Wikipedia:Potturinn

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="is">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>iswiki</dbname>
    <base>https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Miðill</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Kerfissíða</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Spjall</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Notandi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Notandaspjall</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipediaspjall</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Mynd</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Myndaspjall</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Melding</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Meldingarspjall</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Snið</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Sniðaspjall</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hjálp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hjálparspjall</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Flokkur</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Flokkaspjall</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Gátt</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Gáttaspjall</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikipedia:Potturinn</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1746</id>
    <revision>
      <id>1964649</id>
      <parentid>1964494</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Nýr hluti: /* Borðspil og flokkun þeirra */</comment>
      <origin>1964649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70207" sha1="89issad25em1a58c3e4pmowszmkcljw" xml:space="preserve">&lt;!-- Skiljið þessa línu eftir --&gt;{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__

== Pilibhit-tígursfriðlandið ==

I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC)
: I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC)

== 25 ára afmæli Wikipedíu  15. janúar 2026 ==

þann 15. janúar næstkomandi verður  25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð?  Eða baka afmælisköku?

Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað)  sem byrjaði rúmlega kl. 16  það gæti tengst fyrirhuguðu &quot;A 15-minute pre-party&quot; sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis.

Hér er nánar um þann viðburð:

[[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]]

@salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC)

:Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-24148-9|&amp;#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC)
:Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni:  [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia]
:Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC)
::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC)
::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC)
: Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið.
--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC)

:Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag.  Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og  t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum.  Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar  [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC)

== Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. ==

Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra.
Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]].
Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC)

:Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC)
::Takk fyrir svarið.
::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC)
:::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC)
::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC)
:::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC)
::::::Oki. Þá gerum við það ekki.
::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC)

== Report concerning User:~2026-17683-2 ==
[[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &amp;ndash; Vandalism &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC)

:{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC)

== Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. ==

Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu.


Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: 

Edda Björg Eyjólfsdóttir 

Sverðið í steininum 

Svampur Sveinsson


Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju.

[[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC)
:''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Misvísandi upplýsingar ==

Góðan daginn.

Rak augun í eftirfarandi:

Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni &quot;Hlaupár – Wikipedia&quot;:

''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.''


Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“

''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.'''''


Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf.

Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC)
: Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC)

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir ==

það er mikið að  greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi.

Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC)
: Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Úrelt orðanotkun   ==

Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-49679-3|&amp;#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC)

:Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC)

== Report concerning User:LI Mintian ==
[[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &amp;ndash; Long-term abuse &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC)

== Report concerning User:~2026-92643-0 ==
[[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &amp;ndash; Vandalism &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC)

== Þýddir kvikmyndatitlar ==

Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. 

Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC)

:Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC)
::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC)
:::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC)
::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC)
:::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC)
::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku.
::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC)
: Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC)
::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC)
:::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi.
:::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC)
::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar &quot;listrænna&quot; kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC)
:::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC)
::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara &quot;Titill er bandarísk kvikmynd&quot;. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC)
:::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC)

== Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] ==

Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda.

=== 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál&quot; ===

Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]:

* Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi.
* Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima.
* Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna.

[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af&quot; en TKSnaevarr krefst „hrósað.&quot; Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun.

Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]].

=== 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) ===

Tímaröð atburða 21. febrúar 2026:

# Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi.
# [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum.
# Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''.
# Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað&quot; — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um.

Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð.

Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''&quot;editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved&quot;''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar&quot;''.

Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi.

Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur.

=== Beiðni ===

# Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál&quot; með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]].
# Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir.
# Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni.

Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC)

:Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC)

:@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst.

Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit:
@[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC)

Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál&quot; verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru:

* '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu.
* '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða.
* '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum.
* '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað&quot; er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi&quot; við ríkisstjórnir.
* '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima.

Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC)

:Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir.
:Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér  atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa  í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: &quot;Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... 
:Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja  hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. 
:Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin  &quot;samkvæmt Gunnari Smára...&quot; er  viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. 
:Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar &quot;Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér&quot;  komi setning eins og &quot;Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......&quot;  Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði  og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein)  það er bara rugl að hafa með að einhver sem &quot;hafi verið virk innan flokksins&quot; hafi sagt af sér.  [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC)
::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum.
::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi.
::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar.
::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. &quot;harðstjórnarríki&quot;)  endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC)
:Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður.
:WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar.
:Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning.
:WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær.
:WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er.
:Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana.
:Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast.
:Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC)
::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur&quot; — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu.
::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra.
::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC)

'''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál&quot; í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær:

# Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður).
# Breytti „hrósað&quot; í „rætt hvað megi læra af&quot; — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu.
# Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður&quot; sem var tekin úr samhengi.
# Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi.

Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur.

Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC)

:Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC)
:Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. 
:Breytingarnar sem ég gerði voru ekki &quot;í eigin þágu&quot;, heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. 
:En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins &quot;hrósa&quot; gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn &quot;blinda aðdáun&quot;, sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur.
:Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið:
:: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.''
:og 
:: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna''
:Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' 
:Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang.
:Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC)
::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC)
::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn''
::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC)

== Report concerning User:Ormur12345 ==
[[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &amp;ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&amp;diff=prev&amp;oldid=1949779 &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC)

== Tillaga um fjöldaeyðingu ==

Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC)

:Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC)
::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC)
:::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC)
:::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC)
:::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig.
:::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC)
::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC)
:::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC)
::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC)

== Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia  ==

Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega.  [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC)
: Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC)
:Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC)

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])&lt;/bdi&gt; 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==
:Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Report concerning User:Nikkilasi ==
[[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &amp;ndash; Vandalism &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC)

== Report concerning User:~2026-23045-73 ==
[[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &amp;ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[User:lp0 on fire|&lt;span style=&quot;color:#c56030;background:inherit;&quot;&gt;lp0&amp;nbsp;on&amp;nbsp;fire&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:lp0 on fire|&lt;span style=&quot;color:#64cea0;background:inherit&quot;&gt;()&lt;/span&gt;]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC)

== Report concerning User:~2026-22837-55 ==
[[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &amp;ndash; Vandalism &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Report concerning User:~2026-25639-48 ==
[[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &amp;ndash; Vandalism. Please check IP &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC)

== Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee ==
[[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &amp;ndash; Vandalism &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt; --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Borðspil og flokkun þeirra ==

Áður en ég fer að hringsnúast í kringum þetta, þá datt mér í hug að skynsamlegast væri að ræða það hér. Ég hef dottið inn í borðspilin hér og er örugglega eftir að bæta slatta af greinum sem tengjast íslenskum borðspilum (það væri fínt að það væri til sérstakur [[snið:Stubbur|stubbur]] fyrir [[borðspil]] eða [[spil (leikur)|spil]] þegar kemur að því). En helsta pælingin er flokkunin og skilgreining þeirra. Við höfum [[:flokkur:Íslensk borðspil]] sem ég byrjaði á að telja vera spil sem eru á íslensku (þar með talin þýdd spil), en vildi svo aðskilja það svo það tákni spil sem eru upphaflega frá Íslandi. Það gæti þá samt innihaldið spil sem eru á öðrum tungumálum ef þau koma frá íslandi. Bætti við [[:flokkur:Borðspil á íslensku]] fyrir spil sem eru þá á íslensku, þar með talið spil sem hafa verið þýdd frá öðrum tungumálum. Ætti '''Íslensk borðspil''' að vera eingöngu íslensk spil frá Íslandi, eða öll spil frá Íslandi? bæta við flokki fyrir spil frá Íslandi? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 07:17 (UTC)</text>
      <sha1>89issad25em1a58c3e4pmowszmkcljw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sólkerfið</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1973</id>
    <revision>
      <id>1964631</id>
      <parentid>1956554</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T19:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Omarius257</username>
        <id>115930</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Sólkerfismynd í réttum litum bætt við</comment>
      <origin>1964631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12817" sha1="nbs9g821y4ijn6lh2zr733a5vba0ya9" xml:space="preserve">[[Mynd:Planets2013symbols.svg|thumb|right|upright=1.5|Sólin og reikistjörnurnar (fjarlægðir ekki réttar).]]
[[Mynd:Solar System True Color IS.png|thumb|right|upright=1.5|Sólkerfið í réttum litum, myndum og stærð.]]
'''Sólkerfið''' er heiti á [[sólkerfi]] því sem [[sólin]] og [[jörðin]] tilheyra. Til sólkerfisins heyra [[reikistjarna|reikistjörnurnar]] ásamt [[tungl]]um þeirra, [[dvergreikistjarna|dvergreikistjörnur]], [[smástirni]], [[loftsteinn|loftsteinar]], [[halastjarna|halastjörnur]] og aðrir [[litlir sólkerfishlutir]]. Tveir [[fylgihnöttur|fylgihnettir]] sólkerfisins eru stærri en minnsta reikistjarnan, [[Merkúríus (reikistjarna)|Merkúríus]].

Sólkerfið myndaðist fyrir 4,6 milljörðum ára við [[þyngdarhrun]] risastórs [[sameindaský]]s. Megnið af [[massi|massa]] sólkerfisins er í sólinni og megnið af því sem eftir er í reikistjörnunni [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter]]. Innri reikistjörnurnar fjórar, Merkúríus, [[Venus (reikistjarna)|Venus]], [[Jörðin]] og [[Mars (reikistjarna)|Mars]] eru [[jarðstjarna|jarðstjörnur]], aðallega gerðar úr bergi og málmum. Ytri reikistjörnurnar fjórar eru [[risareikistjarna|risareikistjörnur]], miklu stærri en innri reikistjörnurnar. Tvær þeirra, [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter]] og [[Satúrnus (reikistjarna)|Satúrnus]], eru [[gasrisi|gasrisar]], aðallega gerðar úr [[vetni]] og [[helín]]i. Ystu reikistjörnurnar tvær, [[Úranus (reikistjarna)|Úranus]] og [[Neptúnus (reikistjarna)|Neptúnus]], eru [[ísrisi|ísrisar]] gerðir úr efnum með tiltölulega hátt bræðslumark, eins og [[vatn]]i, [[ammóníak]]i og [[metan]]i. Reikistjörnurnar átta ganga umhverfis sólina á sporöskjulaga sporbrautum sem liggja nokkurn veginn á sama fleti sem nefnist [[sólbaugur]].

Í sólkerfinu eru margir hlutir sem eru minni en reikistjörnur. [[Loftsteinabeltið]] liggur á milli brauta Mars og Júpíters og inniheldur aðallega hluti úr svipuðu efni og innri reikistjörnurnar, bergi og málmum. Utan við sporbaug Neptúnusar liggja [[Kuiper-beltið]] og [[dreifða skífan]] sem aðallega innihalda [[útstirni]] úr ís. Handan við þau hafa nýlega uppgötvast [[sednusstirni]]. Meðal þessara hluta eru nokkrir nógu massamiklir til að hafa rúnnast vegna eigin þyngdarafls, þótt enn sé deilt um hversu margir þeir geti verið.&lt;ref name=Grundy2019&gt;{{cite journal
 |first1=W.M. |last1=Grundy
 |first2=K.S. |last2=Noll
 |first3=M.W. |last3=Buie
 |first4=S.D. |last4=Benecchi
 |first5=D. |last5=Ragozzine
 |first6=H.G. |last6=Roe
 |title=The Mutual Orbit, Mass, and Density of Transneptunian Binary Gǃkúnǁʼhòmdímà (229762 2007 UK&lt;sub&gt;126&lt;/sub&gt;)
 |url=http://www2.lowell.edu/~grundy/abstracts/2019.G-G.html
 |website=Icarus
 |doi=10.1016/j.icarus.2018.12.037
 |date=December 2018
 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190407045339/http://www2.lowell.edu/~grundy/abstracts/preprints/2019.G-G.pdf
 |archive-date=7 April 2019 |volume=334 |pages=30–38}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mikebrownsplanets.com/2011/08/free-dwarf-planets.html |author=Mike Brown |title=Free the dwarf planets! |date=23 August 2011 |work=Mike Brown's Planets|author-link=Michael E. Brown }}&lt;/ref&gt; Slíkir hlutir eru þekktir sem [[dvergreikistjarna|dvergreikistjörnur]]. Eina dvergreikistjarnan sem fullvissa ríkir um er [[Plútó (dvergreikistjarna)|Plútó]], en talið er að [[Eris (dvergreikistjarna)|Eris]] sé það líklega og hugsanlega líka [[Seres (dvergreikistjarna)|Seres]]. Auk þessara tveggja svæða eru ýmis önnur smáhlutaský, [[halastjarna|halastjörnur]], [[kentár (stjörnufræði)|kentárar]] og [[nærgeimsryk]]ský, sem ferðast milli þeirra. Sex af reikistjörnunum, sex stærstu dvergreikistjörnurnar og margir minni hlutir eru með [[fylgihnöttur|fylgihnetti]] sem ganga á braut umhverfis þær. Allar ytri reikistjörnurnar eru með [[plánetuhringur|plánetuhringi]] úr ryki og öðrum hlutum.

[[Sólvindur]], stöðugur straumur af öreindum sem flæðir frá sólinni, myndar [[sólvindshvolf]] utan um sólkerfið, sem er eins og loftbóla í [[miðgeimsefni]]nu. Mörk sólvindshvolfsins eru við [[sólvindshvörf]], þar sem þrýstingur sólvindsins verður jafnmikill og þrýstingur miðgeimsefnisins. Sólvindshvörfin liggja við ytri brún dreifðu skífunnar. Utan við þau er [[Oort-skýið]] þar sem talið er að langferðahalastjörnur eigi upptök sín. Oort-skýið gæti náð þúsund sinnum lengra frá sólinni en sólvindshvörfin. Sólkerfið er 26.000 ljósárum frá miðju [[Vetrarbrautin|Vetrarbrautarinnar]], í [[Óríonsarmur|Óríonsarmi]] þar sem flestar stjörnurnar sem sjást á næturhimninum eru staðsettar. Næstu stjörnukerfi eru innan [[staðarbólan|staðarbólunnar]] í Óríonsarminum. Næsta stjarna við sólina er [[Proxima Centauri]] í 4,25 ljósára fjarlægð.

== Könnunarsaga ==
[[File:Heliocentric.jpg|thumb|Mynd eftir [[Andreas Cellarius]] sem sýnir sólmiðjukenningu Kópernikusar, í bókinni ''Harmonia Macrocosmica'' (1660).]]
Lengst af í [[mannkynssaga|mannkynssögunni]] höfðu [[maður|menn]] enga hugmynd um sólkerfið sem slíkt. Fram til [[Endurreisnartímabilið|Endurreisnartímabilsins]] töldu flestir að [[jörðin]] væri [[jarðmiðjukenningin|stöðug í miðju]] [[alheimur|alheimsins]] og væri eðlisólík þeim fyrirbærum sem sáust á himni. Gríski heimspekingurinn [[Aristarkos frá Samos]] hafði að vísu velt fyrir sér [[sólmiðjukenning]]u, en það var ekki fyrr en á 16. öld að [[Nikulás Kópernikus]] setti fram [[sólmiðjukenning Kópernikusar|sólmiðjukenningu sína]].&lt;ref&gt;{{cite journal|title= The astronomical system of Copernicus|url= https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1923-10_31_8/page/510|author=WC Rufus|magazine=[[Popular Astronomy (US magazine)|Popular Astronomy]]|volume=31|page=510|date= 1923|bibcode=1923PA.....31..510R}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Copernicus, Darwin, &amp; Freud: revolutions in the history and philosophy of science |url=https://archive.org/details/copernicusdarwin00wein |url-access=limited |first=Friedel |last=Weinert |publisher=[[Wiley-Blackwell]] |date=2009 |page=[https://archive.org/details/copernicusdarwin00wein/page/n29 21] |isbn=978-1-4051-8183-9}}&lt;/ref&gt;

Á 17. öld uppgötvaði [[Galileo Galilei]] [[sólblettur|sólbletti]] og að fjögur tungl gengu umhverfis Júpíter.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Galileo Galilei (1564–1642) |author=Eric W. Weisstein |work=Wolfram Research |year=2006 |url=https://scienceworld.wolfram.com/biography/Galileo.html |access-date=27 October 2010}}&lt;/ref&gt; [[Christiaan Huygens]] fylgdi þessum rannsóknum eftir og uppgötvaði tungl Satúrnusar, [[Títan (tungl)|Títan]], og komst að lögun [[hringir Satúrnusar|hringja Satúrnusar]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Discoverer of Titan: Christiaan Huygens |work=ESA Space Science |year=2005 |url=https://www.esa.int/esaSC/SEMJRT57ESD_index_0.html |access-date=27 October 2010}}&lt;/ref&gt; Um árið 1677 fylgdist [[Edmond Halley]] með [[þverganga Merkúríusar|þvergöngu Merkúríusar]] fyrir sólina og áttaði sig á því hægt væri að nota [[hliðrun sólar]] (enn nákvæmar með [[þverganga Venusar|þvergöngu Venusar]]) til að reikna út með [[hornafræði]] fjarlægðir milli jarðarinnar, Venusar og sólarinnar.&lt;ref&gt;Jeremiah Horrocks, William Crabtree, and the Lancashire observations of the transit of Venus of 1639, Allan Chapman 2004 Cambridge University Press {{doi|10.1017/S1743921305001225}}&lt;/ref&gt; Árið 1705 áttaði Halley sig á að [[halastjarna Halleys|halastjarna]] sem sést hafði mörgum sinnum væri í raun sama halastjarnan sem færi framhjá á 75 til 76 ára fresti. Þetta var fyrsta vísbendingin um að fleiri hlutir en reikistjörnurnar gengju kringum sólina,&lt;ref&gt;{{cite web |title=Comet Halley |work=University of Tennessee |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/comets/halley.html |access-date=27 December 2006}}&lt;/ref&gt; en [[Seneca yngri]] hafði getið sér þess til með halastjörnur á 1. öld.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Sagan|first1=Carl|url=https://books.google.com/books?id=LhkoowKFaTsC|title=Comet|last2=Druyan|first2=Ann|publisher=Random House|year=1997|isbn=978-0-3078-0105-0|location=New York|pages=26–27, 37–38|author-link1=Carl Sagan|author-link2=Ann Druyan|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt;  Árið 1835 birtist íslenska orðið „sólkerfi“ fyrst á prenti í tímaritinu ''[[Fjölnir|Fjölni]]''. Árið 1838 tókst  [[Friedrich Bessel]] að mæla [[stjörnuhliðrun]] sem stafar af hreyfingu jarðar umhverfis sólina, sem var fyrsta beina athugunin sem sannaði sólmiðjukenninguna.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cosmology.carnegiescience.edu/timeline/1838|title=1838: Friedrich Bessel Measures Distance to a Star|publisher=Observatories of the Carnegie Institution for Science|access-date=22 September 2018|archive-date=1 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001201147/http://cosmology.carnegiescience.edu/timeline/1838|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Framfarir í [[stjörnufræði]] og könnun geimsins með ómönnuðum [[geimfar|geimförum]] hafa síðan þá aukið miklu við þekkingu okkar á öðrum hlutum á braut um sólina.

== Samsetning ==
Miðja sólkerfisins er sólin, [[G2-meginraðarstjarna]] sem inniheldur 99,86% af þekktum massa sólkerfisins og myndar [[þyngdarsvið]] þess.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=[[Astronomy &amp; Geophysics]] |volume=41 |issue=1 |pages=1.12–1.19|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Fjórir stærstu hlutirnir á braut um sólina eru [[risapláneta|risaplánetur]]nar sem innihalda 99% af öðrum massa sólkerfisins. Júpíter og Satúrnus eru samanlagt með yfir 90%. Allir aðrir hlutir sólkerfisins (meðal annars [[jarðstjarna|jarðstjörnurnar]] fjórar, [[dvergreikistjarna|dvergreikistjörnurnar]], [[fylgitungl]], [[loftsteinn|loftsteinar]] og [[halastjarna|halastjörnur]]) innihalda innan við 0,002% af heildarmassa sólkerfisins.

Flestir stórir hlutir sem ganga um sólina eru nálægt fletinum sem braut jarðar liggur á, [[sólbaugur|sólbaugnum]]. Reikistjörnurnar eru mjög nálægt sólbaugnum, en halastjörnur og [[Kuiper-beltið]] eru oft á meiri skjön við hann.&lt;ref name = &quot;Levison2003&quot;&gt;{{cite journal
| last = Levison | first = H.F. | author-link = Harold F. Levison |author2=Morbidelli, A.
 | title = The formation of the Kuiper belt by the outward transport of bodies during Neptune's migration
| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-11-27_426_6965/page/419 | journal = [[Nature (journal)|Nature]]
| volume = 426 | pages = 419–421
| date = 27 November 2003 
| doi = 10.1038/nature02120 | pmid = 14647375
| issue = 6965|bibcode = 2003Natur.426..419L | s2cid = 4395099 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=From the Kuiper Belt to Jupiter-Family Comets: The Spatial Distribution of Ecliptic Comets|author1=Harold F. Levison |author2=Martin J Duncan |journal=[[Icarus (journal)|Icarus]]|date=1997|pages=13–32|doi=10.1006/icar.1996.5637 |issue=1|volume=127|bibcode=1997Icar..127...13L}}&lt;/ref&gt; Vegna þeirra krafta sem [[myndun sólkerfisins|mynduðu sólkerfið]], ganga reikistjörnur (og flestir aðrir hlutir) í kringum sólina eins og sólin sjálf snýst (rangsælis, séð frá stað yfir norðurpól jarðar).&lt;ref&gt;{{cite journal| last = Grossman | first = Lisa | title = Planet found orbiting its star backwards for first time | magazine = New Scientist | date = 13 August 2009 | url = https://www.newscientist.com/article/dn17603-planet-found-orbiting-its-star-backwards-for-first-time.html | access-date = 10 October 2009}}&lt;/ref&gt; Á þessu eru nokkrar undantekningar, eins og [[halastjarna Halleys]]. Flest stærri fylgitungl ganga umhverfis sínar reikistjörnur í sömu átt ([[Tríton (tungl)|Tríton]] er stærsta undantekningin) og flestir stærri hlutir snúast um sjálfa sig í sömu átt (en Venus er undantekning).

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

== Tenglar ==
* [http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar Stjörnufræðivefurinn: Sólkerfið okkar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228090549/http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar/ |date=2011-02-28 }}
* [http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar/islensk-ornefni-i-solkerfinu/ Stjörnufræðivefurinn: Íslensk örnefni í sólkerfinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919104200/http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar/islensk-ornefni-i-solkerfinu/ |date=2010-09-19 }}
* [https://www.solarviews.com Solarviews.com]

{{Sólkerfisfótur}}

{{Stubbur|stjörnufræði}}

[[Flokkur:Sólkerfið| ]]</text>
      <sha1>nbs9g821y4ijn6lh2zr733a5vba0ya9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964632</id>
      <parentid>1964631</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Omarius257</username>
        <id>115930</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1964632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12848" sha1="f12z2r19folzd07ee5djraq4rq7kgc7" xml:space="preserve">[[Mynd:Planets2013symbols.svg|thumb|right|upright=1.5|Sólin og reikistjörnurnar (fjarlægðir ekki réttar).]]
[[Mynd:Solar System True Color IS.png|thumb|right|upright=1.5|Sólkerfið í réttum litum, myndum og stærð.]]
'''Sólkerfið''' er heiti á [[sólkerfi]] því sem [[sólin]] og [[jörðin]] tilheyra. Til sólkerfisins heyra [[reikistjarna|reikistjörnurnar]] ásamt [[tungl]]um þeirra, [[dvergreikistjarna|dvergreikistjörnur]], [[smástirni]], [[loftsteinn|loftsteinar]], [[halastjarna|halastjörnur]] og aðrir [[litlir sólkerfishlutir]]. Tveir [[fylgihnöttur|fylgihnettir]] sólkerfisins eru stærri en minnsta reikistjarnan, [[Merkúríus (reikistjarna)|Merkúríus]].

Sólkerfið myndaðist fyrir 4,6 milljörðum ára við [[þyngdarhrun]] risastórs [[sameindaský]]s. Megnið af [[massi|massa]] sólkerfisins er í sólinni og megnið af því sem eftir er í reikistjörnunni [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter]]. Innri reikistjörnurnar fjórar, [[Merkúríus (reikistjarna)|Merkúríus]], [[Venus (reikistjarna)|Venus]], [[Jörðin]] og [[Mars (reikistjarna)|Mars]] eru [[jarðstjarna|jarðstjörnur]], aðallega gerðar úr bergi og málmum. Ytri reikistjörnurnar fjórar eru [[risareikistjarna|risareikistjörnur]], miklu stærri en innri reikistjörnurnar. Tvær þeirra, [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter]] og [[Satúrnus (reikistjarna)|Satúrnus]], eru [[gasrisi|gasrisar]], aðallega gerðar úr [[vetni]] og [[helín]]i. Ystu reikistjörnurnar tvær, [[Úranus (reikistjarna)|Úranus]] og [[Neptúnus (reikistjarna)|Neptúnus]], eru [[ísrisi|ísrisar]] gerðir úr efnum með tiltölulega hátt bræðslumark, eins og [[vatn]]i, [[ammóníak]]i og [[metan]]i. Reikistjörnurnar átta ganga umhverfis sólina á sporöskjulaga sporbrautum sem liggja nokkurn veginn á sama fleti sem nefnist [[sólbaugur]].

Í sólkerfinu eru margir hlutir sem eru minni en reikistjörnur. [[Loftsteinabeltið]] liggur á milli brauta Mars og Júpíters og inniheldur aðallega hluti úr svipuðu efni og innri reikistjörnurnar, bergi og málmum. Utan við sporbaug Neptúnusar liggja [[Kuiper-beltið]] og [[dreifða skífan]] sem aðallega innihalda [[útstirni]] úr ís. Handan við þau hafa nýlega uppgötvast [[sednusstirni]]. Meðal þessara hluta eru nokkrir nógu massamiklir til að hafa rúnnast vegna eigin þyngdarafls, þótt enn sé deilt um hversu margir þeir geti verið.&lt;ref name=Grundy2019&gt;{{cite journal
 |first1=W.M. |last1=Grundy
 |first2=K.S. |last2=Noll
 |first3=M.W. |last3=Buie
 |first4=S.D. |last4=Benecchi
 |first5=D. |last5=Ragozzine
 |first6=H.G. |last6=Roe
 |title=The Mutual Orbit, Mass, and Density of Transneptunian Binary Gǃkúnǁʼhòmdímà (229762 2007 UK&lt;sub&gt;126&lt;/sub&gt;)
 |url=http://www2.lowell.edu/~grundy/abstracts/2019.G-G.html
 |website=Icarus
 |doi=10.1016/j.icarus.2018.12.037
 |date=December 2018
 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190407045339/http://www2.lowell.edu/~grundy/abstracts/preprints/2019.G-G.pdf
 |archive-date=7 April 2019 |volume=334 |pages=30–38}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mikebrownsplanets.com/2011/08/free-dwarf-planets.html |author=Mike Brown |title=Free the dwarf planets! |date=23 August 2011 |work=Mike Brown's Planets|author-link=Michael E. Brown }}&lt;/ref&gt; Slíkir hlutir eru þekktir sem [[dvergreikistjarna|dvergreikistjörnur]]. Eina dvergreikistjarnan sem fullvissa ríkir um er [[Plútó (dvergreikistjarna)|Plútó]], en talið er að [[Eris (dvergreikistjarna)|Eris]] sé það líklega og hugsanlega líka [[Seres (dvergreikistjarna)|Seres]]. Auk þessara tveggja svæða eru ýmis önnur smáhlutaský, [[halastjarna|halastjörnur]], [[kentár (stjörnufræði)|kentárar]] og [[nærgeimsryk]]ský, sem ferðast milli þeirra. Sex af reikistjörnunum, sex stærstu dvergreikistjörnurnar og margir minni hlutir eru með [[fylgihnöttur|fylgihnetti]] sem ganga á braut umhverfis þær. Allar ytri reikistjörnurnar eru með [[plánetuhringur|plánetuhringi]] úr ryki og öðrum hlutum.

[[Sólvindur]], stöðugur straumur af öreindum sem flæðir frá sólinni, myndar [[sólvindshvolf]] utan um sólkerfið, sem er eins og loftbóla í [[miðgeimsefni]]nu. Mörk sólvindshvolfsins eru við [[sólvindshvörf]], þar sem þrýstingur sólvindsins verður jafnmikill og þrýstingur miðgeimsefnisins. Sólvindshvörfin liggja við ytri brún dreifðu skífunnar. Utan við þau er [[Oort-skýið]] þar sem talið er að langferðahalastjörnur eigi upptök sín. Oort-skýið gæti náð þúsund sinnum lengra frá sólinni en sólvindshvörfin. Sólkerfið er 26.000 ljósárum frá miðju [[Vetrarbrautin|Vetrarbrautarinnar]], í [[Óríonsarmur|Óríonsarmi]] þar sem flestar stjörnurnar sem sjást á næturhimninum eru staðsettar. Næstu stjörnukerfi eru innan [[staðarbólan|staðarbólunnar]] í Óríonsarminum. Næsta stjarna við sólina er [[Proxima Centauri]] í 4,25 ljósára fjarlægð.

== Könnunarsaga ==
[[File:Heliocentric.jpg|thumb|Mynd eftir [[Andreas Cellarius]] sem sýnir sólmiðjukenningu Kópernikusar, í bókinni ''Harmonia Macrocosmica'' (1660).]]
Lengst af í [[mannkynssaga|mannkynssögunni]] höfðu [[maður|menn]] enga hugmynd um sólkerfið sem slíkt. Fram til [[Endurreisnartímabilið|Endurreisnartímabilsins]] töldu flestir að [[jörðin]] væri [[jarðmiðjukenningin|stöðug í miðju]] [[alheimur|alheimsins]] og væri eðlisólík þeim fyrirbærum sem sáust á himni. Gríski heimspekingurinn [[Aristarkos frá Samos]] hafði að vísu velt fyrir sér [[sólmiðjukenning]]u, en það var ekki fyrr en á 16. öld að [[Nikulás Kópernikus]] setti fram [[sólmiðjukenning Kópernikusar|sólmiðjukenningu sína]].&lt;ref&gt;{{cite journal|title= The astronomical system of Copernicus|url= https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1923-10_31_8/page/510|author=WC Rufus|magazine=[[Popular Astronomy (US magazine)|Popular Astronomy]]|volume=31|page=510|date= 1923|bibcode=1923PA.....31..510R}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Copernicus, Darwin, &amp; Freud: revolutions in the history and philosophy of science |url=https://archive.org/details/copernicusdarwin00wein |url-access=limited |first=Friedel |last=Weinert |publisher=[[Wiley-Blackwell]] |date=2009 |page=[https://archive.org/details/copernicusdarwin00wein/page/n29 21] |isbn=978-1-4051-8183-9}}&lt;/ref&gt;

Á 17. öld uppgötvaði [[Galileo Galilei]] [[sólblettur|sólbletti]] og að fjögur tungl gengu umhverfis Júpíter.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Galileo Galilei (1564–1642) |author=Eric W. Weisstein |work=Wolfram Research |year=2006 |url=https://scienceworld.wolfram.com/biography/Galileo.html |access-date=27 October 2010}}&lt;/ref&gt; [[Christiaan Huygens]] fylgdi þessum rannsóknum eftir og uppgötvaði tungl Satúrnusar, [[Títan (tungl)|Títan]], og komst að lögun [[hringir Satúrnusar|hringja Satúrnusar]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Discoverer of Titan: Christiaan Huygens |work=ESA Space Science |year=2005 |url=https://www.esa.int/esaSC/SEMJRT57ESD_index_0.html |access-date=27 October 2010}}&lt;/ref&gt; Um árið 1677 fylgdist [[Edmond Halley]] með [[þverganga Merkúríusar|þvergöngu Merkúríusar]] fyrir sólina og áttaði sig á því hægt væri að nota [[hliðrun sólar]] (enn nákvæmar með [[þverganga Venusar|þvergöngu Venusar]]) til að reikna út með [[hornafræði]] fjarlægðir milli jarðarinnar, Venusar og sólarinnar.&lt;ref&gt;Jeremiah Horrocks, William Crabtree, and the Lancashire observations of the transit of Venus of 1639, Allan Chapman 2004 Cambridge University Press {{doi|10.1017/S1743921305001225}}&lt;/ref&gt; Árið 1705 áttaði Halley sig á að [[halastjarna Halleys|halastjarna]] sem sést hafði mörgum sinnum væri í raun sama halastjarnan sem færi framhjá á 75 til 76 ára fresti. Þetta var fyrsta vísbendingin um að fleiri hlutir en reikistjörnurnar gengju kringum sólina,&lt;ref&gt;{{cite web |title=Comet Halley |work=University of Tennessee |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/comets/halley.html |access-date=27 December 2006}}&lt;/ref&gt; en [[Seneca yngri]] hafði getið sér þess til með halastjörnur á 1. öld.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Sagan|first1=Carl|url=https://books.google.com/books?id=LhkoowKFaTsC|title=Comet|last2=Druyan|first2=Ann|publisher=Random House|year=1997|isbn=978-0-3078-0105-0|location=New York|pages=26–27, 37–38|author-link1=Carl Sagan|author-link2=Ann Druyan|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt;  Árið 1835 birtist íslenska orðið „sólkerfi“ fyrst á prenti í tímaritinu ''[[Fjölnir|Fjölni]]''. Árið 1838 tókst  [[Friedrich Bessel]] að mæla [[stjörnuhliðrun]] sem stafar af hreyfingu jarðar umhverfis sólina, sem var fyrsta beina athugunin sem sannaði sólmiðjukenninguna.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cosmology.carnegiescience.edu/timeline/1838|title=1838: Friedrich Bessel Measures Distance to a Star|publisher=Observatories of the Carnegie Institution for Science|access-date=22 September 2018|archive-date=1 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001201147/http://cosmology.carnegiescience.edu/timeline/1838|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Framfarir í [[stjörnufræði]] og könnun geimsins með ómönnuðum [[geimfar|geimförum]] hafa síðan þá aukið miklu við þekkingu okkar á öðrum hlutum á braut um sólina.

== Samsetning ==
Miðja sólkerfisins er sólin, [[G2-meginraðarstjarna]] sem inniheldur 99,86% af þekktum massa sólkerfisins og myndar [[þyngdarsvið]] þess.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=[[Astronomy &amp; Geophysics]] |volume=41 |issue=1 |pages=1.12–1.19|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Fjórir stærstu hlutirnir á braut um sólina eru [[risapláneta|risaplánetur]]nar sem innihalda 99% af öðrum massa sólkerfisins. Júpíter og Satúrnus eru samanlagt með yfir 90%. Allir aðrir hlutir sólkerfisins (meðal annars [[jarðstjarna|jarðstjörnurnar]] fjórar, [[dvergreikistjarna|dvergreikistjörnurnar]], [[fylgitungl]], [[loftsteinn|loftsteinar]] og [[halastjarna|halastjörnur]]) innihalda innan við 0,002% af heildarmassa sólkerfisins.

Flestir stórir hlutir sem ganga um sólina eru nálægt fletinum sem braut jarðar liggur á, [[sólbaugur|sólbaugnum]]. Reikistjörnurnar eru mjög nálægt sólbaugnum, en halastjörnur og [[Kuiper-beltið]] eru oft á meiri skjön við hann.&lt;ref name = &quot;Levison2003&quot;&gt;{{cite journal
| last = Levison | first = H.F. | author-link = Harold F. Levison |author2=Morbidelli, A.
 | title = The formation of the Kuiper belt by the outward transport of bodies during Neptune's migration
| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-11-27_426_6965/page/419 | journal = [[Nature (journal)|Nature]]
| volume = 426 | pages = 419–421
| date = 27 November 2003 
| doi = 10.1038/nature02120 | pmid = 14647375
| issue = 6965|bibcode = 2003Natur.426..419L | s2cid = 4395099 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=From the Kuiper Belt to Jupiter-Family Comets: The Spatial Distribution of Ecliptic Comets|author1=Harold F. Levison |author2=Martin J Duncan |journal=[[Icarus (journal)|Icarus]]|date=1997|pages=13–32|doi=10.1006/icar.1996.5637 |issue=1|volume=127|bibcode=1997Icar..127...13L}}&lt;/ref&gt; Vegna þeirra krafta sem [[myndun sólkerfisins|mynduðu sólkerfið]], ganga reikistjörnur (og flestir aðrir hlutir) í kringum sólina eins og sólin sjálf snýst (rangsælis, séð frá stað yfir norðurpól jarðar).&lt;ref&gt;{{cite journal| last = Grossman | first = Lisa | title = Planet found orbiting its star backwards for first time | magazine = New Scientist | date = 13 August 2009 | url = https://www.newscientist.com/article/dn17603-planet-found-orbiting-its-star-backwards-for-first-time.html | access-date = 10 October 2009}}&lt;/ref&gt; Á þessu eru nokkrar undantekningar, eins og [[halastjarna Halleys]]. Flest stærri fylgitungl ganga umhverfis sínar reikistjörnur í sömu átt ([[Tríton (tungl)|Tríton]] er stærsta undantekningin) og flestir stærri hlutir snúast um sjálfa sig í sömu átt (en Venus er undantekning).

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

== Tenglar ==
* [http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar Stjörnufræðivefurinn: Sólkerfið okkar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228090549/http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar/ |date=2011-02-28 }}
* [http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar/islensk-ornefni-i-solkerfinu/ Stjörnufræðivefurinn: Íslensk örnefni í sólkerfinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919104200/http://www.stjornuskodun.is/alheimurinn/solkerfid-okkar/islensk-ornefni-i-solkerfinu/ |date=2010-09-19 }}
* [https://www.solarviews.com Solarviews.com]

{{Sólkerfisfótur}}

{{Stubbur|stjörnufræði}}

[[Flokkur:Sólkerfið| ]]</text>
      <sha1>f12z2r19folzd07ee5djraq4rq7kgc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>29. maí</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2441</id>
    <revision>
      <id>1964673</id>
      <parentid>1958918</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:46:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1964673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9519" sha1="15ez79d0awm3lqgeebyau2iwsouos3p" xml:space="preserve">{{dagatal|maí}}

'''29. maí''' er 149. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (150. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 216 dagar eru eftir af árinu.

== Atburðir ==
* [[757]] - [[Páll 1.]] varð páfi.
* [[1176]] - [[Friðrik rauðskeggur]] beið ósigur fyrir [[Langbarðabandalagið|Langbarðabandalaginu]] í [[orrustan við Legnano|orrustunni við Legnano]].
* [[1259]] - [[Eiríkur klipping]] varð Danakonungur við lát föður síns.
* [[1328]] - [[Filippus 6. Frakkakonungur|Filippus af Valois]] var krýndur Frakkakonungur.
* [[1379]] - [[Jóhann 1. Kastilíukonungur|Jóhann 1.]] varð konungur Kastilíu og León eftir lát föður síns.
* [[1453]] - [[Austrómverska ríkið]] leið undir lok þegar [[Konstantínópel]] féll fyrir her [[Mehmet 2. Tyrkjasoldán|Mehmets 2. Tyrkjasoldáns]].
* [[1630]] - [[Þrjátíu ára stríðið]]: Orrustan um Villabuona í Langbarðalandi. Heilaga rómverksa keisaradæmið vann sigur á Feneyingum og Frökkum sem misstu yfir 4.000 menn.
* [[1652]] - [[Fyrsta stríð Englands og Hollands]] braust út með sjóorrustu utan við Dover.
* [[1660]] - [[Stúart-endurreisnin|Konungdæmið var endurreist]] í Englandi með krýningu [[Karl 2. Englandskonungur|Karls 2.]].
* [[1677]] - Landnemar í [[Virginía (fylki)|Virginíu]] gerðu friðarsamkomulag við indíánaættbálka svæðisins.
* [[1692]] - [[Níu ára stríðið]]: Bresk-hollenskur floti kom í veg fyrir innrás Frakka í England.
* [[1724]] - [[Benedikt 13.]] (Pierfrancesco Orsini) var kjörinn páfi.
* [[1727]] - [[Pétur 2.]] var krýndur keisari Rússlands.
* [[1901]] - Konur 25 ára og eldri fengu takmarkaðan [[kosningaréttur kvenna|kosningarétt]] í [[Noregur|Noregi]].
* [[1902]] - Háskólinn [[London School of Economics]] hóf starfsemi. 
* [[1914]] - Farþegaskipið [[Empress of Ireland|RMS ''Empress of Ireland'']] sökk í St. Lawrence-flóa í [[Kanada]]; 1.012 létu lífið.
* [[1919]] - [[Brasilíska_karlalandsliðið_í_knattspyrnu|Brasilíumenn]] urðu [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|Suður-Ameríkumeistarar í knattspyrnu]] í fyrsta sinn.
* [[1935]] - Lokið var við byggingu [[Hoover-stíflan|Hoover-stíflunnar]].
* [[1947]] - [[Flugslysið í Héðinsfirði]]: Farþegaflugvél frá Flugfélagi Íslands rakst á Hestfjall í Héðinsfirði og fórust allir sem um borð voru, 25 manns.
* [[1953]] - [[Edmund Hillary]] og [[Tenzing Norgay]] náðu tindi [[Everestfjall]]s fyrstir manna.
* [[1963]] - [[Munch-safnið]] í Osló var opnað.
* [[1965]] - 274 fórust í námuslysi í [[Dhanbad]] á Indlandi.
* 1965 - Stærsta olíuvinnslusvæði Rússlands, [[Samotlor-olíuvinnslusvæðið]], var uppgötvað.
* [[1966]] - Leikvangurinn [[Estadio Azteca]] var opnaður í Mexíkóborg.
* [[1971]] - Afhjúpaður var minnisvarði um [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarna Benediktsson]] forsætisráðherra, konu hans og dótturson á [[Þingvellir|Þingvöllum]], en þau fórust þar í eldsvoða árið áður.
* [[1975]] - [[Gustáv Husák]] varð forseti Tékkóslóvakíu.
* [[1977]] - Hryðjuverkahópurinn [[Jammu Kashmir Liberation Front]] var stofnaður í Birmingham á Englandi.
* [[1985]] - Óeirðir brutust út í úrslitaleik [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildar Evrópu]] milli [[Liverpool F.C.]] og [[Juventus]] á [[Heysel-leikvangur|Heysel-leikvangi]] í Belgíu með þeim afleiðingum að 38 áhorfendur létust og 600 slösuðust.
* [[1988]] - [[Leiðtogafundurinn í Moskvu 1988]] hófst.
* [[1989]] - Mótmælendur á Torgi hins himneska friðar í Kína afhjúpuðu 10 metra háa styttu af ''[[Gyðja lýðræðisins|Gyðju lýðræðisins]]''.
* [[1990]] - [[Boris Jeltsín]] var kjörinn forseti sovéska sambandslýðveldisins Rússlands.
* [[1990]] - [[Endurreisnar- og þróunarbanki Evrópu]] var stofnaður.
* [[1993]] - Fimm létust og 14 slösuðust þegar [[nýnasismi|nýnasistar]] lögðu eld að húsi fjölskyldu af tyrkneskum uppruna í [[Solingen]] í Þýskalandi.
* [[1996]] - [[Likudflokkurinn]] undir forystu [[Benjamin Netanyahu]] vann nauman sigur í þingkosningum í Ísrael.
* [[1998]] - Ný lög í [[Svíþjóð]] gerðu kaup á [[vændi]] refsiverð frá 1. janúar 1999.
* [[1999]] - [[Charlotte Nilsson]] sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999]] fyrir Svíþjóð með laginu „Take me to your heaven“. Fulltrúi Íslands, [[Selma Björnsdóttir]], lenti í 2. sæti með laginu „All Out of Luck“.
* [[2001]] - Íbúar [[Borgundarhólmur|Borgundarhólms]] samþykktu í atkvæðagreiðslu að sameina öll fimm sveitarfélög eyjarinnar í eitt.
* [[2003]] - [[Ludwig Scotty]] varð forseti Nárú.
* [[2008]] - [[Suðurlandsskjálftinn 29. maí 2008|Jarðskjálfti]] varð á [[Suðurland]]i klukkan 15:46. Skjálftinn mælist 6,2 stig á [[Richter-kvarði|Richter-kvarða]] og olli töluverðu tjóni, mest á [[Selfoss]]i.
&lt;onlyinclude&gt;
* [[2010]] - [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2010|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar á Íslandi. Mesta athygli vakti árangur [[Besti flokkurinn|Besta flokksins]] í Reykjavík en hann fékk flest atkvæði allra flokka og 6 borgarfulltrúa kjörna.
* [[2010]] - [[Lena Meyer-Landrut]] sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva fyrir Þýskaland með laginu „Satellite“.
* [[2015]] - [[Fjárkúgunarmálið]]: Tvær systur voru handteknar í Hafnarfirði vegna tilraunar til að kúga fé út úr Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni forsætisráðherra.
* [[2019]] - 29 drukknuðu þegar ferðamannaferjan ''[[Hableány]]'' lenti í árekstri og sökk í [[Dóná]] við [[Búdapest]].
* [[2021]] - [[Chelsea F.C.]] sigraði [[Meistaradeild Evrópu]] með 1-0 sigri á [[Manchester City]].
* [[2024]] - [[Eldgosin við Sundhnúksgíga 2023–2024|Eldgos hófst að nýju]] við Sundhnúksgíga.&lt;/onlyinclude&gt;

== Fædd ==
* [[1265]] - [[Dante Alighieri]], ítalskt skáld (d. [[1321]]).
* [[1594]] - [[Gottfried Heinrich greifi af Pappenheim]], þýskur herforingi (d. [[1632]]).
* [[1630]] - [[Karl 2. Englandskonungur]] (d. [[1685]]).
* [[1830]] - [[Louise Michel]], frönsk byltingarkona (d. [[1905]]).
* [[1858]] - [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finnur Jónsson]], íslenskur málfræðingur (d. [[1934]]).
* [[1874]] - [[G. K. Chesterton]], enskur rithöfundur (d. [[1936]]).
* [[1880]] - [[Oswald Spengler]], þýskur sagnfræðingur (d. [[1936]]).
* [[1903]] - [[Bob Hope]], bresk-bandarískur leikari (d. [[2003]]).
* [[1917]] - [[John F. Kennedy]], 35. forseti Bandaríkjanna (d. [[1963]]).
* [[1929]] - [[Harry Frankfurt]], bandarískur heimspekingur.
* [[1937]] - [[Jasper Griffin]], breskur fornfræðingur.
* [[1938]] - [[Sigríður Geirsdóttir]], íslensk leikkona (d. [[2020]]).
* [[1940]] - [[Farooq Leghari]], forseti Pakistan (d. [[2010]]).
* [[1947]] - [[Noritaka Hidaka]], japanskur knattspyrnumaður.
* [[1953]] - [[Danny Elfman]], bandarískur tónlistarmaður.
* [[1954]] - [[Margrét Frímannsdóttir]], íslensk stjórnmálakona.
* [[1955]] - [[John Hinckley yngri]], bandarískur tilræðismaður.
* [[1956]] - [[Bjarni Friðriksson]], íslenskur júdóglímumaður.
* [[1964]] - [[Magnús Þór Hafsteinsson]], íslenskur stjórnmálamaður (d. [[2025]]).
* [[1967]] - [[Noel Gallagher]], breskur gítarleikari ([[Oasis]]).
* [[1968]] - [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]], íslenskur stjórnmálamaður.
* [[1970]] - [[Roberto Di Matteo]], ítalskur knattspyrnustjóri.
* [[1972]] - [[Laverne Cox]], bandarísk leikkona.
* [[1973]] - [[Alpay Özalan]], tyrkneskur knattspyrnumaður.
* [[1975]] - [[Sólveig Anna Jónsdóttir]], íslenskur aðgerðasinni.
* [[1976]] - [[Þorgrímur Jónsson]], íslenskur tónlistarmaður.
* [[1979]] - [[Gísli Pétur Hinriksson]], íslenskur leikari.
* [[1979]] - [[Arne Friedrich]], þýskur knattspyrnumaður.
* [[1981]] - [[Аndrej Aršavin]], rússneskur knattspyrnumaður.
* [[1982]] - [[Bjarte Myrhol]], norskur handknattleiksmaður.
* [[1984]] - [[Dhar Mann]], bandarískur framleiðandi.

== Dáin ==
* [[1259]] - [[Kristófer 1.]], Danakonungur (f. [[1219]]).
* [[1500]] - [[Bartolomeu Dias]], portúgalskur landkönnuður (f. [[1450]]).
* [[1808]] - [[Lauritz Andreas Thodal]], norskur embættismaður (f. um 1718).
* [[1814]] - [[Joséphine de Beauharnais]], frönsk keisaradrottning (f. [[1763]]).
* [[1888]] - [[Gísli Brynjúlfsson]], skáld og dósent í íslenskum fræðum við [[Kaupmannahöfn|Kaupmannahafnarháskóla]].
* [[1892]] - [[Bahá'u'lláh]], stofnandi Bahaí-trúarbragðanna (f. [[1817]]).
* [[1898]] - [[William Ewart Gladstone]], enskur stjórnmálamaður (f. [[1809]]).
* [[1901]] - [[Holger Peter Clausen]], íslenskur stjórnmálamaður (f. [[1831]]).
* [[1958]] - [[Juan Ramón Jiménez]], spænskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1881]]).
* [[1979]] - [[Mary Pickford]], bandarísk leikkona (f. [[1892]]).
* [[1981]] - [[Soong Ching-ling]], kínversk stjórnmálakona (f. [[1893]]).
* [[1984]] - [[Kim Sung-gan]], japanskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]).
* [[1994]] - [[Erich Honecker]], austurþýskur stjórnarherra (f. [[1912]]).
* [[1994]] - [[Áskell Löve]], íslenskur grasafræðingur (f. [[1916]]).
* [[1997]] - [[Jeff Buckley]], bandarískur söngvari (f. [[1966]]).
* [[1998]] - [[Barry M. Goldwater]], bandarískur þingmaður (f. [[1909]]).
* [[2010]] - [[Dennis Hopper]], bandarískur leikari (f. [[1936]]).
* [[2017]] - [[Manuel Noriega]], herstjóri Panama (f. [[1934]]).

{{Mánuðirnir}}

[[Flokkur:Maí]]</text>
      <sha1>15ez79d0awm3lqgeebyau2iwsouos3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>9. ágúst</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2595</id>
    <revision>
      <id>1964548</id>
      <parentid>1821684</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dáin */</comment>
      <origin>1964548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7515" sha1="0wm3cmb6c1zrh75j4jov6y4n2hxsjjx" xml:space="preserve">{{Dagatal|ágúst}}

'''9. ágúst''' er 221. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (222. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 144 dagar eru eftir af árinu.

== Atburðir ==
* [[48 f.Kr.]] - [[Orrustan við Farsalos]] milli Pompeiusar og Caesars átti sér stað.
* [[1138]] - [[Jarðskjálfti]] varð 230 þúsund manns að bana í borginni [[Aleppó]] á [[Sýrland]]i.
* [[1157]] - Blóðveislan í [[Hróarskelda|Hróarskeldu]]. [[Sveinn Eiríksson Grathe|Sveinn]] konungur veitti meðkonungum sínum, [[Valdimar mikli Knútsson|Valdimar]] og [[Knútur Magnússon|Knúti]], banatilræði og tókst að drepa Knút en Valdimar komst undan.
* [[1173]] - Bygging [[Skakki turninn í Písa|klukkuturns]] við [[Dómkirkjan í Písa|dómkirkjuna]] í [[Písa]] hófst.
* [[1610]] - Landnemar frá Jamestown réðust á bæ [[Paspahegh]]-indíána, myrtu tugi þeirra, rændu konu [[Powhatan höfðingi|Powhatans höfðingja]] og börnum hennar og myrtu þau öll skömmu síðar. Þar með hófst [[Stríð Englendinga og Powhatana]].
* [[1641]] - [[Austurríki]] viðurkenndi formlega svissnesku kantónuna [[Graubünden]].
* [[1666]] - [[Varðeldur Holmes]]: Robert Holmes leiddi árás á hollensku eyjuna Terschelling þar sem hann brenndi 150 kaupför og rændi bæinn.
* [[1673]] - Hollensk skip náðu [[New York-borg]] aftur á sitt vald.
* [[1851]] - Er þjóðfundinum í Reykjavík var slitið hrópuðu þingmenn undir forystu [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]]: „[[Vér mótmælum allir]]“. 
* [[1873]] - ''Kveðja'', fyrsta kvæði eftir [[Stephan G. Stephansson]], birtist í blaðinu ''[[Norðanfari|Norðanfara]]'' fáum dögum eftir að Stephan fór alfarinn af Íslandi.
* [[1945]] - Bandaríkjamenn vörpuðu [[kjarnorkusprengja|kjarnorkusprengju]] á japönsku borgina [[Nagasaki]].
* [[1970]] - Sex áhorfendur á [[Kanonloppet]] í Svíþjóð létust þegar tveir kappakstursbílar rákust á og fóru út af brautinni.
* [[1974]] - Afsögn [[Richard Nixon]] Bandaríkjaforseta gekk í gildi og [[Gerald Ford]] varaforseti tók við.
* [[1977]] - [[Urho Kekkonen]] forseti [[Finnland]]s kom í opinbera heimsókn til Íslands. Hann hafði komið einu sinni áður.
* [[1979]] - [[Menntamálaráðuneytið]] friðaði húsin á [[Bernhöftstorfa|Bernhöftstorfu]] í [[Reykjavík]].
* [[1981]] - [[Stokksnesganga]] er haldin á vegum [[Samtök hernaðarandstæðinga|Samtaka herstöðvaandstæðinga]].
* [[1982]] - Fjórir meðlimir í hryðjuverkasamtökunum [[Direct Action]] réðust á veitingastað gyðinga í París, myrtu sex manns og særðu 22.
* [[1987]] - [[Mosfellshreppur]] fékk kaupstaðarréttindi og varð [[Mosfellsbær]].
* [[1987]] - [[Hoddle Street-fjöldamorðin]]: [[Julian Knight]], 19 ára, skaut 7 til bana og særði 19 í úthverfi [[Melbourne]] í Ástralíu.
* [[1989]] - [[Savings and loan-kreppan]]: Bandaríkjaforseti undirritaði lög um mestu björgunaraðgerðir sögunnar handa fjármálafyrirtækjum.
* [[1993]] - [[Albert 2. Belgíukonungur]] tók við embætti.
* [[1999]] - [[Boris Jeltsín]] rak ríkisstjórn Rússlands í fjórða sinn.
&lt;onlyinclude&gt;
* [[2001]] - Palestínumaður réðist á [[Sbarro]]-veitingastað í Jerúsalem og myrti 15 manns.
* [[2005]] - [[Benjamin Netanyahu]], þá fjármálaráðherra Ísraels, sagði af sér til að mótmæla áformum [[Ariel Sharon|Ariels Sharon]] um að leggja niður landtökubyggðir gyðinga á [[Gasaströndin]]ni.
* [[2005]] - [[Lee Hughes]], enskur knattspyrnumaður, var dæmdur í sex ára fangelsi vegna manndráps.
* [[2006]] - Þrír mexíkóskir sjómenn björguðust eftir að hafa rekið um [[Kyrrahaf]]ið í 10 mánuði. Þeir höfðu lifað af hráum fiski og fuglum.
* [[2007]] - [[Fjármálakreppan 2007-2008]] hófst með því að franski bankinn [[BNP Paribas]] stöðvaði greiðslur úr þremur vogunarsjóðum sem höfðu fjárfest mikið í [[undirmálslán]]um.
* [[2014]] - Hvítur lögreglumaður skaut þeldökka táninginn [[Michael Brown]] til bana í [[Ferguson (Missouri)]] sem leiddi til öldu mótmæla.
* [[2020]] - Endurkjör [[Alexander Lúkasjenkó|Alexanders Lúkasjenkós]], forseta Hvíta-Rússlands, leiddi til [[Mótmælin í Hvíta-Rússlandi 2020-2021|harðra mótmæla]].
* [[2021]] - [[Milliríkjanefnd um loftslagsbreytingar]] gaf út 6. matsskýrslu sína þar sem fram kom að athafnir manna hefðu víðtæk og varanleg áhrif á loftslag.
* [[2021]] - [[Sporvagnakerfi Tampere]] hóf starfsemi í Finnlandi.
* [[2022]] - [[William Ruto]] var kosinn forseti Kenía.&lt;/onlyinclude&gt;

== Fædd ==
* [[1593]] - [[Izaak Walton]], enskur rithöfundur (d. [[1683]]).
* [[1653]] - [[John Oldham]], enskt skáld (d. [[1683]]).
* [[1838]] - [[Theodór Jónassen]], amtmaður og háyfirdómari (d. [[1891]]).
* [[1895]] - [[Haraldur Jónasson (f.1895)|Haraldur Jónasson]], íslenskur bóndi (d. [[1978]]).
* [[1900]] - [[Guðmundur Halldórsson]], íslenskur knattspyrnumaður og formaður [[Knattspyrnufélagið Fram|Knattspyrnufélagsins Fram]] (d. [[1986]]).
* [[1903]] - [[Victor Urbancic]], austurrískur tónlistarmaður (d. [[1958]]).
* [[1914]] - [[Tove Jansson]], finnskur rithöfundur og listmálari (d. [[2001]]).
* [[1922]] - [[Taro Kagawa]], japanskur knattspyrnumaður (d. [[1990]]).
* [[1925]] - [[Eiríkur Smith]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2016]]).
* [[1927]] - [[Marvin Lee Minsky]], bandarískur vísindamaður (d. [[2016]]).
* [[1938]] - [[Leoníd Kútsjma]], forseti Úkraínu.
* 1938 - [[Otto Rehhagel]], þýskur knattspyrnuþjálfari.
* [[1939]] - [[Romano Prodi]], forsætisráðherra Ítalíu.
* [[1948]] - [[Gunnar Þ. Andersen]], íslenskur viðskiptafræðingur.
* [[1957]] - [[Melanie Griffith]], bandarísk leikkona.
* [[1961]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands.
* [[1963]] - [[Whitney Houston]], bandarísk söngkona, lagahöfundur, leikkona og framleiðandi (d. [[2012]]).
* [[1963]] - [[Jay Leggett]], bandarískur leikari (d. [[2013]]).
* [[1968]] - [[Gillian Anderson]], bandarísk leikkona.
* [[1968]] - [[Eric Bana]], ástralskur leikari.
* [[1968]] - [[McG]], bandarískur leikstjóri.
* [[1972]] - [[Liz Vassey]], bandarísk leikkona.
* [[1973]] - [[Filippo Inzaghi]], ítalskur knattspyrnumaður.
* [[1976]] - [[Jessica Capshaw]], bandarísk leikkona.

== Dáin ==
* [[117]] - [[Trajanus]], keisari Rómar (f. [[53]]).
* [[803]] - [[Írena frá Aþenu]], keisaraynja austrómverska ríkisins.
* [[1048]] - [[Damasus 2.]] páfi.
* [[1157]] - [[Knútur Magnússon]], Danakonungur (f. [[1129]]).
* [[1516]] - [[Hieronymus Bosch]], hollenskur málari.
* [[1880]] - [[Edmond Albius]], þræll frá Réunion (f. [[1829]]).
* [[1909]] - [[Jemima Blackburn]], skoskur teiknari (f. [[1823]]).
* [[1919]] - [[Ernst Haeckel]], þýskur líffræðingur og heimspekingur (f. [[1834]]).
* [[1927]] - [[Geir Sæmundsson]], vígslubiskup í Hólabiskupsdæmi og prestur á Akureyri (f. [[1867]]).
* [[1927]] - [[Stephan G. Stephansson]], vestur-íslenskt skáld (f. [[1853]]).
* [[1948]] - [[Hugo Ferdinand Boss]], þýskur fatahönnuður (f. [[1885]]).
* [[1962]] - [[Hermann Hesse]], þýskur rithöfundur og [[bókmenntaverðlaun Nóbels|nóbelsverðlaunahafi]] (f. [[1877]]).
* [[1975]] - [[Dímítríj Sjostakovítsj]], rússneskt tónskáld (f. [[1906]]).
* [[2008]] - [[Bernie Mac]], bandariskur leikari (f. [[1957]]).
* [[2010]] - [[Ted Stevens]], bandarískur stjórnmálamaður (f. [[1923]]).

{{Mánuðirnir}}

[[Flokkur:Ágúst]]</text>
      <sha1>0wm3cmb6c1zrh75j4jov6y4n2hxsjjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lettland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4582</id>
    <revision>
      <id>1964682</id>
      <parentid>1961351</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:13:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81983" sha1="ia46v72b7rt6oidythpg9dlsxfll6l3" xml:space="preserve">{{Land 
| nafn = Lýðveldið Lettland 
| nafn_á_frummáli         = Latvijas Republika 
| fáni                    = Flag of Latvia.svg 
| skjaldarmerki           = Coat of Arms of Latvia.svg 
| nafn_í_eignarfalli      = Lettlands 
| kjörorð                 = Föðurland og frelsi 
| þjóðsöngur              = [[Dievs, svētī Latviju!]] &lt;br /&gt;(Guð blessi Lettland) 
| staðsetningarkort       = EU-Latvia.svg
| höfuðborg               = [[Ríga]] 
| tungumál                = [[lettneska]]
| stjórnarfar             = [[Þingræði]] 
| titill_leiðtoga1         = [[Forseti Lettlands|Forseti]]
| titill_leiðtoga2         =[[Forsætisráðherra Lettlands|Forsætisráðherra]] 
| nafn_leiðtoga1           = [[Edgars Rinkēvičs]]
| nafn_leiðtoga2           = [[Andris Kulbergs]] 
| staða                   = [[Sjálfstæði]] 
| atburður1               = frá [[Rússland]]i 
| dagsetning1             = [[6. september]] [[1991]]
| ESBaðild                = 1. maí 2004
| flatarmál               = 64.589 
| stærðarsæti             = 122
| hlutfall_vatns          = 2,09
| mannfjöldasæti          = 147
| fólksfjöldi             = 1.907.675 
| mannfjöldaár            = 2020
| íbúar_á_ferkílómetra    = 29,6 
| VLF_ár                  = 2021
| VLF_sæti                = 106 
| VLF                     = 63,539 
| VLF_á_mann              = 33.393 
| VLF_á_mann_sæti         = 43
| VÞL                     = {{hækkun}} 0.866 
| VÞL_sæti                = 37
| VÞL_ár                  = 2019 
| gjaldmiðill             = [[evra]] (EUR) 
| tímabelti               = [[UTC]]+2 
| tld                     = lv 
| símakóði                = 371
}}
'''Lettland''' ([[lettneska]]: ''Latvija'') er eitt af [[Eystrasaltsríkin|Eystrasaltsríkjunum]] ásamt [[Litáen]] og [[Eistland]]i. Næstu nágrannar Lettlands eru Eistland í norðri, Litáen í suðri og [[Rússland]] og [[Hvíta-Rússland]] í austri. Í vestri liggur landið að [[Eystrasalt|Eystrasalti]] og þar mætast landhelgi þess og [[Svíþjóð|Svíþjóðar]]. Íbúar Lettlands eru tæplega 2 milljónir og landið er 64.589 km² að stærð. Þar er [[temprað loftslag]] ríkjandi.

