешчајема болест]]}} || [[:d:Q12198|Q12198]] |- | '''{{-|[[Sindrom dobytogo imunodeficita člověka]]}}''' || '''{{-|[[Синдром добытого имунодефицита чловєка]]}}''' || [[:d:Q12199|Q12199]] |- | {{-|[[Srdečny napad]]}} || {{-|[[Срдечны напад]]}} || [[:d:Q12152|Q12152]] |- | {{-|[[Tolstost]]}} || {{-|[[Толстост]]}} || [[:d:Q12174|Q12174]] |- | {{-|[[Tuberkuloza]]}} || {{-|[[Туберкулоза]]}} || [[:d:Q12204|Q12204]] |- | {{-|[[Udar]]}} || {{-|[[Удар]]}} || [[:d:Q12202|Q12202]] |- | '''{{-|[[Vakcina]]}}''' || '''{{-|[[Вакцина]]}}''' || [[:d:Q134808|Q134808]] |- | {{-|[[Virus]]}} || {{-|[[Вирус]]}} || [[:d:Q808|Q808]] |- |  {{-|[[Grip]]}} ||  {{-|[[Грип]]}} || [[:d:Q2840|Q2840]] |- |  {{-|[[Ospa]]}} ||  {{-|[[Оспа]]}} || [[:d:Q12214|Q12214]] |- | {{-|[[Zavisnost]]}} || {{-|[[Зависност]]}} || [[:d:Q12029|Q12029]] |- |  {{-|[[Etanol]]}} ||  {{-|[[Етанол]]}} || [[:d:Q153|Q153]] |- |  {{-|[[Tabak]]}} ||  {{-|[[Табак]]}} || [[:d:Q1566|Q1566]] |- | '''{{-|[[Zdravje]]}}''' || '''{{-|[[Здравје]]}}''' || [[:d:Q12147|Q12147]] |- | {{-|[[Zubna medicina]]}} || {{-|[[Зубна медицина]]}} || [[:d:Q12128|Q12128]] |} </div> === Hemija (27) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Hemija]]}}''' || '''{{-|[[Хемија]]}}''' || [[:d:Q2329|Q2329]] |- | {{-|[[Analitična hemija]]}} || {{-|[[Аналитична хемија]]}} || [[:d:Q2346|Q2346]] |- | {{-|[[Biohemija]]}} || {{-|[[Биохемија]]}} || [[:d:Q7094|Q7094]] |- |  {{-|[[Hormon]]}} ||  {{-|[[Хормон]]}} || [[:d:Q11364|Q11364]] |- | {{-|[[Fizična hemija]]}} || {{-|[[Физична хемија]]}} || [[:d:Q11372|Q11372]] |- | {{-|[[Hemično složenje]]}} || {{-|[[Хемично сложење]]}} || [[:d:Q11173|Q11173]] |- |  {{-|[[Kyslina]]}} ||  {{-|[[Кыслина]]}} || [[:d:Q11158|Q11158]] |- |  {{-|[[Osnova (hemija)]]}} ||  {{-|[[Основа (хемија)]]}} || [[:d:Q11193|Q11193]] |- |  {{-|[[Solj (hemija)]]}} ||  {{-|[[Сољ (хемија)]]}} || [[:d:Q12370|Q12370]] |- | '''{{-|[[Hemičny element]]}}''' || '''{{-|[[Хемичны елемент]]}}''' || [[:d:Q11344|Q11344]] |- |  {{-|[[Aluminij]]}} ||  {{-|[[Алуминиј]]}} || [[:d:Q663|Q663]] |- |  {{-|[[Azot]]}} ||  {{-|[[Азот]]}} || [[:d:Q627|Q627]] |- |  {{-|[[Cink]]}} ||  {{-|[[Цинк]]}} || [[:d:Q1096|Q1096]] |- |  '''{{-|[[Kyslorod]]}}''' ||  '''{{-|[[Кыслород]]}}''' || [[:d:Q629|Q629]] |- |  {{-|[[Měd]]}} ||  {{-|[[Мєд]]}} || [[:d:Q753|Q753]] |- |  {{-|[[Srěbro]]}} ||  {{-|[[Срєбро]]}} || [[:d:Q1090|Q1090]] |- |  '''{{-|[[Vodorod]]}}''' ||  '''{{-|[[Водород]]}}''' || [[:d:Q556|Q556]] |- |  {{-|[[Vuglerod]]}} ||  {{-|[[Вуглерод]]}} || [[:d:Q623|Q623]] |- |  '''{{-|[[Zlato]]}}''' ||  '''{{-|[[Злато]]}}''' || [[:d:Q897|Q897]] |- |  '''{{-|[[Želězo]]}}''' ||  '''{{-|[[Желєзо]]}}''' || [[:d:Q677|Q677]] |- | '''{{-|[[Molekula]]}}''' || '''{{-|[[Молекула]]}}''' || [[:d:Q11369|Q11369]] |- | {{-|[[Neorganična hemija]]}} || {{-|[[Неорганична хемија]]}} || [[:d:Q11165|Q11165]] |- | {{-|[[Organična hemija]]}} || {{-|[[Органична хемија]]}} || [[:d:Q11351|Q11351]] |- |  {{-|[[Alkohol]]}} ||  {{-|[[Алкохол]]}} || [[:d:Q156|Q156]] |- |  {{-|[[Lipid]]}} ||  {{-|[[Липид]]}} || [[:d:Q11367|Q11367]] |- |  {{-|[[Vuglovodan]]}} ||  {{-|[[Вугловодан]]}} || [[:d:Q11358|Q11358]] |- | '''{{-|[[Periodična sistema elementov]]}}''' || '''{{-|[[Периодична система елементов]]}}''' || [[:d:Q10693|Q10693]] |} </div> === Zemna nauka (21) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Cirkulacija vody]]}} || {{-|[[Циркулација воды]]}} || [[:d:Q81041|Q81041]] |- |  {{-|[[El Niño]]}} ||  {{-|[[Ел Нињо]]}} || [[:d:Q7939|Q7939]] |- |  {{-|[[Globalno potepljenje]]}} ||  {{-|[[Глобално потепљенје]]}} || [[:d:Q7942|Q7942]] |- | '''{{-|[[Geologija]]}}''' || '''{{-|[[Геологија]]}}''' || [[:d:Q1069|Q1069]] |- |  '''{{-|[[Mineral]]}}''' ||  '''{{-|[[Минерал]]}}''' || [[:d:Q7946|Q7946]] |- |   {{-|[[Almaz]]}} ||   {{-|[[Алмаз]]}} || [[:d:Q5283|Q5283]] |- |  {{-|[[Tektonična plošča]]}} ||  {{-|[[Тектонична плошча]]}} || [[:d:Q7950|Q7950]] |- |  {{-|[[Skala]]}} ||  {{-|[[Скала]]}} || [[:d:Q8063|Q8063]] |- | '''{{-|[[Podnebje]]}}''' || '''{{-|[[Поднебје]]}}''' || [[:d:Q7937|Q7937]] |- | '''{{-|[[Pogoda]]}}''' || '''{{-|[[Погода]]}}''' || [[:d:Q11663|Q11663]] |- |  {{-|[[Dožd]]}} ||  {{-|[[Дожд]]}} || [[:d:Q7925|Q7925]] |- |  {{-|[[Oblak]]}} ||  {{-|[[Облак]]}} || [[:d:Q8074|Q8074]] |- |  {{-|[[Sněg]]}} ||  {{-|[[Снєг]]}} || [[:d:Q7561|Q7561]] |- |  {{-|[[Tornado]]}} ||  {{-|[[Торнадо]]}} || [[:d:Q8081|Q8081]] |- |  {{-|[[Tropičny ciklon]]}} ||  {{-|[[Тропичны циклон]]}} || [[:d:Q8092|Q8092]] |- |  {{-|[[Větr]]}} ||  {{-|[[Вєтр]]}} || [[:d:Q8094|Q8094]] |- | {{-|[[Prirodna katastrofa]]}} || {{-|[[Природна катастрофа]]}} || [[:d:Q8065|Q8065]] |- |  {{-|[[Cunami]]}} ||  {{-|[[Цунами]]}} || [[:d:Q8070|Q8070]] |- |  {{-|[[Potop]]}} ||  {{-|[[Потоп]]}} || [[:d:Q8068|Q8068]] |- | {{-|[[Vulkan]]}} || {{-|[[Вулкан]]}} || [[:d:Q8072|Q8072]] |- | {{-|[[Zemjetresenje]]}} || {{-|[[Земјетресенје]]}} || [[:d:Q7944|Q7944]] |} </div> === Fizika (39) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Fizika]]}}''' || '''{{-|[[Физика]]}}''' || [[:d:Q413|Q413]] |- | '''{{-|[[Agregatno stanje]]}}''' || '''{{-|[[Агрегатно стање]]}}''' || [[:d:Q11430|Q11430]] |- |  {{-|[[Gaz]]}} ||  {{-|[[Газ]]}} || [[:d:Q11432|Q11432]] |- |  {{-|[[Plazma]]}} ||  {{-|[[Плазма]]}} || [[:d:Q10251|Q10251]] |- |  {{-|[[Tekutina]]}} ||  {{-|[[Текутина]]}} || [[:d:Q11435|Q11435]] |- |  {{-|[[Tvrdost]]}} ||  {{-|[[Тврдост]]}} || [[:d:Q11438|Q11438]] |- | '''{{-|[[Atom]]}}''' || '''{{-|[[Атом]]}}''' || [[:d:Q9121|Q9121]] |- | '''{{-|[[Bystrost]]}}''' || '''{{-|[[Быстрост]]}}''' || [[:d:Q11465|Q11465]] |- |  {{-|[[Bystrost světla]]}} ||  {{-|[[Быстрост свєтла]]}} || [[:d:Q2111|Q2111]] |- | '''{{-|[[Čas]]}}''' || '''{{-|[[Час]]}}''' || [[:d:Q11471|Q11471]] |- | '''{{-|[[Elektromagnetična radiacija]]}}''' || '''{{-|[[Електромагнетична радиација]]}}''' || [[:d:Q12969754|Q12969754]] |- |  {{-|[[Infračrvena radiacija]]}} ||  {{-|[[Инфрачрвена радиација]]}} || [[:d:Q11388|Q11388]] |- |  {{-|[[Světlo]]}} ||  {{-|[[Свєтло]]}} || [[:d:Q9128|Q9128]] |- |   '''{{-|[[Kolor]]}}''' ||   '''{{-|[[Колор]]}}''' || [[:d:Q1075|Q1075]] |- |  {{-|[[Ultrafioletova radiacija]]}} ||  {{-|[[Ултрафиолетова радиација]]}} || [[:d:Q11391|Q11391]] |- | '''{{-|[[Energija]]}}''' || '''{{-|[[Енергија]]}}''' || [[:d:Q11379|Q11379]] |- |  {{-|[[Shranjenje energije]]}} ||  {{-|[[Схрањенје енергије]]}} || [[:d:Q11382|Q11382]] |- | {{-|[[Jedrny razděl]]}} || {{-|[[Једрны раздєл]]}} || [[:d:Q11429|Q11429]] |- | {{-|[[Klasična mehanika]]}} || {{-|[[Класична механика]]}} || [[:d:Q11397|Q11397]] |- | {{-|[[Kvantova mehanika]]}} || {{-|[[Квантова механика]]}} || [[:d:Q944|Q944]] |- | {{-|[[Magnet]]}} || {{-|[[Магнет]]}} || [[:d:Q11421|Q11421]] |- | '''{{-|[[Masa]]}}''' || '''{{-|[[Маса]]}}''' || [[:d:Q11423|Q11423]] |- | '''{{-|[[Metal]]}}''' || '''{{-|[[Метал]]}}''' || [[:d:Q11426|Q11426]] |- |  {{-|[[Stalj]]}} ||  {{-|[[Стаљ]]}} || [[:d:Q11427|Q11427]] |- | '''{{-|[[Obča teorija odnositeljnosti]]}}''' || '''{{-|[[Обча теорија односитељности]]}}''' || [[:d:Q11452|Q11452]] |- | {{-|[[Poluprovodnik]]}} || {{-|[[Полупроводник]]}} || [[:d:Q11456|Q11456]] |- | {{-|[[Radioaktivny razpad]]}} || {{-|[[Радиоактивны разпад]]}} || [[:d:Q11448|Q11448]] |- | '''{{-|[[Sila]]}}''' || '''{{-|[[Сила]]}}''' || [[:d:Q11402|Q11402]] |- |  {{-|[[Elektromagnetizm]]}} ||  {{-|[[Електромагнетизм]]}} || [[:d:Q849919|Q849919]] |- |  {{-|[[Gravitacija]]}} ||  {{-|[[Гравитација]]}} || [[:d:Q11412|Q11412]] |- |  {{-|[[Magnetično polje]]}} ||  {{-|[[Магнетично поље]]}} || [[:d:Q11408|Q11408]] |- |  {{-|[[Silno vzajemodějanje]]}} ||  {{-|[[Силно взајемодєјанје]]}} || [[:d:Q11415|Q11415]] |- |  {{-|[[Slabo vzajemodějanje]]}} ||  {{-|[[Слабо взајемодєјанје]]}} || [[:d:Q11418|Q11418]] |- | {{-|[[Specialna teorija odnositeljnosti]]}} || {{-|[[Специална теорија односитељности]]}} || [[:d:Q11455|Q11455]] |- | {{-|[[Teplota]]}} || {{-|[[Теплота]]}} || [[:d:Q11466|Q11466]] |- | {{-|[[Termodinamika]]}} || {{-|[[Термодинамика]]}} || [[:d:Q11473|Q11473]] |- | {{-|[[Uskorjenje]]}} || {{-|[[Ускорјенје]]}} || [[:d:Q11376|Q11376]] |- | {{-|[[Vakuum]]}} || {{-|[[Вакуум]]}} || [[:d:Q11475|Q11475]] |- | '''{{-|[[Zvuk]]}}''' || '''{{-|[[Звук]]}}''' || [[:d:Q11461|Q11461]] |} </div> === Matematika (26) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Matematika]]}}''' || '''{{-|[[Математика]]}}''' || [[:d:Q395|Q395]] |- | '''{{-|[[Algebra]]}}''' || '''{{-|[[Алгебра]]}}''' || [[:d:Q3968|Q3968]] |- |  {{-|[[Linejna algebra]]}} ||  {{-|[[Линејна алгебра]]}} || [[:d:Q82571|Q82571]] |- |  {{-|[[Kompleksno čislo]]}} ||  {{-|[[Комплексно число]]}} || [[:d:Q11567|Q11567]] |- |  {{-|[[Uravnjenje]]}} ||  {{-|[[Уравњенје]]}} || [[:d:Q11345|Q11345]] |- | '''{{-|[[Aritmetika]]}}''' || '''{{-|[[Аритметика]]}}''' || [[:d:Q11205|Q11205]] |- |  '''{{-|[[Čislo]]}}''' ||  '''{{-|[[Число]]}}''' || [[:d:Q11563|Q11563]] |- |  {{-|[[Logaritm]]}} ||  {{-|[[Логаритм]]}} || [[:d:Q11197|Q11197]] |- |  {{-|[[Teorija čisel]]}} ||  {{-|[[Теорија чисел]]}} || [[:d:Q12479|Q12479]] |- | '''{{-|[[Geometrija]]}}''' || '''{{-|[[Геометрија]]}}''' || [[:d:Q8087|Q8087]] |- |  {{-|[[Pi]]}} ||  {{-|[[Пи]]}} || [[:d:Q167|Q167]] |- |  {{-|[[Površina]]}} ||  {{-|[[Површина]]}} || [[:d:Q11500|Q11500]] |- |  {{-|[[Sistema koordinat]]}} ||  {{-|[[Система координат]]}} || [[:d:Q11210|Q11210]] |- |  {{-|[[Surazměrnost]]}} ||  {{-|[[Суразмєрност]]}} || [[:d:Q12485|Q12485]] |- |  {{-|[[Teorema Pitagorasa]]}} ||  {{-|[[Теорема Питагораса]]}} || [[:d:Q11518|Q11518]] |- |  {{-|[[Trigonometrija]]}} ||  {{-|[[Тригонометрија]]}} || [[:d:Q8084|Q8084]] |- |  {{-|[[Vugol]]}} ||  {{-|[[Вугол]]}} || [[:d:Q11352|Q11352]] |- | colspan="3" | ''Logika i osnovy'' |- |  {{-|[[Bezkonečnost]]}} ||  {{-|[[Безконечност]]}} || [[:d:Q205|Q205]] |- |  {{-|[[Funkcija (matematika)]]}} ||  {{-|[[Функција (математика)]]}} || [[:d:Q11348|Q11348]] |- |  {{-|[[Matematičny dokaz]]}} ||  {{-|[[Математичны доказ]]}} || [[:d:Q11538|Q11538]] |- |  {{-|[[Teorija sbirok]]}} ||  {{-|[[Теорија сбирок]]}} || [[:d:Q12482|Q12482]] |- | {{-|[[Matematična analiza]]}} || {{-|[[Математична анализа]]}} || [[:d:Q7754|Q7754]] |- |  {{-|[[Čislova analiza]]}} ||  {{-|[[Числова анализа]]}} || [[:d:Q11216|Q11216]] |- |  {{-|[[Diferencialno uravnjenje]]}} ||  {{-|[[Диференциално уравњенје]]}} || [[:d:Q11214|Q11214]] |- | colspan="3" | ''Věrojetnost i statistika'' |- |  {{-|[[Statistika]]}} ||  {{-|[[Статистика]]}} || [[:d:Q12483|Q12483]] |- |  {{-|[[Věrojetnost]]}} ||  {{-|[[Вєројетност]]}} || [[:d:Q9492|Q9492]] |} </div> == Jeda i zemjedělstvo == === Jeda (23) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Jeda]]}}''' || '''{{-|[[Једа]]}}''' || [[:d:Q2095|Q2095]] |- | {{-|[[Banan]]}} || {{-|[[Банан]]}} || [[:d:Q503|Q503]] |- | {{-|[[Citrus]]}} || {{-|[[Цитрус]]}} || [[:d:Q81513|Q81513]] |- | {{-|[[Cukr]]}} || {{-|[[Цукр]]}} || [[:d:Q11002|Q11002]] |- | {{-|[[Čokolada]]}} || {{-|[[Чоколада]]}} || [[:d:Q195|Q195]] |- | {{-|[[Grozdje]]}} || {{-|[[Гроздје]]}} || [[:d:Q10978|Q10978]] |- | {{-|[[Hlěb]]}} || {{-|[[Хлєб]]}} || [[:d:Q7802|Q7802]] |- | {{-|[[Jabloko]]}} || {{-|[[Јаблоко]]}} || [[:d:Q89|Q89]] |- | {{-|[[Med]]}} || {{-|[[Мед]]}} || [[:d:Q10987|Q10987]] |- | {{-|[[Meso]]}} || {{-|[[Месо]]}} || [[:d:Q10990|Q10990]] |- | {{-|[[Orěh]]}} || {{-|[[Орєх]]}} || [[:d:Q11009|Q11009]] |- | {{-|[[Soja]]}} || {{-|[[Соја]]}} || [[:d:Q11006|Q11006]] |- | {{-|[[Solj]]}} || {{-|[[Сољ]]}} || [[:d:Q11254|Q11254]] |- | {{-|[[Syr]]}} || {{-|[[Сыр]]}} || [[:d:Q10943|Q10943]] |- | {{-|[[Zelenina]]}} || {{-|[[Зеленина]]}} || [[:d:Q11004|Q11004]] |- |  {{-|[[Kartofelj]]}} ||  {{-|[[Картофељ]]}} || [[:d:Q10998|Q10998]] |- | {{-|[[Zrno]]}} || {{-|[[Зрно]]}} || [[:d:Q12117|Q12117]] |- |  {{-|[[Dvucvětny sirak]]}} ||  {{-|[[Двуцвєтны сирак]]}} || [[:d:Q332062|Q332062]] |- |  {{-|[[Ječmenj]]}} ||  {{-|[[Јечмењ]]}} || [[:d:Q11577|Q11577]] |- |  {{-|[[Kukuruza]]}} ||  {{-|[[Кукуруза]]}} || [[:d:Q11575|Q11575]] |- |  {{-|[[Pšenica]]}} ||  {{-|[[Пшеница]]}} || [[:d:Q15645384|Q15645384]] |- |  {{-|[[Ryž]]}} ||  {{-|[[Рыж]]}} || [[:d:Q5090|Q5090]] |- |  {{-|[[Žito]]}} ||  {{-|[[Жито]]}} || [[:d:Q12099|Q12099]] |} </div> === Napitky (7) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Čaj]]}} || {{-|[[Чај]]}} || [[:d:Q6097|Q6097]] |- | {{-|[[Kava]]}} || {{-|[[Кава]]}} || [[:d:Q8486|Q8486]] |- | '''{{-|[[Mlěko]]}}''' || '''{{-|[[Млєко]]}}''' || [[:d:Q8495|Q8495]] |- | {{-|[[Pivo]]}} || {{-|[[Пиво]]}} || [[:d:Q44|Q44]] |- | {{-|[[Sok]]}} || {{-|[[Сок]]}} || [[:d:Q8492|Q8492]] |- | {{-|[[Vino]]}} || {{-|[[Вино]]}} || [[:d:Q282|Q282]] |- | '''{{-|[[Voda]]}}''' || '''{{-|[[Вода]]}}''' || [[:d:Q283|Q283]] |} </div> === Zemjedělstvo (3) === {| class="wikitable" width="50%" |- | '''{{-|[[Zemjedělstvo]]}}''' || '''{{-|[[Земједєлство]]}}''' || [[:d:Q11451|Q11451]] |- |  {{-|[[Navodnjanje]]}} ||  {{-|[[Наводњање]]}} || [[:d:Q11453|Q11453]] |- |  {{-|[[Plug]]}} ||  {{-|[[Плуг]]}} || [[:d:Q11464|Q11464]] |} == Tehnologija == === Tehnologija (11) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Tehnologija]]}}''' || '''{{-|[[Технологија]]}}''' || [[:d:Q11016|Q11016]] |- | {{-|[[Biotehnologija]]}} || {{-|[[Биотехнологија]]}} || [[:d:Q7108|Q7108]] |- | {{-|[[Inženjerstvo]]}} || {{-|[[Инжењерство]]}} || [[:d:Q11023|Q11023]] |- |  {{-|[[Kolo]]}} ||  {{-|[[Коло]]}} || [[:d:Q446|Q446]] |- |  {{-|[[Mašina]]}} ||  {{-|[[Машина]]}} || [[:d:Q11019|Q11019]] |- |  {{-|[[Robot]]}} ||  {{-|[[Робот]]}} || [[:d:Q11012|Q11012]] |- |  {{-|[[Vint]]}} ||  {{-|[[Винт]]}} || [[:d:Q11022|Q11022]] |- | {{-|[[Metalurgija]]}} || {{-|[[Металургија]]}} || [[:d:Q11467|Q11467]] |- | {{-|[[Nanotehnologija]]}} || {{-|[[Нанотехнологија]]}} || [[:d:Q11468|Q11468]] |- | {{-|[[Odědža]]}} || {{-|[[Одєджа]]}} || [[:d:Q11460|Q11460]] |- |  {{-|[[Bavolna]]}} ||  {{-|[[Баволна]]}} || [[:d:Q11457|Q11457]] |} </div> === Sporazuměvanje (9) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Sporazuměvanje]]}}''' || '''{{-|[[Споразумєванје]]}}''' || [[:d:Q11024|Q11024]] |- | '''{{-|[[Informacija]]}}''' || '''{{-|[[Информација]]}}''' || [[:d:Q11028|Q11028]] |- |  {{-|[[Enciklopedija]]}} ||  {{-|[[Енциклопедија]]}} || [[:d:Q5292|Q5292]] |- | {{-|[[Kniga]]}} || {{-|[[Книга]]}} || [[:d:Q571|Q571]] |- | {{-|[[Pečetarstvo]]}} || {{-|[[Печетарство]]}} || [[:d:Q11034|Q11034]] |- | {{-|[[Telefon]]}} || {{-|[[Телефон]]}} || [[:d:Q11035|Q11035]] |- | {{-|[[Žurnalistika]]}} || {{-|[[Журналистика]]}} || [[:d:Q11030|Q11030]] |- |  {{-|[[Gazeta]]}} ||  {{-|[[Газета]]}} || [[:d:Q11032|Q11032]] |- |  {{-|[[Masove medija]]}} ||  {{-|[[Масове медија]]}} || [[:d:Q11033|Q11033]] |} </div> === Elektronika (9) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Elektronika]]}} || {{-|[[Електроника]]}} || [[:d:Q11650|Q11650]] |- | {{-|[[Čestota]]}} || {{-|[[Честота]]}} || [[:d:Q11652|Q11652]] |- | {{-|[[Diod]]}} || {{-|[[Диод]]}} || [[:d:Q11656|Q11656]] |- | {{-|[[Električny tok]]}} || {{-|[[Електричны ток]]}} || [[:d:Q11651|Q11651]] |- | {{-|[[Induktor]]}} || {{-|[[Индуктор]]}} || [[:d:Q5325|Q5325]] |- | {{-|[[Kondensator]]}} || {{-|[[Конденсатор]]}} || [[:d:Q5322|Q5322]] |- | {{-|[[Rezistor]]}} || {{-|[[Резистор]]}} || [[:d:Q5321|Q5321]] |- | {{-|[[Transformator]]}} || {{-|[[Трансформатор]]}} || [[:d:Q11658|Q11658]] |- | {{-|[[Tranzistor]]}} || {{-|[[Транзистор]]}} || [[:d:Q5339|Q5339]] |} </div> === Kompjutery i internet (12) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Internet]]}} || {{-|[[Интернет]]}} || [[:d:Q75|Q75]] |- |  {{-|[[Elektronična pošta]]}} ||  {{-|[[Електронична пошта]]}} || [[:d:Q9158|Q9158]] |- |  {{-|[[Vsesvětova pavučina]]}} ||  {{-|[[Всесвєтова павучина]]}} || [[:d:Q466|Q466]] |- | {{-|[[Jezyk programovanja]]}} || {{-|[[Језык програмовања]]}} || [[:d:Q9143|Q9143]] |- | '''{{-|[[Kompjuter]]}}''' || '''{{-|[[Компјутер]]}}''' || [[:d:Q68|Q68]] |- |  {{-|[[Centralny procesor]]}} ||  {{-|[[Централны процесор]]}} || [[:d:Q5300|Q5300]] |- |  {{-|[[Tvrdy disk]]}} ||  {{-|[[Тврды диск]]}} || [[:d:Q4439|Q4439]] |- | {{-|[[Operacijna sistema]]}} || {{-|[[Операцијна система]]}} || [[:d:Q9135|Q9135]] |- | {{-|[[Softver]]}} || {{-|[[Софтвер]]}} || [[:d:Q7397|Q7397]] |- | {{-|[[Umětna inteligencija]]}} || {{-|[[Умєтна интелигенција]]}} || [[:d:Q11660|Q11660]] |- | {{-|[[Vědomostna tehnologija]]}} || {{-|[[Вєдомостна технологија]]}} || [[:d:Q11661|Q11661]] |- |  {{-|[[Algoritm]]}} ||  {{-|[[Алгоритм]]}} || [[:d:Q8366|Q8366]] |} </div> === Energija i paliva (7) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Električnost]]}} || {{-|[[Електричност]]}} || [[:d:Q12725|Q12725]] |- |  {{-|[[Jedrna energija]]}} ||  {{-|[[Једрна енергија]]}} || [[:d:Q12739|Q12739]] |- | {{-|[[Izkopajemo palivo]]}} || {{-|[[Изкопајемо паливо]]}} || [[:d:Q12748|Q12748]] |- | {{-|[[Motor vnutrnogo gorěnja]]}} || {{-|[[Мотор внутрного горєнја]]}} || [[:d:Q12757|Q12757]] |- | {{-|[[Obnovjajema energija]]}} || {{-|[[Обновјајема енергија]]}} || [[:d:Q12705|Q12705]] |- | {{-|[[Ogonj]]}} || {{-|[[Огоњ]]}} || [[:d:Q3196|Q3196]] |- | {{-|[[Parna mašina]]}} || {{-|[[Парна машина]]}} || [[:d:Q12760|Q12760]] |} </div> === Tvoriva (4) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Drěvo (material)]]}} || {{-|[[Дрєво (материал)]]}} || [[:d:Q287|Q287]] |- | {{-|[[Papir]]}} || {{-|[[Папир]]}} || [[:d:Q11472|Q11472]] |- | {{-|[[Plastik]]}} || {{-|[[Пластик]]}} || [[:d:Q11474|Q11474]] |- | {{-|[[Steklo]]}} || {{-|[[Стекло]]}} || [[:d:Q11469|Q11469]] |} </div> === Transport (7) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Transport]]}}<br />{{-|[[Prěvoz]]}} || {{-|[[Транспорт]]}}<br />{{-|[[Прєвоз]]}} || [[:d:Q7590|Q7590]] |- | {{-|[[Avtomobil]]}} || {{-|[[Автомобил]]}} || [[:d:Q1420|Q1420]] |- | {{-|[[Korab]]}} || {{-|[[Кораб]]}} || [[:d:Q11446|Q11446]] |- | {{-|[[Lětalo]]}} || {{-|[[Лєтало]]}} || [[:d:Q11436|Q11436]] |- | {{-|[[Podvodna lod]]}} || {{-|[[Подводна лод]]}} || [[:d:Q2811|Q2811]] |- | {{-|[[Velosiped]]}} || {{-|[[Велосипед]]}} || [[:d:Q11442|Q11442]] |- | {{-|[[Želězničny voz]]}} || {{-|[[Желєзничны воз]]}} || [[:d:Q870|Q870]] |} </div> === Oružja (8) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%"" |- | {{-|[[Oružje]]}} || {{-|[[Оружје]]}} || [[:d:Q728|Q728]] |- |  {{-|[[Jedrno oružje]]}} ||  {{-|[[Једрно оружје]]}} || [[:d:Q12802|Q12802]] |- |  {{-|[[Kuljemet]]}} ||  {{-|[[Куљемет]]}} || [[:d:Q12800|Q12800]] |- |  {{-|[[Meč]]}} ||  {{-|[[Меч]]}} || [[:d:Q12791|Q12791]] |- |  {{-|[[Ognjestrělno oružje]]}} ||  {{-|[[Огњестрєлно оружје]]}} || [[:d:Q12796|Q12796]] |- | {{-|[[Izbuhlivo tvorivo]]}} || {{-|[[Избухливо твориво]]}} || [[:d:Q12870|Q12870]] |- |  {{-|[[Črny prah]]}} ||  {{-|[[Чрны прах]]}} || [[:d:Q12861|Q12861]] |- | {{-|[[Tank]]}} || {{-|[[Танк]]}} || [[:d:Q12876|Q12876]] |} </div> == Kultura i rekreacija == === Kultura i umětnost (11) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Kultura]]}}''' || '''{{-|[[Култура]]}}''' || [[:d:Q11042|Q11042]] |- | '''{{-|[[Umětnost]]}}''' || '''{{-|[[Умєтност]]}}''' || [[:d:Q735|Q735]] |- | {{-|[[Fotografija]]}} || {{-|[[Фотографија]]}} || [[:d:Q11633|Q11633]] |- | {{-|[[Grnčarstvo]]}} || {{-|[[Грнчарство]]}} || [[:d:Q11642|Q11642]] |- | {{-|[[Komiks]]}} || {{-|[[Комикс]]}} || [[:d:Q1004|Q1004]] |- | {{-|[[Krasopis]]}} || {{-|[[Красопис]]}} || [[:d:Q12681|Q12681]] |- | {{-|[[Moda]]}} || {{-|[[Мода]]}} || [[:d:Q12684|Q12684]] |- | {{-|[[Skulptura]]}} || {{-|[[Скулптура]]}} || [[:d:Q11634|Q11634]] |- | {{-|[[Tanec]]}} || {{-|[[Танец]]}} || [[:d:Q11639|Q11639]] |- | {{-|[[Teatr]]}} || {{-|[[Театр]]}} || [[:d:Q11635|Q11635]] |- | {{-|[[Živopis]]}} || {{-|[[Живопис]]}} || [[:d:Q11629|Q11629]] |} </div> === Arhitektura i gradžanska inženjerija (21) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Arhitektura]]}}''' || '''{{-|[[Архитектура]]}}''' || [[:d:Q12271|Q12271]] |- | {{-|[[Aja Sofija]]}} || {{-|[[Аја Софија]]}} || [[:d:Q12506|Q12506]] |- | {{-|[[Angkor-Vat]]}} || {{-|[[Ангкор-Ват]]}} || [[:d:Q43473|Q43473]] |- | {{-|[[Bazilika svetogo Petra]]}} || {{-|[[Базилика светого Петра]]}} || [[:d:Q12512|Q12512]] |- | {{-|[[Damba]]}} || {{-|[[Дамба]]}} || [[:d:Q12323|Q12323]] |- | '''{{-|[[Dom]]}}''' || '''{{-|[[Дом]]}}''' || [[:d:Q3947|Q3947]] |- | {{-|[[Ejfeljeva věža]]}} || {{-|[[Ејфељева вєжа]]}} || [[:d:Q243|Q243]] |- | {{-|[[Empire State Building]]}} || {{-|[[Емпајр стејт билдинг]]}} || [[:d:Q9188|Q9188]] |- | {{-|[[Gižsky nekropolj]]}} || {{-|[[Гижскы некропољ]]}} || [[:d:Q13217298|Q13217298]] |- | {{-|[[Kanal]]}} || {{-|[[Канал]]}} || [[:d:Q12284|Q12284]] |- | {{-|[[Kolosej]]}} || {{-|[[Колосеј]]}} || [[:d:Q10285|Q10285]] |- | {{-|[[Kupola]]}} || {{-|[[Купола]]}} || [[:d:Q12493|Q12493]] |- | {{-|[[Most]]}} || {{-|[[Мост]]}} || [[:d:Q12280|Q12280]] |- | {{-|[[Panteon]]}} || {{-|[[Пантеон]]}} || [[:d:Q10288|Q10288]] |- | {{-|[[Piramida]]}} || {{-|[[Пирамида]]}} || [[:d:Q12516|Q12516]] |- | {{-|[[Statuja svobody]]}} || {{-|[[Статуја свободы]]}} || [[:d:Q9202|Q9202]] |- | {{-|[[Svod]]}} || {{-|[[Свод]]}} || [[:d:Q12277|Q12277]] |- | {{-|[[Tadž-Mahal]]}} || {{-|[[Тадж-Махал]]}} || [[:d:Q9141|Q9141]] |- | {{-|[[Tri razloma]]}} || {{-|[[Три разлома]]}} || [[:d:Q12514|Q12514]] |- | {{-|[[Velika kitajska stěna]]}} || {{-|[[Велика китајска стєна]]}} || [[:d:Q12501|Q12501]] |- | {{-|[[Věža]]}} || {{-|[[Вєжа]]}} || [[:d:Q12518|Q12518]] |} </div> === Film, radio i televizija (4) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Film]]}}''' || '''{{-|[[Филм]]}}''' || [[:d:Q11424|Q11424]] |- |  {{-|[[Анимација|Animacija]]}} ||  {{-|[[Анимација|Анимација]]}} || [[:d:Q11425|Q11425]] |- | '''{{-|[[Radio]]}}''' || '''{{-|[[Радио]]}}''' || [[:d:Q872|Q872]] |- | '''{{-|[[Televizija]]}}''' || '''{{-|[[Телевизија]]}}''' || [[:d:Q289|Q289]] |} </div> === Muzika (19) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Muzika]]}}''' || '''{{-|[[Музика]]}}''' || [[:d:Q638|Q638]] |- | {{-|[[Blues]]}} || {{-|[[Бљуз]]}} || [[:d:Q9759|Q9759]] |- | {{-|[[Džaz]]}} || {{-|[[Джаз]]}} || [[:d:Q8341|Q8341]] |- | {{-|[[Klasična muzika]]}} || {{-|[[Класична музика]]}} || [[:d:Q9730|Q9730]] |- |  {{-|[[Opera]]}} ||  {{-|[[Опера]]}} || [[:d:Q1344|Q1344]] |- |  {{-|[[Simfonija]]}} ||  {{-|[[Симфонија]]}} || [[:d:Q9734|Q9734]] |- | {{-|[[Elektronična muzika]]}} || {{-|[[Електронична музика]]}} || [[:d:Q9778|Q9778]] |- | {{-|[[Flamenco]]}} || {{-|[[Фламенко]]}} || [[:d:Q9764|Q9764]] |- | {{-|[[Hip-hop]]}} || {{-|[[Хип-хоп]]}} || [[:d:Q11401|Q11401]] |- | {{-|[[Pěsnja]]}} || {{-|[[Пєсња]]}} || [[:d:Q7366|Q7366]] |- | {{-|[[Reggae]]}} || {{-|[[Регеј]]}} || [[:d:Q9794|Q9794]] |- | {{-|[[Rock (muzika)|Rock]]}} || {{-|[[Рок (музика)|Рок]]}} || [[:d:Q11399|Q11399]] |- | {{-|[[Samba]]}} || {{-|[[Самба]]}} || [[:d:Q11403|Q11403]] |- | colspan="3" | ''Muzične instrumenty'' |- |  {{-|[[Baraban]]}} ||  {{-|[[Барабан]]}} || [[:d:Q11404|Q11404]] |- |  {{-|[[Flejta]]}} ||  {{-|[[Флејта]]}} || [[:d:Q11405|Q11405]] |- |  {{-|[[Gitara]]}} ||  {{-|[[Гитара]]}} || [[:d:Q6607|Q6607]] |- |  {{-|[[Klavir]]}} ||  {{-|[[Клавир]]}} || [[:d:Q5994|Q5994]] |- |  {{-|[[Skripka]]}} ||  {{-|[[Скрипка]]}} || [[:d:Q8355|Q8355]] |- |  {{-|[[Truba]]}} ||  {{-|[[Труба]]}} || [[:d:Q8338|Q8338]] |} </div> === Rekreacija (20) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Bojeva umětnost]]}} || {{-|[[Бојева умєтност]]}} || [[:d:Q11417|Q11417]] |- |  {{-|[[Džudo]]}} ||  {{-|[[Джудо]]}} || [[:d:Q11420|Q11420]] |- | '''{{-|[[Igra]]}}''' || '''{{-|[[Игра]]}}''' || [[:d:Q11410|Q11410]] |- |  {{-|[[Go (igra)]]}} ||  {{-|[[Го (игра)]]}} || [[:d:Q11413|Q11413]] |- |  {{-|[[Hazardna igra]]}} ||  {{-|[[Хазардна игра]]}} || [[:d:Q11416|Q11416]] |- |  {{-|[[Šahy]]}} ||  {{-|[[Шахы]]}} || [[:d:Q718|Q718]] |- |  {{-|[[Tavla]]}} ||  {{-|[[Тавла]]}} || [[:d:Q11411|Q11411]] |- |  {{-|[[Videoigra]]}} ||  {{-|[[Видеоигра]]}} || [[:d:Q7889|Q7889]] |- | '''{{-|[[Igračka]]}}''' || '''{{-|[[Играчка]]}}''' || [[:d:Q11422|Q11422]] |- | {{-|[[Olimpijske igry]]}} || {{-|[[Олимпијске игры]]}} || [[:d:Q5389|Q5389]] |- | '''{{-|[[Sport]]}}''' || '''{{-|[[Спорт]]}}''' || [[:d:Q349|Q349]] |- |  {{-|[[Atletika]]}} ||  {{-|[[Атлетика]]}} || [[:d:Q542|Q542]] |- |  {{-|[[Basketbol]]}} ||  {{-|[[Баскетбол]]}} || [[:d:Q5372|Q5372]] |- |  {{-|[[Bejsbol]]}} ||  {{-|[[Бејсбол]]}} || [[:d:Q5369|Q5369]] |- |  {{-|[[Futbol]]}} ||  {{-|[[Футбол]]}} || [[:d:Q2736|Q2736]] |- |  {{-|[[Golf]]}} ||  {{-|[[Голф]]}} || [[:d:Q5377|Q5377]] |- |  {{-|[[Kriket]]}} ||  {{-|[[Крикет]]}} || [[:d:Q5375|Q5375]] |- |  {{-|[[Plavanje]]}} ||  {{-|[[Плаванје]]}} || [[:d:Q6388|Q6388]] |- |  {{-|[[Rugby]]}} ||  {{-|[[Рагби]]}} || [[:d:Q5378|Q5378]] |- |  {{-|[[Tenis]]}} ||  {{-|[[Тенис]]}} || [[:d:Q847|Q847]] |} </div> == Historija == {| class="wikitable" width="50%" |- | '''{{-|[[Historija]]}}''' || '''{{-|[[Хисторија]]}}''' || [[:d:Q309|Q309]] |} ==== Prědhistorija i drěvny svět (11) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Prědhistorija]]}} || {{-|[[Прєдхисторија]]}} || [[:d:Q11756|Q11756]] |- | {{-|[[Bronzova era]]}} || {{-|[[Бронзова ера]]}} || [[:d:Q11761|Q11761]] |- | {{-|[[Carstvo Gupta]]}} || {{-|[[Царство Гупта]]}} || [[:d:Q11774|Q11774]] |- | {{-|[[Drěvna Grecija]]}} || {{-|[[Дрєвна Греција]]}} || [[:d:Q11772|Q11772]] |- | {{-|[[Drěvny Egipt]]}} || {{-|[[Дрєвны Египт]]}} || [[:d:Q11768|Q11768]] |- | {{-|[[Hanj (dinastija)]]}} || {{-|[[Хањ (династија)]]}} || [[:d:Q7209|Q7209]] |- | {{-|[[Kamenna era]]}} || {{-|[[Каменна ера]]}} || [[:d:Q11759|Q11759]] |- | {{-|[[Mesopotamija]]}} || {{-|[[Месопотамија]]}} || [[:d:Q11767|Q11767]] |- | {{-|[[Rimska imperija]]}} || {{-|[[Римска империја]]}} || [[:d:Q2277|Q2277]] |- | {{-|[[Šumer]]}} || {{-|[[Шумер]]}} || [[:d:Q35355|Q35355]] |- | {{-|[[Želězna era]]}} || {{-|[[Желєзна ера]]}} || [[:d:Q11764|Q11764]] |} </div> ==== Srědnjevěčje i Rano sovrěmenno vrěme (17) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Azteki]]}} || {{-|[[Азтеки]]}} || [[:d:Q12542|Q12542]] |- | {{-|[[Bizantijska imperija]]}} || {{-|[[Бизантијска империја]]}} || [[:d:Q12544|Q12544]] |- | {{-|[[Civilizacija Maja]]}} || {{-|[[Цивилизација Маја]]}} || [[:d:Q28567|Q28567]] |- | {{-|[[Era prosvěčanja]]}} || {{-|[[Ера просвєчања]]}} || [[:d:Q12539|Q12539]] |- | {{-|[[Halifat Abbasidov]]}} || {{-|[[Халифат Аббасидов]]}} || [[:d:Q12536|Q12536]] |- | {{-|[[Imperija inkov]]}} || {{-|[[Империја инков]]}} || [[:d:Q28573|Q28573]] |- | {{-|[[Imperija Mali]]}} || {{-|[[Империја Мали]]}} || [[:d:Q184536|Q184536]] |- | {{-|[[Krestove pohody]]}} || {{-|[[Крестове походы]]}} || [[:d:Q12546|Q12546]] |- | {{-|[[Min (dinastija)]]}} || {{-|[[Мин (династија)]]}} || [[:d:Q9903|Q9903]] |- | {{-|[[Mongoljska imperija]]}} || {{-|[[Монгољска империја]]}} || [[:d:Q12557|Q12557]] |- | {{-|[[Osmanska imperija]]}} || {{-|[[Османска империја]]}} || [[:d:Q12560|Q12560]] |- | {{-|[[Protestantska reformacija]]}} || {{-|[[Протестантска реформација]]}} || [[:d:Q12562|Q12562]] |- | {{-|[[Srědnjevěčje]]}} || {{-|[[Срєдњевєчје]]}} || [[:d:Q12554|Q12554]] |- | {{-|[[Sveta Rimska imperija]]}} || {{-|[[Света Римска империја]]}} || [[:d:Q12548|Q12548]] |- | {{-|[[Tanj (dinastija)]]}} || {{-|[[Тањ (династија)]]}} || [[:d:Q9683|Q9683]] |- | {{-|[[Vikingi]]}} || {{-|[[Викинги]]}} || [[:d:Q12567|Q12567]] |- | {{-|[[Vozrodženje]]}} || {{-|[[Возроджење]]}} || [[:d:Q4692|Q4692]] |} </div> ==== Sovrěmenno vrěme (17) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Amerikanska gradžanska vojna]]}} || {{-|[[Американска граджанска војна]]}} || [[:d:Q8676|Q8676]] |- | {{-|[[Apartheid]]}} || {{-|[[Апартхејд]]}} || [[:d:Q11409|Q11409]] |- | {{-|[[Arabsko-Izraeljsky spor]]}} || {{-|[[Арабско-Израељскы спор]]}} || [[:d:Q8669|Q8669]] |- | '''{{-|[[Britanska imperija]]}}''' || '''{{-|[[Британска империја]]}}''' || [[:d:Q8680|Q8680]] |- | {{-|[[Cin (dinastija)]]}} || {{-|[[Цин (династија)]]}} || [[:d:Q8733|Q8733]] |- | '''{{-|[[Francuzska revolucija]]}}''' || '''{{-|[[Французска револуција]]}}''' || [[:d:Q6534|Q6534]] |- | '''{{-|[[Hladna vojna]]}}''' || '''{{-|[[Хладна војна]]}}''' || [[:d:Q8683|Q8683]] |- | {{-|[[Holokaust]]}} || {{-|[[Холокауст]]}} || [[:d:Q2763|Q2763]] |- | {{-|[[Nacistična Němcija]]}} || {{-|[[Нацистична Нємција]]}} || [[:d:Q7318|Q7318]] |- | '''{{-|[[Promyslna revolucija]]}}''' || '''{{-|[[Промыслна револуција]]}}''' || [[:d:Q2269|Q2269]] |- | '''{{-|[[Prva světova vojna]]}}''' || '''{{-|[[Прва свєтова војна]]}}''' || [[:d:Q361|Q361]] |- | {{-|[[Restavracija Mejdži]]}} || {{-|[[Реставрација Мејджи]]}} || [[:d:Q8707|Q8707]] |- | {{-|[[Rosijska revolucija 1917 goda]]}} || {{-|[[Росијска револуција 1917 года]]}} || [[:d:Q8729|Q8729]] |- | {{-|[[Sovětsky sojuz]]}} || {{-|[[Совєтскы сојуз]]}} || [[:d:Q15180|Q15180]] |- | {{-|[[Velika depresija]]}} || {{-|[[Велика депресија]]}} || [[:d:Q8698|Q8698]] |- | {{-|[[Vietnamska vojna]]}} || {{-|[[Виетнамска војна]]}} || [[:d:Q8740|Q8740]] |- | '''{{-|[[Vtora světova vojna]]}}''' || '''{{-|[[Втора свєтова војна]]}}''' || [[:d:Q362|Q362]] |} </div> == Zemjepis == === Zemjepis (11) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Zemjepis]]}}''' || '''{{-|[[Земјепис]]}}''' || [[:d:Q1071|Q1071]] |- | {{-|[[Gora]]}} || {{-|[[Гора]]}} || [[:d:Q8502|Q8502]] |- | '''{{-|[[Grad]]}}''' || '''{{-|[[Град]]}}''' || [[:d:Q515|Q515]] |- | {{-|[[Južny polus]]}} || {{-|[[Јужны полус]]}} || [[:d:Q933|Q933]] |- | '''{{-|[[Kontinent]]}}''' || '''{{-|[[Континент]]}}''' || [[:d:Q5107|Q5107]] |- | {{-|[[Lěs]]}} || {{-|[[Лєс]]}} || [[:d:Q4421|Q4421]] |- | '''{{-|[[Morje]]}}''' || '''{{-|[[Морје]]}}''' || [[:d:Q165|Q165]] |- | '''{{-|[[Okean]]}}''' || '''{{-|[[Океан]]}}''' || [[:d:Q9430|Q9430]] |- | {{-|[[Pustynja]]}} || {{-|[[Пустыња]]}} || [[:d:Q8514|Q8514]] |- | {{-|[[Rěka]]}} || {{-|[[Рєка]]}} || [[:d:Q4022|Q4022]] |- | {{-|[[Sěverny polus]]}} || {{-|[[Сєверны полус]]}} || [[:d:Q934|Q934]] |} </div> === Česti světa i glavne strany (8) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Afrika]]}}''' || '''{{-|[[Африка]]}}''' || [[:d:Q15|Q15]] |- | '''{{-|[[Antarktida]]}}''' || '''{{-|[[Антарктида]]}}''' || [[:d:Q51|Q51]] |- | '''{{-|[[Azija]]}}''' || '''{{-|[[Азија]]}}''' || [[:d:Q48|Q48]] |- |  {{-|[[Blizky Vozhod]]}} ||  {{-|[[Близкы Возход]]}} || [[:d:Q7204|Q7204]] |- | '''{{-|[[Evropa]]}}''' || '''{{-|[[Европа]]}}''' || [[:d:Q46|Q46]] |- | '''{{-|[[Južna Amerika]]}}''' || '''{{-|[[Јужна Америка]]}}''' || [[:d:Q18|Q18]] |- | '''{{-|[[Okeanija]]}}''' || '''{{-|[[Океанија]]}}''' || [[:d:Q55643|Q55643]] |- | '''{{-|[[Sěverna Amerika]]}}''' || '''{{-|[[Сєверна Америка]]}}''' || [[:d:Q49|Q49]] |} </div> === Državy === {{-|Eventually, there should be articles on most or all of the countries listed at [[:w:en:List of sovereign states|List of countries]]. However, for the smaller Wikipedias, some of the more high-priority countries to have articles on are:}} ==== Afrika (8) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Alžirija]]}} || {{-|[[Алжирија]]}} || [[:d:Q262|Q262]] |- | {{-|[[Demokratična republika Kongo]]}} || {{-|[[Демократична република Конго]]}} || [[:d:Q974|Q974]] |- | {{-|[[Egipt]]}} || {{-|[[Египт]]}} || [[:d:Q79|Q79]] |- | {{-|[[Etiopija]]}} || {{-|[[Етиопија]]}} || [[:d:Q115|Q115]] |- | {{-|[[Južnoafrikanska republika]]}} || {{-|[[Јужноафриканска република]]}} || [[:d:Q258|Q258]] |- | {{-|[[Nigerija]]}} || {{-|[[Нигерија]]}} || [[:d:Q1033|Q1033]] |- | {{-|[[Sudan]]}} || {{-|[[Судан]]}} || [[:d:Q1049|Q1049]] |- | {{-|[[Tanzanija]]}} || {{-|[[Танзанија]]}} || [[:d:Q924|Q924]] |} </div> ==== Azija (16) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Afganistan]]}} || {{-|[[Афганистан]]}} || [[:d:Q889|Q889]] |- | {{-|[[Bangladeš]]}} || {{-|[[Бангладеш]]}} || [[:d:Q902|Q902]] |- | {{-|[[Filipiny]]}} || {{-|[[Филипины]]}} || [[:d:Q928|Q928]] |- | '''{{-|[[Indija]]}}''' || '''{{-|[[Индија]]}}''' || [[:d:Q668|Q668]] |- | {{-|[[Indonezija]]}} || {{-|[[Индонезија]]}} || [[:d:Q252|Q252]] |- | {{-|[[Irak]]}} || {{-|[[Ирак]]}} || [[:d:Q796|Q796]] |- | '''{{-|[[Iran]]}}''' || '''{{-|[[Иран]]}}''' || [[:d:Q794|Q794]] |- | {{-|[[Izraelj]]}} || {{-|[[Израељ]]}} || [[:d:Q801|Q801]] |- | '''{{-|[[Japonija]]}}''' || '''{{-|[[Јапонија]]}}''' || [[:d:Q17|Q17]] |- | {{-|[[Južna Koreja]]}} || {{-|[[Јужна Кореја]]}} || [[:d:Q884|Q884]] |- | '''{{-|[[Kitaj]]}}''' || '''{{-|[[Китај]]}}''' || [[:d:Q148|Q148]] |- | {{-|[[Pakistan]]}} || {{-|[[Пакистан]]}} || [[:d:Q843|Q843]] |- | {{-|[[Saudovska Arabija]]}} || {{-|[[Саудовска Арабија]]}} || [[:d:Q851|Q851]] |- | {{-|[[Tajland]]}} || {{-|[[Тајланд]]}} || [[:d:Q869|Q869]] |- | {{-|[[Turcija]]}} || {{-|[[Турција]]}} || [[:d:Q43|Q43]] |- | {{-|[[Vietnam]]}} || {{-|[[Виетнам]]}} || [[:d:Q881|Q881]] |} </div> ==== Evropa (13) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Avstrija]]}} || {{-|[[Австрија]]}} || [[:d:Q40|Q40]] |- | '''{{-|[[Francija]]}}''' || '''{{-|[[Франција]]}}''' || [[:d:Q142|Q142]] |- | '''{{-|[[Italija]]}}''' || '''{{-|[[Италија]]}}''' || [[:d:Q38|Q38]] |- | '''{{-|[[Němcija]]}}''' || '''{{-|[[Нємција]]}}''' || [[:d:Q183|Q183]] |- | {{-|[[Niderlandy]]}} || {{-|[[Нидерланды]]}} || [[:d:Q55|Q55]] |- | '''{{-|[[Objedinjeno kraljevstvo]]}}''' || '''{{-|[[Обједињено