Lettland hefur í gegnum aldirnar verið hluti af [[Svíþjóð|Svíaveldi]], [[Pólland|Póllandi]] og [[Rússneska keisaradæmið|Rússneska keisaradæminu]], en [[Eystrasaltsþjóðverjar|þýskumælandi aðall]] ríkti yfir íbúunum. Lýðveldið Lettland var stofnað eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]] þann [[18. nóvember]] [[1918]] en það breyttist í einræði eftir valdarán [[Kārlis Ulmanis]] 1934. Við upphaf [[Síðari heimsstyrjöld|Síðari heimsstyrjaldar]] var landið hernumið af [[Sovétríkin|Sovétmönnum]]. [[Þýskaland|Þjóðverjar]] gerðu innrás í landið [[1941]] en Sovétmenn náðu því aftur [[1944]]. Næstu hálfa öld var Lettland [[Sovétlýðveldið Lettland|sovétlýðveldi]]. 

Árið [[1987]] hófst [[Söngvabyltingin]] með kröfu um sjálfstæði frá Sovétríkjunum. Lettlandi lýsti yfir sjálfstæði 4. maí 1990 sem var viðurkennt í kjölfar [[upplausn Sovétríkjanna|upplausnar Sovétríkjanna]] 1991. Lettland er [[einstýrt ríki|einstýrt]] [[þingræði]]sríki með 110 sveitarstjórnir og 9 borgarstjórnir. Landið situr hátt á lista yfir [[lönd eftir þróun lífsgæða]]. [[Ríga]] var [[menningarhöfuðborg Evrópu]] árið 2014. 

Frumbyggjar Lettlands eru [[Lettar]] og [[Líflendingar]]. Lettneska er annað tveggja núlifandi [[baltnesk tungumál|baltneskra tungumála]] ásamt [[litáíska|litáísku]]. Þótt landið hafi verið undir erlendri stjórn frá [[13. öldin|13. öld]] til [[20. öld|20. aldar]] hafa tungumál landsins og menning haldið sérstöðu sinni. Fram að Síðari heimsstyrjöld bjuggu þar stórir hópar [[Eystrasaltsþjóðverjar|Eystrasaltsþjóðverja]] og [[gyðingar|gyðinga]]. Um fjórðungur íbúa Lettlands er af [[Rússland|rússneskum]] uppruna. Rúmur helmingur þeirra hefur ekki borgararéttindi vegna þeirra ströngu skilyrða sem sett voru fyrir borgararétti í Lettlandi eftir sjálfstæðið frá Sovétríkjunum. Rúmur þriðjungur íbúa eru [[lútherstrú|lútherstrúar]] en um fjórðungur [[Rómversk-kaþólsk trú|rómversk-kaþólskir]], aðallega í héraðinu [[Latgale]] í suðausturhluta landsins. Tæp 20% íbúa eru í [[rússneska rétttrúnaðarkirkjan|rússnesku rétttrúnaðarkirkjunni]]. 

Þann [[20. september]] [[2003]] [[kosningar|kusu]] Lettar um inngöngu í [[Evrópusambandið]] og samþykktu það. Innganga í sambandið varð að veruleika þann [[1. maí]] [[2004]]. Þann [[29. mars]] 2004 gerðist Lettland aðili að [[NATO]]. Auk þess er Lettland aðili að [[Evrópuráðið|Evrópuráðinu]], [[Eystrasaltsráðið|Eystrasaltsráðinu]], [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]], [[NB8]], [[Norræni fjárfestingarbankinn|Norræna fjárfestingarbankanum]], [[Efnahags- og framfarastofnunin]]ni, [[Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu]] og [[Alþjóðaviðskiptastofnun]]inni. Lettland tók upp [[evra|evru]] sem gjaldmiðil 1. janúar 2014 í stað lettneska [[Lettneskt lat|lat]]sins.

==Heiti==
Nafnið ''Latvija'' er dregið af heiti [[Lettgallar|Lettgalla]] sem voru ein af fjórum [[Eystrasaltsþjóðir|Eystrasaltsþjóðum]] (ásamt [[Kúrir|Kúrum]], [[Selir (þjóð)|Selum]] og [[Semgallar|Semgöllum]]) sem bjuggu á þessu svæði á miðöldum, ásamt finnskumælandi [[Líflendingar|Líflendingum]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://latinst.lv/wp-content/uploads/2012/01/Latvia_in_brief.pdf |title=Latvia in Brief |year=2012 |publisher=Latvian Institute |access-date=12 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121108155832/http://latinst.lv/wp-content/uploads/2012/01/Latvia_in_brief.pdf |archive-date=8 November 2012 }}&lt;/ref&gt; Trúboðinn [[Hinrik af Lettlandi]] bjó til latnesku heitin ''Lettigallia'' og ''Lethia'' út frá nafni þjóðflokksins á 13. öld. Þaðan kom latneska heitið ''Letonia'' og þýska heitið ''Lettland''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/litol-0-X.html|title=Baltic Online|publisher=The University of Texas at Austin|access-date=12 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110805131726/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/litol-0-X.html|archive-date=5 August 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Orðið „Letti“ kemur líklega fyrst fyrir í íslensku í grein [[Gísli Brynjúlfsson|Gísla Brynjúlfssonar]], „Frelsis hreifingarnar“ sem birtist í ''[[Norðurfari|Norðurfara]]'' árið 1849,&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Gísli Brynjúlfsson|journal=Norðurfari|title=Frelsis hreifingarnar|year=1849|page=61|url=https://timarit.is/page/2022321?iabr=on}}&lt;/ref&gt; en „Lettland“ kemur fyrst fyrir í ''[[Heimskringla (tímarit)|Heimskringlu]]'' árið 1918.&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://timarit.is/page/2156621?iabr=on|journal=Heimskringla|number=21|year=1918|author=F. J. Bergmann|title=Skipulags-hrun|page=2}}&lt;/ref&gt;

== Saga ==
Elstu ummerki um menn frá [[Salaspils]] tilheyra [[Swider-menningin|Swider-menningunni]] og eru 11-12.000 ára gömul. Samkvæmt vinsælli kenningu settust forverar núverandi Letta að á austurströnd [[Eystrasalt]]sins um 3000 f.o.t.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://life.bio.sunysb.edu/ee/msr/Ethno/dategen1.html |title=Data: 3000 BC to 1500 BC |work=The European Ethnohistory Database |publisher=The Ethnohistory Project |access-date=6 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060622113922/http://life.bio.sunysb.edu/ee/msr/Ethno/dategen1.html |archive-date=22 June 2006 }}&lt;/ref&gt; [[Baltneskar þjóðir]] komu á verslunarleiðum til [[Róm]]ar og [[Býsantíum]], þar sem þær versluðu með verðmætt [[raf]].&lt;ref&gt;A History of Rome, M Cary and HH Scullard, p455-457, Macmillan Press, {{ISBN|0-333-27830-5}}&lt;/ref&gt; Um 900 bjuggu fjórir baltneskir þjóðflokkar þar sem Lettland er nú: [[Kúrir]] (''kurši''), [[Latgallar]] (''latgaļi''), [[Selir (Lettlandi)|Selir]] (''sēļi'') og [[Semgallar]] (''zemgaļi''), auk hinna finnsk-úgrísku [[Líflendingar|Líflendinga]] (''lībieši'').&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Norvik |first1=Miina |last2=Balodis |first2=Uldis |last3=Ernštreits |first3=Valts |last4=Kļava |first4=Gunta |last5=Metslang |first5=Helle |last6=Pajusalu |first6=Karl |last7=Saar |first7=Eva |date=2021-12-20 |title=The South Estonian language islands in the context of the Central Baltic area |url=https://ojs.utlib.ee/index.php/jeful/article/view/jeful.2021.12.2.02 |journal=Eesti ja Soome-ugri Keeleteaduse Ajakiri. Journal of Estonian and Finno-Ugric Linguistics |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=33–72 |doi=10.12697/jeful.2021.12.2.02 |issn=2228-1339 |access-date=16 February 2024 |archive-date=16 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216133311/https://ojs.utlib.ee/index.php/jeful/article/view/jeful.2021.12.2.02 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Á 12. öld skiptist landið í eftirfarandi smáríki: [[Vanema]], [[Ventava]], [[Bandava]], [[Piemare]], [[Duvzare]], [[Sēlija]], [[Furstadæmið Koknese|Koknese]], [[Jersika]], [[Tālava]] og [[Adzele]].&lt;ref&gt;Latvijas vēstures atlants, Jānis Turlajs, page 12, Karšu izdevniecība Jāņa sēta, {{ISBN|978-9984-07-614-0}}&lt;/ref&gt;

=== Miðaldir ===
[[File:Burg Turaida04.jpg|thumb|[[Turaida-kastali]] við [[Sigulda]], reistur af [[Albert af Ríga|Alberti af Ríga]] árið 1214.]]
Tengsl Eystrasaltsþjóðanna við ríkin á meginlandi Evrópu urðu sterkari á 12. öld.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.historyfiles.co.uk/KingListsEurope/EasternLatvia.htm|title= Data: Latvia|work= Kingdoms of Northern Europe&amp;nbsp;– Latvia|publisher= The History Files|access-date= 25 April 2010|archive-url= https://web.archive.org/web/20100202020032/http://www.historyfiles.co.uk/KingListsEurope/EasternLatvia.htm|archive-date= 2 February 2010}}&lt;/ref&gt; Páfi sendi fyrstu trúboðana eftir [[Daugava-fljót]]i seint á 12. öld.&lt;ref name=&quot;embassy&quot;&gt;{{cite web |url=https://www2.mfa.gov.lv/en/usa/culture/history-of-latvia-a-brief-synopsis|title=History of Latvia: A brief synopsis|website=Embassy of the Republic of Latvia to the United States of America|dags=2.12.2014}}&lt;/ref&gt; [[Heilagur Meinhard]] frá Segeberg kom til [[Ikšķile]] með kaupmönnum árið 1184, til að snúa íbúum frá [[heiðni]]. Þegar friðsamlegar aðferðir til að kristna íbúana mistókust hugðist Meinhard snúa Líflendingum með vopnavaldi.&lt;ref&gt;{{cite news|url= http://www.balticsworldwide.com/the-crusaders/|title= The Crusaders|newspaper= City Paper|access-date= 28 July 2007|date= 22 March 2006|archive-url= https://web.archive.org/web/20101222014019/http://www.balticsworldwide.com/the-crusaders/|archive-date= 22 December 2010}}&lt;/ref&gt; [[Selestínus 3.]] páfi kallaði eftir [[Líflandskrossferðin|krossferð]] gegn Eistum árið 1193. Eftirmenn Meinhards, [[Berthold frá Hanóver]] og [[Albert af Ríga]], leiddu krossferðina. Albert stofnaði Ríga og varð [[biskupsfursti]] með lén frá [[Hinrik 3. Þýskalandskonungur|Hinriki 3.]]. Hann stofnaði riddararegluna [[Sverðbræður]] sem síðar urðu hluti [[Þýsku riddararnir|Þýsku riddaranna]].

Þýskum krossförum fjölgaði á síðari hluta 13. aldar eftir hnignun og fall [[krossfararíki|krossfararíkjanna]] í [[Mið-Austurlönd]]um.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Žemaitis |first1=Augustinas |title=German crusader states (until 1561) |url=https://www.onlatvia.com/german-crusader-states-until-1561-68 |website=OnLatvia.com |access-date=26 August 2022 |archive-date=26 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826224424/https://www.onlatvia.com/german-crusader-states-until-1561-68 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Þýsku riddararnir stofnuðu krossfararíkið [[Terra Mariana]] („land Maríu“) sem náði yfir núverandi Lettland og suðurhluta núverandi Eistlands.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Terra Mariana. 1186 – 1888 (2015) |url=https://www.manabiblioteka.lv/en/projekti/terra-mariana-1186-1888-2015/ |website=Manabiblioteka.lv |access-date=26 August 2022 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142925/https://www.manabiblioteka.lv/en/projekti/terra-mariana-1186-1888-2015/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Árið 1282 varð [[Ríga]] hluti af [[Hansasambandið|Hansasambandinu]], og seinna borgirnar [[Cēsis]], [[Limbaži]], [[Koknese]] og [[Valmiera]]. Ríga varð mikilvæg hafnarborg og var í nánum samskiptum við [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lonelyplanet.com/latvia/history|title=History of Latvia - Lonely Planet Travel Information|website=www.lonelyplanet.com|access-date=23 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326135852/https://www.lonelyplanet.com/latvia/history|archive-date=26 March 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Fyrstu þýskumælandi landnemarnir voru riddarar frá Norður-Þýskalandi og borgarar frá norðurþýskum borgum sem töluðu [[lágþýska|lágþýsku]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Die deutschen Lehnwörter im Lettischen: Inaugural-Dissertation zur Erlangung der Doktorwürde der hohen philosophischen Fakultät I der Universität Zürich|author=Johann Sehwers|publisher=Berichthaus|date= 1918|language=de}}&lt;/ref&gt; [[Eystrasaltsþjóðverjar]] mynduðu landeigendaaðal í Lettlandi og gerðu bændur að leiguliðum.

=== Pólsk og sænsk yfirráð ===
Árið 1558 hófst [[Líflandsstríðið]] um yfirráð yfir Líflandi. Helstu stríðsaðilar voru [[Pólsk-litáíska samveldið]] og [[Rússaveldi]], en bæði Danmörk og Svíþjóð tóku þátt um skeið. Eftir að Rússar biðu ósigur var Líflandi skipt þannig að Norður-Eistland fór til Svía og Eysýsla (Saaremaa) til Dana. Afgangurinn gekk til [[Stórhertogadæmið Litáen|litáíska stórhertogadæmisins]] sem [[hertogadæmið Lífland]] og til hins nýja [[hertogadæmi Kúrlands og Semigallíu|hertogadæmis Kúrlands og Semigallíu]] undir stjórn síðasta stórmeistara [[Líflandsreglan|Líflandsreglunnar]], [[Gotthard Kettler]].&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Ceaser|first1=Ray A.|url=http://depts.washington.edu/baltic/papers/duchy.html|title=Duchy of Courland|publisher=University of Washington|access-date=11 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20030302122941/http://depts.washington.edu/baltic/papers/duchy.html|archive-date=2 March 2003|date=June 2001}}&lt;/ref&gt; Austasti hlutinn, [[Latgallía]], varð [[landstjóraumdæmið Inflanty]] eða [[Pólska Lífland]].&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IpR0-OrrwssC&amp;q=Inflanty+Latgale&amp;pg=PA14|title=Culture and Customs of the Baltic States|first=Kevin|last=O'Connor|date=3 October 2006|publisher=Greenwood Publishing Group|via=Google Books|isbn=978-0-313-33125-1|access-date=14 November 2020|archive-date=19 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119144020/https://books.google.com/books?id=IpR0-OrrwssC&amp;q=Inflanty+Latgale&amp;pg=PA14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Á 17. og 18. öld tókust Pólsk-litáíska samveldið, Svíaveldi og Rússaveldi á um yfirráð yfir Eystrasalti. Eftir [[stríð Póllands og Svíþjóðar (1600-1611)]] komst norðurhluti Líflands undir sænsk yfirráð. Ríga varð höfuðborg [[Sænska Lífland]]s og stærsta borgin í öllu Svíaveldi.&lt;ref&gt;Kasekamp, p. 47&lt;/ref&gt; Átök milli Svía og Pólverja héldu áfram þar til ríkin gerðu með sér [[vopnahléð í Altmark]] árið 1629.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sweden, the nation's history {{!}} WorldCat.org |url=https://search.worldcat.org/title/17676837 |access-date=2023-12-06 |website=search.worldcat.org |language=en |archive-date=8 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208020309/https://search.worldcat.org/title/17676837 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Rickard |first1=J |title=Truce of Altmark, 12 September 1629 |url=http://www.historyofwar.org/articles/truce_altmark.html |website=www.historyofwar.org |access-date=28 January 2021 |archive-date=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722160109/http://www.historyofwar.org/articles/truce_altmark.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Líkt og Eistar, hafa Lettar talað um „gömlu góðu sænsku tímana“, þar sem sænsk yfirvöld drógu úr [[bændaánauð]], komu á sveitaskólum og drógu úr völdum þýsku landeigendanna.&lt;ref&gt;H. Strods, &quot;'Dobrye Shvedskie Vremena' v Istoriografii Latvii (Konets XVIII V.&amp;nbsp;– 70-E Gg. XX V.). [&quot;'The good Swedish times' in Latvian historiography: from the late 18th century to the 1970s&quot;] ''Skandinavskiy Sbornik'', 1985, Vol. 29, pp. 188–199&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=J. T. Kotilaine|title=Riga's Trade With its Muscovite Hinterland in the Seventeenth Century|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-baltic-studies_summer-1999_30_2/page/129|journal=Journal of Baltic Studies|year=1999|volume= 30|issue =2|pages=129–161|doi=10.1080/01629779900000031}}&lt;/ref&gt;

Á þessum tíma urðu mikilvægar breytingar á menningu landsins. Lettar tóku að stærstum hluta upp [[lúterstrú]], undir sænskum og þýskum áhrifum.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Žemaitis |first1=Augustinas |title=Lutherans |url=https://www.onlatvia.com/lutherans-143 |website=OnLatvia.com |access-date=27 August 2022 |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925101326/https://www.onlatvia.com/lutherans-143 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hinar fornu þjóðir Kúra, Semigalla, Sela, Lífa og Latgalla, tóku að líta á sig sem [[Lettar|Letta]] og tala [[lettneska|lettnesku]] sem sameiginlegt tungumál.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Ereminas |first1=Gintautas |title=Latviai |url=https://www.vle.lt/straipsnis/latviai/ |website=Vle.lt |access-date=27 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Latvian language |url=https://www.britannica.com/topic/Latvian-language |website=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=27 August 2022 |archive-date=8 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008003509/https://www.britannica.com/topic/Latvian-language |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ekkert lettneskt ríki var þó til, og mörk ríkja og skilgreining þjóða á þessum tíma eru mjög á reiki. Suðurhluti Latgalla hélt áfram að aðhyllast [[kaþólsk trú|kaþólska trú]] vegna áhrifa Pólverja og [[Jesúítar|Jesúíta]]. Mállýska þeirra hélst aðskilin, en með mörgum tökuorðum úr pólsku og rússnesku.&lt;ref&gt;{{cite journal|author= V. Stanley Vardys|title=The Role of the Churches in the Maintenance of Regional and National Identity in the Baltic Republics|url= https://archive.org/details/sim_journal-of-baltic-studies_fall-1987_18_3/page/287|journal=Journal of Baltic Studies|year=1987|volume=18 |issue =3|pages= 287–300|doi=10.1080/01629778700000141}}&lt;/ref&gt;

=== Lífland og Kúrland í Rússaveldi ===
Í [[Norðurlandaófriðurinn mikli|Norðurlandaófriðnum mikla]] létust allt að 40% íbúa Lettlands úr hungri og farsóttum.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Kevin O'Connor|title=The History of the Baltic States|url=https://books.google.com/books?id=b3b5nU4bnw4C&amp;pg=PA29|date=1 January 2003|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-32355-3|pages=29–|access-date=11 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427085953/https://books.google.com/books?id=b3b5nU4bnw4C&amp;pg=PA29|archive-date=27 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Helmingur íbúa Ríga fórst í [[Norðurlandaplágan mikla|Norðurlandaplágunni miklu]] 1710-1711.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bank.lv/eng/main/am/jubmon/nmp/index.php?32661 |title=Collector Coin Dedicated to 18th Century Riga |access-date=19 July 2010 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20100719083420/http://www.bank.lv/eng/main/am/jubmon/nmp/index.php?32661 |archive-date=19 July 2010}}. Bank of Latvia.&lt;/ref&gt; [[Uppgjöf Eistlands og Líflands]] 1710 og [[Nystad-samningurinn]] bundu enda á stríðið árið 1721. [[Vidzeme]] gekk til Rússlands (sem hluti af [[landstjóraumdæmið Lífland|landstjóraumdæminu Ríga]]). Latgallía var áfram hluti af Pólsk-litáíska samveldinu sem Landstjóraumdæmið Inflanty til 1772 þegar það var innlimað í Rússland. Árið 1795 lagði Rússland svo undir sig hertogadæmið Kúrland og Semigallíu í [[þriðja skipting Póllands|þriðju skiptingu Póllands]]. Þar með voru allir hlutar núverandi Lettlands orðnir hluti af Rússaveldi. Öll héruðin þrjú héldu í lög sín og þing ([[landtag]]) og þýska var áfram stjórnsýslumál.

Bændaánauð var afnumin í Kúrlandi árið 1817 og í Vidzeme árið 1819.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Lazdins|first=Janiz|date=2 July 2011|title=THE ORIGINS OF A CIVIL SOCIETY BASED ON DEMOCRATICALLY LEGITIMATE VALUES IN BALTICS AFTER ABOLITION OF SERFDOM|url=https://www.apgads.lu.lv/fileadmin/user_upload/lu_portal/apgads/PDF/Juridiskas-konferences/ISCFLUL-7-2019/iscflul.7.2-11_Lazdins.pdf|access-date=9 July 2021|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190054/https://www.apgads.lu.lv/fileadmin/user_upload/lu_portal/apgads/PDF/Juridiskas-konferences/ISCFLUL-7-2019/iscflul.7.2-11_Lazdins.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Í reynd kom það sér vel fyrir landeigendur og aðal, þar sem bændur misstu jarðir sínar bótalaust og neyddust því til að vinna á stórjarðeignum.

Á þessum tveimur öldum var uppgangur í Lettlandi. Hafnir voru stækkaðar (Ríga varð stærsta höfnin í Rússaveldi), járnbrautir lagðar, nýjar verksmiðjur, bankar og háskólar stofnaðir; margar stórbyggingar voru reistar og almenningsgarðar stofnaðir. Breiðstrætin í Ríga eru frá þessum tíma. [[Talnalæsi]] var útbreiddara í Líflandi og Kúrlandi en öðrum hlutum Rússaveldis, sem gæti verið vegna áhrifa lúterstrúarinnar.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Baten, Jörg |title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present.|date=2016|publisher=Cambridge University Press|page=50|isbn=978-1-107-50718-0}}&lt;/ref&gt;

=== Þjóðernisvakning ===
[[File:Latvians national rally in Dundaga in 1905.jpg|thumb|left|Þjóðfundur Letta í [[Dundaga]] árið 1905.]]
Á 19. öld urðu miklar samfélagsbreytingar í Lettlandi.&lt;ref name=&quot;LNA&quot;&gt;{{cite web |title=Latvian national awakening (1860-1918) |url=https://www.onlatvia.com/latvian-national-awakening-1860-1918-74 |website=OnLatvia.com |access-date=19 March 2022 |archive-date=9 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220409052455/https://www.onlatvia.com/latvian-national-awakening-1860-1918-74 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Til varð stétt sjálfseignarbænda eftir að leiguliðar fengu að kaupa jarðir sínar. Um leið fækkaði fólki í sveitum og margir [[Lettar]] fluttu í borgirnar í leit að menntun og störfum í iðnaði.&lt;ref name=&quot;LNA&quot; /&gt; Til varð stór [[verkalýðsstétt]] og lítil en áhrifamikil [[borgarastétt]].&lt;ref name=&quot;LNA&quot; /&gt; [[Ungir Lettar]] (''Jaunlatvieši'') voru æskulýðshreyfing sem lagði grunninn að lettneskri þjóðernisstefnu frá miðri 19. öld. Margir af leiðtogum hreyfingarinnar horfðu til [[Slavahreyfingin|Slavahreyfingarinnar]] vegna andstöðu við hina þýskumælandi yfirstétt Lettlands.&lt;ref name=&quot;YoungLatvians&quot;&gt;{{cite web |title=Latvians in the Second Half of the 19th Century and the Early 20th Century: National Identity, Culture and Social Life |url=http://lnvm.lv/en/?page_id=1078 |website=National History Museum of Latvia |access-date=19 March 2022 |language=en |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022201215/http://lnvm.lv/en/?page_id=1078 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Another Baltic Postcolonialism: Young Latvians, Baltic Germans, and the emergence of Latvian National Movement |journal=Nationalities Papers |date=20 November 2018 |volume=42 |issue=1 |publisher=[[Cambridge University Press]] |pages=88–107 |doi=10.1080/00905992.2013.823391 |url=https://dspace.lu.lv/dspace/bitstream/handle/7/31253/Ijabs_Nationalities_Papers_2014.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |access-date=19 March 2022 |last1=Ijabs |first1=Ivars |s2cid=129003059 |archive-date=11 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230911002101/https://dspace.lu.lv/dspace/bitstream/handle/7/31253/Ijabs_Nationalities_Papers_2014.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Vaxandi notkun [[lettneska|lettnesku]] í bókmenntum og almennt í samfélaginu á þessum tíma hefur verið nefnd fyrsta [[lettneska þjóðernisvakningin]].&lt;ref name=&quot;YoungLatvians&quot; /&gt; [[Rússneskuvæðing]] hófst í Latgallíu eftir [[Janúaruppreisnin|Janúaruppreisn]] Pólverja 1863. Á 9. áratugnum hafði hún breiðst út til annarra hluta landsins. Eftir Unga Letta varð [[Nýstefnan]], vinstrisinnuð stjórnmálahreyfing, leiðandi í þjóðernisvakningunni undir lok aldarinnar.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Šiliņš |first1=Jānis |title=Jaunā strāva |url=https://enciklopedija.lv/skirklis/22237 |access-date=19 March 2022 |website=[[Latvian National Encyclopedia]] |language=lv |archive-date=27 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127112202/https://enciklopedija.lv/skirklis/22237 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Óánægja almennings braust fram í [[Rússneska byltingin 1905|byltingunni 1905]] sem í Eystrasaltshéruðunum fékk á sig yfirbragð sjálfstæðisbaráttu.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Lapa |first1=Līga |title=1905. gada revolūcija Latvijā |url=https://enciklopedija.lv/skirklis/20773-1905-gada-revol%C5%ABcija-Latvij%C4%81 |website=Nacionālā enciklopēdija |access-date=19 March 2022 |language=lv |archive-date=19 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319145330/https://enciklopedija.lv/skirklis/20773-1905-gada-revol%C5%ABcija-Latvij%C4%81 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== Sjálfstæðisyfirlýsing og millistríðsárin ===
[[File:Janis Cakste.jpg|thumb|upright|[[Jānis Čakste]] (1859–1927) var fyrsti [[forseti Lettlands]].]]
Miklir bardagar áttu sér stað í Lettlandi og öðrum vesturhéruðum Rússaveldis í [[fyrri heimsstyrjöld]]. Í byrjun snerust kröfur um [[sjálfsákvörðunarrétt]] um að fá [[heimastjórn]]. Þetta breyttist eftir [[Rússneska byltingin|rússnesku byltinguna]] 1917 og [[friðarsamningarnir í Brest-Litovsk|friðarsamningana í Brest-Litovsk]] milli Rússlands og Þýskalands í mars 1918. Þann 18. nóvember 1918 lýsti [[Alþýðuráð Lettlands]] yfir fullu sjálfstæði og [[Kārlis Ulmanis]] fékk það verkefni að mynda ríkisstjórn sem forsætisráðherra.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kārlis Ulmanis {{!}} Valsts prezidenta kanceleja|url=https://www.president.lv/en/karlis-ulmanis|access-date=13 October 2021|website=www.president.lv|language=en|archive-date=18 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018115339/https://www.president.lv/en/karlis-ulmanis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Fulltrúi Þýskalands, [[August Winnig]], undirritaði formlega viðurkenningu þýska ríkisins á bráðabirgðastjórninni 26. nóvember.

Í kjölfarið fylgdi [[sjálfstæðisstríð Lettlands]], eitt af mörgum landamæra- og borgarastríðum sem háð voru í Austur-Evrópu í kjölfar heimsstyrjaldarinnar. Vorið 1919 voru þrjár ríkisstjórnir sem gerðu tilkall til Lettlands: bráðabirgðastjórnin undir forystu [[Kārlis Ulmanis]], studd af Alþýðuráðinu og [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöld)|Bandamönnum]]; [[Sósíalíska lettneska sovétlýðveldið]] undir forystu [[Pēteris Stučka]], studd af [[Rauði herinn|Rauða hernum]]; og bráðabirgðastjórn undir forystu [[Andrievs Niedra]], studd af hersveitum þýskra landeigenda ([[Baltische Landeswehr]]) og þýsku [[Freikorps]]-sveitinni „Járndeildinni“.

Eistneskar og lettneskar hersveitir sigruðu Þjóðverja í [[orrustan um Cēsis (1919)|orrustunni um Wenden]] í júní 1919,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/cesis_battle_of|title=Cēsis, Battle of {{!}} International Encyclopedia of the First World War (WW1)|access-date=15 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190223133640/https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/cesis_battle_of|archive-date=23 February 2019}}&lt;/ref&gt; og hrundu stórsókn [[Vesturrússneski sjálfboðaliðaherinn|vesturrússneska sjálfboðaliðahersins]] undir stjórn [[Pavel Bermondt-Avalov]] í nóvember. Hersveitir Rauða hersins voru hraktar frá austurhluta landsins af lettneskum og pólskum hersveitum snemma árs 1920 (Pólverjar líta á [[orrustan um Daugavpils|orrustuna um Daugavpils]] sem hluta af [[stríð Póllands og Sovétríkjanna|stríði Póllands og Sovétríkjanna]]).

Þjóðkjörið [[stjórnlagaþing]] kom saman 1. maí 1920 og samþykkti frjálslynda stjórnarskrá, [[stjórnarskrá Lettlands|Satversme]], í febrúar 1922.&lt;ref&gt;Bleiere, p. 155&lt;/ref&gt; Kārlis Ulmanis nam stjórnarskrána úr gildi eftir [[Valdaránið í Lettlandi 1934|valdaránið 1934]], en hún var aftur tekin upp árið 1990. Þar sem megnið af iðnfyrirtækjum Lettlands höfðu verið flutt til Rússlands árið 1915 var helsta verkefni stjórnarinnar róttækar [[jarðaumbætur]].&lt;ref&gt;Bleiere, p. 195&lt;/ref&gt; Árið 1923 var hlutfall ræktarlands orðið meira en fyrir stríðið. Efnahagur landsins óx hratt en varð fyrir áfalli í [[Kreppan mikla|heimskreppunni 1929]]. Þann 15. maí 1934 framdi Ulmanis valdarán án blóðsúthellinga og kom á þjóðernissinnaðri alræðisstjórn sem ríkti til 1940.&lt;ref name=&quot;Country profile&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1108059.stm|title=Timeline: Latvia|work=BBC News|date=20 January 2010|access-date=5 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190840/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1108059.stm|archive-date=20 April 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ulmanis stofnaði ríkisfyrirtæki sem keyptu einkafyrirtæki í þeim tilgangi að „lettneskuvæða“ efnahagslífið.&lt;ref&gt;{{cite book|jstor=2119564|author1=Nicholas Balabkins|author2=Arnolds P. Aizsilnieks|title=Entrepreneur in a small country: a case study against the background of the Latvian economy, 1919–1940|url=https://books.google.com/books?id=PwaSAAAAIAAJ|access-date=19 February 2012|year=1975|publisher=Exposition Press|isbn=978-0-682-48158-8|pages=xiv, 143|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112212508/http://books.google.com/books?id=PwaSAAAAIAAJ|archive-date=12 November 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Síðari heimsstyrjöld ===
[[File:Riga 1940 Soviet Army.jpg|thumb|[[Rauði herinn]] kemur til Ríga 1940.]]
Snemma morguns 24. ágúst 1939 undirrituðu [[Sovétríkin]] og [[Þriðja ríkið]] 10 ára griðasáttmála ([[Mólotov-Ribbentrop-samningurinn]]).&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Molotov-Ribbentrop pact – archive, August 1939 |url=https://www.theguardian.com/world/from-the-archive-blog/2019/jul/24/molotov-ribbentrop-pact-germany-russia-1939 |website=the Guardian |access-date=28 January 2021 |language=en |date=24 July 2019 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627110113/https://www.theguardian.com/world/from-the-archive-blog/2019/jul/24/molotov-ribbentrop-pact-germany-russia-1939 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hluti sáttmálans voru leynileg ákvæði sem birt voru eftir ósigur Þýskalands 1945. Þar kom fram að ríkin tvö skiptu Norður- og Austur-Evrópu í „áhrifasvæði“.&lt;ref name=&quot;mrtext&quot;&gt;[http://www.fordham.edu/halsall/mod/1939pact.html ''Text of the Nazi-Soviet Non-Aggression Pact''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141114231303/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1939pact.html |date=14 November 2014 }}, executed 23 August 1939&lt;/ref&gt; Í norðri lentu Finnland og Eistland á áhrifasvæði Sovétríkjanna.&lt;ref name=&quot;mrtext&quot; /&gt; Viku síðar, 1. september 1939, gerði Þýskaland [[innrásin í Pólland|innrás í Pólland]] og 17. september gerðu Sovétmenn líka innrás hinum megin frá.&lt;ref name=&quot;PBBG&quot;&gt;{{cite book |first=Prit |last=Buttar |title=Between Giants |isbn=978-1-78096-163-7|date=21 May 2013 |publisher=Bloomsbury USA }}&lt;/ref&gt;{{rp|32}}

Eftir gerð Mólotov-Ribbentrop-samningsins fluttu flestir [[Eystrasaltsþjóðverjar]] frá Lettlandi eftir samkomulag stjórnar Ulmanis og Þýskalands um [[Heim in Reich]]-verkefnið.&lt;ref name=&quot;Latvia in WWII&quot;&gt;Lumans, pp. 71–74&lt;/ref&gt; Alls höfðu 50.000 Eystrasaltsþjóðverjar flust á brott fyrir lokafrest í desember 1939, 1600 áttu eftir að ganga frá sínum málum og 13.000 kusu að búa áfram í Lettlandi.&lt;ref name=&quot;Latvia in WWII&quot; /&gt; Flestir þeirra sem urðu eftir, fluttu sumarið 1940, þegar gerð var önnur áætlun um fólksflutninga.&lt;ref&gt;Lumans pp. 110–111&lt;/ref&gt; Þeir sem hluti samþykki sem „hreinræktaðir Þjóðverjar“ fengu flestir lönd og fyrirtæki í Póllandi í skiptum fyrir það fé sem fékkst fyrir sölu á eigum þeirra í Lettlandi.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|46}}

Þann 5. október 1939 neyddist Lettland til að samþykkja samning við Sovétríkin um „gagnkvæma aðstoð“, sem gaf þeim leyfi til að koma fyrir 25-30.000 manna herliði í Lettlandi.&lt;ref&gt;Lumans, p. 79&lt;/ref&gt; Embættismenn voru myrtir og aðilar hlynntir Sovétríkjunum skipaðir í þeirra stað.&lt;ref name=&quot;wettig20&quot;&gt;Wettig, Gerhard, ''Stalin and the Cold War in Europe'', Rowman &amp; Littlefield, Landham, Md, 2008, {{ISBN|0-7425-5542-9}}, pp. 20–21&lt;/ref&gt; Í kosningum voru víðast hvar aðeins frambjóðendur hlynntir Sovétríkjunum. Þingið sem kosið var óskaði strax eftir inngöngu í Sovétríkin.&lt;ref name=&quot;wettig20&quot; /&gt; Mynduð var leppstjórn undir forystu [[Augusts Kirhenšteins]].&lt;ref&gt;Lumans, pp. 98–99&lt;/ref&gt; Sovétríkin innlimuðu Lettland 5. ágúst 1940 sem [[Sovétlýðveldið Lettland]].

[[File:Bundesarchiv Bild 183-L19397, Lettland, Riga, Begrüßung der deutschen Soldaten.jpg|thumb|Þýskir hermenn koma til Ríga í júlí 1941.]]
Sovétmenn tóku hart á [[óvinur alþýðunnar|andstæðingum sínum]] áður en [[Barbarossa-aðgerðin]] hófst. Minnst 34.250 Lettar voru fluttir úr landi eða drepnir.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Simon Sebag Montefiore|author-link=Simon Sebag Montefiore|title=Stalin: The Court of the Red Tsar|page=334}}&lt;/ref&gt; Flestir fóru til Síberíu þar sem dánarhlutfallið var áætlað 40%.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|48}}

Þann 22. júní 1941 hófst innrás Þjóðverja í Sovétríkin.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Operation Barbarossa |url=https://www.history.com/topics/world-war-ii/operation-barbarossa#:~:text=On%20June%2022%2C%201941%2C%20Adolf,the%20frontier%20into%20Soviet%20territory. |website=HISTORY |access-date=28 January 2021 |language=en |archive-date=22 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210622142556/http://www.history.com/topics/world-war-ii/operation-barbarossa#:~:text=On%20June%2022%2C%201941%2C%20Adolf,the%20frontier%20into%20Soviet%20territory. |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Í nokkur skipti gerðu Lettar uppreisnir gegn Rauða hernum til að aðstoða Þjóðverja. Þann 29. júní náði þýski herinn Ríga og snemma í júlí var landið allt undir stjórn Þjóðverja.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History of Latvia: A brief synopsis |url=https://www.mfa.gov.lv/en/usa/culture/history-of-latvia-a-brief-synopsis |website=www.mfa.gov.lv |access-date=28 January 2021 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303083044/https://www.mfa.gov.lv/en/usa/culture/history-of-latvia-a-brief-synopsis }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|78–96}} Í kjölfarið fylgdi þýskt hernámslið, [[Einsatzgruppen]], sem framfylgdu áætluninni [[Generalplan Ost]]. Hún fól í sér að íbúum Lettlands skyldi fækkað um 50%.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|64}}&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|56}}

Meðan á þýska hernáminu stóð heyrði Lettland undir [[Reichskommissariat Ostland]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Estonia - RomArchive |url=https://www.romarchive.eu/en/voices-of-the-victims/estonia/ |website=www.romarchive.eu |access-date=28 January 2021 |archive-date=7 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210207204810/https://www.romarchive.eu/en/voices-of-the-victims/estonia/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hernámsstjórnin kom á fót lettneskum vopnuðum sveitum og [[Arajs Kommando|aðstoðarlögreglu]] sem tók þátt í [[Helförin]]ni og öðrum óhæfuverkum.&lt;ref name=&quot;Country profile&quot; /&gt; 30.000 gyðingar voru skotnir til bana í Lettland haustið 1941.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|127}} Önnur 30.000 úr gettóinu í Ríga voru myrt í Rumbula-skógi í nóvember og desember 1941 til að fækka fólki í gettóinu og rýma fyrir gyðingum sem voru fluttir þangað frá Þýskalandi og Vestur-Evrópu.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|128}} Fyrir utan andspyrnuna var hlé á bardögum þar til eftir [[orrustan um Leníngrad|orrustuna um Leníngrad]] í janúar 1944. Sovétherinn sótti fram eftir það og lagði Ríga undir sig 13. október 1944.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|271}}

Yfir 200.000 Lettar týndu lífinu í síðari heimsstyrjöld, þar á meðal um 75.000 lettneskir gyðingar sem hernámslið nasista myrti.&lt;ref name=&quot;Country profile&quot; /&gt; Lettneskir hermenn tóku þátt í bardögum með báðum aðilum, aðallega í þýska hernum þar sem 140.000 menn gengu í [[Lettneska fylkingin|lettnesku fylkinguna]] sem var hluti af [[Waffen-SS]]-liðinu&lt;ref&gt;&quot;[https://www.theguardian.com/world/2010/mar/16/latvians-march-commemorate-ss-veterans Patriots or Nazi collaborators? Latvians march to commemorate SS veterans]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160721230200/https://www.theguardian.com/world/2010/mar/16/latvians-march-commemorate-ss-veterans |date=21 July 2016 }}&quot; ''[[The Guardian]]''. 16. mars 2010&lt;/ref&gt; [[308. riffilsveitin (Sovétríkin)|308. lettneska riffilsveitin]] var stofnuð innan Rauða hersins árið 1944. Í sumum tilvikum, sérstaklega árið 1944, börðust lettneskir hermenn hverjir við aðra.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|299}}

=== Sovéttíminn ===
[[File:Red Army soldiers in Riga. October 1944.jpg|thumb|Hermenn úr rauða hernum fyrir framan [[Minnismerki um frelsi]] í Ríga sumarið 1944.]]
Sumarið 1944 komst hluti Lettlands aftur undir stjórn Sovétríkjanna sem hófust strax handa við að endurreisa sovétstjórnina. Eftir uppgjöf Þjóðverja varð ljóst að Sovétmenn yrðu í Lettlandi til frambúðar og [[lettneska andspyrnan]] hóf brátt að berjast gegn nýju hernámsstjórninni, oft með aðstoð Letta sem áður börðust með Þjóðverjum.&lt;ref&gt;Lumans, pp. 395–396&lt;/ref&gt;

Allt frá 120.000 að 300.000 Lettum flúðu undan Sovéthernum til Þýskalands og Svíþjóðar.&lt;ref&gt;Lumans, p. 349&lt;/ref&gt; Samkvæmt flestum heimildum voru flóttamenn frá Lettlandi milli 200 og 250.000, en allt að 100.000 ýmist náðust eða sneru aftur eftir stríðið.&lt;ref&gt;Lumans, pp. 384–385&lt;/ref&gt; Sovétmenn hófu nauðungarflutninga frá Lettlandi og [[samyrkjuvæðing]]u landbúnaðar.&lt;ref name=&quot;Country profile&quot; /&gt; Þann 25. mars voru 43.000 bændur („[[kúlakkar]]“) og lettneskir þjóðernissinnar fluttir til Síberíu í [[Priboi-aðgerðin]]ni sem náði til allra Eystrasaltslandanna.&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=Strods, Heinrihs |author2=Kott, Matthew |year=2002|title=The File on Operation 'Priboi': A Re-Assessment of the Mass Deportations of 1949|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-baltic-studies_spring-2002_33_1/page/1 |journal=Journal of Baltic Studies |volume=33|issue=1|pages= 1–36|doi= 10.1080/01629770100000191|s2cid=143180209 }}&lt;/ref&gt; Þessi aðgerð varð til þess að draga úr andspyrnu gegn Sovétríkjunum.&lt;ref name=PBBG /&gt;{{rp|326}} Talið er að milli 136.000 og 190.000 Lettar hafi verið fluttir í [[Gúlagið]] á eftirstríðsárunum, frá 1945 til 1952.&lt;ref&gt;Lumans, pp. 398–399&lt;/ref&gt;

[[File:Shack from Gulag - Museum of the Occupation of Latvia.JPG|thumb|Endurgerður kofi í Gúlaginu í [[Hernámssafnið í Ríga|Hernámssafninu í Ríga]].]]
Eftir stríð neyddist Lettland til að taka upp sovéskar framleiðsluaðferðir í landbúnaði.&lt;ref&gt;Bleiere, p. 384&lt;/ref&gt; Gerð var áætlun um aukið [[tvítyngi]] og notkun lettnesku takmörkuð, meðan rússneska varð hið opinbera tungumál. Öllum skólum minnihlutahópa (gyðinga, Pólverja, Hvítrússa, Eista og Litáa) var lokað þannig að aðeins var kennt á tveimur málum í lettneskum skólum (lettnesku og rússnesku).&lt;ref&gt;Bleiere, p. 411&lt;/ref&gt; Aðflutningur nýrra íbúa frá Rússlandi og öðrum sovétlýðveldum hófst.

Þar sem Lettland bjó við þróaða innviði og átti menntaða sérfræðinga ákvað Moskvuvaldið að koma þar fyrir hátæknifyrirtækjumn. Ný iðnfyrirtæki eins og [[Strætisvagnaverksmiðja Ríga|vélaverksmiðja RAF]] í [[Jelgava]], raftæknifyrirtæki í [[Ríga]], efnaverksmiðjur í [[Daugavpils]], [[Valmiera]] og [[Olaine]], auk matvæla- og olíuvinnslufyrirtækja, voru stofnuð í landinu.&lt;ref&gt;Bleiere, p. 379&lt;/ref&gt; Í Lettlandi voru framleiddar lestar, skip, rútur, skellinöðrur, símar, sjónvörp, hljómtæki, raf- og díselvélar, klæðaefni, húsgögn, föt, töskur, skór, hljóðfæri, heimilistæki, úr, verkfæri, flug- og landbúnaðartæki og margt fleira. Lettland var með sína eigin kvikmynda- og tónlistarframleiðslu. Til að reka allan þennan iðnað varð að flytja inn fólk alls staðar að úr Sovétríkjunum, sem dró úr hlutfalli íbúa af lettneskum uppruna.&lt;ref&gt;Lumans, p. 400&lt;/ref&gt; Árið 1959 höfðu um 400.000 aðfluttir Rússar sest að í landinu og hlutfall íbúa af lettneskum uppruna orðið 62%.&lt;ref&gt;Bleiere, p. 418&lt;/ref&gt; Íbúafjöldi Lettlands náði hámarki árið 1990 þegar hann var rétt innan við 2,7 milljónir.

Síðla árs 2018 gaf Þjóðskjalasafn Lettlands út lista í stafrófsröð með nöfnum 10.000 aðila sem störfuðu sem uppljóstrarar eða fulltrúar sovésku öryggislögreglunnar [[KGB]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/01/09/latvia-opens-its-kgb-archives-while-russia-continues-whitewash-its-past/|department=Opinion |title=Latvia opens its KGB archives — while Russia continues to whitewash its past|author=Vladimir Kara-Murza |newspaper=Washington Post|access-date=9 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109190904/https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/01/09/latvia-opens-its-kgb-archives-while-russia-continues-whitewash-its-past/|archive-date=9 January 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Sjálfstæði endurheimt ===
[[File:Riga barricade 1991.jpg|thumb|right|Götuvígi í Ríga til að stöðva sókn Sovéthersins til þingsins 1991.]]
Seint á 9. áratugnum hóf sovéski aðalritarinn [[Mikhaíl Gorbatsjev]] umbætur í stjórnkerfinu sem nefndar voru ''[[perestrojka]]'' og ''[[glasnost]]''. Sumarið 1987 fóru fyrstu stóru mótmælin fram við [[Minnismerki um frelsi]] í Ríga. Sumarið 1988 urðu til andstæðar stjórnmálahreyfingar, [[Alþýðufylking Lettlands]] og [[Alþjóðlegi framvörður lettnesks verkafólks]] (Interfront). Sovétlýðveldið Lettland hlaut aukið sjálfræði, líkt og hin Eystrasaltslöndin, og árið 1988 var tekið að flagga [[fáni Lettlands|fána Lettlands]] að nýju. Árið 1990 varð hann nýr fáni landsins í stað Sovétfánans.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Flag Log's World Flag Chart 1991 |url=https://flaglog.com/1991 |website=flaglog.com |access-date=9 December 2021 |archive-date=2 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220102050401/https://flaglog.com/1991 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;More-detailed discussion in Daina Stukuls Eglitis, ''Imagining the Nation: History, Modernity, and Revolution in Latvia'' State College PA: Pennsylvania State Press, 2010), 41-46. {{ISBN|9780271045627}}&lt;/ref&gt;

Árið 1989 samþykkti [[Æðstaráð Sovétríkjanna]] ályktun um [[hernám Eystrasaltslandanna]] þar sem það lýsti hernámið andstætt lögum og vilja íbúa Sovétríkjanna. Í kosningum 1990 fékk Alþýðufylkingin tvo þriðju sæta í æðstaráði Sovétlýðveldisins Lettlands. Þann 4. maí samþykkti ráðið ályktun um endurheimt sjálfstæðis Lettlands. Sovétlýðveldið Lettland breytti um nafn og varð Lýðveldið Lettland.&lt;ref name=&quot;Imagining&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=36JG1JBlNroC&amp;q=latvia+political+history|title=Imagining the Nation: History, Modernity, and Revolution in Latvia|last=Eglitis|first=Daina Stukuls|date=1 November 2010|publisher=Penn State Press|isbn=978-0-271-04562-7|language=en|access-date=14 November 2020|archive-date=19 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119144024/https://books.google.com/books?id=36JG1JBlNroC&amp;q=latvia+political+history|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Miðstjórnarvaldið í Moskvu hélt þó áfram að líta á Lettland sem sovétlýðveldi. Í janúar 1991 reyndi Sovétstjórnin að steypa yfirvöldum af stóli með því að ráðast gegn fjölmiðlum í Ríga og stofna bjargráðanefnd sem átti að taka yfir stjórnina. Á þessum tíma voru margir fulltrúar Sovétstjórnarinnar starfandi í Lettlandi.&lt;ref name=&quot;Imagining&quot; /&gt;

Alþýðufylkingin barðist fyrir því að allir íbúar landsins ættu rétt á lettneskum ríkisborgararétti, en það var ekki samþykkt. Þess í stað fengu íbúar sem voru ríkisborgarar við missi sjálfstæðis 1940 og afkomendur þeirra ríkisborgararétt. Afleiðingin var að meirihluti þeirra sem ekki voru Lettar að uppruna urðu [[lettneskir ekki-borgarar]]. Árið 2011 hafði yfir helmingur þeirra fengið lettneskan ríkisborgararétt, en árið 2015 voru enn yfir 290 þúsund ekki-borgarar í Lettlandi, eða 14,1% íbúa. Þeir eru án ríkisborgararéttar og geta ekki tekið þátt í þingkosningum.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unhcr.org/ibelong/stories-of-statelessness-latvia-and-estonia/|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20151127055909/http%3A//www.unhcr.org/ibelong/stories%2Dof%2Dstatelessness%2Dlatvia%2Dand%2Destonia/|archive-date=27 November 2015|title=Stories of Statelessness: Latvia and Estonia – IBELONG|date=12 January 2015}}&lt;/ref&gt; Börn þeirra eiga hins vegar rétt á að fá ríkisborgararétt sjálfkrafa.

Lýðveldið Lettland lýsti yfir fullu sjálfstæði 21. ágúst 1991, eftir hina misheppnuðu [[valdaránstilraunin í Sovétríkjunum 1991|valdaránstilraun í Sovétríkjunum 1991]].&lt;ref name=&quot;FINemb&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.finland.lv/public/default.aspx?nodeid=38439&amp;contentlan=2&amp;culture=en-US |title=History |publisher=Embassy of Finland, Riga |quote=Latvia declared independence on 21 August 1991...The decision to restore diplomatic relations took effect on 29 August 1991 |date=9 July 2008 |access-date=2 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511083836/http://www.finland.lv/public/default.aspx?nodeid=38439&amp;contentlan=2&amp;culture=en-US |archive-date=11 May 2011 }}&lt;/ref&gt; Landið tók aftur upp stjórnmálasamband við vestræn ríki líkt og Svíþjóð.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The King holds an audience with Latvia's President |url=https://www.kungahuset.se/royalcourt/latestnews/latestnews/thekingholdsanaudiencewithlatviaspresident.5.1af28464179eb669913b76a.html |website=Swedish Royal Court |access-date=26 August 2021 |archive-date=26 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826130749/https://www.kungahuset.se/royalcourt/latestnews/latestnews/thekingholdsanaudiencewithlatviaspresident.5.1af28464179eb669913b76a.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Þing Lettlands, [[Saeima]], kom aftur saman árið 1993. Rússar drógu herlið sitt frá landinu 1994 og lokuðu ratsjárstöðinni [[Skrunda-1]] árið 1998. 

=== Frá inngöngu í Evrópusambandið ===
Árið 2004 náði Lettland helstu markmiðum sínum frá 10. áratugnum: að ganga í [[Evrópusambandið]] og gerast aðili að [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalaginu]]. Leiðtogafundur NATO var haldinn í Ríga árið 2006.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nato.int/docu/pr/2006/p06-150e.htm |title=NATO Press Release |website=www.nato.int |access-date=16 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312162903/http://www.nato.int/docu/pr/2006/p06-150e.htm |archive-date=12 March 2014 }}&lt;/ref&gt; [[Vaira Vīķe-Freiberga]] var [[forseti Lettlands]] frá 1999 til 2007. Hún var fyrsti kvenkyns forseti fyrrum sovétlýðveldis.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-49119077|title=From child refugee to president: Latvia's Vaira Vike-Freiberga|work=BBC News|date=4 August 2019|access-date=27 March 2021|archive-date=3 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203204231/https://www.bbc.com/news/world-europe-49119077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lettland undirritaði [[Schengen-samkomulagið]] 16. apríl 2003 og varð hluti af Schengen-svæðinu 2007.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Schengen Area - The 27 Member Countries of the Schengen Zone |url=https://www.schengenvisainfo.com/schengen-visa-countries-list/ |website=SchengenVisaInfo.com |language=en |access-date=3 June 2023 |archive-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320045320/https://www.schengenvisainfo.com/schengen-visa-countries-list/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Um 72% lettneskra ríkisborgara eru Lettar, meðan um 20% eru Rússar að uppruna.&lt;ref&gt;{{cite journal |author = Commercio Michele E |year = 2003 |title = Emotion and Blame in Collective Action: Russian Voice in Kyrgyzstan and Latvia |journal = Political Science Quarterly |volume = 124 |issue = 3 |pages = 489–512 |doi = 10.1002/j.1538-165X.2009.tb00657.x |s2cid = 55002696 }}&lt;/ref&gt; Ríkisstjórnin einkavæddi þær eignir sem Sovétstjórnin hafði þjóðnýtt og afhenti þær fyrri eigendum eða greiddi þeim bætur. Flest ríkisfyrirtæki voru einkavædd. Þrátt fyrir erfiðleika við umbreytinguna úr áætlunarbúskap í markaðsbúskap varð Lettland eitt af mestu hagvaxtarlöndum Evrópusambandsins.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Latvia Beat the Odds—But the Battle Is Far From Over |url=https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2012/06/01/latvia-beat-the-odds-but-the-battle-is-far-from-over |website=IMF |language=en |date=1 June 2012 |access-date=1 September 2023 |archive-date=1 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901101035/https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2012/06/01/latvia-beat-the-odds-but-the-battle-is-far-from-over |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Í nóvember 2013 hrundi þakið á [[Zolitūde-verslunarmiðstöðin]]ni með þeim afleiðingum að 54 létust.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Riga mourns Maxima roof collapse victims |url=https://www.baltictimes.com/news/articles/33833/ |work=www.baltictimes.com |access-date=1 September 2023 |archive-date=1 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901100416/https://www.baltictimes.com/news/articles/33833/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

Árið 2014 var Ríga [[menningarborg Evrópu]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.unesco.org/creativity/policy-monitoring-platform/riga-european-capital-culture|title=Riga – European Capital of Culture (ECoC) in 2014|date=29 April 2016|website=Diversity of Cultural Expressions|access-date=1 April 2021|archive-date=25 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625192236/https://en.unesco.org/creativity/policy-monitoring-platform/riga-european-capital-culture|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Sama ár tók Lettland upp [[evra|evru]] sem gjaldmiðil landsins&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nouvelle-europe.eu/en/latvia-euro-zone-national-economic-outlook-2014 |title=Latvia in the euro zone: national economic outlook for 2014 |work=Nouvelle-europe.eu |last=Traykov |first=Peter |date=15 February 2014 |access-date=1 April 2021 |archive-date=30 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200930004103/http://nouvelle-europe.eu/en/latvia-euro-zone-national-economic-outlook-2014 }}&lt;/ref&gt; og hinn lettneski [[Valdis Dombrovskis]] var varaforseti [[Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins|framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.latvia.eu/news/valdis-dombrovskis-named-european-commissions-vice-president|title=Valdis Dombrovskis Named as European Commission's Vice President|date=10 September 2014|website=[Latvia.eu]|access-date=1 April 2021|archive-date=25 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625192026/https://www.latvia.eu/news/valdis-dombrovskis-named-european-commissions-vice-president|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Árið 2015 fór Lettland með forsæti í [[ráðherraráð Evrópusambandsins|Ráðherraráði Evrópusambandsins]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/report/downloadreportbyfilename?filename=Latvian%20Presidency%20of%20the%20Council%20of%20the%20European%20Union_Brussels%20USEU_EU-28_1-26-2015.pdf |title=Latvian Presidency of the Council of the European Union |publisher=Global Agricultural Information Network |date=26 January 2015 |access-date=9 December 2021 |archive-date=28 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210628054643/https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/report/downloadreportbyfilename?filename=Latvian%20Presidency%20of%20the%20Council%20of%20the%20European%20Union_Brussels%20USEU_EU-28_1-26-2015.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Stórviðburðir eins og [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://eurovision.tv/event/riga-2003/final|title=Final of Riga 2003|website=Eurovision.tv|access-date=5 April 2021|archive-date=7 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210407194917/https://eurovision.tv/event/riga-2003/final|url-status=live}}&lt;/ref&gt; og afhending [[evrópsku kvikmyndaverðlaunin|evrópsku kvikmyndaverðlaunanna]] 2014&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.europeanfilmacademy.org/News-detail.155.0.html?&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=101&amp;cHash=db27c93be44f1532113fa544be4c254a|title=European Film Academy: European Film Awards 2014 go to Riga|website=www.europeanfilmacademy.org|access-date=1 April 2021|archive-date=25 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625185828/https://www.europeanfilmacademy.org/News-detail.155.0.html?&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=101&amp;cHash=db27c93be44f1532113fa544be4c254a|url-status=live}}&lt;/ref&gt; hafa farið fram í Ríga. Þann 1. júlí varð Lettland aðili að [[OECD]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.oecd.org/latvia/latvia-accession-to-the-oecd.htm |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]] |title=Latvia's accession to the OECD |date=1 July 2016 |access-date=22 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160721223018/http://www.oecd.org/latvia/latvia-accession-to-the-oecd.htm |archive-date=21 July 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Í maí 2023 kaus þingið [[Edgars Rinkēvičs]] sem nýjan forseta Lettlands. Hann varð fyrsti opinberlega samkynhneigði þjóðhöfðingi Evrópusambandslands.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Latvian parliament elects foreign minister as new president |url=https://www.impartialreporter.com/news/national/23559193.latvian-parliament-elects-foreign-minister-new-president/ |work=Impartial Reporter |date=31 May 2023 |language=en |access-date=3 June 2023 |archive-date=3 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603121301/https://www.impartialreporter.com/news/national/23559193.latvian-parliament-elects-foreign-minister-new-president/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Eftir áralangar deilur staðfesti Lettland [[Istanbúlsáttmálinn|Istanbúlsáttmálann]] um aðgerðir gegn ofbeldi gegn konum í nóvember 2023.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kincis |first=Jānis |date=November 30, 2023 |title=Istanbul convention ratified by Saeima |url=https://eng.lsm.lv/article/politics/saeima/30.11.2023-istanbul-convention-ratified-by-latvian-saeima.a533654/ |access-date=2024-01-02 |website=Public Broadcasting of Latvia |language=en |archive-date=2 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240102173130/https://eng.lsm.lv/article/politics/saeima/30.11.2023-istanbul-convention-ratified-by-latvian-saeima.a533654/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==Landfræði==
Lettland er í [[Norður-Evrópa|Norður-Evrópu]] við austurströnd [[Eystrasalt]]s og á norðausturhluta [[Austurevrópski meginlandskjarninn|Austurevrópska meginlandskjarnans]], milli 55. og 58. breiddargráðu norður, og 21. og 29. lengdargráðu austur. Lettland er um 65.000 ferkílómetrar að stærð. Þar af eru um 18.000 km² landbúnaðarland,&lt;ref name=&quot;Agriculture – Key Indicators&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/agriculture-key-indicators-30725.html|title=Agriculture – Key Indicators|publisher=Central Statistical Bureau Republic of Latvia|date=28 April 2012|access-date=17. maí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120427161459/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/agriculture-key-indicators-30725.html|archive-date=27. apríl 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 35.000 km² skóglendi&lt;ref name=&quot;Forestry – Key Indicators&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/forestry-key-indicators-30729.html|title=Forestry – Key Indicators|publisher=Central Statistical Bureau Republic of Latvia|date=18. ágúst 2011|access-date=17. maí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012183104/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/forestry-key-indicators-30729.html|archive-date=12. október 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; og 2.400 km³ stöðuvötn.&lt;ref name=&quot;Geographical Data – Key Indicators&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/geographical-data-key-indicators-30773.html|title=Geographical Data – Key Indicators|publisher=Central Statistical Bureau Republic of Latvia|date=5 October 2011|access-date=17. maí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120602190205/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/geographical-data-key-indicators-30773.html|archive-date=2. júní 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Lettland á landamæri að [[Eistland]]i í norðri, [[Rússland]]i í austri, [[Hvíta-Rússland]]i í suðaustri og [[Litáen]] í suðri. Landhelgi landsins liggur að landhelgi [[Svíþjóð]]ar, Eistlands og Litáen. Landið nær 210 km frá norðri til suðurs og 450 km frá vestri til austurs.&lt;ref name=&quot;Geographical Data – Key Indicators&quot; /&gt;

Megnið af landsvæði Lettlands er innan við 100 metra yfir sjávarmáli. Stærsta stöðuvatnið, [[Lubāns]], er 80,7 km² að stærð og dýpsta vatnið, [[Drīdzis]], er 65,1 metri á dýpt. Lengsta á Lettlands er [[Gauja]], 452 km löng, en lengsta áin sem rennur um Lettland er [[Daugava]] sem er alls 1.005 km löng, þar af 325 km í Lettlandi. Hæsti punktur Lettlands er hæðin [[Gaiziņkalns]] í 311,6 metra hæð. Strönd Lettlands við Eystrasalt er 494 km að lengd. Grunnur [[Rígaflói]] liggur að norðvesturhluta landsins.

==Stjórnmál==
{{multiple image
| align             = right
| direction         = horizontal
| total_width       = 220
| caption_align     = center
| image1            = Edgars Rinkēvičs, Ministry Of Foreign Affairs of Estonia on 1 April 2022 (cropped).jpg
| image2            = Evika Siliņa (Cropped).jpg
| caption1          = [[Edgars Rinkēvičs]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;[[forseti Lettlands]].&lt;/small&gt;
| caption2          = [[Evika Siliņa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;[[forsætisráðherra Lettlands]].&lt;/small&gt;
}}
[[Lettneska þingið]] nefnist ''Saeima'' og kemur saman í einni deild. Þingkosningar fara fram á 4 ára fresti. [[Forseti Lettlands]] er kosinn af þinginu í sérstökum kosningum á 4 ára fresti. Forsetinn skipar [[forsætisráðherra Lettlands]], sem myndar [[ríkisstjórn]] sem fer með [[framkvæmdarvald]], eftir að hafa fengið samþykki þingsins í kosningum. Þetta er sama kerfi og var við lýði fyrir [[síðari heimsstyrjöld]].&lt;ref&gt;[http://www.likumi.lv/doc.php?mode=DOC&amp;id=57980 Constitution of the Republic of Latvia with amendments and revisions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071025071603/http://www.likumi.lv/doc.php?id=57980&amp;mode=DOC |date=25 October 2007 }} [http://www.saeima.lv/en/legislation/constitution (Official English translation)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131205030657/http://www.saeima.lv/en/legislation/constitution |date=5 December 2013 }} (Retrieved on 18 November 2011)&lt;/ref&gt; Núverandi ríkisstjórn Lettlands skiptist á milli 13 ráðuneyta.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.latvia.eu/key-facts/politics|title=Politics|date=9 January 2015|newspaper=[Latvia.eu]|language=en|access-date=31 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170105113236/http://www.latvia.eu/key-facts/politics|archive-date=5 January 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Þingið er skipað 100 þingmönnum sem eru kosnir með [[hlutfallskosning]]u í fimm kjördæmum (með mismörgum fulltrúum) á 4 ára fresti. Það kemur saman í þinghúsinu í Ríga. Flokkar þurfa að ná 5% atkvæða til að ná inn á þing. Síðustu þingkosningar voru haldnar árið 2022. Stærstu flokkarnir eru [[Ný eining]], [[Bandalag græningja og bænda]] og [[Framsóknarflokkurinn (Lettlandi)|Framsóknarflokkurinn]], sem mynduðu saman ríkisstjórn. Stærstu stjórnarandstöðuflokkarnir eru [[Sameinaði listinn]], [[Þjóðarbandalagið (Lettlandi)|Þjóðarbandalagið]] og [[Stöðugleiki!]].&lt;ref&gt;{{vefheimild|url=https://politpro.eu/en/latvia/parties|vefsíða=PolitPro|titill=Latvia: Political parties at a glance|skoðað=17.10.2024}}&lt;/ref&gt; Forsetinn getur leyst þingið upp og boðað til kosninga áður en kjörtímabilinu lýkur. Það gerðist síðast árið 2011.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.delfi.lv/news/national/politics/zatlers-nolemj-atlaist-saeimu.d?id=38755691 |title=Zatlers nolemj rosināt Saeimas atlaišanu |trans-title=Zatlers decides to initiate thedissolution of the Saeima |language=lv |date=28 May 2011 |access-date=28 May 2011 |work=Delfi}}&lt;/ref&gt;

Að flestu leyti eru völd forsetans aðeins táknræn. Forsetinn er yfirmaður heraflans, samþykkir lög með undirskrift sinni og er fulltrúi landsins erlendis, en hann fer með þessi völd eftir að hafa ráðfært sig við forsætisráðherra og ríkisstjórn, sem er bindandi. Forseti getur synjað lögum staðfestingar og boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu, en þar sem hann er kosinn af þinginu en ekki í beinni kosningu, felur það í sér meiri áhættu fyrir hann. Forsetinn skipar forsætisráðherra, en ríkisstjórn þarf að standast [[vantraust]] í þinginu og þingið getur hvenær sem er sett forsætisráðherra af með vantrausti.

[[Dómsvald]] í Lettlandi skiptist í umdæmisdómstóla, héraðsdómstóla og [[hæstiréttur Lettlands|hæstarétt]]. Skipan dómara er staðfest af þinginu til frambúðar. Þingið getur ekki sett dómara af nema eftir úrskurð aganefndar dómara eða dóm í sakamáli. Í Lettlandi er sérstakur [[stjórnlagadómstóll]] sem úrskurðar um hvort lög standist stjórnarskrá.&lt;ref&gt;{{vefheimild|url=https://e-justice.europa.eu/content_ordinary_courts-18-LV-de.do?clang=en|titill=National ordinary courts: Lettland|vefsíða=European justice|skoðað=17.10.2024}}&lt;/ref&gt;

===Stjórnsýslueiningar===
[[Mynd:Statistiskie_regioni-A5.jpg|thumb|right|Tölfræðihéruð Lettlands.]]
Lettland skiptist í 110 sveitarfélög (''novadi'') og 9 borgarlýðveldi (''republikas pilsētas'') með eigin borgarráð og stjórnkerfi. Borgirnar eru [[Daugavpils]], [[Jēkabpils]], [[Jelgava]], [[Jūrmala]], [[Liepāja]], [[Rēzekne]], [[Ríga]], [[Valmiera]] og [[Ventspils]]. Sögulega skiptist Lettland í fjögur héruð: [[Latgallía|Latgallíu]], [[Semgallía|Semgallíu]], [[Kúrland]] og [[Vidzeme]]. Þessi fjögur héruð eru nefnd í [[stjórnarskrá Lettlands]]. [[Selonía]], sem er hluti af Semgallíu, er stundum talin sér, en hefur enga opinbera stöðu. Í skipulagsmálum mynda Ríga og nærliggjandi sveitarfélög sérstakt skipulagssvæði, sem tekur hluta af hinum héruðunum fjórum. Skipulagssvæðin voru sett upp 2009 til að tryggja jafna þróun allra landsvæða. [[Tölfræðihéruð Lettlands]] eru sex talsins þar sem borgin Ríga og nærsveitir Ríga (Pieriga) eru aðskilin héruð. Ríga er stærsta borg Lettlands, en Daugavpils kemur þar á eftir og Liepaja í þriðja sæti.

== Efnahagslíf ==
[[File:BlueEurozone.svg|thumb|Lettland er hluti af [[innri markaður Evrópusambandsins|innri markaði Evrópusambandsins]] (ljósblátt), [[evrusvæðið|evrusvæðinu]] (dökkblátt) og [[Schengen-svæðið|Schengen-svæðinu]] (ekki litað).]]
[[File:GDP_per_capita_Baltics.svg|thumb|right|Þróun landsframleiðslu á mann í Eistlandi, Lettlandi og Litáen.]]
[[File:Latvia Product Exports (2019).svg|thumb|right|Hlutfallslegt virði útflutningsvara frá Lettlandi 2019.]]
Lettland á aðild að [[Alþjóðaviðskiptastofnun]]inni (frá 1999) og [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] (frá 2004). Þann 1. janúar 2014 tók landið upp [[evra|evru]] sem gjaldmiðil í stað [[lettneskt lat|lettneska latsins]]. Samkvæmt tölfræði frá 2013 studdu 43% þjóðarinnar upptöku evrunnar en 52% voru henni andsnúin.&lt;ref name=&quot;apollo.lv&quot;&gt;{{cite web |author=Apollo, redakcija@apollo.lv |url=http://www.apollo.lv/zinas/turpina-pieaugt-iedzivotaju-atbalsts-eiro-ieviesanai/625128 |title=Turpina pieaugt iedzīvotāju atbalsts eiro ieviešanai |date=2 December 2013 |publisher=Apollo.lv |access-date=23 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404152209/http://www.apollo.lv/zinas/turpina-pieaugt-iedzivotaju-atbalsts-eiro-ieviesanai/625128 |archive-date=4 April 2014 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Eftir upptöku evrunnar hafa kannanir Eurobarometer sýnt að stuðningur við nýja gjaldmiðilinn er í kringum 53%, sem er svipað og meðaltalið í Evrópu.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.economist.com/news/europe/21593502-latvias-president-nominates-laimdota-straujuma-prime-minister-new-currency-new-leader |title=New currency, new leader |newspaper=The Economist |date=14 January 2014 |access-date=10 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701155225/http://www.economist.com/news/europe/21593502-latvias-president-nominates-laimdota-straujuma-prime-minister-new-currency-new-leader |archive-date=1 July 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Hagvöxtur í Lettlandi hefur verið með því mesta sem gerist í Evrópu síðan 2000.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1996,39140985&amp;_dad=portal&amp;_schema=PORTAL&amp;screen=detailref&amp;language=en&amp;product=sdi_ed&amp;root=sdi_ed/sdi_ed/sdi_ed1000 |title=Growth rate of real GDP per capita |publisher=[[Eurostat]] |access-date=28 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012010738/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1996%2C39140985&amp;_dad=portal&amp;_schema=PORTAL&amp;screen=detailref&amp;language=en&amp;product=sdi_ed&amp;root=sdi_ed%2Fsdi_ed%2Fsdi_ed1000 |archive-date=12 October 2007 }}&lt;/ref&gt; Þessi neysludrifni hagvöxtur leiddi líka til hruns landsframleiðslu seint árið 2008 og snemma árs 2009, sem varð enn verra vegna alþjóðlegu fjármálakreppunnar, skorti á lánstrausti og hversu mikið kostaði að bjarga [[Parex-banki|Parex-banka]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.baltic-course.com/eng/finances/?doc=22011|title=Rimsevics: Failing to bail out Parex banka would result in closing down of four banks in Latvia|publisher=[[The Baltic Course]]|access-date=8 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212090529/http://www.baltic-course.com/eng/finances/?doc=22011|archive-date=12 December 2013}}&lt;/ref&gt; Fyrstu fimm mánuði ársins 2009 dróst hagkerfi Lettlands saman um 18% sem var mesti samdráttur í Evrópusambandinu.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Aaron Eglitis |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&amp;sid=ao7qqF0UESqc |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202141324/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&amp;sid=ao7qqF0UESqc |archive-date=2 December 2010 |title=Latvian GDP Shrank 18% in First Quarter, EU's Biggest Fall&amp;nbsp;– |publisher=Bloomberg L.P. |date=11 May 2009 |access-date=16 October 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8043972.stm |work=BBC News |title=Latvian economy in rapid decline |date=11 May 2009 | access-date=4 April 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090930090503/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8043972.stm | archive-date=30 September 2009 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Fjármálakreppan 2009 leiddi í ljós það sem margir höfðu óttast að hinn mikli vöxtur væri [[efnahagsbóla]], þar sem hann var drifinn áfram af einkaneyslu innanlands og fjármagnaður með skuldasöfnun einkaaðila, auk neikvæðs [[viðskiptajöfnuður|viðskiptajöfnuðar]]. Fasteignaverð hækkaði um 150% á milli 2004 og 2006 og hafði mikil áhrif á myndun bólunnar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A bubble burst: the downfall of Latvian real estate |url=https://www.baltictimes.com/news/articles/22120/ |access-date=6 April 2022 |website=[[baltictimes.com]]}}&lt;/ref&gt;

Nær öll lítil og meðalstór fyrirtæki sem áður voru í eigu ríkisins hafa verið [[einkavæðing|einkavædd]]. Einu fyrirtækin í ríkiseigu eru nokkur pólitískt mikilvæg stórfyrirtæki. Árið 2006 stóð einkageirinn undir 70% af vergri landsframleiðslu.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Commercio |first=Michele E. |date=1 March 2008 |title=Systems of Partial Control: Ethnic Dynamics in Post-Soviet Estonia and Latvia |journal=Studies in Comparative International Development |language=en |volume=43 |issue=1 |pages=81–100 |doi=10.1007/s12116-007-9013-5 |s2cid=26143200 |issn=1936-6167}}&lt;/ref&gt;

Erlendar fjárfestingar eru enn takmarkaðar í Lettlandi, miðað við Norður- og Mið-Evrópu almennt. Árið 1997 voru sett lög til að auka svigrúm til sölu á landi, líka til útlendinga. Bandarísk fyrirtæki sem eiga 10,2% af erlendri fjárfestingu í Lettlandi, fjárfestu 127 milljón dölum árið 1999. Sama ár fluttu Bandaríkin vörur og þjónustu að andvirði 58,2 milljón dalir til Lettlands, og fluttu inn fyrir 87,9 milljónir. Lettlandi gerði samkomulag við Evrópusambandið árið 1995 í undanfara inngöngu landsins í [[Alþjóðaviðskiptastofnun]]ina, [[OECD]] og [[Evrópusambandið]]. Lettland hefur gert samninga um fjárfestingar, viðskipti, hugverkarétt og tvísköttun við Bandaríkin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.irs.gov/pub/irs-trty/latvia.pdf|title=TAX CONVENTION WITH LATVIA|publisher=Internal Revenue Service|access-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505121156/https://www.irs.gov/pub/irs-trty/latvia.pdf|archive-date=5 May 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/other_treaties/text.jsp?file_id=241419|title=Agreement between the United States of America and the Republic of Latvia on Trade Relations and Intellectual Property Rights Protection|publisher=World Intellectual Property Organization|access-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180520053732/http://www.wipo.int/wipolex/en/other_treaties/text.jsp?file_id=241419|archive-date=20 May 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Árið 2010 tók Lettland að veita svokölluð „gyllt dvalarleyfi“ til að laða að erlenda fjárfesta. Með því fá erlendir aðilar dvalarleyfi í Lettlandi gegn því að fjárfesta 250.000 evrum í fasteignum eða fyrirtækjum með minnst 50 starfsmenn og 10 milljón evra veltu að lágmarki. Árið 2014 voru reglur um þetta hertar og fjöldi fjárfesta hrundi. Ástæður voru meðal annars að fjárfestar reyndust aðallega hafa áhuga á fasteignaviðskiptum sem ollu hækkandi fasteignaverði, en höfðu engan áhuga á lettneskum fyrirtækjum.&lt;ref&gt;{{vefheimild|url=https://www.occrp.org/en/goldforvisas/latvias-once-golden-visas-lose-their-shine-but-why|titill=Latvia's Once-Golden Visas Lose Their Shine - But Why?|höfundur=Sanita Jemberga og Xenia Kolesnikova|vefsíða=OCCRP|dags=8.3.2018|skoðað=20.8.2023}}&lt;/ref&gt;

== Íbúar ==
[[Mynd:Population-of-Latvia.svg|thumb|right|Þróun íbúafjölda í Lettlandi frá 1920 til 2014.]]
Íbúar Lettlands eru 1,8 milljón talsins og hefur farið nokkuð hratt fækkandi frá því landið fékk sjálfstæði frá Sovétríkjunum, en þá bjuggu yfir 2,5 milljónir í landinu. Hlutfall íbúa af lettneskum uppruna var þá rétt rúmlega 50% en er nú um 60%.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lka.edu.lv/modules.php?op=modload&amp;name=News&amp;file=index&amp;topic=68 |title=About Latvia |publisher=Latvian Academy of Culture |access-date=28 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070629231221/http://www.lka.edu.lv/modules.php?op=modload&amp;name=News&amp;file=index&amp;topic=68 |archive-date=29 June 2007 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;etnie&quot;&gt;{{Cite web |title=Population by ethnicity at the beginning of year 1935 - 2023 |url=https://data.stat.gov.lv/pxweb/en/OSP_PUB/START__POP__IR__IRE/IRE010/ |access-date=8 July 2023}}&lt;/ref&gt; Ásamt Litáen og [[Búlgaría|Búlgaríu]] er Lettland það Evrópuland sem verður fyrir mestum áhrifum vegna brottflutnings fólks. Helstu ástæður brottflutnings eru brottflutningur íbúa af rússneskum uppruna til Rússlands eða annarra fyrrum Sovétríkja, og brottflutningur lettneskra karlmanna vegna bágs efnahags- og atvinnuástands í Lettlandi.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Mihails Hazans|chapter=Emigration from Latvia: A Brief History and Driving Forces in the Twenty-First Century|title=The Emigrant Communities of Latvia|series=IMISCOE Research Series|year=2019|publisher=IMISCOE}}&lt;/ref&gt; Árið 2015 var áætlað að Lettland væri með lægsta hlutfall karla á móti konum af öllum löndum heims, eða 0,85 karla á hverja konu.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Country Comparison to the World|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html|website=Central Intelligence Agency|access-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016065003/https://www.cia.gov/library//publications/the-world-factbook/fields/2018.html|archive-date=16 October 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Af íbúum yfir 70 ára voru fleiri en tvær konur á hvern karl.

Sögulega hefur Lettland verið fjölþjóðlegt land og íbúar talað fjölmörg tungumál. Stærsti einstaki upprunahópurinn eru [[Lettar]], sem eru [[Eystrasaltsþjóðir|Eystrasaltsþjóð]] sem talar [[lettneska|lettnesku]]. [[Latgallar]] eru skilgreindur minnihlutahópur Letta sem aðallega býr í austurhluta landsins. [[Líflendingar]] eru líka sögulegur minnihlutahópur sem talaði [[líflenska|líflensku]] (skyld [[eistneska|eistnesku]]), en síðasti íbúi Lettlands sem talaði líflensku sem móðurmál lést árið 2013. Áður bjó stór hópur [[Eystrasalts-Þjóðverjar|Eystrasalts-Þjóðverja]] í borgum og bæjum Lettlands, en langflestir þeirra fluttust á brott í aðdraganda [[síðari heimsstyrjöld|síðari heimsstyrjaldar]], eða sættu nauðungarflutningum á Sovéttímanum. Stórir hópar Eystrasalts-Þjóðverja fluttust til [[Kanada]] og [[Nýja-Sjáland]]s eftir stríðið. [[Lettneskir gyðingar]] eru annar minnihlutahópur sem hefur nánast horfið frá Lettlandi, eftir að tugir þúsunda létu lífið í [[Helförin]]ni og aðrir hafa flust til [[Ísrael]]s. Af um 100.000 gyðingum sem bjuggu í landinu um 1920 eru innan við 10.000 eftir.

Stærsti einstaki minnihlutahópurinn sem býr í Lettlandi eru íbúar af rússneskum uppruna, sem eru um fjórðungur íbúa.&lt;ref name=&quot;etnie&quot; /&gt; Þegar landið fékk sjálfstæði var ákveðið að íbúar sem flust hefðu til landsins eftir hernám Sovétríkjanna 1940 fengju ekki sjálfkrafa lettneskan ríkisborgararétt þar sem landið hefði verið hernumið á þeim tíma.&lt;ref&gt;Peter Van Elsuwege, ''From Soviet republics to EU member states: a legal and political assessment of the Baltic states' accession to the EU'', BRILL, 2008, p75&lt;/ref&gt; Lettland leyfir ekki tvöfaldan ríkisborgararétt og umsækjendur um lettneskan ríkisborgararétt þurfa að þreyta próf, meðal annars í lettneskukunnáttu, og sýna fram á að þeir hafi ekki ríkisborgararétt í öðru landi. Þetta leiddi til þess að til varð stór hópur „lettneskra ekki-borgara“ sem hafa eins konar [[ríkisfang]] með sérstakt vegabréf og geta ferðast án áritunar innan [[Schengen-svæðið|Schengen]] og til Rússlands, en njóta ekki fullra borgararéttinda; hafa ekki kosningarétt, geta ekki sótt um opinberar stöður og eru undanþegnir herþjónustu (Lettland var með herskyldu til 2006). Nefnd Sameinuðu þjóðanna um afnám kynþáttamismununar hefur lýst því yfir að lög um „ekki-borgara“ mismuni þegnum á grundvelli uppruna.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bayefsky.com//html/latvia_t4_cerd.php |title=A/54/18 (1999) — Para. 395 |access-date=February 18, 2015 |archive-date=September 23, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923182717/http://www.bayefsky.com//html/latvia_t4_cerd.php |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Þessi mismunun hefur orðið til þess að íbúum af rússneskum uppruna hefur fækkað hratt frá því landið fékk sjálfstæði. Hluti þessara íbúa hefur sótt um lettneskan ríkisborgararétt. Í janúar 2022 voru tæplega 200.000 „ekki-borgarar“ eftir í Lettlandi, um 10% þjóðarinnar.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;[https://www.pmlp.gov.lv/lv/media/8190/download Latvijas iedzīvotāju sadalījums pēc valstiskās piederības]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;[https://www.pmlp.gov.lv/lv/media/8187/download Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās]&lt;/ref&gt;

Eftir [[innrás Rússa í Úkraínu]] krafðist ríkisstjórn Lettlands þess árið 2023 að um 6000 Rússar búsettir í Lettlandi sem hefðu ekki sýnt neinn áhuga á að gerast lettneskir ríkisborgarar yfirgæfu landið.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Latvia to ask thousands of Russian citizens to leave the country |url=https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/2050380/latvia-to-ask-thousands-of-russian-citizens-to-leave-the-country |date=4 August 2023}}&lt;/ref&gt;

== Menning ==
[[File:Festival da Canción Letoa.jpg|thumb|right|Lettneska söngvahátíðin 2018.]]
Hefðbundin lettnesk [[alþýðumenning]], sérstaklega [[þjóðdans]]ar og [[þjóðlag|þjóðlög]], eiga sér yfir þúsund ára gamlar rætur. Yfir 1,2 milljón vísur (''[[daina]]'') og 30.000 lög hafa varðveist.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.li.lv/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=40&amp;Itemid=124 |title=Welcome to Latvia&amp;nbsp;– Folk Songs |publisher=Li.lv |date=1 May 2006 |access-date=16 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515145643/http://www.li.lv/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=40&amp;Itemid=124 |archive-date=15 May 2011 }}&lt;/ref&gt;

Frá 13. öld til 19. aldar mynduðu [[Eystrasaltsþjóðverjar]] (sem sumir voru af innlendum uppruna) landeigendastétt í Lettlandi. Þeir þróuðu með sér sérstaka menningu undir áhrifum frá bæði lettneskum og þýskum hefðum. Á fyrri hluta 20. aldar fluttust þeir til annarra landa, einkum Þýskalands, Bandaríkjanna og Kanada. Lettneskt alþýðufólk var leiguliðar og hélt lengi í ýmsar [[heiðni|heiðnar]] hefðir sem blönduðust kristnum siðum. Ein vinsælasta hátíðin í Lettlandi er [[Jāņi]], heiðin sólstöðuhátíð sem haldin er hátíðleg á [[Jónsmessa|Jónsmessu]].

Lettnesk þjóðernishyggja mótaðist á 19. öld og sýndi lettneskunni og lettneskri alþýðumenningu aukinn áhuga. Lok 19. aldar og byrjun þeirrar 20. er oft álitið tímabil klassískrar lettneskrar menningar. Erlend áhrif má sjá í verkum listamanna eins og [[Bernhard Borchert]]. Þegar [[síðari heimsstyrjöld]] braust út flúðu margir lettneskir listamenn land og héldu áfram vinnu sinni fyrir brottflutta Letta erlendis.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://latvianart.org/historical.html |title=Historical Background |work=Global Society for Latvian Art |archive-url=https://web.archive.org/web/20091029113142/http://latvianart.org/historical.html |archive-date=29 October 2009 }}&lt;/ref&gt;

[[Lettneska söngvahátíðin]] er mikilvæg menningarhátíð sem hefur verið haldin frá 1873, oftast á fimm ára fresti. Yfir 40.000 þátttakendur hafa sótt hátíðina síðustu skipti.&lt;ref&gt;[http://www.dziesmusvetki2003.lv/?sadala=15 23rd All Latvian Song Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922190552/http://www.dziesmusvetki2003.lv/?sadala=15 |date=22 September 2013 }}. Retrieved 7 March 2007&lt;/ref&gt; Á hátíðinni er lögð áhersla á þjóðlög og klassísk kórverk, með áherslu á söng án undirleiks.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://latviansongfest.com/music/|title=Music|website=Latvian Song &amp; Dance Festival|access-date=8 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406114236/https://latviansongfest.com/music/|archive-date=6 April 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Á Sovéttímanum varð tónlist og ljóðlist í vaxandi mæli tæki til að gagnrýna lífið undir kommúnistastjórninni og varðveita lettneska sjálfsmynd. Frá því landið hlaut sjálfstæði hafa leikhús og aðrar sviðslistir, [[kór]]söngur og klassísk tónlist verið áberandi hluti lettneskrar menningar.&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Smith Graham|title=The Baltic States: The National Self-Determination of Estonia, Latvia and Lithuania|publisher=Macmillan|year=1994}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report|author=Richard Letts et al.|title=The Protection and Promotion of Musical Diversity|publisher=UNESCO: International Music Council|year=2006|page=95|url=http://www.imc-cim.org/programmes/imc_diversity_report.pdf|access-date=11 desember 2023|archive-date=29 apríl 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190429110302/http://www.imc-cim.org/programmes/imc_diversity_report.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
{{reflist}}

== Tenglar ==
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3269758 ''Um Lettland''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1931]
* [https://latvija.gov.lv/ Opinber þjónustuvefur]
* [https://stat.gov.lv Lettnesk tölfræðigátt]
* [https://www.latvia.travel Opinber ferðavefur]

{{hnit|56|57|00|N|24|06|00|E|display=title|region:LV}}
{{Evrópa}}
{{Evrópusambandið}}
{{Evrópuráðið}}
{{Atlantshafsbandalagið}}

[[Flokkur:Evrópulönd]]
[[Flokkur:Evrópusambandslönd]]
[[Flokkur:Lettland| ]]</text>
      <sha1>ia46v72b7rt6oidythpg9dlsxfll6l3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.is</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4886</id>
    <revision>
      <id>1964625</id>
      <parentid>1956329</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>auðvitað er ársgjaldið úrelt, datt í hug að uppfæra og hafa heimild í leiðinni til að merkja hvenær það verð var gilt.</comment>
      <origin>1964625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2186" sha1="eo93gldclr5z4eggit3sby5c6nexyts" xml:space="preserve">'''.is''' er höfuðlén og [[þjóðarlén]] (ccTLD) [[Ísland]]s. Internet á Íslandi hf. ([[ISNIC]]) hefur yfirumsjón með skráningum og rekstri höfuðnafnaþjóna [[lén]]a undir því. Tilurð ISNIC og tilurð Internetsins sem slíks á Íslandi er samofin. Internet á Íslandi hf. (ISNIC) var stofnað 1995 til að halda utan um reksturinn á íslenska hluta Internetsins (ISnet). ISNIC var reist á grunni tveggja félagasamtaka; SURIS (Samtök um upplýsinganet rannsóknaraðila á Íslandi) og ICEUUG (Icelandic Unix Users Group) sem höfðu rekið ISnet frá því það var sett á laggirnar 1986. Fyrsta nettengingin var við evrópska EUnet-netið að tilstuðlan starfsmanna Háskóla Íslands og Hafrannsóknarstofnunar. Fyrstu .is-lénin voru hafro.is, hi.is og os.is (Orkustofnun). Fyrstu starfsmenn ISNIC voru Helgi Jónsson, sem einnig var framkvæmdastjóri félagsins til ársins 2007, og Maríus Ólafsson MSc. stærðfræðingur, sem er net- og gæðastjóri ISNIC. ISNIC var fyrsti íslenski aðilinn sem gerðist félagi í RIPE (Samtök netþjónustuaðila í Evrópu) og fékk fyrst íslenskra aðila úthlutað IP-tölu (130.208.0.0/16) og AS-númerinu 1850 (Autonomous System Number). Höfuðlénið .is var skráð hjá [[IANA]] 18. nóvember 1987 og verður því 25 ára undir lok árs 2012. Elsta íslenska lénið er hins vegar hi.is, þar var skráð ári fyrr eða 11. desember 1986.

Ekkert stofngjald er á .is-lénum. Árgjald, sem greitt er fyrir fram, 28. maí 2026 var verðið kr.7.680 [[ISK]] m. [[virðisaukaskattur|virðisaukaskatti]] fyrir rekstur og umsjón lénsins í eitt ár í senn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.isnic.is/is/payments|title=ISNIC Lénaskrá: Gjaldskrá|website=www.isnic.is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;   

==Heimildir==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [http://www.iana.org/root-whois/is.htm Whois upplýsingar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060419011336/http://www.iana.org/root-whois/is.htm |date=2006-04-19 }} hjá [[IANA]]
* [https://www.isnic.is/ Vefsíða ISNIC]

{{Þjóðarlén}}

{{Stubbur|tölvunarfræði}}

[[Flokkur:Þjóðarlén|is]]
[[Flokkur:Ísland|.is]]

[[sv:Toppdomän#I]]</text>
      <sha1>eo93gldclr5z4eggit3sby5c6nexyts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andleg heilsa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5735</id>
    <revision>
      <id>1964612</id>
      <parentid>1370125</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:21:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31957-83</username>
        <id>117071</id>
      </contributor>
      <origin>1964612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="kukkzb27nemv3to1kdced5mu09ikyo1" xml:space="preserve">'''Andleg heilsa''' (e. mental health) er hugtak, sem öðru fremur er notað til að lýsa því hvernig fólki [[líðan|líður]], hvort það getur hugsað eðlilega eða rökrétt og hversu vel það er til þess fallið að takast á við atburði í lífi sínu. Ákjósanlegt telst að hafa fullkomna heilsu, hvort sem hún er andleg eða líkamleg. En talið er að enginn einstaklingur búi alltaf við fullkomna andlega heilsu allt sitt líf. Einstaklingurinn er hluti af umhverfi sínu og hann hefur langt í frá stjórn á öllu því sem þar gerist. Þegar á móti blæs eru auknar líkur þess að hann upplifi [[streita|streitu]], s.s. þegar honum finnst hann ekki hafa stjórn á því sem er að gerast í lífi hans. 

[[Flokkur:Geðheilsa]]</text>
      <sha1>kukkzb27nemv3to1kdced5mu09ikyo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biskup</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6429</id>
    <revision>
      <id>1964611</id>
      <parentid>1964437</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Masae</username>
        <id>538</id>
      </contributor>
      <comment>Viðbót</comment>
      <origin>1964611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7920" sha1="er9ka5lsbrgyezovfzxmklyc2a6p0ql" xml:space="preserve">[[Mynd:Gisli thorlaksson.jpg|thumb|[[Gísli Þorláksson]] Hólabiskup (1657-1684) ásamt Ragnheiði Jónsdóttur eiginkonu sinni og tveimur fyrri konum sínum, Gróu Þorleifsdóttur og Ingibjörgu Benediktsdóttur. Myndin máluð í [[Kaupmannahöfn]] 1684]] 
'''Biskup''' (áður skrifað '''byskup''') er titill embættismanna í hinum ýmsu [[Kristni|kristnu]] kirkjum, og hlutverk þeirra mismunandi eftir kirkjudeildum. 
Þeir eru handhafar andlegar og veraldlegrar forystu í hinum ýmsu kristnu kirkjumdeildum. Oftas felur það í sér forystu og eftirlit með starfi safnaðanna, sjálfboðaliða, presta og djákna innan tiltekins svæðis sem nefnt er biskupsdæmi og í því eru einn eða fleiri söfnuðir. Þeir víga presta og djákna og þar að auki kirkjur og kapellur. Biskupinn er oftast einnig prestur í dómkirkju biskupsdæmisins.
==Orðsifjar==
Orðið ''biskup'' er komið í íslensku frá [[gríska]] orðinu ''episkopos'' (επισκοπος) gegnum [[latína|latneska]] orðið ''episcopus'', sem þýða má sem ''biskup'', ''eftirlitsmaður'' , ''yfirmaður'', ''umsjónarmaður'' eða ''verndari''. Það hefur einnig verð þýtt á íslensku sem  ''skyggnari'', dæmi eru um að það hafi verið notað sem heiti á biskupi til forna. Biskupar voru einnig nefndir ''klerkagoðar'' í skáldamáli.  Undirbiskupar kaþólskra [[erkibiskup]]a voru áður nefndir nefndir ''lýðbiskupar'' (eða ''ljóðbiskupar'') á íslensku, en þar er sambærileg embætti ''[[Vígslubiskup|vígslubiskupa]]''. Fyrst eftir [[siðaskiptin]] voru biskupar á íslandi nefndir ''súperintent''. Ástæðan var að [[Mótmælendatrú|mótmælendur]] í Norður-Þýskalandi og á Norðurlöndum vildu forðast kaþólska titilinn „biskup“, þar sem hann var sterklega tengdur valdi og þrepaskiptingu kaþólsku kirkjunnar.

==Vald biskupa==
Biskupsdæmi eru misvaldamikil og oft fer vald biskupa eftir trúarlegu hlutverki þeirra og hefðum. Í sumum kirkjudeildum (svo sem þeim [[Rómversk-kaþólska|rómversk-kaþólsku]] og [[Rétttrúnaðarkirkjan|rétttrúnaðarkirkjunni]]) eru til fleiri en ein gerð biskupa, sem hafa mismunandi valdsvið, til dæmis erkibiskupar og [[patríarkar]]. [[Páfi]]nn í [[Róm]] er formlega rómversk-kaþólski biskup Rómaborgar og jafnframt æðsti biskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar. Meðal þess sem biskupar sjá oft um er að vígja [[Prestur|presta]] og guðshús og stjórna ýmsum athöfnum.
== Postulleg vígsluröð==
Kaþólska kirkjan, rétttrúnaðarkirkjan, austrænu rétttrúnaðarkirkjurnar, nestoríönsku kirkjurnar og enska biskupakirkjan leggja allar mikla áherslu á órofa vígsluröð biskupa allt aftur til postulanna. Mormónar telja einnig sína biskupa vera hluta postullegri vígsluröð, þó annari en öðrar kristnar kirkjur. Postulleg vígsluröð  (á latínu: successio apostolica) er trúarkenning innan margra kirkjudeilda sem segir að viðkomandi kirkja sé beinlínis andlegur erfingi postulanna. Hins vegar eru þessar kirkjur ekki sammála um hvaða þýðingu þetta hefur. 
Þær kirkjur sem leggja áherslu á mikilvægi órofinnar vígsluraðar vitna meðal annars í [https://biblian.is/biblian/postulasagan-14-kafli/ Postulasöguna 14:23], [https://biblian.is/biblian/postulasagan-20-kafli/ Postulasöguna 20:28] og [https://biblian.is/biblian/sidara-timoteusarbref-1-kafli/ 2. Tímóteusarbréf 1:6] máli sínu til stuðnings. 
Flestar mótmælendakirkjur, að sænsku og finnsku evangelisk-lúthersku kirkjunum undanteknum,&lt;ref&gt;[https://anglicanhistory.org/lutherania/conference19092.html The Church of England and the Church of Sweden] Report of the Commission Appointed by the Archbishop of Canterbury&lt;/ref&gt; leggja lítið upp úr þessari hefð, þar á meðal dansku, íslensku og norsku kirkjurnar. &lt;ref&gt;Together in Mission and Ministry: The Porvoo Common Statement, With, Essays on Church and Ministry in Northern Europe: Conversations Between the British and Irish Anglican Churches and the Nordic and Baltic Lutheran Churches. Church House Publishing. 1993. ISBN 0715157507.&lt;/ref&gt;Í guðfræði kaþólsku- og rétttrúnaðarkirkjanna er órofin vígsluröð í sjálfu sér álitin mjög mikilvæg vegna þess að Jesús lofaði að vera með postulum sínum og lærisveinum allt til enda veraldar. &lt;ref[https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_1973_successione-apostolica_en.html  Catholic Teaching on Apostolic Succession, International Theological Commission, 1973,]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Timothy Ware (2015). The Orthodox Church: An Introduction to Eastern Christianity. Penguin Books. ISBN 014198063X&lt;/ref&gt; Ef vígsluröðin er rofin verður þessu loforði ekki framfylgt. 

==Biskupar í Nýja testamentinu==
Biskupar sem leiðtogar kirkjunnar eru nefndir í Nýja testamentinu, en hlutverk þeirra er óljóst ogt enginn skýr greinarmunur á biskupi (gríska: ἐπίσκοπος, episkopos) og presti (gríska: πρεσβύτερος, presbyteros, (öldungur). Það hefur upphaflega verið sama embættið: Í Postulasögunni, 20. kafla, talar Páll til öldunganna (prestanna) og biður þá um að vera umsjónarmenn (biskupar). Fyrstu vísbendingar um skipulag kirkjunnar væri að komast í fast form eru í bréfum Ignatiusar frá Antíokkíu &lt;ref&gt; Elwell, Walter; Comfort, Philip Wesley (2001), Tyndale Bible Dictionary, Tyndale House Publishers, bls. 266, 828, ISBN 0-8423-7089-7 &lt;/ref&gt;sem skrifuð voru á árunum 107–108. Þar er biskupinn nefndur sem leiðtogi kristinna manna í hverri borg, æðri presbyterum og djáknum.

Embætti biskups er lýst Í Nýja testamentinu sem að hluta til stjórnun og að hluta til andlegt. Nákvæmasta dæmið er að finna í bréfi Páls til [https://biblian.is/biblian/titusarbrefid-1-kafli/  Títusar (1. kafli, vers 7)], þar sem biskupinn er kallaður „ráðsmaður Guðs“ og útskýrt er að hann eigi að „vera fastheldinn við hið áreiðanlega orð, sem kennt hefur verið, til þess að hann sé fær um bæði að uppörva með hinni heilnæmu kenningu og hrekja þá sem móti mæla.“ 
===Súperintent===
Eftir siðaskiptin um miðja 16. öld hættu margar mótmælendakirkjur að nota orðið biskup og notuðu þess í stað orðið súperintent (úr latínu: superintendens, yfirsjónarmaður). Þetta gilti meðal annars í Dansk-Norska ríkinu, Þýskalandi og í Svíþjóð. Sem liður í kirkjuskipan Kristjáns 3. Danakonungs, sem afnam stöðu kaþólsku biskupanna, var súperintent einnig notað yfir embætti biskupa á Íslandi fyrst eftir siðaskiptin.  Hugtakið var tekið upp af konungsvalfinu til að undirstrika að hlutverk biskupa og annara kirkjuhöfðingja breyttist úr að vera hluti af valdi kaþólsku kirkjunnar yfir í vera veraldlegt embætti í þjónustu konungs. Hugtakið var notað formlega fyrstu 130 árin eftir siðaskiptin í Dansk-Norska ríkinu, en biskupstitillinn var síðar tekinn upp á nýju. Talið er að hið i hefðbundna biskupsheiti hafi haldist í daglegu tali meðal annars á Íslandi. &lt;ref&gt; Torfi K. Stefánsson Hjaltalín (2017). Siðaskiptin á Íslandi 1541-1542 og fyrstu ár siðbótar: kirkjuskipan Kristjáns III. Danakonungs, Gissur Einarsson biskup og Skálholtsstaður.  Flateyjarútgáfan. ISBN : 9789979965077&lt;/ref&gt;

== Tengt efni ==
* [[Biskup Íslands]], æðsti maður [[Íslenska þjóðkirkjan|þjóðkirkjunnar]].
* [[Erkibiskup]]
* [[Biskupsdæmi]]
==Tilvísanir==

{{Reflist}}

== Tenglar ==

* [http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 Hvað merkir orðið biskup upphaflega og hverjar eru orðsifjar þess? Svar á Vísindavefnum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216143514/http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 |date=2006-02-16 }}
* [https://www.biskup.is/ Vefur biskups Íslands]
* [https://catholica.is Reykjavíkurbiskupsdæmi kaþólsku kirkjunnar] 

[[Flokkur:Kristni]]</text>
      <sha1>er9ka5lsbrgyezovfzxmklyc2a6p0ql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964615</id>
      <parentid>1964611</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Masae</username>
        <id>538</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1964615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8625" sha1="09ea1ga2jhntfsu97sibms8uh1s3jaw" xml:space="preserve">[[Mynd:Gisli thorlaksson.jpg|thumb|[[Gísli Þorláksson]] Hólabiskup (1657-1684) ásamt Ragnheiði Jónsdóttur eiginkonu sinni og tveimur fyrri konum sínum, Gróu Þorleifsdóttur og Ingibjörgu Benediktsdóttur. Myndin máluð í [[Kaupmannahöfn]] 1684]] 
'''Biskup''' (áður skrifað '''byskup''') er titill embættismanna í hinum ýmsu [[Kristni|kristnu]] kirkjum, og hlutverk þeirra mismunandi eftir kirkjudeildum. 

Þeir eru handhafar andlegar og veraldlegrar forystu í hinum ýmsu kristnu kirkjumdeildum. Oftas felur það í sér forystu og eftirlit með starfi safnaðanna, sjálfboðaliða, [[Prestur|presta]] og [[Djákni|djákna]] innan tiltekins svæðis sem nefnt er biskupsdæmi og í því eru einn eða fleiri söfnuðir. Þeir víga presta og djákna og þar að auki kirkjur og kapellur. Biskupinn er oftast einnig prestur í [[Dómkirkja|dómkirkju]] [[Biskupsdæmi|biskupsdæmisins]].
==Orðsifjar==
Orðið ''biskup'' er komið í íslensku frá [[gríska]] orðinu ''episkopos'' (επισκοπος) gegnum [[latína|latneska]] orðið ''episcopus'', sem þýða má sem ''biskup'', ''eftirlitsmaður'' , ''yfirmaður'', ''umsjónarmaður'' eða ''verndari''. Það hefur einnig verð þýtt á íslensku sem  ''skyggnari'', dæmi eru um að það hafi verið notað sem heiti á biskupi til forna. Biskupar voru einnig nefndir ''klerkagoðar'' í skáldamáli.  Undirbiskupar [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskra]] [[erkibiskup]]a voru áður nefndir nefndir ''lýðbiskupar'' (eða ''ljóðbiskupar'') á íslensku, en þar er sambærileg embætti ''[[Vígslubiskup|vígslubiskupa]]''. Fyrst eftir [[siðaskiptin]] voru biskupar á íslandi nefndir ''súperintent''. Ástæðan var að [[Mótmælendatrú|mótmælendur]] í Norður-Þýskalandi og á Norðurlöndum vildu forðast kaþólska titilinn „biskup“, þar sem hann var sterklega tengdur valdi og þrepaskiptingu kaþólsku kirkjunnar.

==Vald biskupa==
Biskupsdæmi eru misvaldamikil og oft fer vald biskupa eftir trúarlegu hlutverki þeirra og hefðum. Í sumum kirkjudeildum (svo sem þeim [[Rómversk-kaþólska|rómversk-kaþólsku]] og [[Rétttrúnaðarkirkjan|rétttrúnaðarkirkjunni]]) eru til fleiri en ein gerð biskupa, sem hafa mismunandi valdsvið, til dæmis erkibiskupar og [[patríarkar]]. [[Páfi]]nn í [[Róm]] er formlega rómversk-kaþólski biskup Rómaborgar og jafnframt æðsti biskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar. Meðal þess sem biskupar sjá oft um er að vígja [[Prestur|presta]] og guðshús og stjórna ýmsum athöfnum.
== Postulleg vígsluröð==
[[Rómversk-kaþólska kirkjan|Kaþólska kirkjan]], [[rétttrúnaðarkirkjan]], [[Austrænar rétttrúnaðarkirkjur|austrænu rétttrúnaðarkirkjurnar]], [[Nestoríanar|nestoríönsku kirkjurnar]] og [[enska biskupakirkjan]] leggja allar mikla áherslu á [[Postulleg vígsluröð|órofa vígsluröð biskupa]] allt aftur til postulanna. [[Kirkja Jesú Krists hinna síðari daga heilögu|Mormónar]] telja einnig sína biskupa vera hluta postullegri vígsluröð, þó annari en öðrar kristnar kirkjur. Postulleg vígsluröð  (á latínu: ''successio apostolica'') er trúarkenning innan margra kirkjudeilda sem segir að viðkomandi kirkja sé beinlínis andlegur erfingi postulanna. Hins vegar eru þessar kirkjur ekki sammála um hvaða þýðingu þetta hefur.  

Þær kirkjur sem leggja áherslu á mikilvægi órofinnar vígsluraðar vitna meðal annars í [https://biblian.is/biblian/postulasagan-14-kafli/ Postulasöguna 14:23], [https://biblian.is/biblian/postulasagan-20-kafli/ Postulasöguna 20:28] og [https://biblian.is/biblian/sidara-timoteusarbref-1-kafli/ 2. Tímóteusarbréf 1:6] máli sínu til stuðnings.  

Flestar mótmælendakirkjur, að [[Sænska kirkjan|sænsku]] og finnsku evangelisk-lúthersku kirkjunum undanteknum,&lt;ref&gt;[https://anglicanhistory.org/lutherania/conference19092.html The Church of England and the Church of Sweden] Report of the Commission Appointed by the Archbishop of Canterbury&lt;/ref&gt; leggja lítið upp úr þessari hefð, þar á meðal [[Danska kirkjan|dansku]], [[Íslenska þjóðkirkjan|íslensku]] og [[Norska kirkjan|norsku]] kirkjurnar. &lt;ref&gt;Together in Mission and Ministry: The Porvoo Common Statement, With, Essays on Church and Ministry in Northern Europe: Conversations Between the British and Irish Anglican Churches and the Nordic and Baltic Lutheran Churches. Church House Publishing. 1993. ISBN 0715157507.&lt;/ref&gt;Í guðfræði kaþólsku- og rétttrúnaðarkirkjanna er órofin vígsluröð í sjálfu sér álitin mjög mikilvæg vegna þess að Jesús lofaði að vera með postulum sínum og lærisveinum allt til enda veraldar. &lt;ref[https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_1973_successione-apostolica_en.html &gt;Catholic Teaching on Apostolic Succession, International Theological Commission, 1973,]&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref&gt;Timothy Ware (2015). The Orthodox Church: An Introduction to Eastern Christianity. Penguin Books. ISBN 014198063X&lt;/ref&gt; Ef vígsluröðin er rofin verður þessu loforði ekki framfylgt. 

==Biskupar í Nýja testamentinu==
[[Mynd:Byzantine - Saint Ignatius of Antioch - Walters 4820867.jpg|alt=Ignatius frá Antíokkíu |thumb|Ignatius frá Antíokkíu ]]
Biskupar sem leiðtogar kirkjunnar eru nefndir í [[Nýja testamentið|Nýja testamentinu]], en hlutverk þeirra er óljóst ogt enginn skýr greinarmunur á biskupi (gríska: ἐπίσκοπος, ''episkopos'') og presti (gríska: πρεσβύτερος, ''presbyteros,'' (öldungur). Það hefur upphaflega verið sama embættið: Í [https://biblian.is/biblian/postulasagan-20-kafli/ Postulasögunni, 20. kafla], talar [[Páll postuli|Páll]] til öldunganna (prestanna) og biður þá um að vera umsjónarmenn (biskupar). Fyrstu vísbendingar um skipulag kirkjunnar væri að komast í fast form eru í bréfum [[Ignatius frá Antíokkíu|Ignatiusar frá Antíokkíu]] &lt;ref&gt; Elwell, Walter; Comfort, Philip Wesley (2001), Tyndale Bible Dictionary, Tyndale House Publishers, bls. 266, 828, ISBN 0-8423-7089-7 &lt;/ref&gt;sem skrifuð voru á árunum 107–108. Þar er biskupinn nefndur sem leiðtogi kristinna manna í hverri borg, æðri presbyterum og djáknum.

Embætti biskups er lýst Í Nýja testamentinu sem að hluta til stjórnun og að hluta til andlegt. Nákvæmasta dæmið er að finna í bréfi Páls til [https://biblian.is/biblian/titusarbrefid-1-kafli/  Títusar (1. kafli, vers 7)], þar sem biskupinn er kallaður „ráðsmaður Guðs“ og útskýrt er að hann eigi að „vera fastheldinn við hið áreiðanlega orð, sem kennt hefur verið, til þess að hann sé fær um bæði að uppörva með hinni heilnæmu kenningu og hrekja þá sem móti mæla.“ 
===Súperintent===
Eftir siðaskiptin um miðja 16. öld hættu margar mótmælendakirkjur að nota orðið biskup og notuðu þess í stað orðið súperintent (úr latínu: ''superintendens'', yfirsjónarmaður). Þetta gilti meðal annars í [[Dansk-norska ríkið|Dansk-Norska ríkinu]], [[Þýskaland]]&lt;nowiki/&gt;i og í [[Svíþjóð]]. Sem liður í kirkjuskipan [[Kristján 3.|Kristjáns 3.]] Danakonungs, sem afnam stöðu kaþólsku biskupanna, var súperintent einnig notað yfir embætti biskupa á Íslandi fyrst eftir siðaskiptin.  Hugtakið var tekið upp af konungsvalfinu til að undirstrika að hlutverk biskupa og annara kirkjuhöfðingja breyttist úr að vera hluti af valdi kaþólsku kirkjunnar yfir í vera veraldlegt embætti í þjónustu konungs. Hugtakið var notað formlega fyrstu 130 árin eftir siðaskiptin í Dansk-Norska ríkinu, en biskupstitillinn var síðar tekinn upp á nýju. Talið er að hið i hefðbundna biskupsheiti hafi haldist í daglegu tali meðal annars á Íslandi. &lt;ref&gt; Torfi K. Stefánsson Hjaltalín (2017). Siðaskiptin á Íslandi 1541-1542 og fyrstu ár siðbótar: kirkjuskipan Kristjáns III. Danakonungs, Gissur Einarsson biskup og Skálholtsstaður.  Flateyjarútgáfan. ISBN : 9789979965077&lt;/ref&gt;

== Tengt efni ==
* [[Biskup Íslands]], æðsti maður [[Íslenska þjóðkirkjan|þjóðkirkjunnar]].
* [[Erkibiskup]]
* [[Biskupsdæmi]]
==Tilvísanir==

{{Reflist}}

== Tenglar ==

* [http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 Hvað merkir orðið biskup upphaflega og hverjar eru orðsifjar þess? Svar á Vísindavefnum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216143514/http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 |date=2006-02-16 }}
* [https://www.biskup.is/ Vefur biskups Íslands]
* [https://catholica.is Reykjavíkurbiskupsdæmi kaþólsku kirkjunnar] 

[[Flokkur:Kristni]]</text>
      <sha1>09ea1ga2jhntfsu97sibms8uh1s3jaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964616</id>
      <parentid>1964615</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Masae</username>
        <id>538</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Postulleg vígsluröð */</comment>
      <origin>1964616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8608" sha1="0lqtt7j3nu6yrb4mzs6toiq05u7pkh1" xml:space="preserve">[[Mynd:Gisli thorlaksson.jpg|thumb|[[Gísli Þorláksson]] Hólabiskup (1657-1684) ásamt Ragnheiði Jónsdóttur eiginkonu sinni og tveimur fyrri konum sínum, Gróu Þorleifsdóttur og Ingibjörgu Benediktsdóttur. Myndin máluð í [[Kaupmannahöfn]] 1684]] 
'''Biskup''' (áður skrifað '''byskup''') er titill embættismanna í hinum ýmsu [[Kristni|kristnu]] kirkjum, og hlutverk þeirra mismunandi eftir kirkjudeildum. 

Þeir eru handhafar andlegar og veraldlegrar forystu í hinum ýmsu kristnu kirkjumdeildum. Oftas felur það í sér forystu og eftirlit með starfi safnaðanna, sjálfboðaliða, [[Prestur|presta]] og [[Djákni|djákna]] innan tiltekins svæðis sem nefnt er biskupsdæmi og í því eru einn eða fleiri söfnuðir. Þeir víga presta og djákna og þar að auki kirkjur og kapellur. Biskupinn er oftast einnig prestur í [[Dómkirkja|dómkirkju]] [[Biskupsdæmi|biskupsdæmisins]].
==Orðsifjar==
Orðið ''biskup'' er komið í íslensku frá [[gríska]] orðinu ''episkopos'' (επισκοπος) gegnum [[latína|latneska]] orðið ''episcopus'', sem þýða má sem ''biskup'', ''eftirlitsmaður'' , ''yfirmaður'', ''umsjónarmaður'' eða ''verndari''. Það hefur einnig verð þýtt á íslensku sem  ''skyggnari'', dæmi eru um að það hafi verið notað sem heiti á biskupi til forna. Biskupar voru einnig nefndir ''klerkagoðar'' í skáldamáli.  Undirbiskupar [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskra]] [[erkibiskup]]a voru áður nefndir nefndir ''lýðbiskupar'' (eða ''ljóðbiskupar'') á íslensku, en þar er sambærileg embætti ''[[Vígslubiskup|vígslubiskupa]]''. Fyrst eftir [[siðaskiptin]] voru biskupar á íslandi nefndir ''súperintent''. Ástæðan var að [[Mótmælendatrú|mótmælendur]] í Norður-Þýskalandi og á Norðurlöndum vildu forðast kaþólska titilinn „biskup“, þar sem hann var sterklega tengdur valdi og þrepaskiptingu kaþólsku kirkjunnar.

==Vald biskupa==
Biskupsdæmi eru misvaldamikil og oft fer vald biskupa eftir trúarlegu hlutverki þeirra og hefðum. Í sumum kirkjudeildum (svo sem þeim [[Rómversk-kaþólska|rómversk-kaþólsku]] og [[Rétttrúnaðarkirkjan|rétttrúnaðarkirkjunni]]) eru til fleiri en ein gerð biskupa, sem hafa mismunandi valdsvið, til dæmis erkibiskupar og [[patríarkar]]. [[Páfi]]nn í [[Róm]] er formlega rómversk-kaþólski biskup Rómaborgar og jafnframt æðsti biskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar. Meðal þess sem biskupar sjá oft um er að vígja [[Prestur|presta]] og guðshús og stjórna ýmsum athöfnum.
== Postulleg vígsluröð==
[[Rómversk-kaþólska kirkjan|Kaþólska kirkjan]], [[rétttrúnaðarkirkjan]], [[Austrænar rétttrúnaðarkirkjur|austrænu rétttrúnaðarkirkjurnar]], [[Nestoríanar|nestoríönsku kirkjurnar]] og [[enska biskupakirkjan]] leggja allar mikla áherslu á [[Postulleg vígsluröð|órofa vígsluröð biskupa]] allt aftur til postulanna. [[Kirkja Jesú Krists hinna síðari daga heilögu|Mormónar]] telja einnig sína biskupa vera hluta postullegri vígsluröð, þó annari en öðrar kristnar kirkjur. Postulleg vígsluröð  (á latínu: ''successio apostolica'') er trúarkenning innan margra kirkjudeilda sem segir að viðkomandi kirkja sé beinlínis andlegur erfingi postulanna. Hins vegar eru þessar kirkjur ekki sammála um hvaða þýðingu þetta hefur.  

Þær kirkjur sem leggja áherslu á mikilvægi órofinnar vígsluraðar vitna meðal annars í [https://biblian.is/biblian/postulasagan-14-kafli/ Postulasöguna 14:23], [https://biblian.is/biblian/postulasagan-20-kafli/ Postulasöguna 20:28] og [https://biblian.is/biblian/sidara-timoteusarbref-1-kafli/ 2. Tímóteusarbréf 1:6] máli sínu til stuðnings.  

Flestar mótmælendakirkjur, að [[Sænska kirkjan|sænsku]] og finnsku evangelisk-lúthersku kirkjunum undanteknum,&lt;ref&gt;[https://anglicanhistory.org/lutherania/conference19092.html The Church of England and the Church of Sweden] Report of the Commission Appointed by the Archbishop of Canterbury&lt;/ref&gt; leggja lítið upp úr þessari hefð, þar á meðal [[Danska kirkjan|dansku]], [[Íslenska þjóðkirkjan|íslensku]] og [[Norska kirkjan|norsku]] kirkjurnar. &lt;ref&gt;Together in Mission and Ministry: The Porvoo Common Statement, With, Essays on Church and Ministry in Northern Europe: Conversations Between the British and Irish Anglican Churches and the Nordic and Baltic Lutheran Churches. Church House Publishing. 1993. ISBN 0715157507.&lt;/ref&gt;Í guðfræði kaþólsku- og rétttrúnaðarkirkjanna er órofin vígsluröð í sjálfu sér álitin mjög mikilvæg vegna þess að Jesús lofaði að vera með postulum sínum og lærisveinum allt til enda veraldar. &lt;ref&gt;[https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_1973_successione-apostolica_en.html &gt;Catholic Teaching on Apostolic Succession, International Theological Commission, 1973,]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Timothy Ware (2015). The Orthodox Church: An Introduction to Eastern Christianity. Penguin Books. ISBN 014198063X&lt;/ref&gt; Ef vígsluröðin er rofin verður þessu loforði ekki framfylgt.

==Biskupar í Nýja testamentinu==
[[Mynd:Byzantine - Saint Ignatius of Antioch - Walters 4820867.jpg|alt=Ignatius frá Antíokkíu |thumb|Ignatius frá Antíokkíu ]]
Biskupar sem leiðtogar kirkjunnar eru nefndir í [[Nýja testamentið|Nýja testamentinu]], en hlutverk þeirra er óljóst ogt enginn skýr greinarmunur á biskupi (gríska: ἐπίσκοπος, ''episkopos'') og presti (gríska: πρεσβύτερος, ''presbyteros,'' (öldungur). Það hefur upphaflega verið sama embættið: Í [https://biblian.is/biblian/postulasagan-20-kafli/ Postulasögunni, 20. kafla], talar [[Páll postuli|Páll]] til öldunganna (prestanna) og biður þá um að vera umsjónarmenn (biskupar). Fyrstu vísbendingar um skipulag kirkjunnar væri að komast í fast form eru í bréfum [[Ignatius frá Antíokkíu|Ignatiusar frá Antíokkíu]] &lt;ref&gt; Elwell, Walter; Comfort, Philip Wesley (2001), Tyndale Bible Dictionary, Tyndale House Publishers, bls. 266, 828, ISBN 0-8423-7089-7 &lt;/ref&gt;sem skrifuð voru á árunum 107–108. Þar er biskupinn nefndur sem leiðtogi kristinna manna í hverri borg, æðri presbyterum og djáknum.

Embætti biskups er lýst Í Nýja testamentinu sem að hluta til stjórnun og að hluta til andlegt. Nákvæmasta dæmið er að finna í bréfi Páls til [https://biblian.is/biblian/titusarbrefid-1-kafli/  Títusar (1. kafli, vers 7)], þar sem biskupinn er kallaður „ráðsmaður Guðs“ og útskýrt er að hann eigi að „vera fastheldinn við hið áreiðanlega orð, sem kennt hefur verið, til þess að hann sé fær um bæði að uppörva með hinni heilnæmu kenningu og hrekja þá sem móti mæla.“ 
===Súperintent===
Eftir siðaskiptin um miðja 16. öld hættu margar mótmælendakirkjur að nota orðið biskup og notuðu þess í stað orðið súperintent (úr latínu: ''superintendens'', yfirsjónarmaður). Þetta gilti meðal annars í [[Dansk-norska ríkið|Dansk-Norska ríkinu]], [[Þýskaland]]&lt;nowiki/&gt;i og í [[Svíþjóð]]. Sem liður í kirkjuskipan [[Kristján 3.|Kristjáns 3.]] Danakonungs, sem afnam stöðu kaþólsku biskupanna, var súperintent einnig notað yfir embætti biskupa á Íslandi fyrst eftir siðaskiptin.  Hugtakið var tekið upp af konungsvalfinu til að undirstrika að hlutverk biskupa og annara kirkjuhöfðingja breyttist úr að vera hluti af valdi kaþólsku kirkjunnar yfir í vera veraldlegt embætti í þjónustu konungs. Hugtakið var notað formlega fyrstu 130 árin eftir siðaskiptin í Dansk-Norska ríkinu, en biskupstitillinn var síðar tekinn upp á nýju. Talið er að hið i hefðbundna biskupsheiti hafi haldist í daglegu tali meðal annars á Íslandi. &lt;ref&gt; Torfi K. Stefánsson Hjaltalín (2017). Siðaskiptin á Íslandi 1541-1542 og fyrstu ár siðbótar: kirkjuskipan Kristjáns III. Danakonungs, Gissur Einarsson biskup og Skálholtsstaður.  Flateyjarútgáfan. ISBN : 9789979965077&lt;/ref&gt;

== Tengt efni ==
* [[Biskup Íslands]], æðsti maður [[Íslenska þjóðkirkjan|þjóðkirkjunnar]].
* [[Erkibiskup]]
* [[Biskupsdæmi]]
==Tilvísanir==

{{Reflist}}

== Tenglar ==

* [http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 Hvað merkir orðið biskup upphaflega og hverjar eru orðsifjar þess? Svar á Vísindavefnum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216143514/http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 |date=2006-02-16 }}
* [https://www.biskup.is/ Vefur biskups Íslands]
* [https://catholica.is Reykjavíkurbiskupsdæmi kaþólsku kirkjunnar] 

[[Flokkur:Kristni]]</text>
      <sha1>0lqtt7j3nu6yrb4mzs6toiq05u7pkh1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964633</id>
      <parentid>1964616</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:14:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Masae</username>
        <id>538</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Súperintent */</comment>
      <origin>1964633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8608" sha1="rw9zi71ijok5611d8tjxnofemin3cbs" xml:space="preserve">[[Mynd:Gisli thorlaksson.jpg|thumb|[[Gísli Þorláksson]] Hólabiskup (1657-1684) ásamt Ragnheiði Jónsdóttur eiginkonu sinni og tveimur fyrri konum sínum, Gróu Þorleifsdóttur og Ingibjörgu Benediktsdóttur. Myndin máluð í [[Kaupmannahöfn]] 1684]] 
'''Biskup''' (áður skrifað '''byskup''') er titill embættismanna í hinum ýmsu [[Kristni|kristnu]] kirkjum, og hlutverk þeirra mismunandi eftir kirkjudeildum. 