краљевство]]}}''' || [[:d:Q145|Q145]] |- | {{-|[[Poljska]]}} || {{-|[[Пољска]]}} || [[:d:Q36|Q36]] |- | {{-|[[Portugalija]]}} || {{-|[[Португалија]]}} || [[:d:Q45|Q45]] |- | '''{{-|[[Rosija]]}}''' || '''{{-|[[Росија]]}}''' || [[:d:Q159|Q159]] |- | '''{{-|[[Španija]]}}''' || '''{{-|[[Шпанија]]}}''' || [[:d:Q29|Q29]] |- | {{-|[[Švejcarija]]}} || {{-|[[Швејцарија]]}} || [[:d:Q39|Q39]] |- | {{-|[[Ukrajina]]}} || {{-|[[Украјина]]}} || [[:d:Q212|Q212]] |- | {{-|[[Vatikan]]}} || {{-|[[Ватикан]]}} || [[:d:Q237|Q237]] |} </div> ==== Sěverna Amerika (4) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Kanada]]}} || {{-|[[Канада]]}} || [[:d:Q16|Q16]] |- | {{-|[[Kuba]]}} || {{-|[[Куба]]}} || [[:d:Q241|Q241]] |- | {{-|[[Meksiko]]}} || {{-|[[Мексико]]}} || [[:d:Q96|Q96]] |- | '''{{-|[[Sjedinjene štaty Ameriky]]}}''' || '''{{-|[[Сједињене штаты Америкы]]}}''' || [[:d:Q30|Q30]] |} </div> ==== Južna Amerika (3) ==== <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Argentina]]}} || {{-|[[Аргентина]]}} || [[:d:Q414|Q414]] |- | '''{{-|[[Brazilija]]}}''' || '''{{-|[[Бразилија]]}}''' || [[:d:Q155|Q155]] |- | {{-|[[Kolumbija]]}} || {{-|[[Колумбија]]}} || [[:d:Q739|Q739]] |} ==== Okeanija (1) ==== {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Avstralija]]}} || {{-|[[Австралија]]}} || [[:d:Q408|Q408]] |} </div> === Grady (45) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Amsterdam]]}} || {{-|[[Амстердам]]}} || [[:d:Q727|Q727]] |- | {{-|[[Atiny]]}} || {{-|[[Атины]]}} || [[:d:Q1524|Q1524]] |- | {{-|[[Bagdad]]}} || {{-|[[Багдад]]}} || [[:d:Q1530|Q1530]] |- | {{-|[[Bangkok]]}} || {{-|[[Бангкок]]}} || [[:d:Q1861|Q1861]] |- | '''{{-|[[Berlin]]}}''' || '''{{-|[[Берлин]]}}''' || [[:d:Q64|Q64]] |- | {{-|[[Bogota]]}} || {{-|[[Богота]]}} || [[:d:Q2841|Q2841]] |- | {{-|[[Bruselj]]}} || {{-|[[Брусељ]]}} || [[:d:Q239|Q239]] |- | {{-|[[Buenos Aires]]}} || {{-|[[Буенос Ајрес]]}} || [[:d:Q1486|Q1486]] |- | {{-|[[Damask]]}} || {{-|[[Дамаск]]}} || [[:d:Q3766|Q3766]] |- | {{-|[[Dhaka]]}} || {{-|[[Дака]]}} || [[:d:Q1354|Q1354]] |- | {{-|[[Delhi]]}} || {{-|[[Дели]]}} || [[:d:Q1353|Q1353]] |- | {{-|[[Dubaj]]}} || {{-|[[Дубај]]}} || [[:d:Q612|Q612]] |- | {{-|[[Džakarta]]}} || {{-|[[Джакарта]]}} || [[:d:Q3630|Q3630]] |- | {{-|[[Hongkong]]}} || {{-|[[Хонконг]]}} || [[:d:Q8646|Q8646]] |- | {{-|[[Istanbul]]}} || {{-|[[Истанбул]]}} || [[:d:Q406|Q406]] |- | '''{{-|[[Jerusalim]]}}''' || '''{{-|[[Јерусалим]]}}''' || [[:d:Q1218|Q1218]] |- | {{-|[[Kair]]}} || {{-|[[Каир]]}} || [[:d:Q85|Q85]] |- | {{-|[[Karači]]}} || {{-|[[Карачи]]}} || [[:d:Q8660|Q8660]] |- | {{-|[[Kejptaun]]}} || {{-|[[Кејптаун]]}} || [[:d:Q5465|Q5465]] |- | {{-|[[Kinšasa]]}} || {{-|[[Киншаса]]}} || [[:d:Q3838|Q3838]] |- | {{-|[[Kolkata]]}} || {{-|[[Колката]]}} || [[:d:Q1348|Q1348]] |- | {{-|[[Lagos]]}} || {{-|[[Лагос]]}} || [[:d:Q8673|Q8673]] |- | '''{{-|[[London]]}}''' || '''{{-|[[Лондон]]}}''' || [[:d:Q84|Q84]] |- | {{-|[[Los Angeles]]}} || {{-|[[Лос Анджелес]]}} || [[:d:Q65|Q65]] |- | {{-|[[Madrid]]}} || {{-|[[Мадрид]]}} || [[:d:Q2807|Q2807]] |- | {{-|[[Mekka]]}} || {{-|[[Мекка]]}} || [[:d:Q5806|Q5806]] |- | {{-|[[Mexiko]]}} || {{-|[[Мехико]]}} || [[:d:Q1489|Q1489]] |- | '''{{-|[[Moskva]]}}''' || '''{{-|[[Москва]]}}''' || [[:d:Q649|Q649]] |- | {{-|[[Mumbaj]]}} || {{-|[[Мумбај]]}} || [[:d:Q1156|Q1156]] |- | {{-|[[Nairobi]]}} || {{-|[[Најроби]]}} || [[:d:Q3870|Q3870]] |- | '''{{-|[[Nju Jork]]}}''' || '''{{-|[[Њу Јорк]]}}''' || [[:d:Q60|Q60]] |- | '''{{-|[[Pariž]]}}''' || '''{{-|[[Париж]]}}''' || [[:d:Q90|Q90]] |- | '''{{-|[[Pekin]]}}''' || '''{{-|[[Пекин]]}}''' || [[:d:Q956|Q956]] |- | {{-|[[Rio de Janeiro]]}} || {{-|[[Рио де Жанејро]]}} || [[:d:Q8678|Q8678]] |- | '''{{-|[[Rim]]}}''' || '''{{-|[[Рим]]}}''' || [[:d:Q220|Q220]] |- | '''{{-|[[Sankt-Peterburg]]}}''' || '''{{-|[[Санкт-Петербург]]}}''' || [[:d:Q656|Q656]] |- | {{-|[[São Paulo]]}} || {{-|[[Сао Пауло]]}} || [[:d:Q174|Q174]] |- | {{-|[[Soul]]}} || {{-|[[Соул]]}} || [[:d:Q8684|Q8684]] |- | {{-|[[Singapur]]}} || {{-|[[Сингапур]]}} || [[:d:Q334|Q334]] |- | {{-|[[Sydney]]}} || {{-|[[Сидни]]}} || [[:d:Q3130|Q3130]] |- | {{-|[[Šanhaj]]}} || {{-|[[Шанхај]]}} || [[:d:Q8686|Q8686]] |- | {{-|[[Teheran]]}} || {{-|[[Техеран]]}} || [[:d:Q3616|Q3616]] |- | '''{{-|[[Tokjo]]}}''' || '''{{-|[[Токјо]]}}''' || [[:d:Q1490|Q1490]] |- | {{-|[[Viena]]}} || {{-|[[Виена]]}} || [[:d:Q1741|Q1741]] |- | {{-|[[Washington]]}} || {{-|[[Вошингтон]]}} || [[:d:Q61|Q61]] |} </div> === Vodne prědmety (30) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | '''{{-|[[Amazonka]]}}''' || '''{{-|[[Амазонка]]}}''' || [[:d:Q3783|Q3783]] |- | {{-|[[Arktičny okean]]}} || {{-|[[Арктичны океан]]}} || [[:d:Q788|Q788]] |- | '''{{-|[[Atlantičny okean]]}}''' || '''{{-|[[Атлантичны океан]]}}''' || [[:d:Q97|Q97]] |- | {{-|[[Bajkal]]}} || {{-|[[Бајкал]]}} || [[:d:Q5513|Q5513]] |- | {{-|[[Baltičsko morje]]}} || {{-|[[Балтичско морје]]}} || [[:d:Q545|Q545]] |- | {{-|[[Črno morje]]}} || {{-|[[Чрно морје]]}} || [[:d:Q166|Q166]] |- | {{-|[[Dunaj]]}} || {{-|[[Дунај]]}} || [[:d:Q1653|Q1653]] |- | {{-|[[Gang]]}} || {{-|[[Ганг]]}} || [[:d:Q5089|Q5089]] |- | {{-|[[Ind]]}} || {{-|[[Инд]]}} || [[:d:Q7348|Q7348]] |- | '''{{-|[[Indijsky okean]]}}''' || '''{{-|[[Индијскы океан]]}}''' || [[:d:Q1239|Q1239]] |- | {{-|[[Janczy]]}} || {{-|[[Јанцзы]]}} || [[:d:Q5413|Q5413]] |- | {{-|[[Južny okean]]}} || {{-|[[Јужны океан]]}} || [[:d:Q7354|Q7354]] |- | {{-|[[Karaibsko morje]]}} || {{-|[[Караибско морје]]}} || [[:d:Q1247|Q1247]] |- | {{-|[[Kaspijsko morje]]}} || {{-|[[Каспијско морје]]}} || [[:d:Q5484|Q5484]] |- | {{-|[[Kongo (rěka)]]}} || {{-|[[Конго (рєка)]]}} || [[:d:Q3503|Q3503]] |- | {{-|[[Misisipi (rěka)]]}} || {{-|[[Мисисипи (рєка)]]}} || [[:d:Q1497|Q1497]] |- | '''{{-|[[Nil]]}}''' || '''{{-|[[Нил]]}}''' || [[:d:Q3392|Q3392]] |- | {{-|[[Nižer (rěka)]]}} || {{-|[[Нижер (рєка)]]}} || [[:d:Q3542|Q3542]] |- | {{-|[[Panamsky kanal]]}} || {{-|[[Панамскы канал]]}} || [[:d:Q7350|Q7350]] |- | {{-|[[Rejn]]}} || {{-|[[Рејн]]}} || [[:d:Q584|Q584]] |- | {{-|[[Sěverno morje]]}} || {{-|[[Сєверно морје]]}} || [[:d:Q1693|Q1693]] |- | {{-|[[Srědzemsko morje]]}} || {{-|[[Срєдземско морје]]}} || [[:d:Q4918|Q4918]] |- | {{-|[[Suecsky kanal]]}} || {{-|[[Суецскы канал]]}} || [[:d:Q899|Q899]] |- | {{-|[[Tanganjika]]}} || {{-|[[Тангањика]]}} || [[:d:Q5511|Q5511]] |- | '''{{-|[[Tihy okean]]}}''' || '''{{-|[[Тихы океан]]}}''' || [[:d:Q98|Q98]] |- | {{-|[[Velike jezera]]}} || {{-|[[Велике језера]]}} || [[:d:Q7347|Q7347]] |- | {{-|[[Veliky prěgradny rif]]}} || {{-|[[Великы прєградны риф]]}} || [[:d:Q7343|Q7343]] |- | {{-|[[Viktorija (jezero)]]}} || {{-|[[Викторија (језеро)]]}} || [[:d:Q5505|Q5505]] |- | {{-|[[Volga]]}} || {{-|[[Волга]]}} || [[:d:Q626|Q626]] |- | {{-|[[Žolta rěka]]}} || {{-|[[Жолта рєка]]}} || [[:d:Q7355|Q7355]] |} </div> === Gory i pustynje (7) === <div style="column-count:2;"> {| class="wikitable" width="100%" |- | {{-|[[Alpy]]}} || {{-|[[Алпы]]}} || [[:d:Q1286|Q1286]] |- | {{-|[[Andy]]}} || {{-|[[Анды]]}} || [[:d:Q5456|Q5456]] |- | '''{{-|[[Himalaje]]}}''' || '''{{-|[[Хималаје]]}}''' || [[:d:Q5451|Q5451]] |- |  {{-|[[Džomolungma]]}} ||  {{-|[[Джомолунгма]]}} || [[:d:Q513|Q513]] |- | {{-|[[Kilimandžaro]]}} || {{-|[[Килиманджаро]]}} || [[:d:Q7296|Q7296]] |- | '''{{-|[[Sahara]]}}''' || '''{{-|[[Сахара]]}}''' || [[:d:Q6583|Q6583]] |- | {{-|[[Skalske gory]]}} || {{-|[[Скалске горы]]}} || [[:d:Q5463|Q5463]] |} </div> [[Kategorija:Pomoč]] t2rss2n2kflrap8fx1c5zvy2mezlpaj 0 1515 49011 48313 2026-10-21T07:42:14Z IJzeren Jan 9 Prěnapravjenje izměnjeno s [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 49011 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Петр I Великы]] f66ehlbvznhxgx9p8ev2imy4m1a5ex2 2 2830 48966 48947 2026-10-20T12:17:43Z Ilja isv 10 48966 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=July 2026}} {{Wikidata Infobox}} {{#invoke:Wikidata|getValue|P154}} <code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code> {{Kartka carstvenna osoba | name = Петр Великы | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Портрет работы [[Jean-Marc Nattier|Жана-Марка Натјера]], 1717]] | caption = Портрет работы [[Jean-Marc Nattier|Жана-Марка Натјера]], 1717 | succession = [[Император и Самодржец Всеросијскы]] | reign = 2 новембра 1721 – {{Nowrap|8 фебруара 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Екатерина {{-|I}}]] | predecessor = ''Он сам, Цар'' | succession1 = [[Государ, Цар и Великы Кнез всеј Руси]] | reign1 = 7 маје 1682 – {{Nowrap|2 новембра 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Феодор{{-|III}} Алексејевич]] | successor1 = ''Он сам, Император'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Коронација]] | coronation1 = 25 јунија 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Иван{{-|V}} Алексејевич]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Регент]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna|Софја Алексејевна]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina| Евдокија Лопухина]]|1689|1698|reason=развод}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna|Екатерина Алексејевна]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky|Алексеј Петрович, Царевич Росијскы]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp|Анна, Кнегыња Холштеин-Готторп]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska|Елизавета, Императрица Всеросијска]] * [[Petr Petrovič, Carevič Rosijsky|Петр Петрович, Царевич Росијскы]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna|Велика Кнегыња Натаља Петровна]] }} | issue_link = #Потомки | house = [[Dinastija Romanovyh|Романовы]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej|Цар Алексеј]] | mother = [[Natalija Naryškina|Наталија Нарышкина]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Москва]], Русско Царство | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg|Санкт-Петербург]], Росијска Империја | burial_place = [[Petropavlovska katedrala|Петропавловска катедрала]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Војенске заслугы |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Русска армија]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)|Русско-Туречска војна (1686–1700)]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Azovske kampanije (1695–1696)|Азовске кампаније (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna|Велика сєверна војна]]:<br/>• [[Velika sěverna vojna|Ингријска кампанија]]<br/>• [[Obsada Nöteborga (1702)|Обсада Нӧтеборга (1702)]]<br/>• [[Obsada Niešanca (1703)|Обсада Ниешанца (1703)]]<br/>• [[Obsada Derpta (1704)|Обсада Дерпта (1704)]]<br/>• [[Obsada Narvy (1704)|Обсада Нарвы (1704)]]<br/>• [[Obsada Mitavy|Обсада Митавы]]<br/>• [[Obsada Vyborga (1706)|Обсада Выборга (1706)]]<br/>• [[Bitka pri Grodnu (1708)|Битка при Гродну (1708)]]<br/>• [[Bitka pri Lesnoj|Битка при Лесној]]<br/>• [[Bitka za Poltavu|Битка за Полтаву]]<br/>• [[Obsada Vyborga (1710)|Обсада Выборга (1710)]]<br/>• [[Kapitulacija Estonije i Livonije|Капитулација Естоније и Ливоније]]<br/>• [[Prutska rěčna kampanija|Прутска рєчна кампанија]]<br/>• [[Bitka za Helsinki (1713)|Битка за Хелсинки (1713)]]<br/>• [[Bitka pri Gangutu|Битка при Гангуту]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)|Русско-Персијска војна (1722–1723)]]<br/>• [[Bitka na rěkě Inčhe|Битка на рєкє Инчхе]]<br/>• [[Bitka za Derbent (1722)|Битка за Дербент (1722)]]<br/>• [[Vzetje Rašta Petrom Velikym|Взетје Рашта Петром Великым]]<br/>• [[Obsada Baku|Обсада Баку]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Petr - Aleksejevič Veliky''' (Jezyky; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car cěloj Rusi od 1682 goda, prvy imperator Cělorosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Petr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Petr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca KSVIII věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v - věku. Jednako mnogo historikov i političnyh dějateljij, napriklad: Nikolaj Karamzin, Vasilij Ključevskij, Pavel Miljukov i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] == <big>Biografija</big> == ==== '''Rane lěta''' ==== Petr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>-</ref> <blockquote>''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' ''- '''©'''Polno sobranje zakonov, čest I, str.886''</blockquote>Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Petr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>Cite web </ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Petr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Petr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Petr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Petr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Petr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Petr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ===== '''Strělecky bunt 1682 lěta''' '''i prihod do vlady Sofje Aleksejevny''' ===== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvili Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Petr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ===== Prvo supružestvo Petra - ===== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Petr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Petr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Petr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Petr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ===== Prihod do vlady Petra - ===== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 [tyseč šestsot osmdeset sedmom] i 1689 [tyseč šestsot osmdeset devetom] lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Petr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Petr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Petr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Petr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Petr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 [tyseč šestsot osmdeset devetogo] lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 [dvadeset devetogo] januara/sěčenja (8 [osmogo] fevruara/ljutogo) 1696 [tyseč šestsot devetdeset šestogo] lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Petr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ==== '''Do sěvernoj vojny''' ==== ===== Azovske pohody. 1695, 1696 ===== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Petr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 [tyseč šestsot devetdeset petogo] lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 [tyseč šestsot devetdeset šestogo] lěta 40[četyredeset]-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Petr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 [deset] tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 [tyseč šestsot devetdeset devetogo] goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46[četyredeset šesti]-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 [tyseč sedmsotogo] lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Petr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ===== '''Velika Ambasada''' ===== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Petr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Petr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Petr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Petr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Petr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. {{Ne zaměšivati s|Litijova baterija}} [[Fajl:LiIon-18650-match.jpg|thumb|275px|Litij-ionovy akumulator cilindričny, tiporazměr 18650]] [[Fajl:A battery, 7, ubt.jpeg|thumb|Litij-ionovy akumulator mobilnogo telefona {{-|Siemens}}, prizmatičny]] '''[[Litij]][[ion|-ionovy]] akumulator''' ({{-|Li-ion}}) je tipom [[Električny akumulator|akumulatora]] [[Električnost|električnosti]], ktory priměnjaje se v [[Nizkovoltažny akumulator|nizkovoltažnyh]] i [[Tegovy akumulator|tegovyh]] akumulatornyh baterijah vozov, v [[Sistemy akumulacije energije|sistemah akumulacije energije]], takože kako zdroj energije v devajsah kako [[Mobilny telefon|mobilne telefony]], [[laptop]]y i dr. V lětu 2019 [[Michael Stanley Whittingham|{{-|Whittingham|Уитингем}}]], [[John Goodenough|{{-|Goodenough|Гудинаф}}]] i [[Akira Yoshino|{{-|Yoshino|Јошино}}]] sut iziskali [[Nobeleva nagrada v hemiji|Nobelevu nagradu v hemiji]] s formulacijeju "Za razvoj litij-ionovyh akumulatorov". == Historija == {{Citatny blok|align=center|Glavny zdroj: {{Cite magazine |url=https://www.nkj.ru/archive/articles/37454/ |author=Татьяна Кулова |title=Аккумуляторы, изменившие жизнь |year=2019 |lang=ru |magazine=[[Наука и жизнь]] |issue=12 |pages=2—7}}}} Najprvo principialna možlivost stvorjenja [[litij|litijevyh]] akumulatorov na osnově sposobnosti [[disulfid titana|disulfida titana]] či [[disulfid molibden|disulfida molibdena]] priključati do sebe iony litija pri iznabivanju akumulatora i ekstraktovati jih pri nabivanju byla jest pokazana v lětu 1970 [[Michael Stanley Whittingham|Majklom {{-|Whittinghamom|Уитингемом}}]]. Sučstvenymi nedostatkami takyh akumulatorov javjali se nizky voltaž 2.37&nbsp;V i vysoka požarna nebezpečnost vslěd stvarjanja dendritov metaličnogo litija, ktore sut zamykali elektrody. Sučasany variant litij-ionovogo akumulatora s anodom iz [[Vuglerod|grafita]] i katodom iz kobaltita litija byl jest iznahodženy v lětu 1991 [[Akira Joshino|Akiroju {{-|Joshino|Jošino}}]]. Prvy litij-ionovy akumulator po jego patentu jest izpustila korporacija {{-|[[Sony]]}} v istom lětu. Tutčasno vedut se izslědovanja na poiskanje materialov na osnově [[Kremnij|kremnija]] ([[Kremnij-vugoljny akumulator|kremnij-vugoljny akumulator]]) i [[Fosfor|fosfora]], zabezpečivajučih povyšenu sposobnost interkaliranja [[Ion|ionov]] litija, i takože zaměny ionov litija [[Natrij-ionovy akumulator|na iony natrija]]. Druge izslědovanja směnšajut efekt starěnja i podolžajut dobu životnosti. Napriměr, izkoristanje tvoriva {{lang|en|bis-imino-acenaphthenequinone-Paraphenylene (BP)}} dozvoli shranjati 95 procentov vměstilosti akumulatora daže po 1700 ciklah nabivanja-iznabivanja.<ref name="sb0505">{{Cite web |lang=en |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsaem.0c02742 |title=Bis-imino-acenaphthenequinone-Paraphenylene-Type Condensation Copolymer Binder for Ultralong Cyclable Lithium-Ion Rechargeable Batteries |first=Agman |last=Gupta |website=ACS Applied Energy Materials |date=2021-03-22 |pages=2231–2240 |publisher=pubs.acs.org |access-date=2021-05-05 |archive-date=2021-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408172047/https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsaem.0c02742 |url-status=live }}</ref><ref name="sb0505-2">{{Cite web |lang=ru |url=https://3dnews.ru/1038734/yaponskie-uchyonie-pridumali-akkumulyator-sposobniy-prorabotat-5-let-pochti-bez-poteri-yomkosti |title=Японские учёные придумали аккумулятор, способный проработать 5 лет почти без потери ёмкости |website=3dnews.ru |date=2021-05-05 |publisher=3dnews.ru |access-date=2021-05-05 |archive-date=2021-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505110457/https://3dnews.ru/1038734/yaponskie-uchyonie-pridumali-akkumulyator-sposobniy-prorabotat-5-let-pochti-bez-poteri-yomkosti |url-status=live }}</ref> V lětu 1991 v sumě vměstilost litij-ionovyh akumulatorov byla 130 k{{-|W|Вт}}·č, ale v lětu 2025 uže 1.59 T{{-|W|Вт}}·č<ref>[http://kvant.mccme.ru/pdf/2023/2023-04.pdf Про запас (о развитии систем накопления энергии) . С Минаев] {{Wayback|url=http://kvant.mccme.ru/pdf/2023/2023-04.pdf |date=20230616183538 }}. Квант 2023 г , 4 Номер</ref><ref>[https://www.tadviser.ru/index.php/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F:%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%B9-%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B0%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BC%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B_(%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%BA) {{-|Литий-ионные аккумуляторы (мировой рынок)}}]</ref> == Типы литий-ионных аккумуляторов == В зависимости от химического состава и устройства (LMO, LCO, NCA, NMC, [[LiFePO4|LFP]], LTO,…), литий-ионные разделяются на типы, сильно различающиеся потребительскими качествами. === Литий-кобальтовые (ICR) === Эта разновидность имеет самую высокую ёмкость, но требовательны к условиям работы, имеют весьма ограниченный ресурс. Рабочий диапазон напряжений — от 3 до 4,2 В. Самая высокая удельная энергоемкость — до 250 Втч/кг, пиковый ток разряда — не более двух ёмкостей (то есть аккумулятор 2 Ач имеет разрешённый ток 4 А), длительный ток разряда — не более одной ёмкости. Температура длительного хранения аккумуляторов — −5 °C при 40-50 % заряда{{нет АИ|17|01|2024}}. Литий-кобальтовые аккумуляторы взрывоопасны и могут воспламеняться при перегреве или вследствие глубокого разряда. По этим причинам они обычно снабжаются защитной платой и имеют маркировку Protected. Напряжение разряда — не ниже 3 В. Взрывоопасны при повреждении корпуса, быстро стареют (средний срок жизни — 3-5 лет, в циклах «заряд-разряд» — не более 500). Нежелательна зарядка большим током. Крайне токсичны при воспламенении. === Литий-никель-марганец-кобальт-оксидный (NMC) === {{Основная статья|Литий-никель-марганец-кобальт-оксидный аккумулятор}} Аккумуляторы номинальным напряжением 3,7 вольта, диапазон от 2,6 до 4,3 вольта, плотность энергии до 200 Втч/кг, токоотдача до двух ёмкостей, ресурс при разряде до минимума более 1000 циклов, при частичном 5000 циклов и более. Взрывопожаробезопасность высокая, высокая теплостойкость<ref>{{Cite web|url=https://acums.ru/akkumulyatory/nmc-akkumulyatory|title=Li NMC аккумуляторы: литий-никель-марганец-кобальт-оксидный, характеристики, новый тип лития|lang=ru-RU|first=Акум|last=Эксперт|website=Акумы.ру|date=2022-09-27|access-date=2024-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240115211220/https://acums.ru/akkumulyatory/nmc-akkumulyatory|archive-date=2024-01-15}}</ref>. === Литий-никель-кобальт-алюминий-оксидный (NCA) === {{Основная статья|Литий-никель-кобальт-алюминий-оксидный аккумулятор}} Удельная плотность энергии в аккумуляторах данного типа: 200—260 ([[Ватт (единица измерения)|Вт]]•[[Час|ч]]/[[Килограмм|кг]])<ref name="Ref01">{{Cite web |url=https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-205#battery-bu-205-050 |title=Литий-никель-кобальт-алюминий-оксидный аккумулятор. |access-date=2020-09-27 |archive-date=2020-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023001209/https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-205#battery-bu-205-050 |url-status=live }}</ref>. Выдерживают до 500 циклов зарядки-разрядки. Преимуществами аккумуляторов данного типа являются высокая удельная энергоемкость, длительный срок службы и высокая удельная мощность.<ref>''Кочеров А. В., Курмакаев Д. Р., Сизов А. Ю., Туманов А. А., Федосова Л. О.'' [https://elibrary.ru/item.asp?id=35196938 Выбор типа электрохимической системы аккумулятора электромобиля LCV-сегмента] // [[Нижегородский государственный технический университет|НГТУ]], Труды НГТУ им. Р. Е. Алексеева, номер: 2(121), год: 2018, с: 156—161</ref> Они применяются в промышленности, электротранспорте, медицинской технике. === Литий-марганцевые (IMR или INR) === Более долговечны и безопасны, чем кобальтовые, допустима зарядка большим током. Рабочий диапазон напряжений — от 2,5 до 4,2 В. Удельная энергоемкость — 140—150 Втч/кг. Ресурс — порядка 5-6 лет — до 1000 циклов «заряд-разряд». Высокий ток под нагрузкой — до 5 ёмкостей. Предельная граница разряда — 2,5 В, однако возможно снижение ресурса. INR-аккумуляторы редко снабжают защитной платой, но зарядная цепь всегда имеет ограничение по напряжению. Неработоспособны ниже −10 °C. Достаточно безопасны в использовании, не взрываются и не воспламеняются. Имеют низкий саморазряд. === Литий железофосфатные аккумуляторы (LiFePO4, LiFe, LFP, IFR) === {{Основная статья|Литий-железо-фосфатный аккумулятор}} Рабочий диапазон напряжений — от 2 до 3,65 В, номинальное напряжение — 3,2 В. Удельная энергоемкость — примерно 150 Втч/кг. Ресурс — 10-20 лет, примерно 1500-3000 циклов «заряд-разряд» (до 8000 в мягких условиях). Высокий ток под нагрузкой (до 10 ёмкостей) и стабильное напряжение разряда идеальны для электромобилей, велосипедов, и подобных применений. Разряд вблизи нижней границы напряжения (2 В) может снижать ресурс. Допустима зарядка большим током с сохранением безопасности. При самых тяжёлых условиях эксплуатации не выделяют газа, не взрываются и не возгораются. === Литий-титанатные аккумуляторы (LTO) === {{Основная статья|Литий-титанатный аккумулятор}} Наивысшая долговечность и широкий температурный интервал работы. Рабочий диапазон напряжений и от 1,6 до 2,7 В, номинальное напряжение — 2,3 В. Удельная энергоёмкость — примерно 100 Втч/кг. Ресурс — более 15 000 циклов «заряд-разряд». Температурный диапазон и от −60 °C до +60 °C. Имеет очень низкое сопротивление, позволяющее использовать сверхбыстрый заряд, и низкий саморазряд, примерно 0,02 % в сутки. == Технические показатели == [[Fajl:Skizze Balancer.png|thumb|При использовании литий-ионных аккумуляторов в составе батарей без балансирующего устройства часть из них окажется переразряженной (B) при работе батареи или перезаряженной (C) либо не дозаряженной (D) до номинальной ёмкости во время зарядки батареи]] Основные показатели элементов, зависящие от химсостава, находятся в следующих пределах: * [[Электрическое напряжение|напряжение]] единичного элемента: ** максимальное: 4,2 [[Вольт (единица измерения)|В]] (или 4,35/4,40 В для высоковольтных);<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://www.ixbt.com/live/supply/li-ion-435v-vs-420v-skolko-teryaem-test-sanyo-ur18650zta.html |title=Li-ion 4.35V vs 4.20V сколько теряем? Тест SANYO UR18650ZTA. / Зарядки, пауэрбанки, провода и переходники / iXBT Live |date=2018-08-26 |publisher=iXBT Live |access-date=2019-10-18 |archive-date=2019-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018063726/https://www.ixbt.com/live/supply/li-ion-435v-vs-420v-skolko-teryaem-test-sanyo-ur18650zta.html |url-status=live }}</ref> ** минимальное: 2,5 В (или 2,8/3,0 В для высоковольтных); * удельная [[энергоёмкость]]: 110…325 [[Киловатт-час|Вт·ч]]/[[кг]];<ref>{{Cite web|url=https://www.molicel.com/newsroom/molicel-launches-inr-21700-m65a-and-inr-21700-p60b-pioneering-market-leading-power-for-e-bikes-and-light-electric-vehicles/|title=Molicel Launches INR-21700-M65A and INR-21700-P60B, Pioneering Market Leading Power for E-bikes and light electric vehicles|lang=en|date=2025-06-24|publisher=Newsroom molicell|archive-url=https://web.archive.org/web/20250629213754/https://www.molicel.com/newsroom/molicel-launches-inr-21700-m65a-and-inr-21700-p60b-pioneering-market-leading-power-for-e-bikes-and-light-electric-vehicles/|archive-date=2025-06-29|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref> * [[внутреннее сопротивление]]: 4…15 [[милли-|м]][[Ом (единица измерения)|Ом]];<ref>{{Cite web |lang=ru |url=http://www.ecigtalk.ru/forum/f33/t192678.html |title=Sony VTC6A и VTC6 с одинаковыми Matrix-кодами - результаты тестов |publisher=ecigtalk.ru |access-date=2019-10-18 |archive-date=2019-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018063305/http://www.ecigtalk.ru/forum/f33/t192678.html |url-status=live }}</ref> * число циклов заряд-разряд до снижения [[Ёмкостный накопитель энергии|ёмкости]] до 80 %: 600; * время быстрого заряда: 1 [[час]]; * [[саморазряд]] зависит от температуры хранения и степени заряда. При температуре 25 °C и заряде 100 % ≈1,6 % в [[месяц]]; * [[Сила тока|ток]] [[Нагрузка (значения)|нагрузки]] относительно ёмкости '''С,''' представленной в [[Ампер-час|А·ч]]: ** постоянный: до 5'''С'''; ** импульсный: до 50'''С'''; ** оптимальный: до 1'''С'''; * диапазон рабочих [[Температура|температур]]: от −20 °C до +60 °C (оптимальная +23 °C);<ref>{{Cite web |url=https://telit.co.rs/PDFDokumenti/Li-Ion/INR18650-25R.pdf |title=Samsung INR18650-25R Specification |access-date=2020-04-01 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030193340/https://telit.co.rs/PDFDokumenti/Li-Ion/INR18650-25R.pdf |url-status=live }}</ref> == Защитные устройства аккумулятора == [[Fajl:Lithium Ionen Akku Überwachungselektronik.jpg|thumb|left|Контроллер заряда/разряда ([[Печатная плата|плата]] защиты) цилиндрического литий-ионного аккумулятора, конструкционно припаянный к отрицательному контакту аккумулятора и обратной фольгированной стороной выполняющий его функции. На снимке частично демонтирован и отсоединён от проводника, идущего к положительному контакту аккумулятора]] Почти всегда в корпус аккумулятора встроен [[Контроллер заряда аккумуляторов|контроллер]] (или ''{{-|PCM}}-плата'' ({{lang|en|Protection Circuit Module}})), который управляет зарядкой и защищает аккумулятор от превышения напряжения заряда, чрезмерного разряда и превышения температуры, приводящих к преждевременной деградации или разрушению. Также этот контроллер может ограничивать ток потребления, защищать от [[Короткое замыкание|короткого замыкания]]. Тем не менее, надо учитывать, что не все аккумуляторы снабжаются защитой. Производители могут не устанавливать её в целях снижения стоимости, веса, а также в устройствах, в которых встроен контроллер защиты, в аккумуляторных батареях (например, ноутбуков) используются аккумуляторы без встроенной платы защиты<ref>''Н. Бровка, О. Янченков'' [https://cyberleninka.ru/article/n/primenenie-spetsializirovannyh-mikroprotsessorov-dlya-postroeniya-shem-kontrolya-i-zaschity-litiy-ionnyh-i-litiy-polimernyh {{-|Применение специализированных микропроцессоров для построения схем контроля и защиты литий-ионных и литий-полимерных аккумуляторных батарей}}] {{Wayback|url=https://cyberleninka.ru/article/n/primenenie-spetsializirovannyh-mikroprotsessorov-dlya-postroeniya-shem-kontrolya-i-zaschity-litiy-ionnyh-i-litiy-polimernyh |date=20190828235251 }} {{-|// Журнал «Компоненты и Технологии». — № 3, 2007 г. С. 132—135. ISSN 2079-6811.}}</ref>. Литиевые аккумуляторы имеют специальные требования при подключении нескольких ячеек [[Последовательное и параллельное соединение|последовательно]]. Зарядные устройства для таких многосоставных аккумуляторов с ячейками или сами аккумуляторные [[Батарея (электротехника)|батареи]] снабжаются схемой балансировки ячеек. Смысл балансировки в том, что электрические свойства ячеек могут немного различаться, и какая-то ячейка достигнет полного заряда/разряда раньше других. При этом необходимо прекратить заряд этой ячейки, продолжая заряжать остальные, так как перезаряд литий-ионных аккумуляторов выводит их из строя. Эту функцию выполняет специальный узел — {{iw|Балансировочная плата аккумуляторов|балансир||Battery balancing}} (или ''BMS-плата'' ({{lang-en|Battery Management System}})<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Si-Nm4ClEjE Обзор BMS контроллера заряда литий-ионных аккумуляторов 18650 3.7В] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=Si-Nm4ClEjE |date=20190916133541 }} на [[YouTube]]</ref>). Он [[шунт]]ирует заряженную ячейку так, чтобы ток заряда шёл мимо неё. Балансиры одновременно выполняют как функцию платы защиты в отношении каждого из аккумуляторов, так и батареи в целом<ref>''Сердечный Д. В., Томашевский Ю. Б.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/upravlenie-protsessom-zaryada-mnogoelementnyh-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batarey Управление процессом заряда многоэлементных литий-ионных аккумуляторных батарей] {{Wayback|url=https://cyberleninka.ru/article/n/upravlenie-protsessom-zaryada-mnogoelementnyh-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batarey |date=20190828231910 }} / Научная статья // Журнал «Измерение. Мониторинг. Управление. Контроль». — № 3 (21), 2017 г. С. 115—123. УДК 621.314. DOI 10.21685/2307-5538-2017-3-16. ISSN 1999-5458.</ref><ref>''Сазонов И. Е., Лукьяненко М. В.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/vyravnivanie-zaryada-v-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batareyah Выравнивание заряда в литий-ионных аккумуляторных батареях] {{Wayback|url=https://cyberleninka.ru/article/n/vyravnivanie-zaryada-v-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batareyah |date=20190828231907 }} / Научная статья // Сборник материалов IX Междунарародной научно-практической конференции, посвящённой [[День космонавтики|Дню космонавтики]]. «Актуальные проблемы авиации и космонавтики» [Электронныйресурс]. Красноярск: СибГУ им. М. Ф. Решетнева — № 9, т. 1, 2013 г. С. 204. УДК 537.22. ISSN 1999-5458.</ref>. Зарядные устройства могут поддерживать конечное напряжение заряда в диапазоне 4,15—4,25 [[Вольт (единица измерения)|В]]. {{Внешние медиафайлы |topic = Варианты Li-ion аккумуляторов с напряжением 1,5 В |font-size = |align = |width = 230px |image1 = [https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1ylB2ajDuK1Rjy1zjq6zraFXaV.jpg Со встроенным контроллером и разъёмом микро-USB<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uM0UQRyIpsc] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=uM0UQRyIpsc |date=20190916133542 }}.