Þeir eru handhafar andlegar og veraldlegrar forystu í hinum ýmsu kristnu kirkjumdeildum. Oftas felur það í sér forystu og eftirlit með starfi safnaðanna, sjálfboðaliða, [[Prestur|presta]] og [[Djákni|djákna]] innan tiltekins svæðis sem nefnt er biskupsdæmi og í því eru einn eða fleiri söfnuðir. Þeir víga presta og djákna og þar að auki kirkjur og kapellur. Biskupinn er oftast einnig prestur í [[Dómkirkja|dómkirkju]] [[Biskupsdæmi|biskupsdæmisins]].
==Orðsifjar==
Orðið ''biskup'' er komið í íslensku frá [[gríska]] orðinu ''episkopos'' (επισκοπος) gegnum [[latína|latneska]] orðið ''episcopus'', sem þýða má sem ''biskup'', ''eftirlitsmaður'' , ''yfirmaður'', ''umsjónarmaður'' eða ''verndari''. Það hefur einnig verð þýtt á íslensku sem  ''skyggnari'', dæmi eru um að það hafi verið notað sem heiti á biskupi til forna. Biskupar voru einnig nefndir ''klerkagoðar'' í skáldamáli.  Undirbiskupar [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskra]] [[erkibiskup]]a voru áður nefndir nefndir ''lýðbiskupar'' (eða ''ljóðbiskupar'') á íslensku, en þar er sambærileg embætti ''[[Vígslubiskup|vígslubiskupa]]''. Fyrst eftir [[siðaskiptin]] voru biskupar á íslandi nefndir ''súperintent''. Ástæðan var að [[Mótmælendatrú|mótmælendur]] í Norður-Þýskalandi og á Norðurlöndum vildu forðast kaþólska titilinn „biskup“, þar sem hann var sterklega tengdur valdi og þrepaskiptingu kaþólsku kirkjunnar.

==Vald biskupa==
Biskupsdæmi eru misvaldamikil og oft fer vald biskupa eftir trúarlegu hlutverki þeirra og hefðum. Í sumum kirkjudeildum (svo sem þeim [[Rómversk-kaþólska|rómversk-kaþólsku]] og [[Rétttrúnaðarkirkjan|rétttrúnaðarkirkjunni]]) eru til fleiri en ein gerð biskupa, sem hafa mismunandi valdsvið, til dæmis erkibiskupar og [[patríarkar]]. [[Páfi]]nn í [[Róm]] er formlega rómversk-kaþólski biskup Rómaborgar og jafnframt æðsti biskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar. Meðal þess sem biskupar sjá oft um er að vígja [[Prestur|presta]] og guðshús og stjórna ýmsum athöfnum.
== Postulleg vígsluröð==
[[Rómversk-kaþólska kirkjan|Kaþólska kirkjan]], [[rétttrúnaðarkirkjan]], [[Austrænar rétttrúnaðarkirkjur|austrænu rétttrúnaðarkirkjurnar]], [[Nestoríanar|nestoríönsku kirkjurnar]] og [[enska biskupakirkjan]] leggja allar mikla áherslu á [[Postulleg vígsluröð|órofa vígsluröð biskupa]] allt aftur til postulanna. [[Kirkja Jesú Krists hinna síðari daga heilögu|Mormónar]] telja einnig sína biskupa vera hluta postullegri vígsluröð, þó annari en öðrar kristnar kirkjur. Postulleg vígsluröð  (á latínu: ''successio apostolica'') er trúarkenning innan margra kirkjudeilda sem segir að viðkomandi kirkja sé beinlínis andlegur erfingi postulanna. Hins vegar eru þessar kirkjur ekki sammála um hvaða þýðingu þetta hefur.  

Þær kirkjur sem leggja áherslu á mikilvægi órofinnar vígsluraðar vitna meðal annars í [https://biblian.is/biblian/postulasagan-14-kafli/ Postulasöguna 14:23], [https://biblian.is/biblian/postulasagan-20-kafli/ Postulasöguna 20:28] og [https://biblian.is/biblian/sidara-timoteusarbref-1-kafli/ 2. Tímóteusarbréf 1:6] máli sínu til stuðnings.  

Flestar mótmælendakirkjur, að [[Sænska kirkjan|sænsku]] og finnsku evangelisk-lúthersku kirkjunum undanteknum,&lt;ref&gt;[https://anglicanhistory.org/lutherania/conference19092.html The Church of England and the Church of Sweden] Report of the Commission Appointed by the Archbishop of Canterbury&lt;/ref&gt; leggja lítið upp úr þessari hefð, þar á meðal [[Danska kirkjan|dansku]], [[Íslenska þjóðkirkjan|íslensku]] og [[Norska kirkjan|norsku]] kirkjurnar. &lt;ref&gt;Together in Mission and Ministry: The Porvoo Common Statement, With, Essays on Church and Ministry in Northern Europe: Conversations Between the British and Irish Anglican Churches and the Nordic and Baltic Lutheran Churches. Church House Publishing. 1993. ISBN 0715157507.&lt;/ref&gt;Í guðfræði kaþólsku- og rétttrúnaðarkirkjanna er órofin vígsluröð í sjálfu sér álitin mjög mikilvæg vegna þess að Jesús lofaði að vera með postulum sínum og lærisveinum allt til enda veraldar. &lt;ref&gt;[https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_1973_successione-apostolica_en.html &gt;Catholic Teaching on Apostolic Succession, International Theological Commission, 1973,]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Timothy Ware (2015). The Orthodox Church: An Introduction to Eastern Christianity. Penguin Books. ISBN 014198063X&lt;/ref&gt; Ef vígsluröðin er rofin verður þessu loforði ekki framfylgt.

==Biskupar í Nýja testamentinu==
[[Mynd:Byzantine - Saint Ignatius of Antioch - Walters 4820867.jpg|alt=Ignatius frá Antíokkíu |thumb|Ignatius frá Antíokkíu ]]
Biskupar sem leiðtogar kirkjunnar eru nefndir í [[Nýja testamentið|Nýja testamentinu]], en hlutverk þeirra er óljóst ogt enginn skýr greinarmunur á biskupi (gríska: ἐπίσκοπος, ''episkopos'') og presti (gríska: πρεσβύτερος, ''presbyteros,'' (öldungur). Það hefur upphaflega verið sama embættið: Í [https://biblian.is/biblian/postulasagan-20-kafli/ Postulasögunni, 20. kafla], talar [[Páll postuli|Páll]] til öldunganna (prestanna) og biður þá um að vera umsjónarmenn (biskupar). Fyrstu vísbendingar um skipulag kirkjunnar væri að komast í fast form eru í bréfum [[Ignatius frá Antíokkíu|Ignatiusar frá Antíokkíu]] &lt;ref&gt; Elwell, Walter; Comfort, Philip Wesley (2001), Tyndale Bible Dictionary, Tyndale House Publishers, bls. 266, 828, ISBN 0-8423-7089-7 &lt;/ref&gt;sem skrifuð voru á árunum 107–108. Þar er biskupinn nefndur sem leiðtogi kristinna manna í hverri borg, æðri presbyterum og djáknum.

Embætti biskups er lýst Í Nýja testamentinu sem að hluta til stjórnun og að hluta til andlegt. Nákvæmasta dæmið er að finna í bréfi Páls til [https://biblian.is/biblian/titusarbrefid-1-kafli/  Títusar (1. kafli, vers 7)], þar sem biskupinn er kallaður „ráðsmaður Guðs“ og útskýrt er að hann eigi að „vera fastheldinn við hið áreiðanlega orð, sem kennt hefur verið, til þess að hann sé fær um bæði að uppörva með hinni heilnæmu kenningu og hrekja þá sem móti mæla.“ 
===Súperintent===
Eftir siðaskiptin um miðja 16. öld hættu margar mótmælendakirkjur að nota orðið biskup og notuðu þess í stað orðið súperintent (úr latínu: ''superintendens'', yfirsjónarmaður). Þetta gilti meðal annars í [[Dansk-norska ríkið|Dansk-Norska ríkinu]], [[Þýskaland]]&lt;nowiki/&gt;i og í [[Svíþjóð]]. Sem liður í kirkjuskipan [[Kristján 3.|Kristjáns 3.]] Danakonungs, sem afnam stöðu kaþólsku biskupanna, var súperintent einnig notað yfir embætti biskupa á Íslandi fyrst eftir siðaskiptin.  Hugtakið var tekið upp af konungsvaldinu til að undirstrika að hlutverk biskupa og annara kirkjuhöfðingja breyttist úr að vera hluti af valdi kaþólsku kirkjunnar yfir í vera veraldlegt embætti í þjónustu konungs. Hugtakið var notað formlega fyrstu 130 árin eftir siðaskiptin í Dansk-Norska ríkinu, en biskupstitillinn var síðar tekinn upp á nýju. Talið er að hið i hefðbundna biskupsheiti hafi haldist í daglegu tali meðal annars á Íslandi. &lt;ref&gt; Torfi K. Stefánsson Hjaltalín (2017). Siðaskiptin á Íslandi 1541-1542 og fyrstu ár siðbótar: kirkjuskipan Kristjáns III. Danakonungs, Gissur Einarsson biskup og Skálholtsstaður.  Flateyjarútgáfan. ISBN : 9789979965077&lt;/ref&gt;

== Tengt efni ==
* [[Biskup Íslands]], æðsti maður [[Íslenska þjóðkirkjan|þjóðkirkjunnar]].
* [[Erkibiskup]]
* [[Biskupsdæmi]]
==Tilvísanir==

{{Reflist}}

== Tenglar ==

* [http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 Hvað merkir orðið biskup upphaflega og hverjar eru orðsifjar þess? Svar á Vísindavefnum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216143514/http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2611 |date=2006-02-16 }}
* [https://www.biskup.is/ Vefur biskups Íslands]
* [https://catholica.is Reykjavíkurbiskupsdæmi kaþólsku kirkjunnar] 

[[Flokkur:Kristni]]</text>
      <sha1>rw9zi71ijok5611d8tjxnofemin3cbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1546</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8541</id>
    <revision>
      <id>1964638</id>
      <parentid>1906787</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T22:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1831" sha1="ie4t8avgxon8ulepsy9n7jjo7li5t98" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1543]]|[[1544]]|[[1545]]|[[1546]]|[[1547]]|[[1548]]|[[1549]]|
[[1531–1540]]|[[1541–1550]]|[[1551–1560]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]
}}
Árið '''1546''' ('''MDXLVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* [[Þorleifur Pálsson (lögmaður)|Þorleifur Pálsson]] lét af störfum sem lögmaður norðan og vestan.
* Landskjálfti um fardaga, mestur í [[Ölfus]]i, Hús hrundu víða. Allt Hjallahverfi hrapaði.
* [[Tómas Eiríksson]] varð ábóti í [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverárklaustri]].

;Fædd

'''Dáin'''.
* [[Jón Finnbogason]], príor í [[Möðruvallaklaustur|Möðruvallaklaustri]].
* [[Pétur Pálsson (ábóti)|Pétur Pálsson]], ábóti í [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverárklaustri]].

== Erlendis ==
* [[15. febrúar]] - [[Marteinn Lúther]] hélt síðustu ræðu sína, um þrjóska gyðinga sem ætti að reka burt frá þýsku svæði.
* [[8. mars]] - Jóhannes 4., konungur Portúgal, gaf út skipun fyrir portúgalska [[Indland]] um að banna [[hindúismi|hindúisma]]. Uppreisn hófst í [[Gújarat]] sem bæld var niður í nóvember.
* [[28. ágúst]] - [[Heilaga rómverska ríkið]] réðst inn í [[Frankfurt]] en var hrakið burt af mótmælendatrúmönnum.
* [[8. október]] - [[Húgenottar]] voru brenndir á báli í Frakklandi fyrir villutrú ([[mótmælendatrú]]).
* [[8. nóvember]] - [[Majar]] gerðu uppreisn gegn Spánverjum á [[Júkatanskagi|Júkatan]].
* [[Michelangelo]] var skipaður hönnuður [[Péturskirkjan|Péturskirkjunnar]] í Róm.

;Fædd
* [[14. desember]] – [[Tycho Brahe]], [[Danmörk|danskur]] [[stjörnufræði]]ngur (d. [[1601]]).

;Dáin
* [[18. febrúar]] – [[Marteinn Lúther]], [[Þýskaland|þýskur]] [[guðfræði]]ngur og munkur (f. [[1483]]).

[[Flokkur:1546]]
[[Flokkur:1541-1550]]</text>
      <sha1>ie4t8avgxon8ulepsy9n7jjo7li5t98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1544</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12640</id>
    <revision>
      <id>1964684</id>
      <parentid>1485881</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1570" sha1="fa6qx8yqlh1lmvv875cvt3phd5hxs2c" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1541]]|[[1542]]|[[1543]]|[[1544]]|[[1545]]|[[1546]]|[[1547]]|
[[1531–1540]]|[[1541–1550]]|[[1551–1560]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]|
}}
Árið '''1544''' ('''MDXLIV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* [[Otte Stigsen Hvide]], hirðstjóri, gerði báta Þjóðverja upptæka á Suðurnesjum.
* [[Eggert Hannesson]] varð sýslumaður á Vestfjörðum.

'''Fædd'''

'''Dáin'''

== Erlendis ==
* [[7. mars]] - 5 kaþólskir prestar voru teknir af lífi fyrir að ráða um að fjarlægja [[Erkibiskup af Kantaraborg|Erkibiskupinn af Kantaraborg]]
* [[3. maí]] - Enskur her náði yfirráðum yfir Leith og [[Edinborg]] og brenndi síðar borgina.
* [[25. maí]] - [[Karl 5. keisari]] gerði innrás í Austur-[[Frakkland]].
* [[24. júní]] - Ottómanveldið réðst á eyjuna [[Ischia]] á Ítalíu og tók 4.000 íbúa til fanga og seldi sem þræla í Alsír.
* [[17. ágúst]] - Hákóli var stofnaður í [[Königsberg]], Prússlandi.
* [[14. september]] - [[England|Enskur]] her undir stjórn [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]] náði [[Boulogne]] á sitt vald.
* [[18. september]] - Karl 5. og [[Frans 1. Frakkakonungur]] sömdu frið, en stríðið milli Frakka og Englendinga heldur áfram.
* Portúgalir könnuðu [[Taívan]] sem þeir kölluðu ''Ilha Formosa'' (fallega eyja).
* [[Tómatur]] var nefndur fyrst í Evrópu í grasafræðibók Ítalans Pietro Andrea Mattioli.

'''Fædd'''
* [[19. janúar]] - [[Frans 2. Frakkakonungur]] (d. [[1560]])

'''Dáin'''

[[Flokkur:1544]]
[[Flokkur:1541-1550]]</text>
      <sha1>fa6qx8yqlh1lmvv875cvt3phd5hxs2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964685</id>
      <parentid>1964684</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Erlendis */</comment>
      <origin>1964685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1594" sha1="m25ami6fwo0iu8m0it10fitmnaayu8r" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1541]]|[[1542]]|[[1543]]|[[1544]]|[[1545]]|[[1546]]|[[1547]]|
[[1531–1540]]|[[1541–1550]]|[[1551–1560]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]|
}}
Árið '''1544''' ('''MDXLIV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* [[Otte Stigsen Hvide]], hirðstjóri, gerði báta Þjóðverja upptæka á Suðurnesjum.
* [[Eggert Hannesson]] varð sýslumaður á Vestfjörðum.

'''Fædd'''

'''Dáin'''

== Erlendis ==
* [[7. mars]] - 5 kaþólskir prestar voru teknir af lífi fyrir að ráða um að fjarlægja [[Erkibiskup af Kantaraborg|Erkibiskupinn af Kantaraborg]]
* [[3. maí]] - Enskur her náði yfirráðum yfir Leith og [[Edinborg]] og brenndi síðar borgina.
* [[25. maí]] - [[Karl 5. keisari]] gerði innrás í Austur-[[Frakkland]].
* [[24. júní]] - Floti [[Ottómanveldið|Ottómana]] réðst á eyjuna [[Ischia]] á Ítalíu og tók 4.000 íbúa til fanga og seldi sem þræla í [[Alsír]].
* [[17. ágúst]] - Háskóli var stofnaður í [[Königsberg]], Prússlandi.
* [[14. september]] - [[England|Enskur]] her undir stjórn [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]] náði [[Boulogne]] á sitt vald.
* [[18. september]] - Karl 5. og [[Frans 1. Frakkakonungur]] sömdu frið, en stríðið milli Frakka og Englendinga hélt áfram.
* Portúgalir könnuðu [[Taívan]] sem þeir kölluðu ''Ilha Formosa'' (fallega eyja).
* [[Tómatur]] var nefndur fyrst í Evrópu í grasafræðibók Ítalans Pietro Andrea Mattioli.

'''Fædd'''
* [[19. janúar]] - [[Frans 2. Frakkakonungur]] (d. [[1560]])

'''Dáin'''

[[Flokkur:1544]]
[[Flokkur:1541-1550]]</text>
      <sha1>m25ami6fwo0iu8m0it10fitmnaayu8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964686</id>
      <parentid>1964685</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:27:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Erlendis */</comment>
      <origin>1964686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1595" sha1="ftw1hjlkhq43akuhy10dtqacvn76hfo" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1541]]|[[1542]]|[[1543]]|[[1544]]|[[1545]]|[[1546]]|[[1547]]|
[[1531–1540]]|[[1541–1550]]|[[1551–1560]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]|
}}
Árið '''1544''' ('''MDXLIV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* [[Otte Stigsen Hvide]], hirðstjóri, gerði báta Þjóðverja upptæka á Suðurnesjum.
* [[Eggert Hannesson]] varð sýslumaður á Vestfjörðum.

'''Fædd'''

'''Dáin'''

== Erlendis ==
* [[7. mars]] - 5 kaþólskir prestar voru teknir af lífi fyrir að ráða um að fjarlægja [[Erkibiskup af Kantaraborg|Erkibiskupinn af Kantaraborg]].
* [[3. maí]] - Enskur her náði yfirráðum yfir Leith og [[Edinborg]] og brenndi síðar borgina.
* [[25. maí]] - [[Karl 5. keisari]] gerði innrás í Austur-[[Frakkland]].
* [[24. júní]] - Floti [[Ottómanveldið|Ottómana]] réðst á eyjuna [[Ischia]] á Ítalíu og tók 4.000 íbúa til fanga og seldi sem þræla í [[Alsír]].
* [[17. ágúst]] - Háskóli var stofnaður í [[Königsberg]], Prússlandi.
* [[14. september]] - [[England|Enskur]] her undir stjórn [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]] náði [[Boulogne]] á sitt vald.
* [[18. september]] - Karl 5. og [[Frans 1. Frakkakonungur]] sömdu frið, en stríðið milli Frakka og Englendinga hélt áfram.
* Portúgalir könnuðu [[Taívan]] sem þeir kölluðu ''Ilha Formosa'' (fallega eyja).
* [[Tómatur]] var nefndur fyrst í Evrópu í grasafræðibók Ítalans Pietro Andrea Mattioli.

'''Fædd'''
* [[19. janúar]] - [[Frans 2. Frakkakonungur]] (d. [[1560]])

'''Dáin'''

[[Flokkur:1544]]
[[Flokkur:1541-1550]]</text>
      <sha1>ftw1hjlkhq43akuhy10dtqacvn76hfo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1545</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12670</id>
    <revision>
      <id>1964679</id>
      <parentid>1905338</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2980" sha1="rh82on6nmm626n22hrnivx7qcpy5nxu" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1542]]|[[1543]]|[[1544]]|[[1545]]|[[1546]]|[[1547]]|[[1548]]|
[[1531–1540]]|[[1541–1550]]|[[1551–1560]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]|
}}
[[Mynd:Council of Trent.JPG|350px|right|[[Kirkjuþingið í Trento]].]]
Árið '''1545''' ('''MDXLV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* [[Einokunarverslunin|Verslunareinokun]] komið á í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]] þar sem íbúum eyjanna var bannað að versla við aðra en kaupmenn Danakonungs. Erfiðlega gekk þó að framfylgja banninu enda [[England|Englendingar]] fjölmennir við eyjarnar.
* [[Skriða]] féll úr [[Vatnsdalsfjall]]i yfir bæinn Skíðastaði í [[Vatnsdalur|Vatnsdal]]. Fjórtán fórust.

===Fædd===
* [[Gísli Þórðarson (lögmaður)|Gísli Þórðarson]], lögmaður sunnan og austan.

===Dáin===

== Erlendis ==
* [[1. apríl]] - Auðugustu [[silfur]]námur heimsins fundust í fjallinu Cerro Rico í [[Bólivía|Bólivíu]]. Þar varð til námubærinn Potosí.
* [[13. júní]] - Spænski landkönnuðurinn Yñigo Ortiz de Retez kannaði strönd [[Nýja-Gínea|Nýju-Gíneu]] sem hann nefndi svo.
* [[18. júlí]] - [[19. júlí]] - Englendingar og Frakkar börðust við Solent-sund við suður-England. Enska skipið ,''the Mary Rose'', sökk og létust 365 af 400 í áhöfn. Englendingar hröktu nokkru síðar Frakka frá [[Wight-eyja|Wight-eyju]].
* [[16. september]]: 
**[[Hertogadæmið Parma]] var stofnað á Ítalíu að skipan Páls 3. páfa.
** Englendingar brenndu 5 skoska bæi við landamæri ríkjanna. 
* [[10. nóvember]] - [[Heilaga rómverska ríkið]] og [[Ottómanveldið]] sömdu um vopnahlé.
* [[13. desember]] - [[Kirkjuþingið í Trento]] formlega sett (lauk [[1563]]).
* Uppskerubrestur varð í [[Henan]] í Kína. Landflótti varð úr héraðinu en þeir sem urðu eftir gripu til að borða trjábörk og [[mannát]]s.

===Fædd===
* Mars - [[Gaspare Tagliacozzi]], ítalskur skurðlæknir. [[1599]])
* [[1. apríl]] - [[Peder Claussøn Friis]], norskur prestur og fornmenntafræðingur (d. [[1614]]).
* [[2. apríl]] - [[Elísabet af Valois]], Spánardrottning, þriðja eiginkona [[Filippus 2. Spánarkonungur|Filippusar 2.]] (d. [[1568]]).
* [[8. júlí]] - [[Karl prins af Astúríu]], krónprins Spánar (d. [[1568]]).
* [[27. ágúst]] - [[Alexander Farnese]], hertogi af Parma (d. [[1592]]).
* [[7. desember]] - [[Darnley lávarður|Henry Stuart]], lávarður af Darnley, eiginmaður [[María Skotadrottning|Maríu Skotadrottningar]] (d. [[1567]]).
* [[Magnús Heinason]], færeyskur sægarpur (d. [[1589]]).

===Dáin===
* [[8. ágúst]] - [[Injong af Joseon]], Kórekonungur (f. [[1515]]).
* [[12. ágúst]] - [[María Manúela]] af Portúgal, fyrsta eiginkona Filippusar 2. Spánarkonungs (f. 1527).
* [[24. ágúst]] - [[Charles Brandon]], hertogi af Suffolk, enskur stjórnmálamaður og eiginmaður Maríu Tudor, systur Hinriks 8. (f. um 1484).

[[Flokkur:1545]]
[[Flokkur:1541-1550]]</text>
      <sha1>rh82on6nmm626n22hrnivx7qcpy5nxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1547</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21774</id>
    <revision>
      <id>1964584</id>
      <parentid>1948071</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:48:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2619" sha1="4jvjfrqxevy5xyxt88so646w170fydv" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1544]]|[[1545]]|[[1546]]|[[1547]]|[[1548]]|[[1549]]|[[1550]]|
[[1531–1540]]|[[1541–1550]]|[[1551–1560]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]|
}}
[[Mynd:Edward VI of England c. 1546.jpg|thumb|right|[[Játvarður 6.]] Englandskonungur]]
Árið '''1547''' ('''MDXLVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* Vor - [[Ormur Sturluson]] varð lögmaður norðan og vestan.
* Haust - [[Gissur Einarsson]] biskup lét taka niður [[krossinn helgi|krossinn helga]] í [[Kaldaðarnes]]i og taka af honum gull og gersemar sem fólk hafði borið á hann.
* [[Bjarnanesreið]] síðari.

===Fædd===
* [[30. september]] - [[Halldóra Árnadóttir (biskupsfrú)|Halldóra Árnadóttir]], biskupsfrú á Hólum, kona [[Guðbrandur Þorláksson|Guðbrands Þorlákssonar]] (d. 1585).

===Dáin===

== Erlendis ==
* [[8. janúar]] - Fyrsta bókin kom út á [[litáíska|litáísku]].
* [[28. janúar]] - [[Játvarður 6.]] varð konungur Englands eftir andlát föður síns,  [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]].
* [[31. mars]] - [[Hinrik 2. Frakkakonungur|Hinrik 2.]] varð konungur Frakklands.
* [[4. apríl]] - [[Katrín Parr]], ekkja [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]] Englandskonungs, giftist leynilega [[Thomas Seymour]], innan við þremur mánuðum eftir lát konungs.
* [[23. maí]] - Mótmælendur sigruðu kaþólskan her Heilaga rómverska ríkisins; drápu 2.500 og tóku aðra 2.500 til fanga.
* [[13. júní]] - [[Ottómanveldið]] gerði friðarsamning við [[Frakkland]] og [[Heilaga rómverska keisaradæmið]].
* [[29. júní]] - 21 frönsk galeiða kom til [[Fife]], Skotlandi og gerði umsátur um St. Andrews-kastala, þar sem mótmælendur gáfust upp eftir mánuð.
* [[10. september]] - Enskur her sigraði þann skoska og tók yfir [[Edinborg]].
* [[6. desember]] - Portúgalski flotinn réðist á soldánaveldið í [[Aceh]] og drap 4.000 menn þeirra og sökkti 45 af 60 skipum þeirra.
* [[Ívan grimmi]] stórfursti [[Moskóvítar|Moskóvíta]] tók sér fyrstur titilinn [[tsar]] yfir [[Rússland]]i. [[Rússneska keisaradæmið]] var stofnað.

===Fædd===
* [[21. febrúar]] - [[Claude af Valois|Claude]], hertogaynja af [[Lorraine]], kona [[Karl 3. af Lorraine|Karls 3.]] hertoga (d. [[1575]]).
* [[29. september]] - [[Miguel de Cervantes]], spænskur rithöfundur, skáld og leikskáld (d. [[1616]]).

===Dáin===
* [[28. janúar]] - [[Hinrik 8.]] Englandskonungur (f. [[1491]]).
* [[31. mars]] - [[Frans 1. Frakkakonungur]] (f. [[1494]]).
* [[2. desember]] - [[Hernán Cortés]], spænskur landvinningamaður (f. [[1485]]).

[[Flokkur:1547]]
[[Flokkur:1541-1550]]</text>
      <sha1>4jvjfrqxevy5xyxt88so646w170fydv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1543</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21776</id>
    <revision>
      <id>1964695</id>
      <parentid>1485879</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1908" sha1="plmmc23yk96rcoluchrig5bnwskrei0" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1540]]|[[1541]]|[[1542]]|[[1543]]|[[1544]]|[[1545]]|[[1546]]|
[[1531–1540]]|[[1541–1550]]|[[1551–1560]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]|
}}
Árið '''1543''' ('''MDXLIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Ísland ==

=== Fædd ===

=== Dáin ===

==Erlendis==
* [[11. febrúar]] - [[Hinrik 8.]] og [[Karl 5. keisari]] mynduðu bandalag gegn [[Frakkland]]i.
* [[20. mars]] - [[Gústaf Vasa]] bældi niður bændauppreisn í Svíþjóð.
* [[21. mars]] - [[Nikulás Kóperníkus]] gaf út ritið ''[[De revolutionibus orbium coelestium]]'' þar sem hann setti fram [[sólmiðjukenningin|sólmiðjukenning]]u sína.
* [[23. apríl]] - [[Súleiman mikli]], soldán Ottómansveldisins, réðst á ný á Ungverjaland.
* [[22. júní]] - [[Hinrik 8.]] lýsti stríð á hendur Frakklandi.
* [[Júní]] -  Belginn Andreas Vesalius gaf út ''De humani corporis fabrica'', byltingarkennt rit um [[líffærafræði]] mannsins.
* [[25. júlí]] - Fyrsti stóri sjóbardaginn á Norður-Atlantshafi var við strendur [[Galisía|Galisíu]] þegar Spánverjar og Frakkar mættust. Spánverjar höfðu betur þrátt fyrir minni mannafla og sökktu stærsta skipi Frakka ásamt því að hertaka 23 skip sem eftir voru.
* [[6. ágúst]] - Frakkar og Ottómanar gerðu umsátur um [[Nice]] sem var á valdi [[Savoja]]. Umsátrinu lauk eftir 16 daga og tóku Ottómanar 2.500 íbúa sem seldir voru í þrælahald.
* [[20. desember]] - [[Átta ára stríðið]] hófst milli Englands og Skotlands.
* [[Marteinn Lúther]] - Gaf út bókina ''Um Gyðinga og lygar þeirra''.

===Fædd===
[[31. janúar]] - [[Tokugawa Ieyasu]], sjógun í Japan (d. [[1616]])

===Dáin===
* [[24. maí]] - [[Nikulás Kópernikus]],  pólsk-prússneskur stjörnufræðingur (f. [[1473]])
* [[Hans Holbein yngri]], þýskur listamaður og prentari (f. [[1497]])

[[Flokkur:1543]]
[[Flokkur:1541-1550]]</text>
      <sha1>plmmc23yk96rcoluchrig5bnwskrei0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kemal Atatürk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23031</id>
    <revision>
      <id>1964540</id>
      <parentid>1963915</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10978" sha1="es0kb2lwsnpq2diozbvp9v1ntfxobb2" xml:space="preserve">{{Forsætisráðherra
| forskeyti = 
| nafn =  Mústafa Kemal Atatürk
| mynd = Ataturk1930s.jpg
| myndatexti1 = Atatürk árið 1932.
| titill= [[Forseti Tyrklands]]
| stjórnartíð_start = [[29. október]] [[1923]]
| stjórnartíð_end = [[10. nóvember]] [[1938]]
| forsætisráðherra = [[İsmet İnönü]]&lt;br&gt;[[Fethi Okyar]]&lt;br&gt;[[Celâl Bayar]]
| forveri = ''Embætti stofnað''
| eftirmaður = [[İsmet İnönü]]
| fæddur = [[19. maí]] [[1881]]
| fæðingarstaður = [[Þessalóníka|Salóniku]], [[Tyrkjaveldi]]
| fæðingarnafn = Ali Rıza oğlu Mustafa
| dánardagur =  {{Dánardagur og aldur|1938|11|10|1881|5|19}}
| dánarstaður = [[Istanbúl]], [[Tyrkland]]i
| þjóderni = [[Tyrkland|Tyrkneskur]]
| maki = {{gifting|Lâtife Uşaklıgil|1923|1925|orsök=skildu}}
| stjórnmálaflokkur = [[Lýðveldisflokkur alþýðunnar]] (CHP)
|undirskrift = Signature of Mustafa Kemal Atatürk.svg
}}
'''Mústafa Kemal Atatürk''' ([[19. maí]] [[1881]] — [[10. nóvember]] [[1938]]) var stofnandi og fyrsti forseti [[Tyrkland|Lýðveldisins Tyrklands]]. Hann fór fyrir sæmilega friðsamri byltingu í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar þar sem höfuðborgin var flutt frá [[Istanbúl]] til [[Ankara]] og soldánaveldið leyst upp. Hann var mikill frömuður í því að gera Tyrkland vestrænna en það hafði verið, meðal annars innleiddi hann [[Latneska stafrófið|latneskt stafróf]] fyrir tyrknesku og bannaði [[fjölkvæni]]. Enn í dag er hann í miklu uppáhaldi hjá mörgum Tyrkjum og myndir af honum hanga víða uppi í skólastofum, stofum og víðar.

==Æviágrip==
Mústafa Kemal fæddist (undir nafninu Ali Rıza oğlu Mustafa) árið 1881 í [[Þessalóníka|Þessalóníku]], sem er í dag hluti af [[Grikkland|Grikklandi]] en tilheyrði þá [[Tyrkjaveldi]]. Faðir Mústafa lést þegar hann var sjö ára og fjölskylda hans flutti í kjölfarið út í sveit til að búa með einum frænda hans. Nafnið Kemal fékk hann frá stærðfræðikennara sínum sem eins konar heiðursnafnbót fyrir stærðfræðikunnáttu sína, en Kemal merkir „fullkomnun“ eða „þroski“ á [[Arabíska|arabísku]].&lt;ref&gt;[[Afet Inan]], ''Atatürk hakkında hâtıralar ve belgeler'', Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1959, [https://books.google.com/books?id=EWwaAAAAIAAJ&amp;q=%22Matematik+%C3%B6%C4%9Fretmeni+Mustafa+Efendi%22&amp;dq=%22Matematik+%C3%B6%C4%9Fretmeni+Mustafa+Efendi%22&amp;hl=tr&amp;ei=LC3ATIvwB4a8cM6EnewL&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=4&amp;ved=0CDsQ6AEwAw bls. 8.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=http://www.turkishembassy.org/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=300&amp;Itemid=317|titill=Mustafa Kemal Atatürk|publisher=Turkish Embassy website|mánuðurskoðað=6. ágúst|árskoðað=2017|safnslóð=https://web.archive.org/web/20070927211519/http://www.turkishembassy.org/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=300&amp;Itemid=317|safnmánuður=27. september|safnár=2007|tungumál=enska}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=samvinnan&gt;{{Vefheimild|titill=Mústafa Kemal Atatürk|url=https://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4292326|útgefandi=''Samvinnan''|ár=1969|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=22. janúar|árskoðað=2019}}&lt;/ref&gt;

Mústafa Kemal gekk í herskóla Þessalóniku árið 1893 í óþökk foreldra sinna. Hann hélt áfram hernámi víðs vegar um Balkanskaga næstu árin&lt;ref name=&quot;Genelkurmay1&quot;&gt;T. C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, ''Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri'', Ankara: Genkurmay Başkanlığı Basımevi, 1972, bls. 1.&lt;/ref&gt; og útskrifaðist loks úr herskóla í Konstantinópel þann 11. janúar 1905. Á þessum tíma var hann meðlimur í [[Sambands- og framfaraflokkurinn|Sambands- og framfaraflokknum]], flokki [[Ungtyrkir|Ungtyrkja]], en var þó oft gagnrýninn á stefnumál hans. Kemal var handtekinn stuttu eftir útskriftina fyrir að tala gegn soldánaveldinu en sleppt nokkrum mánuðum síðar.&lt;ref name=&quot;Atay&quot;&gt;Falih Rıfkı Atay: Çankaya, Pozitif Yayınları, İstanbıl, 2004&lt;/ref&gt; Hann tók þátt í [[Ungtyrkjabyltingin|Ungtyrkjabyltingunni]] árið 1908 og átti þátt í að kveða niður gagnbyltingu [[Abdúl Hamid 2.]] Tyrkjasoldáns árið eftir.

Kemal var herforingi tyrkneskra herdeilda í stríði Tyrkja við Ítali 1911–1912 og í [[Balkanstríðin|Balkanstríðunum]] 1912–1913.

===Fyrri heimsstyrjöldin===
[[File:Turkish trenches at Gallipoli.jpg|thumb|left|Mústafa Kemal í skotgröfunum við Gallipoli]]
Mústafa Kemal komst til metorða í [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]] þegar honum var treyst fyrir stjórn 19. herdeildar fimmta Tyrkjahersins í [[Gallipoli-herförin|innrás Breta á Gallipoli-skaga]]. Kemal gat sér til um hvar Bretar myndu gera árás og tókst að hrekja Bretaher á bak aftur. Þetta var einn mesti ósigur fyrr og síðar í hernaðarsögu [[Breska heimsveldið|breska heimsveldisins]] og þótti mikil auðmýking fyrir [[Winston Churchill]], sem þá var flotamálaráðherra Bretlands og hafði staðið að innrásinni. Þetta var einn fárra mikilvægra sigra sem Tyrkir unnu í fyrri heimsstyrjöldinni og Kemal varð því stríðshetja fyrir vikið. Eftir sigurinn var hann sendur til [[Edirne]] til að berjast gegn Rússaher í [[Kákasus]].&lt;ref name=lengyel68&gt;Lengyel, ''They called him Atatürk'', 68&lt;/ref&gt; Herdeildum Kemal tókst að hertaka borgirnar Bitlis og Muş og komu þannig foringjum Rússa að óvörum.&lt;ref name=kinross100&gt;Kinross, ''Atatürk: The Rebirth of a Nation'', 100&lt;/ref&gt;

Eftir ágreining við tyrknesku ríkisstjórnina sagði Kemal sig úr sjöunda Tyrkjahernum og sneri aftur til Konstantínópel. Þar var hann gerður að fylgdarmanni krónprinsins Mehmed Vahideddin, sem seinna átti eftir að verða [[Mehmed 6.]] Tyrkjasoldán, í heimsókn til [[Austurríki-Ungverjaland]]s og [[Þýska keisaraveldið|Þýskalands]]. Kemal heimsótti vesturvígstöðvarnar og komst fljótt að þeirri niðurstöðu að [[Miðveldin]] myndu brátt tapa stríðinu. Hann hikaði ekki við að viðra þessa skoðun við [[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari|Vilhjálm 2. Þýskalandskeisara]] og herforingja hans.

===Tyrkneska frelsisstríðið=== 
Eftir [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldina]] var [[Tyrkjaveldi]] hertekið af [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöldin)|Bandamönnum]]. Kemal og fylgismenn hans neituðu að sitja hjá á meðan Bandamenn hófu að skipta Tyrkjaveldi á milli sín samkvæmt Sèvres-sáttmálanum og fóru því fyrir uppreisn gegn sitjandi stjórn veldisins. Þeir stofnuðu nýja ríkisstjórn í [[Ankara]] og stýrðu frá þeirri borg [[Tyrkneska frelsisstríðið|andspyrnu gegn hertöku Bandamanna]].

Undir stjórn Kemal sigruðu Tyrkir heri [[Armenía|Armena]], [[Frakkland|Frakka]] og [[Ítalía|Ítala]]. Loks sigruðu þeir her [[Grikkland|Grikkja]] sem sátu í borginni Izmir, í [[Þrakía|austur-Þrakíu]] og eyjum [[Eyjahaf|Eyjahafsins]]. Eftir orrustu við Sangarios þar sem Grikkir voru alfarið hraknir út úr Tyrklandi veitti þjóðarþing Tyrklands Kemal titilinn '''Gazi''' (hinn sigursæli).&lt;ref&gt;Jean-Louis, Bacqué-Grammont; Jean-Paul, Roux. ''Mustafa Kemal Atatürk et la Turquie nouvelle''. Maisonneuve &amp; Larose. 1982. Bls. 24. Sótt 23. júlí 2017&lt;/ref&gt; Eftir þessa sigra ákváðu [[Bretland|Bretar]] að semja um frið við Kemal og hafa sig burt frá Tyrklandi.

===Stofnun tyrkneska lýðveldisins===
[[File:Ataturk-September 20, 1928.jpg|thumb|right|Atatürk forseti kynnir nýtt stafróf fyrir Tyrkjum.]]
Mústafa Kemal staðfesti jafnframt að hann vildi taka upp allt aðra stefnu en Tyrkjaveldi hefði gert og koma á róttækum umbótum í landinu. Kemal var innblásinn af [[Franska byltingin|frönsku byltingunni]] og naut góðs af því að litið var á [[Mehmed 6.]] [[Tyrkjasoldán]] sem svikara vegna afar óhagstæðra friðarskilmála sem hann hafði samþykkt við undirritun friðarsáttmála í Moudros. Stjórn Mústafa Kemal tók þá ákvörðun að leysa upp embætti Tyrkjasoldáns og gera Tyrkland að [[lýðveldi]] með [[veraldarhyggja|veraldlegum lögum]] þar sem pólitískt vald yrði aðskilið hinu guðlega.

Eftir að lýðveldi var stofnað færði Kemal höfuðborgina frá Istanbúl til Ankara og stóð fyrir ýmsum umbótum í vestrænum stíl í landinu. Hann kom á [[aðskilnaður ríkis og kirkju|aðskilnaði ríkis og trúarbragða]], gaf [[Kosningaréttur kvenna|konum kosningarrétt]] og kom á notkun latnesks stafrófs í stað hins arabíska. Undir leiðsögn Kemal var gerð fordæmalaus menningarbylting í Tyrklandi sem kölluð er „kemalska byltingin.“ Þann 24. nóvember 1934 gaf tyrkneska þingið Kemal nafnbótina Atatürk, sem þýðir ekki „faðir Tyrkjanna“ heldur „Tyrkjafaðir“ í þeim skilningi að hann sé eins og forfeðurnir voru, en „Ata“ merkir bókstaflega forfaðir.

Ein róttækasta ákvörðunin sem Atatürk tók var að leggja niður íslamska [[Kalífi|kalífadæmið]] árið 1924. Kalífi íslams hafði verið trúarleiðtogi og sameiningartákn allra múslima heimsins í um þrettán aldir og frá stofnun Tyrkjaveldis hafði Tyrkjasoldán jafnan einnig verið kalífi. Eftir að soldánsembættið var leyst upp stóð höfuð Ósmansættarinnar eftir með kalífatitilinn sem ópólitískur trúarleiðtogi en árið 1924 ákvað Atatürk að leysa einnig upp kalífaembættið og gerði síðasta kalífanum, [[Abdúl Mejid 2.]], að yfirgefa Tyrkland. Ástæðan fyrir ákvörðun Atatürks var sú að hann taldi hugmyndina um kalífa ekki samræmast hugsjónum sínum um Tyrkland sem veraldlegt lýðveldi og þjóðríki.&lt;ref&gt;{{Bókaheimild|titill=Miðausturlönd: Fortíð, nútíð og framtíð|höfundur=Magnús Þorkell Bernharðsson|útgefandi=Mál og menning|ár=2018|isbn=978-9979-3-3683-9|bls=113–114}}&lt;/ref&gt;

Atatürk lést vegna [[skorpulifur|skorpulifrar]] þann 10. nóvember 1938. Hann var grafinn í þjóðfræðisafni í Ankara. Lík hans hvílir í dag í grafhýsi sem nefnist Anıtkabir.

==Tenglar==
* {{Tímarit.is|000505748|Mustafa Kemal Atatürk|blað=[[Skírnir]]|útgáfudagsetning=1. janúar 1939|blaðsíða=122–134|höfundur=Baldur Bjarnason}}
* {{Tímarit.is|5947769|Mustafa Kemal Ataturk, einræðisherra Tyrklands|blað=[[Þjóðin: tímarit sjálfstæðismanna]]|útgáfudagsetning=1. desember 1938|blaðsíða=278–282}}
* {{Tímarit.is|4357568|Mustafa Kemal Atatürk|blað=[[Fálkinn]]|útgáfudagsetning=10. desember 1938|blaðsíða=4–5}}
{{Commonscat|Mustafa Kemal Atatürk}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
|titill=Forseti Tyrklands
|frá=[[29. október]] [[1923]]
|til=[[10. nóvember]] [[1938]]
|fyrir=Fyrstur í embætti
|eftir=[[İsmet İnönü]]
}}
{{Töfluendir}}
{{Forseti Tyrklands}}
{{fd|1881|1938}}
{{DEFAULTSORT:Atatürk, Kemal}}
[[Flokkur:Forsetar Tyrklands]]
[[Flokkur:Herforingjar í fyrri heimsstyrjöldinni]]
[[Flokkur:Tyrkneskir herforingjar]]</text>
      <sha1>es0kb2lwsnpq2diozbvp9v1ntfxobb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pompeii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24028</id>
    <revision>
      <id>1964690</id>
      <parentid>1934624</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32138-18</username>
        <id>117091</id>
      </contributor>
      <origin>1964690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1185" sha1="0mhe533jtixfj6je8vi9llaae3043wv" xml:space="preserve">[[Mynd:Mt Vesuvius 79 AD eruption.svg|thumb|right|300px|Kortið sýnir svæðið sem varð fyrir áhrifum frá gosinu í Vesúvíus í ágúst 79.]]
[[Mynd:Baeckerei pompeji kampanien italien.jpg|thumb|[[Bakarí]] í Pompei.]]
'''Pompeii''' var [[róm]]versk borg nálægt þar sem borgin [[Napólí]] stendur nú. Í [[ágúst]] árið [[79]] grófst borgin ásamt borginni [[Herculaneum]] undir ösku í kjölfar mikils eldgoss úr [[Vesúvíus]]i. Út af þessu varðveittist borgin á nákvæmlega sama veg og hún var þegar hún grófst undir. 

Árið [[1748]] var byrjað að grafa borgina upp en úr þeim uppgreftri hefur komið mikið af þekkingu nútímans um líf á tímum Rómverja. Borgin er á [[heimsminjaskrá UNESCO]].

En eftir þetta kom lítill álfur sem opnaði lítin pizza stað. Greyið álfurinn fékk enga viðskiptavini svo hann ákvað að brenna parís og taka kónginn og sleppa honum í vesúvíus. Hann notaði allt þetta til þess að gera pizzu handa fyrsta kúnnanum sínum og hann elskaði pizzuna og þannig varð Parízzi til. 

{{commonscat}}

{{Stubbur|fornfræði}}
{{Stubbur|saga}}

[[Flokkur:Rómverskar borgir]]
[[Flokkur:Heimsminjar]]</text>
      <sha1>0mhe533jtixfj6je8vi9llaae3043wv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964691</id>
      <parentid>1964690</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32138-18</username>
        <id>117091</id>
      </contributor>
      <origin>1964691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1284" sha1="sir3gzd97t2tvgrgm376h665hm1kpfh" xml:space="preserve">[[Mynd:Mt Vesuvius 79 AD eruption.svg|thumb|right|300px|Kortið sýnir svæðið sem varð fyrir áhrifum frá gosinu í Vesúvíus í ágúst 79.]]
[[Mynd:Baeckerei pompeji kampanien italien.jpg|thumb|[[Bakarí]] í Pompei.]]
'''Pompeii''' var [[róm]]versk borg nálægt þar sem borgin [[Napólí]] stendur nú. Í [[ágúst]] árið [[79]] grófst borgin ásamt borginni [[Herculaneum]] undir ösku í kjölfar mikils eldgoss úr [[Vesúvíus]]i. Út af þessu varðveittist borgin á nákvæmlega sama veg og hún var þegar hún grófst undir. 

Árið [[1748]] var byrjað að grafa borgina upp en úr þeim uppgreftri hefur komið mikið af þekkingu nútímans um líf á tímum Rómverja. Borgin er á [[heimsminjaskrá UNESCO]].

En eftir þetta kom lítill álfur sem opnaði lítin pizza stað. Greyið álfurinn fékk enga viðskiptavini svo hann ákvað að brenna parís og taka kónginn og sleppa honum í vesúvíus. Hann notaði allt þetta til þess að gera pizzu handa fyrsta kúnnanum sínum og hann elskaði pizzuna og þannig varð Parízzi til. Þessi Álfur á líka bakaríið á myndini þegar hann brenndi hollending í súkkulaði brauð. 

{{commonscat}}

{{Stubbur|fornfræði}}
{{Stubbur|saga}}

[[Flokkur:Rómverskar borgir]]
[[Flokkur:Heimsminjar]]</text>
      <sha1>sir3gzd97t2tvgrgm376h665hm1kpfh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964693</id>
      <parentid>1964691</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32138-18</username>
        <id>117091</id>
      </contributor>
      <origin>1964693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1375" sha1="0pjwgj5xhjn1xenmblhxcf8qdphq886" xml:space="preserve">[[Mynd:Mt Vesuvius 79 AD eruption.svg|thumb|right|300px|Kortið sýnir svæðið sem varð fyrir áhrifum frá gosinu í Vesúvíus í ágúst 79.]]
[[Mynd:Baeckerei pompeji kampanien italien.jpg|thumb|[[Bakarí]] í Pompei.]]
'''Pompeii''' var [[róm]]versk borg nálægt þar sem borgin [[Napólí]] stendur nú. Í [[ágúst]] árið [[79]] grófst borgin ásamt borginni [[Herculaneum]] undir ösku í kjölfar mikils eldgoss úr [[Vesúvíus]]i. Út af þessu varðveittist borgin á nákvæmlega sama veg og hún var þegar hún grófst undir. 

Árið [[1748]] var byrjað að grafa borgina upp en úr þeim uppgreftri hefur komið mikið af þekkingu nútímans um líf á tímum Rómverja. Borgin er á [[heimsminjaskrá UNESCO]].

En eftir þetta kom lítill álfur sem opnaði lítin pizza stað. Greyið álfurinn fékk enga viðskiptavini svo hann ákvað að brenna parís og taka kónginn og sleppa honum í vesúvíus. Hann notaði allt þetta til þess að gera pizzu handa fyrsta kúnnanum sínum og hann elskaði pizzuna og þannig varð Parízzi til. Þessi Álfur á líka bakaríið á myndini þegar hann brenndi hollending í súkkulaði brauð.  

Ef þú eyðir álfagreinini minni þá ertu á móti minni trú og það er dónalegt. 

{{commonscat}}

{{Stubbur|fornfræði}}
{{Stubbur|saga}}

[[Flokkur:Rómverskar borgir]]
[[Flokkur:Heimsminjar]]</text>
      <sha1>0pjwgj5xhjn1xenmblhxcf8qdphq886</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964696</id>
      <parentid>1964693</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tók aftur breytingar frá [[Special:Contributions/~2026-32138-18|~2026-32138-18]] ([[User talk:~2026-32138-18|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Berserkur|Berserkur]]</comment>
      <origin>1889570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="853" sha1="qvo81syu9ex6o4jh027emny9oncev6i" xml:space="preserve">[[Mynd:Mt Vesuvius 79 AD eruption.svg|thumb|right|300px|Kortið sýnir svæðið sem varð fyrir áhrifum frá gosinu í Vesúvíus í ágúst 79.]]
[[Mynd:Baeckerei pompeji kampanien italien.jpg|thumb|[[Bakarí]] í Pompei.]]
'''Pompeii''' var [[róm]]versk borg nálægt þar sem borgin [[Napólí]] stendur nú. Í [[ágúst]] árið [[79]] grófst borgin ásamt borginni [[Herculaneum]] undir ösku í kjölfar mikils eldgoss úr [[Vesúvíus]]i. Út af þessu varðveittist borgin á nákvæmlega sama veg og hún var þegar hún grófst undir. 

Árið [[1748]] var byrjað að grafa borgina upp en úr þeim uppgreftri hefur komið mikið af þekkingu nútímans um líf á tímum Rómverja. Borgin er á [[heimsminjaskrá UNESCO]].

{{commonscat}}

{{Stubbur|fornfræði}}
{{Stubbur|saga}}

[[Flokkur:Rómverskar borgir]]
[[Flokkur:Heimsminjar]]</text>
      <sha1>qvo81syu9ex6o4jh027emny9oncev6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miðveldin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24396</id>
    <revision>
      <id>1964665</id>
      <parentid>1567111</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1583" sha1="qc1duffcf9fa85mgujv05p29tkmyf28" xml:space="preserve">[[Mynd:Map 1914 WWI Alliances.jpg|thumb|right|Kort sem sýnir bandalög [[Evrópa|Evrópuþjóða]] árið [[1915]]. Miðveldin eru sýnd með rauðum lit. ]]
'''Miðveldin''' voru [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópuríkin]] [[Þýska keisaradæmið|Þýskaland]], [[Austurríki-Ungverjaland]], [[Tyrkjaveldi]] og [[Búlgaría]], sem börðust gegn [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöldin)|Bandamönnum]] í [[Fyrri heimsstyrjöldin]]ni. 

Bandalag milli Þýskalands og Austurríkis-Ungverjalands var formlega stofnað [[7. október]] [[1879]]. [[20. maí]] [[1889]] varð [[Konungsríkið Ítalía|Ítalía]] aðili að bandalaginu ([[Þríveldin]]), en þegar Ítalía hóf þátttöku í styrjöldinni í maí árið [[1915]] gerði hún það í bandalagi við [[Bretland|Breta]].

Eftir að styrjöldin braust út í ágúst [[1914]] tóku Tyrkir afstöðu gegn [[Rússland|Rússum]] í október sem olli því að löndin sem aðild áttu að [[Samúðarbandalagið|Samúðarbandalaginu]] lýstu þeim stríði á hendur. Síðastir gerðust Búlgarir aðilar að bandalaginu árið 1915 og réðust inn í [[Serbía|Serbíu]], ásamt herjum Þjóðverja og Austurríkismanna.

Búlgarir urðu fyrstir til að undirrita [[vopnahlé]]ssamkomulag við Bandamenn [[29. september]] [[1918]]. Tyrkir fylgdu í kjölfarið [[30. október]] og [[Austurríki]] og [[Ungverjaland]] undirrituðu aðskilda vopnahléssamninga í byrjun nóvember. Stríðinu lauk svo með undirritun Þjóðverja [[11. nóvember]].

{{Stubbur|saga}}

[[Flokkur:Hernaðarbandalög]]
[[Flokkur:Fyrri heimsstyrjöldin]]</text>
      <sha1>qc1duffcf9fa85mgujv05p29tkmyf28</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964666</id>
      <parentid>1964665</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:16:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1583" sha1="myh6ahrjw06x7wuqgjrt8r6xhmvsl6q" xml:space="preserve">[[Mynd:Map 1914 WWI Alliances.jpg|thumb|right|Kort sem sýnir bandalög [[Evrópa|Evrópuþjóða]] árið [[1915]]. Miðveldin eru sýnd með rauðum lit. ]]
'''Miðveldin''' voru [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópuríkin]] [[Þýska keisaradæmið|Þýskaland]], [[Austurríki-Ungverjaland]], [[Tyrkjaveldi]] og [[Búlgaría]], sem börðust gegn [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöldin)|bandamönnum]] í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni. 

Bandalag milli Þýskalands og Austurríkis-Ungverjalands var formlega stofnað [[7. október]] [[1879]]. [[20. maí]] [[1889]] varð [[Konungsríkið Ítalía|Ítalía]] aðili að bandalaginu ([[Þríveldin]]), en þegar Ítalía hóf þátttöku í styrjöldinni í maí árið [[1915]] gerði hún það í bandalagi við [[Bretland|Breta]].

Eftir að styrjöldin braust út í ágúst [[1914]] tóku Tyrkir afstöðu gegn [[Rússland|Rússum]] í október sem olli því að löndin sem aðild áttu að [[Samúðarbandalagið|Samúðarbandalaginu]] lýstu þeim stríði á hendur. Síðastir gerðust Búlgarir aðilar að bandalaginu árið 1915 og réðust inn í [[Serbía|Serbíu]], ásamt herjum Þjóðverja og Austurríkismanna.

Búlgarir urðu fyrstir til að undirrita [[vopnahlé]]ssamkomulag við Bandamenn [[29. september]] [[1918]]. Tyrkir fylgdu í kjölfarið [[30. október]] og [[Austurríki]] og [[Ungverjaland]] undirrituðu aðskilda vopnahléssamninga í byrjun nóvember. Stríðinu lauk svo með undirritun Þjóðverja [[11. nóvember]].

{{Stubbur|saga}}

[[Flokkur:Hernaðarbandalög]]
[[Flokkur:Fyrri heimsstyrjöldin]]</text>
      <sha1>myh6ahrjw06x7wuqgjrt8r6xhmvsl6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sniðaspjall:Stubbur</title>
    <ns>11</ns>
    <id>29672</id>
    <revision>
      <id>1964650</id>
      <parentid>1860081</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:32:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Nýr hluti: /* Documentation */</comment>
      <origin>1964650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6467" sha1="jvo6wje06432orzam4xt43d2wlw8un0" xml:space="preserve">Ég tók aftur breytingar [[Notandi:Torfason|Magnúsar Þórs]] vegna þess að ég tel að þetta sé rangt. Frekar ætti að búa til nýtt snið, t.d. &lt;nowiki&gt;{{Óflokkaður stubbur}}&lt;/nowiki&gt;, en ekki eyðileggja þetta snið sem er notað á svo mörgum stöðum. Ekki allar greinar falla undir aðrar stubbamerkingar, þess vegna þarf þetta að vera til í sinni núverandi mynd. --[[Notandi:Jóna Þórunn|Jóna Þórunn]] 2. ágúst 2006 kl. 13:25 (UTC)
:Já, það er fullt af stubbagreinum sem eru flokkaðar.
:--[[Notandi:Gdh|Gdh]] 2. ágúst 2006 kl. 13:33 (UTC)
::OK, ef consensusinn er að meginþorrinn af þeim tæplega 2500 greinum sem eru stubbamerktar séu í raun stubbar frekar en óflokkaðir stubbar ætla ég svosem ekki að deila um það. Vil reyndar benda þeim sem telja að svo sé að kíkja á [[:Flokkur:Stubbar]], og eins vil ég benda á að á ensku Wikipediunni er lagst gegn því að fólk noti &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt;, einmitt vegna þessa vandamáls. Hvað sem því líður þarf þetta snið að breytast til að það samræmist sameiningu [[Wikipedia:Stubbastuð]] og [[Wikipedia:Stubbur]], sem var lögð til fyrir nokkrum dögum síðan. Ég geri þá minimal breytingar til að uppfylla það. --[[Notandi:Torfason|Magnús Þór]] 2. ágúst 2006 kl. 13:59 (UTC)
Breytti sniðmáti eftir umræður í [[Potturinn|Pottinum]]. Stubbarnir eru ekki kallaðir óflokkaðir, en bent er á að þeir hafi ekki verið settir í undirflokka og tilvísun á flokkunarsíðuna er bætt við.

== Glæ nýtt snið ==
Vil vekja athyggli á að það er komið glæ nýtt snið í gagnið. Gallinn er að það er örlítð flóknara fyrir byrjendur að búa til nýtt stubbasnið því þeir skilja líklega ekki upp né niður í þessu. Hins vegar finnst mér þetta snið mun þægilegtra í notkun á greinunum. Auðvitað látum við hin sniðin standa (allavega um sinn), en vinsamlegast notið þetta nýja snið þegar þið skrifið nýjar greinar. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13:54, 11 júlí 2007 (UTC)
:Bara svo að ég muni það þá vantar að bæta við Danmörk, Finnland, Noregur, Svíþjóð stubbum í þetta. Geri það eitthverntíma á næstu vikum. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 4. desember 2007 kl. 22:05 (UTC)

== 3 eða 4 ==

Núverandi snið leyfir 3 tegundir af stubbum. Ég og Marri erum að velta fyrir okkur hvort það ætti að leyfa 4. Ég valdi 3 upphaflega því ég hélt að fjórir væri of mikið. Hafa fleiri skoðun á þessu? --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 5. desember 2007 kl. 23:46 (UTC)
:Mér finnst allt í góðu að leyfa fjóra. --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 6. desember 2007 kl. 00:13 (UTC)
::Ég skil ekki, 3 eða 4 hvað? --[[Notandi:S.Örvarr.S|Stefán Örvarr Sigmundsson]] 6. desember 2007 kl. 09:53 (UTC)
:::Eins og staðan er í dag getur þú einungis gert „stubbur|æviágrip|saga|usa“ en ef því verður breytt í 4 þá gætirðu gert sem dæmi „stubbur danmörk|svíþjóð|noregur|ísland [[Notandi:Marri|Marri]] 6. desember 2007 kl. 11:25 (UTC)
“

== Myndin sem tengill ==

Samkvæmt nýjum mælingum virðast margir smella á myndina þegar þeir sjá stubbinn. Kannski ættum við að breyta sniðinu þannig að ef fólk smellir á hana að það fari á eitthverja gagnlega síðu? Eða kannski eru þetta mikilvæg mistök sem þau gera til að læra inn á wikikerfið. Hvað finnst ykkur? --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 12. desember 2007 kl. 23:46 (UTC)
:Mér finnst þetta allt í lagi eins og þetta er. En í hvað ættum við annars að láta myndirnar tengja? Viðeigandi stubbaflokk kannski? --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 12. desember 2007 kl. 23:48 (UTC)
::Ég var aðalega að hugsa um [[Wikipedia:Stubbur]] eða „breyta“ viðeigandi grein. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. desember 2007 kl. 02:03 (UTC)
:::Já, ég reyndi líka oft að ýta á myndirnar þegar ég byrjaði á Wikipedia. T.d. á Forsíðunni mætti hafa það þannig að maður fari á Grein mánaðarins ef maður ýtir á stjörnuna, og að maður fari á atburði viðkomandi dags ef maður ýtir á skrifblokkina. Ég veit að það er hægt að gera þetta, en það er svakalega mikið vesen og virkar ekki í öllum netvöfrurum. Af hverju er þetta svona mikið mál? Það er ekkert mál að gera þetta í HTML. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 13. desember 2007 kl. 02:37 (UTC)
::::Einfaldasta leiðin til að komast hjá þessu er að breyta myndinni í tilvísun. Ég gerði það við þessa mynd. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. desember 2007 kl. 13:38 (UTC)
:::::Ah snillingur. Þetta virkar mjög vel, mér hafði ekki dottið í hug að bæta tílvísunum á myndirnar sjálfar. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 23. desember 2007 kl. 21:29 (UTC)
:::::: Ég held ég geri þetta líka við myndirnar á forsíðunni, eru ekki allir cool með það? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 23. desember 2007 kl. 21:30 (UTC)
:::::::Þetta virðist ekki virka lengur. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 15. maí 2008 kl. 23:11 (UTC)

== Villa í snið ==

@[[Notandi:Snævar|Snævar]], í stubbasniðinu fyrir æviágrip er bakgrunnurinn svartur á litinn, sést t.d. á [[Baldur Þórhallsson]]. [[Notandi:Óskadddddd|Óskadddddd]] ([[Notandaspjall:Óskadddddd|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 17:10 (UTC)

:Það er útaf því að vafrinn þinn er settur á dökkt þema. Hýsingaraðilinn, WMF er að vinna að dökku þema og með því fylgir að efni á síðunum sé dökkt einnig, sjá [[phab:T26070]]. Lít ekki á þetta sem villu. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 18:02 (UTC)
::Ef þú breytir vafrastillingunni ætti svarti bakgrunnurinn að fara. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 18:04 (UTC)

== Documentation ==

Ætti ekki að nýta sér [[snið:Documentation|Documentation]] sniðið? Finnst eins og það ætti að gera það (á öllum sniðum í rauninni), og bæta svo við útskýringuna hvaða valkosti er hægt að skilgreina í breytunum ef það er ekki einfaldlega hægt að setja inn hvað sem er. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 07:32 (UTC)</text>
      <sha1>jvo6wje06432orzam4xt43d2wlw8un0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964663</id>
      <parentid>1964650</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T09:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snævar</username>
        <id>16586</id>
      </contributor>
      <comment>/* Documentation */ Svar</comment>
      <origin>1964663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7002" sha1="6a635byabaxkdmks8m2vxdby8xi4q6f" xml:space="preserve">Ég tók aftur breytingar [[Notandi:Torfason|Magnúsar Þórs]] vegna þess að ég tel að þetta sé rangt. Frekar ætti að búa til nýtt snið, t.d. &lt;nowiki&gt;{{Óflokkaður stubbur}}&lt;/nowiki&gt;, en ekki eyðileggja þetta snið sem er notað á svo mörgum stöðum. Ekki allar greinar falla undir aðrar stubbamerkingar, þess vegna þarf þetta að vera til í sinni núverandi mynd. --[[Notandi:Jóna Þórunn|Jóna Þórunn]] 2. ágúst 2006 kl. 13:25 (UTC)
:Já, það er fullt af stubbagreinum sem eru flokkaðar.
:--[[Notandi:Gdh|Gdh]] 2. ágúst 2006 kl. 13:33 (UTC)
::OK, ef consensusinn er að meginþorrinn af þeim tæplega 2500 greinum sem eru stubbamerktar séu í raun stubbar frekar en óflokkaðir stubbar ætla ég svosem ekki að deila um það. Vil reyndar benda þeim sem telja að svo sé að kíkja á [[:Flokkur:Stubbar]], og eins vil ég benda á að á ensku Wikipediunni er lagst gegn því að fólk noti &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt;, einmitt vegna þessa vandamáls. Hvað sem því líður þarf þetta snið að breytast til að það samræmist sameiningu [[Wikipedia:Stubbastuð]] og [[Wikipedia:Stubbur]], sem var lögð til fyrir nokkrum dögum síðan. Ég geri þá minimal breytingar til að uppfylla það. --[[Notandi:Torfason|Magnús Þór]] 2. ágúst 2006 kl. 13:59 (UTC)
Breytti sniðmáti eftir umræður í [[Potturinn|Pottinum]]. Stubbarnir eru ekki kallaðir óflokkaðir, en bent er á að þeir hafi ekki verið settir í undirflokka og tilvísun á flokkunarsíðuna er bætt við.

== Glæ nýtt snið ==
Vil vekja athyggli á að það er komið glæ nýtt snið í gagnið. Gallinn er að það er örlítð flóknara fyrir byrjendur að búa til nýtt stubbasnið því þeir skilja líklega ekki upp né niður í þessu. Hins vegar finnst mér þetta snið mun þægilegtra í notkun á greinunum. Auðvitað látum við hin sniðin standa (allavega um sinn), en vinsamlegast notið þetta nýja snið þegar þið skrifið nýjar greinar. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13:54, 11 júlí 2007 (UTC)
:Bara svo að ég muni það þá vantar að bæta við Danmörk, Finnland, Noregur, Svíþjóð stubbum í þetta. Geri það eitthverntíma á næstu vikum. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 4. desember 2007 kl. 22:05 (UTC)

== 3 eða 4 ==

Núverandi snið leyfir 3 tegundir af stubbum. Ég og Marri erum að velta fyrir okkur hvort það ætti að leyfa 4. Ég valdi 3 upphaflega því ég hélt að fjórir væri of mikið. Hafa fleiri skoðun á þessu? --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 5. desember 2007 kl. 23:46 (UTC)
:Mér finnst allt í góðu að leyfa fjóra. --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 6. desember 2007 kl. 00:13 (UTC)
::Ég skil ekki, 3 eða 4 hvað? --[[Notandi:S.Örvarr.S|Stefán Örvarr Sigmundsson]] 6. desember 2007 kl. 09:53 (UTC)
:::Eins og staðan er í dag getur þú einungis gert „stubbur|æviágrip|saga|usa“ en ef því verður breytt í 4 þá gætirðu gert sem dæmi „stubbur danmörk|svíþjóð|noregur|ísland [[Notandi:Marri|Marri]] 6. desember 2007 kl. 11:25 (UTC)
“

== Myndin sem tengill ==

Samkvæmt nýjum mælingum virðast margir smella á myndina þegar þeir sjá stubbinn. Kannski ættum við að breyta sniðinu þannig að ef fólk smellir á hana að það fari á eitthverja gagnlega síðu? Eða kannski eru þetta mikilvæg mistök sem þau gera til að læra inn á wikikerfið. Hvað finnst ykkur? --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 12. desember 2007 kl. 23:46 (UTC)
:Mér finnst þetta allt í lagi eins og þetta er. En í hvað ættum við annars að láta myndirnar tengja? Viðeigandi stubbaflokk kannski? --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 12. desember 2007 kl. 23:48 (UTC)
::Ég var aðalega að hugsa um [[Wikipedia:Stubbur]] eða „breyta“ viðeigandi grein. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. desember 2007 kl. 02:03 (UTC)
:::Já, ég reyndi líka oft að ýta á myndirnar þegar ég byrjaði á Wikipedia. T.d. á Forsíðunni mætti hafa það þannig að maður fari á Grein mánaðarins ef maður ýtir á stjörnuna, og að maður fari á atburði viðkomandi dags ef maður ýtir á skrifblokkina. Ég veit að það er hægt að gera þetta, en það er svakalega mikið vesen og virkar ekki í öllum netvöfrurum. Af hverju er þetta svona mikið mál? Það er ekkert mál að gera þetta í HTML. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 13. desember 2007 kl. 02:37 (UTC)
::::Einfaldasta leiðin til að komast hjá þessu er að breyta myndinni í tilvísun. Ég gerði það við þessa mynd. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. desember 2007 kl. 13:38 (UTC)
:::::Ah snillingur. Þetta virkar mjög vel, mér hafði ekki dottið í hug að bæta tílvísunum á myndirnar sjálfar. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 23. desember 2007 kl. 21:29 (UTC)
:::::: Ég held ég geri þetta líka við myndirnar á forsíðunni, eru ekki allir cool með það? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 23. desember 2007 kl. 21:30 (UTC)
:::::::Þetta virðist ekki virka lengur. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 15. maí 2008 kl. 23:11 (UTC)

== Villa í snið ==

@[[Notandi:Snævar|Snævar]], í stubbasniðinu fyrir æviágrip er bakgrunnurinn svartur á litinn, sést t.d. á [[Baldur Þórhallsson]]. [[Notandi:Óskadddddd|Óskadddddd]] ([[Notandaspjall:Óskadddddd|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 17:10 (UTC)

:Það er útaf því að vafrinn þinn er settur á dökkt þema. Hýsingaraðilinn, WMF er að vinna að dökku þema og með því fylgir að efni á síðunum sé dökkt einnig, sjá [[phab:T26070]]. Lít ekki á þetta sem villu. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 18:02 (UTC)
::Ef þú breytir vafrastillingunni ætti svarti bakgrunnurinn að fara. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 18:04 (UTC)

== Documentation ==

Ætti ekki að nýta sér [[snið:Documentation|Documentation]] sniðið? Finnst eins og það ætti að gera það (á öllum sniðum í rauninni), og bæta svo við útskýringuna hvaða valkosti er hægt að skilgreina í breytunum ef það er ekki einfaldlega hægt að setja inn hvað sem er. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 07:32 (UTC)

:Hef ekki skoðun á snið:Documentation, nokkuð sama á hvorn veginn sem er. Það er í grunnatriðum bara grænn kassi utan um útskýringuna.
:Taflan af [[Hjálp:Snið/Stubbasnið]] mætti alveg fara á [[Snið:Stubbur/upplýsingar]], sem sést á Snið:Stubbur. Hjálp:Snið/Stubbasnið verður þá að tilvísun. 
:Ef að notandi tilgreinir flokk sem er ekki til, þá endar greinin í [[:Flokkur:Wikipedia:Villur í stubbasniði]]. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 09:52 (UTC)</text>
      <sha1>6a635byabaxkdmks8m2vxdby8xi4q6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964674</id>
      <parentid>1964663</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:47:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>/* Documentation */ Svar</comment>
      <origin>1964674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7608" sha1="cx5wcqxky7nz1xf2r9dc1nk16j8xccl" xml:space="preserve">Ég tók aftur breytingar [[Notandi:Torfason|Magnúsar Þórs]] vegna þess að ég tel að þetta sé rangt. Frekar ætti að búa til nýtt snið, t.d. &lt;nowiki&gt;{{Óflokkaður stubbur}}&lt;/nowiki&gt;, en ekki eyðileggja þetta snið sem er notað á svo mörgum stöðum. Ekki allar greinar falla undir aðrar stubbamerkingar, þess vegna þarf þetta að vera til í sinni núverandi mynd. --[[Notandi:Jóna Þórunn|Jóna Þórunn]] 2. ágúst 2006 kl. 13:25 (UTC)
:Já, það er fullt af stubbagreinum sem eru flokkaðar.
:--[[Notandi:Gdh|Gdh]] 2. ágúst 2006 kl. 13:33 (UTC)
::OK, ef consensusinn er að meginþorrinn af þeim tæplega 2500 greinum sem eru stubbamerktar séu í raun stubbar frekar en óflokkaðir stubbar ætla ég svosem ekki að deila um það. Vil reyndar benda þeim sem telja að svo sé að kíkja á [[:Flokkur:Stubbar]], og eins vil ég benda á að á ensku Wikipediunni er lagst gegn því að fólk noti &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt;, einmitt vegna þessa vandamáls. Hvað sem því líður þarf þetta snið að breytast til að það samræmist sameiningu [[Wikipedia:Stubbastuð]] og [[Wikipedia:Stubbur]], sem var lögð til fyrir nokkrum dögum síðan. Ég geri þá minimal breytingar til að uppfylla það. --[[Notandi:Torfason|Magnús Þór]] 2. ágúst 2006 kl. 13:59 (UTC)
Breytti sniðmáti eftir umræður í [[Potturinn|Pottinum]]. Stubbarnir eru ekki kallaðir óflokkaðir, en bent er á að þeir hafi ekki verið settir í undirflokka og tilvísun á flokkunarsíðuna er bætt við.

== Glæ nýtt snið ==
Vil vekja athyggli á að það er komið glæ nýtt snið í gagnið. Gallinn er að það er örlítð flóknara fyrir byrjendur að búa til nýtt stubbasnið því þeir skilja líklega ekki upp né niður í þessu. Hins vegar finnst mér þetta snið mun þægilegtra í notkun á greinunum. Auðvitað látum við hin sniðin standa (allavega um sinn), en vinsamlegast notið þetta nýja snið þegar þið skrifið nýjar greinar. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13:54, 11 júlí 2007 (UTC)
:Bara svo að ég muni það þá vantar að bæta við Danmörk, Finnland, Noregur, Svíþjóð stubbum í þetta. Geri það eitthverntíma á næstu vikum. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 4. desember 2007 kl. 22:05 (UTC)

== 3 eða 4 ==

Núverandi snið leyfir 3 tegundir af stubbum. Ég og Marri erum að velta fyrir okkur hvort það ætti að leyfa 4. Ég valdi 3 upphaflega því ég hélt að fjórir væri of mikið. Hafa fleiri skoðun á þessu? --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 5. desember 2007 kl. 23:46 (UTC)
:Mér finnst allt í góðu að leyfa fjóra. --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 6. desember 2007 kl. 00:13 (UTC)
::Ég skil ekki, 3 eða 4 hvað? --[[Notandi:S.Örvarr.S|Stefán Örvarr Sigmundsson]] 6. desember 2007 kl. 09:53 (UTC)
:::Eins og staðan er í dag getur þú einungis gert „stubbur|æviágrip|saga|usa“ en ef því verður breytt í 4 þá gætirðu gert sem dæmi „stubbur danmörk|svíþjóð|noregur|ísland [[Notandi:Marri|Marri]] 6. desember 2007 kl. 11:25 (UTC)
“

== Myndin sem tengill ==

Samkvæmt nýjum mælingum virðast margir smella á myndina þegar þeir sjá stubbinn. Kannski ættum við að breyta sniðinu þannig að ef fólk smellir á hana að það fari á eitthverja gagnlega síðu? Eða kannski eru þetta mikilvæg mistök sem þau gera til að læra inn á wikikerfið. Hvað finnst ykkur? --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 12. desember 2007 kl. 23:46 (UTC)
:Mér finnst þetta allt í lagi eins og þetta er. En í hvað ættum við annars að láta myndirnar tengja? Viðeigandi stubbaflokk kannski? --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 12. desember 2007 kl. 23:48 (UTC)
::Ég var aðalega að hugsa um [[Wikipedia:Stubbur]] eða „breyta“ viðeigandi grein. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. desember 2007 kl. 02:03 (UTC)
:::Já, ég reyndi líka oft að ýta á myndirnar þegar ég byrjaði á Wikipedia. T.d. á Forsíðunni mætti hafa það þannig að maður fari á Grein mánaðarins ef maður ýtir á stjörnuna, og að maður fari á atburði viðkomandi dags ef maður ýtir á skrifblokkina. Ég veit að það er hægt að gera þetta, en það er svakalega mikið vesen og virkar ekki í öllum netvöfrurum. Af hverju er þetta svona mikið mál? Það er ekkert mál að gera þetta í HTML. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 13. desember 2007 kl. 02:37 (UTC)
::::Einfaldasta leiðin til að komast hjá þessu er að breyta myndinni í tilvísun. Ég gerði það við þessa mynd. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. desember 2007 kl. 13:38 (UTC)
:::::Ah snillingur. Þetta virkar mjög vel, mér hafði ekki dottið í hug að bæta tílvísunum á myndirnar sjálfar. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 23. desember 2007 kl. 21:29 (UTC)
:::::: Ég held ég geri þetta líka við myndirnar á forsíðunni, eru ekki allir cool með það? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 23. desember 2007 kl. 21:30 (UTC)
:::::::Þetta virðist ekki virka lengur. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 15. maí 2008 kl. 23:11 (UTC)

== Villa í snið ==

@[[Notandi:Snævar|Snævar]], í stubbasniðinu fyrir æviágrip er bakgrunnurinn svartur á litinn, sést t.d. á [[Baldur Þórhallsson]]. [[Notandi:Óskadddddd|Óskadddddd]] ([[Notandaspjall:Óskadddddd|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 17:10 (UTC)

:Það er útaf því að vafrinn þinn er settur á dökkt þema. Hýsingaraðilinn, WMF er að vinna að dökku þema og með því fylgir að efni á síðunum sé dökkt einnig, sjá [[phab:T26070]]. Lít ekki á þetta sem villu. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 18:02 (UTC)
::Ef þú breytir vafrastillingunni ætti svarti bakgrunnurinn að fara. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 25. apríl 2024 kl. 18:04 (UTC)

== Documentation ==

Ætti ekki að nýta sér [[snið:Documentation|Documentation]] sniðið? Finnst eins og það ætti að gera það (á öllum sniðum í rauninni), og bæta svo við útskýringuna hvaða valkosti er hægt að skilgreina í breytunum ef það er ekki einfaldlega hægt að setja inn hvað sem er. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 07:32 (UTC)

:Hef ekki skoðun á snið:Documentation, nokkuð sama á hvorn veginn sem er. Það er í grunnatriðum bara grænn kassi utan um útskýringuna.
:Taflan af [[Hjálp:Snið/Stubbasnið]] mætti alveg fara á [[Snið:Stubbur/upplýsingar]], sem sést á Snið:Stubbur. Hjálp:Snið/Stubbasnið verður þá að tilvísun. 
:Ef að notandi tilgreinir flokk sem er ekki til, þá endar greinin í [[:Flokkur:Wikipedia:Villur í stubbasniði]]. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 09:52 (UTC)
::Helsti tilgangurinn væri að aðskilja útskýringu og sjálft sniðið, þá er ekki verið að uppfæra sniðið þegar smá breytingar verða á lýsingu. Fyrir utan þá er þetta bara svo flott og snyrtilegt ;D Documentation sniðið býr sjálfkrafa til hlekki og tengingar við undirsíður sem þarf til að láta það virka. Viðurkenni að ég lék mér mjög mikið með Documentation sniðið sjálf á öðru wiki, kalla mig stundum Documentation Nörd, afsaka sérviskuna í mér [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 10:47 (UTC)</text>
      <sha1>cx5wcqxky7nz1xf2r9dc1nk16j8xccl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Langvía</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32437</id>
    <revision>
      <id>1964675</id>
      <parentid>1771980</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31959-67</username>
        <id>117089</id>
      </contributor>
      <comment>Ég breytti nokkrum málfræðivillum.</comment>
      <origin>1964675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1666" sha1="1e4b3ow4aldvgbsp2pkg7i1kluchgc1" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = pink
| name = Langvía
| status = {{StatusLeastConcern}}
| image = Common Murres nesting on Duck Island.jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Fuglar]] (''Aves'')
| ordo = [[Strandfuglar]] (''Charadriiformes'')
| familia = [[Svartfuglaætt]] (''Alcidae'')
| genus = ''[[Uria]]''
| species = '''''U. aalge'''''
| binomial = ''Uria aalge''
| binomial_authority = ([[Erik Pontoppidan|Pontoppidan]], [[1763]])
}}
[[File:Uria aalge MHNT Rouzic.jpg|thumb|''Uria aalge'']]
'''Langvía''' ([[fræðiheiti]] ''Uria aalge'') er [[strandfuglar|strandfugl]] af [[svartfuglaætt]]. Hún er svartbrún á hausnum og bakinu. Á sumrin eru hún hvít að neðan en á veturnar er hún með hvíta vængi. Til eru tvö lita afbrigði. Annað er með hvítan hring um augun og hvíta línu úr hringnum („hringvía“) en hjá hinu afbrigðinu er ekki hringur um augun. Goggurinn er mjór, svartur og oddhvass og augun svört. Langvía eru mjög lík [[Stuttnefja|stuttnefju]] og erfitt getur verið að greina á milli þeirra. Flestar langvíur eru hér í [[mars]] og fram í [[ágúst]]. Langvían verpir á berum syllum og bríkum. Varp hennar getur verið mjög þétt, eða allt að 70 fuglar á fermetra. Merkilegt við langvíuna er að ungarnir eru aðeins þriggja vikna þegar þeim er kastað úr hreiðrinu af foreldrunum og fyrst um sinn hjálpar karlfuglinn unganum að læra að veiða.

==Tilvísanir==
{{reflist}}

{{commonscat|Uria aalge|langvíu}}
{{Wikilífverur|Uria aalge|langvíu}}
{{commons|Uria aalge|langvíu}}

{{Stubbur|fugl}}

[[Flokkur:Svartfuglar]]</text>
      <sha1>1e4b3ow4aldvgbsp2pkg7i1kluchgc1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964678</id>
      <parentid>1964675</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:57:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-31959-67|~2026-31959-67]] ([[User talk:~2026-31959-67|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Svarði2|Svarði2]]</comment>
      <origin>1771980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1664" sha1="oeyvq54n1c1pvwmqhxs28qtehr6slzk" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = pink
| name = Langvía
| status = {{StatusLeastConcern}}
| image = Common Murres nesting on Duck Island.jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Fuglar]] (''Aves'')
| ordo = [[Strandfuglar]] (''Charadriiformes'')
| familia = [[Svartfuglaætt]] (''Alcidae'')
| genus = ''[[Uria]]''
| species = '''''U. aalge'''''
| binomial = ''Uria aalge''
| binomial_authority = ([[Erik Pontoppidan|Pontoppidan]], [[1763]])
}}
[[File:Uria aalge MHNT Rouzic.jpg|thumb|''Uria aalge'']]
'''Langvía''' ([[fræðiheiti]] ''Uria aalge'') er [[strandfuglar|strandfugl]] af [[svartfuglaætt]]. Hún er svartbrún á hausnum og bakinu. Á sumrin eru hún hvít að neðan en á veturnar er hún með hvíta vanga. Til eru tvö litaafbrigði. Annað er með hvítan hring um augun og hvíta línu úr hringnum („hringvía“) en hjá hinu afbrigðinu er ekki hringur um augun. Goggurinn er mjór, svartur og oddhvass og augun svört. Langvía eru mjög lík [[Stuttnefja|stuttnefju]] og erfitt getur verið að greina á milli þeirra. Flestar langvíur eru hér í [[mars]] og fram í [[ágúst]]. Langvían verpir á berum syllum og bríkum. Varp hennar getur verið mjög þétt, eða allt að 70 fuglar á fermetra. Merkilegt við langvíuna er að ungarnir eru aðeins þriggja vikna þegar þeim er kastað úr hreiðrinu af foreldrunum og fyrst um sinn hjálpar karlfuglinn unganum að læra að veiða.

==Tilvísanir==
{{reflist}}

{{commonscat|Uria aalge|langvíu}}
{{Wikilífverur|Uria aalge|langvíu}}
{{commons|Uria aalge|langvíu}}

{{Stubbur|fugl}}

[[Flokkur:Svartfuglar]]</text>
      <sha1>oeyvq54n1c1pvwmqhxs28qtehr6slzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bíll</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33995</id>
    <revision>
      <id>1964634</id>
      <parentid>1951453</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T21:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32041-58</username>
        <id>117079</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tenglar */</comment>
      <origin>1964634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11538" sha1="n0ighu0mlngvlc0476gntq6ktjixpjm" xml:space="preserve">[[Mynd:Patent-Motorwagen Nr.1 Benz 2.jpg|thumb|right|220px|[[Benz Patent-Motorwagen Nummer 1]] 1885]]
[[Mynd:Citroenpadda.JPG|thumb|right|220px|1975 [[Citroën DS]]]]
'''Bifreið''' eða '''bíll''' er vélknúinn fararskjóti. Langoftast er hann fjögurra hjóla vagn sem knúinn er með fjórgengisbrunahreyfli. Þar sem brunahreyflar tóku við af hestvögnum, þá er mælieiningin á kraft þeirra mæld í svonefndum [[hestöfl]]um. Þó þekkist einnig að kraftur bíla sé mældur í [[vatt|vöttum]].

Upphaf fjöldaframleiðslu bifreiða er rakið til framleiðslu hinna [[Þýskaland|þýsku]] '''Benz Patent-Motorwagen''' árið [[1885]]. Hófst þá mikil [[samkeppni]] um framþróun bíla. Árið [[1900]] nam heildarfjöldi bíla í heiminum minna en 500, en hálfri öld síðar voru þeir nær 81 milljón.&lt;ref&gt;{{cite book
  | last =  PETERSEN
  | first = HJALMAR
  | title = Bil og motor
  | publisher = J. Jørgensen &amp; Co.
  | year = 1956
  | isbn =
  | page = 5 }}
&lt;/ref&gt; Fram til [[1908]] var tíðni bílferða og hestaferða jafnhá, en með tilkomu [[Ford Motel T]] fjölgaði bílum ört.

Áætlað var 2010 að fjöldi bíla í heiminum væru fleiri en einn milljarður, en þeir voru 500 milljónir 1986.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Sousanis|first=John|title=World Vehicle Population Tops 1 Billion Units|url=http://wardsauto.com/ar/world_vehicle_population_110815|work=Wards Auto|accessdate=17. júlí 2012|date=15. ágúst 2011}}&lt;/ref&gt; Mikil aukning er í fjölda bíla og þá sérstaklega í Kína og Indlandi. Algengasta gerð bifreiða er með fjórgengisbensínhreyfli. Ennfremur hefur færst í aukana að bílar séu knúnir rafhreyflum. 

Fjöldi sæta í bílum er misjafn en flestir bílar eru fimm sæta. Skiptast í framsæti og aftursæti. 

== Orðsifjar ==
Orðið ''bíll'' er stytting á [[franska]] orðinu ''automobile'', sem er samsett úr [[forngríska]] orðinu ''αὐτός'' (''autós'', „sjálf/sjálfur“) og því franska ''mobile'' („hreyfa“ sem kemur úr [[Latína|latínu]] ''mobilis'' („hreyfanlegur“)).

Orðið ''bifreið'' kom nokkuð snemma inn í [[Íslenska|íslensku]] eða rétt eftir að bílar fóru að sjást á Íslandi. En ekki voru allir samþykkir þeirri nafngift í upphafi. Þrír alþingismenn, þeir Jón Ólafsson, Bjarni Jónsson frá Vogi og Matthías Ólafsson, lögðu fram tillögu sem fól í sér að hafna orðinu ''bifreið'' en taka þess í stað upp orðið ''sjálfrenningur''. Tillagan var samþykkt. Ýmsar fleiri hugmyndir komu fram, til dæmis lagði Vigfús Guðmundsson til í [[Ísafold (tímarit)|Ísafold]] [[9. júlí]] [[1913]] að kalla bifreiðar ''þeysivagna'' eða ''þeysa''; í samsettum orðum ''vöruþeysir'', ''fólksþeysir'' og svo framvegis. Önnur nöfn sem fram komu á þessum árum voru til dæmis ''sjálfhreyfivél'', ''sjálfrennireið'' (sem enn er stundum höfð um bíl í gamansömum tón), ''skellireið'' og ''rennireið''.

== Saga ==
Fyrsti gufuknúni bíllinn var búinn til af Ferdinand Verbiest, [[flæmingjar (þjóðflokkur)|flæmingja]] árið 1672. Bíllinn var 65 sentimetra langt líkan fyrir kínverska keisarann.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=1679-1681–R P Verbiest's Steam Chariot
|work =History of the Automobile: origin to 1900
|publisher=[[Hergé]]
|url=http://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fr&amp;u=http://users.skynet.be/tintinpassion/VOIRSAVOIR/Auto/Pages_auto/Auto_001.html&amp;sa=X&amp;oi=translate
|accessdate=2009-05-08
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=CuriousExp&gt;{{cite web | title = A brief note on Ferdinand Verbiest | publisher = Curious Expeditions | date = 2. julí 2007 | url = http://curiousexpeditions.org/?p=52 | accessdate = 2008-03-18 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080403101111/http://curiousexpeditions.org/?p=52 | archivedate = 2008-04-03 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;setright&quot;&gt;{{cite book
 | author=Setright, L. J. K.
 | title=Drive On!: A Social History of the Motor Car
 | url=https://archive.org/details/driveonsocialhis0000setr
 | publisher=Granta Books
 | year=2004
 | isbn=1-86207-698-7
 }}&lt;/ref&gt;
Ekki er vitað hvort að líkanið hafi einhverntímann verið byggt í fullri stærð.&lt;ref name=CuriousExp /&gt;

Nocolas-Joseph Cugnot er oftast nefndur sem sá sem bjó til fyrsta farartækið í fullri stærð. 1769 bjó hann til gufuknúið [[þríhjól]].&lt;ref&gt;Encyclopaedia Britannica {{cite web |title=Nicolas-Joseph Cugnot|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/145966/Nicolas-Joseph-Cugnot}}&lt;/ref&gt; Hann bjó einnig til tvo gufuknúna traktora fyrir franska herinn. Öðrum þeirra er viðhaldið á franska safninu [[Conservatoire National des Arts et Métiers|French National Conservatory of Arts and Crafts]].&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia Britannica&quot;&gt;Encyclopaedia Britannica&lt;/ref&gt; Uppfinningar hans héldu þó gufuþrýstingi illa og erfitt var að fá nægt vatn fyrir farartækin.&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia Britannica&quot;/&gt;

1807 þróuðu Nicéphore Niépce og bróðir hans Claude fyrsta [[Sprengihreyfill|sprengihreyfilinn]]. Þeir ákváðu að nota vélina í bát á ánni Saône í Frakklandi.&lt;ref name=&quot;NieMus&quot;&gt;{{cite web |author=speos.fr |url=http://niepce.house.museum/pagus/pagus-other.html |title=Niepce Museum, Other Inventions |publisher=Niepce.house.museum |accessdate=2010-08-26 |archive-date=2005-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051220092838/http://niepce.house.museum/pagus/pagus-other.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Í nóvember 1881, sýndi franski frumkvöðulinn [[Gustave Trouvé]] farartæki á þremur hjólum sem var knúið af rafmagni á sýningunni [[International Exposition of Electricity, Paris]].&lt;ref&gt;{{cite book
 | author=Wakefield, Ernest H.
 | title=History of the Electric Automobile
 | url=https://archive.org/details/historyofelectri0000wake_e4k0
 | publisher=[[Society of Automotive Engineers]], Inc.
 | year=1994
 | isbn=1-56091-299-5
 | pages=[https://archive.org/details/historyofelectri0000wake_e4k0/page/2 2]–3
 }}&lt;/ref&gt;

== Samsetning ==
Dæmigerð bifreið er samsett úr [[hreyfill|hreyfli]], [[gírkassi|gírkassa]] eða [[sjálfskipting]]u, [[drif]]i, [[fjöður|fjöðrum]], [[höggdeyfir|höggdeyfum]], [[grind]], [[tengibúnaður|tengibúnaði]] og [[hjól]]um.

=== Hreyfill ===
Brunahreyfill, betur þekktur sem '''vél''', dregur loft um blöndung, þar sem hann seytlar eldsneyti í '''brunahol''' og '''skrokk''' vélarinnar. Vélin þjappar blöndunni saman og glæðir hana með rafneista. Aðalhluti vélarinnar er '''skrokkstykkið''', en það geymir hringlaga göt sem nefnast '''strokkar'''. Í hverjum strokki er '''bulla''' (einnig þekkt sem '''stimpill'''), en hólfið þar fyrir ofan nefnist '''brunahol'''. Neðan í skrokkstykkið er festur ás sem nefnist '''sveifarás''', en hann heldur '''höfuðlegunum'''. Sveifarásinn og bullan eru tengd saman með stöng sem er kölluð '''sambandsstöng.''' Efri legan grípur utan um bolta, sem gengur í gegnum bulluna. Boltinn er kallaður '''bulluvölur''', en legan '''bulluvalarlega'''. Þegar sveifarásnum er snúið ganga stimplarnir upp og niður í strokknum eftir snúningsstöðu sveifanna.&lt;ref&gt;{{cite book==
  | last =  Karlsson
  | first = Guðni
  | title = Bíllinn
  | publisher = Iðunn
  | year = 1981
  | isbn = 
  | page = 11 }}
&lt;/ref&gt; 

== Skoðanir Tryggva Gunnarssonar og Halldórs Laxness á bílum ==
[[Tryggvi Gunnarsson]], [[alþingismaður]], segir á einum stað frá því hvernig bílaöldin kom honum fyrir sjónir í upphafi [[20. öld|20. aldar]]: 
:Ég var staddur í Kaupmannahöfn árið 1901; þá var nýbyrjað að brúka þar mótorvagna; voru þá öll blöð full af skrípamyndum af vagnferðum þessum, og sýnd á þeim höfuð, fætur og mannabúkar liggjandi sem hráviði meðfram vegunum, og átti þetta að vera af fólki, sem slys hafði beðið af vögnum þessum. En svo kom það fyrir, að Englandskonungur kom til Danmerkur á sama tíma, og á meðan hann dvaldist þar, keyrði hann á mótorvagni fram og aftur um landið; var þá hans vegna hætt að gera gys að vagnferðum þessum, og menn fóru að hagnýta sér þá. &lt;ref&gt;[http://www.timarit.is/?issueID=417807&amp;pageSelected=8&amp;lang=0 Lesbók Morgunblaðsins 1947]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

Í ''[[Innansveitarkronika|Innansveitarkroniku]]'' eftir [[Halldór Laxness]], segir um fyrstu ár bifreiða á Íslandi: 
:Bifreiðar sem þá komu voru víst einhver gargön frá upphafi, fluttar híngað útásaðar frá Kanada og stóðu fastar hér, einkum og sérílagi á þjóðbrautum. Menn geingu afturábak að ýta þessum farartækjum upp brekkur en þau ultu ofan brekkurnar jafnóðum samkvæmt þýngdarlögmálinu. Samt dáðust allir að bifreiðum og byrjuðu að trúa á þær. [...] Hjá mörgum komu þær í staðinn fyrir Írafellsmóra og sauðskepnuna og brennivínið. [..] Þótti mikið snjallræði á sunnudögum að aka bíl úr Reykjavík alt hvað aftók austurá Þingvöll, 50 kílómetra, að kaupa sér flösku af ropvatni.

== Orð höfð um bíla (eftir ásigkomulagi þeirra) ==
* ''bensínhákur'' - haft um bíla sem eyða miklu. 
* ''bílskrjóður'' - illa farin (oft gamall) bíll. 
* ''bíltík'' - ódýr bíltegund og/eða illa farin. 
* ''blikkbelja'' - haft í hálfkæringi um bíl. 
* ''dollaragrín'' - stór bandarískur bíll, engin sérstök tegund. Orðið er úr [[Enska|ensku]]: ''dollar grin''; grill bílsins minnti á glott og í ensku er ''dollar grin'' haft um vissa tegund af [[Buick]]. 
* ''drossía'' - stór og virðulegur bíll, oftast haft um bandarískar tegundir. 
* ''drusla'' - lélegur bíll. 
* ''gírajór'' - haft í hálfkæringi um bíl. 
* ''kaggi'' - samskonar orð og drossía, þó kagginn sé öllu svalari. 
* ''skrjóður'' - illa farinn (oft gamall) bíll. 	
* ''trog'' - haft um stóran og þunglamalegan bíl.

== Listi yfir bílaeiningar ==
* [[afturfjöður]]
* [[aurbretti]]
* [[bakkskynjari]]
* [[baksýnisspegill]]
* [[blöndungur]]
* [[bremsuklossi]]
* [[driffjöður]]
* [[dælustokkur]]
* [[felga]]
* [[framfjöður]]
* [[gírkassi]]
* [[gírstöng]]
* [[hjólbarðar (dekk)]]
* [[hliðarspegill]]
* [[hljóðkútur (hljóðdunkur)]]
* [[höggdeyfir]]
* [[kertaþráður]]
* [[kerti (sprengihreyfill)|kerti]]
* [[kveikjulok]]
* [[mismunadrif]]
* [[olíupanna]]
* [[pústurrör (útblástursrör)]]
* [[rafgeymir]]
* [[spindilkúla]]
* [[spyrnur]]
* [[stýrishjól]]
* [[stýrisútbúnaður]]
* [[sveifarhús]]
* [[tímareim]]
* [[vatnskassi]]
* [[vifta]]
* [[viftureim]]
* [[ökuljós]]
* [[öryggisbelti]]

== Tilvísun ==
{{reflist}}

== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=419610&amp;pageSelected=0&amp;lang=0 „Upphaf bílaaldar“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1971]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1399959 „Ferli eina safnbíls landsins lauk í brunanum að Korpúlfsstöðum“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3312546 „Bílarnir komu á undan vegunum“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1997]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3308424 „Um nafngiftir“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1990]
* [https://www.samgongustofa.is Samgöngustofa] – Opinber ökutækjaskrá og upplýsingar um skráningu bíla á Íslandi
* [https://auto.is Auto.is] – Upplýsingar um bíla og bílasölu á Íslandi

{{stubbur|samgöngur}}

[[Flokkur:Bílar| ]]
[[Flokkur:Farartæki]]</text>
      <sha1>n0ighu0mlngvlc0476gntq6ktjixpjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aðalsteinn Bergdal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49648</id>
    <revision>
      <id>1964602</id>
      <parentid>1489068</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31838-54</username>
        <id>117069</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Dánardagur</comment>
      <origin>1964602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1071" sha1="laetgk2f0t29lw8q0qpla28x5j3t6d4" xml:space="preserve">'''Aðalsteinn Bergdal''' (f. [[1. desember]] [[1949]] d. 28. maí 2026) var [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]] og [[tónlistarmaður]]. Hann ásasmt félaga sínum [[Skúli Gautason|Skúla Gautasyni]] mynduðu leiklistardúetinn [[Skralli Trúður|Skralli]] og [[Lalli]], Skralli í leik Aðalsteins en Lalli í leik Skúla. Skralli og Lalli komu fyrst fram á sjónarsvið árið [[2000]] í leikritinu „[[Tveir misjafnlega vitlausir]]“.

==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum==
{| class=&quot;wikitable&quot; |rowspan=&quot;2&quot;| ''[[
|-
!Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun
|-
|'''[[1983]]'''||''[[Skilaboð til Söndru]]''|| || 
|-
|'''[[1984]]'''||''[[Atómstöðin (kvikmynd)|Atómstöðin]]''||Lögregluþjónn|| 
|-
|'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Tollvörður|| 
|-
|'''[[1989]]'''||''[[Áramótaskaupið 1989]]''|| || 
|-
|}

==Tenglar==
* {{imdb|name/nm1929973|Aðalsteinn Bergdal}}

{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Íslenskir leikarar]]
[[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]]
{{f|1949|Bergdal, Aðalsteinn}}</text>
      <sha1>laetgk2f0t29lw8q0qpla28x5j3t6d4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964604</id>
      <parentid>1964602</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1293" sha1="qg91pdh0n5rm1pvcytuu6pio5tjnfdz" xml:space="preserve">'''Aðalsteinn Bergdal''' (f. [[1. desember]] [[1949]] d. [[28. maí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]] og [[tónlistarmaður]]. Hann ásamt félaga sínum [[Skúli Gautason|Skúla Gautasyni]] mynduðu leiklistardúetinn Skralli Trúður og Lalli, Skralli í leik Aðalsteins &lt;ref&gt;[https://www.visir.is/g/20242603324d/i-hugar-ad-leggja-rauda-nefinu-eftir-fimm-tiu-ara-glens-og-grin Í­hugar að leggja rauða nefinu eftir fimm­tíu ára glens og grín] Vísir&lt;/ref&gt; en Lalli í leik Skúla. Skralli og Lalli komu fyrst fram á sjónarsviðið árið [[2000]] í leikritinu „[[Tveir misjafnlega vitlausir]]“.

==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum==
{| class=&quot;wikitable&quot; |rowspan=&quot;2&quot;| ''[[
|-
!Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun
|-
|'''[[1983]]'''||''[[Skilaboð til Söndru]]''|| || 
|-
|'''[[1984]]'''||''[[Atómstöðin (kvikmynd)|Atómstöðin]]''||Lögregluþjónn|| 
|-
|'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Tollvörður|| 
|-
|'''[[1989]]'''||''[[Áramótaskaupið 1989]]''|| || 
|-
|}

==Tenglar==
* {{imdb|name/nm1929973|Aðalsteinn Bergdal}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Íslenskir leikarar]]
[[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]]
{{fd|1949|2026|Bergdal, Aðalsteinn}}</text>
      <sha1>qg91pdh0n5rm1pvcytuu6pio5tjnfdz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964619</id>
      <parentid>1964604</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:38:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1463" sha1="oelq2yvnw6rgzd3o5oftp1qblnr9gzb" xml:space="preserve">'''Aðalsteinn Bergdal''' (f. [[1. desember]] [[1949]] d. [[28. maí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]] og [[tónlistarmaður]]. 

Hann söng í nokkrum bítlahljómsveitum á Akureyri á 7. áratugnum &lt;ref&gt;[https://glatkistan.com/tag/adalsteinn-bergdal/ Aðalsteinn Bergdal] Glatkistan.is&lt;/ref&gt; Aðalsteinn ásamt félaga sínum [[Skúli Gautason|Skúla Gautasyni]] mynduðu leiklistardúetinn Skralli og Lalli, Skralli trúður í leik Aðalsteins &lt;ref&gt;[https://www.visir.is/g/20242603324d/i-hugar-ad-leggja-rauda-nefinu-eftir-fimm-tiu-ara-glens-og-grin Í­hugar að leggja rauða nefinu eftir fimm­tíu ára glens og grín] Vísir&lt;/ref&gt; en Lalli í leik Skúla. Skralli og Lalli komu fyrst fram á sjónarsviðið árið [[2000]] í leikritinu „Tveir misjafnlega vitlausir“.

==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum==
{| class=&quot;wikitable&quot; |rowspan=&quot;2&quot;| ''[[
|-
!Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun
|-
|'''[[1983]]'''||''[[Skilaboð til Söndru]]''|| || 
|-
|'''[[1984]]'''||''[[Atómstöðin (kvikmynd)|Atómstöðin]]''||Lögregluþjónn|| 
|-
|'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Tollvörður|| 
|-
|'''[[1989]]'''||''[[Áramótaskaupið 1989]]''|| || 
|-
|}

==Tenglar==
* {{imdb|name/nm1929973|Aðalsteinn Bergdal}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Íslenskir leikarar]]
[[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]]
{{fd|1949|2026|Bergdal, Aðalsteinn}}</text>
      <sha1>oelq2yvnw6rgzd3o5oftp1qblnr9gzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hjálparspjall:Snið/Stubbasnið</title>
    <ns>13</ns>
    <id>52030</id>
    <revision>
      <id>1964626</id>
      <parentid>1434578</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:30:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Nýr hluti: /* Spila eða leikja stubbur */</comment>
      <origin>1964626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3157" sha1="0b8nn2hfwrbvltjm3r1x256qmw99suf" xml:space="preserve">Af hverju birtist þetta í flokknum [[:Flokkur:Fuglastubbar]]... --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] 20:29, 25 júlí 2007 (UTC)
:Því af óútskýrðum ástæðum var þetta fært af Wikipedia nafnaríminu yfir á Hjálp nafnarímið. Er búinn að breyta þessu. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 21:49, 25 júlí 2007 (UTC)

== Að búa til stubbasnið ==

Sælinú. Get ég búið til stubbasnið fyrir skák? Ef ekki þá væri vel þegið ef einhver gæti tekið það að sér. ([[Notandi:Jóhannesbjarki|Jóhannesbjarki]] 24. janúar 2010 kl. 01:41 (UTC))

== Byggingarlistarstubbur ==
Er ekki nógu vel að mér í því að búa til stubba og lenti í vandræðum með að búa til stubb fyrir Byggingarlist. Gæti einhver lagað hann og helst setja hér inn hvað ég geri vitlaust svo ég geti gert þetta rétt næst. [[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 4. nóvember 2012 kl. 11:46 (UTC)

== Ný stubbasnið+undirflokkar ==

Það vantar mörg stubbasnið að mínu mati en ég er búin að vera að reyna að flokka þær síður sem ekki eru flokkaðar og lendi yðurlega í vandræðum svo ég þarf bersýnilega að fara að læra að búa til stubbasnið.

En það sem mig langar mest til að vita er hvernig virkar að skeyta mismunandi stubbaflokkum saman? Það virðist bara sá fremsti fara í flokk. Væri ekki hægt að gera þetta þannig að til dæmis ef fremst kæmi flokkurinn land að ef þar yrði bætt aftan við tónlist, þá yrði til sjálfkrafa mappa inni í möppunni fyrir viðkomandi ''land'', mappan ''tónlist þess lands'', og svo framvegis. Núna sýnist mér að þetta flokkist bara eftir því sem maður setur fremst svo að setja nánari flokkun virðist ekki þjóna neinum tilgangi. Til dæmis er flokkurinn ''æviágrip'' óyfirstíganlegur eins og hann er, en ef hann myndi flokkast nánar þegar maður bætti við hann þá væri hægt að komast í gegnum þetta með skipulegri hætti. Tildæmis ''æviágrip'' og land þar fyrir framan, ''landafræði'', og land þar fyrir framan, en ekki að maður þyrfti að búa til stubbasnið fyrir landafræði hvers lands osf. [[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 27. nóvember 2013 kl. 15:04 (UTC)
:Ég sé til dæmis undir stubbaflokknum ''kvikmyndir'' möppuna ''Stubbar tengdir íslenskri kvikmyndagerð''. Hvernig get ég búið til svona flokk? Því ég sé ekki betur en að þarna sé bara skeytt saman ''kvikmynd'' og ''Ísland'' í stubbaskráningunni. [[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 27. nóvember 2013 kl. 16:18 (UTC)

== Spila eða leikja stubbur ==

Ég virðist vera að detta inn í að bæta við borðspila flokkinn. Sá að það er sér stubbur fyrir tölvuleiki sérstaklega, en datt í hug að sniðugt væri að hafa stubb fyrir [[spil (leikur)|spil]] eða [[borðspil]], jafnvel [[leikir|leiki]] ef þið viljið hafa þetta víðara (en það virðist þá innihalda tölvuleiki ef maður fer það langt upp).  [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. maí 2026 kl. 17:30 (UTC)</text>
      <sha1>0b8nn2hfwrbvltjm3r1x256qmw99suf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964664</id>
      <parentid>1964626</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T09:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snævar</username>
        <id>16586</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spila eða leikja stubbur */ Svar</comment>
      <origin>1964664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3489" sha1="tk78oiy7vfy9bajofkht6821gsrsgls" xml:space="preserve">Af hverju birtist þetta í flokknum [[:Flokkur:Fuglastubbar]]... --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] 20:29, 25 júlí 2007 (UTC)
:Því af óútskýrðum ástæðum var þetta fært af Wikipedia nafnaríminu yfir á Hjálp nafnarímið. Er búinn að breyta þessu. --[[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 21:49, 25 júlí 2007 (UTC)

== Að búa til stubbasnið ==

Sælinú. Get ég búið til stubbasnið fyrir skák? Ef ekki þá væri vel þegið ef einhver gæti tekið það að sér. ([[Notandi:Jóhannesbjarki|Jóhannesbjarki]] 24. janúar 2010 kl. 01:41 (UTC))

== Byggingarlistarstubbur ==
Er ekki nógu vel að mér í því að búa til stubba og lenti í vandræðum með að búa til stubb fyrir Byggingarlist. Gæti einhver lagað hann og helst setja hér inn hvað ég geri vitlaust svo ég geti gert þetta rétt næst. [[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 4. nóvember 2012 kl. 11:46 (UTC)

== Ný stubbasnið+undirflokkar ==

Það vantar mörg stubbasnið að mínu mati en ég er búin að vera að reyna að flokka þær síður sem ekki eru flokkaðar og lendi yðurlega í vandræðum svo ég þarf bersýnilega að fara að læra að búa til stubbasnið.

En það sem mig langar mest til að vita er hvernig virkar að skeyta mismunandi stubbaflokkum saman? Það virðist bara sá fremsti fara í flokk. Væri ekki hægt að gera þetta þannig að til dæmis ef fremst kæmi flokkurinn land að ef þar yrði bætt aftan við tónlist, þá yrði til sjálfkrafa mappa inni í möppunni fyrir viðkomandi ''land'', mappan ''tónlist þess lands'', og svo framvegis. Núna sýnist mér að þetta flokkist bara eftir því sem maður setur fremst svo að setja nánari flokkun virðist ekki þjóna neinum tilgangi. Til dæmis er flokkurinn ''æviágrip'' óyfirstíganlegur eins og hann er, en ef hann myndi flokkast nánar þegar maður bætti við hann þá væri hægt að komast í gegnum þetta með skipulegri hætti. Tildæmis ''æviágrip'' og land þar fyrir framan, ''landafræði'', og land þar fyrir framan, en ekki að maður þyrfti að búa til stubbasnið fyrir landafræði hvers lands osf. [[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 27. nóvember 2013 kl. 15:04 (UTC)
:Ég sé til dæmis undir stubbaflokknum ''kvikmyndir'' möppuna ''Stubbar tengdir íslenskri kvikmyndagerð''. Hvernig get ég búið til svona flokk? Því ég sé ekki betur en að þarna sé bara skeytt saman ''kvikmynd'' og ''Ísland'' í stubbaskráningunni. [[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 27. nóvember 2013 kl. 16:18 (UTC)

== Spila eða leikja stubbur ==

Ég virðist vera að detta inn í að bæta við borðspila flokkinn. Sá að það er sér stubbur fyrir tölvuleiki sérstaklega, en datt í hug að sniðugt væri að hafa stubb fyrir [[spil (leikur)|spil]] eða [[borðspil]], jafnvel [[leikir|leiki]] ef þið viljið hafa þetta víðara (en það virðist þá innihalda tölvuleiki ef maður fer það langt upp).  [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. maí 2026 kl. 17:30 (UTC)

:Lýst betur á flokk fyrir spil en borðspil. Spilastokkur getur þá verið undir spila flokkinum. Leikja flokkurinn getur verið yfirflokkur yfir [[:Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast tölvuleikjum|tölvuleiki]] og spila flokkinn. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 09:55 (UTC)</text>
      <sha1>tk78oiy7vfy9bajofkht6821gsrsgls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verðbréf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55796</id>
    <revision>
      <id>1964622</id>
      <parentid>1956055</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulturr</username>
        <id>89306</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Jöfnunarhlutabréf */ Laga innsláttarvillur</comment>
      <origin>1964622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13282" sha1="qdzz32obw9qc932mh96s3qw5a5kndbx" xml:space="preserve">'''Verðbréf''' er útgefið skjal sem er [[ávísun]] á verðmæti og hefur [[Peningar|peningagildi]] miðað við t.d. [[gengi]] [[hlutabréf]]a fyrirtækis. Nákvæm og fræðileg skýring á verðbréfum er að til verðbréfa teljast öll framseljanleg kröfuréttindi til peningagreiðslu eða ígildis hennar, svo og framseljanleg skilríki fyrir eignaréttindum að öðru en fasteignum eða einstökum lausafjármunum. Þegar rætt er um verðbréf í daglegu tali er oftast átt við hlutabréf eða skuldabréf.

Verðbréfum má skipta í fjóra flokka.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

* Innlend hlutabréf
* Innlend skuldabréf
* Erlend hlutabréf
* Erlend skuldabréf

== Tegundir bréfa ==

=== Hlutabréf ===
Hlutabréf eru sönnunargögn sem gefin eru út til hluthafa fyrir þeim hlut sem hann á í [[Hlutafélag|hlutafélagi]]. Þau geta verið gefin út með rafrænum hætti í verðbréfamiðstöð eða sem skriflegt skjal.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Áhætta fjármálagerninga. (e.d.).
Sótt 8. maí 2015 af http://www.straumur.com/um-straum/ahaetta-fjarmalagerninga/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} &lt;/ref&gt; Hlutabréf virka þannig að ef fyrirtækinu sem hluthafi á bréf í gengur vel, hagnast hann en ef því gengur illa minnkar verðmæti hlutabréfsins og hann tapar. Hlutabréf er því í eðli sínu áhættusöm fjárfesting. Arður er greiddur út til hluthafa, en það er gróði fyrirtækisins, sem skiptist jafnt á milli hluthafa. Tvenns konar hlutabréf eru til. Opin hlutabréf getur hver sem er keypt og og eru slík fyrirtæki kennd við [[hlutafélag]] (hf). Lokuð bréf eru ekki á almennum markaði og eru kennd við einkahlutafélög (ehf). Hlutabréf er hægt að kaupa og selja í gegnum kauphallir, verðbréfamiðlara, banka og sparisjóði.&lt;ref&gt;Hvað eru hlutabréf? (2008). Sótt 8. maí 2015 af http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724231929/http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref |date=2013-07-24 }}&lt;/ref&gt;

==== Jöfnunarhlutabréf ====
Jöfnunarbréf eru gefin út þegar markaðsverð hvers hlutar einstaka hluthafa er orðin að óþægilega hárri upphæð. Þá er brugðist við með því að búta hvern eignarhlut niður í smærri einingar, þó án þessa að hver eignarhlutur hvers hluthafa breytist.  Tilgangurinn með útgáfu jöfnunarhlutabréfa er í flestum tilfellum sá að lækka verð á hvern hlut til þess að minni fjárfestar og aðrir geti keypt litlar upphæðir. Ekki eru allir á eitt sátti hvort þetta fyrirkomulag sé gott og best sé að lítið sé skipt með bréfin þar sem slíkt leiði til færri og betri hluthafa.  Þegar jöfnunarhlutabréf eru gefin út þá lækkar verð bréfanna en að sama skapi fjölgar hlutum. Hluthafi tapar því ekki fé séu jöfnunarhlutabréf gefin út.

Dæmi. Hluthafi á 100 hluti á genginu 10 krónur á hlut. Ef félagið gefur út jöfnunarbréf á hluthafinn 200 hluti á genginu 5 krónur á hvern hlut. Ef svo vel vill að félagið greiðir arð mun hann einnig breytast með sama hætti, verður helmingi minni á hvern hlut svo arðurinn verður sá sami fyrir hluthafa. Þegar gengisþróun félaga er skoðuð yfir langan tíma verður að hafa í huga hvort félagið hafi gefið úr jöfnunarbréf í fortíð. Útgáfa slíka bréfa er venjulega merkt inn og hægt að sjá með því að skoða sögulega þróun á gengi. Enska heitið yfir jöfnunarhlutabréf er stock split.&lt;ref&gt;Friðbjörn Orri Ketilsson. (ritstjóri). (2006). ''Fjármálaskilgreiningar.'' Reykjavík: Vefmiðlun&lt;/ref&gt;

=== Skuldabréf ===
Skuldabréf felur í sér skriflega yfirlýsingu þar sem útgefandinn einhliða og skilyrðislaust viðurkennir skyldu sína til að greiða ákveðna peningagreiðslu. Þeir sem gefa út skuldabréf eru yfirleitt fyrirtæki og opinberir aðilar og eru skilmálar skuldabréfa ætíð ákveðnir fyrirfram með tilliti til endurgreiðslu og [[Vextir|vaxta]], sem annaðhvort eru fastir eða breytilegir. Ýmsar leiðir eru farnar til að tryggja að skuldari gangi ekki á bak orða sinna og ýmist eru fasteignir lagðar að veði eða ábyrgðarmenn tilgreindir.

==== Ríkisskuldabréf ====
Ríkisskuldabréf gefur ríkið út til að fjármagnar rekstur sinn að hluta, sem er einn af þeim tekjustofnum sem hægt er að grípa til, auk skattstofna og annara tekjuliða. Þessi verðbréf eru í dag kölluð ríkisbréf, sem ætluð eru til langs tíma og ríkisvíxlar, sem ætlaðir eru til skemmri tíma en eins árs. Þessi bréf eru óverðtryggð og bera ýmist fasta vexti á fyrirfram gefnu tímabili eða breytilega vexti, sem geta breyst á tímabilinu. Fyrirkomulag þessarar útgáfu hefur verið talinn góður kostur fyrir almenning sem sparnaðarleið, enda höfuðstóllinn ríkistryggður, en einnig hafa ríkisskuldabréf verið vænlegur kostur fyrir fjárfesta sem vilja „geyma“ fé sitt þar sem áhætta telst minni en á almennum hlutabréfamarkaði, á bankabók o.s.frv.&lt;ref&gt;Landsbanki Íslands Um ríkisskuldabréf - 
http://bankinn.landsbankinn.is/fjarhagur/2011/08/18/Um-Rikisskuldabref/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

Ríkisbréf geta einnig gengið kaupum og sölum eftir að þau hafa verið keypt í fyrsta sinn. Þannig geta ný bréf á frummarkaði farið á [[Eftirmarkaður|eftirmarkað]] og miðast verðgildi þeirra þá við þróun- verðbólgu og vaxta hverju sinni. Almennt eru slík bréf eftirsótt á eftirmarkaði á óvissutímum, þegar ekki er um nýja útgáfu ríkisskuldabréfa að ræða og jafnvel þótt ríkið hafi ákveðið að lækka vexti af þessum bréfum, eða þegar ríkið ákveður að gefa út ný bréf á hagstæðum vöxtum miðað við almenna markaðinn. Skatttekjur ríkisins, almennt, standa straum af afborgun þessara bréfa á gjalddaga.

En vandi getur fylgt fjáröflun af þessu tagi. Í fjármálasögunni eru til fjölmörg dæmi þess að ríki hafi fjármagnað sig með útgáfu skuldabréfa, sem illmögulegt var að greiða til baka nema með róttækum aðhaldsaðgerðum í rekstri ríkisins, eða jafnvel alls ekki. Slíkt getur valdið miklu róti á fjármálamarkaði og jafnvel uppreisn þegnanna og að lokum falli ríkisins.

== Sjóðir ==
'''Verðbréfasjóðir''' er safn verðbréfa. Tilgangur þeirra er að dreifa áhættu og draga úr sveiflum á ávöxtun með því að fjárfesta á fleiri en einum stað. Verðbréfasjóðir gera það að verkum að fjárfesting er síður háð verðbreytingum á ákveðnum flokki verðbréfa eða einstaka fyrirtækjum. Erlend hlutabréf geta hækkað á sama tíma og innlend hlutabréf hækka, eða öfugt. Áhættan er því breytileg eftir samsetningu eigna og með því að fjárfesta í ólíkum sjóðum er áhættunni dreift.&lt;ref&gt;Íslenskir fjárfestar hf - Hvernig starfar verðbréfasjóðir -  http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160214140338/http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir |date=2016-02-14 }}&lt;/ref&gt;

'''Hlutabréfasjóður eða fjárfestingasjóður''' er sjóður sem tekur við fé eða fjármagni til sameiginlegrar fjárfestingar í [[Hlutabréf|hlutabréfum]] einstaka fyrirtækja eða öðrum hlutabréfasjóðum. Tilgangur og megin markmið þessara sjóða er að ávaxta fé sjóðsfélaga og dreifa áhættu með kaupum á fjármálagjörningum útgefnumaf mörgum aðilum. Fjárfestar geta keypt hlutdeildarskírteini sem staðfestingu á eignarhlut sínum í sjóðnum og átt þannig hlutfallslega kröfu á þau [[hlutabréf]] og aðrar eignir sem sjóðurinn á. Það má því segja að með kaupum í hlutabréfasjóði séu fjárfestar að kaupa hlut í mörgum félögum í gegnum sjóðinn. Sveiflur á gengi hlutabréfasjóða geta því verið töluverðar vegna verðbreytinga á þeim hlutabréfum sem sjóðurinn fjárfestir í og vegna sveiflna á gengi [[Gjaldmiðill|gjaldmiðla]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Landsbréf hlutabréfasjóðir -http://www.landsbref.is/hlutabrefasjodir/ahaettuthaettir/&lt;/ref&gt;

Hlutabréfasjóður fjárfestir fyrst og fremst í hlutabréfum á markaði samkvæmt fyrirfram kunngerðri fjárfestingarstefnu og fær arð greiddan af þeim eftir atvikum. Stefnur sjóða geta verið mismunandi, fjárfestingar á innlendum hlutbréfum, fjárfestingar í erlendum hlutabréfum eða blanda af innlendum og erlendum fjárfestingum. Ávöxtun sjóðsins á hverjum tíma ræðst af arðgreiðslum og af verðbreytingum á eignum sjóðsins. Styrkur hvers sjóðs ræðst af undirliggjandi eignum hans, fjárhagslegum styrk útgefenda þeirra verðbréfa, sem sjóðurinn hefur fjárfest í og fjölmörgum öðrum þáttum, sem geta haft áhrif á verð þeirra.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Sala og viðskipti verðbréfa ==
''Sjá einnig'' ''grein: [[Kauphöll Íslands]]''

Í kauphöllum fara viðskipti fram með hlutabréf og verðbréf. Bréfin eru nú orðið í formi tölvugagna en þau ganga engu að síður kaupum og sölum innan kauphallar. Tilboð eru gerð í bréfin í kauphöllum og sérstakir verðbréfamiðlarar hafa alla milligöngu um þessi viðskipti. Raunar eru kauphallir sem byggingar óþarfar í dag þar sem eigendur gefa skipanir um kaup og sölu í gegnum síma eða tölvupóst til verðbréfamiðlara, sem senda tilkynningu um viðskiptin til kauphallar, hvort sem bréf eru til sölu eða óskist keypt. Þá taka aðrir miðlarar við sér og bjóða bréf til sölu eða óska eftir kaupum. Öll þessi viðskipti fara í gegnum tölvukerfi kauphallar og eru þau skráð inn í sérstaka verðbréfavísitölu sem ákvarðar svo skráð viðmiðunargengi verðbréfa.

Árið 1985 var '''[[Kauphöll Íslands]]''' stofnuð af [[Seðlabanki Íslands|Seðlabanka Íslands]] og íslenskum bönkum. Árið 1986 var farið að versla með [[ríkisskuldabréf]] en viðskipti með hlutabréf hófust fjórum árum síðar, eða árið 1990. Árið 2000 varð norræn skráning kauphallanna samræmd þegar SAXESS kerfið var tekið í notkun. Um tíma sá Kauphöll Íslands um tæknilega stjórnun færeysku kauphallarinnar og við það skráðust færeysk fyrirtæki á kauphallarmarkað í íslensku kauphöllinni. Árið 2006 rann kauphöllin inn í OMX Nordic Exchange sem síðar varð hluti af [[Kauphöll Íslands|NASDAQ]].

Stærri fyrirtæki hafa aðgang að sölu hlutabréfa í [[Kauphöll Íslands]] og hafa mörg þeirra komið og farið. Nafntoguð fyrirtæki hafa verið a listum kauphallarinnar og hafa til dæmis Össur og Marel verið þar áberandi. Einnig hafa móðurfélög verslunnarkeðja og ýmis fasteignafélög verið skráð í [[Kauphöll Íslands|íslensku kauphöllina]], ásamt fjölmörgum öðrum fyrirtækjum.

Stærsta kauphöll heims er staðsett á Wall Street í New York og nefnist [[Kauphöllin í New York|New York Stock Exhange eða NYSE]].