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wzWlVSSL1q4] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=wzWlVSSL1q4 |date=20190916133530 }}.</ref>] |image2 = [https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1Fxi8h5FTMKJjSZFAq6AkJpXaV/Etinesan-3000mWh-AA-1-5-V.jpg С двойным преобразованием напряжения (при зарядке/разрядке) и требующие специального зарядного устройства<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=GJmmI2WFoW8] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=GJmmI2WFoW8 |date=20190916133533 }}.</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=3QYn6m_Tlgw |title=LITHIUM AA 1 5 Volt BATTERIES - YouTube<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2019-08-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916133541/https://www.youtube.com/watch?v=3QYn6m_Tlgw&gl=US&hl=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1G3CHXfc3T1VjSZLeq6zZsVXaf.jpg |title=Архивированная копия |access-date=2019-08-29 |archive-date=2019-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829051045/https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1G3CHXfc3T1VjSZLeq6zZsVXaf.jpg |url-status=live }}</ref>] |image3 = [https://ae01.alicdn.com/kf/HTB16gVkXgvGK1JjSspiq6A96FXaH/KENTLI-4-3000mWh-aa-1-5.jpg С двойным положительным контактом: 1,5 В — центральный рабочий, 3,7 В — по периферии для зарядки специальным зарядным устройством либо через переходник (желобчатый или трубчатый) зарядным устройством для Li-ion<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=DwPfkfOxZIQ] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=DwPfkfOxZIQ |date=20190916133530 }}.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1rru1qUk9Sc] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=1rru1qUk9Sc |date=20190916133547 }}.</ref>] }} Существуют литий-ионные и литий-полимерные аккумуляторы типоразмеров АА и ААА с напряжением 1,5 В. Они имеют не только схему защиты, но также встроенный электронный [[преобразователь напряжения]] ({{lang-en|DC-DC converter}}). Отличие таких аккумуляторов — стабилизированное напряжение на контактах в 1,5 В вне зависимости от ''рабочего напряжения'' самой ячейки аккумулятора и его моментальное обнуление, когда литиевая ячейка разряжается до нижнего допустимого предела и срабатывает защита от чрезмерного разряда. Такие аккумуляторы можно спутать с похожими по размерам аккумуляторами 14500 и 10440 напряжением 3,7 В, а также с незаряжаемыми одноразовыми [[Литиевый элемент питания|литиевыми элементами питания]]. Все они различаются маркировкой. Из-за высокой [[Пожароопасность|пожароопасности]] литиевых батарей предпринимаются попытки перехода на БМС с полностью открытым исходным кодом, например, проект «foxBMS».<ref>{{Cite web |url=https://foxbms.org/ |title=foxBMS.org |access-date=2023-07-26 |archive-date=2023-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230726075025/https://foxbms.org/ |url-status=live }}</ref> == Ustroj == [[File:Shema Litij-ionovogo akumulatora.svg|thumb|Litij-ionovy akumulator. Shema]] Litij-ionovy akumulator skladaje se iz elektrodov (katodnogo materiala na [[Aluminij|aluminijevoj]] foliji i anodnogo materiala na [[Měd|mědnoj]] foliji), razděljenyh poronitym separatorom, orošenym elektrolitom. Paket elektrodov jest poměščen do neprodyšnogo korpusa, katody i anody sut prisjednjene k terminalam za nimanje toka. Korpus poněkogda imaje zaščitny ventil, skydyvajučim vnutrny pritisk pri avarijnyh situacijah ili narušenju uslovij eksploatacije. Litij-ionove akumulatory različajut se tipom izkoristanogo katodnogo materiala. Prěnosnikom naboja v litij-ionovom akumulatoru jest pozitivno nabity ion litija, ktory imaje sposoobnost vsadžati se (interkalirovati) v kristaličnu rešetku drugyh materialov (napriklad, [[Grafit|grafita]], [[Oksid|oksidov]] i [[Solj|soljij]] [[Metal|metalov]]) s obrazovanjem hemičnogo sveza, napriklad: v grafit s obrazovanjem {{Hem2|LiC6}}, v oksidy s obrazovanjem ({{Hem2|LiMnO2}}) i v solji metalov s obrazovanjem ({{Hem2|LiMn_{R}O_{N}|}}). Prvonačelno kako negativne plošče jest koristal se metaličny litij, potom [[kamenovugoljny koks]]. Dalje sut počeli priměnjati grafit. Priměnjenje oksidov kobalta dozvoljaje akumulatoram rabotati pri nizšyh temperaturah, povyšaje kolikost ciklov nabivanja/iznabivanja jednogo akumulatora. Razprostanjenje litij-želězofosfatnyh akumulatorov imaje byti blagodare jihnoj odnositelno nizkoju cěně. Litij-ionove akumulatory priměnjajut jedino spoločno s sistemoju uptavjenja akumulatorom {{-|BMS (battery management system)}} I specialnym ustrojstvom nabivanja/iznabivanja. V sučasnosti v masovom proizvodstvu litij-ionovyh akumulatorov upotrěbjajut tri klasy katodnyh materialov: * [[kobaltit litija]] {{Hem2|LiCoO2}} i tvrde raztvory na osnově izostrukturnogo s njim nikelata litija; * litij-manganova špinel {{Hem2|LiMn2O4}}; * ferofosfat litija {{Hem2|LiFePO4}}. Elektrohemične shemy litij-ionovyh akumulatorov: * litij-kobaltove {{Hem2|LiCoO2 + 6C -> Li_{1-x}CoO2 + LiC6}}; * litij-ferofosfatne {{Hem2|LiFePO4 + 6C -> Li_{1-x}FePO_{4} + LiC6|}}. Blagodare nizkomu samoiznabivanju i velikoj kolikosti ciklov nabivanja/iznabivanja, Li-ion akumulatory sut prědpočitane za priměnjenje v alternativnoj energetikě. Pri tom, pomimo sistemy BMS, oni zabezpěčivajut se [[Invertor (elektrotehnika)|invertorami]] (prěobražateljami električnosti). == Преимущества == * Низкий саморазряд. * Высокая токоотдача. * Большое число циклов заряд-разряд. * Не требуют обслуживания. == Недостатки == Широко применяемые литий-ионные аккумуляторы при перезаряде, несоблюдении условий заряда или при механическом повреждении часто бывают чрезвычайно огнеопасными. * Огнеопасны * Теряют работоспособность при переразряде * Теряют ёмкость на холоде * Быстро деградируют от повышенных температур и представляют повышенную пожароопасность в жару === Экологические проблемы === Добыча лития, основного элемента для аккумуляторов, вызывает серьезные экологические проблемы, так как получение одной тонны лития требует 2 млн литров воды, что приводит к загрязнению почвы и разрушению биосистем. Для производства литий-ионных аккумуляторов электромобилей требуется на 50 % больше воды, чем на производство двигателей внутреннего сгорания. [[Кобальт]], еще один необходимый элемент, является опасным токсическим веществом в различных соединениях, что делает сложнее и дороже как производство аккумуляторов, так и их утилизацию. Утилизация аккумуляторов, содержащих платину, литий и другие элементы, может нанести ущерб окружающей среде. Имеющиеся технологии их переработки слишком энергоемки и дают низкокачественное сырье<ref>[https://roscongress.org/news/litij-ionnaja-lihoradka-rynok-akkumuljatorov-na-poroge-revoljutsii/ Литий-ионная лихорадка: рынок аккумуляторов на пороге революции]</ref>. === Взрывоопасность === [[Fajl:Lithium-ion batteries (form factor ENEL10, Li-42B, NP-45).jpg|thumb|Вздувшийся литий-ионный аккумулятор в плоском алюминиевом корпусе типоразмера ENEL10 (Li-42B, NP-45). Бумажная этикетка снята]] [[Fajl:Felix-car-batteries-full.jpg|thumb|Литий-ионная аккумуляторная [[Батарея (электротехника)|батарея]] [[Гибридный автомобиль|гибридного автомобиля]]]] Аккумуляторы Li-ion первого поколения были подвержены взрывному эффекту. Это объяснялось тем, что в них использовался анод из металлического лития, на котором в процессе многократных циклов зарядки/разрядки возникали пространственные образования ([[Дендрит (кристалл)|дендриты]]), приводящие к замыканию электродов и, как следствие, возгоранию или взрыву. Этот недостаток удалось окончательно устранить заменой материала анода на графит. Подобные процессы происходили и на катодах литий-ионных аккумуляторов на основе оксида кобальта при нарушении условий эксплуатации (перезарядке). Литий-ферро-фосфатные аккумуляторы полностью лишены этих недостатков. Литиевые аккумуляторы изредка проявляют склонность к взрывному самовозгоранию.<ref>{{Cite web |url=http://www.vestifinance.ru/articles/24666 |title=Возгорания на Dreamliner связаны с аккумуляторами |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104075120/http://www.vestifinance.ru/articles/24666 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://4pda.to/2016/09/02/321656/ |title=Samsung отзывает Galaxy Note 7 из-за возможности возгорания |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104023424/http://4pda.ru/2016/09/02/321656/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2016/11/04/tesla/ |title=Находившийся за рулем Tesla бывший агент ФБР погиб в ДТП |lang=ru |access-date=2016-11-04 |archive-date=2016-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105033609/https://lenta.ru/news/2016/11/04/tesla/ |url-status=live }}</ref> Интенсивность горения даже от миниатюрных аккумуляторов такова, что может приводить к тяжким последствиям.<ref>{{Cite web |url=http://www.motherjones.com/environment/2014/04/e-cigarettes-explode-fda-timeline |title=Should You Be Worried About Your E-Cigarette Exploding? |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115084937/http://www.motherjones.com/environment/2014/04/e-cigarettes-explode-fda-timeline |url-status=live }}</ref> Авиакомпании и международные организации принимают меры к ограничению перевозок литиевых аккумуляторов и устройств с ними на авиатранспорте.<ref>{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2016/09/28/samsungtablet/ |title=Лайнер экстренно сел из-за загоревшегося планшета Samsung |lang=ru |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104075652/https://lenta.ru/news/2016/09/28/samsungtablet/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.iata.org/whatwedo/cargo/dgr/Documents/lithium-battery-update.pdf |title=Lithium Batteries as Cargo in 2016 Update III |access-date=2016-07-03 |archive-date=2016-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910064520/http://www.iata.org/whatwedo/cargo/dgr/Documents/lithium-battery-update.pdf |url-status=live }}</ref> Самовозгорание литиевого аккумулятора очень плохо поддаётся тушению традиционными средствами. В процессе термического разгона неисправного или повреждённого аккумулятора происходит не только выделение запасённой электрической энергии, но и ряд химических реакций, выделяющих вещества для поддержания горения, горючие газы от электролита<ref>{{cite doi|10.1149/1.3515880}}</ref>, а также, в случае не LiFePO4-электродов<ref>{{cite doi|10.1016/j.jpowsour.2012.05.018}}</ref>, выделяется кислород. Потому вспыхнувший аккумулятор способен гореть без доступа воздуха и для его тушения непригодны средства изоляции от атмосферного кислорода. Целью тушения может быть лишь снижение температуры аккумулятора и предотвращение распространения пламени<ref>{{Cite web |url=http://www.powerinfo.ru/accumulator-liion.php |title=Литий-ионные (li-ion) аккумуляторы<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2016-10-31 |archive-date=2016-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161101035217/http://www.powerinfo.ru/accumulator-liion.php |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.computerra.ru/84841/model-s-fire-facts/ |title=Гореть, а не тлеть! Что на самом деле случилось с электроседаном Tesla Motors? |access-date=2016-11-04 |archive-date=2016-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161103024604/http://www.computerra.ru/84841/model-s-fire-facts/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-304-a |title=Аспекты безопасности литий-ионных аккумуляторов |access-date=2016-11-04 |archive-date=2016-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105033033/https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-304-a |url-status=live }}</ref>. === Эффект памяти === Традиционно считалось, что, в отличие от [[Ni-Cd]]- и [[Ni-MH]]-аккумуляторов, Li-Ion-аккумуляторы полностью избавлены от [[Эффект памяти аккумулятора|эффекта памяти]]. По результатам исследований учёных Института Пауля Шерера (Швейцария) в 2013 году этот эффект всё-таки был обнаружен, но оказался ничтожен.<ref>{{Cite web |lang=ru |url=http://www.psi.ch/media/memory-effect-now-also-found-in-lithium-ion-batteries |title=Paul Scherrer Institut (PSI) :: Memory effect now also found in lithium-ion batteries |archive-url=https://www.webcitation.org/6GWseiW22?url=http://www.psi.ch/media/memory-effect-now-also-found-in-lithium-ion-batteries |archive-date=2013-05-11 |access-date=2013-05-02 |url-status=live}}</ref> Причиной его является то, что основой работы батареи являются процессы высвобождения и обратного захвата ионов лития, динамика которых ухудшается в случае неполной зарядки{{нет АИ|18|04|2026}}. Во время зарядки ионы лития один за другим покидают частицы литий-феррофосфата, размер которых составляет десятки микрометров. Катодный материал начинает разделяться на частицы с разным содержанием лития. Зарядка батареи происходит на фоне возрастания электрохимического потенциала. В определённый момент он достигает предельного значения. Это приводит к ускорению высвобождения оставшихся ионов лития из катодного материала, но они уже не меняют суммарного напряжения батареи. Если батарея не будет полностью заряжена, то на катоде останется некоторое число частиц, близких к пограничному состоянию. Они практически достигли барьера высвобождения ионов лития, но не успели его преодолеть. При разряде свободные ионы лития стремятся вернуться на место и рекомбинировать с ионами феррофосфата. Однако на поверхности катода их также встречают частицы в пограничном состоянии, уже содержащие литий. Обратный захват затрудняется, и нарушается микроструктура электрода. В настоящее время просматриваются два пути решения проблемы: внесение изменений в алгоритмы работы системы управления батареями и разработка катодов с увеличенной площадью поверхности. === Требования к режимам заряда/разряда === Глубокий разряд полностью выводит из строя литий-ионный аккумулятор. Также на жизненный цикл аккумуляторов влияет глубина его разряда перед очередной зарядкой<!-- но ведь выше указано, что у него практически нет эффекта памяти? --> и зарядка токами выше установленных производителем. Из-за низкого внутреннего сопротивления аккумулятора зарядный ток сильно зависит от напряжения на его клеммах во время зарядки. Ток зарядки зависит от разницы напряжений между аккумулятором и зарядным устройством и от сопротивления как самого аккумулятора, так и подводимых к нему проводов. Увеличение напряжения зарядки на 4 % может приводить к увеличению тока зарядки в 10 раз, что отрицательно сказывается на аккумуляторе, при недостаточном отводе тепла он перегревается и деградирует. В результате, если напряжение на аккумуляторе превысить всего на 4 %, он будет вдвое быстрее терять ёмкость от цикла к циклу<ref>{{публикация |1=статья |автор=Мельничук |автор имя=О. В. |автор2=Фетисов |автор2 имя=В. С. |заглавие=Особенности заряда и разряда литиевых аккумуляторных батарей и современные технические средства управления этими процессами |тип=журн |издание=Электротехнические и информационные комплексы и системы |issn=1999-5458 |год=2016 |номер=2 |том=12 |страницы=41–48 |удк=621.355.9 |ссылка=https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-zaryada-i-razryada-litievyh-akkumulyatornyh-batarey-i-sovremennye-tehnicheskie-sredstva-upravleniya-etimi-protsessami |архив дата=2019-08-28 |архив=https://web.archive.org/web/20190828231845/https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-zaryada-i-razryada-litievyh-akkumulyatornyh-batarey-i-sovremennye-tehnicheskie-sredstva-upravleniya-etimi-protsessami }}</ref>. === Старение === Литиевые аккумуляторы стареют, даже если не используются. Соответственно, нет смысла покупать аккумулятор «про запас» или чрезмерно увлекаться «экономией» его ресурса. Оптимальные условия хранения Li-ion-аккумуляторов достигаются при 40-процентном заряде от ёмкости аккумулятора и температуре 0…10 [[Градус Цельсия|°C]]<ref name="htplbb">{{публикация |1=статья |автор=Дмитрий |заглавие=5 практических советов по эксплуатации литий-ионных аккумуляторов |издание=Блог компании Mugen Power Batteries |год=2013 |месяц=02 |день=06 |ссылка=https://habrahabr.ru/company/mugenpower/blog/168483/ |архив дата=2016-12-22 |архив=https://web.archive.org/web/20161222073941/https://habrahabr.ru/company/mugenpower/blog/168483/ }}</ref>. {| class="standard" !Температура, ⁰C !С 40%-м зарядом, % за год !Со 100%-м зарядом, % за год |- |0 |2 |6 |- |25 |4 |20 |- |40 |15 |35 |- |60 |25 |60 (40 % за ''три месяца'') |} === Снижение ёмкости при низких температурах === Как и в других типах аккумуляторов, разрядка в условиях низких температур приводит к снижению отдаваемой энергии, в особенности при температурах ниже 0 ⁰C. Так, снижение запаса отдаваемой энергии при понижении температуры от +20 ⁰C до +4 ⁰C приводит к уменьшению отдаваемой энергии на ~5-7 %, дальнейшее понижение температуры разрядки ниже 0 ⁰C приводит к потере отдаваемой энергии на десятки процентов. Разряд аккумулятора при температуре, не ниже указанной производителем аккумуляторов, не приводит к их деградации (преждевременному исчерпанию ресурса). Как и для других типов аккумуляторов, одним из вариантов решения проблемы являются [[Аккумулятор с внутренним электроподогревом|аккумуляторы с внутренним подогревом]]<ref>{{публикация |1=статья |автор=Комов С. |соавторы=Сергей Комов |заглавие=Созданы литий-ионные аккумуляторы с подогревом |издание=Новый взгляд |год=2016 |месяц=01 |день=22 |ссылка=http://newvz.ru/info/68833.html |архив дата=2016-02-17 |архив=https://web.archive.org/web/20160217030453/http://newvz.ru/info/68833.html }}</ref>. == Производители == Производство литий-ионных аккумуляторов в мире в основном сосредоточено в [[Китай|Китае]], [[Южная Корея|Южной Корее]] и [[Япония|Японии]]. Крупнейшими их производителями являются [[CATL]], [[LG Chem]], [[Samsung SDI]] и [[Panasonic]]<ref>[https://1economic.ru/lib/119994 Аналитический обзор рынка производителей литий-ионных аккумуляторов]</ref>. В [[Россия|России]] есть несколько компаний, производящих литий-ионные аккумуляторы, но работают они на импортном сырье, в основном китайском<ref>[https://www.techinsider.ru/technologies/1601067-akkumulyatornaya-nezavisimost-kak-v-rossii-razvivaetsya-proizvodstvo-litiy-ionnyh-nakopiteley-energii/ Аккумуляторная независимость: как в России развивается производство литий-ионных накопителей энергии]</ref>. == См. также == * [[Типоразмеры гальванических элементов#Элементы номинальным напряжением 3—3,7 В|Типоразмеры цилиндрических литий-ионных аккумуляторов]] * [[Литий-полимерный аккумулятор]] * [[Литий-железо-фосфатный аккумулятор]] * [[Литий-титанатный аккумулятор]] * [[Нанопроводниковый аккумулятор]] * [[Зарядное устройство]] * [[Никель-металл-гидридный аккумулятор|Никель-металл-гидридный аккумулятор (NiMH)]] * [[Никель-кадмиевый аккумулятор|Никель-кадмиевый аккумулятор (NiCd)]] * [[Батарея (электротехника)|Батарея]] * [[Элемент AA]] * [[Элемент AAA]] * [[Эффект памяти аккумулятора]] * [[Натрий-ионный аккумулятор]] * [[Система накопления электрической энергии|Системы накопления электрической энергии]] == Примечания == {{Примечания}} == Литература == * {{публикация|книга |автор=Хрусталёв |автор имя=Д. А. |заглавие=Аккумуляторы |место=М. |издательство=Изумруд |год=2003 |ref=Хрусталёв }} * {{публикация|статья |автор=Филипповский Ю. |соавторы=Юрий Филипповский |заглавие=Мобильное питание |подзаголовок=Ч. 2 |издание=Компьютерра-онлайн |год=2009 |месяц=05 |день=26 |ссылка= https://old.computerra.ru/terralab/platform/428707/ |архив= https://web.archive.org/web/20090529231525/http://www.computerra.ru/terralab/platform/428707 |архив дата= 2009-05-29 |ref=Филипповский }} * {{публикация|книга |автор=Скундин |автор имя=А. М. |автор2=Брылев |автор2 имя=О. А. |заглавие=Наноматериалы в современных химических источниках тока |подзаголовок=методическая разработка к программам повышения квалификации |ответственный=Фак-т наук о материалах МГУ |место=М. |издательство=[[МГУ]] |год=2011 |страниц=56 |ссылка=http://www.nanometer.ru/2009/10/27/12565955237306/PROP_FILE_files_1/hit1.pdf |ref=Скундин и Брылев }} * {{публикация|статья|язык=en |авторScrosati |автор имя=Bruno |автор2=Garche |автор2 имя=Jürgen |заглавие=Lithium batteries |подзаголовок=Status, prospects and future |издание=Journal of Power Sources |issn=0378-7753 |год=2010 |месяц=05 |volume=195 |issue=9 |pages=2419—2430 |doi=10.1016/j.jpowsour.2009.11.048 |ref=Scrosati & Garche }} * {{публикация|статья|язык=en |автор имя=Tsuyoshi |автор=Sasaki |автор2 имя=Yoshio |автор2=Ukyo |автор3 имя=Petr |автор3=Novák |заглавие=Memory effect in a lithium-ion battery |тип=журн |издание=Nature Materials |год=2013 |volume=12 |pages=569–575 |ссылка=http://www.nature.com/nmat/journal/v12/n6/full/nmat3623.html |doi=10.1038/nmat3623 |ref=Sasaki et al. }} == Ссылки == * {{публикация|статья |автор=Васильев В. |соавторы=Владимир Васильев |заглавие=Литий-ионные и литий-полимерные аккумуляторы |издание=iXBT |год=2001 |месяц=11 |день=26 |ссылка=http://www.ixbt.com/mobile/review/lipol.shtml |ref=Васильев }} * {{публикация|статья |заглавие=Литий-ионные (Li-ion) аккумуляторы |издание=Аккумуляторы, батарейки и другие источники питания |ссылка=http://www.powerinfo.ru/accumulator-liion.php }} {{Гальванические элементы}} [[Категория:Литиевые аккумуляторы]] [[Категория:Появились в 1991 году]] [[Категория:Изобретения Японии]] [[Категория:Ионы]] == Vněšnje linky == == Iztočniky == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Nikola Tesla]] [[Kategorija:Elektromagnetizm]] <gallery> Margay tiger cat (side profile).jpg|Kot imenom {{-|Tigriño}}, prědstavitelj vida {{-|Leopardus tilcayo}}, v rezervaciji {{-|La Senda Verde|Сенда-Верде}} v 2026 Leopardus tilcayo (5x3 cropped).jpg| </gallery> == Čitati dalje == == Izvor == {{Prěvod|en|Japanese language|}} [[Kategorija:Zvěri]] [[Kategorija:Kotovi]] == Vněšnje linky == {{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}} {{Pravopis}} {{Poslanje | type = informative | file = EU-LABEL AI black transparent.svg | title = UI prěvod | description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!'' | comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.'' }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentacija}} </noinclude> {{Citatny blok |border = 2px |align = center |bgcolor = Cornsilk |title = |halign = left |quote = Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{skryto odsud}} {{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}} {{skryto dotud}} |salign = right |author = |source = Originalny tekst (angl.) }} Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}} Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine | magazine = Popular Magazine | title = An Article by an Anonymous Author | date = 1996 | ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}} }}</ref> Tuto jest peskovišče. [[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]] '''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}}) <span class="ext-gadget-alphabet-disable"> </span> == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Pravopis prověrjeny}} 00psiz1dgi4j76lqbinfdgbldeug1vv 48967 48966 2026-10-20T12:18:15Z Ilja isv 10 48967 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=July 2026}} {{Wikidata Infobox}} {{#invoke:Wikidata|getValue|P154}} <code><nowiki>{{UI prěvod|data={{subst:#timel: d xg Y H:i||isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}|izpraviti do = {{subst:#timel: d xg Y H:i| +2 months|isv}} {{-|({{subst:#timel: T}})}}}}}</nowiki></code> {{Ne zaměšivati s|Litijova baterija}} [[Fajl:LiIon-18650-match.jpg|thumb|275px|Litij-ionovy akumulator cilindričny, tiporazměr 18650]] [[Fajl:A battery, 7, ubt.jpeg|thumb|Litij-ionovy akumulator mobilnogo telefona {{-|Siemens}}, prizmatičny]] '''[[Litij]][[ion|-ionovy]] akumulator''' ({{-|Li-ion}}) je tipom [[Električny akumulator|akumulatora]] [[Električnost|električnosti]], ktory priměnjaje se v [[Nizkovoltažny akumulator|nizkovoltažnyh]] i [[Tegovy akumulator|tegovyh]] akumulatornyh baterijah vozov, v [[Sistemy akumulacije energije|sistemah akumulacije energije]], takože kako zdroj energije v devajsah kako [[Mobilny telefon|mobilne telefony]], [[laptop]]y i dr. V lětu 2019 [[Michael Stanley Whittingham|{{-|Whittingham|Уитингем}}]], [[John Goodenough|{{-|Goodenough|Гудинаф}}]] i [[Akira Yoshino|{{-|Yoshino|Јошино}}]] sut iziskali [[Nobeleva nagrada v hemiji|Nobelevu nagradu v hemiji]] s formulacijeju "Za razvoj litij-ionovyh akumulatorov". == Historija == {{Citatny blok|align=center|Glavny zdroj: {{Cite magazine |url=https://www.nkj.ru/archive/articles/37454/ |author=Татьяна Кулова |title=Аккумуляторы, изменившие жизнь |year=2019 |lang=ru |magazine=[[Наука и жизнь]] |issue=12 |pages=2—7}}}} Najprvo principialna možlivost stvorjenja [[litij|litijevyh]] akumulatorov na osnově sposobnosti [[disulfid titana|disulfida titana]] či [[disulfid molibden|disulfida molibdena]] priključati do sebe iony litija pri iznabivanju akumulatora i ekstraktovati jih pri nabivanju byla jest pokazana v lětu 1970 [[Michael Stanley Whittingham|Majklom {{-|Whittinghamom|Уитингемом}}]]. Sučstvenymi nedostatkami takyh akumulatorov javjali se nizky voltaž 2.37&nbsp;V i vysoka požarna nebezpečnost vslěd stvarjanja dendritov metaličnogo litija, ktore sut zamykali elektrody. Sučasany variant litij-ionovogo akumulatora s anodom iz [[Vuglerod|grafita]] i katodom iz kobaltita litija byl jest iznahodženy v lětu 1991 [[Akira Joshino|Akiroju {{-|Joshino|Jošino}}]]. Prvy litij-ionovy akumulator po jego patentu jest izpustila korporacija {{-|[[Sony]]}} v istom lětu. Tutčasno vedut se izslědovanja na poiskanje materialov na osnově [[Kremnij|kremnija]] ([[Kremnij-vugoljny akumulator|kremnij-vugoljny akumulator]]) i [[Fosfor|fosfora]], zabezpečivajučih povyšenu sposobnost interkaliranja [[Ion|ionov]] litija, i takože zaměny ionov litija [[Natrij-ionovy akumulator|na iony natrija]]. Druge izslědovanja směnšajut efekt starěnja i podolžajut dobu životnosti. Napriměr, izkoristanje tvoriva {{lang|en|bis-imino-acenaphthenequinone-Paraphenylene (BP)}} dozvoli shranjati 95 procentov vměstilosti akumulatora daže po 1700 ciklah nabivanja-iznabivanja.<ref name="sb0505">{{Cite web |lang=en |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsaem.0c02742 |title=Bis-imino-acenaphthenequinone-Paraphenylene-Type Condensation Copolymer Binder for Ultralong Cyclable Lithium-Ion Rechargeable Batteries |first=Agman |last=Gupta |website=ACS Applied Energy Materials |date=2021-03-22 |pages=2231–2240 |publisher=pubs.acs.org |access-date=2021-05-05 |archive-date=2021-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408172047/https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsaem.0c02742 |url-status=live }}</ref><ref name="sb0505-2">{{Cite web |lang=ru |url=https://3dnews.ru/1038734/yaponskie-uchyonie-pridumali-akkumulyator-sposobniy-prorabotat-5-let-pochti-bez-poteri-yomkosti |title=Японские учёные придумали аккумулятор, способный проработать 5 лет почти без потери ёмкости |website=3dnews.ru |date=2021-05-05 |publisher=3dnews.ru |access-date=2021-05-05 |archive-date=2021-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505110457/https://3dnews.ru/1038734/yaponskie-uchyonie-pridumali-akkumulyator-sposobniy-prorabotat-5-let-pochti-bez-poteri-yomkosti |url-status=live }}</ref> V lětu 1991 v sumě vměstilost litij-ionovyh akumulatorov byla 130 k{{-|W|Вт}}·č, ale v lětu 2025 uže 1.59 T{{-|W|Вт}}·č<ref>[http://kvant.mccme.ru/pdf/2023/2023-04.pdf Про запас (о развитии систем накопления энергии) . С Минаев] {{Wayback|url=http://kvant.mccme.ru/pdf/2023/2023-04.pdf |date=20230616183538 }}. Квант 2023 г , 4 Номер</ref><ref>[https://www.tadviser.ru/index.php/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F:%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%B9-%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B0%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BC%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B_(%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%BA) {{-|Литий-ионные аккумуляторы (мировой рынок)}}]</ref> == Типы литий-ионных аккумуляторов == В зависимости от химического состава и устройства (LMO, LCO, NCA, NMC, [[LiFePO4|LFP]], LTO,…), литий-ионные разделяются на типы, сильно различающиеся потребительскими качествами. === Литий-кобальтовые (ICR) === Эта разновидность имеет самую высокую ёмкость, но требовательны к условиям работы, имеют весьма ограниченный ресурс. Рабочий диапазон напряжений — от 3 до 4,2 В. Самая высокая удельная энергоемкость — до 250 Втч/кг, пиковый ток разряда — не более двух ёмкостей (то есть аккумулятор 2 Ач имеет разрешённый ток 4 А), длительный ток разряда — не более одной ёмкости. Температура длительного хранения аккумуляторов — −5 °C при 40-50 % заряда{{нет АИ|17|01|2024}}. Литий-кобальтовые аккумуляторы взрывоопасны и могут воспламеняться при перегреве или вследствие глубокого разряда. По этим причинам они обычно снабжаются защитной платой и имеют маркировку Protected. Напряжение разряда — не ниже 3 В. Взрывоопасны при повреждении корпуса, быстро стареют (средний срок жизни — 3-5 лет, в циклах «заряд-разряд» — не более 500). Нежелательна зарядка большим током. Крайне токсичны при воспламенении. === Литий-никель-марганец-кобальт-оксидный (NMC) === {{Основная статья|Литий-никель-марганец-кобальт-оксидный аккумулятор}} Аккумуляторы номинальным напряжением 3,7 вольта, диапазон от 2,6 до 4,3 вольта, плотность энергии до 200 Втч/кг, токоотдача до двух ёмкостей, ресурс при разряде до минимума более 1000 циклов, при частичном 5000 циклов и более. Взрывопожаробезопасность высокая, высокая теплостойкость<ref>{{Cite web|url=https://acums.ru/akkumulyatory/nmc-akkumulyatory|title=Li NMC аккумуляторы: литий-никель-марганец-кобальт-оксидный, характеристики, новый тип лития|lang=ru-RU|first=Акум|last=Эксперт|website=Акумы.ру|date=2022-09-27|access-date=2024-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240115211220/https://acums.ru/akkumulyatory/nmc-akkumulyatory|archive-date=2024-01-15}}</ref>. === Литий-никель-кобальт-алюминий-оксидный (NCA) === {{Основная статья|Литий-никель-кобальт-алюминий-оксидный аккумулятор}} Удельная плотность энергии в аккумуляторах данного типа: 200—260 ([[Ватт (единица измерения)|Вт]]•[[Час|ч]]/[[Килограмм|кг]])<ref name="Ref01">{{Cite web |url=https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-205#battery-bu-205-050 |title=Литий-никель-кобальт-алюминий-оксидный аккумулятор. |access-date=2020-09-27 |archive-date=2020-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023001209/https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-205#battery-bu-205-050 |url-status=live }}</ref>. Выдерживают до 500 циклов зарядки-разрядки. Преимуществами аккумуляторов данного типа являются высокая удельная энергоемкость, длительный срок службы и высокая удельная мощность.<ref>''Кочеров А. В., Курмакаев Д. Р., Сизов А. Ю., Туманов А. А., Федосова Л. О.'' [https://elibrary.ru/item.asp?id=35196938 Выбор типа электрохимической системы аккумулятора электромобиля LCV-сегмента] // [[Нижегородский государственный технический университет|НГТУ]], Труды НГТУ им. Р. Е. Алексеева, номер: 2(121), год: 2018, с: 156—161</ref> Они применяются в промышленности, электротранспорте, медицинской технике. === Литий-марганцевые (IMR или INR) === Более долговечны и безопасны, чем кобальтовые, допустима зарядка большим током. Рабочий диапазон напряжений — от 2,5 до 4,2 В. Удельная энергоемкость — 140—150 Втч/кг. Ресурс — порядка 5-6 лет — до 1000 циклов «заряд-разряд». Высокий ток под нагрузкой — до 5 ёмкостей. Предельная граница разряда — 2,5 В, однако возможно снижение ресурса. INR-аккумуляторы редко снабжают защитной платой, но зарядная цепь всегда имеет ограничение по напряжению. Неработоспособны ниже −10 °C. Достаточно безопасны в использовании, не взрываются и не воспламеняются. Имеют низкий саморазряд. === Литий железофосфатные аккумуляторы (LiFePO4, LiFe, LFP, IFR) === {{Основная статья|Литий-железо-фосфатный аккумулятор}} Рабочий диапазон напряжений — от 2 до 3,65 В, номинальное напряжение — 3,2 В. Удельная энергоемкость — примерно 150 Втч/кг. Ресурс — 10-20 лет, примерно 1500-3000 циклов «заряд-разряд» (до 8000 в мягких условиях). Высокий ток под нагрузкой (до 10 ёмкостей) и стабильное напряжение разряда идеальны для электромобилей, велосипедов, и подобных применений. Разряд вблизи нижней границы напряжения (2 В) может снижать ресурс. Допустима зарядка большим током с сохранением безопасности. При самых тяжёлых условиях эксплуатации не выделяют газа, не взрываются и не возгораются. === Литий-титанатные аккумуляторы (LTO) === {{Основная статья|Литий-титанатный аккумулятор}} Наивысшая долговечность и широкий температурный интервал работы. Рабочий диапазон напряжений и от 1,6 до 2,7 В, номинальное напряжение — 2,3 В. Удельная энергоёмкость — примерно 100 Втч/кг. Ресурс — более 15 000 циклов «заряд-разряд». Температурный диапазон и от −60 °C до +60 °C. Имеет очень низкое сопротивление, позволяющее использовать сверхбыстрый заряд, и низкий саморазряд, примерно 0,02 % в сутки. == Технические показатели == [[Fajl:Skizze Balancer.png|thumb|При использовании литий-ионных аккумуляторов в составе батарей без балансирующего устройства часть из них окажется переразряженной (B) при работе батареи или перезаряженной (C) либо не дозаряженной (D) до номинальной ёмкости во время зарядки батареи]] Основные показатели элементов, зависящие от химсостава, находятся в следующих пределах: * [[Электрическое напряжение|напряжение]] единичного элемента: ** максимальное: 4,2 [[Вольт (единица измерения)|В]] (или 4,35/4,40 В для высоковольтных);<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://www.ixbt.com/live/supply/li-ion-435v-vs-420v-skolko-teryaem-test-sanyo-ur18650zta.html |title=Li-ion 4.35V vs 4.20V сколько теряем? Тест SANYO UR18650ZTA. / Зарядки, пауэрбанки, провода и переходники / iXBT Live |date=2018-08-26 |publisher=iXBT Live |access-date=2019-10-18 |archive-date=2019-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018063726/https://www.ixbt.com/live/supply/li-ion-435v-vs-420v-skolko-teryaem-test-sanyo-ur18650zta.html |url-status=live }}</ref> ** минимальное: 2,5 В (или 2,8/3,0 В для высоковольтных); * удельная [[энергоёмкость]]: 110…325 [[Киловатт-час|Вт·ч]]/[[кг]];<ref>{{Cite web|url=https://www.molicel.com/newsroom/molicel-launches-inr-21700-m65a-and-inr-21700-p60b-pioneering-market-leading-power-for-e-bikes-and-light-electric-vehicles/|title=Molicel Launches INR-21700-M65A and INR-21700-P60B, Pioneering Market Leading Power for E-bikes and light electric vehicles|lang=en|date=2025-06-24|publisher=Newsroom molicell|archive-url=https://web.archive.org/web/20250629213754/https://www.molicel.com/newsroom/molicel-launches-inr-21700-m65a-and-inr-21700-p60b-pioneering-market-leading-power-for-e-bikes-and-light-electric-vehicles/|archive-date=2025-06-29|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref> * [[внутреннее сопротивление]]: 4…15 [[милли-|м]][[Ом (единица измерения)|Ом]];<ref>{{Cite web |lang=ru |url=http://www.ecigtalk.ru/forum/f33/t192678.html |title=Sony VTC6A и VTC6 с одинаковыми Matrix-кодами - результаты тестов |publisher=ecigtalk.ru |access-date=2019-10-18 |archive-date=2019-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018063305/http://www.ecigtalk.ru/forum/f33/t192678.html |url-status=live }}</ref> * число циклов заряд-разряд до снижения [[Ёмкостный накопитель энергии|ёмкости]] до 80 %: 600; * время быстрого заряда: 1 [[час]]; * [[саморазряд]] зависит от температуры хранения и степени заряда. При температуре 25 °C и заряде 100 % ≈1,6 % в [[месяц]]; * [[Сила тока|ток]] [[Нагрузка (значения)|нагрузки]] относительно ёмкости '''С,''' представленной в [[Ампер-час|А·ч]]: ** постоянный: до 5'''С'''; ** импульсный: до 50'''С'''; ** оптимальный: до 1'''С'''; * диапазон рабочих [[Температура|температур]]: от −20 °C до +60 °C (оптимальная +23 °C);<ref>{{Cite web |url=https://telit.co.rs/PDFDokumenti/Li-Ion/INR18650-25R.pdf |title=Samsung INR18650-25R Specification |access-date=2020-04-01 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030193340/https://telit.co.rs/PDFDokumenti/Li-Ion/INR18650-25R.pdf |url-status=live }}</ref> == Защитные устройства аккумулятора == [[Fajl:Lithium Ionen Akku Überwachungselektronik.jpg|thumb|left|Контроллер заряда/разряда ([[Печатная плата|плата]] защиты) цилиндрического литий-ионного аккумулятора, конструкционно припаянный к отрицательному контакту аккумулятора и обратной фольгированной стороной выполняющий его функции. На снимке частично демонтирован и отсоединён от проводника, идущего к положительному контакту аккумулятора]] Почти всегда в корпус аккумулятора встроен [[Контроллер заряда аккумуляторов|контроллер]] (или ''{{-|PCM}}-плата'' ({{lang|en|Protection Circuit Module}})), который управляет зарядкой и защищает аккумулятор от превышения напряжения заряда, чрезмерного разряда и превышения температуры, приводящих к преждевременной деградации или разрушению. Также этот контроллер может ограничивать ток потребления, защищать от [[Короткое замыкание|короткого замыкания]]. Тем не менее, надо учитывать, что не все аккумуляторы снабжаются защитой. Производители могут не устанавливать её в целях снижения стоимости, веса, а также в устройствах, в которых встроен контроллер защиты, в аккумуляторных батареях (например, ноутбуков) используются аккумуляторы без встроенной платы защиты<ref>''Н. Бровка, О. Янченков'' [https://cyberleninka.ru/article/n/primenenie-spetsializirovannyh-mikroprotsessorov-dlya-postroeniya-shem-kontrolya-i-zaschity-litiy-ionnyh-i-litiy-polimernyh {{-|Применение специализированных микропроцессоров для построения схем контроля и защиты литий-ионных и литий-полимерных аккумуляторных батарей}}] {{Wayback|url=https://cyberleninka.ru/article/n/primenenie-spetsializirovannyh-mikroprotsessorov-dlya-postroeniya-shem-kontrolya-i-zaschity-litiy-ionnyh-i-litiy-polimernyh |date=20190828235251 }} {{-|// Журнал «Компоненты и Технологии». — № 3, 2007 г. С. 132—135. ISSN 2079-6811.}}</ref>. Литиевые аккумуляторы имеют специальные требования при подключении нескольких ячеек [[Последовательное и параллельное соединение|последовательно]]. Зарядные устройства для таких многосоставных аккумуляторов с ячейками или сами аккумуляторные [[Батарея (электротехника)|батареи]] снабжаются схемой балансировки ячеек. Смысл балансировки в том, что электрические свойства ячеек могут немного различаться, и какая-то ячейка достигнет полного заряда/разряда раньше других. При этом необходимо прекратить заряд этой ячейки, продолжая заряжать остальные, так как перезаряд литий-ионных аккумуляторов выводит их из строя. Эту функцию выполняет специальный узел — {{iw|Балансировочная плата аккумуляторов|балансир||Battery balancing}} (или ''BMS-плата'' ({{lang-en|Battery Management System}})<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Si-Nm4ClEjE Обзор BMS контроллера заряда литий-ионных аккумуляторов 18650 3.7В] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=Si-Nm4ClEjE |date=20190916133541 }} на [[YouTube]]</ref>). Он [[шунт]]ирует заряженную ячейку так, чтобы ток заряда шёл мимо неё. Балансиры одновременно выполняют как функцию платы защиты в отношении каждого из аккумуляторов, так и батареи в целом<ref>''Сердечный Д. В., Томашевский Ю. Б.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/upravlenie-protsessom-zaryada-mnogoelementnyh-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batarey Управление процессом заряда многоэлементных литий-ионных аккумуляторных батарей] {{Wayback|url=https://cyberleninka.ru/article/n/upravlenie-protsessom-zaryada-mnogoelementnyh-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batarey |date=20190828231910 }} / Научная статья // Журнал «Измерение. Мониторинг. Управление. Контроль». — № 3 (21), 2017 г. С. 115—123. УДК 621.314. DOI 10.21685/2307-5538-2017-3-16. ISSN 1999-5458.</ref><ref>''Сазонов И. Е., Лукьяненко М. В.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/vyravnivanie-zaryada-v-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batareyah Выравнивание заряда в литий-ионных аккумуляторных батареях] {{Wayback|url=https://cyberleninka.ru/article/n/vyravnivanie-zaryada-v-litiy-ionnyh-akkumulyatornyh-batareyah |date=20190828231907 }} / Научная статья // Сборник материалов IX Междунарародной научно-практической конференции, посвящённой [[День космонавтики|Дню космонавтики]]. «Актуальные проблемы авиации и космонавтики» [Электронныйресурс]. Красноярск: СибГУ им. М. Ф. Решетнева — № 9, т. 1, 2013 г. С. 204. УДК 537.22. ISSN 1999-5458.</ref>. Зарядные устройства могут поддерживать конечное напряжение заряда в диапазоне 4,15—4,25 [[Вольт (единица измерения)|В]]. {{Внешние медиафайлы |topic = Варианты Li-ion аккумуляторов с напряжением 1,5 В |font-size = |align = |width = 230px |image1 = [https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1ylB2ajDuK1Rjy1zjq6zraFXaV.jpg Со встроенным контроллером и разъёмом микро-USB<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uM0UQRyIpsc] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=uM0UQRyIpsc |date=20190916133542 }}.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wzWlVSSL1q4] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=wzWlVSSL1q4 |date=20190916133530 }}.</ref>] |image2 = [https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1Fxi8h5FTMKJjSZFAq6AkJpXaV/Etinesan-3000mWh-AA-1-5-V.jpg С двойным преобразованием напряжения (при зарядке/разрядке) и требующие специального зарядного устройства<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=GJmmI2WFoW8] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=GJmmI2WFoW8 |date=20190916133533 }}.</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=3QYn6m_Tlgw |title=LITHIUM AA 1 5 Volt BATTERIES - YouTube<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2019-08-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916133541/https://www.youtube.com/watch?v=3QYn6m_Tlgw&gl=US&hl=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1G3CHXfc3T1VjSZLeq6zZsVXaf.jpg |title=Архивированная копия |access-date=2019-08-29 |archive-date=2019-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829051045/https://ae01.alicdn.com/kf/HTB1G3CHXfc3T1VjSZLeq6zZsVXaf.jpg |url-status=live }}</ref>] |image3 = [https://ae01.alicdn.com/kf/HTB16gVkXgvGK1JjSspiq6A96FXaH/KENTLI-4-3000mWh-aa-1-5.jpg С двойным положительным контактом: 1,5 В — центральный рабочий, 3,7 В — по периферии для зарядки специальным зарядным устройством либо через переходник (желобчатый или трубчатый) зарядным устройством для Li-ion<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=DwPfkfOxZIQ] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=DwPfkfOxZIQ |date=20190916133530 }}.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1rru1qUk9Sc] {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=1rru1qUk9Sc |date=20190916133547 }}.</ref>] }} Существуют литий-ионные и литий-полимерные аккумуляторы типоразмеров АА и ААА с напряжением 1,5 В. Они имеют не только схему защиты, но также встроенный электронный [[преобразователь напряжения]] ({{lang-en|DC-DC converter}}). Отличие таких аккумуляторов — стабилизированное напряжение на контактах в 1,5 В вне зависимости от ''рабочего напряжения'' самой ячейки аккумулятора и его моментальное обнуление, когда литиевая ячейка разряжается до нижнего допустимого предела и срабатывает защита от чрезмерного разряда. Такие аккумуляторы можно спутать с похожими по размерам аккумуляторами 14500 и 10440 напряжением 3,7 В, а также с незаряжаемыми одноразовыми [[Литиевый элемент питания|литиевыми элементами питания]]. Все они различаются маркировкой. Из-за высокой [[Пожароопасность|пожароопасности]] литиевых батарей предпринимаются попытки перехода на БМС с полностью открытым исходным кодом, например, проект «foxBMS».<ref>{{Cite web |url=https://foxbms.org/ |title=foxBMS.org |access-date=2023-07-26 |archive-date=2023-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230726075025/https://foxbms.org/ |url-status=live }}</ref> == Ustroj == [[File:Shema Litij-ionovogo akumulatora.svg|thumb|Litij-ionovy akumulator. Shema]] Litij-ionovy akumulator skladaje se iz elektrodov (katodnogo materiala na [[Aluminij|aluminijevoj]] foliji i anodnogo materiala na [[Měd|mědnoj]] foliji), razděljenyh poronitym separatorom, orošenym elektrolitom. Paket elektrodov jest poměščen do neprodyšnogo korpusa, katody i anody sut prisjednjene k terminalam za nimanje toka. Korpus poněkogda imaje zaščitny ventil, skydyvajučim vnutrny pritisk pri avarijnyh situacijah ili narušenju uslovij eksploatacije. Litij-ionove akumulatory različajut se tipom izkoristanogo katodnogo materiala. Prěnosnikom naboja v litij-ionovom akumulatoru jest pozitivno nabity ion litija, ktory imaje sposoobnost vsadžati se (interkalirovati) v kristaličnu rešetku drugyh materialov (napriklad, [[Grafit|grafita]], [[Oksid|oksidov]] i [[Solj|soljij]] [[Metal|metalov]]) s obrazovanjem hemičnogo sveza, napriklad: v grafit s obrazovanjem {{Hem2|LiC6}}, v oksidy s obrazovanjem ({{Hem2|LiMnO2}}) i v solji metalov s obrazovanjem ({{Hem2|LiMn_{R}O_{N}|}}). Prvonačelno kako negativne plošče jest koristal se metaličny litij, potom [[kamenovugoljny koks]]. Dalje sut počeli priměnjati grafit. Priměnjenje oksidov kobalta dozvoljaje akumulatoram rabotati pri nizšyh temperaturah, povyšaje kolikost ciklov nabivanja/iznabivanja jednogo akumulatora. Razprostanjenje litij-želězofosfatnyh akumulatorov imaje byti blagodare jihnoj odnositelno nizkoju cěně. Litij-ionove akumulatory priměnjajut jedino spoločno s sistemoju uptavjenja akumulatorom {{-|BMS (battery management system)}} I specialnym ustrojstvom nabivanja/iznabivanja. V sučasnosti v masovom proizvodstvu litij-ionovyh akumulatorov upotrěbjajut tri klasy katodnyh materialov: * [[kobaltit litija]] {{Hem2|LiCoO2}} i tvrde raztvory na osnově izostrukturnogo s njim nikelata litija; * litij-manganova špinel {{Hem2|LiMn2O4}}; * ferofosfat litija {{Hem2|LiFePO4}}. Elektrohemične shemy litij-ionovyh akumulatorov: * litij-kobaltove {{Hem2|LiCoO2 + 6C -> Li_{1-x}CoO2 + LiC6}}; * litij-ferofosfatne {{Hem2|LiFePO4 + 6C -> Li_{1-x}FePO_{4} + LiC6|}}. Blagodare nizkomu samoiznabivanju i velikoj kolikosti ciklov nabivanja/iznabivanja, Li-ion akumulatory sut prědpočitane za priměnjenje v alternativnoj energetikě. Pri tom, pomimo sistemy BMS, oni zabezpěčivajut se [[Invertor (elektrotehnika)|invertorami]] (prěobražateljami električnosti). == Преимущества == * Низкий саморазряд. * Высокая токоотдача. * Большое число циклов заряд-разряд. * Не требуют обслуживания. == Недостатки == Широко применяемые литий-ионные аккумуляторы при перезаряде, несоблюдении условий заряда или при механическом повреждении часто бывают чрезвычайно огнеопасными. * Огнеопасны * Теряют работоспособность при переразряде * Теряют ёмкость на холоде * Быстро деградируют от повышенных температур и представляют повышенную пожароопасность в жару === Экологические проблемы === Добыча лития, основного элемента для аккумуляторов, вызывает серьезные экологические проблемы, так как получение одной тонны лития требует 2 млн литров воды, что приводит к загрязнению почвы и разрушению биосистем. Для производства литий-ионных аккумуляторов электромобилей требуется на 50 % больше воды, чем на производство двигателей внутреннего сгорания. [[Кобальт]], еще один необходимый элемент, является опасным токсическим веществом в различных соединениях, что делает сложнее и дороже как производство аккумуляторов, так и их утилизацию. Утилизация аккумуляторов, содержащих платину, литий и другие элементы, может нанести ущерб окружающей среде. Имеющиеся технологии их переработки слишком энергоемки и дают низкокачественное сырье<ref>[https://roscongress.org/news/litij-ionnaja-lihoradka-rynok-akkumuljatorov-na-poroge-revoljutsii/ Литий-ионная лихорадка: рынок аккумуляторов на пороге революции]</ref>. === Взрывоопасность === [[Fajl:Lithium-ion batteries (form factor ENEL10, Li-42B, NP-45).jpg|thumb|Вздувшийся литий-ионный аккумулятор в плоском алюминиевом корпусе типоразмера ENEL10 (Li-42B, NP-45). Бумажная этикетка снята]] [[Fajl:Felix-car-batteries-full.jpg|thumb|Литий-ионная аккумуляторная [[Батарея (электротехника)|батарея]] [[Гибридный автомобиль|гибридного автомобиля]]]] Аккумуляторы Li-ion первого поколения были подвержены взрывному эффекту. Это объяснялось тем, что в них использовался анод из металлического лития, на котором в процессе многократных циклов зарядки/разрядки возникали пространственные образования ([[Дендрит (кристалл)|дендриты]]), приводящие к замыканию электродов и, как следствие, возгоранию или взрыву. Этот недостаток удалось окончательно устранить заменой материала анода на графит. Подобные процессы происходили и на катодах литий-ионных аккумуляторов на основе оксида кобальта при нарушении условий эксплуатации (перезарядке). Литий-ферро-фосфатные аккумуляторы полностью лишены этих недостатков. Литиевые аккумуляторы изредка проявляют склонность к взрывному самовозгоранию.<ref>{{Cite web |url=http://www.vestifinance.ru/articles/24666 |title=Возгорания на Dreamliner связаны с аккумуляторами |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104075120/http://www.vestifinance.ru/articles/24666 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://4pda.to/2016/09/02/321656/ |title=Samsung отзывает Galaxy Note 7 из-за возможности возгорания |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104023424/http://4pda.ru/2016/09/02/321656/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2016/11/04/tesla/ |title=Находившийся за рулем Tesla бывший агент ФБР погиб в ДТП |lang=ru |access-date=2016-11-04 |archive-date=2016-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105033609/https://lenta.ru/news/2016/11/04/tesla/ |url-status=live }}</ref> Интенсивность горения даже от миниатюрных аккумуляторов такова, что может приводить к тяжким последствиям.<ref>{{Cite web |url=http://www.motherjones.com/environment/2014/04/e-cigarettes-explode-fda-timeline |title=Should You Be Worried About Your E-Cigarette Exploding? |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115084937/http://www.motherjones.com/environment/2014/04/e-cigarettes-explode-fda-timeline |url-status=live }}</ref> Авиакомпании и международные организации принимают меры к ограничению перевозок литиевых аккумуляторов и устройств с ними на авиатранспорте.<ref>{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2016/09/28/samsungtablet/ |title=Лайнер экстренно сел из-за загоревшегося планшета Samsung |lang=ru |access-date=2016-11-03 |archive-date=2016-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104075652/https://lenta.ru/news/2016/09/28/samsungtablet/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.iata.org/whatwedo/cargo/dgr/Documents/lithium-battery-update.pdf |title=Lithium Batteries as Cargo in 2016 Update III |access-date=2016-07-03 |archive-date=2016-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910064520/http://www.iata.org/whatwedo/cargo/dgr/Documents/lithium-battery-update.pdf |url-status=live }}</ref> Самовозгорание литиевого аккумулятора очень плохо поддаётся тушению традиционными средствами. В процессе термического разгона неисправного или повреждённого аккумулятора происходит не только выделение запасённой электрической энергии, но и ряд химических реакций, выделяющих вещества для поддержания горения, горючие газы от электролита<ref>{{cite doi|10.1149/1.3515880}}</ref>, а также, в случае не LiFePO4-электродов<ref>{{cite doi|10.1016/j.jpowsour.2012.05.018}}</ref>, выделяется кислород. Потому вспыхнувший аккумулятор способен гореть без доступа воздуха и для его тушения непригодны средства изоляции от атмосферного кислорода. Целью тушения может быть лишь снижение температуры аккумулятора и предотвращение распространения пламени<ref>{{Cite web |url=http://www.powerinfo.ru/accumulator-liion.php |title=Литий-ионные (li-ion) аккумуляторы<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2016-10-31 |archive-date=2016-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161101035217/http://www.powerinfo.ru/accumulator-liion.php |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.computerra.ru/84841/model-s-fire-facts/ |title=Гореть, а не тлеть! Что на самом деле случилось с электроседаном Tesla Motors? |access-date=2016-11-04 |archive-date=2016-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161103024604/http://www.computerra.ru/84841/model-s-fire-facts/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-304-a |title=Аспекты безопасности литий-ионных аккумуляторов |access-date=2016-11-04 |archive-date=2016-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105033033/https://best-energy.com.ua/support/battery/bu-304-a |url-status=live }}</ref>. === Эффект памяти === Традиционно считалось, что, в отличие от [[Ni-Cd]]- и [[Ni-MH]]-аккумуляторов, Li-Ion-аккумуляторы полностью избавлены от [[Эффект памяти аккумулятора|эффекта памяти]]. По результатам исследований учёных Института Пауля Шерера (Швейцария) в 2013 году этот эффект всё-таки был обнаружен, но оказался ничтожен.<ref>{{Cite web |lang=ru |url=http://www.psi.ch/media/memory-effect-now-also-found-in-lithium-ion-batteries |title=Paul Scherrer Institut (PSI) :: Memory effect now also found in lithium-ion batteries |archive-url=https://www.webcitation.org/6GWseiW22?url=http://www.psi.ch/media/memory-effect-now-also-found-in-lithium-ion-batteries |archive-date=2013-05-11 |access-date=2013-05-02 |url-status=live}}</ref> Причиной его является то, что основой работы батареи являются процессы высвобождения и обратного захвата ионов лития, динамика которых ухудшается в случае неполной зарядки{{нет АИ|18|04|2026}}. Во время зарядки ионы лития один за другим покидают частицы литий-феррофосфата, размер которых составляет десятки микрометров. Катодный материал начинает разделяться на частицы с разным содержанием лития. Зарядка батареи происходит на фоне возрастания электрохимического потенциала. В определённый момент он достигает предельного значения. Это приводит к ускорению высвобождения оставшихся ионов лития из катодного материала, но они уже не меняют суммарного напряжения батареи. Если батарея не будет полностью заряжена, то на катоде останется некоторое число частиц, близких к пограничному состоянию. Они практически достигли барьера высвобождения ионов лития, но не успели его преодолеть. При разряде свободные ионы лития стремятся вернуться на место и рекомбинировать с ионами феррофосфата. Однако на поверхности катода их также встречают частицы в пограничном состоянии, уже содержащие литий. Обратный захват затрудняется, и нарушается микроструктура электрода. В настоящее время просматриваются два пути решения проблемы: внесение изменений в алгоритмы работы системы управления батареями и разработка катодов с увеличенной площадью поверхности. === Требования к режимам заряда/разряда === Глубокий разряд полностью выводит из строя литий-ионный аккумулятор. Также на жизненный цикл аккумуляторов влияет глубина его разряда перед очередной зарядкой<!-- но ведь выше указано, что у него практически нет эффекта памяти? --> и зарядка токами выше установленных производителем. Из-за низкого внутреннего сопротивления аккумулятора зарядный ток сильно зависит от напряжения на его клеммах во время зарядки. Ток зарядки зависит от разницы напряжений между аккумулятором и зарядным устройством и от сопротивления как самого аккумулятора, так и подводимых к нему проводов. Увеличение напряжения зарядки на 4 % может приводить к увеличению тока зарядки в 10 раз, что отрицательно сказывается на аккумуляторе, при недостаточном отводе тепла он перегревается и деградирует. В результате, если напряжение на аккумуляторе превысить всего на 4 %, он будет вдвое быстрее терять ёмкость от цикла к циклу<ref>{{публикация |1=статья |автор=Мельничук |автор имя=О. В. |автор2=Фетисов |автор2 имя=В. С. |заглавие=Особенности заряда и разряда литиевых аккумуляторных батарей и современные технические средства управления этими процессами |тип=журн |издание=Электротехнические и информационные комплексы и системы |issn=1999-5458 |год=2016 |номер=2 |том=12 |страницы=41–48 |удк=621.355.9 |ссылка=https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-zaryada-i-razryada-litievyh-akkumulyatornyh-batarey-i-sovremennye-tehnicheskie-sredstva-upravleniya-etimi-protsessami |архив дата=2019-08-28 |архив=https://web.archive.org/web/20190828231845/https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-zaryada-i-razryada-litievyh-akkumulyatornyh-batarey-i-sovremennye-tehnicheskie-sredstva-upravleniya-etimi-protsessami }}</ref>. === Старение === Литиевые аккумуляторы стареют, даже если не используются. Соответственно, нет смысла покупать аккумулятор «про запас» или чрезмерно увлекаться «экономией» его ресурса. Оптимальные условия хранения Li-ion-аккумуляторов достигаются при 40-процентном заряде от ёмкости аккумулятора и температуре 0…10 [[Градус Цельсия|°C]]<ref name="htplbb">{{публикация |1=статья |автор=Дмитрий |заглавие=5 практических советов по эксплуатации литий-ионных аккумуляторов |издание=Блог компании Mugen Power Batteries |год=2013 |месяц=02 |день=06 |ссылка=https://habrahabr.ru/company/mugenpower/blog/168483/ |архив дата=2016-12-22 |архив=https://web.archive.org/web/20161222073941/https://habrahabr.ru/company/mugenpower/blog/168483/ }}</ref>. {| class="standard" !Температура, ⁰C !С 40%-м зарядом, % за год !Со 100%-м зарядом, % за год |- |0 |2 |6 |- |25 |4 |20 |- |40 |15 |35 |- |60 |25 |60 (40 % за ''три месяца'') |} === Снижение ёмкости при низких температурах === Как и в других типах аккумуляторов, разрядка в условиях низких температур приводит к снижению отдаваемой энергии, в особенности при температурах ниже 0 ⁰C. Так, снижение запаса отдаваемой энергии при понижении температуры от +20 ⁰C до +4 ⁰C приводит к уменьшению отдаваемой энергии на ~5-7 %, дальнейшее понижение температуры разрядки ниже 0 ⁰C приводит к потере отдаваемой энергии на десятки процентов. Разряд аккумулятора при температуре, не ниже указанной производителем аккумуляторов, не приводит к их деградации (преждевременному исчерпанию ресурса). Как и для других типов аккумуляторов, одним из вариантов решения проблемы являются [[Аккумулятор с внутренним электроподогревом|аккумуляторы с внутренним подогревом]]<ref>{{публикация |1=статья |автор=Комов С. |соавторы=Сергей Комов |заглавие=Созданы литий-ионные аккумуляторы с подогревом |издание=Новый взгляд |год=2016 |месяц=01 |день=22 |ссылка=http://newvz.ru/info/68833.html |архив дата=2016-02-17 |архив=https://web.archive.org/web/20160217030453/http://newvz.ru/info/68833.html }}</ref>. == Производители == Производство литий-ионных аккумуляторов в мире в основном сосредоточено в [[Китай|Китае]], [[Южная Корея|Южной Корее]] и [[Япония|Японии]]. Крупнейшими их производителями являются [[CATL]], [[LG Chem]], [[Samsung SDI]] и [[Panasonic]]<ref>[https://1economic.ru/lib/119994 Аналитический обзор рынка производителей литий-ионных аккумуляторов]</ref>. В [[Россия|России]] есть несколько компаний, производящих литий-ионные аккумуляторы, но работают они на импортном сырье, в основном китайском<ref>[https://www.techinsider.ru/technologies/1601067-akkumulyatornaya-nezavisimost-kak-v-rossii-razvivaetsya-proizvodstvo-litiy-ionnyh-nakopiteley-energii/ Аккумуляторная независимость: как в России развивается производство литий-ионных накопителей энергии]</ref>. == См. также == * [[Типоразмеры гальванических элементов#Элементы номинальным напряжением 3—3,7 В|Типоразмеры цилиндрических литий-ионных аккумуляторов]] * [[Литий-полимерный аккумулятор]] * [[Литий-железо-фосфатный аккумулятор]] * [[Литий-титанатный аккумулятор]] * [[Нанопроводниковый аккумулятор]] * [[Зарядное устройство]] * [[Никель-металл-гидридный аккумулятор|Никель-металл-гидридный аккумулятор (NiMH)]] * [[Никель-кадмиевый аккумулятор|Никель-кадмиевый аккумулятор (NiCd)]] * [[Батарея (электротехника)|Батарея]] * [[Элемент AA]] * [[Элемент AAA]] * [[Эффект памяти аккумулятора]] * [[Натрий-ионный аккумулятор]] * [[Система накопления электрической энергии|Системы накопления электрической энергии]] == Примечания == {{Примечания}} == Литература == * {{публикация|книга |автор=Хрусталёв |автор имя=Д. А. |заглавие=Аккумуляторы |место=М. |издательство=Изумруд |год=2003 |ref=Хрусталёв }} * {{публикация|статья |автор=Филипповский Ю. |соавторы=Юрий Филипповский |заглавие=Мобильное питание |подзаголовок=Ч. 2 |издание=Компьютерра-онлайн |год=2009 |месяц=05 |день=26 |ссылка= https://old.computerra.ru/terralab/platform/428707/ |архив= https://web.archive.org/web/20090529231525/http://www.computerra.ru/terralab/platform/428707 |архив дата= 2009-05-29 |ref=Филипповский }} * {{публикация|книга |автор=Скундин |автор имя=А. М. |автор2=Брылев |автор2 имя=О. А. |заглавие=Наноматериалы в современных химических источниках тока |подзаголовок=методическая разработка к программам повышения квалификации |ответственный=Фак-т наук о материалах МГУ |место=М. |издательство=[[МГУ]] |год=2011 |страниц=56 |ссылка=http://www.nanometer.ru/2009/10/27/12565955237306/PROP_FILE_files_1/hit1.pdf |ref=Скундин и Брылев }} * {{публикация|статья|язык=en |авторScrosati |автор имя=Bruno |автор2=Garche |автор2 имя=Jürgen |заглавие=Lithium batteries |подзаголовок=Status, prospects and future |издание=Journal of Power Sources |issn=0378-7753 |год=2010 |месяц=05 |volume=195 |issue=9 |pages=2419—2430 |doi=10.1016/j.jpowsour.2009.11.048 |ref=Scrosati & Garche }} * {{публикация|статья|язык=en |автор имя=Tsuyoshi |автор=Sasaki |автор2 имя=Yoshio |автор2=Ukyo |автор3 имя=Petr |автор3=Novák |заглавие=Memory effect in a lithium-ion battery |тип=журн |издание=Nature Materials |год=2013 |volume=12 |pages=569–575 |ссылка=http://www.nature.com/nmat/journal/v12/n6/full/nmat3623.html |doi=10.1038/nmat3623 |ref=Sasaki et al. }} == Ссылки == * {{публикация|статья |автор=Васильев В. |соавторы=Владимир Васильев |заглавие=Литий-ионные и литий-полимерные аккумуляторы |издание=iXBT |год=2001 |месяц=11 |день=26 |ссылка=http://www.ixbt.com/mobile/review/lipol.shtml |ref=Васильев }} * {{публикация|статья |заглавие=Литий-ионные (Li-ion) аккумуляторы |издание=Аккумуляторы, батарейки и другие источники питания |ссылка=http://www.powerinfo.ru/accumulator-liion.php }} {{Гальванические элементы}} [[Категория:Литиевые аккумуляторы]] [[Категория:Появились в 1991 году]] [[Категория:Изобретения Японии]] [[Категория:Ионы]] == Vněšnje linky == == Iztočniky == {{Iztočniky}} [[Kategorija:Nikola Tesla]] [[Kategorija:Elektromagnetizm]] <gallery> Margay tiger cat (side profile).jpg|Kot imenom {{-|Tigriño}}, prědstavitelj vida {{-|Leopardus tilcayo}}, v rezervaciji {{-|La Senda Verde|Сенда-Верде}} v 2026 Leopardus tilcayo (5x3 cropped).jpg| </gallery> == Čitati dalje == == Izvor == {{Prěvod|en|Japanese language|}} [[Kategorija:Zvěri]] [[Kategorija:Kotovi]] == Vněšnje linky == {{DEFAULTSORT:Seleznjova, Alisa}} {{Pravopis}} {{Poslanje | type = informative | file = EU-LABEL AI black transparent.svg | title = UI prěvod | description = Tutoj članok imaje priznaky koristanja [[Umětna inteligencija|umětnoj inteligencije]] zaradi prěvoda na medžuslovjansky jezyk iz drugyh iztočnikov i zato potrěbuje prověrku pravopisa. Medžuslovjanska Vikipedija ne imaje ničto protiv izkoristanja umětnoj inteligencije za prěvodženje, ale kvalita prěvoda musi byti dobra i odpovědati standardam. Iztvoritelju tutogo članka prěporučajemo prověriti pravopis i sdělati nužne izpravjenja do '''{{{izpraviti do}}}''' i oddaliti tuty šablon. ''Hvala za spolurabotu!'' | comment = ''Data i čas vključenja poslanja: {{{data}}}.'' }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategorija:Poddržka:Članky, prěvedene s pomočju UI]][[Kategorija:Šablon:Poslanja]]}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentacija}} </noinclude> {{Citatny blok |border = 2px |align = center |bgcolor = Cornsilk |title = |halign = left |quote = Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{skryto odsud}} {{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}} {{skryto dotud}} |salign = right |author = |source = Originalny tekst (angl.) }} Vikipedija jest svobodna enciklopedija, ktoru každy može tvoriti {{Collapse|1={{-|Wikipedija is a free encyclopedia that anyone can edit}}|2=Originalny tekst (angl.)|padding=20px}} Tekst članka.{{sfn |''Popular Magazine''|1996|p=29}}<ref>{{cite magazine | magazine = Popular Magazine | title = An Article by an Anonymous Author | date = 1996 | ref = {{sfnref|Popular Magazine|1996}} }}</ref> Tuto jest peskovišče. [[File:Nihongo.svg|thumb|right|100px| 日本語 (Japonsky jezyk)]] '''Japonsky jezyk''' ({{Jezyky|ja|日本語 {{!