== Tengt efni ==
* [[Kauphöll Íslands]]
* [[Hlutabréf]]
* [[Skuldabréf]]
* [[Hlutafélag]]
* [[Seðlabanki Íslands]]
* [[Ríkisskuldabréf]]
* [[NASDAQ]]
* [[Peningamarkaðssjóður]]
* [[Fyrirtæki]]
* Kauphöllin í New York – [[Kauphöllin í New York|New York Stock Exhange – NYSE]]

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

== Heimildir ==
* Friðbjörn Orri Ketilsson. (ritstjóri). (2006). ''Fjármálaskilgreiningar.'' Reykjavík: Vefmiðlun
* Landsbankinn. (e.d.). ''Verðbréf.'' [Bæklingur]. Reykjavík: Landsbankinn
* [http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref Áttavitinn - Hlutabréf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724231929/http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref |date=2013-07-24 }} sótt þann 06.05.2015
* [http://www.straumur.com/um-straum/ahaetta-fjarmalagerninga/ Straumur 2015 - Áhætta fjármálagerninga]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} sótt þann 05.05.2015
* [http://bankinn.landsbankinn.is/fjarhagur/2011/08/18/Um-Rikisskuldabref/ Landsbankinn 2015 - Ríkisskuldabréf]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} sótt þann 07.05.2015
* [http://www.vib.is/sjodir/skuldabrefasjodir/ VÍB 2015 - Skuldabréfasjóðir] sótt þann 07.05.2015
* [http://www.landsbref.is/hlutabrefasjodir/ahaettuthaettir/ Landsbréf 2015 - Hlutabréfasjóðir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307030129/http://www.landsbref.is/hlutabrefasjodir/ahaettuthaettir/ |date=2016-03-07 }} sótt þann 06.05.2015
* [http://www.gulfbase.com/InvestmentTutorial/Section?id=46 Gulf Base 2015 - Stock Exhange] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150101101100/http://www.gulfbase.com/InvestmentTutorial/Section?id=46 |date=2015-01-01 }} sótt þann 04.05.2015
* [https://www.nasdaqomxnordic.com/ NASDAQ 2015] sótt þann 09.05.2015
* [[Kauphöll Íslands]] sótt þann 06.05.2015
* [[:en:Bond_(finance)|Bond (finance)]] sótt þann 06.05.2015
* [http://www.islandssjodir.is/sjodaurval/hlutabrefasjodir/ Íslandssjóðir - Hlutabréfasjóðir] sótt þann 08.05.2015
* [http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir Íslenskir fjárfestar hf - Hvernig starfa verðbréfasjóður] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160214140338/http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir |date=2016-02-14 }} sótt þann 09.05.2015

[[Flokkur:Fjármál]]
[[Flokkur:Viðskiptafræði]]</text>
      <sha1>qdzz32obw9qc932mh96s3qw5a5kndbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964628</id>
      <parentid>1964622</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulturr</username>
        <id>89306</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Sjóðir */ útgefnumaf -&gt; útgefnum af</comment>
      <origin>1964628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13283" sha1="6f08uuou5eaqn57x7kvc9cbmu0zin89" xml:space="preserve">'''Verðbréf''' er útgefið skjal sem er [[ávísun]] á verðmæti og hefur [[Peningar|peningagildi]] miðað við t.d. [[gengi]] [[hlutabréf]]a fyrirtækis. Nákvæm og fræðileg skýring á verðbréfum er að til verðbréfa teljast öll framseljanleg kröfuréttindi til peningagreiðslu eða ígildis hennar, svo og framseljanleg skilríki fyrir eignaréttindum að öðru en fasteignum eða einstökum lausafjármunum. Þegar rætt er um verðbréf í daglegu tali er oftast átt við hlutabréf eða skuldabréf.

Verðbréfum má skipta í fjóra flokka.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

* Innlend hlutabréf
* Innlend skuldabréf
* Erlend hlutabréf
* Erlend skuldabréf

== Tegundir bréfa ==

=== Hlutabréf ===
Hlutabréf eru sönnunargögn sem gefin eru út til hluthafa fyrir þeim hlut sem hann á í [[Hlutafélag|hlutafélagi]]. Þau geta verið gefin út með rafrænum hætti í verðbréfamiðstöð eða sem skriflegt skjal.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Áhætta fjármálagerninga. (e.d.).
Sótt 8. maí 2015 af http://www.straumur.com/um-straum/ahaetta-fjarmalagerninga/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} &lt;/ref&gt; Hlutabréf virka þannig að ef fyrirtækinu sem hluthafi á bréf í gengur vel, hagnast hann en ef því gengur illa minnkar verðmæti hlutabréfsins og hann tapar. Hlutabréf er því í eðli sínu áhættusöm fjárfesting. Arður er greiddur út til hluthafa, en það er gróði fyrirtækisins, sem skiptist jafnt á milli hluthafa. Tvenns konar hlutabréf eru til. Opin hlutabréf getur hver sem er keypt og og eru slík fyrirtæki kennd við [[hlutafélag]] (hf). Lokuð bréf eru ekki á almennum markaði og eru kennd við einkahlutafélög (ehf). Hlutabréf er hægt að kaupa og selja í gegnum kauphallir, verðbréfamiðlara, banka og sparisjóði.&lt;ref&gt;Hvað eru hlutabréf? (2008). Sótt 8. maí 2015 af http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724231929/http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref |date=2013-07-24 }}&lt;/ref&gt;

==== Jöfnunarhlutabréf ====
Jöfnunarbréf eru gefin út þegar markaðsverð hvers hlutar einstaka hluthafa er orðin að óþægilega hárri upphæð. Þá er brugðist við með því að búta hvern eignarhlut niður í smærri einingar, þó án þessa að hver eignarhlutur hvers hluthafa breytist.  Tilgangurinn með útgáfu jöfnunarhlutabréfa er í flestum tilfellum sá að lækka verð á hvern hlut til þess að minni fjárfestar og aðrir geti keypt litlar upphæðir. Ekki eru allir á eitt sátti hvort þetta fyrirkomulag sé gott og best sé að lítið sé skipt með bréfin þar sem slíkt leiði til færri og betri hluthafa.  Þegar jöfnunarhlutabréf eru gefin út þá lækkar verð bréfanna en að sama skapi fjölgar hlutum. Hluthafi tapar því ekki fé séu jöfnunarhlutabréf gefin út.

Dæmi. Hluthafi á 100 hluti á genginu 10 krónur á hlut. Ef félagið gefur út jöfnunarbréf á hluthafinn 200 hluti á genginu 5 krónur á hvern hlut. Ef svo vel vill að félagið greiðir arð mun hann einnig breytast með sama hætti, verður helmingi minni á hvern hlut svo arðurinn verður sá sami fyrir hluthafa. Þegar gengisþróun félaga er skoðuð yfir langan tíma verður að hafa í huga hvort félagið hafi gefið úr jöfnunarbréf í fortíð. Útgáfa slíka bréfa er venjulega merkt inn og hægt að sjá með því að skoða sögulega þróun á gengi. Enska heitið yfir jöfnunarhlutabréf er stock split.&lt;ref&gt;Friðbjörn Orri Ketilsson. (ritstjóri). (2006). ''Fjármálaskilgreiningar.'' Reykjavík: Vefmiðlun&lt;/ref&gt;

=== Skuldabréf ===
Skuldabréf felur í sér skriflega yfirlýsingu þar sem útgefandinn einhliða og skilyrðislaust viðurkennir skyldu sína til að greiða ákveðna peningagreiðslu. Þeir sem gefa út skuldabréf eru yfirleitt fyrirtæki og opinberir aðilar og eru skilmálar skuldabréfa ætíð ákveðnir fyrirfram með tilliti til endurgreiðslu og [[Vextir|vaxta]], sem annaðhvort eru fastir eða breytilegir. Ýmsar leiðir eru farnar til að tryggja að skuldari gangi ekki á bak orða sinna og ýmist eru fasteignir lagðar að veði eða ábyrgðarmenn tilgreindir.

==== Ríkisskuldabréf ====
Ríkisskuldabréf gefur ríkið út til að fjármagnar rekstur sinn að hluta, sem er einn af þeim tekjustofnum sem hægt er að grípa til, auk skattstofna og annara tekjuliða. Þessi verðbréf eru í dag kölluð ríkisbréf, sem ætluð eru til langs tíma og ríkisvíxlar, sem ætlaðir eru til skemmri tíma en eins árs. Þessi bréf eru óverðtryggð og bera ýmist fasta vexti á fyrirfram gefnu tímabili eða breytilega vexti, sem geta breyst á tímabilinu. Fyrirkomulag þessarar útgáfu hefur verið talinn góður kostur fyrir almenning sem sparnaðarleið, enda höfuðstóllinn ríkistryggður, en einnig hafa ríkisskuldabréf verið vænlegur kostur fyrir fjárfesta sem vilja „geyma“ fé sitt þar sem áhætta telst minni en á almennum hlutabréfamarkaði, á bankabók o.s.frv.&lt;ref&gt;Landsbanki Íslands Um ríkisskuldabréf - 
http://bankinn.landsbankinn.is/fjarhagur/2011/08/18/Um-Rikisskuldabref/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

Ríkisbréf geta einnig gengið kaupum og sölum eftir að þau hafa verið keypt í fyrsta sinn. Þannig geta ný bréf á frummarkaði farið á [[Eftirmarkaður|eftirmarkað]] og miðast verðgildi þeirra þá við þróun- verðbólgu og vaxta hverju sinni. Almennt eru slík bréf eftirsótt á eftirmarkaði á óvissutímum, þegar ekki er um nýja útgáfu ríkisskuldabréfa að ræða og jafnvel þótt ríkið hafi ákveðið að lækka vexti af þessum bréfum, eða þegar ríkið ákveður að gefa út ný bréf á hagstæðum vöxtum miðað við almenna markaðinn. Skatttekjur ríkisins, almennt, standa straum af afborgun þessara bréfa á gjalddaga.

En vandi getur fylgt fjáröflun af þessu tagi. Í fjármálasögunni eru til fjölmörg dæmi þess að ríki hafi fjármagnað sig með útgáfu skuldabréfa, sem illmögulegt var að greiða til baka nema með róttækum aðhaldsaðgerðum í rekstri ríkisins, eða jafnvel alls ekki. Slíkt getur valdið miklu róti á fjármálamarkaði og jafnvel uppreisn þegnanna og að lokum falli ríkisins.

== Sjóðir ==
'''Verðbréfasjóðir''' er safn verðbréfa. Tilgangur þeirra er að dreifa áhættu og draga úr sveiflum á ávöxtun með því að fjárfesta á fleiri en einum stað. Verðbréfasjóðir gera það að verkum að fjárfesting er síður háð verðbreytingum á ákveðnum flokki verðbréfa eða einstaka fyrirtækjum. Erlend hlutabréf geta hækkað á sama tíma og innlend hlutabréf hækka, eða öfugt. Áhættan er því breytileg eftir samsetningu eigna og með því að fjárfesta í ólíkum sjóðum er áhættunni dreift.&lt;ref&gt;Íslenskir fjárfestar hf - Hvernig starfar verðbréfasjóðir -  http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160214140338/http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir |date=2016-02-14 }}&lt;/ref&gt;

'''Hlutabréfasjóður eða fjárfestingasjóður''' er sjóður sem tekur við fé eða fjármagni til sameiginlegrar fjárfestingar í [[Hlutabréf|hlutabréfum]] einstaka fyrirtækja eða öðrum hlutabréfasjóðum. Tilgangur og megin markmið þessara sjóða er að ávaxta fé sjóðsfélaga og dreifa áhættu með kaupum á fjármálagjörningum útgefnum af mörgum aðilum. Fjárfestar geta keypt hlutdeildarskírteini sem staðfestingu á eignarhlut sínum í sjóðnum og átt þannig hlutfallslega kröfu á þau [[hlutabréf]] og aðrar eignir sem sjóðurinn á. Það má því segja að með kaupum í hlutabréfasjóði séu fjárfestar að kaupa hlut í mörgum félögum í gegnum sjóðinn. Sveiflur á gengi hlutabréfasjóða geta því verið töluverðar vegna verðbreytinga á þeim hlutabréfum sem sjóðurinn fjárfestir í og vegna sveiflna á gengi [[Gjaldmiðill|gjaldmiðla]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Landsbréf hlutabréfasjóðir -http://www.landsbref.is/hlutabrefasjodir/ahaettuthaettir/&lt;/ref&gt;

Hlutabréfasjóður fjárfestir fyrst og fremst í hlutabréfum á markaði samkvæmt fyrirfram kunngerðri fjárfestingarstefnu og fær arð greiddan af þeim eftir atvikum. Stefnur sjóða geta verið mismunandi, fjárfestingar á innlendum hlutbréfum, fjárfestingar í erlendum hlutabréfum eða blanda af innlendum og erlendum fjárfestingum. Ávöxtun sjóðsins á hverjum tíma ræðst af arðgreiðslum og af verðbreytingum á eignum sjóðsins. Styrkur hvers sjóðs ræðst af undirliggjandi eignum hans, fjárhagslegum styrk útgefenda þeirra verðbréfa, sem sjóðurinn hefur fjárfest í og fjölmörgum öðrum þáttum, sem geta haft áhrif á verð þeirra.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Sala og viðskipti verðbréfa ==
''Sjá einnig'' ''grein: [[Kauphöll Íslands]]''

Í kauphöllum fara viðskipti fram með hlutabréf og verðbréf. Bréfin eru nú orðið í formi tölvugagna en þau ganga engu að síður kaupum og sölum innan kauphallar. Tilboð eru gerð í bréfin í kauphöllum og sérstakir verðbréfamiðlarar hafa alla milligöngu um þessi viðskipti. Raunar eru kauphallir sem byggingar óþarfar í dag þar sem eigendur gefa skipanir um kaup og sölu í gegnum síma eða tölvupóst til verðbréfamiðlara, sem senda tilkynningu um viðskiptin til kauphallar, hvort sem bréf eru til sölu eða óskist keypt. Þá taka aðrir miðlarar við sér og bjóða bréf til sölu eða óska eftir kaupum. Öll þessi viðskipti fara í gegnum tölvukerfi kauphallar og eru þau skráð inn í sérstaka verðbréfavísitölu sem ákvarðar svo skráð viðmiðunargengi verðbréfa.

Árið 1985 var '''[[Kauphöll Íslands]]''' stofnuð af [[Seðlabanki Íslands|Seðlabanka Íslands]] og íslenskum bönkum. Árið 1986 var farið að versla með [[ríkisskuldabréf]] en viðskipti með hlutabréf hófust fjórum árum síðar, eða árið 1990. Árið 2000 varð norræn skráning kauphallanna samræmd þegar SAXESS kerfið var tekið í notkun. Um tíma sá Kauphöll Íslands um tæknilega stjórnun færeysku kauphallarinnar og við það skráðust færeysk fyrirtæki á kauphallarmarkað í íslensku kauphöllinni. Árið 2006 rann kauphöllin inn í OMX Nordic Exchange sem síðar varð hluti af [[Kauphöll Íslands|NASDAQ]].

Stærri fyrirtæki hafa aðgang að sölu hlutabréfa í [[Kauphöll Íslands]] og hafa mörg þeirra komið og farið. Nafntoguð fyrirtæki hafa verið a listum kauphallarinnar og hafa til dæmis Össur og Marel verið þar áberandi. Einnig hafa móðurfélög verslunnarkeðja og ýmis fasteignafélög verið skráð í [[Kauphöll Íslands|íslensku kauphöllina]], ásamt fjölmörgum öðrum fyrirtækjum.

Stærsta kauphöll heims er staðsett á Wall Street í New York og nefnist [[Kauphöllin í New York|New York Stock Exhange eða NYSE]].

== Tengt efni ==
* [[Kauphöll Íslands]]
* [[Hlutabréf]]
* [[Skuldabréf]]
* [[Hlutafélag]]
* [[Seðlabanki Íslands]]
* [[Ríkisskuldabréf]]
* [[NASDAQ]]
* [[Peningamarkaðssjóður]]
* [[Fyrirtæki]]
* Kauphöllin í New York – [[Kauphöllin í New York|New York Stock Exhange – NYSE]]

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

== Heimildir ==
* Friðbjörn Orri Ketilsson. (ritstjóri). (2006). ''Fjármálaskilgreiningar.'' Reykjavík: Vefmiðlun
* Landsbankinn. (e.d.). ''Verðbréf.'' [Bæklingur]. Reykjavík: Landsbankinn
* [http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref Áttavitinn - Hlutabréf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724231929/http://attavitinn.is/peningar/ordabokin/hlutabref |date=2013-07-24 }} sótt þann 06.05.2015
* [http://www.straumur.com/um-straum/ahaetta-fjarmalagerninga/ Straumur 2015 - Áhætta fjármálagerninga]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} sótt þann 05.05.2015
* [http://bankinn.landsbankinn.is/fjarhagur/2011/08/18/Um-Rikisskuldabref/ Landsbankinn 2015 - Ríkisskuldabréf]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} sótt þann 07.05.2015
* [http://www.vib.is/sjodir/skuldabrefasjodir/ VÍB 2015 - Skuldabréfasjóðir] sótt þann 07.05.2015
* [http://www.landsbref.is/hlutabrefasjodir/ahaettuthaettir/ Landsbréf 2015 - Hlutabréfasjóðir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307030129/http://www.landsbref.is/hlutabrefasjodir/ahaettuthaettir/ |date=2016-03-07 }} sótt þann 06.05.2015
* [http://www.gulfbase.com/InvestmentTutorial/Section?id=46 Gulf Base 2015 - Stock Exhange] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150101101100/http://www.gulfbase.com/InvestmentTutorial/Section?id=46 |date=2015-01-01 }} sótt þann 04.05.2015
* [https://www.nasdaqomxnordic.com/ NASDAQ 2015] sótt þann 09.05.2015
* [[Kauphöll Íslands]] sótt þann 06.05.2015
* [[:en:Bond_(finance)|Bond (finance)]] sótt þann 06.05.2015
* [http://www.islandssjodir.is/sjodaurval/hlutabrefasjodir/ Íslandssjóðir - Hlutabréfasjóðir] sótt þann 08.05.2015
* [http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir Íslenskir fjárfestar hf - Hvernig starfa verðbréfasjóður] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160214140338/http://www.fjarfestar.is/verdbrefasjodir |date=2016-02-14 }} sótt þann 09.05.2015

[[Flokkur:Fjármál]]
[[Flokkur:Viðskiptafræði]]</text>
      <sha1>6f08uuou5eaqn57x7kvc9cbmu0zin89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fenris Creations</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58726</id>
    <revision>
      <id>1964606</id>
      <parentid>1964514</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Berserkur færði [[CCP]] á [[Fenris Creations]]</comment>
      <origin>1964514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1354" sha1="krvaeq25nprwi5hnmwhzb7xidvh3o82" xml:space="preserve">'''Fenris Creations''' (áður '''CCP''') er íslenskur [[tölvuleikjaframleiðandi]] sem þróaði [[netleikur|netleikinn]] [[EVE Online]] og sér nú um rekstur hans. Fyrirtækið var stofnað árið [[1997]] og árið [[2006]] sameinaðist CCP hf. fyrirtækinu [[White Wolf]].

Skammstöfunin CCP stendur fyrir Crowd Control Productions.

Í september 2018 var CCP keypt af suður kóreska tölvuleikjafyrirtækinu Pearl Abyss fyrir 225 milljónir dollara. 

Í maí 2026 keyptu stjórnendur fyrirtækisins, ásamt öðrum fjárfestum, félagið aftur af Pearl Abyss fyrir 120 milljónir dollara. Google DeepMind keypti líka minnihlutaeign. Á sama tíma var félagið nefnt Fenris Creations.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fenriscreations.com/news/2026/studio-behind-eve-online-goes-independent-rebrands-as-fenris-creations-enters-research-partnership-with-google-deepmind|title=Studio Behind EVE Online Goes Independent, Rebrands as Fenris Creations, Enters Research Partnership with Google DeepMind|website=fenriscreations.com|language=en|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt; 

== Tengill ==
* [http://www.ccp.is/ Heimasíða CCP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013233854/http://www.ccp.is/ |date=2007-10-13 }}

{{stubbur|tölvuleikur|ísland}}
{{s|1997}}

[[Flokkur:Íslensk hugbúnaðarfyrirtæki]]
[[Flokkur:Íslensk sprotafyrirtæki]]</text>
      <sha1>krvaeq25nprwi5hnmwhzb7xidvh3o82</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ólafur Ragnarsson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63860</id>
    <revision>
      <id>1964658</id>
      <parentid>1737732</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T08:21:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>gerði hlekk úr Veröld</comment>
      <origin>1964658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1720" sha1="o0476hl4bqqmhy1julkkps89h46bc5z" xml:space="preserve">'''Ólafur Ragnarsson''' (fæddur [[8. september]] [[1944]] á [[Siglufjörður|Siglufirði]], lést [[27. mars]] [[2008]] í Reykjavík) stofnaði [[Bókaforlagið Vaka|bókaforlagið Vöku]] og var framkvæmdastjóri þess sem og eftirrennara þess, Vöku-Helgafell og Eddu-miðlun. Hann stofnaði Bókaforlagið [[Bjartur &amp; Veröld|Veröld]] árið [[2005]].

Hann var blaðamaður á [[Alþýðublaðið|Alþýðublaðinu]], frétta- og dagskrárgerðarmaður hjá [[Sjónvarpið|Sjónvarpinu]] og ritstjóri dagblaðsins [[Vísir (dagblað)|Vísis]].

Hann hlaut riddarakross [[Hin íslenska fálkaorða|Hinnar íslensku fálkaorðu]] árið 2006 fyrir framlag til íslenskrar bókaútgáfu.

== Ritverk ==
* ''Gunnar Thoroddsen'', Vaka, 1981
* ''Lífsmyndir skálds : æviferill Halldórs Laxness í myndum og máli'' ásamt Valgerði Benediktsdóttur, Vaka-Helgafell 1992
* ''Halldór Laxness : líf í skáldskap'', Vaka-Helgafell, 2002
* ''Til fundar við skáldið Halldór Laxness'', Veröld, 2007
* ''Agnarsmá brot úr eilífð'', Veröld, 2008

== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.gegnir.is/F/?func=find-acc&amp;acc_sequence=000155076|titill=Gegnir:Ólafur Ragnarsson 1944|mánuðurskoðað=29. mars|árskoðað=2008}}
* {{vefheimild|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/03/28/olafur_ragnarsson_latinn/|titill=Mbl.is - Ólafur Ragnarsson látinn|mánuðurskoðað=29. mars|árskoðað=2008}}
* {{vefheimild|url=http://www.verold.is/default2.asp?strAction=getPublication&amp;intPublId=261|titill=Veröld - Ólafur Ragnarsson látinn|mánuðurskoðað=29. mars|árskoðað=2008}}

[[Flokkur:Íslenskir bókaútgefendur]]
[[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]]
{{fd|1944|2008}}</text>
      <sha1>o0476hl4bqqmhy1julkkps89h46bc5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65719</id>
    <revision>
      <id>1964623</id>
      <parentid>1927253</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:03:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tenglar */</comment>
      <origin>1964623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9956" sha1="51janbmlxdlzdks9prnhunr67nxy5lw" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Elri
| image = Alnus incana rugosa leaves.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Blöð á [[Gráelri]] (''Alnus incana'')
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'')
| ordo = [[Beykibálkur]] (''Fagales'')
| familia = [[Birkiætt]] (''Betulaceae'')
| genus = '''''Alnus'''''
| genus_authority = [[Philip Miller|Mill.]]
| subdivision_ranks = Tegundir
| subdivision = Um 20-30 tegundir
| range_map = Alnus distribution.svg
| range_map_caption = Útbreiðsla elris
}}
'''Elri''' &lt;ref&gt;[http://bin.arnastofnun.is/leit/?q=Elri Beygingarlýsing íslensks nútímamáls]&lt;/ref&gt; eða '''ölur''' ([[fræðiheiti]]: ''Alnus'') er ættkvísl trjáa og runna af [[birkiætt]] (Betulaceae). Í ættkvíslinni eru um 35 tegundir af trjám og runnum. Elri hefur aðallega útbreiðslu á norðurhveli en til eru elritegundir við [[Andesfjöll]] og í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]]. 

== Orðsifjar==
Nafnið elri eða ölur er af er upprunnið úr forngermönsku rótinni&lt;ref&gt;http://www.etymonline.com/index.php?term=alder&amp;allowed_in_frame=0&lt;/ref&gt; ''aliso'' og aluz. Ættkvíslarheitið ''Alnus'' er gamalt latneskt heiti yfir elri. Bæði latínuheitið og germanska heitið koma úr frum-indóevrópsku rótinni  ''el-'', í merkingunni &quot;rauður&quot; eða &quot;brúnn&quot;, sem er einnig er rótin fyrir orðin elgur og álmur.&lt;ref&gt;http://www.etymonline.com/index.php?term=elk&amp;allowed_in_frame=0&lt;/ref&gt; Beyging heitisins ölur á íslensku er í eintölu: nf. ölur, þf. ölur, þgf. ölri ef. ölurs.

==Á Íslandi==
Elri beislar næringarefnið nitur úr andrúmsloftinu með hjálp rótargerla við ræturnar. Elritegundir eru landnemaplöntur og geta því hentað vel til landgræðslu. Hérlendis hefur einkum [[sitkaelri]] verið reynt í landgræðslu.

Tegundir sem reyndar hafa verið á Íslandi eru m.a.: 
&lt;br&gt;
* '''[[Gráelri]]''' (''Alnus incana''):  Evrópsk tegund sem vex allt að norður-Noregi. Einstofna tré með breiða krónu. 
*''' [[Gráelri|Blæelri]]''' (''Alnus incana subsp. tenuifolia''):  Norður-amerísk undirtegund gráelris.
* '''[[Sitkaelri]]''' (''Alnus viridis subsp. sinuata''): Runnkennt og margstofna tré, ættað frá vesturströnd Ameríku.
* '''[[Svartelri]]/[[Rauðelri]]''' (''Alnus glutinosa''): Evrópsk tegund. Þrífst á blautum svæðum.
* '''[[Ryðelri]]''' (''Alnus rubra'')&lt;ref&gt;[http://www.skogur.is/utgafa-og-fraedsla/trjategundir/lauftre/elritegundir/ Elritegundir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171027004233/http://www.skogur.is/utgafa-og-fraedsla/trjategundir/lauftre/elritegundir |date=2017-10-27 }} Skógræktin. Skoðað 18. janúar, 2016.&lt;/ref&gt;: Norður-amerísk tegund. Stórvaxnasta elritegundin. Verður allt að 20-30 metra hátt tré.

[[Mynd:Elri 2.jpg|thumbnail|Reklar á elri í maí 2008 í Grasagarði Reykjavíkur.]]
[[Mynd:Gráelri.jpg|thumbnail|Gráelri í Grasagarði Reykjavíkur]]

Þessar tegundir þrífast vel á Íslandi og á rýru land. Þær þrífast samt best þar sem grunnvatn stendur hátt. Á mjög þurrum melum eiga þær oft erfitt fyrstu árin.&lt;ref&gt;[http://www.visir.is/elri-gaeti-komid-i-stad-lupinu/article/2004411250301 Elri gæti komið í stað lúpínu.] Vísir. Skoðað 27. maí, 2016.&lt;/ref&gt;

== Flokkun ==

Ættkvíslin skiptist í þrjár undirættkvíslir (subgenera):

'''Subgenus ''Alnus''''': 

* ''[[Alnus acuminata]]'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt; —  Mexíkó, mið og suður Ameríka.
* ''[[Alnus cordata]]''  &lt;small&gt;(Loisel.) Duby&lt;/small&gt; —  Ítalía, Albanía, Korsíka.
* ''[[Alnus cremastogyne]]'' &lt;small&gt;Burkill&lt;/small&gt; — Kína.
* ''[[Alnus firma]]'' &lt;small&gt;Siebold &amp; Zucc. —&lt;/small&gt; [[Buskölur]] - [[Kyūshū]] eyja í [[Japan]]
* ''[[Alnus glutinosa]]''  &lt;small&gt;(L.) Gaertn. —&lt;/small&gt; [[Rauðölur]]/Svartölur - Evrópa, mið Asía.
* ''[[Alnus hirsuta]]'' &lt;small&gt;(Spach) Rupr. —&lt;/small&gt; [[Hæruölur]] - Japan, Kórea, Manchuria, Síbería, austast í Rússlandi
* ''[[Alnus incana]]''  (L.) Moench — [[Gráölur]] - Evrasía, Norður Ameríka
** ''[[Alnus incana ssp. incana]]'' &lt;small&gt; &lt;/small&gt;- [[Gráölur]]
** ''[[Alnus incana ssp. hirsuta]]'' &lt;small&gt;(Spach) Á. &amp; D.Löve (=A. hirsuta Spach)&lt;/small&gt;- [[Hæruölur]]
** ''[[Alnus incana ssp. rugosa]]'' &lt;small&gt;(Du Roi) R.T.Clausen (=A. rugosa Du Roi)&lt;/small&gt;- [[Vætuölur]]
** ''[[Alnus incana ssp. tenuifolia]]'' &lt;small&gt;(Nutt.) Breitung (=A. tenuifolia Nutt.)&lt;/small&gt;- [[Blæölur]]
* ''[[Alnus japonica]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) Steud.&lt;/small&gt; — [[Mýraölur]] -  Japan, Kórea, Taiwan, austur Kína, austast í Rússlandi
* ''[[Alnus jorullensis]]'' &lt;small&gt;Kunth —&lt;/small&gt; Mexíkó, Guatemala, Hondúras.
* ''[[Alnus mandshurica]]'' &lt;small&gt;(Callier) Hand.-Mazz. —&lt;/small&gt; austast í Rússlandi, norðaustur Kína, Kórea
* ''[[Alnus matsumurae]]'' &lt;small&gt;Callier —&lt;/small&gt; [[Honshū]] eyja í Japan
* ''[[Alnus nepalensis]]'' &lt;small&gt;D.Don —&lt;/small&gt;  Himalaja, Tíbet, Yunnan, Nepal, Bhutan, Myanmar, Thailand.
* ''[[Alnus oblongifolia]]'' &lt;small&gt;Torr.&lt;/small&gt; —  Arizona, Nýja Mexíkó, Sonora, Chihuahua 
* ''[[Alnus orientalis]]'' &lt;small&gt;Decne.&lt;/small&gt; — suður Tyrkland, norðvestur Sýrland, Kýpur, Líbanon, Palestína, Íran 
* ''[[Alnus pendula]]'' &lt;small&gt;Matsum. —&lt;/small&gt; [[Hengiölur]] - Japan, Kórea 
* ''[[Alnus rugosa]]''  &lt;small&gt;(Du Roi) Spreng&lt;/small&gt;. — [[Vætuölur]] - norðaustur N-Ameríka 
[[Image:Alnus incana rugosa leaves.jpg|right|thumb|Blöð á ''Alnus incana'' subsp. ''rugosa'']]
* ''[[Alnus rhombifolia]]'' &lt;small&gt;Nutt. —&lt;/small&gt; Bandaríkin (Kalifornía, Nevada, Oregon, Washington, Idaho, Montana) 
* ''[[Alnus rubra]]'' &lt;small&gt;Bong. —&lt;/small&gt; [[Ryðölur]] - N-Ameríka (Alaska, Yukon, Breska Kólumbía, Kalifornía, Oregon, Washington, Idaho, Montana.) 
* ''[[Alnus serrulata]]''  &lt;small&gt;(Aiton) Willd. —&lt;/small&gt; Sagölur - austur N-Ameríka 
[[Image:Alnus serrulata leaves.jpg|right|thumb|Blöð á Alnus serrulata]]
* ''[[Alnus sieboldiana]]'' &lt;small&gt;Matsum. —&lt;/small&gt; Japan, Ryukyu eyjar
* ''[[Alnus subcordata]]''  &lt;small&gt;C.A.Mey. —&lt;/small&gt; Kákasus, Íran
* ''[[Alnus tenuifolia]]'' &lt;small&gt;Nutt.&lt;/small&gt; — [[Blæölur]] - norðvestur N-Ameríka 
* ''[[Alnus trabeculosa]]'' &lt;small&gt;Hand.-Mazz. —&lt;/small&gt; Kína, Japan

'''Subgenus ''Clethropsis'''''. 
* ''[[Alnus formosana]]'' &lt;small&gt;(Burkill) Makino —&lt;/small&gt; [[Formósuölur]] - Taívan
* ''[[Alnus maritima]]'' &lt;small&gt;(Marshall) Muhl. ex Nutt. —&lt;/small&gt; [[Strandölur]] - Bandaríkin (Georgía, Delaware, Maryland, Oklahoma).
* ''[[Alnus nitida]]'' &lt;small&gt;(Spach) Endl. —&lt;/small&gt; vestur Himalaja, Pakistan, Indland, Nepal.

'''Subgenus ''Alnobetula'''''. 
[[Image:Alnus-viridis-leaves.JPG|right|thumb|Grænelri (''Alnus viridis'')]]
* ''[[Alnus alnobetula]]'' &lt;small&gt;(Ehrh.) K.Koch&lt;/small&gt;
* ''[[Alnus viridis]]'' &lt;small&gt;(Chaix) DC. 1805) —&lt;/small&gt; Tempruð og kuldabeltissvæði  Evrópu, Asíu og N-Ameríku. 
** ''[[Alnus viridis ssp. crispa]]'' &lt;small&gt;(Ait.) Turrill.&lt;/small&gt;- [[Grænölur]] - norðaustur N-Ameríka, S Grænland
** ''[[Alnus viridis ssp. fruticosa]]'' &lt;small&gt;(Rupr.) Nyman&lt;/small&gt;- [[Hrísölur]] - Síbería, Mansjúría
** ''[[Alnus viridis ssp. maximowiczii]]'' &lt;small&gt; &lt;/small&gt;- [[Fjallölur]] - Japan
** ''[[Alnus viridis ssp. sinuata]]'' &lt;small&gt;(Regel) Á.Löve &amp; D.Löve&lt;/small&gt;- [[Sitkaölur]] - vestur N-Ameríka og lengst í norðaustur Síberíu 
** ''[[Alnus viridis ssp. viridis]]'' &lt;small&gt;(Regel) Á.Löve &amp; D.Löve&lt;/small&gt;- [[Kjarrölur]] - mið Evrópa

; 
; Óvíst með undirætt
* ''[[Alnus djavanshirii]]'' &lt;small&gt;H.Zare&lt;/small&gt;: Íran
* ''[[Alnus dolichocarpa]]'' &lt;small&gt;H.Zare, Amini &amp; Assadi&lt;/small&gt;: Íran
* ''[[Alnus fauriei]]'' &lt;small&gt;H.Lév. &amp; Vaniot&lt;/small&gt;: Honshu eyja í Japan
* ''[[Alnus ferdinandi-coburgii]]'' &lt;small&gt;C.K.Schneid.&lt;/small&gt;: suður Kína
* ''[[Alnus glutipes]]'' &lt;small&gt;(Jarm. ex Czerpek) Vorosch&lt;/small&gt;.: Yakutiya hérað í Síberíu
* ''[[Alnus hakkodensis]]'' &lt;small&gt;Hayashi&lt;/small&gt;: Honshu eyja í Japan
* ''[[Alnus henryi]]'' &lt;small&gt;C.K.Schneid.&lt;/small&gt;: Taívan
* †''[[Alnus heterodonta]]'' &lt;small&gt;(Newberry) Meyer &amp; Manchester 1987&lt;/small&gt;: Oligocene steingervingur í Oregon
* ''[[Alnus lanata]]'' &lt;small&gt;Duthie ex Bean&lt;/small&gt;: Sichuan í Kína
* ''[[Alnus mairei]]'' &lt;small&gt;H.Lév.&lt;/small&gt;: Yunnan í Kína
* ''[[Alnus maximowiczii]]'' &lt;small&gt;Callie&lt;/small&gt;r -  [[Fjallölur]] - Japan, Kórea, austast í Rússlandi
* ''[[Alnus paniculata]]'' &lt;small&gt;Nakai&lt;/small&gt;: Kórea
* ''[[Alnus serrulatoides]]'' &lt;small&gt;Callier&lt;/small&gt;: Japan
* ''[[Alnus vermicularis]]'' &lt;small&gt;Nakai&lt;/small&gt;: Kórea

== Blendingar==
* ''[[Alnus × elliptica]]'' &lt;small&gt;Req.—&lt;/small&gt;Ítalía. ''(A. cordata × A. glutinosa)''
* ''[[Alnus × fallacina]]''  &lt;small&gt;Callier—&lt;/small&gt;Ohio, New York ríki, Vermont, New Hampshire, Maine. ''(A. incana ''subsp''. rugosa × A. serrulata)''
* ''[[Alnus × hanedae]]'' &lt;small&gt;Suyinata—&lt;/small&gt;Japan. ''(A. firma × A. sieboldiana)''
* ''[[Alnus × hosoii]]'' &lt;small&gt;Mizush.—&lt;/small&gt;Japan. ''(A. maximowiczii × A. pendula)''
* ''[[Alnus × mayrii]]'' &lt;small&gt;Callier—&lt;/small&gt;austast í Rússlandi, Japan. ''(A. hirsuta × A. japonica)''
* ''[[Alnus × peculiaris]]'' &lt;small&gt;Hiyama—&lt;/small&gt;[[Kyūshū]] eyju í [[Japan]]. ''(A. firma × A. pendula)''
* ''[[Alnus × pubescens]]'' &lt;small&gt;Tausch&lt;/small&gt;.—Norður og mið [[Evrópa]]. ''(A. glutinosa × A. incana)''
* ''[[Alnus × suginoi]]'' &lt;small&gt;Sugim.—&lt;/small&gt;Japan. ''(A. hirsuta × A. serrulatoides)''

==Tenglar==
*[https://www.kjarnaskogur.is/post/elri-alnus Elri - Umfjöllun Skógræktarfélags Eyjafjarðar]
* [https://www.kjarnaskogur.is/blog/categories/elri-1 Umfjöllun Skógræktarfélags Eyjafjarðar um einstaka elritegundir]

== Tilvísanir ==
&lt;references/&gt;
{{wikilífverur|Alnus}}
{{commons|Category:Alnus|Elri}}
{{stubbur|líffræði}}

[[Flokkur:Birkiætt]]
[[Flokkur:Elri]]
[[Flokkur:Niturbindandi tré og runnar]]</text>
      <sha1>51janbmlxdlzdks9prnhunr67nxy5lw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl 2.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65737</id>
    <revision>
      <id>1964643</id>
      <parentid>1641898</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T01:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="594" sha1="82xoh56xuf09a6jzg3fwuzcof62jxqm" xml:space="preserve">'''Karl 2.''' getur átt við eftirfarandi:

* [[Karl sköllótti|Karl sköllótta]], keisara [[Karlungaveldið|Karlungaveldisins]] (13. júní 823 – 6. október 877).
* [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2. Englandskonung]]  (29. maí 1630 – 6. febrúar 1685).
* [[Karl 2. Spánarkonungur|Karl 2. Spánarkonung]] (6. nóvember 1661 – 1. nóvember 1700).
* [[Karl 13. Svíakonungur|Karl 2. Noregskonung]] (7. október 1748 – 5. febrúar 1818).
* [[Karl 2. Rúmeníukonungur|Karl 2. Rúmeníukonung]] (15. október 1893 – 4. apríl 1953).

{{Aðgreining}}
[[Flokkur:Aðgreiningarsíður]]</text>
      <sha1>82xoh56xuf09a6jzg3fwuzcof62jxqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fimbulfamb</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66632</id>
    <revision>
      <id>1964635</id>
      <parentid>1964484</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T22:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Fann eina grein sem nefndi að 2 ár fór í nýju endurgerðina</comment>
      <origin>1964635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5832" sha1="ittd0oj26o7ycqu9xx21xicy8lmpz3o" xml:space="preserve">[[Mynd:Boardgame fimbulfamb.jpg|thumb|alt=fimbulfamb borðspilið|Nýja Fimbulfamb borðspilið]]

'''Fimbulfamb''' er íslenskt afbrigði af [[borðspil|borðspilinu]] '''Balderdash''' og tilgangur leiksins er að sannfæra hina keppenduna um að þín útskýring á sjaldgæfum eða fornum orðum í [[Íslenska|íslensku máli]] sé sú rétta. 

== Saga spilsins ==
Bræðurnir Kjartan Örn og Ragnar Helgi kynntu spilið '''Fimbulfamb''' fyrir fjölmiðlum árið 1993 sem alíslenskt spil sem var þeirra útfærsla á '''Balderdash''' sem er þekkt spil í Bretlandi og kom upphaflega frá Kanada og kom fyrst á markaðinn 1984.&lt;ref name=&quot;eintak_vidtal&quot;/&gt; 

[[Vaka-Helgafell]] gaf út fyrstu útgáfu spilsins árið 1993,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1798028#page/n12/mode/2up|title=Fimbulfamb spilað í Kringlunni|website=www.tímarit.is|publisher=Morgunblaðið|page=13|date=Sunnudagurinn 19. desember 1993}}&lt;/ref&gt;.  Bræðurnir sem gerðu leikinn voru synir útgefandans Ólafs Ragnarssonar sem vann hjá Vöku-Helgafelli. Búi Kristjánsson var sá sem hannaði útlitið og myndskreytti upprunalega '''Fimbulfamb''' spilið.&lt;ref name=&quot;eintak_vidtal&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3635404#page/n39/mode/2up|title=Höfundar Fimbulfambs lágu yfir spilinu en fengu margnotaða hugmynd|website=www.tímarit.is|publisher=Eintak|page=40|date=Fimmtudagurinn 20. janúar 1994}}&lt;/ref&gt;

=== Önnur útgáfa ===
Önnur útgáfan var gefin út af [[Veröld]] árið 2010.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6377846#page/n13/mode/2up|title=Partý Alias besta spilið|website=www.tímarit.is|publisher=Dagblaðið Vísir - DV|page=14|date=Mánudagurinn 13. desember 2010}}&lt;/ref&gt; Það var endurhannað en spilið sjálft virkar eins. Mikil vinna fjölmargra aðila yfir tveggja ára tímabil lyggur að baki þessarar endurútgáfu spilsins, þar sem safnað var hátt í tvö þúsund orðum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5086275?iabr=on#page/n37/mode/1up|title=Fimbulfamb í nýrri útgáfu|website=www.tímarit.is|publisher=Fréttablaðið|page=30|date=Þriðjudagurinn 26. október 2010}}&lt;/ref&gt;

== Orðaval ==
Orðin sem koma fram í '''Fimbulfamb''' koma víða að
* Meirihluti þeirra er fenginn úr Íslenskri orðabók
* ''Íslensk-danskri orðabók'' Sigfúsar Blöndals
* ''Ordbog over det gamle norske sprog'' eftir Johan Fritzner
* ''Lexicon poeticum, Slangurorðabók, Íslenskri orðsifjabók''
* Skrár Íslenskrar málstöðvar og skrár Orðabókar Háskólans. 
* Einnig voru orð sótt í fjölmörg fræði- og vísindarit, íðorðasöfn og skáldverk.

== Leikreglur ==

=== Gangur leiksins ===
Spilið gengur þannig fyrir sig að sá sem er elstur byrjar að vera svokallaður „Fambi“. Hlutverk fambans er það að draga spjald úr meðfylgjandi bunka og lesa upp eitt af fjórum orðum af spjaldinu. Gert er ráð fyrir því að leikspilarar þekki ekki orðið. 

# Fambinn velur orð sem samsvarar því tákni á þeim reit sem hann er staddur á leikborðinu. 
# Hinir leikmennirnir eiga að skrifa niður á blað hvað þeir halda að rétta merkingin á orðinu er. Ráðlagt er að skrifa eitthvað gáfulegt sem sannfærir aðra um að þeirra svar sé raunveruleg merking orðsins, því að þegar fambinn tekur við útskýringunum þá fær sá stig sem sannfærir sem flesta.
# Allir brjóta miðann sinn í tvennt og láta fambann fá hann, enginn á að vita hver skrifaði hvaða útskýringu.
# Fambinn les svo allar skýringarnar ásamt réttu skýringunni sem stendur aftan á spjaldinu sem hann dró. 
# Svo er farið hringinn og allir giska á eina skýringu. Leyfilegt er að giska á skýringu sem einhver annar giskar á.

=== Stigagjöf ===
Þegar allir leikmenn hafa giskað þá eru stigin tekin saman, og stigafjöldinn ákveður hversu mörg skref hver og einn tekur.
* Ef keppandi giskar á þína skýringu, þá færð þú 1 stig
* Ef keppandi giskaði á rétta skýringu orðsins þá fær hann 1 stig
* Ef enginn giskaði á rétta skýringu þá fær fambinn 2 stig
* Ef keppandi skrifaði rétta skýringu þá fær hann 2 stig

== Sýnidæmi ==
Fambinn les af spjaldinu orðið „flekán“. Atli, Bragi, Cleopatra og Davíð eru hinir leikmennirnir og hver og einn skrifar það sem þeir halda að orðið þýði.

*Atli skrifar ''ermahnappur''. 
*Bragi skrifar ''þráðlaga þaragróður''. 
*Cleopatra skrifar ''hraðahindrun''. 
*Davíð skrifar ''ónytjungur''. 

Fambinn fær alla miðana og les af þeim ásamt skýringunni sem stendur aftan á miðanum. Fambinn les upphátt skýringarnar: „Flekán merkir: ''ónytjungur'', ''ermahnappur'', ''hraðahindrun'', ''lauslát kona'' (rétta skýringin) eða ''þráðlaga þaragróður''“. Svo giska keppendur á eina skýringu, hver á fætur örðum. 
*Atli giskar á ''þráðlaga þaragróður''
*Bragi giskar á ''lauslát kona'' 
*Cleopatra giskar á ''ónytjungur'' 
*Davíð giskar líka á ''þráðlaga þaragróður''

=== Stigagjöf dæmis ===
*Atli fær 0 stig; hann giskaði hvorki á rétt svar og enginn giskaði á hans skýringu. 
*Bragi fær 3 stig; 1 fyrir að giska á rétt og 2 því að Atli og Davíð giskuðu báðir á hans skýringu.
*Cleopatra fær 0 stig
*Davíð fær 1 stig vegna þess að Siggi giskaði á hans skýringu.

Hefði enginn giskað á rétta skýringu hefði Fambinn fengið 2 stig.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063736853195 Facebook síða Fimbulfambs]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/37209/icelandic-first-edition Fimbulfamb (1993) á GameBoardGeek.com]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/78126/icelandic-second-edition Fimbulfamb (2010) á GameBoardGeek.com]

[[Flokkur:Borðspil]]
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]</text>
      <sha1>ittd0oj26o7ycqu9xx21xicy8lmpz3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964681</id>
      <parentid>1964635</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:08:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>aðeins að breyta til svo Fimbulfamb sé ekki jafngilt Balderdash (gerði sér grein fyrir Balderdash)</comment>
      <origin>1964681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5829" sha1="rx22py2pr6geq7xiohe611dkpewved7" xml:space="preserve">[[Mynd:Boardgame fimbulfamb.jpg|thumb|alt=fimbulfamb borðspilið|Nýja Fimbulfamb borðspilið]]

'''Fimbulfamb''' er íslenskt [[borðspil]] sem svipar til [[Balderdash]] og [[Fictionary]]. Tilgangur leiksins er að sannfæra hina keppenduna um að þín útskýring á sjaldgæfum eða fornum orðum í [[Íslenska|íslensku máli]] sé sú rétta. 

== Saga spilsins ==
Bræðurnir Kjartan Örn og Ragnar Helgi kynntu spilið '''Fimbulfamb''' fyrir fjölmiðlum árið 1993 sem alíslenskt spil sem var vissulega keimlíkt Balderdash, sem var þekkt spil í Bretlandi og kom upphaflega frá Kanada og kom fyrst á markaðinn 1984.&lt;ref name=&quot;eintak_vidtal&quot;/&gt; 

[[Vaka-Helgafell]] gaf út fyrstu útgáfu spilsins árið 1993,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1798028#page/n12/mode/2up|title=Fimbulfamb spilað í Kringlunni|website=www.tímarit.is|publisher=Morgunblaðið|page=13|date=Sunnudagurinn 19. desember 1993}}&lt;/ref&gt;.  Bræðurnir sem gerðu leikinn voru synir útgefandans Ólafs Ragnarssonar sem vann hjá Vöku-Helgafelli. Búi Kristjánsson var sá sem hannaði útlitið og myndskreytti upprunalega '''Fimbulfamb''' spilið.&lt;ref name=&quot;eintak_vidtal&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3635404#page/n39/mode/2up|title=Höfundar Fimbulfambs lágu yfir spilinu en fengu margnotaða hugmynd|website=www.tímarit.is|publisher=Eintak|page=40|date=Fimmtudagurinn 20. janúar 1994}}&lt;/ref&gt;

=== Önnur útgáfa ===
Önnur útgáfan var gefin út af [[Veröld]] árið 2010.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6377846#page/n13/mode/2up|title=Partý Alias besta spilið|website=www.tímarit.is|publisher=Dagblaðið Vísir - DV|page=14|date=Mánudagurinn 13. desember 2010}}&lt;/ref&gt; Það var endurhannað en spilið sjálft virkar eins. Mikil vinna fjölmargra aðila yfir tveggja ára tímabil lyggur að baki þessarar endurútgáfu spilsins, þar sem safnað var hátt í tvö þúsund orðum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5086275?iabr=on#page/n37/mode/1up|title=Fimbulfamb í nýrri útgáfu|website=www.tímarit.is|publisher=Fréttablaðið|page=30|date=Þriðjudagurinn 26. október 2010}}&lt;/ref&gt;

== Orðaval ==
Orðin sem koma fram í '''Fimbulfamb''' koma víða að
* Meirihluti þeirra er fenginn úr Íslenskri orðabók
* ''Íslensk-danskri orðabók'' Sigfúsar Blöndals
* ''Ordbog over det gamle norske sprog'' eftir Johan Fritzner
* ''Lexicon poeticum, Slangurorðabók, Íslenskri orðsifjabók''
* Skrár Íslenskrar málstöðvar og skrár Orðabókar Háskólans. 
* Einnig voru orð sótt í fjölmörg fræði- og vísindarit, íðorðasöfn og skáldverk.

== Leikreglur ==

=== Gangur leiksins ===
Spilið gengur þannig fyrir sig að sá sem er elstur byrjar að vera svokallaður „Fambi“. Hlutverk fambans er það að draga spjald úr meðfylgjandi bunka og lesa upp eitt af fjórum orðum af spjaldinu. Gert er ráð fyrir því að leikspilarar þekki ekki orðið. 

# Fambinn velur orð sem samsvarar því tákni á þeim reit sem hann er staddur á leikborðinu. 
# Hinir leikmennirnir eiga að skrifa niður á blað hvað þeir halda að rétta merkingin á orðinu er. Ráðlagt er að skrifa eitthvað gáfulegt sem sannfærir aðra um að þeirra svar sé raunveruleg merking orðsins, því að þegar fambinn tekur við útskýringunum þá fær sá stig sem sannfærir sem flesta.
# Allir brjóta miðann sinn í tvennt og láta fambann fá hann, enginn á að vita hver skrifaði hvaða útskýringu.
# Fambinn les svo allar skýringarnar ásamt réttu skýringunni sem stendur aftan á spjaldinu sem hann dró. 
# Svo er farið hringinn og allir giska á eina skýringu. Leyfilegt er að giska á skýringu sem einhver annar giskar á.

=== Stigagjöf ===
Þegar allir leikmenn hafa giskað þá eru stigin tekin saman, og stigafjöldinn ákveður hversu mörg skref hver og einn tekur.
* Ef keppandi giskar á þína skýringu, þá færð þú 1 stig
* Ef keppandi giskaði á rétta skýringu orðsins þá fær hann 1 stig
* Ef enginn giskaði á rétta skýringu þá fær fambinn 2 stig
* Ef keppandi skrifaði rétta skýringu þá fær hann 2 stig

== Sýnidæmi ==
Fambinn les af spjaldinu orðið „flekán“. Atli, Bragi, Cleopatra og Davíð eru hinir leikmennirnir og hver og einn skrifar það sem þeir halda að orðið þýði.

*Atli skrifar ''ermahnappur''. 
*Bragi skrifar ''þráðlaga þaragróður''. 
*Cleopatra skrifar ''hraðahindrun''. 
*Davíð skrifar ''ónytjungur''. 

Fambinn fær alla miðana og les af þeim ásamt skýringunni sem stendur aftan á miðanum. Fambinn les upphátt skýringarnar: „Flekán merkir: ''ónytjungur'', ''ermahnappur'', ''hraðahindrun'', ''lauslát kona'' (rétta skýringin) eða ''þráðlaga þaragróður''“. Svo giska keppendur á eina skýringu, hver á fætur örðum. 
*Atli giskar á ''þráðlaga þaragróður''
*Bragi giskar á ''lauslát kona'' 
*Cleopatra giskar á ''ónytjungur'' 
*Davíð giskar líka á ''þráðlaga þaragróður''

=== Stigagjöf dæmis ===
*Atli fær 0 stig; hann giskaði hvorki á rétt svar og enginn giskaði á hans skýringu. 
*Bragi fær 3 stig; 1 fyrir að giska á rétt og 2 því að Atli og Davíð giskuðu báðir á hans skýringu.
*Cleopatra fær 0 stig
*Davíð fær 1 stig vegna þess að Siggi giskaði á hans skýringu.

Hefði enginn giskað á rétta skýringu hefði Fambinn fengið 2 stig.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063736853195 Facebook síða Fimbulfambs]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/37209/icelandic-first-edition Fimbulfamb (1993) á GameBoardGeek.com]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/78126/icelandic-second-edition Fimbulfamb (2010) á GameBoardGeek.com]

[[Flokkur:Borðspil]]
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]</text>
      <sha1>rx22py2pr6geq7xiohe611dkpewved7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964687</id>
      <parentid>1964681</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>gerði hlekk úr nafn og einfaldaði útskýringar á gangi leiks</comment>
      <origin>1964687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5732" sha1="sswcqvllgqw3jk9japtcoymfb4beg7s" xml:space="preserve">[[Mynd:Boardgame fimbulfamb.jpg|thumb|alt=fimbulfamb borðspilið|Nýja Fimbulfamb borðspilið]]

'''Fimbulfamb''' er íslenskt [[borðspil]] sem svipar til [[Balderdash]] og [[Fictionary]]. Tilgangur leiksins er að sannfæra hina keppenduna um að þín útskýring á sjaldgæfum eða fornum orðum í [[Íslenska|íslensku máli]] sé sú rétta. 

== Saga spilsins ==
Bræðurnir Kjartan Örn og Ragnar Helgi kynntu spilið '''Fimbulfamb''' fyrir fjölmiðlum árið 1993 sem alíslenskt spil sem var vissulega keimlíkt Balderdash, sem var þekkt spil í Bretlandi og kom upphaflega frá Kanada og kom fyrst á markaðinn 1984.&lt;ref name=&quot;eintak_vidtal&quot;/&gt; 

[[Vaka-Helgafell]] gaf út fyrstu útgáfu spilsins árið 1993,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1798028#page/n12/mode/2up|title=Fimbulfamb spilað í Kringlunni|website=www.tímarit.is|publisher=Morgunblaðið|page=13|date=Sunnudagurinn 19. desember 1993}}&lt;/ref&gt;.  Bræðurnir sem gerðu leikinn voru synir útgefandans [[Ólafur Ragnarsson|Ólafs Ragnarssonar]] sem vann hjá Vöku-Helgafelli. [[Búi Kristjánsson]] var sá sem hannaði útlitið og myndskreytti upprunalega '''Fimbulfamb''' spilið.&lt;ref name=&quot;eintak_vidtal&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3635404#page/n39/mode/2up|title=Höfundar Fimbulfambs lágu yfir spilinu en fengu margnotaða hugmynd|website=www.tímarit.is|publisher=Eintak|page=40|date=Fimmtudagurinn 20. janúar 1994}}&lt;/ref&gt;

=== Önnur útgáfa ===
Önnur útgáfan var gefin út af [[Veröld]] árið 2010.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6377846#page/n13/mode/2up|title=Partý Alias besta spilið|website=www.tímarit.is|publisher=Dagblaðið Vísir - DV|page=14|date=Mánudagurinn 13. desember 2010}}&lt;/ref&gt; Það var endurhannað en spilið sjálft virkar eins. Mikil vinna fjölmargra aðila yfir tveggja ára tímabil lyggur að baki þessarar endurútgáfu spilsins, þar sem safnað var hátt í tvö þúsund orðum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5086275?iabr=on#page/n37/mode/1up|title=Fimbulfamb í nýrri útgáfu|website=www.tímarit.is|publisher=Fréttablaðið|page=30|date=Þriðjudagurinn 26. október 2010}}&lt;/ref&gt;

== Orðaval ==
Orðin sem koma fram í '''Fimbulfamb''' koma víða að
* Meirihluti þeirra er fenginn úr Íslenskri orðabók
* ''Íslensk-danskri orðabók'' Sigfúsar Blöndals
* ''Ordbog over det gamle norske sprog'' eftir Johan Fritzner
* ''Lexicon poeticum, Slangurorðabók, Íslenskri orðsifjabók''
* Skrár Íslenskrar málstöðvar og skrár Orðabókar Háskólans. 
* Einnig voru orð sótt í fjölmörg fræði- og vísindarit, íðorðasöfn og skáldverk.

== Leikreglur ==

=== Gangur leiksins ===
Spilið gengur þannig fyrir sig að sá sem er elstur byrjar að vera svokallaður „Fambi“. Hlutverk fambans er það að draga spjald úr meðfylgjandi bunka og lesa upp eitt af fjórum orðum af spjaldinu. Gert er ráð fyrir því að leikspilarar þekki ekki orðið. 

# Fambinn velur orð sem samsvarar því tákni á þeim reit sem hann er staddur á leikborðinu. 
# Hinir leikmennirnir eiga að skrifa niður á blað hvað þeir halda að rétta merkingin á orðinu er. Fambinn skrifar rétt svar á sinn miða.
# Fambinn safnar miðunum þegar allir hafa skrifað sitt svar, enginn á að vita hver skrifaði hvaða útskýringu.
# Fambinn stokkar miðana og les svo allar skýringarnar. Ef fleirri en einn hafa sama svarið þá er bara eitt þeirra lesið upp til að forðast endurtekningar.
# Svo er farið hringinn og allir giska á eina skýringu. Leyfilegt er að giska á skýringu sem einhver annar giskar á.

=== Stigagjöf ===
Þegar allir leikmenn hafa giskað þá eru stigin tekin saman, og stigafjöldinn ákveður hversu mörg skref hver og einn tekur.
* Ef keppandi giskar á þína skýringu, þá færð þú 1 stig
* Ef keppandi giskaði á rétta skýringu orðsins þá fær hann 1 stig
* Ef enginn giskaði á rétta skýringu þá fær fambinn 2 stig
* Ef keppandi skrifaði rétta skýringu þá fær hann 2 stig

== Sýnidæmi ==
Fambinn les af spjaldinu orðið „flekán“. Atli, Bragi, Cleopatra og Davíð eru hinir leikmennirnir og hver og einn skrifar það sem þeir halda að orðið þýði.

*Atli skrifar ''ermahnappur''. 
*Bragi skrifar ''þráðlaga þaragróður''. 
*Cleopatra skrifar ''hraðahindrun''. 
*Davíð skrifar ''ónytjungur''. 

Fambinn fær alla miðana og les af þeim ásamt skýringunni sem stendur aftan á miðanum. Fambinn les upphátt skýringarnar: „Flekán merkir: ''ónytjungur'', ''ermahnappur'', ''hraðahindrun'', ''lauslát kona'' (rétta skýringin) eða ''þráðlaga þaragróður''“. Svo giska keppendur á eina skýringu, hver á fætur örðum. 
*Atli giskar á ''þráðlaga þaragróður''
*Bragi giskar á ''lauslát kona'' 
*Cleopatra giskar á ''ónytjungur'' 
*Davíð giskar líka á ''þráðlaga þaragróður''

=== Stigagjöf dæmis ===
*Atli fær 0 stig; hann giskaði hvorki á rétt svar og enginn giskaði á hans skýringu. 
*Bragi fær 3 stig; 1 fyrir að giska á rétt og 2 því að Atli og Davíð giskuðu báðir á hans skýringu.
*Cleopatra fær 0 stig
*Davíð fær 1 stig vegna þess að Siggi giskaði á hans skýringu.

Hefði enginn giskað á rétta skýringu hefði Fambinn fengið 2 stig.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063736853195 Facebook síða Fimbulfambs]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/37209/icelandic-first-edition Fimbulfamb (1993) á GameBoardGeek.com]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/78126/icelandic-second-edition Fimbulfamb (2010) á GameBoardGeek.com]

[[Flokkur:Borðspil]]
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]</text>
      <sha1>sswcqvllgqw3jk9japtcoymfb4beg7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bjarnastaðaskriða</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67161</id>
    <revision>
      <id>1964677</id>
      <parentid>1777225</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="475" sha1="mm1lmjf9fythxk7anvik14bw80evwtl" xml:space="preserve">[[Mynd:Vatnsdalur 05.jpg|thumb|280 px|Vatnsdalsfjall.Bjarnastaðaskriða féll úr Vatnsdalsfjalli.]]
'''Bjarnastaðaskriða''' var [[náttúruhamfarir]] í [[Vatnsdalur|Vatnsdal]] en [[Skriðufall|skriðan]] féll [[8. október]] árið [[1720]] úr [[Vatnsdalsfjall]]i. Skriðan fyllti farveg [[Vatnsdalsá]]r með stórgrýti og þá myndaðist stöðuvatnið [[Flóðið]]. 

[[Flokkur:1720]]
[[flokkur:Náttúruhamfarir á Íslandi]]
[[flokkur:Skriðuföll á Íslandi]]</text>
      <sha1>mm1lmjf9fythxk7anvik14bw80evwtl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Snið:Bókaútgáfa á Íslandi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>80050</id>
    <revision>
      <id>1964657</id>
      <parentid>1922140</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T08:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Breytti 'bjartur-veröld' í 'Bjartur &amp; Veröld' fyrst það er raunsíðan (og þeir vísa í sjálfan sig þannig á eigin vefsíðu)</comment>
      <origin>1964657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1597" sha1="760k0fjgdjcj9dxsbg61otjeuv8u3xb" xml:space="preserve">{{Navbox
| name = Bókaútgáfa á Íslandi
| title = [[Félag íslenskra bókaútgefenda|Bókaútgáfa á Íslandi]]
| listclass = hlist
| group1 = Bókaútgefendur
| list1 =
* [[AM forlag]]
* [[Angústúra]]
* [[Benedikt bókaútgáfa]]
* [[Bjartur &amp; Veröld]]
* [[Bókabeitan]]
* [[Bókafélagið]] ([[Almenna bókafélagið]], [[Bókaútgáfan Björk]], [[Unga ástin mín]])
* [[Bókaútgáfan Hólar]]
* [[Bókaútgáfan Salka]]
* [[Bókaútgáfan Sæmundur]]
* [[Bókaútgáfan Tindur]]
* [[Bókstafur (bókaútgáfa)|Bókstafur]]
* [[Dimma (útgáfa)|Dimma]]
* [[Drápa (útgáfa)|Drápa]]
* [[Edda útgáfa|EDDA útgáfa]]
* [[Forlagið]] ([[JPV útgáfa]], [[Mál og menning]], [[Vaka-Helgafell]], [[Bókaforlagið Iðunn|Iðunn]])
* [[Gudda Creative]]
* [[Háskólaútgáfan]]
* [[Hið íslenska bókmenntafélag]]
* [[Hringaná]]
* [[IÐNÚ]]
* [[Króníka (útgáfa)|Króníka]]
* [[Kver bókaútgáfa]]
* [[MTH útgáfa]]
* [[Nýhöfn (útgáfa)|Nýhöfn]]
* [[Ormstunga (útgáfa)|Ormstunga]]
* [[Óðinsauga]]
* [[Pappýr]]
* [[Rósakot]]
* [[Setberg (bókaútgáfa)|Setberg]]
* [[Skálholt (forlag 1981)|Skálholtsútgáfan]]
* [[Skriða bókaútgáfa]]
* [[Skrudda (bókaútgáfa)|Skrudda]]
* [[Storytel]]
* [[Sögur úgáfa]]
* [[Ugla (bókaútgáfa)|Ugla]]
* [[Útkall (bókaútgáfa)|Útkall]]
| group2 = Prentsmiðjur
| list2 =
* [[GuðjónÓ]]
* [[Ingólfsprent]]
* [[Ísafoldarprentsmiðja]]
* [[Leturprent]]
* [[Litlaprent]]
* [[Prentmet Oddi]]
* [[Siglufjarðarprentsmiðja]]
* [[Svansprent]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}
[[Flokkur:Þemasnið]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>760k0fjgdjcj9dxsbg61otjeuv8u3xb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Útvegsspilið</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82642</id>
    <revision>
      <id>1964599</id>
      <parentid>779942</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>bætti við smá um útgefandann, heimild og hlekk á BoardGameGeek</comment>
      <origin>1964599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="940" sha1="6z1wzmijxrrjg04wl811vxn4hhjsri4" xml:space="preserve">'''Útvegsspilið''' er [[borðspil]] sem var upphaflega gefið út árið 1977 af Spilaborg hf. og seinna endurúgefið af [[Spilaborg]] ehf.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgamepublisher/47559/spilaborg-ehf|title=Spilaborg ehf. {{!}} Board Game Publisher {{!}} BoardGameGeek|website=boardgamegeek.com|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt; 

Spilið gengur út á að kaupa [[fiskiskip]] og gera þau út á [[Íslandsmið]]um, safna [[pening]]um og bæta síðan smám saman við skipaflotann. Spilið hefur engan eiginlegan endi en leikmenn gera upp eignir sínar og fjármuni þegar þeir vilja hætta að spila. 