}} にほんご}} | {{-|''Nihongo'' [nʲiho̞ŋːo̞]}}) <span class="ext-gadget-alphabet-disable"> </span> == Referencije == <div class="ext-gadget-alphabet-disable"> <references group="lower-alpha"/> {{Iztočniky}} </div> {{Pravopis prověrjeny}} mw7tiqxwnu1bym34b0n8v5wbe3il30g 0 2975 48962 48961 2026-10-20T12:07:47Z Ilja isv 10 48962 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=October 2026}} {{Kartka carstvenna osoba | name = Petr Veliky | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717]] | caption = Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717 | succession = [[Imperator i Samodržec Vserosijsky]] | reign = 2 novembra 1721 – {{Nowrap|8 februara 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Ekaterina {{-|I}}]] | predecessor = ''On sam, Car'' | succession1 = [[Gosudar, Car i Veliky Knez vsej Rusi]] | reign1 = 7 maje 1682 – {{Nowrap|2 novembra 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Feodor {{-|III}} Aleksejevič]] | successor1 = ''On sam, Imperator'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Koronacija]] | coronation1 = 25 junija 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Ivan {{-|V}} Aleksejevič]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Regent]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina]]|1689|1698|reason=razvod}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska]] * [[Petr Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna]] }} | issue_link = #Potomky | house = [[Dinastija Romanovyh|Romanovy]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej]] | mother = [[Natalija Naryškina]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Moskva]], Russko Carstvo | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg]], Rosijska Imperija | burial_place = [[Petropavlovska katedrala]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Vojenske zaslugy |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Russka armija]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)]]:<br/>• [[Azovske kampanije (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna]]:<br/>• [[Velika sěverna vojna| Ingrijska kampanija]]<br/>• [[Obsada Nöteborga (1702)|Obsada Nöteborga]]<br/>• [[Obsada Niešanca (1703)]]<br/>• [[Obsada Derpta (1704)]]<br/>• [[Obsada Narvy (1704)]]<br/>• [[Obsada Mitavy]]<br/>• [[Obsada Vyborga (1706)]]<br/>• [[Bitka pri Grodnu (1708)]]<br/>• [[Bitka pri Lesnoj]]<br/>• [[Bitka za Poltavu]]<br/>• [[Obsada Vyborga (1710)]]<br/>• [[Kapitulacija Estonije i Livonije]]<br/>• [[Prutska rěčna kampanija]]<br/>• [[Bitka za Helsinki (1713)]]<br/>• [[Bitka pri Gangutu]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)]]<br/>• [[Bitka na rěkě Inčhe]]<br/>• [[Bitka za Derbent (1722)]]<br/>• [[Vzetje Rašta Petrom Velikym]]<br/>• [[Obsada Baku]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Petr {{-|I}} Aleksejevič Veliky''' ({{Jezyky|ru|Пётр I Алексеевич Великий}}; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car vsej Rusi od 1682 goda, prvy imperator Vserosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Petr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Petr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca {{-|XVIII}} věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v {{-|XVIII}} věku. Jednakože, mnogo historikov i političnyh dějateljev, napriklad: [[Nikolaj Karamzin]], [[Vasilij Ključevskij]], [[Pavel Miljukov]] i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. = Biografija = === Rane lěta === Petr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>{{-|Миллер. Рождение. С. 87. Запись о рождении П. 30 мая и крещении 29 июня в разрядной книге (РГАДА. Ф.181. Кн.123. Л. 65).}}</ref> {{Citatny blok |quote = ''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' | source = ''Polno sobranje zakonov, čest {{-|I}}, str. 886'' |align = center}} Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Petr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |title=Вопрос о месте рождения Императора Петра Великого // Русский зритель Т. 1. 1828 |access-date=2017-10-02 |archive-date=2022-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221029061744/https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Petr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Petr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Petr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Petr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Petr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Petr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ====Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny==== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvili Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Petr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ====Prvo supružstvo Petra ==== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Petr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Petr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Petr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Petr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ==== Prihod do vlady Petra ==== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 i 1689 lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Petr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Petr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Petr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Petr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Petr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 januara/sěčenja (8 fevruara/ljutogo) 1696 lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Petr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ===Prěd sěvernoju vojnoju=== ====Azovske pohody 1695, 1696==== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Petr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 lěta 40-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Petr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Petr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ====Velika Ambasada==== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Petr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Petr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Petr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Petr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Petr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. ==Iztočniky== {{Iztočniky}} ==Zdroje v inyh viki== {{Prěvod|ru|Пётр I}} [[Kategorija:Historija Rosije]] [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] lydzrszw2rm83h4zehigqxkln0c2vs5 48963 48962 2026-10-20T12:09:40Z Ilja isv 10 /* Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny */ 48963 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=October 2026}} {{Kartka carstvenna osoba | name = Petr Veliky | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717]] | caption = Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717 | succession = [[Imperator i Samodržec Vserosijsky]] | reign = 2 novembra 1721 – {{Nowrap|8 februara 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Ekaterina {{-|I}}]] | predecessor = ''On sam, Car'' | succession1 = [[Gosudar, Car i Veliky Knez vsej Rusi]] | reign1 = 7 maje 1682 – {{Nowrap|2 novembra 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Feodor {{-|III}} Aleksejevič]] | successor1 = ''On sam, Imperator'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Koronacija]] | coronation1 = 25 junija 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Ivan {{-|V}} Aleksejevič]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Regent]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina]]|1689|1698|reason=razvod}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska]] * [[Petr Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna]] }} | issue_link = #Potomky | house = [[Dinastija Romanovyh|Romanovy]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej]] | mother = [[Natalija Naryškina]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Moskva]], Russko Carstvo | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg]], Rosijska Imperija | burial_place = [[Petropavlovska katedrala]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Vojenske zaslugy |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Russka armija]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)]]:<br/>• [[Azovske kampanije (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna]]:<br/>• [[Velika sěverna vojna| Ingrijska kampanija]]<br/>• [[Obsada Nöteborga (1702)|Obsada Nöteborga]]<br/>• [[Obsada Niešanca (1703)]]<br/>• [[Obsada Derpta (1704)]]<br/>• [[Obsada Narvy (1704)]]<br/>• [[Obsada Mitavy]]<br/>• [[Obsada Vyborga (1706)]]<br/>• [[Bitka pri Grodnu (1708)]]<br/>• [[Bitka pri Lesnoj]]<br/>• [[Bitka za Poltavu]]<br/>• [[Obsada Vyborga (1710)]]<br/>• [[Kapitulacija Estonije i Livonije]]<br/>• [[Prutska rěčna kampanija]]<br/>• [[Bitka za Helsinki (1713)]]<br/>• [[Bitka pri Gangutu]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)]]<br/>• [[Bitka na rěkě Inčhe]]<br/>• [[Bitka za Derbent (1722)]]<br/>• [[Vzetje Rašta Petrom Velikym]]<br/>• [[Obsada Baku]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Petr {{-|I}} Aleksejevič Veliky''' ({{Jezyky|ru|Пётр I Алексеевич Великий}}; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car vsej Rusi od 1682 goda, prvy imperator Vserosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Petr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Petr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca {{-|XVIII}} věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v {{-|XVIII}} věku. Jednakože, mnogo historikov i političnyh dějateljev, napriklad: [[Nikolaj Karamzin]], [[Vasilij Ključevskij]], [[Pavel Miljukov]] i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. = Biografija = === Rane lěta === Petr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>{{-|Миллер. Рождение. С. 87. Запись о рождении П. 30 мая и крещении 29 июня в разрядной книге (РГАДА. Ф.181. Кн.123. Л. 65).}}</ref> {{Citatny blok |quote = ''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' | source = ''Polno sobranje zakonov, čest {{-|I}}, str. 886'' |align = center}} Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Petr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |title=Вопрос о месте рождения Императора Петра Великого // Русский зритель Т. 1. 1828 |access-date=2017-10-02 |archive-date=2022-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221029061744/https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Petr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Petr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Petr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Petr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Petr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Petr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ====Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny==== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvigli Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Petr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ====Prvo supružstvo Petra ==== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Petr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Petr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Petr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Petr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ==== Prihod do vlady Petra ==== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 i 1689 lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Petr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Petr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Petr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Petr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Petr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 januara/sěčenja (8 fevruara/ljutogo) 1696 lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Petr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ===Prěd sěvernoju vojnoju=== ====Azovske pohody 1695, 1696==== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Petr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 lěta 40-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Petr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Petr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ====Velika Ambasada==== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Petr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Petr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Petr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Petr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Petr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. ==Iztočniky== {{Iztočniky}} ==Zdroje v inyh viki== {{Prěvod|ru|Пётр I}} [[Kategorija:Historija Rosije]] [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] d1tto9548kow1c0odfymiund1kouqw5 48964 48963 2026-10-20T12:16:16Z Ilja isv 10 48964 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=October 2026}} {{Kartka carstvenna osoba | name = Petr Veliky | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717]] | caption = Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717 | succession = [[Imperator i Samodržec Vserosijsky]] | reign = 2 novembra 1721 – {{Nowrap|8 februara 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Ekaterina {{-|I}}]] | predecessor = ''On sam, Car'' | succession1 = [[Gosudar, Car i Veliky Knez vsej Rusi]] | reign1 = 7 maje 1682 – {{Nowrap|2 novembra 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Feodor {{-|III}} Aleksejevič]] | successor1 = ''On sam, Imperator'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Koronacija]] | coronation1 = 25 junija 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Ivan {{-|V}} Aleksejevič]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Regent]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina]]|1689|1698|reason=razvod}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska]] * [[Petr Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna]] }} | issue_link = #Potomky | house = [[Dinastija Romanovyh|Romanovy]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej]] | mother = [[Natalija Naryškina]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Moskva]], Russko Carstvo | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg]], Rosijska Imperija | burial_place = [[Petropavlovska katedrala]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Vojenske zaslugy |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Russka armija]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Azovske kampanije (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Velika sěverna vojna| Ingrijska kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Nöteborga (1702)|Obsada Nöteborga]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Niešanca (1703)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Derpta (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Narvy (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Mitavy]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1706)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Grodnu (1708)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Lesnoj]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Poltavu]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1710)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Kapitulacija Estonije i Livonije]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Prutska rěčna kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Helsinki (1713)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Gangutu]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka na rěkě Inčhe]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Derbent (1722)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Vzetje Rašta Petrom Velikym]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Baku]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Petr {{-|I}} Aleksejevič Veliky''' ({{Jezyky|ru|Пётр I Алексеевич Великий}}; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car vsej Rusi od 1682 goda, prvy imperator Vserosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Petr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Petr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca {{-|XVIII}} věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v {{-|XVIII}} věku. Jednakože, mnogo historikov i političnyh dějateljev, napriklad: [[Nikolaj Karamzin]], [[Vasilij Ključevskij]], [[Pavel Miljukov]] i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. = Biografija = === Rane lěta === Petr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>{{-|Миллер. Рождение. С. 87. Запись о рождении П. 30 мая и крещении 29 июня в разрядной книге (РГАДА. Ф.181. Кн.123. Л. 65).}}</ref> {{Citatny blok |quote = ''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' | source = ''Polno sobranje zakonov, čest {{-|I}}, str. 886'' |align = center}} Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Petr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |title=Вопрос о месте рождения Императора Петра Великого // Русский зритель Т. 1. 1828 |access-date=2017-10-02 |archive-date=2022-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221029061744/https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Petr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Petr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Petr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Petr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Petr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Petr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ====Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny==== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvigli Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Petr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ====Prvo supružstvo Petra ==== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Petr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Petr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Petr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Petr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ==== Prihod do vlady Petra ==== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 i 1689 lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Petr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Petr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Petr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Petr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Petr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 januara/sěčenja (8 fevruara/ljutogo) 1696 lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Petr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ===Prěd sěvernoju vojnoju=== ====Azovske pohody 1695, 1696==== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Petr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 lěta 40-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Petr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Petr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ====Velika Ambasada==== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Petr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Petr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Petr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Petr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Petr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. ==Iztočniky== {{Iztočniky}} ==Zdroje v inyh viki== {{Prěvod|ru|Пётр I}} [[Kategorija:Historija Rosije]] [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] m8rhwlsozviey4t9tciuwrh0oykb64h 48965 48964 2026-10-20T12:17:09Z Ilja isv 10 48965 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=October 2026}} {{Kartka carstvenna osoba | name = Petr Veliky | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717]] | caption = Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717 | succession = [[Imperator i Samodržec Vserosijsky]] | reign = 2 novembra 1721 – {{Nowrap|8 februara 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Ekaterina {{-|I}}]] | predecessor = ''On sam, Car'' | succession1 = [[Gosudar, Car i Veliky Knez vsej Rusi]] | reign1 = 7 maje 1682 – {{Nowrap|2 novembra 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Feodor {{-|III}} Aleksejevič]] | successor1 = ''On sam, Imperator'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Koronacija]] | coronation1 = 25 junija 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Ivan {{-|V}} Aleksejevič]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Regent]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina]]|1689|1698|reason=razvod}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska]] * [[Petr Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna]] }} | issue_link = #Potomky | house = [[Dinastija Romanovyh|Romanovy]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej]] | mother = [[Natalija Naryškina]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Moskva]], Russko Carstvo | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg]], Rosijska Imperija | burial_place = [[Petropavlovska katedrala]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Vojenske zaslugy |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Russka armija]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Azovske kampanije (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Velika sěverna vojna|Ingrijska kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Nöteborga (1702)|Obsada Nöteborga]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Niešanca (1703)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Derpta (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Narvy (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Mitavy]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1706)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Grodnu (1708)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Lesnoj]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Poltavu]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1710)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Kapitulacija Estonije i Livonije]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Prutska rěčna kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Helsinki (1713)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Gangutu]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka na rěkě Inčhe]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Derbent (1722)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Vzetje Rašta Petrom Velikym]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Baku]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Petr {{-|I}} Aleksejevič Veliky''' ({{Jezyky|ru|Пётр I Алексеевич Великий}}; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car vsej Rusi od 1682 goda, prvy imperator Vserosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Petr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Petr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca {{-|XVIII}} věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v {{-|XVIII}} věku. Jednakože, mnogo historikov i političnyh dějateljev, napriklad: [[Nikolaj Karamzin]], [[Vasilij Ključevskij]], [[Pavel Miljukov]] i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. = Biografija = === Rane lěta === Petr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>{{-|Миллер. Рождение. С. 87. Запись о рождении П. 30 мая и крещении 29 июня в разрядной книге (РГАДА. Ф.181. Кн.123. Л. 65).}}</ref> {{Citatny blok |quote = ''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' | source = ''Polno sobranje zakonov, čest {{-|I}}, str. 886'' |align = center}} Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Petr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |title=Вопрос о месте рождения Императора Петра Великого // Русский зритель Т. 1. 1828 |access-date=2017-10-02 |archive-date=2022-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221029061744/https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Petr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Petr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Petr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Petr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Petr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Petr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ====Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny==== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvigli Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Petr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ====Prvo supružstvo Petra ==== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Petr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Petr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Petr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Petr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ==== Prihod do vlady Petra ==== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 i 1689 lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Petr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Petr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Petr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Petr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Petr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 januara/sěčenja (8 fevruara/ljutogo) 1696 lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Petr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ===Prěd sěvernoju vojnoju=== ====Azovske pohody 1695, 1696==== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Petr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 lěta 40-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Petr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Petr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ====Velika Ambasada==== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Petr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Petr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Petr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Petr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Petr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. ==Iztočniky== {{Iztočniky}} ==Zdroje v inyh viki== {{Prěvod|ru|Пётр I}} [[Kategorija:Historija Rosije]] [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] n15ik8k8955n649v1vd3cjqstm6byz2 48968 48965 2026-10-20T12:39:39Z Ilja isv 10 48968 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=October 2026}} {{Kartka carstvenna osoba | name = Pjotr Veliky | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717]] | caption = Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717 | succession = [[Imperator i Samodržec Vserosijsky]] | reign = 2 novembra 1721 – {{Nowrap|8 februara 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Ekaterina {{-|I}}]] | predecessor = ''On sam, Car'' | succession1 = [[Gosudar, Car i Veliky Knez vsej Rusi]] | reign1 = 7 maje 1682 – {{Nowrap|2 novembra 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Feodor {{-|III}} Aleksejevič]] | successor1 = ''On sam, Imperator'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Koronacija]] | coronation1 = 25 junija 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Ivan {{-|V}} Aleksejevič]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Regent]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina]]|1689|1698|reason=razvod}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska]] * [[Pjotr Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna]] }} | issue_link = #Potomky | house = [[Dinastija Romanovyh|Romanovy]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej]] | mother = [[Natalija Naryškina]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Moskva]], Russko Carstvo | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg]], Rosijska Imperija | burial_place = [[Petropavlovska katedrala]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Vojenske zaslugy |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Russka armija]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Azovske kampanije (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Velika sěverna vojna|Ingrijska kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Nöteborga (1702)|Obsada Nöteborga]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Niešanca (1703)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Derpta (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Narvy (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Mitavy]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1706)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Grodnu (1708)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Lesnoj]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Poltavu]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1710)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Kapitulacija Estonije i Livonije]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Prutska rěčna kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Helsinki (1713)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Gangutu]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka na rěkě Inčhe]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Derbent (1722)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Vzetje Rašta Petrom Velikym]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Baku]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Pjotr {{-|I}} Aleksejevič Veliky''' ({{Jezyky|ru|Пётр I Алексеевич Великий}}; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car vsej Rusi od 1682 goda, prvy imperator Vserosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Pjotr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Pjotr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca {{-|XVIII}} věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v {{-|XVIII}} věku. Jednakože, mnogo historikov i političnyh dějateljev, napriklad: [[Nikolaj Karamzin]], [[Vasilij Ključevskij]], [[Pavel Miljukov]] i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. = Biografija = === Rane lěta === Pjotr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>{{-|Миллер. Рождение. С. 87. Запись о рождении П. 30 мая и крещении 29 июня в разрядной книге (РГАДА. Ф.181. Кн.123. Л. 65).}}</ref> {{Citatny blok |quote = ''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' | source = ''Polno sobranje zakonov, čest {{-|I}}, str. 886'' |align = center}} Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Pjotr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |title=Вопрос о месте рождения Императора Петра Великого // Русский зритель Т. 1. 1828 |access-date=2017-10-02 |archive-date=2022-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221029061744/https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Pjotr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Pjotr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Pjotr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Pjotr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Pjotr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Pjotr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ====Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny==== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvigli Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Pjotr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ====Prvo supružstvo Petra ==== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Pjotr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Pjotr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Pjotr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Pjotr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ==== Prihod do vlady Petra ==== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 i 1689 lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Pjotr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Pjotr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Pjotr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Pjotr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Pjotr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 januara/sěčenja (8 fevruara/ljutogo) 1696 lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Pjotr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ===Prěd sěvernoju vojnoju=== ====Azovske pohody 1695, 1696==== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Pjotr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 lěta 40-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Pjotr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Pjotr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ====Velika Ambasada==== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Pjotr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Pjotr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Pjotr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Pjotr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Pjotr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. ==Iztočniky== {{Iztočniky}} ==Zdroje v inyh viki== {{Prěvod|ru|Пётр I}} [[Kategorija:Historija Rosije]] [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] rb5nzggybqb9512qw4xrkz935fley98 48969 48968 2026-10-20T12:42:54Z Ilja isv 10 Odčinjenje versije [[Special:Diff/48968|48968]] od koristnika [[Special:Contributions/Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|besěda]]) 48969 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=October 2026}} {{Kartka carstvenna osoba | name = Petr Veliky | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717]] | caption = Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717 | succession = [[Imperator i Samodržec Vserosijsky]] | reign = 2 novembra 1721 – {{Nowrap|8 februara 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Ekaterina {{-|I}}]] | predecessor = ''On sam, Car'' | succession1 = [[Gosudar, Car i Veliky Knez vsej Rusi]] | reign1 = 7 maje 1682 – {{Nowrap|2 novembra 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Feodor {{-|III}} Aleksejevič]] | successor1 = ''On sam, Imperator'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Koronacija]] | coronation1 = 25 junija 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Ivan {{-|V}} Aleksejevič]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Regent]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina]]|1689|1698|reason=razvod}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska]] * [[Petr Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna]] }} | issue_link = #Potomky | house = [[Dinastija Romanovyh|Romanovy]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej]] | mother = [[Natalija Naryškina]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Moskva]], Russko Carstvo | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg]], Rosijska Imperija | burial_place = [[Petropavlovska katedrala]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Vojenske zaslugy |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Russka armija]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Azovske kampanije (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Velika sěverna vojna|Ingrijska kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Nöteborga (1702)|Obsada Nöteborga]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Niešanca (1703)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Derpta (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Narvy (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Mitavy]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1706)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Grodnu (1708)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Lesnoj]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Poltavu]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1710)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Kapitulacija Estonije i Livonije]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Prutska rěčna kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Helsinki (1713)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Gangutu]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka na rěkě Inčhe]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Derbent (1722)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Vzetje Rašta Petrom Velikym]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Baku]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Petr {{-|I}} Aleksejevič Veliky''' ({{Jezyky|ru|Пётр I Алексеевич Великий}}; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car vsej Rusi od 1682 goda, prvy imperator Vserosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Petr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Petr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca {{-|XVIII}} věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v {{-|XVIII}} věku. Jednakože, mnogo historikov i političnyh dějateljev, napriklad: [[Nikolaj Karamzin]], [[Vasilij Ključevskij]], [[Pavel Miljukov]] i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. = Biografija = === Rane lěta === Petr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>{{-|Миллер. Рождение. С. 87. Запись о рождении П. 30 мая и крещении 29 июня в разрядной книге (РГАДА. Ф.181. Кн.123. Л. 65).}}</ref> {{Citatny blok |quote = ''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' | source = ''Polno sobranje zakonov, čest {{-|I}}, str. 886'' |align = center}} Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Petr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |title=Вопрос о месте рождения Императора Петра Великого // Русский зритель Т. 1. 1828 |access-date=2017-10-02 |archive-date=2022-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221029061744/https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Petr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Petr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Petr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Petr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Petr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Petr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ====Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny==== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvigli Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Petr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ====Prvo supružstvo Petra ==== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Petr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Petr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Petr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Petr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ==== Prihod do vlady Petra ==== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 i 1689 lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Petr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Petr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Petr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Petr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Petr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 januara/sěčenja (8 fevruara/ljutogo) 1696 lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Petr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ===Prěd sěvernoju vojnoju=== ====Azovske pohody 1695, 1696==== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Petr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 lěta 40-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Petr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Petr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ====Velika Ambasada==== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Petr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Petr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Petr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Petr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Petr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. ==Iztočniky== {{Iztočniky}} ==Zdroje v inyh viki== {{Prěvod|ru|Пётр I}} [[Kategorija:Historija Rosije]] [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] n15ik8k8955n649v1vd3cjqstm6byz2 49003 48969 2026-10-21T07:40:51Z IJzeren Jan 9 IJzeren Jan prěimenoval stranicu [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 48969 wikitext text/x-wiki {{Začetok|data=October 2026}} {{Kartka carstvenna osoba | name = Petr Veliky | image = [[Fajl:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|thumb|center|Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717]] | caption = Portret raboty [[Jean-Marc Nattier|Žana-Marka Natjera]], 1717 | succession = [[Imperator i Samodržec Vserosijsky]] | reign = 2 novembra 1721 – {{Nowrap|8 februara 1725}} | successor = [[Ekaterina I|Ekaterina {{-|I}}]] | predecessor = ''On sam, Car'' | succession1 = [[Gosudar, Car i Veliky Knez vsej Rusi]] | reign1 = 7 maje 1682 – {{Nowrap|2 novembra 1721}} | predecessor1 = [[Feodor III Aleksejevič|Feodor {{-|III}} Aleksejevič]] | successor1 = ''On sam, Imperator'' | cor_type1 = [[Koronacija rosijskyh monarhov|Koronacija]] | coronation1 = 25 junija 1682 | reg_type1 = So-monarh | regent1 = [[Ivan V Aleksejevič|Ivan {{-|V}} Aleksejevič]] (1682–1696) | reg_type2 = [[Regent]] | regent2 = [[Sofja Aleksejevna]] (1682–1689) | spouses = {{Plosky spisok| * {{Supružstvo|[[Evdokija Lopuhina]]|1689|1698|reason=razvod}} * {{Supružstvo|[[Ekaterina I|Ekaterina Aleksejevna]]|1707}} }} | issue = {{Plosky spisok| * [[Aleksej Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Anna, Knegynja Holštein-Gottorp]] * [[Elizaveta, Imperatrica Vserosijska]] * [[Petr Petrovič, Carevič Rosijsky]] * [[Velika Knegynja Natalja Petrovna]] }} | issue_link = #Potomky | house = [[Dinastija Romanovyh|Romanovy]] | full_name = | sex = m | father = [[Car Alexej]] | mother = [[Natalija Naryškina]] | birth_date = {{Birth date|1672|6|9|df=y}} | birth_place = [[Moskva]], Russko Carstvo | death_date = {{Death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} | death_place = [[Sankt-Peterburg]], Rosijska Imperija | burial_place = [[Petropavlovska katedrala]] | signature = [[Fajl:Peter the Great Signature.svg|frameless|150px]] | module = {{Collapsible list | title = Vojenske zaslugy |bullets = true | 1 = [[Armija Petra Velikogo|Russka armija]]<br/> '''Bitky'''<br/>[[Russko-Turečska vojna (1686–1700)]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Azovske kampanije (1695–1696)]]<br/>[[Velika sěverna vojna]]:<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Velika sěverna vojna|Ingrijska kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Nöteborga (1702)|Obsada Nöteborga]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Niešanca (1703)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Derpta (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Narvy (1704)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Mitavy]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1706)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Grodnu (1708)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Lesnoj]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Poltavu]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Vyborga (1710)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Kapitulacija Estonije i Livonije]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Prutska rěčna kampanija]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Helsinki (1713)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka pri Gangutu]]<br/>[[Russko-Persijska vojna (1722–1723)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka na rěkě Inčhe]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Bitka za Derbent (1722)]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Vzetje Rašta Petrom Velikym]]<br/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;•&nbsp;[[Obsada Baku]]<br/> }} |- |style=text-align:center; }} '''Petr {{-|I}} Aleksejevič Veliky''' ({{Jezyky|ru|Пётр I Алексеевич Великий}}; 30 maja [9 junija] 1672 goda, [[Moskva]] - 28 januara [8 fevruara] 1725, [[Sankt-Peterburg]]) car vsej Rusi od 1682 goda, prvy imperator Vserosijsky od 1721 goda. Prědstavitelj dinastije [[Romanovyh]]. Je byl proglašeny carem, kogdy imal 10 lět pri svojej sestrě [[Sofji Aleksejevně Romanovoj]], vladal samostojno od 1689 goda. Formalnym suvladarem je byl jego brat Ivan - (do svojej smrti v 1696 godu). S mladyh lět projavajuči interes do nauk i zagraničnomu žitju, Petr prvym iz russkyh carev je učinil dolgo [[Veliko posolstvo|putovanje v kraje Zapadnoj Evropy]]. V čas povratku iz njego, v 1698 lětu, Petr je razvil [[Velike reformy Petra pervogo|velike reformy]] rosijskoj državy i spoločnoj sistemy. Jednoj iz zaslug Petra je stalo razširjenje teritorij Rosiji v [[Pribaltika|Pribaltijskom regionu]] poslě pobědy v [[Sěverna Vojna|Velikoj Sěvernoj Vojně]], čto je dozvolilo jemu prijeti v 1721 godu zvanje rosijskogo imperatora. V historičnoj naukě i v spoločnom stanovišču od konca {{-|XVIII}} věka do tutčasnogo vrěmena prisutstvujut absolutno protivlegle ocěnjenja kak osobnosti Petra, tak i jego rolje v historiji Rosiji. V oficialnoj rosijskoj historiji Petra je bylo prijeto sčityvati jednim iz najvyše vidnyh državnikov, ktory počel hod razvoja Rosiji v {{-|XVIII}} věku. Jednakože, mnogo historikov i političnyh dějateljev, napriklad: [[Nikolaj Karamzin]], [[Vasilij Ključevskij]], [[Pavel Miljukov]] i ine, sut izrěkali krajno kritične ocěnky. = Biografija = === Rane lěta === Petr je urodil se v noč na 30 maja [9 junija] 1672 lěta:<ref>{{-|Миллер. Рождение. С. 87. Запись о рождении П. 30 мая и крещении 29 июня в разрядной книге (РГАДА. Ф.181. Кн.123. Л. 65).}}</ref> {{Citatny blok |quote = ''"V tutčasnom v 180 lětu Maja v 30 denj, za molitvami Svetyh otcev, Bog je prostil Caricu našu i Veliku Kneginju Nataliju Kirilovnu, a je rodila Nam syna, nabožnogo Careviča i Velikogo Kneza Petra Aleksejeviča vsej Velikoj i Maloj i Běloj Rosiji, a imeniny jego junija 29 čisla"'' | source = ''Polno sobranje zakonov, čest {{-|I}}, str. 886'' |align = center}} Věrno město rodženja Petra ne jest vědomo; něktore historiki sut ukazyvali městom rodženja Petra [[Teremnoj palac]] [[moskovskogo Kremlja]], a suglasno narodnym povědkam, Petr je urodil se v [[selu Kolomenskom]] ili [[Izmajlovo]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |title=Вопрос о месте рождения Императора Петра Великого // Русский зритель Т. 1. 1828 |access-date=2017-10-02 |archive-date=2022-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221029061744/https://books.google.ru/books?id=egRJAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=related:HARVARD32044019514603&hl=ru#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Otec - car [[Aleksej Mihajlovič]] - je iměl mnogočislno potomstvo: Petr I je byl 14-m dětetem, prvym od vtoroj ženy, carice [[Natalji Naryškinoj]]. 29 junija v [[denj Svetyh Apostolov Petra i Pavla]], Carevič je byl kreščeny v [[Čudovom monastyru]] (podolg inyh danyh v [[hramu Grigorija Neokesarijskogo]], v [[Derbicah]]) protopopom Andrejem Savinovym i narěčeny Petrom. Pričina, za ktoroj on je dobyl ime "Petr", ne jest vědoma, možlivo, ako blagozvučnogo odpovědnika imena starějšego brata [[Fedor]]a, urodženy jedinadsetju lětami raněje v tojže denj 30 maja. Ono je ne strěčalo se ni u Romanovyh, ni u Naryškinyh. Poslědnjim prědstaviteljem moskovskoj dinastije [[Rjurikovič]]ej s podobnym imenem je byl [[Petr Dmitrejevič]], ktory je umrl v 1428 godu. Byvše lěto s Cariceju, on je byl oddany na vozpitanje njanjam. V 1676, kogda Petr je iměl 3,5 lět, jego otec, car Aleksej Mihajlovič, je umrl. Opekunom cara je stal jego brat po otcu, krestny otec i novy car Fedor Aleksejevič. Petr je dobyl slabu prosvětu, i do konca života je pisal s pogrěškami, koristavši oskudny slovosbor. To je bylo objasnimo onym, že onogdašny [[patriarh moskovsky]], [[Ioakim]], v ramkah boja s "latinizacijeju" i "inozemskym vplyvom" je odstranil od carskogo dvora učenikov [[Simeon Polocky|Simeona Polockogo]], ktory je poučal starějših bratov Petra, i je nastojival na tom, da by učenjem Petra zajmali se gorše obrazovani [[diakon]]i - [[Nikita Zotov]] i [[Afanasij Nesterov]]. Pokromě, Petr je ne iměl možlivosti dostati prosvět u nikakogo člověka, ktory je končil universitet ili u učitelja srědnjej školy, ibo ni universitetov, ni srědnjih škol v času dětinstva Petra ne je bylo, a srěd russkoj spločnosti  diakoni, duhovenstvo, [[bojar]]i i něktori kupci sut iměli obučenje gramotnosti. Diakoni sut obučali od 1676 do 1680 lěta. Nedostatky osnovnogo prosvěta Petr je smogl kompensovati velikymi praktičnymi zajetjami. Smrt cara Alekseja Mihajloviča i početok vlady jego starějšego syna Fedora (od caricy [[Marija Iljinična Miloslavskaja|Mariji Iljiničny Miloslavskoj]]) sut odsunuli Natalju Kirillovnu i jej rod naryškinyh, na zadnji plan. Carica Natalja je byla prinudžena odpraviti se do [[Selo Preobraženskoje|sela Preobraženskogo]] pod Moskvoju. ====Strělecky bunt 1682 lěta i prihod do vlady Sofje Aleksejevny==== 27 aprilja (7 maja), poslě 6 lět vlady, car Fedor Aleksejevič je umrl. Poprosivši podpor u patriarha Ioakima, Naryškiny i jih stranniki v tojže denj sut vozdvigli Petra na prěstol. Faktično do vlady je prišel rod Naryškinyh i izzvany iz izgnanja Artamon Matvejev, je objavjeny "velikym opekunom". Podpornikam Ivana Aleksejeviča je bylo težko poddržati Ivana za jego slabo zdravje. Organizatori puča sut oglasili versiju o tom, že Fedor Aleksejevič samostojno je prědal "skipetr" do svojego brata Petra, no věrodostojnyh dokazov nemaje. Miloslavski srodniki cara Ivana i carevny Sofje po jih materi, sut uzrěli na početku vlady Petra ograničenje svojih interesov. Strělci, ktoryh v Moskvě je nahodilo se 20 tysečij ljudij , uže davno sut projavjali nezadovoljenje i jest prividno, že podgovarjany Miloslavskimi, 15(25) maja 1682 lěta sut izstupili javno: s krikami, čto Naryškini sut udušili Ivana,napravili se k Kremlju. Natalja Kirilovna, iměvša naděju, že smože uspokojiti buntovnikov, razom s patriarhom i bojarami je izvedla Petra i jego brata na Črveno kryljco. Jednako povstanje je ne skončilo se. V prve časiny sut byli ubiti bojare Artamon Matvejev i Mihail Dolgorukij, potom byli ubiti i ini poslědovatelji Natalji, vključno dvoh jej bratov. 26 maja izvoljne od strěleckih polkov sut javili se v palac i požedali, da by Ivan stal prvym Carem, a Petr vtorym. Ostrěgavši ponovnogo bunta, bojari dogovorili se, i patriarh Ioakim tutčasno učinil v Uspenskoj katedralě velebnu molitvu ob zdraviji oboh carev, a 25 junija koronoval jih na carstvo. 29 maja strěljci sut nastojali na tom, da by Sofja Aleksejevna je vladala državoju po pričině negodnogo vozrasta jej bratov. Carica Natalja Kirilovna byla povinna odjehati iz palaca razom s Petrom, vtorym Carem, v palac v selu Preobraženskom. V oružjejnom palacu Kremlja je shranil se dvojny tron dlja junyh carev s malenjkym oknom v hrebtu, črěz ktoro carevna Sofja i pribleženi sut sovětovali jim , čto govoriti i kak postupati v časy ceremonij. ====Prvo supružstvo Petra ==== Němečska sloboda je byla najblizša "susědka" sela Preobraženskoje, i Petr uže davno je imal interes k jej žitju. Vse vyše i vyše inozemcev pri dvoru cara Petra, napriklad, Franc Timmerman i Karšten Brandt, sut proishodili iz němečskoj slobody. Po pričině togo stalo, že car je stal čestym gostem v slobodě, kde skoro zapalil němečsku fajku / ljuljku, stal posěčati němečske zabavy s tancami i alkoholom, poznal Patrika Gordona, Franca Leforta – budučih strannikov Petra, počel roman s Annoju Mons. Protiv tutomu strogo je izstupila mati Petra. Da by pokarati 16-lětnogo syna, Natalja Kirillovna rěšila oženiti jego na Jevdokii Lopuhinoj, dočerě okoljničego. Petr ne prěčil materi, i 27 januara [6 fevruara] 1689 lěta je byla svatba "mladšego cara". Jednako menje než črěz měsec Petr je ostavil ženu i vyjehal na několiko dnjev na Plěščevo jezero. Od tutogo supružstva Petr iměl dvoh synov: starějši, Alěksěj, byl naslědnik Petra do 1718 goda, a mladši, Alěksandr, umrl dětetkom. ==== Prihod do vlady Petra ==== Aktivnost Petra mnogo je trevožila dočeru cara razumějučuju, že s izpolnjenjem polnolětnosti rodimogo brata ona bude povinna oddati vladu jemu.  jedin čas / jedno vrěme stranniki / podporniki / poslědovatelji dočery cara izmysljali plan koronaciji Sofiji, ale patriarh Ioakim je byl kategorično protiv. Pohody na krymskyh tatar, ktore sut byli provedene v 1687 i 1689 lětah ljubimcem dočery cara knezem Vasilijem Golicynym, sut iměli maly uspěh, no je govorilo se o njih kako o velikyh i ščedro odplačenyh pobědah, čto je izzvalo žaloby mnogyh. 8 (18) julija/lipenja 1689 lěta, v svetok / prazdnik Kazanskoj ikony Bogomateri, je stal prvy publičny konflikt medžu izrastšim Petrom i vladarkoju. V toj denj, po obyčaju, je dějal se krestny hod od Kremlja do Kazanskoj katedraly. Po dokončenju mše Petr je podšel k sestrě i je objavil, da by ona ne je směla idti razom s mužami v procesiji. Sofja je prijela izzov: je vzela v ruky obraz svetoj Bogomateri i je pošla za krestami i horugvami. Petr ne je byl gotovy k tutomu izhodu děla, on je ostavil hod. 7 (17) avgusta/srpenja 1689 goda neočekyvano dlja vsih je dogodilo se/stalo se rešajuče sobytje/dějanje. V tutoj denj dočera cara Sofja je kazala načelniku strěljcev Fedoru Šaklovitomu orudovati vyše svojih v Kremlj, kakoby dlja poddržky/podpora v Donskoj monastyr/konvent na molitvu. Razom s tym je razneslo se ogovarjanje o pismu s věstju, že car Petr nočju je rěšil zajeti svojimi "Potešnymi polkami" Kremlj, ubiti dočeru cara, brata - cara Ivana, i zahvatiti vladu. Šaklovityj je sobral strělecke polky, da by idti "velikym sborom/sobranjem" na selo Preobraženskoje i pobiti vsih strannikov / podpornikov / poslědovateljij Petra za jih naměr ubiti Sofju. Togdy ž sut poslali konnu stražu  s zadanjem zrěti, čto děje se v Preobraženskom, i směsta soobčiti/donesti, jestli car Petr někudy izjede sam ili s polkami. Stranniki / podporniki / poslědovatelji Petra srěd strěljcev sut poslali dvoh strannikov v Preobraženskoje. Poslě prihoda věsti, Petr s nevelikym eskortom v trěvogě/alarmu je pojehal v Troice-Sergijev konvent/monastyr. Slědstvom prěžitka postrahov / užasovstrěleckyh buntov je byla hvoroba Petra: pri silnom nespokojstvu u njego sut počinali se trgajuče dviženja/ruhy obličja/lica. 8 [osmogo] avgusta/srpenja v konvent/monastyr sut pribyli obě carice - Jevdokija i Natalja, vslěd za njimi sut prišli "potešnyje polki" s artilerijeju. 16 [šestnadsetogo] avgusta/srpenja ot Petra je prišla gramota, da by od vsih strěleckyh polkov sut byli prislani v Troice-Sergijev konvent/monastyr načelniki i po deset ljudij redovyh. Sofja je strogo zabranila izpolnjati tuto uslovje pod strahom smrtnoj kaznji, caru Petru sut odpravili gramotu s izvestjem/vědomostju, že nikako nemožno izpolnjiti jego prosbu. 27 avgusta/srpenja je prišla nova gramota cara Petra idti vsimi polkami k Troici. Večša čest vojsk je poslušala zakonnogo cara, dočerě cara Sofji je trěba bylo priznati poražku. Ona samostojno je odpravila se v Trocky konvent/monastyr, no v selu Vozdviženskom ju sut sustrětili poslanniki/poslanci Petra s nakazom vratiti se v Moskvu. Skoro Sofja je byla zatvorjena v Novoděviči monastyr/konvent pod strogy nadzor. 7 oktobra/rujenja je byl shvačeny i potom osudženy do smrtnoj kaznji Fedor Šaklovityj. Starši brat Petra - car Ivan (ili Ioann) je sustrětil Petra v Uspenskoj katedralě i faktično je oddal jemu cělu vladu. Od 1689 lěta on je ne učestvoval v upravjenju, hot do samoj smrti 29 januara/sěčenja (8 fevruara/ljutogo) 1696 lěta formalno je prodolžal byti socarem. Poslě svrgnutja Sofje vlada je prěšla v ruky ljudij objedinivših se okolo Natalji Kirillovny. Ona je starala se priučati/privykati syna k državnomu upravjenju, dověrivši jemu osoblive děla, ktore Petr je nahodil dosadnymi. To je vodilo k konfliktam. Napriklad, na početku 1692 lěta, uraženy na to, že suprotiv jego volji moskovska vlada je odrěkla se prodolžati vojnu s Osmanskoju imperijeju, car je ne zahtěl vračati se iz Perejaslavlja dlja sustrěči persijskogo poslannika, a prve osoby vlady Natalji Kirillovny (Naryškin s Golicynym) sut byli iznudžene lično/osobno jehati za njim. Sostojavše se 1 (11) januara/sěčenja 1692 lěta po volji Petra - v Preobraženskom postavjenje Zotova vo "Vsej Jauzy i vsego Kokuja patriarhi" je stalo odpovědju cara na učinjeny protiv jego volji postavjenje patriarha Adriana. Poslě smrti Natalji Kirillovny car ne stal izměščati vladu Naryškina i Golicyna, ktoru stvorila jego mater, jednako dosegnul, da by ono točno izpolnjalo jego volju. ===Prěd sěvernoju vojnoju=== ====Azovske pohody 1695, 1696==== Prioritetom dějateljnosti/činosti Petra - v prve lěta jedinovlady je bylo prodolženje vojny s Osmanskoju Imperijeju i Krymom. Petr - je rěšil zaměsto pohodov na Krym, ktore byli podjete/prědprijete v lěta vlady Sofje, nanesti udar po turečskoj tvrdži/krěposti Azov, položenoj pri slivanju rěky Don v Azovskom morju. Prvy Azovsky pohod, koj je počel se vesnoju 1695 lěta, skončil se neudačno v septembru/vrěsenju togože lěta po pričině odsutstva floty i ohotnosti russkogo vojska dějati v oddaljenju od baz snabděvanja. Jednako uže jesenju 1695 lěta je počelo se prigotovjenje do novogo pohoda. V Voroněžu je razvilo se postavjenje grebnoj russkoj floty. Za kratky čas je byla postavjena flota iz raznyh lodij vo glavě s 36-orudjemnym/kanonym korabom "Apostol Petr". V maju/travenju 1696 lěta 40-tysečno russko vojsko pod nakazom generalissimusa¹ Šeina iznova je obsadilo Azov, toliko tutym razom russka flota je blokovala krěpost/tvrdžu s morja. Petr I je prijmal učestničestvo v obsadě v zvanju kapitana na galerě. Ne dočekyvajuči se ataky, krěpost/tvrdža je odstupila/poddala se. Tak je byl odkryty prvy vyhod v Južne morja. Rezultatom Azovskyh pohodov je stalo prisvojenje krěposti/tvrdže Azov, početok porta Taganrog, možlivost napada na poluostrov Krym od morja, čto značno je podkrěpilo južne granice Rosiji. No, dobyti izhod do Črnogo morja skroz Kerčensky proliv/protok Petru je ne udalo se: on ostal pod kontrolju Osmanskoj Imperije. Sil dlja vojny s Turcijeju, kako i dobroj floty, Rosija dopoka je ne imala. Dlja finansovanja floty vvodet se nove rody dankov/platby/obroka: gospodari sut byli sjedinjeni v kumpanstva po 10 tyseč dvorov, každo iz ktoryh na svoje groše/pěnezy je povinno bylo sbudovati korab. V tuty čas projavjajut se prve oznaky skargy dějateljnostju/činostju Petra. Je byl otvorjeny zagovor/konspiracija Ciklera, koj je rěšil organizovati strělecky bunt. Lěta 1699 goda, prvy veliky russky korab "Krěpost" (46-kanony/orudjemny) je odvezl russkogo posla v Konstantinopolj za prěgovory o miru. Jestestvo takogo koraba je sklonilo sultana k zaključenju mira v juliju/lipenju 1700 lěta, ktory ostavil Rosiji krěpost/tvrdžu Azov. Pri postavjenju floty i reorganizovanju vojska Petr byl izmoženy/prinudženy opirati se na inozemnyh specialistov. Dokončivši Azovski pohody, on postanavjaje odpraviti na poučenje za granicu mladyh aristokratov, a skoro i sam odpravjaje se v prvo putovanje po Evropě. ====Velika Ambasada==== V brěznju/marcu 1697 goda v Zapadnu Evropu črěz Lifljandiju je byla izslana Velika Ambasada, ključnoju cělju ktoroj bylo izyskati sojuznikov protiv Osmanskoj Imperiji. Velikimi upolnomočenymi poslannikami sut byli naznačany general-admiral Franc Lefort, general Fjodor Golovin, načelnik Posoljskogo prikaza¹ Prokofij Voznicyn. Vsego do ambasady pristupilo do 250 člověk, srěd kotoryh pod imenem urjadnika Preobraženskogo polka Petra Mihajlova nahodil se sam Petr I. Vprvo russki car je podjel putovanje za granice svojej državy. Petr posětil Rigu, Kjonigsberg, Brandenburg, Gollandiju, Angliju, Avstriju, je byla znamenovana vizita v Veneciju i k Papě. Ambasada zaverbovala v Rosiju několiko sotnjej specialistov po dělu korabov, zakupila bojno i inako orudovanje. Kromě prěgovorov Petr mnogo vrěmeni je posvetil učenju korabostavjenja, vojennogo děla i inyh nauk. Petr je porabotal stoljarom na verfah Ost-Indijskoj firmy, pri učestju cara byl postavjeny korab "Petr i Pavel". V Anglije je posětil odlivačny zavod, arsenal, parlament, Oksfordsky universitet, Grinvičsku observatoriju i Monetny dvor, stražem ktoroj byl onogda Isaak Njuton. Petra sut interesovali raněje tehničski dosegnenja Zapada, a ne pravna sistema. Velika Ambasada glavnoj cěli ne je dosegnula: koaliciju protiv Osmanskoj Imperiji sozdati ne udalo se iz-za prigotovjenja rjada evropejskyh državy k vojně za špansko naslědstvo (1701-1714 gody). Jednako dekujuči tutoj vojně sut složili se blagoprijatne uslovja dlja borby Rosiji za Baltiku. Takym obrazom, je odygrala se pereorijentacija vněšnoj politiki s južnogo směra na sěverno. ==Iztočniky== {{Iztočniky}} ==Zdroje v inyh viki== {{Prěvod|ru|Пётр I}} [[Kategorija:Historija Rosije]] [[Kategorija:Monarhi]] [[Kategorija:Rusi]] n15ik8k8955n649v1vd3cjqstm6byz2 0 2976 49010 48314 2026-10-21T07:42:09Z IJzeren Jan 9 Prěnapravjenje izměnjeno s [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 49010 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Петр I Великы]] f66ehlbvznhxgx9p8ev2imy4m1a5ex2 3 4531 48970 46153 2026-10-20T13:11:44Z Ilja isv 10 /* Petr vs Pjotr */ nova sekcija 48970 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) tf1wincoec8zspa0h25zg33abku9u53 49002 48970 2026-10-21T07:36:33Z IJzeren Jan 9 /* Petr vs Pjotr */ Odgovor 49002 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) :Nu da, trěba mi priznati, že imaješ pravdu. Suglašu, izměnimo Pjotr nazad na Petra. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:36, 21 oktobr 2026 (CEST) t7289aes3nm95ui58vziyxek7g1zurl 49012 49002 2026-10-21T07:43:37Z IJzeren Jan 9 /* Petr vs Pjotr */ Odgovor 49012 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) :Nu da, trěba mi priznati, že imaješ pravdu. Suglašu, izměnimo Pjotr nazad na Petra. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::Sdělano: [[Петр I Великы]]! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:43, 21 oktobr 2026 (CEST) o3riavg3d9tu7mcwhs9hvv8668y6sny 49013 49012 2026-10-21T07:46:37Z Ilja isv 10 /* Petr vs Pjotr */ Odgovor 49013 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) :Nu da, trěba mi priznati, že imaješ pravdu. Suglašu, izměnimo Pjotr nazad na Petra. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::Sdělano: [[Петр I Великы]]! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:43, 21 oktobr 2026 (CEST) :::Hvala, Jane [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:46, 21 oktobr 2026 (CEST) tu9dhimiwsenn92rbpice2l40y8ehu2 49014 49013 2026-10-21T07:49:21Z IJzeren Jan 9 /* Petr vs Pjotr */ Odgovor 49014 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) :Nu da, trěba mi priznati, že imaješ pravdu. Suglašu, izměnimo Pjotr nazad na Petra. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::Sdělano: [[Петр I Великы]]! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:43, 21 oktobr 2026 (CEST) :::Hvala, Jane [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:46, 21 oktobr 2026 (CEST) ::::Čto mysliš? Trěba takože izměniti [[Pjotr Uslar]] na [[Petr Uslar]]? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:49, 21 oktobr 2026 (CEST) 7017hp7scrk3o70nhc0ujbpopcrh1wx 49015 49014 2026-10-21T08:36:26Z Ilja isv 10 /* Petr vs Pjotr */ Odgovor 49015 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) :Nu da, trěba mi priznati, že imaješ pravdu. Suglašu, izměnimo Pjotr nazad na Petra. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::Sdělano: [[Петр I Великы]]! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:43, 21 oktobr 2026 (CEST) :::Hvala, Jane [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:46, 21 oktobr 2026 (CEST) ::::Čto mysliš? Trěba takože izměniti [[Pjotr Uslar]] na [[Petr Uslar]]? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:49, 21 oktobr 2026 (CEST) :::::Teoretično takože by bylo to pravilno, Pjotr Uslar ({{-|Peter von Uslar}}) byl německogo pohodženja, on takože mogl imenovati se Peter či Petr. Ale zatože v članku ime Pjotr Uslar se ne sklonjaje, ne izgledaje tamo to zlo. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:36, 21 oktobr 2026 (CEST) c8d1nxjlsemgy6eetin87nmd1n30r3c 49016 49015 2026-10-21T08:55:08Z IJzeren Jan 9 /* Petr vs Pjotr */ Odgovor 49016 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) :Nu da, trěba mi priznati, že imaješ pravdu. Suglašu, izměnimo Pjotr nazad na Petra. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::Sdělano: [[Петр I Великы]]! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:43, 21 oktobr 2026 (CEST) :::Hvala, Jane [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:46, 21 oktobr 2026 (CEST) ::::Čto mysliš? Trěba takože izměniti [[Pjotr Uslar]] na [[Petr Uslar]]? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:49, 21 oktobr 2026 (CEST) :::::Teoretično takože by bylo to pravilno, Pjotr Uslar ({{-|Peter von Uslar}}) byl německogo pohodženja, on takože mogl imenovati se Peter či Petr. Ale zatože v članku ime Pjotr Uslar se ne sklonjaje, ne izgledaje tamo to zlo. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::::::Nu, to je pravda. Ale je mnogo drugyh člankov, v ktoryh pisal jesm o "alfabetah Pjotra Uslara". Može trěba jednakože izměniti togo Pjotra ne Petra, ne li? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 10:55, 21 oktobr 2026 (CEST) pqh0rbs5eiwbq9fo2t07vngmrwguv1n 49017 49016 2026-10-21T10:12:51Z Ilja isv 10 /* Petr vs Pjotr */ Odgovor 49017 wikitext text/x-wiki == Siberian prize == Будьте жывы-здоровы:-) If you are a contributor now, you can win the "Siberian prize". Voting every week on Fridays: http://samir74.livejournal.com/932177.html This is just some present from Siberia:-) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 09:36, 17 June 2006 (UTC) :Thank you! But I'll have to read a lot of Siberian before I'll ever be able to contribute anything by myself. You know I was sort of cheating! ;) If there's anything that would warrant a "Siberian prize" for me, it would undoubtedly be my article on the Dutch wikipedia (which I'm quite satisfied with, to tell you the truth)! Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 21:08, 17 June 2006 (UTC) Hello! As soon as other admins will be allowed, we shall elect IJzeren Jan as A Honorable Siberian Wiki Admin:-)) --[[User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] 10:01, 4 September 2006 (UTC) :Thank you! :) In the meantime, please have a look at [[Test-WP/chal/Польской говор|this]] and correct my (undoubtedly numerous) errors. Cheers, [[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] 10:32, 4 September 2006 (UTC) Želajų vam zdravja i ščęstnosť! --[[User:Skorzeniewski|Skorzeniewski]] ([[User talk:Skorzeniewski|talk]]) 23:23, 4 October 2024 (UTC) :Hvala vam lěpo i vzajemno! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:32, 4 October 2024 (UTC) == Category:Users:By language:isv == Ahoj! Ja sozdaval [[:Category:Users:By language:isv]] - mysli že isv-Latn i isv-Cyrl ne sut jeziki. Wp/isv nedostavaje kategoriju dla vse koristniki ktory mozhet pomogati. Zdes ne imajemo spisok vseh koristnikov, da? [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 15:14, 29 January 2025 (UTC) :Dobry denj! Da, toj problem ješče ne jest razrěšeny, že isv-Latn i isv-Cyrl uvažajut se odděljnymi jezykami. Myslju, že tuto vrěmenno razrěšenje jest dobro, a kogda MS Vikipedija bude realizovana, bude takože razrěšenje za tutu kvestiju. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:48, 30 January 2025 (UTC) == Meta "artificial language" == [[:meta:Talk:Language_proposal_policy#Replace_term_artificial_language_with_term_constructed_language]]. [[User:TutČas|TutČas]] ([[User talk:TutČas|talk]]) 10:59, 3 February 2025 (UTC) == Hvala za popravky! Slovo -dozvaljati iz slovnika == Pozdrav, Jan! Hvala za popravky v člankah. Slovo ''dozvaljati'' v slovniku koristaje korenj ''-val,'' ale čto mysliš o tom, že večinstvo prirodnyh jezykov koristajut korenj ''-vol.'' Togda kako korenj ''-val'' koristaje se v smyslu ''-valiti.'' Kako gledaju iz slovnika, jedino poljsky i belorussky směnili korenj na ''-val'' v tutom slovu. V russkom jezyku my govorimo дазвалять (prěmo kako belorusi pišut!), ale pišemo дозволять. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 09:35, 8 May 2025 (UTC) :Pozdrav! Da, v principu imaješ pravdu. Ale kombinacija dozvoliti/dozvoliti jest pytanje regularnosti. Uže davno jesmo izslědovali, kako najlěpje (i najregularněje) prěobratiti sovršene glagoly v nesovršene. Jesmo sdělali inventarizaciju srěd različnyh možnostij, napr. -iti > -jati, -iti > -ivati i t.d., s dolženjem prědhodnoj samoglasky ili bez. Nu i togda došli jesmo k izvodu, že najbolje razprostranjena opcija jest napr. odnoviti > odnavjati, razsmotriti > razsmatrjati, razgovoriti > razgovarjati, stvoriti > stvarjati, izvolniti > izvalnjati... Ale sejčas vidžu, že slovnik takože ne jest sovsim konsekventny: jest obvadnjati i odvadnjati, ale navodnjati. Tutčas myslju, že mogli byhmo formy dozvoljati, razgovorjati, dozvoljati dodati kako dodatočne formy. Ili daže dozvolivati, razgovorivati...? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 22:01, 8 May 2025 (UTC) ::Hah, zajmlivo. Ja ne znal, že to byl generaly princip formovanja slovnika. Budu znati tutčas. Hvala za pojasnenje. ::Kako razumeju, prěměna glasok v korenju i jej pravila sut različne v različnyh slovjanskyh jezykah. ::V cělom, izhodeči iz filozofskyh principov formovanja MS (najvysša razumlivost za vseh slovjan), za mene dobra ideja jest koristanje form korenjev, ktore sut harakteristične za večšu kolikost jezykov. Ale, može byti, v něktoryh momentah možlivo takože shranjati prvonačelno pisanje korenja. ::Takože napriklad, v slučaju s ''obnoviti > obnavjati'' vidimo, že ukrajinsky, russky, cešsky, slovačsky, makedonsky i bulgarsky ne imajut prěmenu v ''-nov- > -nav-,'' kogda dodajemo sufiks ''-jati'' i shranjajut iznačelny korenj ''-nov-'' navet s sufiksom ''-jati'' ::A vot v slovu ''razgovarjati'' vo vseh jezykah, ktore koristajut tuty korenj (pomimo ukrajinskogo) jest prěmena korenja ''govor-govar'', kogda dodajemo prefiks (govoriti > razgovarjati) i tut koristanje prěměny samoglasky za mene izgledaje dobro. ::''obvodniti i obvadnjati'' takože kako i dozvoljati. Jedino poljsky i belorussky imajut prěměnu s sufiksom ''-jati'' s korenjem ''-vod-'' ::Dodatočne formy igledajut za mene lěpym variantom, ibo togda vně zavistnosti od togo, imaje li prěměnu korenj v prirodnom jezyku ili ne imaje, vsegda člověk smože najti slovo v slovniku, a ostalym to bude razumlivo. Možlivo koristati jedino universalno pravilo, ale togda pojavjajut se neprirodne formy za mnogyh jezykov. ::Ne znam, to jest velika diskusija. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:17, 9 May 2025 (UTC) :::takož napriklad :::''odobriti > odobrjati'' v slovniku shranjaje prvonačelny korenj, bez obriza na vid glagola i na sufiks ''-jati'' [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:55, 9 May 2025 (UTC) == Using the <nowiki><indicator></nowiki> tag == I went to your user page and found you were using <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF;position:absolute;top:-32px; right:1px;z-index:1">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</span></nowiki></code>. Conveniently, I was just researching how the [[:w:Template:top icon|Template:Top icon]] worked, and I found the <code><nowiki><indicator></nowiki></code> tag. So I decided to try to apply it here too. * I made one without the white span: <code><nowiki><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></nowiki></code> * Or with it, if you really need to have it for whatever reason: <code><nowiki><span style="background:#FFFFFF><indicator name="isv-mainpage">[[Image:Flag of Interslavic.svg|40px|link=Wp/isv/Glavna stranica]]</indicator></span></nowiki></code> [[User:Kxeon|Kxeon]] ([[User talk:Kxeon|talk]]) 02:22, 14 July 2025 (UTC) == Translation request == Hi, could you please translate this to Interslavic? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. Thanks. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 13:33, 1 August 2025 (UTC) :Hey, it's been a while! Of course, no problem. And in return, you might want to write a few sentences about Interslavic in Basque, or Maltese, or whatever. Deal? ;-) :Anyway, here goes: : :Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom {{Wp/isv/-|(Ronald Clark)}} i Uendi Ešbi {{Wp/isv/-|(Wendy Ashby)}} na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :* regularny izgovor i fonetično pravopisanje, :* mnogo prostu strukturu osnovanu na značenju. : :Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:19, 1 August 2025 (UTC) ::I created the article in [[:scn:Interslavu|Sicilian]]. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 08:27, 9 August 2025 (UTC) :::Great, thank you @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]]! Just send me the rest of the Glosa text, because I can't imagine that was all. ;) Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:51, 9 August 2025 (UTC) ::::That's the rest: ::::* It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. ::::* Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. ::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 16:06, 14 August 2025 (UTC) :::::Well then, @[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]], here we go again, from the start: :::::Glosa jest umětny pomočny jezyk, stvorjeny v lětah 1972–1992 Ronaldom Klarkom i Uendi Ešbi na osnově jezyčnogo projekta Interglossa iz 1943 g. On imaje slědujuče harakteristiky: :::::* Izgovor jest regularny, a pravopisanje jest sovsěm regularno. :::::* Struktura jezyka jest mnogo prosta i osnovana na značenju. :::::* Glosa jest analitičny jezyk, bez fleksije i bez gramatičnyh rodov. Gramatične odnošenja oprěděljaje mala kolistkost slov. :::::* Prěd vsim, upotrěba latinskyh i grečskyh korenjev koristajemyh v medžunarodnoj naučnoj leksikě v jezyku glosa prijaje jegovomu nevtralnomu i zaisto medžunarodnomu harakteru. :::::I do have one question though: what exactly do you mean by "its structure is based on meaning"? Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 19:05, 14 August 2025 (UTC) == korektorska prosba == Pozdrav, pane Jan! Imaju tekst, ktory už něktory čas prěd tomu jesm prěklal na MS. Može byti, někogda sdělaju iz njego cělu knigu na MS... Mogu vas prositi ob korektrorskoj uslugě?🙂 Tekst ne jest veliky. Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 01:29, 12 August 2025 (UTC) :Očevidno, s prijemnostju! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:33, 12 August 2025 (UTC) ::[https://docs.google.com/document/d/1vpXbaDiSSONUf6VtqEmMwE5lRErHx3_dJOa9M2MaDSE/edit?usp=sharing Tut jest tekst] ::To ne jest doslovny prěvod iz kitajskogo, ale prosto interpretacija několikyh tekstov na anglijskom. Kak vy znajete, [[:en:Tao_Te_Ching|Tao Te Ching]] ne jest možlivo prěkladati bukvalno na moderne jezyky. Moj cělj byl sdělati razumlivy tekst, zatom vitaju popravjenja leksiky, pravopisa, frazeologizmov, i t d. ::Hvala. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 05:03, 14 August 2025 (UTC) :::Krasiva rabota! Budu pročitati, ale prěduprědžaju, že to ne bude na dnes ili zautra! S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:38, 14 August 2025 (UTC) == Volapük == Hi, sorry to bother you with these things but could you please: * delete [[:vo:Geban:Caro de Segeda/Jenotem Volapüka|this]] page? * [[:vo:Lifamod balugik|this]], [[:vo:Feil|this]] and [[:vo:Glüg Katulik|this]] articles? Thank you. As you can see they are quite short and I provided the text in English to make sure the translation is correct. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|talk]]) 09:14, 20 October 2025 (UTC) == Big problem in the Interslavic community == Hello, Jan. I'm writing this to you as to member of Interslavic committee. I do have a problem that I would like to discuss privately first. I've sent you an email. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 14:44, 21 October 2025 (UTC) == Reasoning behind the odd choice of numerals == ''When added to other numbers, the number 1 has only one universal form jedna'' ''in all cases and the subject remains in the plural genitive.'' ''example: '''dvadesetjedna ljudij (N)''''' _{(I imagine there is a typo here, should be ''ljudi'' - Glěb)}''''', dvadesetjedna ljudij (G), dvadesetjedna''''' '''''ljudij (D), dvadesetjedna žen (G), ...''''' This is an extract from the 2023 Vojtěch Merunka's manual on Interslavic. I'm just curious, why was a choice in favor of one universal form made? The only Slavic language that somewhat has it is Slovenian, but even there it's a little bit different: '''''enaintrideset žena, enaintrideset mož.''''' If you would indulge me, I'd appreciate your thoughts. [[User:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[User talk:GlěbDyndar|talk]]) 04:40, 19 November 2025 (UTC) :Hey Glěb, I'll move this to the Krčma, as it can also be of interest to others. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 11:59, 20 November 2025 (UTC) == {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranice == Zdrav i ščestnogo Novogo Goda, Jan! Naděju se da budemo dobyti polnocěnnu Vikipediju čim skorěje, zato že redaktovanje na Inkubatoru mně jest katastrofično loše (prěd vsem, zaradi prefiksanja <code>Wp/isv/</code> vsim linkam). Može byti možlivo ovde sdělati lokalne versij {{Wp/isv/-|MediaWiki}} stranic ktore umožnjajut dodavanje osoblivyh medžuslovjanskyh bukv i standardnyh nazv za razděly člankov (plus "Takože" za "{{Wp/isv/-|See also}}") podobno ovomu: https://isv.miraheze.org/wiki/MediaWiki:Edittools ? Jesm priučil se funkciji razširjenja za [https://isv.miraheze.org/wiki/Med%C5%BEuviki:Pomo%C4%8D/Metoda_vpisa metodu vpisa], jest bylo prostěje i bystrěje pisati članky. Lěpy pozdrav. – [[User:Vipz|Vipz]] ([[User talk:Vipz|talk]] · [[User:Vipz/isv|isv]]) 08:24, 6 January 2026 (UTC) :@[[User:Vipz|Vipz]] Zdravo, i tobě takože želaju ščestlivogo novogo goda! Čto se tyče Edittools, jesm suglasny, že to trěba iměti, ale ne znaju, jest li možno zainstalovati tako něčto v Inkubatoru. I često govoreči, ne jesm uvěrjeny, imaje li to smysl tutčas (v oktobru 2024 ješče naivno myslil jesm, že naš vlastny domen bude može tri ili četyri měsecev pozdněje). Ale ako toj domen bude, absoluto povinno jest byti to orudje. <br /> Ale ne razuměju točno, v čem jest problem s <code>Wp/isv/</code>. V člankah ne trěba togo pisati, ibo sistema sama dodavaje. Samo v šablonah i na besědnyh stranicah trěba to dodati. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:38, 7 January 2026 (UTC) == Одиссеј, Одиссејa == Ne imaje byti jedno "s", Odisej, Odiseja? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 07:57, 4 February 2026 (UTC) :Dobro pytanje. Često govoreči, jesm sumněval. V principu da, v medžuslovjanskom vsegda imajemo pojedinnu suglasku. Ale v slučaju imen jest trohu inako. V ukrajinskom na priklad jest Одіссей, ne Одісей. Ale imaješ pravdu, že značno večinstvo jezykov imaje jedno s. Izměnju to, hvala! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 08:46, 4 February 2026 (UTC) ::Hvala, Jane, a čto Rosija, ne Rossija že? [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:44, 4 February 2026 (UTC) ::i Одеса na ukrajinskom ne jest Одесса kako v ostalyh jeyzkah [[User:Ilja isv|Ilja isv]] ([[User talk:Ilja isv|talk]]) 12:46, 4 February 2026 (UTC) :::Ne ne, Rosija imaje dva '''s''' samo v russkom, vse ostale jezyky imajut jedno. I nakoliko vidžu, s Odesoju menje-bolje jest tako samo. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 00:50, 5 February 2026 (UTC) == Interslavic WP sibling projects == Hi @[[User:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] ! I see you are very productive with interslavic WP https://meta.toolforge.org/catanalysis/index.php?cat=0&title=Wp/isv&wiki=incubatorwiki and I wonder if you would be interested in developing other Interslavic WP sibling projects? I would be interested in Wikivoyage and Wikinews myself. [[User:Zblace|Zblace]] ([[User talk:Zblace|talk]]) 05:26, 17 March 2026 (UTC) :Zdravo @[[User:Zblace|Zblace]]! It could be interesting, but if I'm being honest, I am sceptical about the odds for success. You see, those sister projects tend to attract only a fraction of the number of people who work on Wikipedia. With the exception of some of the largest languages, Wikinews is a total failure. For example, the Dutch Wikipedia has hundreds of regular, active users and is among the largest Wikipedias. The Dutch Wikinews, on the other hand, is probably going to be closed for the third time for lack of activity. I am not very familiar with Wikivoyage, but the situation there doesn't seem to be much better. So realistically speaking, any sister project in Interslavic is doomed to become a solo project before dying out entirely, and therefore it is highly unlikely that it will ever leave the Incubator. If you seriously intend to work on one of them, you are of course free to give it a try, but if you ask me, it would be much more worthwhile if we all concentrate on the Interslavic Wikipedia. Cheers, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:54, 17 March 2026 (UTC) == Interslavic Wikipedia Approval == Hello! Did you already know that Jon Harald Søby published https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Language_committee#c-Jon_Harald_Søby-20260615143400-Notification_about_proposed_approval_of_Interslavic_Wikipedia and that Interslavic Wikipedia will finally be approved in a week? People have been waiting for two years, and it's finally almost here! Cheers :) [[Special:Contributions/&#126;2026-35330-09|&#126;2026-35330-09]] ([[User talk:&#126;2026-35330-09|talk]]) 12:47, 16 June 2026 (UTC) :By the way, I noticed a strange error. Why is Wp/isv called "medžuslovjansky Wikipedia" in the English incubator, not "Interslavic Wikipedia"? Why did "Interslavic" become "medžuslovjansky"? The same error, by the way, appears on your account page. [[Special:Contributions/&#126;2026-35418-38|&#126;2026-35418-38]] ([[User talk:&#126;2026-35418-38|talk]]) 13:39, 16 June 2026 (UTC) ::Yes, I am aware of that. Thank you. As for the other problem, that's to be sorted out. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 13:19, 17 June 2026 (UTC) :::I've got an interesting idea. Is it technically possible for Wikipedia to automatically show Cyrillic text when people open it from Russia, Ukraine, or Bulgaria, while automatically showing Latin text when they open it from Poland, Slovakia, or Croatia? I think this would slow down the influx of users from Cyrillic Slavic countries. I think if they open a text in Latin, they won't even want to read it; they'll immediately think it's incomprehensible. But if they see it in Cyrillic, they'll automatically try to read it, understand a lot, and become interested in the language. [[Special:Contributions/&#126;2026-35720-77|&#126;2026-35720-77]] ([[User talk:&#126;2026-35720-77|talk]]) 03:05, 19 June 2026 (UTC) :::''Approved! 🎉''! [[Special:Contributions/&#126;2026-36378-17|&#126;2026-36378-17]] ([[User talk:&#126;2026-36378-17|talk]]) 15:04, 23 June 2026 (UTC) == Ja jesm někako slomil Krčmu == Prosim smilovati, ide li to izpraviti? [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 16:27, 25 junij 2026 (CEST) :Ne jesi ničto slomil! V Krčmě nikogda ne bylo opcije "odgovoriti", ibo to ne jest besědna stranica. :) {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:39, 25 junij 2026 (CEST) :@[[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]]: kako vidiš, tu na mojej besědnoj stranici jest ta opcija. Druga razlika jest, že na besědnyh stranicah rabotaje opcija "@", a v Krčmě uže ne. I tu podpis javi se avtomatično. Teoretično možno jest prěobratiti Krčmu v besědnu stranicu, togda te možnosti budut dostupne. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 16:42, 25 junij 2026 (CEST) ::Sdělano, lp. – [[Koristnik:Vipz|Vipz]] ([[Besěda s koristnikom:Vipz|besěda]]) 05:16, 26 junij 2026 (CEST) :::Hvala velika! [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 07:16, 26 junij 2026 (CEST) == Blagodarnost == @[[Koristnik:IJzeren Jan|IJzeren Jan]] Považeny Pane Jane ja jesm priključil se k projektu toliko zaradi Vašego intervju panji Olgě Woźńiak "Językotworzenie: jak słowa tworzą nowe światy" i ja jesm gluboko blagodarny Vam kako za to intervju, tako i za pomoč v prověrkě mojih člankov v Inkubatorě. Ne smotrječi na to, že ja jesm znal o MS jezyku mnogo-mnogo lět, toliko Vaše intervju jest pobudilo mene pisati i izučati jego iznovo. Svoja Vikipedija to jest ogromny krok k razvitju našej občej literaturnoj normy i k stvorjenju literatury na medžuslovjanskom jezyku, čto dozvoli projektu žiti dalěje. Nehaj medžuslovjanska sila bude s Vami! 18:11, 25 junij 2026 (CEST) [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 18:11, 25 junij 2026 (CEST) == Translations == Hi! Здраво! Lately I have been translating special pages and namespaces. I noticed that an inter-Slavic Wikipedia was created (since I am from Ukraine myself) and I was very happy. So, I want to offer localization for this Wiki, all I need is a list of the necessary special pages and namespaces with their translation. If translation is still needed, then tag me under the list. [[Koristnik:VadymTS1|VadymTS1]] ([[Besěda s koristnikom:VadymTS1|besěda]]) 07:53, 26 junij 2026 (CEST) == Izbor Dnja Medžuslovjanskogo jezyka? == Pozdrav dragy gospodine Jane! Kako my vsi znajemo, ljudi v čatah někogda imajut pytanje, kogda jest svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka, i to jest dobro. Na čatah v Keetu i Telegramu něktori ljudi htěli, žeby někto spytal o tom Jana, i tomu ja pišem. Něktori ljudi pytajut, či 23 Junja – to je denj tvorjenja MS Wiki, bude izbrany kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Ini ljudi pytajut, či potrěbno imati MS Denj akurat na Denj Kirila i Metodija. Drugi ljudi pytajut, či jest pravilno 03 Junja imati Denj Medžuslovjanskogo jezyka? Budu napisati historiju togo: Priblizno 3 lěta tomu nazad něktori ljudi počeli govorili v Diskordu o tom, že možno slaviti Dnje Konferencije CISLA, kde byli sjedinene različne projekty v jedin Medžuslovjansky jezyk. Kako my znajemo, CISLA byla v početku 6 měseca: od 01.06 i dalje ješče několiko dnej. Ljudi v čatu počeli čestitati 03.06, tomu čto 01.06 i 02.06 sut zajete drugymi medžunarodnymi svetkami, a cifra tri ima prědnost, to jest božska cifra. Ja jesm takož byla prisutna pri tamtyh razgovorah na Diskordu, to byl odvorjeny razgovor za vsih ohotnyh i prisutnyh tam ljudij. Tako něktori ljudi počeli imati Neoficialny Denj Medžuslovjanskogo jezyka i slavili 03 Junja. Potom toj neoficialny denj pošel dalje: něktori ljudi slavili jego na živo na 2 shodkah, kde ja jesm takož byla prisutna. Jedin iz učestnikov FSK (Foruma Slovjanskyh Kultur), «Biblioteka inostrannoj literatury – Centr slovjanskyh kultur», imal mnogo učestnikov na shodkě, ktori slavili 03.06 kako Denj Msa tomu čto vzeli informaciju i inspriraciju o tom iz oficijnogo Diskorda (https://libfl.ru/ru/news/v-inostranke-obsudili-mezhslavyanskiy-yazyk). V prědhodno lěto tam bylo takož, s 60 učestnikami. Ako my vidimo, razvoj MSa ide prirodno i někogda iventy tvoret se prirodno. Ale ljudam takože jest prirodno potrěbno poznati, kaky Denj jest pravilny? Najprijetnějše za ljudi jest, že by Jan označil kaky denj jest oficijny svetok Denj Medžuslovjanskogo jezyka. (Ja jesm uvěrjena, ni jedin člověk ne bude smutny ako Denj bude ne v toj denj ktory uže byl, abo v toj denj ktory uže byl. Vse varianty sut dobre). Prosimo vas dragy Jane, naznačite oficijny svetok v někaky denj, ktory budemo slaviti vsako lěto kako Denj Medžuslovjanskogo jezyka. Vsaky variant jest dobry i bude radost to imati. [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 17:07, 8 julij 2026 (CEST) :Zdravo, @[[Koristnik:Plameniled|Plameniled]]! Izvini, tvoje poslanje prišlo, kogda byl jesm na konferenciji v Daniji, a potom jesm sovsim zabyl ti odpisati! Interesna tema, očevidno ne imaju ničto protivno 3-emu juniju kako denj Medžuslovjanskogo jezyka – interesny pomysl. Mimohodom, 3 junija takože je moj denj rodženja! :) Srdečno, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:05, 23 julij 2026 (CEST) ::Pozdrav, Jane, v članku [[Jan van Steenbergen]] Vaš denj rodženja jest 3.7, trěba izpraviti [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 23:13, 24 julij 2026 (CEST) :::Podrav! Da, to je grěška, trěba izpraviti. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:16, 24 julij 2026 (CEST) ::Dobro! [[Koristnik:Plameniled|Plameniled]] ([[Besěda s koristnikom:Plameniled|besěda]]) 08:56, 27 julij 2026 (CEST) == Pytanje == Dobry večer. Prěimenovali ste stranicu o pravilu o [[Vikipedija:Ne otegčajte pracu v Vikipediji da byste něčto dokazali|neprijemlivosti otegčanja práce]], napisavši, že glagola abyti ne istnuje. Da, to jest pravda, ale v kondicionálu se izměnja čestica by. V češskom jezyku jest sklonjenje sveznika aby, zato takože musi byti v medžuslovjanskom. Da, to ne bude razumlivo za južnyh slovjan, ale problem jest, že sveznik da v smyslu „že” može byti razumliv '''samo''' za južnyh slovjan. Zato myslim, že jest potrěbno najdti kompromis. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 23:05, 27 julij 2026 (CEST) :Dobry večer, @[[Koristnik:Vogand|Vogand]]. Očevidno, vy imajete pravdu. Mimohodom, v poljskom je tako samo: ''abyśmy'', ''żebyście'' i tako dalje. Toliko to ne je sklonjenje, ale slučenje skračenogo glagola s sveznikom. V medžuslovjanskom za jasnost lěpje je ne slučiti slova v takyh slučajah. :Tutoj sveznik vsegda davaje problemy. Vozhodni slovjani imajut ''čto/što/ščo'', zapadni ''že'', bulgari ''če'' i ostali južni ''da'' (a v russkom takože istnuje arhaično slovo ''дабы'', i sut take kombinacije kako ''да здравствует''). Izbor za slovo ''da'' čestično veze se s tym, že medžuslovjansky slovosbor v občem je trohu menje razumlivy za južnyh slovjanov neželi za ostalyh. Iz toj pričiny poněkogda davajemo jim prědnost. Drugy priklad takoj prědnosti je prědrastka ''iz-'' zaměsto razprostranjenějšej prědrastky ''vy-''. S pozdravom, {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 02:31, 28 julij 2026 (CEST) ::Sklonjenje, tako som rěkl aby bylo bystrěje (zakončenje se dodávka do častice). Odnosno prědrastky ''iz-'' imate pravdu. ::Mimohodom, aby izběgti krugovosti, bude lěpje na početku pisati ob iztočnikah ili o neprijemlivosti vlastnyh raziskyvanij? --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 13:14, 28 julij 2026 (CEST) :::Něčto uže jesm napisal na stranicah [[Vikipedija:Pet kolon]] i [[Vikipedija:Čto Vikipedija ne je]]. Ale očevidno, vsegda možno je razširiti i utočniti, iztvorjajuči napr. [[Vikipedija:Izvory]], [[Vikipedija:Enciklopedična značimost]] i t.d. Jedino trěba pomysliti o tom, že jesmo maly projekt, a v svezi s tym ne možemo byti tako samo strogi, kako napr. na anglijskoj ili russkoj Vikipediji. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 14:42, 28 julij 2026 (CEST) ::::Nu, trěba jest go razvivati, kako možemo. --[[Koristnik:Vogand|Vogand]] ([[Besěda s koristnikom:Vogand|besěda]]) 14:55, 28 julij 2026 (CEST) == Pomoč. Vandalizm? Zapros na prověrku dějanij učestnika== Prošu prověriti dějanja učestnika @Lpoj50, u mene skladaje se vraženje, že on koristaje programu avtomatičnogo prěvoda s umětnoju inteligencijeju. Myslju, že jego dějanja nesut veče škody, něž perspektivnoj koristi. [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 09:36, 11 avgust 2026 (CEST) == Pytania == :Szanowny Panie, mam kilka pytań. Jeśli Pan pozwoli, napiszę po polsku. :1. Napisałem (tłumaczyłem raczej) artykuł o Pana osobistym konlangu, opierając się na Pana stronie internetowej poświęconej językowi vozgijskiemu. Problem polega jednak na tym, że dręczą mnie wątpliwości, czy poprawnie przetłumaczyłem nazwę tego języka na język międzysłowiański. Czy nazwa powinna brzmieć "Vozgijsky", czy "Vozgsky"? :2. Jak poprawnie nazwać język górnomarijski w języku międzysłowiańskim? "Gornomarijsky" czy "Gorskomaryjsky" – przeprowadziliśmy z Ilją długą dyskusję i doszliśmy do wniosku, że są to synonimy, dopóki nie podejmie Pan decyzji. :3. Czy nazwy narodów w języku międzysłowiańskim pisze się wielką czy małą literą? :Dzięki! [[Koristnik:Panslavist|Panslavist]] ([[Besěda s koristnikom:Panslavist|besěda]]) 01:54, 12 avgust 2026 (CEST) :Witam serdecznie! Co do pierwszego pytania, to jest proste: forma ''vozgijsky'' jest absolutlnie poprawna. :W takich sytuacjach jak z tym maryjskim ja zawsze staram się dowiedzieć, jak nazywają go inne języki. W tym przypadku forma ''gorno-'' na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej powszechną (ru, be, pl, sl, bg), niż forma ''gorsko-'' (uk, cz), i dlatego bym obstawiał ''gornomarijsky'' w międzysłowiańskim. Ale summa summarum można powiedzieć, że obie formy są jak najbardziej poprawne. Zresztą, o ile mi wiadomo, ''gor-'' odnosi się w tym przypadku do gór, a nie do wysokości. Inaczej w rosyjskim mielibyśmy coś w rodzaju ''vrhnjemarijsky'', ale czegoś takiego w żadnym języku nie widziałem. :Odnośnie tych dużych/małych liter jest coś [http://steen.free.fr/interslavic/orthography.html#capitalization na mojej stronie]: :<blockquote> ::In some situations, it is up to the author’s preferences whether or not to capitalize a word. This goes, for example, for: ::inhabitants of countries, regions, cities etc.: Slovjanin and slovjanin „Slav”, Ukrajinec and ukrajinec „Ukrainian” are equally correct;<br /> ::other words that are part of the name of a country, organisation etc.: Sjedinjene Arabske Emiraty or Sjedinjene arabske emiraty;<br /> ::second person pronouns may be capitalized as a sign of respect, although this is by no means necessary: Ty, Vy, Tvoj etc. :</blockquote> :Pozdrawiam! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 12:24, 12 avgust 2026 (CEST) == Jogurt == Pozdrav Jane, oglědno članka Jogurt, v slovníku ne imajemo "bělkovina" ale "bělok", kako jest pravilno? Cheers [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 00:21, 17 avgust 2026 (CEST) :Кажется мне, что в словнике просто всё намешано, люди, которые делали переводы на западные и южные перепутали одно с другим. Bělok по идее должен быть как белок (яичный), а bělkovina - вещество, протеин. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 01:25, 17 avgust 2026 (CEST) ::Suglasim, taky pristup izgledaje vyše logično [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 05:45, 17 avgust 2026 (CEST) Ja ne znaju, je li kaka-nebud razlika medžu jaječnym bělkom i nejaječnym. Na osnově drugyh slovjansky jezykov myslju, že bělok i bělkovina oba mogut byti: {| | RU || белок |- | BE || бялок |- | UK || білок |- | PL || białka |- | CZ || bílkovina |- | SK || bielkovina |- | SL || beljakovina |- | SH || bjelančevina |- | MK || белковина |- | BG || белтък, белтъчина |} {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:07, 17 avgust 2026 (CEST) :Ne znam kak to je v inyh slovjanskyh jezykah na praktikě, ale v russkom pri govorenju imajemo razliku medžu bělkom iz jajca i bělkom generalno kak nutrientom (hemičnoju substancijeju, sportivnoj dodatkoju v vidě praha). Myslju, vslěd togo u Ilji vozniknulo pytanje. [[Koristnik:GlěbDyndar|GlěbDyndar]] ([[Besěda s koristnikom:GlěbDyndar|besěda]]) 20:11, 17 avgust 2026 (CEST) ::Pozdrav, Glěbe, to tak jest i v češskom, ''vaječný bílek'' i ''bílkovina'' [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 20:23, 17 avgust 2026 (CEST) :::Pozdrav vam! Nu, togda sdělajmo to tako: bělok je od jajca, a bělkovina je proteina. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 23:28, 17 avgust 2026 (CEST) == Petr vs Pjotr == Pozdrav Jane, ne jesm suglasny s preimenovanjem stranicy ''Petr I ''v ''Pjotr I'', by bylo lěpje sdělati redirekt ale ostaviti Petr v nazvě stranicy: Ja jesm proboval izmeniti v cělom članku Petr na Pjotr, i vyhodi nekrasivo, v russkom jezyku {{-|Пётр}} imaje {{-|ё}} toliko v imenitelniku, ktoro takože skoro nikto ne piše, i sklonjaje se kako {{-|Петра - Петру - Петром - о Петре}} bez {{-|ё}}, i takože v otčestvah Петрович. Takože, vo večinstvu slovjanskyh jezykov (mimo ru, pl) tuto ime jest Petr vo vsih formah. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 15:11, 20 oktobr 2026 (CEST) :Nu da, trěba mi priznati, že imaješ pravdu. Suglašu, izměnimo Pjotr nazad na Petra. {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::Sdělano: [[Петр I Великы]]! {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:43, 21 oktobr 2026 (CEST) :::Hvala, Jane [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 09:46, 21 oktobr 2026 (CEST) ::::Čto mysliš? Trěba takože izměniti [[Pjotr Uslar]] na [[Petr Uslar]]? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 09:49, 21 oktobr 2026 (CEST) :::::Teoretično takože by bylo to pravilno, Pjotr Uslar ({{-|Peter von Uslar}}) byl německogo pohodženja, on takože mogl imenovati se Peter či Petr. Ale zatože v članku ime Pjotr Uslar se ne sklonjaje, ne izgledaje tamo to zlo. [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 10:36, 21 oktobr 2026 (CEST) ::::::Nu, to je pravda. Ale je mnogo drugyh člankov, v ktoryh pisal jesm o "alfabetah Pjotra Uslara". Može trěba jednakože izměniti togo Pjotra ne Petra, ne li? {{User:IJzeren Jan/Podpis}} 10:55, 21 oktobr 2026 (CEST) :::::::da, togda by imělo smysl {{-|imho}} [[Koristnik:Ilja isv|Ilja isv]] ([[Besěda s koristnikom:Ilja isv|besěda]]) 12:12, 21 oktobr 2026 (CEST) 295nbm5636p6qjcyawyz5u4wvmvrxre 0 6433 49009 48315 2026-10-21T07:42:01Z IJzeren Jan 9 Prěnapravjenje izměnjeno s [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 49009 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Петр I Великы]] f66ehlbvznhxgx9p8ev2imy4m1a5ex2 0 6434 49008 48311 2026-10-21T07:41:55Z IJzeren Jan 9 Prěnapravjenje izměnjeno s [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 49008 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Петр I Великы]] f66ehlbvznhxgx9p8ev2imy4m1a5ex2 0 6435 49007 48307 2026-10-21T07:41:48Z IJzeren Jan 9 Prěnapravjenje izměnjeno s [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 49007 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Петр I Великы]] f66ehlbvznhxgx9p8ev2imy4m1a5ex2 0 6436 49006 48310 2026-10-21T07:41:42Z IJzeren Jan 9 Prěnapravjenje izměnjeno s [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 49006 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Петр I Великы]] f66ehlbvznhxgx9p8ev2imy4m1a5ex2 0 6493 48971 48944 2026-10-20T14:16:12Z Ilja isv 10 /* Ustroj */ 48971 wikitext text/x-wiki {{Ne zaměšivati s|Litijova baterija}} [[Fajl:LiIon-18650-match.jpg|thumb|275px|Litij-ionovy akumulator cilindričny, tiporazměr 18650]] [[Fajl:A battery, 7, ubt.jpeg|thumb|Litij-ionovy akumulator mobilnogo telefona {{-|Siemens}} (2007), prizmatičny]] '''[[Litij]][[ion|-ionovy]] akumulator''' ({{-|Li-ion}}) je tipom [[Električny akumulator|akumulatora]] [[Električnost|električnosti]], ktory priměnjaje se v [[Nizkovoltažny akumulator|nizkovoltažnyh]] i [[Tegovy akumulator|tegovyh]] akumulatornyh baterijah vozov, v [[Sistemy akumulacije energije|sistemah akumulacije energije]], takože kako zdroj energije v devajsah kako [[Mobilny telefon|mobilne telefony]], [[laptop]]y i dr. V lětu 2019 [[Michael Stanley Whittingham|{{-|Whittingham|Уитингем}}]], [[John Goodenough|{{-|Goodenough|Гудинаф}}]] i [[Akira Yoshino|{{-|Yoshino|Јошино}}]] sut iziskali [[Nobeleva nagrada v hemiji|Nobelevu nagradu v hemiji]] s formulacijeju "Za razvoj litij-ionovyh akumulatorov".