[[Haukur Halldórsson]], myndlistarmaður, hannaði spilið sem kom út árið 1977 og naut töluverðra vinsælda.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/22533/utvegsspilid Útvegsspilið á BoardGameGeek]

{{s|1977}}
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]</text>
      <sha1>6z1wzmijxrrjg04wl811vxn4hhjsri4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Filippus 5. Frakkakonungur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92486</id>
    <revision>
      <id>1964568</id>
      <parentid>1654909</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6128" sha1="1w8n3e7bx7g549jayqjotek96w3hdwh" xml:space="preserve">{{konungur
| titill = [[Konungur Frakklands]]
| ætt = [[Kapetingar]]
| skjaldarmerki = Arms of the Kingdom of France (Ancien).svg
| nafn = Filippus 5.
| mynd = Filips5.JPG
| fæðingardagur = {{circa}} 1292
| fæðingarstaður = [[Lyon]], [[Konungsríkið Frakkland|Frakklandi]]
| dánardagur = 3. janúar 1322 (30–31 ára)
| dánarstaður = [[París]], [[Konungsríkið Frakkland|Frakklandi]]
| grafinn = Basilique Saint-Denis, Frakklandi
| ríkisár = 	3. janúar 1322 – 1. febrúar 1328
| faðir = [[Filippus 4. Frakkakonungur]] 
| móðir = [[Jóhanna 1. Navarradrottning]]
| maki = 	{{gifting|[[Jóhanna af Búrgund]]|1307}}
| titill_maka = Eiginkona
| börn ={{plainlist|
* [[Jóhanna 3. af Búrgúnd]]
* [[Margrét 1. af Búrgúnd]]
* [[Ísabella af Viennois]]
* [[Blanka af Frakklandi (Blanka)|Blanka af Frakklandi]]}}}}
'''Filippus 5.''' ([[1292]] – [[3. janúar]] 1322) eða '''Filippus hávaxni''' var konungur [[Frakkland]]s og [[Konungsríkið Navarra|Navarra]] (sem Filippus 2.) og greifi af [[Champagne]] frá [[1316]] til dauðadags. Hann var í miðið af þremur bræðrum sem allir urðu konungar Frakklands. Hefur hann verið talinn hæfastur þeirra á konungsstóli og er sagður hafa verið vel gefinn og snjall stjórnandi, enda var hann almennt nokkuð vel liðinn þótt hann þyrfti að byrja á að takast á við vandamál sem faðir hans og [[Loðvík 10.|Loðvík]] bróðir hans (konungur Frakklands 1314-1316) höfðu skilið eftir sig.

== Hjónaband ==
Filippus var af [[Kapet-ætt]], næstelsti sonur [[Filippus 4. Frakkakonungur|Filippusar 4.]] Frakkakonungs og [[Jóhanna 1. Navarradrottning|Jóhönnu 1.]] af Navarra. Árið 1307, þegar Filippus prins var 15 ára, gekk hann að eiga [[Jóhanna af Búrgund|Jóhönnu]], eldri dóttur [[Ottó 4. greifi af Búrgund|Ottós 4.]], greifa af Búrgund, árið [[1307]]. Hann var mjög rausnarlegur við hana og jós yfir hana gjöfum og reyndi eins og hann gat að tryggja að hún héldi þeim ef hann skyldi deyja á undan henni. Hann gaf henni hallir og þorp, peninga og gimsteina, eignir allra gyðinga í Búrgund, sem gerðar höfðu verið upptækar. 

Þegar systir hennar og frænka, sem voru giftar bræðrum Filippusar, voru hnepptar í fangelsi og dæmdar fyrir [[hórdóm]] árið 1314 dróst Jóhanna inn í málið og var sökuð um að hafa vitað af framhjáhaldinu og jafnvel tekið þátt í því. Hún var sett í stofufangelsi en Filippus stóð óhikað með henni og kom því til leiðar að hún var hreinsuð af sök og fékk að koma aftur til hirðarinnar. Margt bendir því til þess að hann hafi verið innilega ástfanginn af henni.

== Konungur Frakklands ==
[[Mynd:Filip5 korunovace.jpg|thumb|left|Krýning Filippusar 5.]]
Þegar Loðvík 10., bróðir Filippusar, dó sumarið [[1316]] var drottningin, [[Klementía af Ungverjalandi]], með barni og ljóst var að jafnvel þótt það væri sveinbarn og lifði þyrfti ríkisstjóra, fyrst þar til hann fæddist og síðan þar til hann yrði fullveðja. Filippus bolaði keppinautum sínum til hliðar og fékk sig útnefndan ríkisstjóra. Um haustið eignaðist Klementía son, [[Jóhann 1. Frakkakonungur|Jóhann 1.]], en hann lifði aðeins í fimm daga.

Loðvík 10. átti dóttur, [[Jóhanna 2. Navarradrottning|Jóhönnu]], með fyrri konu sinni en konur áttu ekki erfðarétt samkvæmt frönskum lögum. Ýmsir valdamiklir aðalsmenn viðurkenndu þó ekki þessi lög og vildu Jóhönnu sem drottningu. En annað kom til: Vegna framhjáhaldsdómsins yfir móður hennar lék grunur á að hún væri ekki dóttir Loðvíks. Því varð úr að Filippusi tókst að fá sig krýndan konung [[9. janúar]] [[1317]] en krýningu hans var víða mótmælt. Hann kallaði þá aðalsmenn í snarhasti á ráðstefnu og tókst þar að afla sér nægilegs stuðnings til að tryggja sig í sessi og hnykkja á því að konur ættu ekki erfðarétt. Hann varð líka konungur Navarra. Þar áttu konur erfðarétt og var því freklega gengið framhjá Jóhönnu bróðurdóttur hans. Hún varð þó drottning þar á endanum, árið [[1328]].

Filippus hélt áfram að styrkja stöðu sína næsta árið. Hann gifti elstu dóttur sína, [[Jóhanna af Frakklandi, hertogaynja af Búrgund|Jóhönnu]], [[Ottó 4. hertogi af Búrgund|Ottó 4.]] hertoga af Búrgund, sem hafði verið helsti andstæðingur hans. Hann kom á ýmsum umbótum í stjórnsýslu, myntkerfi og fleiru og varð nokkuð vinsæll þrátt fyrir [[uppskerubrestur|uppskerubresti]] og hungursneyðir á næstu árum. Hann átti í erjum við [[Róbert 3. af Flæmingjalandi|Róbert 3.]], greifa af [[Flæmingjaland]]i, og [[Játvarður 2.|Játvarð 2]]. Englandskonung en ekki kom þó til átaka. 

== Dauði og erfingjar ==
Árið 1321 fór hann til Suður-Frakklands til að koma þar á ýmsum umbótum en veiktist þar um haustið, hjarnaði þó við tímabundið en dó í [[París]] rétt eftir áramótin 1322, þá 29 ára að aldri.

Filippus átti engan son á lífi og þar sem hann hafði sjálfur látið staðfesta [[erfðalög]]in komu dætur hans ekki til greina sem ríkiserfingjar. Það var því yngri bróðir hans, [[Karl 4. Frakkakonungur|Karl 4.]], sem tók við konungdæminu. Hann eignaðist heldur ekki son og varð því síðasti konungur af Kapet-ætt.

Filippus og Jóhanna drottning eignuðust tvo syni sem báðir dóu á barnsaldri og fjórar dætur sem komust upp: Jóhönnu, sem giftist Ottó 4. hertoga af Búrgund, Margréti, sem giftist Loðvík 1. af [[Flæmingjaland]]i, Ísabellu, sem giftist Guigues de Viennois og Blönku, sem giftist ekki.

== Heimild ==
* {{wpheimild|tungumál = En|titill = Philip V of France|mánuðurskoðað = 6. október|árskoðað = 2010}}

{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
| titill = [[Konungar Frakklands|Konungur Frakklands]]
| frá = [[1316]]
| til = [[1322]]
| fyrir = [[Jóhann 1. Frakkakonungur|Jóhann 1.]]
| eftir = [[Karl 4. Frakkakonungur|Karl 4.]]
}}
{{Töfluendir}}
{{fd|1292|1322}}
{{Einvaldar Frakklands}}
[[Flokkur:Frakkakonungar]]
[[Flokkur:Konungar Navarra]]
[[Flokkur:Kapet-ætt]]</text>
      <sha1>1w8n3e7bx7g549jayqjotek96w3hdwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Xi Zhongxun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92871</id>
    <revision>
      <id>1964688</id>
      <parentid>1962668</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4699" sha1="nwrza61k4qhnghtkt4t4t3ia9zf8upl" xml:space="preserve">::: ''Þetta er kínverskt nafn: kenni- eða fjölskyldunafnið er Xi, eiginnafnið er Zhongxun.''
{{Stjórnmálamaður
| nafn = Xi Zhongxun
| nafn_á_frummáli = {{Nobold|习仲勋}}
| mynd =Xi Zhongxun, Saifuddin Azizi, Burhan Shahidi (cropped).jpg
| myndatexti1 = Xi Zhongxun árið 1952.
| titill = Varaforsætisráðherra Alþýðulýðveldisins Kína
| stjórnartíð_start = Apríl 1959 
| stjórnartíð_end = janúar 1965
| forsætisráðherra = [[Zhou Enlai]]
| fæddur = {{Fæðingardagur|1913|10|15}}
| fæðingarstaður = [[Fuping-sýsla, Shaanxi|Fuping-sýslu]], [[Shaanxi]], [[Lýðveldið Kína (1912–1949)|Kína]]
| dánardagur     = {{Dánardagur og aldur|2002|5|24|1913|10|15}}
| dánarstaður    = [[Peking]], [[Kína]]
| stjórnmálaflokkur = [[Kommúnistaflokkur Kína]]
| maki = Hao Mingzhu&lt;br&gt;[[Qi Xin]]
| börn = 7, þ. á m. [[Xi Jinping]]
}}
'''Xi Zhongxun''' (f. [[15. október]] [[1913]], d. [[22. maí]] [[2002]]) var stjórnmálamaður í Alþýðulýðveldinu Kína, einn af stofnendum skæruliðahreyfingar kommúnista í [[Shaanxi]]-héraði í norðurhluta Kína, fyrrum varaforsætisráðherra landsins og taldist til fyrstu valdakynslóðar landsins með [[Maó Zedong]]. Hann starfaði sem yfirmaður áróðursdeildar [[Kommúnistaflokkur Kína|Kommúnistaflokksins]] og síðar varaformaður þings Kommúnistaflokksins og varaforsætisráðherra landsins. Í „hreinsunum“ [[Menningarbyltingin|menningarbyltingar]] Maós var hann sendur til starfa í verksmiðju í Luoyang og í fangelsi árið 1968. Hann hóf aftur þátttöku í stjórnmálum er hann varð ríkisstjóri Guangdong og stýrði gríðarlegri uppbyggingu þess. Hann er faðir [[Xi Jinping]] núverandi forseta Kína og leiðtoga fimmtu valdakynslóðarinnar.

== Æviferill ==
Xi Zhongxun fæddist árið 1913 í fjölskyldu landeigenda í Fuping-sýslu í Shaanxi-héraði. Hann gekk til liðs við Æskulýðshreyfingu Kommúnista í maí 1926 og í [[Kommúnistaflokkur Kína|Kommúnistaflokk Kína]] árið 1928. Hann varð eins af stofnendum skæruliðahreyfingar kommúnista í Shaanxi-héraði í norðurhluta Kína.

Á árunum 1959 til 1962 var hann varaforsætisráðherra landsins uns hann féll í ónáð í flokknum og var í [[Menningarbyltingin|menningarbyltingunni]] sakaður um óheilindi við Maó Zedong. Hann lenti í „hreinsunum“ og var sendur til starfa í verksmiðju í Luoyang og síðan í fangelsi árið 1968.

Að Maó gengnum átti Xi Zhongxun endurkvæmt í stjórnmálin. Í mars 1978 var hann kjörinn sem annar flokksritari Guangdong-héraðs og síðan aðalritari flokksins í Guangzhou. Sama ár var hann kjörinn til miðstjórnar flokksins. Hann var gerður ríkisstjóra Guangdong-héraðs í Suður-Kína á árunum 1979 til 1981. Það var hann sem lagði til og kom í framkvæmd uppbyggingu [[Shenzhen]] sem fyrsta „fríverslunarsvæðis“ í Alþýðulýðveldinu Kína. Það varð síðan öðrum svæðum fyrirmynd. Þau urðu síðan grunnurinn að gífurlegum efnahagsframförum Kínverja á undanförnum áratugum. Í september 1982 var kjörinn fulltrúi í miðstjórn Kommúnistaflokksins og í apríl 1988 var kjörin varaformaður sjöunda þings Kommúnistaflokks Kína.

Hann þótti sýna umburðarlyndi gagnvart annarri menningu og trúarbrögðum. Hann var einn fárra talsmanna opin markaðshagkerfis innan Kína. Á níunda áratugnum var hann einn fárra talsmanna opnunar og var ofsóttur fyrir vikið. 

Í störfum sínum var hann einn lærifeðra verðandi leiðtoga Kína á borð við [[Hu Jintao]] fyrrverandi foreta og [[Wen Jiabao]] fyrrverandi forsætisráðherra. Hann var faðir [[Xi Jinping]] núverandi forseta Kína og leiðtoga [[Valdakynslóðir Alþýðulýðveldisins Kína|fimmtu valdakynslóðar Alþýðulýðveldisins]].

Hann lést 22. maí 2002 vegna veikinda.

== Fjölskylda ==
Xi Zhongxun var tvíkvæntur. Með annarri konu sinni, Qi Xin, áttu hann fjögur börn: Xi Qiaoqiao, Xi An'an, [[Xi Jinping]] (nú forseta Kína) og Xi Yuanping.

== Heimildir ==
* {{Wpheimild|tungumál = en|titill = Xi Jinping|mánuðurskoðað=19. október|árskoðað = 2010}}
* China's New Rulers: The Secret File, Andrew J. Nathan and Bruce Gilley, The New York Review Book
* The Origins of the Cultural Revolution, Vol. 3 : The Coming of the Cataclysm, 1961-1966 (Columbia University Press, 1997)
* [http://www.china.com.cn/chinese/zhuanti/208065.htm Biography of Xi Zhong] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200412204245/http://www.china.com.cn/chinese/zhuanti/208065.htm |date=2020-04-12 }}
[[Flokkur:Kínverskir stjórnmálamenn]]
[[Flokkur:Kínverskir byltingarmenn]]
{{fd|1913|2002}}</text>
      <sha1>nwrza61k4qhnghtkt4t4t3ia9zf8upl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Íslensk borðspil</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95003</id>
    <revision>
      <id>1964647</id>
      <parentid>993410</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:56:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Datt í hug að tilgreina innihald flokksins.</comment>
      <origin>1964647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="jk6vs4876fxdzqzzpk8d17b8izgznw4" xml:space="preserve">Þessi flokkur inniheldur íslensk spil sem eru frá Íslandi.

:Fyrir þýdd spil, kíkið á: [[:Flokkur:Borðspil á íslensku|Borðspil á íslensku]] 

[[Flokkur:Borðspil]]
[[Flokkur:Íslensk spil]]</text>
      <sha1>jk6vs4876fxdzqzzpk8d17b8izgznw4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Númeraplata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104203</id>
    <revision>
      <id>1964598</id>
      <parentid>1938978</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:06:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Siqurdur</username>
        <id>72835</id>
      </contributor>
      <comment>Bættar upplýsingar um gömul skráningarnúmer keflavikur</comment>
      <origin>1964598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3580" sha1="6p88j41qyncbwquydj1mfnmr594qcff" xml:space="preserve">[[Mynd:Standard_IS_plate.jpg|thumb|230px|Íslensk númeraplata]]

'''Númeraplata''' eða '''skráningarmerki''' er málmplata með runu bók- og tölustafa, s.k. ''bílnúmer'', sem fest er á [[Farartæki|ökutæki]] til að einkenna það.

== Tengt efni ==
* [[Einkamerki]]

==Bílnúmer á Íslandi==
[[Mynd:Íslensk_bílnúmeraplata_Xd_1133.jpg|thumb|Íslensk bílnúmeraplata á gamalli dráttavél þar sem X þýðir að hún er frá Árnessýslu og d stendur fyrir dráttarvél.]]
Fyrsti bíllinn var fluttur til [[Ísland|Íslands]] árið 1904 en það var ekki fyrr en 1914 sem sumir fóru að setja bílnúmer á bílana sína. Fyrstur til að gera þetta var [[Bifreiðafélag Reykjavíkur]] sem merkti bílana sína Br1, Br2 og svo framvegis. Seinna fara [[Sýslumenn á Íslandi|Sýslumenn]] að gefa út bílnúmer en þau númer byrjuðu öll með upphafsstöfum sýslunnar. Árið 1938 var ákveðið að hver sýsla fengi bara einn bóksstaf og þá voru gefin út svokölluð emeleruð númer.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2021-03-08-ekki-leyfilegt-ad-keyra-um-med-saerandi-bilnumer|title=Ekki leyfilegt að keyra um með særandi bílnúmer - RÚV.is|date=2021-03-08|website=RÚV|access-date=2024-09-24}}&lt;/ref&gt; Þau voru svört með hvítum tölum og bóksstöfum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sarpur.is/Adfang.aspx?AdfangID=1690819|title=Sarpur.is - Bílnúmeraplata|website=Sarpur.is|language=is|access-date=2024-09-24}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt; Það var svo árið 1950 sem steðjanúmer tóku við því emeleruðum númerin entust mjög illa. Steðjanúmerin voru líka svört með hvítum tölum og bókstöfum. Frá og með 1. janúar 1989 tók við nýtt útlit af númeraplötum sem voru hvít með bláum bókstöfum og er það útlit sem er notað í dag. Samhliða nýju útliti komu líka nýjar reglur um bílnúmer sem fól meðal annars í sér að bílnúmer voru föst við bílinn. Áður en núverandi skráningarmerki komu til sögunnar voru reglugerðir þannig að bílar skyldu merktir með bókstaf þess svæðis þar sem eigandi bílsins átti lögheimili. Sem þýddi að ef bíllinn var seldur milli landshluta þá fékk hann nýtt bílnúmer. Eins þá gat bílaeigandi haldið bílnúmerinu og sett á nýjan bíl.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
===Skráningarbókstafir bílnúmera á gömlum skráningarmerkjum===
A - Akureyrarkaupstaður og Eyjafjarðarsýsla&lt;br /&gt;
B - Barðastrandasýsla&lt;br /&gt;
D - Dalasýsla&lt;br /&gt;
E - Akraneskaupstaður&lt;br /&gt;
F - Siglufjarðarkaupstaður&lt;br /&gt;
G - Hafnarfjarðarkaupstaður og Gullbringu- og Kjósarsýsla&lt;br /&gt;
H - Húnavatnssýsla&lt;br /&gt;
Í - Ísafjarðarkaupstaður og Ísafjarðarsýsla&lt;br /&gt;
J - Íslenskir starfsmenn á Keflavíkurflugvelli&lt;br /&gt;
JO - Erlendir starfsmenn á Keflavíkurflugvelli&lt;br /&gt;
VL - Varnarliðið&lt;br /&gt;
VLE - Ökutæki hermanna&lt;br /&gt;
K - Sauðárkrókskaupstaður og Skagafjarðarsýsla&lt;br /&gt;
L - Rangárvallasýsla&lt;br /&gt;
M - Mýra- og Borgarfjarðarsýsla&lt;br /&gt;
N - Neskaupstaður&lt;br /&gt;
Ó - Ólafsfjarðarkaupstaður&lt;br /&gt;
P - Snæfells- og Hnappadalssýsla&lt;br /&gt;
R - Reykjavík&lt;br /&gt;
S - Seyðisfjarðarkaupstaður og Norður-Múlasýsla&lt;br /&gt;
T - Strandasýsla&lt;br /&gt;
U - Suður-Múlasýsla&lt;br /&gt;
V - Vestmannaeyjakaupstaður&lt;br /&gt;
X - Árnessýsla&lt;br /&gt;
Y - Kópavogur&lt;br /&gt;
Z - Austur og Vestur-Skaftafellssýsla&lt;br /&gt;
Þ - Þingeyjarsýsla&lt;br /&gt;
Ö (Ø) - Keflavíkurkaupstaður&lt;ref&gt;https://www.fornbill.is/numerapontun/&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

{{stubbur}}

[[Flokkur:Farartæki]]</text>
      <sha1>6p88j41qyncbwquydj1mfnmr594qcff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Búi Kristjánsson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104944</id>
    <revision>
      <id>1964692</id>
      <parentid>1955947</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:43:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bætti við lista af barnabókum sem hann hefur myndskreytt og fimbulfamb</comment>
      <origin>1964692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1352" sha1="8yf15n9an455n18fes8pnitno1ifq83" xml:space="preserve">'''Búi Kristjánsson''' (f. [[29. júlí]] [[1961]]) er [[Ísland|íslenskur]] atvinnu [[myndlist]]armaður. 

Hann varð stúdent á listasviði [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti|F.B.]] árið 1981 og lauk námi við listamálaradeild Myndlista- og handíðskólans árið 1984.&lt;ref name=&quot;barnabaekur&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5720410#page/n15/mode/2up|title=Búi Kristjánsson|website=www.tímarit.is|publisher=Börn og bækur:15|page=14|date=Apríl 1989}}&lt;/ref&gt;

== Myndskreytingar==

=== Barnabækur ===
Listi af barnabókum sem Búi hefur myndskreytt.&lt;ref name=&quot;barnabaekur&quot;/&gt;

* Fjörulalli eftir Jón Viðar Guðlaugsson, 1980
* Kátir krakkar eftir Þórir Guðbergsson, 1981
* Fjörulalli 2 eftir Jón Viðar Guðlaugsson, 1982
* Fúfú og fjallakrílin eftir Iðunn Steinsdóttur, 1983
* Ég er kölluð Lilla eftir Þórð Helgason, 1985
* Bjarni og Svenni eftir Kristján Guðmundsson, 1986
* Jólasveinarnir eftir Iðunn Steinsdóttur, 1986
* Olla og Pési eftir Iðunn Steinsdóttur, 1987
* Iðunn og eplin eftir Iðunn Steinsdóttur (endursögn úr Snorra-Eddu), 1987

=== Spil ===
* [[Fimbulfamb]], 1993

== Tenglar ==
* [https://buikristjansson.com/ Heimasíða Búa]

{{stubbur|æviágrip}}

[[Flokkur:Íslenskir teiknarar]]
[[Flokkur:Íslenskir myndlistarmenn]]
[[Flokkur:Íslenskir myndasöguhöfundar]]
{{f|1961}}</text>
      <sha1>8yf15n9an455n18fes8pnitno1ifq83</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964694</id>
      <parentid>1964692</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:45:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Vantaði dálk fyrir heimildir</comment>
      <origin>1964694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="o4ogwhzkgpowdmt5rnj4yyl6uiazjye" xml:space="preserve">'''Búi Kristjánsson''' (f. [[29. júlí]] [[1961]]) er [[Ísland|íslenskur]] atvinnu [[myndlist]]armaður. 

Hann varð stúdent á listasviði [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti|F.B.]] árið 1981 og lauk námi við listamálaradeild Myndlista- og handíðskólans árið 1984.&lt;ref name=&quot;barnabaekur&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5720410#page/n15/mode/2up|title=Búi Kristjánsson|website=www.tímarit.is|publisher=Börn og bækur:15|page=14|date=Apríl 1989}}&lt;/ref&gt;

== Myndskreytingar==

=== Barnabækur ===
Listi af barnabókum sem Búi hefur myndskreytt.&lt;ref name=&quot;barnabaekur&quot;/&gt;

* Fjörulalli eftir Jón Viðar Guðlaugsson, 1980
* Kátir krakkar eftir Þórir Guðbergsson, 1981
* Fjörulalli 2 eftir Jón Viðar Guðlaugsson, 1982
* Fúfú og fjallakrílin eftir Iðunn Steinsdóttur, 1983
* Ég er kölluð Lilla eftir Þórð Helgason, 1985
* Bjarni og Svenni eftir Kristján Guðmundsson, 1986
* Jólasveinarnir eftir Iðunn Steinsdóttur, 1986
* Olla og Pési eftir Iðunn Steinsdóttur, 1987
* Iðunn og eplin eftir Iðunn Steinsdóttur (endursögn úr Snorra-Eddu), 1987

=== Spil ===
* [[Fimbulfamb]], 1993

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://buikristjansson.com/ Heimasíða Búa]

{{stubbur|æviágrip}}

[[Flokkur:Íslenskir teiknarar]]
[[Flokkur:Íslenskir myndlistarmenn]]
[[Flokkur:Íslenskir myndasöguhöfundar]]
{{f|1961}}</text>
      <sha1>o4ogwhzkgpowdmt5rnj4yyl6uiazjye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125291</id>
    <revision>
      <id>1964569</id>
      <parentid>1936442</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5348" sha1="fw5fqnaky6tu8rssmu81gaou9p75nk8" xml:space="preserve">{{Hreingera}}
{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = ''La Furia, La Roja, La Furia Roja''
| Merki = Escudo de España (mazonado).svg
| Íþróttasamband = [[Knattspyrnusamband Spánar]] (RFEF)
| Álfusamband = UEFA
| Þjálfari   = {{ESP}} [[Luis de la Fuente]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Sergio Busquets]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Sergio Ramos]]
| Flest mörk = [[David Villa]] 
| Leikvangur = Ýmsir
| FIFA sæti = 2 (1. apríl 2026)&lt;ref name=&quot;Fifa ranking&quot;&gt;[http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=isl/men/index.html]&lt;/ref&gt;
| FIFA hæst = 1
| FIFA hæst ár = 
| FIFA lægst = 19
| FIFA lægst ár = mars 1998
| Fyrsti leikur = {{ESP}} Spánn 1-0 [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörk]] {{DNK}}&lt;br /&gt;(1920)
| Stærsti sigur = {{ESP}} Spánn 13-0  Búlgaría {{BGR}} &lt;br /&gt; (1933)
| Mesta tap = {{ESP}} [[Spænska karlalandsliðið í knattpyrnu|Spánn]] 1-7 [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalía]] {{ITA}}&lt;br /&gt;(1928) 
{{ENG}} [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]7-1 Spánn {{ESP}}&lt;br /&gt;(1931) 
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
}}
'''Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi Spánar á alþjóðlegum mótum. 

Spænska liðið vann [[EM 2008]], [[EM 2012]] og vann [[HM 2010]]. Frá júlí 2008 til júlí 2014 sátu Spánverjar í 1. sæti [[FIFA listinn|FIFA listans]] en þeir féllu úr 1. sæti eftir mikil vonbrigði á [[HM 2014]] og eftir slæmt gengi í undankeppni [[EM 2016]].

Árið 2021 var liðið taplaust í 66 leikjum í röð í undankeppni HM, síðan 1993, en tapaði svo 1:2 fyrir Svíþjóð.

==Núverandi lið==
''HM 2022''
===Markmenn===
*[[David Raya]]
*[[Unai Simón]]
*[[Robert Sánchez]]

===Varnarmenn===
*[[César Azpilicueta]]
*[[Pau Torres]]
*[[Eric García]]
*[[Jordi Alba]]
*[[Aymeric Laporte]]
*[[Alejandro Balde]]
*[[Hugo Guilamón]]
*[[Dani Carvajal]]

===Miðjumenn===
*[[Sergio Busquets]] 
*[[Marcos Llorente]]	
*[[Koke]]
*[[Gavi]]
*[[Rodri]]
*[[Carlos Soler]]
*[[Pedri]]

===Sóknarmenn===
*[[Ansu Fati]]
*[[Marco Asensio]]
*[[Nico Williams]]
*[[Yeremy Pino]]
*[[Álvaro Morata]]
*[[Ferran Torres]]
*[[Pablo Sarabia]]
*[[Dani Olmo]]

==Tölfræði==
===Markahæstu menn===
[[File:David Villa NYCFC vs. Houston Dynamo- 5-30-2015 (18102079848).jpg|thumb|David Villa  er markahæsti leikmaðurinn með 59 mörk]]
&lt;small&gt;*Uppfært des. 2022
*Feitletraðir eru enn að spila&lt;/small&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=15px|#
! style=&quot;width:135px;&quot;|Leikmaður
!width=85px|Tímabil
!width=25px|Mörk
!width=25px|Leikir
!width=25px|Meðaltal
|-
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[David Villa]]
| 2005–2017
| 59
| 98
| 0.60
|-
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Raúl]] 
| 1996–2006
| 44
| 102
| 0.43
|-
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Fernando Torres]]
| 2003–2014
| 38
| 110
| 0.35
|-
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[David Silva]]
| 2006–2018
| 35
| 125
| 0.28
|-
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot;|'''[[Álvaro Morata]]'''
| 2014-
| 30
| 61
| 0.49
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Fernando Hierro]]
| 1989–2002
| 29
| 89
| 0.33
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Fernando Morientes]]
| 1998–2007
| 27
| 47
| 0.57
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Emilio Butragueño]]
| 1984–1992
| 26
| 69
| 0.38
|-
| 9
| style=&quot;text-align:left;&quot;|'''[[Sergio Ramos]]'''
| 2005–
| 23
| 180
| 0.16
|-
| 9
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Alfredo Di Stefano]]
| 1957–1961
| 23
| 31
| 0.74
|-
| 10
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Julio Salinas]]
| 1986–1996
| 22
| 56
| 0.39
|-
| 11
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Míchel]]
| 1985–1992
| 21
| 66
| 0.32
|}

===Leikjahæstu menn===
[[File:Iker Casillas Euro 2012 vs France.jpg|thumb|Iker Casillas er næstleikjahæstur með 167 leiki]]
&lt;small&gt;*Uppfært des. 2022
*Feitletraðir eru enn að spila&lt;/small&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20px|#
! style=&quot;width:150px;&quot;|Leikmaður
! style=&quot;width:100px;&quot;|Tímabil
!width=50px|Leikir
!width=50px|Mörk
|-
| 1
| style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Sergio Ramos]]'''
| 2005–
| 180
| 23
|-
| 2
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Iker Casillas]]
| 2000–2016
| 165
| 0
|-
| 3
| style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Sergio Busquets]]'''
| 2009–
| 143
| 2
|-
| 4
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Xavi]]
| 2000–2014
| 133
| 13
|-
|5
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Andrés Iniesta]]
| 2006–2018
| 131
| 13
|-
| 6
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Andoni Zubizarreta]]
| 1985–1998
| 126
| 0
|-
| 7
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[David Silva]]
| 2006–2018
| 125
| 35
|-
| 8
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Xabi Alonso]]
| 2003–2014
| 114
| 16
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|9
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Cesc Fàbregas]]
| 2006–2016
| 110
| 15
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Fernando Torres]]
| 2003–2014
| 110
| 38
|-
|}
==Titlar==
*[[EM 1964]] '''Gull'''
*[[EM 1984]] '''Silfur'''
*[[EM 2008]] '''Gull'''
*[[HM 2010]] '''Gull'''
*[[EM 2012]] '''Gull'''
*[[Þjóðadeildin]] 2023 '''Gull'''
*[[EM 2024]] '''Gull'''

{{stubbur}}

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Spáni]]</text>
      <sha1>fw5fqnaky6tu8rssmu81gaou9p75nk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jaroslav Jevdokímov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126943</id>
    <revision>
      <id>1964617</id>
      <parentid>1956081</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3200" sha1="ck5uh9lx5epg5k9ukn9wokse4he6ddh" xml:space="preserve">{{Hreingera|Þessi grein virðist hafa verið unnin í Google Translate og er ekki á almennilegri íslensku. Uuk þess eru heimildir sem vísað er í erlendu tungumáli flestum okkar óskiljanlegu}}
{{Tónlistarfólk
| heiti      = Yaroslav Evdokimov
| mynd       = Ярослав Евдокимов в ЦКиОМ Северодвинска.jpg
| stærð      = 
| myndatexti = 
| nafn       = Євдокимов Ярослав Олександрович (uk.)
| nefni      = 
| fæðing     = 22.11.1946
| dauði      = 
| uppruni    = {{UKR}} [[Úkraína]]
| hljóðfæri  = 
| gerð       = pop tónlist
| rödd       = barítón
| stefna     = 
| titill     = 
| ár         = 1972 - í dag 
| útgefandi        = 
| samvinna       = 
| vefsíða       = http://www.yaevdokimov.com
| meðlimir        = 
| fyrri_meðlimir      = 
}}

'''Yaroslav Evdokimov''' - (Євдокимов Ярослав Олександрович (uk.) - (f. 11. desember 1946) er úkraínskur barítónsöngvari.

== Útgáfur ==
* 1988 - Allt veruleika
* 1994 - Ekki rífa ekki skyrtunni (CD)
* 2002 - Dreamer (CD)
* 2002 - Kiss hendinni (CD)
* 2006 - Yfir ána (CD)
* 2008 - Yaroslav Evdokimov og Duo &quot;Sladka Jagoda&quot;(CD)
* 2012 - Return to Fall (CD)

== Heimildir ==
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 6. – Мн., 1998. Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 2. – Мн., 1985.&lt;br /&gt;
* Encykłapiedyja biełaruskaj papularnaj muzyki. Mińsk: Zmicier Kołas, 2008, s. 368. ISBN 978-985-6783-42-8. (biał.)&lt;br /&gt;
* [http://www.uaestrada.org/spivaki/evdokymov-yaroslav Yaroslav Evdokimov «Золотий Фонд української естради»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208065608/http://www.uaestrada.org/spivaki/evdokymov-yaroslav |date=2015-12-08 }}
* [http://migraciya.com.ua/news/destiny-immigrants/ua-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/ На Рівненщині посвідку на постійне проживання отримала мати Ярослава Євдокимова, Народного артиста Білорусії] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717195010/http://migraciya.com.ua/News/destiny-immigrants/ua-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/ |date=2014-07-17 }}
* http://www.oblgazeta.ru/culture/13950/&lt;br /&gt;
* https://vpu-24korec.narod.ru/vipuskniki.html&lt;br /&gt;
* http://www.postkomsg.com/mil/belarus/198892/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019144745/http://www.postkomsg.com/mil/belarus/198892/ |date=2014-10-19 }}&lt;br /&gt;
* http://www.moskva.fm/artist/сладка_ягода_и_ярослав_евдокимов {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319073625/http://www.moskva.fm/artist/%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B0_%D1%8F%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%B8_%D1%8F%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2_%D0%B5%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 |date=2015-03-19 }}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Jevdokímov, Jaroslav}}
[[Flokkur:Úkraínskir tónlistarmenn]]
{{f|1946}}</text>
      <sha1>ck5uh9lx5epg5k9ukn9wokse4he6ddh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964618</id>
      <parentid>1964617</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3204" sha1="b4teywfl8kza9gkwqr0sjcu2z3qodw0" xml:space="preserve">{{Hreingera|Þessi grein virðist hafa verið unnin í Google Translate og er ekki á almennilegri íslensku. Uuk þess eru heimildir sem vísað er í erlendu tungumáli flestum okkar óskiljanlegu}}
{{Tónlistarfólk
| heiti      = Jaroslav Jevdokímov
| mynd       = Ярослав Евдокимов в ЦКиОМ Северодвинска.jpg
| stærð      = 
| myndatexti = 
| nafn       = Євдокимов Ярослав Олександрович (uk.)
| nefni      = 
| fæðing     = 22.11.1946
| dauði      = 
| uppruni    = {{UKR}} [[Úkraína]]
| hljóðfæri  = 
| gerð       = pop tónlist
| rödd       = barítón
| stefna     = 
| titill     = 
| ár         = 1972 - í dag 
| útgefandi        = 
| samvinna       = 
| vefsíða       = http://www.yaevdokimov.com
| meðlimir        = 
| fyrri_meðlimir      = 
}}

'''Jaroslav Jevdokímov''' - (Євдокимов Ярослав Олександрович (uk.) - (f. 11. desember 1946) er úkraínskur barítónsöngvari.

== Útgáfur ==
* 1988 - Allt veruleika
* 1994 - Ekki rífa ekki skyrtunni (CD)
* 2002 - Dreamer (CD)
* 2002 - Kiss hendinni (CD)
* 2006 - Yfir ána (CD)
* 2008 - Yaroslav Evdokimov og Duo &quot;Sladka Jagoda&quot;(CD)
* 2012 - Return to Fall (CD)

== Heimildir ==
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 6. – Мн., 1998. Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 2. – Мн., 1985.&lt;br /&gt;
* Encykłapiedyja biełaruskaj papularnaj muzyki. Mińsk: Zmicier Kołas, 2008, s. 368. ISBN 978-985-6783-42-8. (biał.)&lt;br /&gt;
* [http://www.uaestrada.org/spivaki/evdokymov-yaroslav Yaroslav Evdokimov «Золотий Фонд української естради»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208065608/http://www.uaestrada.org/spivaki/evdokymov-yaroslav |date=2015-12-08 }}
* [http://migraciya.com.ua/news/destiny-immigrants/ua-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/ На Рівненщині посвідку на постійне проживання отримала мати Ярослава Євдокимова, Народного артиста Білорусії] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717195010/http://migraciya.com.ua/News/destiny-immigrants/ua-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/ |date=2014-07-17 }}
* http://www.oblgazeta.ru/culture/13950/&lt;br /&gt;
* https://vpu-24korec.narod.ru/vipuskniki.html&lt;br /&gt;
* http://www.postkomsg.com/mil/belarus/198892/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019144745/http://www.postkomsg.com/mil/belarus/198892/ |date=2014-10-19 }}&lt;br /&gt;
* http://www.moskva.fm/artist/сладка_ягода_и_ярослав_евдокимов {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319073625/http://www.moskva.fm/artist/%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B0_%D1%8F%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%B8_%D1%8F%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2_%D0%B5%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 |date=2015-03-19 }}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Jevdokímov, Jaroslav}}
[[Flokkur:Úkraínskir tónlistarmenn]]
{{f|1946}}</text>
      <sha1>b4teywfl8kza9gkwqr0sjcu2z3qodw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131138</id>
    <revision>
      <id>1964620</id>
      <parentid>1964507</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1964620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13922" sha1="rw0tkifzkoyx9jr5kb5va26ohb4vuc4" xml:space="preserve">{{Ár nav}}
Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]].

== Atburðir ==

===Janúar===
* [[1. janúar]]: 
**[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]].
** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]].
** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum.
* [[3. janúar]]: 
** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins.
** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]].
** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]].
* [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland.
* [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda.
* [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]]  gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust.
* [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]].
* [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið.
* [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl.
* [[18. janúar]]: 
** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna.
** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni.
** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn.
* [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers.
* [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram.
* [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins.
* [[22. janúar]]:
** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni.
** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur.
* [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]].
* [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið.
* [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning.
* [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]].
* [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring.

===Febrúar===
* [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]].
* [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu.
* [[8. febrúar]]:
**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]].
** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals.
* [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig.
* [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]].
* [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi.
* [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni.
* [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes.
* [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s.
* [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]].
* [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess.

===Mars===
* [[2. mars]]:
** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]].
** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]].
* [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust.
* [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]].
* [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s.
* [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan.
* [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]].
* [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi.
* [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands.
* [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði.
* [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s.
* [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]].

===Apríl===
[[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]]
* [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]].
* [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km.
* [[7. apríl]]: 
**[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé.
** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s.
* [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust.
* [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]].
* [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]].
* [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s.
* [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið.
* [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði.
* [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]].
* [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]].
* [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]].

===Maí===
* [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC).
* [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega.
* [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann.
* [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu.
* [[16. maí]]: [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu.
* Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]].
* [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár.
* [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu.
* [[24. maí]] - Hátt í 90 manns létust í námuslysi í norður-[[Kína]].
* [[25. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í tæpar 35 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]].
*[[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]].

===Júní===
* [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hefst. Mótið er haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada.

===Júlí===

===Ágúst===
* [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum.
* [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]].

===September===
* [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð.

===Október===
* [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu.

===Nóvember===
* [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum.
* [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum.

===Desember===

===Ódagsett===
*Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna.

==Dáin==
* [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]])
* [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]).
* [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]).
* [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]).
* [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]).
* [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]])
* [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]).
* [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]])
* [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]])
* [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]).
* [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]])
* [[18. febrúar]]:
** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]])
** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]).
* [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]])
* [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]).
* [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) .
* [[13. mars]]:
**[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]).
** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]])
* [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]).
* [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]).
* [[20. mars]]:
** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]).
** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]).
* [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]).
* [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]])
* [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]).
* [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]).
* [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]).
* [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) 
* [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]).
* [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]).
* [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]).

[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:2021-2030]]</text>
      <sha1>rw0tkifzkoyx9jr5kb5va26ohb4vuc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lúðvík hinn frómi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139923</id>
    <revision>
      <id>1964556</id>
      <parentid>1654941</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3329" sha1="6mpvq37qlfhrgpl5q8b8diqp6k09ccx" xml:space="preserve">{{konungur
| titill = [[Frankaveldi|Konungur Franka]]&lt;br&gt;[[Karlungaveldið|Keisari Karlungaveldisins]]
| ætt = [[Karlungar]]
| skjaldarmerki = Armoiries imaginaires de Charlemagne (1).svg
| nafn = Lúðvík 1.
| mynd = Ludwik I Pobożny.jpg
| fæðingardagur = 778
| fæðingarstaður = [[Chasseneuil-du-Poitou|Cassinogilum]], [[Frankaveldi]]
| dánardagur = 20. júní 840
| dánarstaður = [[Ingelheim am Rhein|Ingelheim]], [[Frankaveldi]]
| grafinn =Kapella Heilags Arnalds
| ríkisár =813–840
| faðir = [[Karlamagnús]]
| móðir = Hildigerður
| maki = [[Ermingerður frá Hesbaye]]&lt;br&gt;[[Júdít frá Bæjaralandi]]
| titill_maka = Drottning
| börn =  {{plainlist|
* [[Lóþar 1.]]
* [[Pípinn 1. Akvitaníukonungur|Pípinn af Akvitaníu]]
* [[Loðvík þýski]]
* [[Gísela, dóttir Lúðvíks hins fróma|Gísela]]
* [[Karl sköllótti]]
}}
}}
'''Lúðvík hinn frómi''' ([[778]] – [[20. júní]] [[840]]) eða '''Lúðvík guðhræddi''' var konungur [[Frankaveldi|Frankaveldis]] og meðkeisari [[Hið heilaga rómverska ríki|hins heilaga rómverska ríkis]] (sem '''Lúðvík 1.''') ásamt föður sínum [[Karlamagnús|Karlamagnúsi]] frá árinu 813. Hann var einnig konungur Akvitaníu frá árinu 781.

Sem eini eftirlifandi fullorðni sonur Karlamagnúsar og Hildigerðar konu hans varð Lúðvík eini leiðtogi Franka eftir dauða föður síns árið 814 og hélt þeirri stöðu til dauðadags að undanskyldu tímabili á árunum 833–34 þar sem honum var komið frá völdum.

Á valdatíð sinni í Akvitanínu var Lúðvík falið að verja suðausturlandamæri veldisins. Hann lagði undir sig [[Barselóna]] frá [[Múslimar|múslimum]] árið 801 og kom [[Pamplona]] og [[Baskaland|Baskalandi]] undir vald Franka árið 812. Sem keisari gaf Lúðvík sonum sínum, [[Lóþar 1.|Lóþari]], [[Pippín 1. Akvitaníukonungur|Pippín]] og [[Lúðvík þýski|Lúðvík]], sæti í ríkisstórninni og reyndi að undirbúa skiptingu veldisins á milli þeirra. Fyrsti áratugur valdatíðar Lúðvíks einkenndist af harmleik og niðurlægingu, sér í lagi misþyrmingar á frænda hans, Bernarði af Ítalíu, sem Lúðvík bætti fyrir með því að svívirða sjálfan sig á almannafæri.

Á fjórða áratug 9. aldar skall á borgarastyrjöld milli sona Lúðvíks. Lúðvík bætti gráu ofan á svart með því að reyna að gera ráð fyrir syni sínum með annarri konu sinni, [[Karl sköllótti|Karli sköllótta]], í erfðaröðinni. Valdatíð Lúðvíks lauk farsællega, en eftir að hann lést tóku við þrjú ár borgarastyrjaldar. Lúðvík þykir yfirleitt koma illa út í samanburði við föður sinn, en áskoranirnar sem hann þurfti að kljást við sig á valdatíð sinni voru ekki af sama toga.&lt;ref&gt;{{cite journal |title= Louis the Pious Reconsidered |publisher=Wiley | first=F. L. |last=Ganshof |author-link=François-Louis Ganshof|journal = History|year = 1957|volume = 42|issue = 146|pages = 171–180|doi = 10.1111/j.1468-229X.1957.tb02281.x|jstor = 24403332}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Commonscat|Louis the Pious|Lúðvík hinum fróma}}
{{Keisarar hins Heilaga rómverska ríkis}}
{{Einvaldar Frakklands}}
{{fde|778|840|Lúðvík guðhræddi}}
[[Flokkur:Frankakonungar]]
[[Flokkur:Keisarar hins Heilaga rómverska ríkis]]
[[Flokkur:Karlungar]]</text>
      <sha1>6mpvq37qlfhrgpl5q8b8diqp6k09ccx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mikael 1. Rúmeníukonungur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143308</id>
    <revision>
      <id>1964624</id>
      <parentid>1964292</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5948" sha1="9v1ttkkmscv1xgsj6joajqztfkk83yp" xml:space="preserve">{{konungur
| titill = Konungur Rúmeníu
| ætt = Hohenzollern-ætt
| skjaldarmerki = Kingdom of Romania - Big CoA.svg
| nafn = Mikael 1.
| mynd = Mihai.jpg
| skírnarnafn = Mihai
| fæðingardagur = [[25. október]] [[1921]]
| fæðingarstaður = Peleș-kastala, [[Sinaia]], [[Rúmenía|Rúmeníu]]
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2017|12|5|1921|10|25}}
| dánarstaður = [[Aubonne]], [[Sviss]]
| grafinn = [[Curtea de Argeș]], [[Rúmenía|Rúmeníu]]
| ríkisár = 20. júlí 1927 – 8. júní 1930; 6. september 1940 – 30. desember 1947
| faðir = [[Karl 2. Rúmeníukonungur]]
| móðir = [[Helena af Grikklandi og Danmörku]]
| maki = [[Anna Rúmeníudrottning]]
| titill_maka = Drottning
| börn = Margareta, Elena, Irina, Sophie, Marie
| undirskrift = Michael of Romania Signature.svg
}}
'''Mikael 1.''' (25. október 1921 – 5. desember 2017) var síðasti konungur [[Rúmenía|Rúmeníu]]. Hann ríkti frá 20. júlí 1927 til 8. júní 1930 og aftur frá 6. september 1940 þar til hann sagði af sér þann 30. desember 1947.

Stuttu áður en Mikael fæddist hafði faðir hans, [[Karl 2. Rúmeníukonungur|Karl prins]], átt í umdeildu ástarsambandi við konu að nafni Mögdu Lupescu.&lt;ref name=blóm&gt;{{Vefheimild|titill=Kóngurinn, sem selur blóm|mánuður=6. mars|ár=1960| skoðað-dags = 23. desember 2018|útgefandi=''[[Sunnudagsblaðið]]''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3615074}}&lt;/ref&gt; Árið 1925 var Karl fenginn til að afsala sér erfðarétti sínum að krúnunni og flutti í útlegð til Parísar ásamt Lupescu. Árið 1927 varð Mikael konungur eftir dauða afa síns, [[Ferdinand 1. Rúmeníukonungur|Ferdinands 1. Rúmeníukonungs]]. Þar sem Mikael hafði ekki náð lögaldri var ráð ríkisstjóra skipað undir stjórn frænda hans, Nikulásar prins, patríarkans Mirons Cristea og Gheorghes Buzdugan forseta hæstaréttarins. Ríkisstjórunum tókst illa að stýra ríkinu og árið 1930 sneri Karl aftur, tók við völdum af syni sínum og ríkti sem Karl 2. af Rúmeníu. Mikael varð því ríkisarfi á ný og hlaut titilinn ''Voevod'' (herstjóri) Alba-Iulia.

Karli 2. var steypt af stóli árið 1940 og Mikael varð konungur á ný. Undir stjórn einræðisherrans [[Ion Antonescu|Ions Antonescu]] gekk Rúmenía í bandalag við [[Þriðja ríkið|Þýskaland nasismans]] í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]]. Árið 1944 tók Mikael þátt í valdaráni gegn Antonescu, útnefndi [[Constantin Sănătescu]] forsætisráðherra og gekk í lið með [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamönnum]].&lt;ref&gt;{{Tímarit.is|1254097|Þegar Antonescu var steypt af stóli | útgáfudagsetning= 17. janúar 1945| skoðað= 13. apríl 2018|blað=[[Morgunblaðið]]|blaðsíða=7}}&lt;/ref&gt; Í mars árið 1945 var Mikael neyddur til að skipa ríkisstjórn hlynnta [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] undir stjórn [[Petru Groza]]. Frá ágúst 1945 til janúar 1946 fór Mikael í „konunglegt verkfall“ og reyndi að mótmæla kommúnistastjórn Groza með því að neita að skrifa undir tilskipanir hennar.&lt;ref&gt;{{Tímarit.is|1718780|Mihai I vill verða kóngur í ríki sínu| útgáfudagsetning= 4. mars 1990| skoðað = 28. maí 2026|blað=[[Morgunblaðið]]|blaðsíða=2–4}}&lt;/ref&gt; Í nóvember var Mikael viðstaddur brúðkaup frændfólks síns, [[Elísabet 2.|Elísabetar prinsessu af Bretlandi]] (sem síðar varð drottning) og [[Filippus prins, hertogi af Edinborg|Filippusar prins af Grikklandi]], í London. Stuttu síðar, þann 30. desember 1947, kallaði Groza Mikael á fund sinn og neyddi hann til að segja af sér. Mikael var rekinn í útlegð og sviptur bæði eignum sínum og ríkisborgararétti. Hann kvæntist [[Anna Rúmeníudrottning|Önnu prinsessu af Bourbon-Parma]] árið 1948 og eignaðist með henni fimm dætur. Fjölskyldan bjó um skeið í Bretlandi og sá fyrir sér með því að rækta og selja grænmeti&lt;ref name=blóm/&gt;&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Konungur gerizt garðyrkjubóndi| dags = 22. apríl 1956| skoðað-dags = 23. desember 2018|útgefandi=''[[Sunnudagsblaðið]]''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3602633}}&lt;/ref&gt; en settist síðan að í [[Sviss]].

Kommúnistastjórn [[Nicolae Ceaușescu]] var steypt af stóli árið 1989 og næsta ár reyndi Mikael að snúa aftur til Rúmeníu. Hann var hins vegar handtekinn og sendur úr landi þegar hann steig á rúmenska grundu. Árið 1992 var Mikael leyft að heimsækja Rúmeníu á [[Páskar|páskunum]]. Mikill mannfjöldi tók við Mikael og talið er að um milljón manns hafi komið til [[Búkarest]] til að hlusta á ræðu sem hann hélt úr hótelglugga sínum. Ríkisstjórn [[Ion Iliescu|Ions Iliescu]] stóð uggur af vinsældum Mikaels og neitaði að leyfa honum að heimsækja landið á ný. Eftir að Iliescu bað ósigur í forsetakosningum árið 1997 gegn [[Emil Constantinescu]] var Mikael veittur rúmenskur ríkisborgararéttur á ný og honum leyft að heimsækja landið að vild.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Notfæra sér virðingu Mikaels konungs til að fá NATO-aðild |mánuður=1. mars|ár=1997 | skoðað-dags = 14. apríl 2018|útgefandi=''[[Morgunblaðið]]''|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/317615/}}&lt;/ref&gt; Einnig var fjölskyldu hans skilað nokkrum landeignum eins og kastölum þeirra við Peleş og Săvârşin.

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
|titill=Konungur Rúmeníu
|frá=20. júlí 1927 
|til=8. júní 1930
|fyrir=[[Ferdinand 1. Rúmeníukonungur|Ferdinand 1.]]
|eftir=[[Karl 2. Rúmeníukonungur|Karl 2.]] 
}}
{{Erfðatafla
|titill=Konungur Rúmeníu
|frá=6. september 1940 
|til=30. desember 1947
|fyrir=[[Karl 2. Rúmeníukonungur|Karl 2.]]
|eftir=Enginn
}}
{{Töfluendir}}
{{Þjóðhöfðingjar Rúmeníu}}
{{fd|1921|2017}}
[[Flokkur:Konungar Rúmeníu]]
[[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni]]
[[Flokkur:Hohenzollern-ætt]]</text>
      <sha1>9v1ttkkmscv1xgsj6joajqztfkk83yp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl 12. Svíakonungur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147632</id>
    <revision>
      <id>1964676</id>
      <parentid>1918255</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4670" sha1="pwtwco40exdukqfj2726psqj12an5lz" xml:space="preserve">{{konungur
| titill = [[Konungur Svíþjóðar]]
| ætt = [[Pfalz-ætt]]
| skjaldarmerki = COA country se house of Palatinate.svg
| nafn = Karl 12.
| mynd = Karl XII 1706.jpg
| skírnarnafn = Carl
| fæðingardagur = [[17. júní]] [[1682]]
| fæðingarstaður = [[Tre Kronor]], [[Svíþjóð]]
| kjörorð = ''Dominus protector meus''
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1718|11|30|1682|6|17}}
| dánarstaður = [[Frederikshald|Halden]], [[Noregur|Noregi]]
| grafinn = Riddarahólmskirkjunni, [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], Svíþjóð
| ríkisár = [[5. apríl]] [[1697]] – [[30. nóvember]] [[1718]]
| undirskrift = Karl XII signatur.svg
| faðir = [[Karl 11. Svíakonungur]]
| móðir = [[Úlrika Leonóra eldri]]
}}
'''Karl 12.''' (17. júní 1682 – 30. nóvember 1718) var [[konungur Svíþjóðar]] frá 1697 til dauðadags. Á valdatíð Karls börðust Svíar í [[Norðurlandaófriðurinn mikli|norðurlandaófriðnum mikla]]. Í átökunum reyndi Karl að verja [[Stórveldistími Svíþjóðar|sænska stórveldið]] en þrátt fyrir mikla hernaðarsnilli hans og stórkostlega hernaðarsigra snemma í styrjöldinni snerist gæfan gegn Svíum eftir [[Orrustan við Poltava|orrustuna við Poltava]] og Svíar glötuðu að endingu næstum öllum landvinningum sínum í Þýskalandi. Karl stóð einnig fyrir ýmsum umbótum í dóms- og skattkerfi Svíþjóðar. Karl er einn af frægustu og umdeildustu konungum Svíþjóðar.

Karl tók við völdum í Svíþjóð þegar hann var fimmtán ára, eftir sjö mánaða langa stjórn ríkisstjóraráðs. Karl tók persónulega við stjórn sænsku herjanna í stríði Svía gegn þríveldabandalagi [[Danmörk-Noregur|Danmerkur-Noregs]], [[Saxland]]s-[[Pólland]]s og [[Rússneska keisaradæmið|Rússlands]]. Karl reyndist vera mjög kænn herforingi og undir leiðsögn hans unnu Svíar marga frækna hernaðarsigra snemma í ófriðnum. Árið 1706 höfðu Svíar sigrað næstum alla andstæðinga sína fyrir utan Rússland.

Árið 1707 leiddi Karl herferð gegn Rússlandi en bað herfilegan ósigur gegn Rússum í orrustum við Poltava og Perevolotjna. Vegna ósigranna neyddist Karl til þess að flýja til [[Tyrkjaveldi]]s, þar sem hann kom á fót útlagastjórn.&lt;ref&gt;{{Bókaheimild|höfundur=Peter From|titill=Kalabaliken i Bender: Karl XII:s turkiska äventyr |ár=2009 |útgefandi=Historiska media}}&lt;/ref&gt; Karl dvaldi í útlegð í fimm ár en sneri síðan heim til Svíþjóðar til þess að takast á við Dani. Eftir tvær misheppnaðar herferðir var Karl skotinn til bana þann 30. nóvember árið 1718 í umsátri við [[Fredriksten]].&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Karl XII.|útgefandi=''Unga Ísland''|ár=1924|mánuður=7. júní|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=21. nóvember|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5676547}}&lt;/ref&gt; Svíþjóð tapaði stríðinu og hafði eftir friðarsáttmálana glatað stórveldisstöðu sinni í Norður-Evrópu fyrir Rússlandi. [[Einveldi]] konungsins veiktist mjög og tímabil valddreifingar hófst í Svíþjóð þar sem aukin völd voru í höndum ríkisþingsins. Þetta tímabil entist í um hálfa öld, þar til [[Gústaf 3.]] tók sér óskorað konungsvald á ný.

Karl var sonur [[Karl 11. Svíakonungur|Karls 11.]] og [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru eldri]] og bróðir [[Úlrika Leonóra|Úlriku Leonóru yngri]]. Í föðurætt var Karl afkomandi [[Gústaf Vasa|Gústafs Vasa]] og í móðurætt var hann afkomandi [[Birgir jarl|Birgis jarls]] í fjórtánda ættlið. Karl kvæntist aldrei og eignaðist aldrei börn. Því tók systir hans, Úlrika Leonóra, við af honum sem drottning eftir dauða hans, og lét síðan krúnuna ganga til eiginmanns síns, [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðriks]].&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://runeberg.org/nfbh/0682.html|title=Svenskt Biografiskt Handlexikon – Uggleupplagan |edition=2|last1=Hofberg|first1=Herman|last2=Heurlin|first2=Frithiof|last3=Millqvist|first3=Victor|last4=Rubenson|first4=Olof|publisher=Albert Bonniers Förlag|year=1908|oclc=49695435|access-date=28 April 2016|archive-date=12 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120312023525/http://runeberg.org/nfbh/0682.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Auk þess að vera konungur Svíþjóðar var Karl hertogi af Pfalz-Zweibrücken undir nafninu Karl 2. frá 1697 til 1718.