<ref>{{Cite magazine |url=https://www.nkj.ru/archive/articles/37454/ |author=Татьяна Кулова |title=Аккумуляторы, изменившие жизнь |year=2019 |lang=ru |magazine=[[Наука и жизнь]] |issue=12 |pages=2—7}}</ref> == Historija == {{Citatny blok|align=center|Glavny zdroj: {{Cite magazine |url=https://www.nkj.ru/archive/articles/37454/ |author=Татьяна Кулова |title=Аккумуляторы, изменившие жизнь |year=2019 |lang=ru |magazine=[[Наука и жизнь]] |issue=12 |pages=2—7}}}} Najprvo principialna možlivost stvorjenja [[litij|litijevyh]] akumulatorov na osnově sposobnosti [[disulfid titana|disulfida titana]] či [[disulfid molibden|disulfida molibdena]] priključati do sebe iony litija pri iznabivanju akumulatora i ekstraktovati jih pri nabivanju byla jest pokazana v lětu 1970 [[Michael Stanley Whittingham|Majklom {{-|Whittinghamom|Уитингемом}}]]. Sučstvenymi nedostatkami takyh akumulatorov javjali se nizky voltaž 2.37&nbsp;V i vysoka požarna nebezpečnost vslěd stvarjanja dendritov metaličnogo litija, ktore sut zamykali elektrody. Sučasany variant litij-ionovogo akumulatora s anodom iz [[Vuglerod|grafita]] i katodom iz kobaltita litija byl jest iznahodženy v lětu 1991 [[Akira Joshino|Akiroju {{-|Joshino|Jошино}}]]. Prvy litij-ionovy akumulator po jego patentu jest izpustila korporacija {{-|[[Sony]]}} v istom lětu. Tutčasno vedut se izslědovanja na poiskanje materialov na osnově [[Kremnij|kremnija]] ([[Kremnij-vugoljny akumulator|kremnij-vugoljny akumulator]]) i [[Fosfor|fosfora]], zabezpečivajučih povyšenu sposobnost interkaliranja [[Ion|ionov]] litija, i takože zaměny ionov litija [[Natrij-ionovy akumulator|na iony natrija]]. Druge izslědovanja směnšajut efekt starěnja i podolžajut dobu životnosti. Napriměr, izkoristanje tvoriva {{lang|en|bis-imino-acenaphthenequinone-Paraphenylene (BP)}} dozvoli shranjati 95 procentov vměstilosti akumulatora daže po 1700 ciklah nabivanja-iznabivanja.<ref name="sb0505">{{Cite web |lang=en |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsaem.0c02742 |title=Bis-imino-acenaphthenequinone-Paraphenylene-Type Condensation Copolymer Binder for Ultralong Cyclable Lithium-Ion Rechargeable Batteries |first=Agman |last=Gupta |website=ACS Applied Energy Materials |date=2021-03-22 |pages=2231–2240 |publisher=pubs.acs.org |access-date=2021-05-05 |archive-date=2021-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408172047/https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsaem.0c02742 |url-status=live }}</ref><ref name="sb0505-2">{{Cite web |lang=ru |url=https://3dnews.ru/1038734/yaponskie-uchyonie-pridumali-akkumulyator-sposobniy-prorabotat-5-let-pochti-bez-poteri-yomkosti |title=Японские учёные придумали аккумулятор, способный проработать 5 лет почти без потери ёмкости |website=3dnews.ru |date=2021-05-05 |publisher=3dnews.ru |access-date=2021-05-05 |archive-date=2021-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505110457/https://3dnews.ru/1038734/yaponskie-uchyonie-pridumali-akkumulyator-sposobniy-prorabotat-5-let-pochti-bez-poteri-yomkosti |url-status=live }}</ref> V lětu 1991 v sumě vměstilost litij-ionovyh akumulatorov byla 130 k{{-|W|Вт}}·č, ale v lětu 2025 uže 1.59 T{{-|W|Вт}}·č<ref>[http://kvant.mccme.ru/pdf/2023/2023-04.pdf Про запас (о развитии систем накопления энергии) . С Минаев] {{Wayback|url=http://kvant.mccme.ru/pdf/2023/2023-04.pdf |date=20230616183538 }}. Квант 2023 г , 4 Номер</ref><ref>[https://www.tadviser.ru/index.php/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F:%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%B9-%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B0%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BC%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B_(%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%BA) {{-|Литий-ионные аккумуляторы (мировой рынок)}}]</ref> == Ustroj == [[File:Shema Litij-ionovogo akumulatora.svg|thumb|Litij-ionovy akumulator. Shema]] Litij-ionovy akumulator skladaje se iz [[Elektrod|elektrodov]] ([[Katod|katodnogo]] materiala na [[Aluminij|aluminijevoj]] foliji i [[Anod|anodnogo]] materiala na [[Měd|mědnoj]] foliji), razděljenyh poronitym separatorom, orošenym [[Elektrolit|elektrolitom]]. Paket elektrodov jest poměščen do neprodyšnogo korpusa, katody i anody sut prisjednjene k terminalam za nimanje toka. Korpus poněkogda imaje zaščitny ventil, skydyvajučim vnutrny pritisk pri avarijnyh situacijah ili narušenju uslovij eksploatacije. Litij-ionove akumulatory različajut se tipom izkoristanogo katodnogo materiala. Prěnosnikom naboja v litij-ionovom akumulatoru jest pozitivno nabity ion litija, ktory imaje sposoobnost vsadžati se (interkalirovati) v kristaličnu rešetku drugyh materialov (napriklad, [[Grafit|grafita]], [[Oksid|oksidov]] i [[Solj|soljij]] [[Metal|metalov]]) s obrazovanjem hemičnogo sveza, napriklad: v grafit s obrazovanjem {{Hem2|LiC6}}, v oksidy s obrazovanjem ({{Hem2|LiMnO2}}) i v solji metalov s obrazovanjem ({{Hem2|LiMn_{R}O_{N}|}}). Prvonačelno kako negativne plošče jest koristal se metaličny litij, potom [[kamenovugoljny koks]]. Dalje sut počeli priměnjati grafit. Priměnjenje oksidov kobalta dozvoljaje akumulatoram rabotati pri nizšyh temperaturah, povyšaje kolikost ciklov nabivanja/iznabivanja jednogo akumulatora. Razprostanjenje litij-želězofosfatnyh akumulatorov imaje byti blagodare jihnoj odnositelno nizkoju cěně. Litij-ionove akumulatory koristajut izključiteljno s [[Sistema upravjenja akumulatorom|sistemoju upravjenja akumulatorom]] {{-|BMS (battery management system)}} i specialnym ustrojstvom nabivanja/iznabivanja. V sučasnosti v masovom proizvodstvu litij-ionovyh akumulatorov upotrěbjajut tri klasy katodnyh materialov: * [[kobaltit litija]] {{Hem2|LiCoO2}} i tvrde raztvory na osnově izostrukturnogo s njim nikelata litija; * litij-manganova špinel {{Hem2|LiMn2O4}}; * ferofosfat litija {{Hem2|LiFePO4}}. Elektrohemične shemy litij-ionovyh akumulatorov: * litij-kobaltove {{Hem2|LiCoO2 + 6C -> Li_{1-x}CoO2 + LiC6}}; * litij-ferofosfatne {{Hem2|LiFePO4 + 6C -> Li_{1-x}FePO_{4} + LiC6|}}. Blagodare nizkomu samoiznabivanju i velikoj kolikosti ciklov nabivanja/iznabivanja, Li-ion akumulatory sut prědpočitane za priměnjenje v alternativnoj energetikě. Pri tom, pomimo sistemy BMS, oni zabezpěčivajut se [[Invertor (elektrotehnika)|invertorami]] (prěobražateljami električnosti). == Izgody == * Nizko samoiznabivanje. * Vysoko oddavnje toka na jedinicu masy. * Veliko čislo ciklov nabivanja-iznabivanja. * Obsluga ne jest potrěbna. == Neizgody == * Široko koristane tipy litij-ionovyh akumulatorov sut pri prěnabivanju, neslědovanju uslovjam nabivanja ili pri mehaničnom poskodženju ekstremno ogneopasne praktično bez sposobov sgasiti vysokotemperaturny plamen dokud akumulator cělo ne vygori.<ref>[https://www.evinfrastructurenews.com/ev-battery/fire-risk-statistics {{-|EV battery fire risk: The complete statistical analysis}}]</ref> Elektromobil s poskodženym {{-|Li-ion}} akumulatorom [[:en:List of thermal incidents in electric vehicles|izgoraje]] vpolno za priblizno 1 minutu.<ref>[https://www.reddit.com/r/TerrifyingAsFuck/comments/1qwbfnw/ev_turns_into_burning_wreck_in_less_than_two/ {{-|EV turns into burning wreck in less than two minutes}}]</ref> * Riziko požara za samolety, kogda pasažery noset devajsy i akumulatorne banky. * Pri prěnabivanju prěstavajut funkcionovati. * Izgubet naboj v hladu, čto snižaje godnost koristanja elektromobilov v hladnyh krajinah. * Brzo degradujut pri povyšenyh teplotah i v žar sut vysoko požarnoopasne. * Ograničena prisutnost litija v mineralnyh surovinah. * Pri dobyvanju litija spotrěbuje se nadměrno množstvo vody. * Aktualno ne sut ekonomično efektivne sposoby jih reciklovanja, čto može potencialno tvoriti ekologičny problem na cělom světu. == Iztočniky == {{Iztočniky}} == Zdroje v inyh viki == {{Prěvod|ru|Литий-ионный аккумулятор}} [[Kategorija:Električnost]] [[Kategorija:Električne zdroje]] [[Kategorija:Akumulatory]] sexnzck1wuwdua5yosxxkwpiknjqr9t 0 6497 48983 48839 2026-10-20T15:55:18Z SzymonV 104 48983 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#36454F; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |{{-|Mieczysław Sygnarski|Миечислав Сигнарски}}<br><span style="font-weight:normal; font-size:85%;">{{-||{{-|Mieczysław Sygnarski}}}}</span> |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Mieczyslaw Sygnarski portreto.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |30 novembra 1889<br>{{-|Brzozów|Бжозув}} |- | style="font-weight:bold; vertical-align:top;" |Umrl: |26 maja 1979 (89 lět)<br>{{-|Kraków|Краков}} |- | style="font-weight:bold; vertical-align:top;" |Alma-mater: |Jagiellonjski Universitet |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Akademična dějatelnost |- | style="font-weight:bold;" |Oblast: |Učitelj, lektor, esperantist |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Podpis |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Mieczysław Sygnarski signature.svg|frameless]] |} '''{{-|{{-|Mieczysław Julian Sygnarski}}|Миечислав Јулиан Сигнарски}}''' ({{-||[[Poljsky jezyk|пл.]] {{Lang|pl|Mieczysław Julian Sygnarski; }}}}*&nbsp;30 novembra 1889, {{-|Brzozów|Бжозув}} - †&nbsp;26 maja 1979, {{-|Kraków|Краков}}) - [[Poljska|poljsky]] učitelj, lektor, esperantist i popularizator jezyka [[esperanto]].{{DEFAULTSORT:Sygnarski Mieczysław}} [[Kategorija:Esperantisti]] [[Kategorija:Poljaki]] 6ya3h6zmnscyhqiqsxgyf2d0zkejo5h 828 6527 48973 2026-10-20T14:38:15Z Ilja isv 10 Stvorjena nova stranica s tekstom: «require('strict') local newBuffer = require('Module:OutputBuffer') local mt = {} function mt.__index(t, title) return function(frame) local getBuffer, print, printf = newBuffer() printf('{{%s', title) local ipairsArgs = {} for k,v in ipairs(frame.args) do if string.find(v, '=', 1, true) then break end ipairsArgs[k] = true printf('|%s', v) end for k,v in pairs(frame.args) do if not ipairsArgs[k] then printf('|%s=%s'...» 48973 Scribunto text/plain require('strict') local newBuffer = require('Module:OutputBuffer') local mt = {} function mt.__index(t, title) return function(frame) local getBuffer, print, printf = newBuffer() printf('{{%s', title) local ipairsArgs = {} for k,v in ipairs(frame.args) do if string.find(v, '=', 1, true) then break end ipairsArgs[k] = true printf('|%s', v) end for k,v in pairs(frame.args) do if not ipairsArgs[k] then printf('|%s=%s', string.gsub(k, '=', '{{=}}'), v) end end print('}}') local buffer = getBuffer() -- rather than calling expandTemplate with the title and args we have, call preprocess, so that our code example will always match our output, even in the cases of pipes or other things we should have escaped but didn't return string.format('<code>%s</code> &rarr; %s', mw.text.nowiki(buffer), frame:preprocess(buffer)) end end return setmetatable({}, mt) 8mlbnzfciphbgabjlzcptahim6afk3p 828 6528 48974 2026-10-20T14:39:24Z Ilja isv 10 Stvorjena nova stranica s tekstom: «return function() local buffer = {} return function(sep) local b = buffer buffer = {} return table.concat(b, sep) end, function(text) buffer[#buffer + 1] = text end, function(...) buffer[#buffer + 1] = string.format(...) end end» 48974 Scribunto text/plain return function() local buffer = {} return function(sep) local b = buffer buffer = {} return table.concat(b, sep) end, function(text) buffer[#buffer + 1] = text end, function(...) buffer[#buffer + 1] = string.format(...) end end q99uj160az0ttaurr5k4mo7r9ep8nyi 0 6529 48980 2026-10-20T15:52:02Z SzymonV 104 Novy članok 48980 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i cěloj Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – biskup Rosijskoj Pravoslavnoj Crkvy. Od 1923 godu vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkvy]] s dostojenstvom metropolity varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do 1948, kogda stal oddaljeny prěz stalinovske avtoritety. == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Papi]] [[Kategorija:Amerikanci]] mutm9ci347tuc5k1ys95sujvrd3cj0y 48981 48980 2026-10-20T15:52:25Z SzymonV 104 48981 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i cěloj Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – biskup Rosijskoj Pravoslavnoj Crkvy. Od 1923 godu vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkvy]] s dostojenstvom metropolity varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do 1948, kogda stal oddaljeny prěz stalinovske avtoritety. == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Papi]] [[Kategorija:Amerikanci]] [[Kategorija:Religija]] gr971y0eczocymebgzqlvv01blc5smk 48982 48981 2026-10-20T15:53:02Z SzymonV 104 48982 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i cěloj Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – biskup Rosijskoj Pravoslavnoj Crkvy. Od 1923 godu vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkvy]] s dostojenstvom metropolity varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do 1948, kogda stal oddaljeny prěz stalinovske avtoritety. == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] akuka9jg85x1k0degdq5jmkzund4avn 48984 48982 2026-10-20T16:16:37Z SzymonV 104 48984 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i cěloj Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – biskup Rosijskoj Pravoslavnoj Crkvy. Od 1923 godu vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkvy]] s dostojenstvom metropolity varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do 1948, kogda stal oddaljeny prěz stalinovske avtoritety. == Životopis == Urodil se v Muromě v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikołaja Iwanowicza Waledyńskiego|Николаја Ивановича Валединскијого}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na rosijskom)</ref>, ktory zamrl kogda {{-|Konstanty|Константин}} iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studioval [[Teologija|teologije]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanju]]. Ješče podčas studij, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovne svečenje dostal dva gody pošle. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] d4ttqm6uh6plq39iu3ia85gvr0qmmsc 48985 48984 2026-10-20T18:52:40Z Ilja isv 10 /* Životopis */ 48985 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i cěloj Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – biskup Rosijskoj Pravoslavnoj Crkvy. Od 1923 godu vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkvy]] s dostojenstvom metropolity varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do 1948, kogda stal oddaljeny prěz stalinovske avtoritety. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедынjского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda {{-|Konstantin}} iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] 5u1ly64fdlyhk00f6d9i50sp1cy4xpy 48986 48985 2026-10-20T18:55:07Z Ilja isv 10 /* */ 48986 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i cěloj Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom metropolita varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедынjского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda {{-|Konstantin}} iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] 7e9nstibni5ljytsj9r4arygogradim 48987 48986 2026-10-20T18:56:05Z Ilja isv 10 /* Životopis */ 48987 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i cěloj Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom metropolita varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедынjского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] ezb4u85547qdfi4ri2s6jjyy3zhhrzv 48988 48987 2026-10-20T19:06:34Z Ilja isv 10 /* */ 48988 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom metropolita varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедынjского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] fcp50hstper3rxe43h0kacibjtddy1i 48989 48988 2026-10-20T19:07:36Z Ilja isv 10 48989 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom metropolita varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедынјского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] cstkvsn6k6pavk6d7plrnumxgf1zteb 48990 48989 2026-10-20T19:08:18Z Ilja isv 10 /* Životopis */ 48990 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom metropolita varšavskogo i cěloj Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедыњского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] 0ada35ljfash1vbqy3nzj288gdt8grc 48991 48990 2026-10-20T21:30:33Z SzymonV 104 48991 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom metropolita varšavskogo i vsej Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедыњского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] puu4bbhqkrxehi9ziep213tsarvtvew 48998 48991 2026-10-21T07:16:40Z Ilja isv 10 48998 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit Varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom metropolita varšavskogo i vsej Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедыњского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] 5qjemz7807ascu568v34f01gatih24v 48999 48998 2026-10-21T07:17:38Z Ilja isv 10 48999 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit Varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijske Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom Metropolita Varšavskogo i vsej Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедыњского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] dy6c13euhxy7lgiys3zqjm1u4x3es95 49000 48999 2026-10-21T07:18:08Z Ilja isv 10 49000 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit Varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijsko Carstvo |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom Metropolita Varšavskogo i vsej Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедыњского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] 22ktyq1wwmeanm9m8hvptu9fw2hzszd 49001 49000 2026-10-21T07:18:28Z Ilja isv 10 49001 wikitext text/x-wiki {| align="right" style="width:300px; margin-left:1em; margin-bottom:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%; line-height:1.5em;" ! colspan="2" style="background:#e56dc4; color:white; text-align:center; font-size:125%; padding:0.3em;" |Dionisij<br><small>{{-|{{-|Konstanty Waledyński}}|{{-|Konstanty Waledyński}}}}</small> |- ! colspan="2" style="text-align: center;" |Metropolit Varšavsky i vsej Poljsky |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" |[[Fajl:Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="background:#eeeeee; text-align:center; border-top:1px solid #a2a9b1;" |Biografija |- | style="width:35%; font-weight:bold; vertical-align:top;" |Rodil se: |4^?/16 maja 1876<br>Murom, Rosijska Imperija |- | style="vertical-align: top;" |'''Umrl:''' |15 marca 1960<br>[[Varšava]] |} '''Dionisij''', urodženy kako '''{{-|Konstanty Nikołajewicz Waledyński|Константин Николајєвич Валединскиј}}''' (* 14 septembra 1955, Murom) – episkop Russkoj Pravoslavnoj Crkve. Od 1923 goda vrhnik [[Poljska Avtokefalna Pravoslavna Crkva|Poljskoj Avtokefalnoj Pravoslavnoj Crkve]] s dostojenstvom Metropolita Varšavskogo i vsej Poljsky. Byl vrhnikom do lěta 1948, kogda stal se oddaljenym prěz stalinovo vladanje. == Životopis == Urodil se v Muromu v rodině pravoslavnogo duhovnika {{-|Nikolaja Ivanoviča Valedynjskogo|Николаја Ивановича Валедыњского}}<ref name=":1">''{{-|[https://zarubezhje.narod.ru/gi/d_008.htm Митрополит Дионисий (Валединский Константин Николаевич) (Dionizy (Waledynski), Dionisios) (1876 – 1960).]}}'' Data dostupa: 27 septembra 2009. (na russkom) </ref>, ktory umrl, kogda Konstantin iměl 12 godov<ref name=":1" />. Studoval [[Teologija|teologiju]] na Duhovnoj Akademiji v [[Казањ|Kazanji]]. Ješče podčas studija, 14 septembra 1897, prijel redovne oběčanja, a duhovno posvečenje dostal dva goda po tom. == Linky == <references /> == Vněšnje linky == {{Prěvod|pl|Dionizy (Waledyński)}} [[Kategorija:Poljaki]] [[Kategorija:Religija]] r4gborw9azmg4le1ogbxsf4gcsznrvm 0 6530 48992 2026-10-20T22:37:20Z ~2026-56158-15 1181 Stvorjena nova stranica s tekstom: «File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta Britanijoju podporovanoj Balkanskoj Unije, s prědvojenskymi granicami na lěvo i povojenskymi granicami na pravo. {{legend|#2D5F2C|Početna «Grcko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Rozširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza rozširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i rozširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačs...» 48992 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta Britanijoju podporovanoj Balkanskoj Unije, s prědvojenskymi granicami na lěvo i povojenskymi granicami na pravo. {{legend|#2D5F2C|Početna «Grcko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Rozširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza rozširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i rozširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by Vugriju. (krok 3)}}]] '''Grcko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grcko-Jugoslavska federacija''',{{efn|Kako detali planovanoj unije nikogda ne byli okončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili [[konfederacija]]. Iztočniki koristet obydva termina «Grcko-Jugoslavska federacija» i «Grcko-Jugoslavska konfederacija».}} ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija v časě [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključujuča [[Jugoslavska vlada v izgnaniju|jugoslavsku vladu v izgnaniju]] i [[Grсka vlada v izgnaniju|grсku vladu v izgnaniju]]. Obydvě vlady podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje prěd, ale ono nikogda ne izišlo za stupen planovanja iz-za opozicije iznutr jugoslavskoj i grсkoj vlady, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědvidělo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Kraljevstvo Grecija |Grcije]] i [[Kraljevstvo Jugoslavija|Jugoslavije]]. 1aqbi9ywmwfneg4lub2dz7uhju0vt9g 48993 48992 2026-10-21T04:45:12Z Ilja isv 10 48993 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta Britanijoju podporovanoj Balkanskoj Unije, s prědvojenskymi granicami na lěvo i povojenskymi granicami na pravo. {{legend|#2D5F2C|Početna «Grcko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Rozširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza rozširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i rozširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by Vugriju. (krok 3)}}]] '''Grcko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grcko-Jugoslavska federacija''',<ref>Kako detali planovanoj unije nikogda ne byli okončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili [[konfederacija]]. Iztočniki koristet obydva termina «Grcko-Jugoslavska federacija» i «Grcko-Jugoslavska konfederacija».</ref> ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija v časě [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključujuča [[Jugoslavska vlada v izgnaniju|jugoslavsku vladu v izgnaniju]] i [[Grсka vlada v izgnaniju|grсku vladu v izgnaniju]]. Obydvě vlady podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje prěd, ale ono nikogda ne izišlo za stupen planovanja iz-za opozicije iznutr jugoslavskoj i grсkoj vlady, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědvidělo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Kraljevstvo Grecija |Grcije]] i [[Kraljevstvo Jugoslavija|Jugoslavije]]. 9m1t36nj7g3fnt7z071pfd0kmfhmijw 48994 48993 2026-10-21T07:05:11Z Ilja isv 10 48994 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta Britanijoju podporovanoj Balkanskoj Unije, s prědvojenskymi granicami na lěvo i povojenskymi granicami na pravo. {{legend|#2D5F2C|Početna «Grcko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Rozširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza rozširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i rozširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by Vugriju. (krok 3)}}]] '''Grcko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grcko-Jugoslavska federacija''',{{efn|Kako detali planovanoj unije nikogda ne byli okončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili [[konfederacija]]. Iztočniki koristet obydva termina «Grcko-Jugoslavska federacija» i «Grcko-Jugoslavska konfederacija».}} ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija v časě [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključujuča [[Jugoslavska vlada v izgnaniju|jugoslavsku vladu v izgnaniju]] i [[Grсka vlada v izgnaniju|grсku vladu v izgnaniju]]. Obydvě vlady podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje prěd, ale ono nikogda ne izišlo za stupen planovanja iz-za opozicije iznutr jugoslavskoj i grсkoj vlady, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědvidělo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Kraljevstvo Grecija |Grcije]] i [[Kraljevstvo Jugoslavija|Jugoslavije]]. {{Notelist}} mjb7r3vx1wn3khrqitv9ak7y2q0bcy5 48995 48994 2026-10-21T07:12:50Z Ilja isv 10 48995 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta Britanijoju podporovanoj Balkanskoj Unije, s prědvojenskymi granicami na lěvo i povojenskymi granicami na pravo. {{legend|#2D5F2C|Početna «Grcko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Rozširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza rozširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i rozširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by Vugriju. (krok 3)}}]] '''Grcko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grcko-Jugoslavska federacija''',{{efn|Ako podrobnosti planovanoj unije nikogda ne byli sut dokončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili konfederacija. Iztočniky koristajut obadva terminy, «Grečsko-Jugoslavska federacija» i «Grečsko-Jugoslavska konfederacija».}} ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija podčas [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključajuča [[Jugoslavska vlada v izgnanju|Jugoslavsku vladu v izgnanju]] i [[Grečska vlada v izgnanju|Grečsku vladu v izgnanju]]. Obědvě vlady sut podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje voprěd, ale ono nikogda ne izšlo za stupenj planovanja iz-za opozicije izvnutr jugoslavskoj i grečskoj vlad, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědpokladalo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Grecija|Grecije]] i [[Jugoslavija|Jugoslavije]]. {{Notelist}} iyakzm98sjol35vbosuiabdr7iecoo0 48996 48995 2026-10-21T07:14:57Z Ilja isv 10 48996 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta podporovanoj Britanijeju Balkanskoj Unije, s prědvojennymi granicami polěv i poslěvojennymi granicami poprav. {{legend|#2D5F2C|Početkova «Grečsko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Razširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza razširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i razširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by Vugriju. (krok 3)}}]] '''Grcko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grcko-Jugoslavska federacija''',{{efn|Ako podrobnosti planovanoj unije nikogda ne byli sut dokončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili konfederacija. Iztočniky koristajut obadva terminy, «Grečsko-Jugoslavska federacija» i «Grečsko-Jugoslavska konfederacija».}} ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija podčas [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključajuča [[Jugoslavska vlada v izgnanju|Jugoslavsku vladu v izgnanju]] i [[Grečska vlada v izgnanju|Grečsku vladu v izgnanju]]. Obědvě vlady sut podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje voprěd, ale ono nikogda ne izšlo za stupenj planovanja iz-za opozicije izvnutr jugoslavskoj i grečskoj vlad, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědpokladalo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Grecija|Grecije]] i [[Jugoslavija|Jugoslavije]]. {{Notelist}} pwy88xfesjo8igfgdsnl55sw63wk6ci 48997 48996 2026-10-21T07:15:28Z Ilja isv 10 48997 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta podporovanoj Britanijeju Balkanskoj Unije, s prědvojennymi granicami polěv i poslěvojennymi granicami poprav. {{legend|#2D5F2C|Početkova «Grečsko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Razširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza razširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i razširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by [[Vugrija|Vugriju]]. (krok 3)}}]] '''Grcko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grcko-Jugoslavska federacija''',{{efn|Ako podrobnosti planovanoj unije nikogda ne byli sut dokončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili konfederacija. Iztočniky koristajut obadva terminy, «Grečsko-Jugoslavska federacija» i «Grečsko-Jugoslavska konfederacija».}} ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija podčas [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključajuča [[Jugoslavska vlada v izgnanju|Jugoslavsku vladu v izgnanju]] i [[Grečska vlada v izgnanju|Grečsku vladu v izgnanju]]. Obědvě vlady sut podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje voprěd, ale ono nikogda ne izšlo za stupenj planovanja iz-za opozicije izvnutr jugoslavskoj i grečskoj vlad, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědpokladalo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Grecija|Grecije]] i [[Jugoslavija|Jugoslavije]]. {{Notelist}} onbdmfu29ruww4a79p3es1un45q20q7 49018 48997 2026-10-21T10:33:46Z Ilja isv 10 Ilja isv prěimenoval stranicu [[Grcko-Jugoslavska konfederacija]] na [[Grečsko-Jugoslavska konfederacija]]: Pogrěška v nazvě 48997 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta podporovanoj Britanijeju Balkanskoj Unije, s prědvojennymi granicami polěv i poslěvojennymi granicami poprav. {{legend|#2D5F2C|Početkova «Grečsko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Razširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza razširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i razširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by [[Vugrija|Vugriju]]. (krok 3)}}]] '''Grcko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grcko-Jugoslavska federacija''',{{efn|Ako podrobnosti planovanoj unije nikogda ne byli sut dokončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili konfederacija. Iztočniky koristajut obadva terminy, «Grečsko-Jugoslavska federacija» i «Grečsko-Jugoslavska konfederacija».}} ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija podčas [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključajuča [[Jugoslavska vlada v izgnanju|Jugoslavsku vladu v izgnanju]] i [[Grečska vlada v izgnanju|Grečsku vladu v izgnanju]]. Obědvě vlady sut podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje voprěd, ale ono nikogda ne izšlo za stupenj planovanja iz-za opozicije izvnutr jugoslavskoj i grečskoj vlad, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědpokladalo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Grecija|Grecije]] i [[Jugoslavija|Jugoslavije]]. {{Notelist}} onbdmfu29ruww4a79p3es1un45q20q7 49020 49018 2026-10-21T10:34:28Z Ilja isv 10 49020 wikitext text/x-wiki [[File:Balkan Union.png|thumb|right|Karta podporovanoj Britanijeju Balkanskoj Unije, s prědvojennymi granicami polěv i poslěvojennymi granicami poprav. {{legend|#2D5F2C|Početkova «Grečsko-Jugoslavska konfederacija» (krok 1)}} {{legend|#447C43|Razširjenje konfederacije v «Balkansku Uniju» (krok 2)}} {{legend|#5F935D|Koncova faza razširjenja, unija «Balkanskoj Unije» i razširjenoj «[[Poljsko-čehoslovačska konfederacija|Poljsko-čehoslovačskoj konfederacije]]», ktora sodržala by [[Vugrija|Vugriju]]. (krok 3)}}]] '''Grečsko-Jugoslavska konfederacija''' ili '''Grečsko-Jugoslavska federacija''',{{efn|Ako podrobnosti planovanoj unije nikogda ne byli sut dokončene, ne jest jasno, či to byla by federacija ili konfederacija. Iztočniky koristajut obadva terminy, «Grečsko-Jugoslavska federacija» i «Grečsko-Jugoslavska konfederacija».}} ili '''Balkanska Unija''', byla politična koncepcija podčas [[Druga světova vojna|Drugoj světovoj vojny]], podporovana [[Objedinjeno Kraljevstvo|Objedinjenym Kraljevstvom]] i vključajuča [[Jugoslavska vlada v izgnanju|Jugoslavsku vladu v izgnanju]] i [[Grečska vlada v izgnanju|Grečsku vladu v izgnanju]]. Obědvě vlady sut podpisali dogovor, ktory gnal prědloženje voprěd, ale ono nikogda ne izšlo za stupenj planovanja iz-za opozicije izvnutr jugoslavskoj i grečskoj vlad, realnyh sobytij i opozicije [[Sovětsky Sojuz|Sovětskogo Sojuza]]. Prědloženje prědpokladalo iztvorjenje [[konfederacija|konfederacije]] [[Grecija|Grecije]] i [[Jugoslavija|Jugoslavije]]. {{Notelist}} 84lunjn1cok3ctdmlykiljdwjokixli 0 6531 49004 2026-10-21T07:40:51Z IJzeren Jan 9 IJzeren Jan prěimenoval stranicu [[Пјотр I Великы]] na [[Петр I Великы]] 49004 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Петр I Великы]] f66ehlbvznhxgx9p8ev2imy4m1a5ex2 0 6532 49019 2026-10-21T10:33:46Z Ilja isv 10 Ilja isv prěimenoval stranicu [[Grcko-Jugoslavska konfederacija]] na [[Grečsko-Jugoslavska konfederacija]]: Pogrěška v nazvě 49019 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grečsko-Jugoslavska konfederacija]] 630kl8u2go5vxr6t0dl9debpsayd94m