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
| titill = [[Konungur Svíþjóðar]]
| frá = [[5. apríl]] [[1697]]
| til = [[30. nóvember]] [[1718]]
| fyrir = [[Karl 11.]]
| eftir = [[Úlrika Leonóra]]
}}
{{Töfluendir}}
{{Einvaldar Svíþjóðar}}
{{fd|1682|1718}}
[[Flokkur:Svíakonungar]]</text>
      <sha1>pwtwco40exdukqfj2726psqj12an5lz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hildur Björnsdóttir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149684</id>
    <revision>
      <id>1964555</id>
      <parentid>1964477</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5190" sha1="l8j1l7ev4fhn2xzfutu73wrpwb2mxi0" xml:space="preserve">{{Stjórnmálamaður
| nafn           = Hildur Björnsdóttir
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1986|6|11}}
| fæðingarstaður = [[San Francisco]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=„Ég trúi varla að ég hafi lent í þessu“|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2021-11-11-eg-trui-varla-ad-eg-hafi-lent-i-thessu|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 11. nóvember 2021|skoðað=24. febrúar 2025|höfundur=Júlía Margrét Einarsdóttir|höfundur2=Lovísa Rut Kristjánsdóttir}}&lt;/ref&gt;
| stjórnmálaflokkur = [[Sjálfstæðisflokkurinn]]
| maki           = Jón Skaftason
| börn           = 4
| SS1_titill = [[Borgarstjórn Reykjavíkur|Borgarfulltrúi]] í [[Reykjavík]]
| SS1_frá1 = 2018
| SS1_til1 =
| SS1_litur1   =
| SS1_flokkur1 = Sjálfstæðisflokkurinn
}}
'''Hildur Björnsdóttir''' (f. 11. júní 1986&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Oddvitaáskorunin: Ekki of gömul fyrir símaöt|url=https://www.visir.is/g/20222262208d/oddvitaaskorunin-ekki-of-gomul-fyrir-simaot|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags= 13. maí 2022 |skoðað=24. febrúar 2025|höfundur=Samúel Karl Ólason}}&lt;/ref&gt;) er íslenskur lögfræðingur og borgarfulltrúi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. Hún skipaði annað sæti á lista Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2018|sveitarstjórnarkosningunum árið 2018]] en leiddi lista flokksins í kosningunum fjórum árum síðar.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Átti ekki von á þess­ari niður­stöðu|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2018/02/22/atti_ekki_von_a_thessari_nidurstodu/|útgefandi=mbl.is|ár=2018|mánuður=22. febrúar|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=8. mars}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Hildur endurheimti framtíðina eftir krabbamein og fór í pólitík|url=http://www.visir.is/g/2018180229316|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2018|mánuður=24. febrúar|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=8. mars}}&lt;/ref&gt; Hildur hefur áður m.a. starfað hjá lögmannsstofunni Rétti og skrifað bakþanka fyrir ''[[Fréttablaðið]]''.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Hildur Björnsdóttir fær annað sætið|url=https://kjarninn.is/frettir/2018-02-20-hildur-bjornsdottir-faer-annad-saetid/|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|ár=2018|mánuður=20. febrúar|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=8. mars}}&lt;/ref&gt; Hún var formaður [[Stúdentaráð Háskóla Íslands|Stúdentaráðs Háskóla Íslands]] fyrir stúdentahreyfinguna [[Vaka (stúdentahreyfing)|Vöku]] á námsárum sínum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|höfundur=Hólmfríður H. Sigurðardóttir|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4336955|titill=Lifir tvöföldu lífi|útgefandi=''Fréttablaðið''|ár=2009|mánuður=18. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=8. mars}}&lt;/ref&gt;

Hildur var greind með [[krabbamein]] stuttu eftir að hún fæddi dóttur sína og þurfti fyrir vikið að fresta námi í [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]]. Hildur sigraðist á sjúkdómnum árið 2017 eftir efnameðferð.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|höfundur=Stefán Árni Pálsson|url=http://www.visir.is/g/2018180409342|titill=„Það vorkenna allir krabbameininu að hafa lent í þér“|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2018|mánuður=6. apríl|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=8. mars}}&lt;/ref&gt;

Í desember 2021 kunngerði Hildur að hún hygðist sækjast eftir oddvitasæti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík í borgarstjórnarkosningunum 2022 og vonaðist til að verða næsti borgarstjóri.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|höfundur=Þórður Snær Júlíusson|url=https://kjarninn.is/frettir/hildur-bjornsdottir-vill-verda-borgarstjori-aetlar-ad-velta-eythori-arnalds-ur-oddvitasaeti/|titill=Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|ár=2021|mánuður=8. desember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. desember}}&lt;/ref&gt; Hildur var kjörin oddviti Sjálfstæðisflokksins fyrir kosningarnar í prófkjöri flokksins þann 20. mars 2022.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Hildur nýr oddviti í Reykjavík|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/03/20/hildur_nyr_oddviti_i_reykjavik/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2022|mánuður=20. mars|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=3. apríl}}&lt;/ref&gt;

Hildur var aftur oddviti Sjálfstæðisflokksins í [[Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026|borgarstjórnarkosningunum árið 2026]]. Sjálfstæðisflokkurinn vann afgerandi sigur í kosningunum og myndaði í kjölfarið meirihlutasamstarf ásamt [[Viðreisn]] og [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]].&lt;ref&gt;[https://www.visir.is/g/20262889250d/hildur-bjornsdottir-nyr-borgarstjori Hildur Björnsdóttir nýr borgarstjóri] Vísir, sótt 27. maí 2026&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Núverandi borgarfulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1986]]
[[Flokkur:Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins]]
[[Flokkur:Fulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]]
[[Flokkur:Íslenskar stjórnmálakonur]]
[[Flokkur:Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands]]</text>
      <sha1>l8j1l7ev4fhn2xzfutu73wrpwb2mxi0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155144</id>
    <revision>
      <id>1964596</id>
      <parentid>1936051</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8734" sha1="5t893irqqmbfusf0q92su1tbg6yqfx8" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = ''USMNT, The Yanks''
| Merki = Flag of the United States.svg
| Íþróttasamband = 
| Álfusamband = 	CONCACAF
| Þjálfari   = {{ARG}} [[Mauricio Pochettino]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Christian Pulisic
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Cobi Jones]]
| Flest mörk = [[Clint Dempsey]] [[Landon Donavan]]
| Leikvangur = 
| FIFA sæti = 16 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 4
| FIFA hæst ár = 2006
| FIFA lægst = 36
| FIFA lægst ár = 2012
| Fyrsti leikur = {{USA}} Bandaríkin 3-2  [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] {{SWE}}&lt;br /&gt;(1916)
| Stærsti sigur = {{USA}} Bandaríkin 8-0 Barbados {{BRB}} &lt;br /&gt; [2008)
| Mesta tap = {{USA}} Bandaríkin 0-11 [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] {{NOR}}&lt;br /&gt;(1948) 
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 

| pattern_la1              = _usa20H
| pattern_b1               = _usa20H
| pattern_ra1              = _usa20H
| pattern_sh1              = 
| pattern_so1              = _usa20H
| leftarm1                 = FFFFFF
| body1                    = FFFFFF
| rightarm1                = FFFFFF
| shorts1                  = 000080
| socks1                   = FFFFFF
| pattern_la2              = _usa21a
| pattern_b2               = _usa21a
| pattern_ra2              = _usa21a
| pattern_sh2              = _usa20A
| pattern_so2              = _usa21al
| leftarm2                 = 000040
| body2                    = 000040
| rightarm2                = 000040
| shorts2                  = 000040
| socks2                   = 000040

}}

{{hreingera|uppfæra}}
==Saga==
[[Mynd:U.S. soccer team, 1916.jpg|thumb|left|upright=1.15|Fyrsti opinberi landsleikur [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] árið [[1916]] í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]]]]
Fyrsti landsleikur [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] var gegn nágrönnunum í norðri, [[Kanada|Kanadamönnum]], árið [[1885]] og fór leikurinn fram í [[New Jersey]]. Heimamenn töpuðu þeim leik en gátu ekki sætt sig við tapið og fóru fram á „re-match“ þar sem þeir náðu fram hefndum og sigruðu 1-0. Þetta lið var ekki handvalinn hópur bestu leikmanna Bandaríkjanna, því þessir frómu liðsmenn voru sóttir í Christian Brothers College High School. Næsti landsleikur fór svo fram árið 1916 gegn frændum okkar í [[Svíþjóð]] og var í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]]. Þeir röndóttu unnu þann leik 3-2.
[[Bandaríkin|Bandaríkjamenn]] sendu líka lið á fyrsta [[Heimsmeistaramót|heimsmeistaramótið]] sem haldið var í knattspyrnu árið 1930. Þeir byrjuðu mótið með látum, sigruðu belgíska liðið örugglega í fyrsta leiknum 3-0. Í kjölfarið fylgdi annar 3-0 sigur á sterku liði Paragvæ en í undanúrslitum voru þeir burstaðir rækilega þegar þeir töpuðu 6-1 gegn Argentínumönnum. Þessi árangur er enn þann dag í dag sá besti sem nokkurt lið [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] hefur náð. Jafnvel [[Mexíkó]] sem er mun meiri fótboltaþjóð hefur aldrei komist lengra enn í 8 liða úrslit og [[Kanada|Kanadamenn]] hafa einungis einu sinni komist á heimeistaramótið. Þrátt fyrir þetta var lítið um dýrðir næstu árin hjá þeim röndóttu í fótboltanum.
[[heimsmeistaramótið |heimsmeistaramótið 1950]] sem haldið var í [[Brasilía|Brasilíu]] var kærkomið tækifæri fyrir Bandaríkin til að sýna mátt sinn. Þó fór svo að þeim gekk ekkert sérstaklega vel á þessu móti og duttu úr keppninni strax í riðlinum en þeim tókst að sigra fótboltaveldið Breta og sigur yfir þessum fyrrum nýlenduherrum var sætur fyrir [[Bandaríkin]]. Leiknum, sem var klukkan þrjú í borginni [[Belís Horizontal]], lauk nefnilega 1-0 með marki náunga að nafni [[Gaetjens]]. Þetta var ekki ósvipað því þegar Íslendingar fögnuðu að loknum tapleik við Frakka á EM síðasta sumar, sigrarnir á undan voru stærri en tap dagsins og þegar liðið kom heim aftur var leikmönnunum fagnað sem þjóðhetjum. Um þessa hetjudáð kananna var gerð kvikmynd árið 2005 sem heitir “ [[The Game of Their Lives]]”. Titill myndarinnar, er ekki alveg úr lausu lofti gripinn því flestir leikmanna liðsins komu úr lægri þrepum þjóðfélagsins, voru annað hvort innflytjendur eða börn innflytjenda, og margir af ítölskum ættum, það má því segja að þetta hafi verið mikilvægasti leikurinn í lífi þeirra . Aðalhetjan í sigrinum yfir [[Enska karlalandsliðið í knattpyrnu|Englendinga]], [[Don Joe Gaetjens]], var [[Haítí|Haítímaður]]. Hann starfaði með fullu háskólanámi sem uppvaskari á veitingastað og spilaði við góðan orðstír með fótboltaliði staðarins, Brookhattan, enda náttúrbarn hvað fótboltann varðaði. Hann ku hafa verið hálfnaður með uppþvottinn daginn sem hann var sóttur á veitingastaðinn og sendur á HM í Brasilíu.
Eftir leikinn fræga flutti hann til [[Frakkland|Frakklands]], og spilaði í fyrstu deild þar með [[Racing Club De Paris]] og var með í nokkrum leikjum fyrir upprunaland sitt [[Haítí]].

==1960-1980: Fátt um fína drætti==
Fátt var að frétta á árunum 1960-1980 í Guðs eigin landi hvað varðaði fótboltann og hann nánast lognaðist út af. 
Árið 1989 kom upp sú hugmynd að Bandaríkin ættu að halda heimsmeistaramót karla árið [[1994]]. Á þessum tíma voru [[Bandaríkin]] farin að dragast talsvert aftur úr nágrönnum sínum í suðri, [[Mexíkó]] hvað fótboltann varðaði og vissu fæstir neitt um þessa íþrótt. Árið 1993 voru spilaðir æfingaleikir við nokkrar þjóðir og síðan hófst undirbúningsmót fyrir HM, US Cup, þar sem Bandaríkjamenn unnu [[England|Englendinga]] í fyrsta leik 2-0 en töpuðu öðrum leikjum á mótinu. Þá var ráðinn til starfa nýr þjálfari, sá hét [[Bora Milutinovic]] og var eldri en tvævetur í bransanum. Öllu var til tjaldað og einn skrautlegasti karakter seinni ára í boltanum, [[Alexi Lalas]], var sóttur. Þetta var rauðskeggjaður náungi með sítt rautt hár sem leit út eins og Amish þungarokkari og reyndar spilaði hann í rokkhljómsveit (frægasti smellur sveitarinnar hét „Kickin Balls“). 
==1994 HM í fótbolta ==
Nú átti það að gerast. Bandaríkin voru orðin hluti af fótboltaheiminum og þetta var tækifærið til að rísa og gera stóra hluti. Í opnunarleiknum var boðið upp á drepleiðinlegt 1-1 jafntefli á móti [[Sviss]] en í næsta leik unnu þeir sterkt lið [[Kólumbía|Kólumbíumanna]] sem margir höfðu spáð heimsmeistaratitli, þetta var leikurinn þar sem [[Andreas Escobar]] skoraði frægasta sjálfsmark knattspyrnusögunar. Og þrátt fyrir 1-0 tap gegn sterku liði Rúmena með George Hagi innanborðs komust Bandaríkin áfram í 16 liða úrslit. Þar lentu þeir á móti [[Brasilía|brasilíska]] liðinu sem skartaði [[Romario]], [[Ronaldo]] (gamla) og [[Cafu]] og tókst að standa í einu sterkasta knattspyrnuliði heims en leikurinn endaði með 1-0 sigri [[Brasilía|Brasilíumanna]] .
==1994-dagsins í dag, misjafnt gengi==
[[Mynd:ClaudioReyna USMNT 20060511.jpg|upright=0.65|thumb|right|[[Claudio Reyna]] á æfingu]]
Eftir þetta mót hafa [[Bandaríkin]] tekið þátt í flestum [[Heimsmeistaramót|heimsmeistaramótum]] fyrir utan [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018]]. Oftast er nokkuð hátt hlutfall innflytjenda í liðinu og oftast er þjálfarinn evrópskur. miklar vonir eru bundnar við undrabarnið [[Christian Pulisic]] sem spilar með [[Chelsea F.C.|Chelsea]].
Miklar vonir voru á sínum tíma einnig bundnar við [[Freddy Adu|Freddy]] nokkur Adu, fæddur í [[Gana]], virtist efnilegur og var honum barnungum komið á samning hjá portúgalska stórliðinu [[Benfica]], en þar var hann í fjögur ár. Þetta voru þó tóm vonbrigði fyrir alla sem að málinu komu. Adu fékk fá tækifæri, stóð ekki undir væntingum, var lánaður út og suður og um tíma lék hann í finnsku úrvalsdeildinni.

==Flestir leikir==
{{hreingera|uppfæra}}
(2019)
# Cobi Jones: 164 (1992-2004)
# Landon Donovan: 157 (2000-2014)
# Michael Bradley: 151 (2006–)
# Clint Dempsey: 141 (2004-2017)
# Jeff Agoos: 106   (1988-2003)
==Flest mörk==
(2019)
# Clint Dempsey: 54 (2004-2017)
# Landon Donovan: 57 (2000-2014)
# Jozy Altidore: 42 (2007–)
# Eric Wynalda: 34 (1990-2000)
# Brian McBride: 30   (1993-2006)

[[Flokkur:Íþróttir í Bandaríkjunum]]
[[Flokkur:Norður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>5t893irqqmbfusf0q92su1tbg6yqfx8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Franska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155381</id>
    <revision>
      <id>1964560</id>
      <parentid>1936053</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8238" sha1="jjj64pnzdg4ltlxf9b7e1aqv9z6nzxy" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Franska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = &quot;Les Bleus&quot; Hinir Bláu, &quot;Les Tricolores&quot; Hinir þrílituðu
|Íþróttasamband = 
| Álfusamband = 	UEFA
| Þjálfari   = {{FRA}} [[Didier Deschamps]]
| Aðstoðarþjálfari = [[Guy Stéphan]] 
| Fyrirliði = [[Kylian Mbappé]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[Lilian Thuram]] (142)
| Flest mörk = [[Olivier Giroud]] (57)
| Leikvangur = Stade De France
| FIFA sæti = 1 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 1 
| FIFA hæst ár = 2001-02, 2018, ap. 2026-
| FIFA lægst = 26
| FIFA lægst ár = 2010
| Fyrsti leikur = 3-3 gegn [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] [[1. maí]] [[1904]]
| Stærsti sigur =  14–0 gegn [[Gíbralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gíbraltar]] [[18. nóvember]] [[2023]]
| Mesta tap =  17–1 á móti [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dönum]] [[22. október]] [[1908]]
| HM leikir = 14
| Fyrsti HM leikur = 1930
| Fyrsta HM keppni = 
| Besti HM árangur = Meistarar HM 1998 og HM 2018
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1              = _fra22h
| pattern_b1               = _fra22h
| pattern_ra1              = _fra22h
| pattern_sh1              = _fra22h
| pattern_so1              = _fra22hl
| leftarm1                 = 221F4E
| body1                    = 221F4E
| rightarm1                = 221F4E
| shorts1                  = 112855
| socks1                   = E50000
| pattern_la2              = _fra22a
| pattern_b2               = _fra22a
| pattern_ra2              = _fra22a
| pattern_sh2              = _fra22a
| pattern_so2              = _fra22al
| leftarm2                 = FFFFFF
| body2                    = FFFFFF
| rightarm2                = FFFFFF
| shorts2                  = 0000C6
| socks2                   = FFFFFF
}}
'''Franska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er knattspyrnulandslið [[Frakkland]]s. Liðið hefur keppt í 13 heimsmeistarakeppnum og sjö Evrópukeppnum. Heimavöllur Frakka er [[Stade de France]] í [[Paris]].
[[Mynd:Zinedine zidane wcf 2006-edit.jpg|thumb|[[Zinedine Zidane]] Var mikilvægur hluti af sigurðliði Frakka á HM 98 og EM 20000.]]

==Árangur í keppnum==
===EM í Knattspyrnu ===
Frakkland er eitt af þeim löndum sem hefur staðið sig hvað best á EM í knattspyrnu og hefur unnið mótið tvisvar: [[EM 1984]] og [[EM 2000]]. Liðið hefur unnið næstflesta titla á eftir [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] og Þýskaland sem hafa bæði unnið þrjá titla hvor.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- bgcolor=#9acdff
|[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''4. sæti'''
|-
|[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1976]]||align=left|{{YUG}}Júgóslavía||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|- bgcolor=gold
|[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Gull'''
|-
|[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||'''Riðlakeppni'''
|- bgcolor=cc9966
|[[EM1996]]||align=left|{{AUT}}Austurríki||'''Undanúrslit'''
|- bgcolor=gold
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||'''Gull'''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''8.liða úrslit'''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{AUT}}Austurríki &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||'''8.liða úrslit'''
|- bgcolor=silver
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||'''Silfur'''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||'''16.liða úrslit'''
|- bgcolor=#9acdff
|[[EM 2024]]||align=left|{{Fáni|Þýskaland}}||'''Undanúrslit'''
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1930]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||'''1. umferð'''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''8-liða úrslit'''
|-
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Tóku ekki þátt'
|- bgcolor=cc9966
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||'''Brons'''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1966]]||align=left|{{ENG}}England||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 1970]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1978]]||align=left|{{ARG}}Argentína||'''Riðlakeppni'''
|- bgcolor=#9acdff
|[[HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||'''4. Sæti'''
|- bgcolor=cc9966
|[[HM 1986]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||'''Brons'''
|-
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''Tóku ekki þátt''
|- bgcolor=gold
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Gull'''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{KOR}}Suður-Kórea &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||'''Riðlakeppni'''
|- bgcolor=silver
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Silfur'''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{ZAF}}Suður-Afríka||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''8. liða úrslit'''
|- bgcolor=gold
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''Gull'''
|- bgcolor=silver
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||'''Silfur'''
|}

==Leikmannamet==
{{uppfæra}}
&lt;small&gt;''Uppfært í janúar 2023''&lt;/small&gt;
=== Flestir leikir ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! width=&quot;30&quot; |Sæti
! style=&quot;width:150px;&quot;|Leikmaður
! width=&quot;50&quot; |Leikir
! width=&quot;50&quot; |Mörk
! style=&quot;width:100px;&quot;|Ár
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Hugo Lloris]]
|'''145'''
|0
|{{nowrap|2008–2022}}
|-
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Lilian Thuram]]
|''142''
|2
|1994–2008
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Thierry Henry]]
|''123''
|51
|1997–2010
|-
|4
|align=&quot;left&quot;|''[[Olivier Giroud]]''
|''137''
|57
|2011–2024
|-
|5
|align=&quot;left&quot;|''[[Antoine Griezmann]]''
|''117''
|42
|2014-
|-
|6
|align=&quot;left&quot;|[[Marcel Desailly]]
|''116''
|3
|1993–2004
|-
|7
|align=&quot;left&quot;|[[Zinedine Zidane]]
|''108''
|31
|1994–2006
|-
|8
|align=&quot;left&quot;|[[Patrick Vieira]]
|''107''
|6
|1997–2009
|-
|9
|align=&quot;left&quot;|[[Didier Deschamps]]
|''103''
|4
|1989–2000
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|10
|align=&quot;left&quot;|''[[Karim Benzema]]''
|''97''
|37
|2007–2022
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Laurent Blanc]]
|''97''
|16
|1989–2000
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Bixente Lizarazu]]
|''97''
|2
|1992–2004
|}

== Leikmenn ==
===Markahæstir===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! width=&quot;30&quot; |Sæti
! style=&quot;width:150px;&quot;|Leikmaður
! width=&quot;50&quot; |Mörk
! width=&quot;50&quot; |Leikir
! width=&quot;50&quot; |Meðaltal
! style=&quot;width:100px;&quot;|Ár
|-
|1
|style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Olivier Giroud]]'' 
|''57''
|137
|{{#expr:53/120 round 2}}
|{{nowrap|2011–2024}}
|-
|2
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Thierry Henry]] 
|''51''
|123
|{{#expr:51/123 round 2}}
|1997–2010
|-
|3
|style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Antoine Griezmann]]''
|''42''
|117
|{{#expr:42/117 round 2}}
|2014–
|-
|4
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Michel Platini]]
|''41''
|72
|{{#expr:41/72 round 2}}
|1976–1987
|-
|5
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''[[Karim Benzema]]''
|''37''
|97
|{{#expr:37/97 round 2}}
|2007–2022
|-
|6
|style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Kylian Mbappé]]''
|''36''
|66
|{{#expr:36/66 round 2}}
|{{nowrap|2017–}}
|-
|7
| style=&quot;text-align:left;&quot; |[[David Trezeguet]]
|''34''
|71
|{{#expr:34/71 round 2}}
|1998–2008
|-
|8
| style=&quot;text-align:left;&quot; |[[Zinedine Zidane]]
|'''31'''
|108
|{{#expr:31/108 round 2}}
|1994–2006
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |9
| style=&quot;text-align:left;&quot; |[[Just Fontaine]]
|'''30'''
|21
|{{#expr:30/21 round 2}}
|1953–1960
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Jean-Pierre Papin]]
|'''30'''
|54
|{{#expr:30/54 round 2}}
|1986–1995
|-
|}


[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>jjj64pnzdg4ltlxf9b7e1aqv9z6nzxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Enska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155493</id>
    <revision>
      <id>1964559</id>
      <parentid>1936054</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15349" sha1="c7oet3mrth5f4xqivmxtpqquvirhikz" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Enska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = The Three Lions (Ljónin þrjú)
| Merki = Arms of The Football Association (include star).svg
| Íþróttasamband = [[The Football Association]]
| Álfusamband = UEFA
| Þjálfari   = [[Thomas Tuchel]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Harry Kane]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Peter Shilton]]  (125)
| Flest mörk = [[Harry Kane]] (56)
| Leikvangur = [[Wembley-leikvangurinn]]
| FIFA sæti = 4 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 3 
| FIFA hæst ár = 2012, 2021, 2023
| FIFA lægst = 27
| FIFA lægst ár = Febrúar 1996
| Fyrsti leikur = 0-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotlandi]] [[30. nóvember]] [[1872]]
| Stærsti sigur =  13–0 gegn [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írlandi]] [[31. júlí]] [[1882]] 
| Mesta tap =  7–1 gegn [[Mynd:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] [[6. apríl]] [[1954]]
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 1950
| Fyrsta HM keppni = 1950
| Mesti HM árangur = Heimsmeistarar 1966
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = Silfur (EM 2020)
| pattern_la1        = _eng18h
| pattern_b1         = _eng18h
| pattern_ra1        = _eng18h
| pattern_sh1        = _eng18h
| pattern_so1        =
| leftarm1           = FFFFFF
| body1              = FFFFFF
| rightarm1          = FFFFFF
| shorts1            = 00007e
| socks1             = FFFFFF
| pattern_la2        = _eng18a
| pattern_b2         = _eng18a
| pattern_ra2        = _eng18a
| pattern_sh2        = _usa18h
| pattern_so2        = _eng18a
| leftarm2           = FF0000
| body2              = FF0000
| rightarm2          = FF0000
| shorts2            = FFFFFF
| socks2             = FF0000
}}
'''Enska karlalandsliðið í knattspyrnu'''  er annað af tveimur elstu knattspyrnulandsliðunum í heiminum, ásamt [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotlandi]]. Englendingar spiluðu sinn fyrsta landsleik sinn árið 1872. Heimavöllur Englands er [[Wembley-leikvangurinn]] í Lundúnum.

Englendingar hafa einu sinni orðið heimsmeistarar, þegar liðið vann Vestur-Þjóðverja 4–2 í spennandi úrslitaleik árið 1966 á heimavelli. Besti árangur Englendinga síðan þá er 4.sæti (1990 og 2018). 

England hefur aldrei unnið Evrópumótið í knattspyrnu, besti árangur þeirra til þessa eru ađ komast í úrslitaleik keppninnar árin 2021 og 2024 undir stjórn [[Gareth Southgate]]. Frægasti leikur Englendinga á móti Íslandi var sennilega á [[EM 2016]] í [[Nice]] í [[Frakkland|Frakklandi]] þegar Englendingar töpuðu óvænt gegn [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íslandi]], þvert á flestar spár.


==Leikmenn==
===Leikmannahópur===
&lt;br /&gt;''Tölfræði uppfærð , júlí 2024 fyrir [[EM 2024]].''
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=180 style=&quot;background:silver;&quot; | Markmenn
! width=200 style=&quot;background:silver;&quot; | Fæðingardagur (Aldur) 
! width=60 style=&quot;background:silver;&quot;  |Leikjafjöldi
! width=40 style=&quot;background:silver;&quot; | Mörk
! width=160 style=&quot;background:silver;&quot; | Lið
|-
|[[Jordan Pickford]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|7. mars 1994 (30 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|68
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
|  [[Everton]]
|-
|[[Aron Ramsdale]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|14. maí 1998 (26 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|5
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Arsenal]]
|-
|[[Dean Henderson]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|12. mars 1997 (27 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|1
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Crystal Palace]]
|-
! width=180 style=&quot;background:silver;&quot; | Varnarmenn
! width=200 style=&quot;background:silver;&quot; | Fæðingardagur (Aldur) 
! width=60 style=&quot;background:silver;&quot; | Leikjafjöldi
! width=40 style=&quot;background:silver;&quot; | Mörk
! width=150 style=&quot;background:silver;&quot; | Lið
|-
|[[John Stones]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|28. maí 1994 (30 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|79
|style=&quot;text-align: center;&quot;|3
| [[Manchester City]]
|-
|[[Marc Guehi]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|13. júlí 2000 (24 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|17
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Crystal Palace]]
|-
|[[Kieran Trippier]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|19. september 1990 (34 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|54
|style=&quot;text-align: center;&quot;|1
| [[Newcastle United]]
|-
|[[Kyle Walker]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|28. maí 1990 (34 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|90
|style=&quot;text-align: center;&quot;|1
|[[Manchester City]]
|-
|[[Ezri Konsa]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|23. október 1997 (27 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|7
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Aston Villa]]
|-
| [[Luke Shaw]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|12. júní 1995 (29 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|34
|style=&quot;text-align: center;&quot;|3
| [[Manchester United]]
|-
| [[Lewis Dunk]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|21. nóvember 1991 (33 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|6
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Brighton &amp; Hove Albion]]
|-
| [[Joe Gomez]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|23. maí 1997 (27 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|15
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Liverpool FC]]
|-
! width=180 style=&quot;background:silver;&quot; | Miðjumenn
! width=200 style=&quot;background:silver;&quot; | Fæðingardagur (Aldur) 
! width=60 style=&quot;background:silver;&quot; | Leikjafjöldi
! width=40 style=&quot;background:silver;&quot; | Mörk
! width=150 style=&quot;background:silver;&quot; | Lið
|-
| [[Trent Alexander-Arnold]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|7. október 1998 (25 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|29
|style=&quot;text-align: center;&quot;|3
| [[Liverpool FC]]
|-
|[[Conor Gallagher]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|6. febrúar 2000 (24 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|18
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Chelsea F.C.]]
|-
|[[Declan Rice]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|16. febrúar 1999 (25 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|58
|style=&quot;text-align: center;&quot;|3
| [[Arsenal F.C.]]
|-
| [[Kobbie Mainoo]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|19. apríl 2005 (19 árs)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|9
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
|[[Manchester United]]
|-
|[[Adam Wharton]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|6. febrúar 2004 (20 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|1
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Crystal Palace]]
|-
| [[Jude Bellingham]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|29. júní 2003 (21 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|36
|style=&quot;text-align: center;&quot;|5
| [[Real Madrid]]
|-
! width=180 style=&quot;background:silver;&quot; | Sóknarmenn
! width=200 style=&quot;background:silver;&quot; | Fæðingardagur (Aldur) 
! width=60 style=&quot;background:silver;&quot; | Leikjafjöldi
! width=40 style=&quot;background:silver;&quot; | Mörk
! width=150 style=&quot;background:silver;&quot; | Lið
|-
|[[Ivan Toney]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|16. mars 1996 (28 árs)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|6
|style=&quot;text-align: center;&quot;|1
| [[Brentford FC]]
|-
|[[Harry Kane]] (fyrirliði)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|28. júlí 1993 (31 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|98
|style=&quot;text-align: center;&quot;|66
| [[Bayern München]]
|-
|[[Ollie Watkins]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|30. desember 1995 (29 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|15
|style=&quot;text-align: center;&quot;|4
| [[Aston Villa]]
|-
|[[Anthony Gordon]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|24. febrúar 2001 (23 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|4
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Newcastle United]]
|-
|[[Jarrod Bowen]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|20. desember 1996 (27 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|10
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[West Ham United]]
|-
|[[Eberechi Eze]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|29. júní 1998 (26 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|7
|style=&quot;text-align: center;&quot;|0
| [[Crystal Palace]]
|-
|[[Cole Palmer]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|6. maí 2002 (22 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|9
|style=&quot;text-align: center;&quot;|2
| [[Chelsea FC]]
|-
|[[Bukayo Saka]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|5. september 2001 (23 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|40
|style=&quot;text-align: center;&quot;|12
| [[Arsenal]]
|-
|[[Phil Foden]]
|style=&quot;text-align: center;&quot;|28. maí 2000 (24 ára)
|style=&quot;text-align: center;&quot;|41
|style=&quot;text-align: center;&quot;|4
| [[Manchester City]]
|-
|}

==Árangur í keppnum==
===EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=Bronze
|[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Brons''
|-
|[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1976]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavía]]||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni''
|-bgcolor=Bronze
|[[EM 1996]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||''Brons''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left style=&quot;font-size:small&quot;|{{fáni|Belgía}}{{fáni|Holland}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[EM 2008]]||align=left style=&quot;font-size:small&quot;|{{fáni|Austurríki}}{{fáni|Sviss}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 2012]]||align=left style=&quot;font-size:small&quot;|{{fáni|Pólland}}{{fáni|Úkraína}}||''8. liða úrslit''
|- 
|[[EM 2016]]||align=left style=&quot;font-size:small&quot;|{{fáni|Frakkland}}||''16. liða úrslit''
|-
|-bgcolor=Silver
|[[EM 2021]]||align=left style=&quot;font-size:small&quot;|{{ESB}} og Evrópulönd||''Silfur''
|- 
|-bgcolor=Silver
 |[[EM 2024]]||align=left style=&quot;font-size:small&quot;|{{fáni|Þýskaland}}||''Silfur''
|-
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1930]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæ]]||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''8. liða úrslit''
|- bgcolor=gold
|[[HM 1966]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||''Gull''
|-
|[[HM 1970]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1978]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentína]]||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Milliriðill''
|- 
|[[HM 1986]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''4. sæti''
|-
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''16. liða úrslit''
|-
|[[HM 2002]]||align=left style=&quot;font-size:small&quot;|{{fáni|Suður-Kórea}}{{fáni|Japan}}||''8. liða úrslit''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''16. liða úrslit''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||''4. sæti''
|- 
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||''8. liða úrslit''
|}

==Met==
&lt;small&gt; ''Uppfært í desember 2022''&lt;/small&gt;
===Flestir leikir===
[[File:Shilton.png|thumb|Markvörðurinn Peter Shilton er leikjahæstur með 125 leiki.]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! width=&quot;30&quot; |Sæti
! width=&quot;150&quot; |Nafn
! width=&quot;50&quot; |Leikir
! width=&quot;50&quot; |Mörk
! width=&quot;50&quot; |Staða
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Peter Shilton]]
|125
|0
|Markvörður
|1970-1990
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Wayne Rooney]]
|120
|53
|Framherji
|2003–2018
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[David Beckham]]
|115
|17
|Miðherji
|1996–2009
|-
|4
|align=&quot;left&quot;|[[Steven Gerrard]]
|114
|21
|Miðherji
|2000–2014
|-
|5
|align=&quot;left&quot;|[[Bobby Moore]]
|108
|2
|Varnarmaður
|1962–1973
|-
|6
|align=&quot;left&quot;|[[Ashley Cole]]
|107
|0
|Varnarmaður
|2001–2014
|-
|rowspan=&quot;2&quot; |7
|align=&quot;left&quot;|[[Bobby Charlton]]
|rowspan=&quot;2&quot;|106
|49
|Miðherji
|1958–1970
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Frank Lampard]]
|29
|Miðherji
|1999–2014
|-
|9
|align=&quot;left&quot;|[[Billy Wright]]
|105
|3
|Varnarmaður
|1946–1959
|-
|10
|align=&quot;left&quot;|[[Bryan Robson]]
|90
|26
|Miðherji
|1980–1991
|-
|}

===Markahæstir===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! width=&quot;30&quot; |Sæti
! width=&quot;150&quot; |Nafn
! width=&quot;50&quot; |Mörk
! width=&quot;50&quot; |Leikir
! width=&quot;50&quot; |Meðaltal
! width=&quot;100&quot; |
|-
|1
|style=&quot;text-align:left&quot;|'''[[Harry Kane]]'''
|56
|82
|{{#expr:56/82 round 2}}
|2015–
|-
|2
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Wayne Rooney]] 
|53
|120
|{{#expr:53/120 round 2}}
|2003–2018
|-
|3
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Bobby Charlton]] 
|49
|106
|{{#expr:49/106 round 2}}
|1958–1970
|-
|3
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Gary Lineker]] 
|48
|80
|{{#expr:48/80 round 2}}
|1984–1992
|-
|5
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Jimmy Greaves]]
|44
|57
|{{#expr:44/57 round 2}}
|1959–1967
|-
|6
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Michael Owen]]
|40
|89
|{{#expr:40/89 round 2}}
|1998–2008
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |7
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[Nat Lofthouse]]
|rowspan=&quot;3&quot;|30
|33
|{{#expr:30/33 round 2}}
|1950–1958
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Alan Shearer]]
|63
|{{#expr:30/63 round 2}}
|1992–2000
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Tom Finney]]
|76
|{{#expr:30/76 round 2}}
|1946–1958
|-
|rowspan=&quot;2&quot; |10
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Vivian Woodward]]
|rowspan=&quot;2&quot;|29
|23
|{{#expr:29/23 round 2}}
|1903–1911
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Frank Lampard]]
|106
|{{#expr:29/106 round 2}}
|1999–2014
|-
|}

===Haldið hreinu oftast===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! width=&quot;30&quot; |Sæti
! width=&quot;150&quot; |Nafn
! width=&quot;50&quot; |Haldið hreinu
! width=&quot;50&quot; |Leikir
! width=&quot;50&quot; |Meðaltal
! width=&quot;100&quot; |Ferill með landsliði
|-
|1
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Peter Shilton]]
|66
|125
|{{#expr:66/125 round 2}}
|1970–1990
|-
|2
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Joe Hart]]
|43
|75
|{{#expr:43/75 round 2}}
|2008–
|-
|3
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[David Seaman]]
|40
|75
|{{#expr:40/75 round 2}}
|1988–2002
|-
|4
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Gordon Banks]]
|35
|73
|{{#expr:35/73 round 2}}
|1963–1972
|-
|5
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Ray Clemence]]
|27
|61
|{{#expr:27/61 round 2}}
|1972–1983
|-
|6
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Chris Woods]]
|26
|43
|{{#expr:26/43 round 2}}
|1985–1993
|-
|7
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Paul Robinson]]
|24
|41
|{{#expr:24/41 round 2}}
|2003–2007
|-
|8
|style=&quot;text-align:left&quot;|'''[[Jordan Pickford]]'''
|23
|48
|{{#expr:21/42 round 2}}
|2017–
|-
|9
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[David James]]
|21
|53
|{{#expr:21/53 round 2}}
|1997–2010
|-
|10
|style=&quot;text-align:left&quot;|[[Nigel Martyn]]
|13
|23
|{{#expr:13/23 round 2}}
|1992–2002
|-
|}

==Heimild==
* {{wpheimild|tungumál= en|titill= England national football team|mánuðurskoðað= júní.|árskoðað= 2021 }}

[[Flokkur:Íþróttir á Englandi]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>c7oet3mrth5f4xqivmxtpqquvirhikz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155503</id>
    <revision>
      <id>1964563</id>
      <parentid>1936196</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23234" sha1="6l8rmgl7ozxg2wwggzt00mxcwqkhbtf" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Norska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Løvene (Ljónin)
| Merki =Flag of Norway.svg|
| Íþróttasamband = 
| Álfusamband = 	UEFA
| Þjálfari   = {{NOR}} [[Ståle Solbakken]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Martin Ødegaard]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[John Arne Riise]] (110)
| Flest mörk = [[Jørgen Juve]] (33)
| Leikvangur = Ullevaal Stadion
| FIFA sæti = 31 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	2 
| FIFA hæst ár = júlí-ágúst 1995
| FIFA lægst = 88
| FIFA lægst ár = júlí 2017
| Fyrsti leikur = 11-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]], 12. júlí 1908)
| Stærsti sigur =  12-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Finnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Finnlandi]], 28. júní 1946
| Mesta tap =  0–12 gegn [[Mynd:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörku]], 7. október 1917
| HM leikir = 3
| Fyrsti HM leikur = 1938
| Fyrsta HM keppni = 1938
| Mesti HM árangur = 16. liða úrslit (1938, 1998)
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1        = 
| pattern_b1         = _norw18h
| pattern_ra1        = 
| pattern_sh1        = _norw18h
| pattern_so1        = _nor18H
| leftarm1           = 2D3A5B
| body1              = FFFFFF
| rightarm1          = 2D3A5B
| shorts1            = FFFFFF
| socks1             = 2D3A5B
| pattern_la2        = 
| pattern_b2         = _norw18a
| pattern_ra2        = 
| pattern_sh2        = _norw18a
| pattern_so2        = _nor18A
| leftarm2           = FFFFFF
| body2              = FFFFFF
| rightarm2          = FFFFFF
| shorts2            = 2D3A5B
| socks2             = FFFFFF
}}
'''Norska knattspyrnulandsliðið'''  ([[norska]]: '' Norges herrelandslag i fotball'') er fulltrúi [[Noregur|Noregs]] á alþjóðlegum mótum og er stjórnað af norska knattspyrnusambandinu. Heimavöllur [[Norðmenn|Norðmanna]] er [[Ullevaal Stadion]] í [[Osló]]. Núverandi þjálfari þeirra er [[Ståle Solbakken]]. 

Bestu ár norska landsliðsins voru á árunum 1990-1998. Á þeim árum tókst því að komast á þrjú stórmót [[HM 1994]], [[HM 1998]] og [[EM 2000]].
[[Mynd:John Arne Riise2.JPG|240px|thumb|right|[[John Arne Riise]] er leikjahæsti leikmaður [[Noregur|Noregs]] frá upphafi með alls 110 landsleiki.]]

==Saga==
Knattspyrna barst til Noregs frá [[Stóra-Bretland|Bretlandi]] á níunda áratug nítjándu aldar og hlaut skjóta útbreiðslu. Fyrsta knattspyrnufélagið, ''Christiania FC'', var stofnað 1885 en elsta starfandi félagið er [[Odds BK|Odd Grenland]] frá 1894. Norska knattspyrnusambandið var svo stofnsett árið 1902 og efndi það til síns fyrsta knattspyrnumóts það sama ár. Enn liðu þó nokkur ár í að landsliði væri komið á legg.

===Fyrsti landsleikurinn===
Fyrsti landsleikur Norðmanna fór fram 12. júlí árið 1908 í [[Gautaborg]] og voru mótherjarnir [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíar]]. Leikurinn var haldinn að frumkvæði sænska knattspyrnusambandsins og var þetta fyrsti landsleikur beggja þjóða. Í fyrstu var ákveðið að norska landsliðið skyldi alfarið vera skipað leikmönnum meistaraliðsins ''Mercantile FK'' frá [[Ósló]], en þegar til átti að taka reyndust nokkrir leikmenn félagsins meiddir og þurfti því að fylla upp í hópinn með mönnum úr öðrum liðum. 

Athygli vekur að í norska liðinu var Paul Hauman, [[Belgía|belgískur]] verkfræðingur sem búsettur var í Noregi og lék með liði Mercantile, en hugmyndir um nákvæmt ríkisfang landsliðsmanna voru ekki fyllilega mótaðar á þessum árum. Hauman er enn til þessa dags eini maðurinn sem leikið hefur fyrir norska landsliðið án þess að vera norskur [[ríkisborgararéttur|ríkisborgari]]. Af öðrum markverðum leikmönnum mætti nefna Tryggve Gran, sem síðar varð kunnur fluggarpur og heimskautafari.

Norðmenn skoruðu fyrsta markið en síðan tóku Svíar öll völd á vellinum. Lokatölur urðu 11:3. Þótt um vináttuleik væri að ræða var grunnt á því góða milli þjóðanna enda ekki nema þrjú ár liðin frá sambandsslitum ríkjanna. Hermir sagan að þegar langt var liðið á viðureignina hafi sænskir áhorfendur dregið [[norski fáninn|norska fánann]] niður í hálfa stöng. Tryggve Gran brást þá við með því að hlaupa út af vellinum í miðjum klíðum og dregið fánann að húni á ný.

===1910-1930: Brösótt byrjun og Ólympíuafrek===
Eftir útreiðina gegn Svíum liðu tvö ár í Norðmenn léku landsleik á ný. Aftur voru mótherjarnir Svíar, en að þessu sinni í Ósló. Svíar unnu stórsigur. Norðmenn sendu lið á [[Sumarólympíuleikarnir 1912|Ólympíuleikana 1912]] en töpuðu stórt á móti [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dönum]] og lutu einnig í lægra haldi fyrir [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríkismönnum]] í sérstakri keppni liðanna sem ekki komust í undanúrslit. Raunar tókst Norðmönnum ekki að vinna sigur í landsleik næstu árin og máttu meðal annars sætta sig við 12:0 tap gegn Dönum árið 1917, sem enn er stærsti ósigur landsliðsins í sögunni.

Viðspyrnan hófst á árinu 1918. Þá var ráðinn nýr landsliðsþjálfari, Svíinn Birger Möller. Undir hans stjórn unnu Norðmenn sína tvo fyrstu leiki þetta sama ár. Fyrst á heimavelli gegn Dönum 3:1 og síðan 5:1 stórsigur á Svíum í Gautaborg.

Norðmenn tóku þátt í knattspyrnukeppni [[Sumarólympíuleikarnir 1912|Ólympíuleikana 1920]] í [[Antwerpen]]. Mótherjar þeirra í fyrstu umferð voru lið Bretlands. Bretland var vagga íþróttarinnar og þótt lið þeirra væri einungis skipað áhugamönnum var leikurinn talinn hreint formsatriði. Norðmenn komu gríðarlega á óvart og unnu 3:1, sem lengi voru talin einhver óvæntustu úrslit í alþjóðlegri knattspyrnukeppni. Í næstu umferð reyndist sterkt lið Tékkóslóvakíu þó of stór biti að kyngja.

Þetta fyrsta blómaskeið norskrar knattspyrnu varð skammlíft. Norðmenn unnu raunar frægan sigur á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]]  í [[París]] 1923 og höfðu erkifjendurna Svía undir í nokkrum viðureignum, en frá 1924 til 1928 unnu Norðmenn enga leiki gegn öðrum en [[Finnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Finnum]], sem voru lægst skrifaðir allra Norðurlandaliðanna.

===1930-1945: Hitler gert gramt í geði===
Viðspyrna norska landsliðsins á fjórða áratugnum var að miklu leyti Asbjørn Halvorsen að þakka. Hann hafði dvalist lengi í [[Þýskaland]]i fyrst sem leikmaður og síðar þjálfari stórliðsins [[Hamburger SV]] en sneri til fósturjarðarinnar árið 1934 og tók við sem aðalknattspyrnustjóri norska knattspyrnusambandsins. Sem slíkur sá hann um að velja landsliðið og sá líka um þjálfun þess.

Undir stjórn Halvorsen mættu Norðmenn til leiks á [[Sumarólympíuleikarnir 1936|Ólympíuleikunum 1936]] í [[Berlín]]. Þar unnu þeir [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrki]] í fyrstu umferð, 4:0. Því næst tók við leikur í fjórðungsúrslitum gegn ógnarsterku liði heimamanna. Margir af helstu leiðtogum [[Þýski nasistaflokkurinn|Nasistaflokksins]] voru meðal áhorfenda, þar á meðal sjálfur [[Adolf Hitler]]. Sagt er að þetta hafi verið fyrsti og eini knattspyrnuleikur Hitlers sem hann horfði á sem þjóðhöfðingi, en Norðmenn komu mjög á óvart og unnu 2:0. Segir sagan að Norðmenn hafi verið svo vissir um ósigur fyrir leikinn að þeir hafi þegar verið búnir að panta farseðla heim á leið. Grípa þurfti til framlengingar í undanúrslitaleiknum við [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítali]], sem unnu að lokum 2:1 og urðu síðar Ólympíumeistarar. Norðmenn máttu þó vel við una með bronsverðlaunin eftir 3:2 sigur á [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]] þar sem „ofurstinn“ [[Arne Brustad]] skoraði þrennu.

Eftir þennan góða árangur á Ólympíuleikunum tóku Norðmenn þátt í sínu fyrsta heimsmeistaramóti í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|Frakklandi 1938]]. Leikið var með útsláttarfyrirkomulagi og drógust Norðmenn á móti heimsmeisturum Ítala. ítalir höfðu betur, 2:1, eftir framlengdan leik og vörðu í kjölfarið titil sinn. Eftir mótið var framherjinn Arne Brustad valinn í úrvalslið Evrópu sem keppti við [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendinga]] á [[Wembley]].

Hernám Þjóðverja árið 1940 kom í veg fyrir öll alþjóðleg knattspyrnusamskipti landsins til ársins 1945. Ýmsir forystumenn knattspyrnuhreyfingarinnar, þar á meðal Asbjørn Halvorsen, voru handteknir og sendir í fangabúðir.

===1945-1960: Grjóthörð áhugamennska===
Stríðsárin rændu marga lykilmenn norska landsliðsins sínum bestu árum og byggja þurfti liðið upp að nýju í lok [[síðari heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]]. Norðmenn stóðu grönnum sínum Svíum og Dönum talsvert að baki á þessum árum en unnu þó stórsigra á þjóðum sem voru enn lægra skrifaðar, s.s. 11:0 sigur á [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamönnum]] og 12:0 gegn Finnum árið 1946, sem er enn í dag stærsti sigur landsliðsins.

Árið 1949 lék átján ára piltur sinn fyrsta landsleik, Per Bredesen frá félaginu ''Ørn-Horten''. Hann sló þegar í gegn og svo virtist sem norska landsliðið hefði eignast nýja stórstjörnu. Sú gleði varð skammvinn því árið 1952 gerðist Bredesen atvinnumaður á Ítalíu og lék þar með stórliðum á borð við [[Società Sportiva Lazio|Lazio]] og [[AC Milan]] næsta áratuginn. Í samræmi við strangar áhugamannareglur Norðmanna var hann því ekki lengur gjaldgengur í landsliðið. Sama gilti um fleiri norska leikmenn sem spreyttu sig í atvinnumennsku á þessum árum. Norska landsliðið var alfarið skipað áhugamönnum sem léku í heimalandinu og varð því veikara en ella.

Sigurleikir Norðmanna á sjötta áratugnum voru fáir og þá helst gegn liðum á borð við Finna og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íslendinga]]. Þó vannst góður sigur á sterku [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|ungversku landsliði]] í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM 1958]], 2:1. Á þessum árum stóð Thorbjørn Svenssen einatt í hjarta norsku varnarinnar en hann lék alls 104 landsleiki á ferlinum og varð á sínum tíma einungis annar leikmaðurinn í sögunni til að komast í 100 leikja flokkinn, sá fyrsti var Englendingurinn [[Billy Wright]].

===1960-1990: Atvinnumenn en áframhaldandi basl===
Á sjöunda og áttunda áratugnum töldust Norðmenn áfram í hópi lakari landsliða Evrópu. Stöku góð úrslit litu dagsins ljós í æfingaleikjum en inn á milli komu líka ljótir skellir. Meðal bestu úrslitanna mætti nefna 3:0 sigur á firnasterku liði [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslava]] í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM 1966]], þar sem Norðmenn náðu óvænt öðru sæti í riðlinum á eftir Frökkum. Það dugði þó ekki til að komast í úrslitakeppnina. Fjórum árum síðar unnu Norðmenn óvæntan útisigur á Frökkum í sömu keppni.

Árið 1969 endurskoðaði norska knattspyrnusambandið áhugamannareglur sínar og heimilaði atvinnumönnum erlendis að leika fyrir landsliðið. Það styrkti liðið talsvert og varð líka til þess að fleiri leikmenn hugsuðu sér til hreyfings og freistuðu gæfunnar utan landsteinanna. Þessar rýmkuðu reglur skiluðu sér þó ekki í betri árangri á vellinum fyrst um sinn. Í forkeppni [[EM 1972]] fengu Norðmenn t.d. aðeins eitt stig í sex leikjum og í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] tapaði liðið með níu mörkum gegn einu fyrir [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendingum]].

Norðmenn veittu Svíum og [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svisslendingum]] harða keppni um að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]]. Um svipað leyti tefldu Norðmenn fram sterku áhugamannaliði sem tókst að tryggja sér sæti á [[Sumarólympíuleikarnir 1980|Ólympíuleikunum 1980]] í [[Moskva|Moskvu]] en að lokum fór svo að Norðmenn tóku kalli Bandaríkjamanna og sniðgengu leikana.

Forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]] varð söguleg. Norska liðið stóð sig bærilega, en bestu úrslitin urðu þó í lokaleiknum eftir að úrslitin voru ráðin. Enska landsliðið kom í heimsókn á Ullevaal. Þrátt fyrir stífa sókn gestanna tókst heimamönnum að vinna 2:1 sigur, sem varð frægur víða um lönd ekki hvað síst vegna hljóðupptöku af útvarpslýsingu íþróttafréttamannsins Bjørge Lillelien sem ákallaði ýmsar kunnar persónur úr enskri sögu með upphrópuninni: „Your boys took a hell of a beating!“

Eftir vonbrigðin í tengslum við Ólympíuleikana 1980 tókst Norðmönnum að tryggja sér sæti á [[Sumarólympíuleikarnir 1984|ÓL 1984 í Los Angeles]], að þessu sinni var það reyndar sniðganga ýmissa Austur-Evrópuríkja sem varð til þess að Norðmenn komust að. Norska liðinu mistókst að komast upp úr erfiðum riðli eftir tap gegn meistaraliði Frakka. Margir úr leikmannahópnum frá ÓL 1984 áttu síðar eftir að gegna veigamiklu hlutverki í aðalliðinu.

Sigrar í vináttuleikjum gegn Ítölum og [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínumönnum]] árin 1985 og 1986 kættu norska knattspyrnuáhugamenn en þeim var jafnóðum kippt niður á jörðina aftur með ljótum skellum gegn sterkari knattspyrnuþjóðum Evrópu. Eftir afleita byrjun í forkeppni [[EM 1992]] ákvað stjórn knattspyrnusambandsins að segja upp þjálfaranum Ingvar Stadheim.

===1990-2000: Noregur í hæstu hæðum===
Arftaki Stadheim í embætti landsliðsþjálfara var Egil Olsen, oftast nefndur „Drillo“, sem stýrt hafði umgmennalandsliðinu. Fáa óraði fyrir að ráðning hans yrði upphafið að mestu gullöld norskrar knattspyrnusögu. Leikstíll liðsins var að sönnu ekki áferðarfagur. Hugmyndafræði Drillo gekk út á stífan varnarleik þar sem nánast var blátt bann lagt við því að halda knettinum lengi innan liðsins, heldur skyldi flestum sóknum ljúka með örfáum sendingum á fáeinum sekúndum. Óháð fagurfræðinni reyndist þetta mjög árangursrík leikaðferð. Fyrstu merkin mátti sjá í 2:1 sigri á Ítölum vorið 1991 í forkeppni EM.

Frammistaða liðsins undir stjórn Egils Olsen var þeim mun merkilegri í ljós þess að Norðmenn áttu nánast ekki yfir neinum alþjóðlegum stórstjörnum að búa á fyrri hluta tíunda áratugarins. Olsen og stjórnendur knattspyrnusambandsins sýndu einnig mikil klókindi við val á andstæðingum í vináttuleikjum með það að markmiði að komast sem hæst á styrkleikalista FIFA. Það skilaði þeim árangri að í október 1993 og aftur frá júlí til ágúst 1995 komust Norðmenn í annað sæti listans.

Norðmenn lentu í gríðarlega erfiðum riðli í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994]] ásamt m.a. Englendingum, Hollendingum og [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]]. Sigur og jafntefli gegn Englendingum gerðu það að verkum að Norðmenn komust í úrslitakeppnina í fyrsta sinn frá 1938 og skildu Englendinga eftir með sárt ennið.

Keppnin í Bandaríkjunum olli nokkrum vonbrigðum. Í kjölfar sigurs á [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] fylgdi 0:1 tap gegn Ítölum sem léku þó manni færri í 70. mínútur. Öll liðin í riðlinum voru jöfn að stigum fyrir lokaumferðina. Þar gerðu Mexíkó og Ítalía 1:1 jafntefli en [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írland]] og Noregur skildu jöfn 0:0, sem þýddi að Norðmenn sátu eftir á markatölu með heil fjögur stig, jafn mörg og hin liðin þrjú sem öll komust áfram í næstu umferð.

Norðmenn komust ekki á [[EM 1996]] en voru meðal keppnisþjóða á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] í Frakklandi. Á meðan á undankeppninni stóð unnu Norðmenn 4:2 sigur á [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]], en Norðmenn geta státað af því fágæta meti að hafa aldrei tapað fyrir Brasilíu í karlalandsleik. Það kom sér vel í úrslitakeppni HM 1998 þar sem Norðmenn gerðu jafntefli við [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] og [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] en komust í 16-liða úrslitin með 2:1 sigri á Brasilíumönnum með tveimur mörkum undir lokin. Mótherjarnir í 16-liða úrslitunum voru Ítalir. Andstæðingarnir felldu Norðmenn á eigin bragði með því að skora snemma og pakka svo í vörn. Líkt og sextíu árum fyrr féllu Norðmenn því úr leik gegn Ítölum á HM í Frakklandi. Olsen lét af störfum eftir mótið en aðstoðarmaður hans, Nils Johan Semb, tók við keflinu.

Leikstíll Norðmanna undir stjórn Semb var svipaður og í tíð forverans, þótt liðið nyti óneitanlega góðs af tilkomu nýrra og öflugra leikmanna. Noregur komst í fyrsta og enn sem komið er í eina sinn í úrslitakeppni [[EM 2000]] sem fram fór í Hollandi og Belgíu. Þar vann liðið sigur á Spánverjum í fyrsta leik, 1:0 en tapaði með sömu markatölu fyrir Júgóslövum í næstu umferð. Lokaleikurinn var gegn [[Slóvenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Slóvenum]] og hefði sigur tryggt Norðmönnum sæti í útsláttarkeppninni. Þess í stað lögðu Norðmenn höfuðáherslu á að verjast, vitandi að markalaust jafntefli myndi koma þeim áfram svo fremi sem Spánverjar ynnu ekki Júgóslava með einu marki. Það veðmál virtist ætla að ganga upp uns spænska liðið skoraði tvö mörk í uppbótartíma og breytti stöðunni úr 2:3 í 4:3. Norðmenn voru úr leik og fékk þjálfarateymið harða gagnrýni fyrir að sýna ekki meiri dirfsku.

===2000-: Kippt niður á jörðina===
Fljótlega eftir að forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] hófst varð ljóst að Norðmönnum myndi ekki takast að byggja á velgengni liðinna ára. Fáa óraði þó fyrir því að tími norska liðsins í úrslitakeppnun stórmóta (til dagsins í dag) væri liðinn. Gamla landsliðskempan Åge Hareide tók við af Semb snemma árs 2004 og byrjaði með látum. Undir hans stjórn var farið að tala um „Nýja Noreg“ en liðið hafnaði þó að lokum fyrir neðan Ítali í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006]], þar sem við tóku umspilsleikir gegn Tékkum sem töpuðust.

Eftir slaka byrjun í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] freistaði norska knattspyrnusambandið þess að róa á gömul mið. Egil Olsen var fenginn til að hlaupa í skarðið sem landsliðsþjálfari á ný og byrjaði hann á að vinna Þjóðverja í fyrsta vináttuleik. Norðmenn réttu nokkuð úr kútnum undir stjórn Olsen og nældu að lokum í annað sæti í forriðlinum á eftir Hollendingum, en þar sem þeir voru með lakastan árangur allra liðanna í öðru sæti dugði það ekki í umspil.

Þrátt fyrir vonbrigðin hélt Drillo áfram með liðið og freistaði þess að koma Norðmönnum á [[EM 2014]]. Eftir góða byrjun endaði norska liðið í þriðja sæti riðilsins og komst ekki í umspil. Noregur naut sem fyrr sterkrar stöðu á styrkleikalista FIFA, þrátt fyrir að það skilaði sér sjaldnast þegar á hólminn var komið. Norðmenn voru þannig í efsta styrkleikaflokki þegar dregið var í forriðla fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]]. Sú keppni fór hins vegar öll í handaskolum. Drillo var sagt upp störfum í miðjum klíðum og norska liðið hafnaði í fjórða sæti riðilsins.

Litlu betur tókst til í forkeppni [[EM 2016]]. Norðmenn máttu sæta sig við þriðja sæti riðils síns sem þó gaf umspilsleiki við Ungverja sem töpuðust. [[Lars Lagerbäck]], fyrrum landsliðsþjálfari Svíþjóðar og Íslands tók við liðinu í miðri forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] en náði ekki að snúa erfiðri stöðu við. Í forkeppni [[EM 2020]] lentu Norðmenn á móti sterkum liðum Spánverja og Svía. Liðið hafnaði í þriðja sæti en góð frammistaða í [[Þjóðadeildin|Þjóðadeildinni]] gaf þó sæti í umspili þar sem norska liðið tapaði fyrir [[Serbneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Serbum]] og mátti enn á nú sitja heima þegar kom að stórmótum. Sama varð upp á teningnum í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]] þar sem Hollendingar og Tyrkir skutu þeim ref fyrir rass í lokaumferðinni.

==Flestir leikir==
# [[John Arne Riise]]: 110
# Thorbjørn Svenssen: 104
# Henning Berg: 100
# Erik Thorstvedt: 97
# Brede Hangeland: 91
# John Carew: 91

==Flest mörk==
# [[Erling Haaland]]: 48
# Jørgen Juve: 33
# Einar Gundersen: 26
# Harald Hennum: 25
# Alexander Sørloth: 24
# John Carew: 24
# [[Ole Gunnar Solskjær]]: 23
# Tore Andre Flo: 23

== Þekktir leikmenn ==
{| 
|   
* [[Einar Aas]]
* [[Per Erik Ahlsen]]
* [[Henning Berg]]
* [[André Bergdølmo]]
* [[Stig Inge Bjørnebye]]
* [[Lars Bohinen]]
* [[Sverre Brandhaug]]
* [[Rune Bratseth]] 
* [[Arne Brustad]] 
* [[Arne Bakker]]
* [[Daniel Braaten]]
* [[Harald Brattbakk]]
* [[John Carew]] 
* [[Vidar Davidsen]]
* [[Nils Arne Eggen]]
* [[Mohamed Elyounoussi]]
* [[Tarik Elyounoussi]]
|  
* [[Arne Erlandsen]]
* [[Jan Åge Fjørtoft]]
* [[Jostein Flo]]
* [[Tore André Flo]]
* [[Morten Gamst Pedersen]] 
* [[Christian Grindheim]]
* [[Frode Grodås]]
* [[Svein Grøndalen]]
* [[Gunnar Halle]]
* [[Brede Hangeland]]
* [[Asbjørn Hansen]]
* [[Åge Hareide]]
* [[Ørjan Håskjold Nyland]] 
* [[Odd Iversen]]
* [[Steffen Iversen]]
* [[Jahn Ivar Jakobsen]]
* [[Rune Almenning Jarstein]]
| 
* [[Roar Johansen]]
* [[Stefan Johansen]]
* [[Tor Egil Johansen]] 
* [[Ronny Johnsen]]
* [[Harry Boye Karlsen]]
* [[Joshua King]]
* [[Terje Kojedal]]
* [[Reidar Kvammen]]
* [[Arne Larsen Økland]] 
* [[Øyvind Leonhardsen]]
* [[Tom Lund]]
* [[Claus Lundekvam]]
* [[Svein Mathisen]]
* [[Thomas Myhre]]
* [[Erik Mykland]]  
* [[Olav Nilsen]]
* [[Egil Olsen]]
|
* [[Kjetil Rekdal]]
* [[John Arne Riise]] 
* [[Vidar Riseth]]
* [[Per Ciljan Skjelbred]]
* [[Ståle Solbakken]]
* [[Erik Solèr]]
* [[Ole Gunnar Solskjær]]
* [[Roar Strand]] 
* [[Thorbjørn Svenssen]]
* [[Alexander Søderlund]]
* [[Gøran Sørloth]]
* [[Gunnar Thoresen]]
* [[Hallvar Thoresen]]
* [[Erik Thorstvedt]]
* [[Kjetil Wæhler]]
* [[Martin Ødegaard]]
* [[Erling Haaland]]
|}

==Tilvísanir==

[[Flokkur:Norsk landslið]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>6l8rmgl7ozxg2wwggzt00mxcwqkhbtf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155513</id>
    <revision>
      <id>1964565</id>
      <parentid>1963991</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:22:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28199" sha1="47i6xgiyiuys827eulw5jqy4genzaob" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn = Oranje (Þeir appelsínugulu), Holland, Clockwork Orange,The Flying Dutchmen (Hollendingarnir fljúgandi)
| Merki = Flag of the Netherlands.svg|
| Íþróttasamband = Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (Konunglegt Knattspyrnusamband Hollands)
| Álfusamband = 	UEFA
| Þjálfari   =  [[Ronald Koeman]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Virgil van Dijk]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Wesley Sneijder]]   (134)
| Flest mörk = [[Robin van Persie]] (50)
| Leikvangar = [[Johan Cruyff Arena]], (54,990)&lt;br /&gt;[[De Kuip]](51,117)&lt;!--&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eredivisie.nl/Clubs/Clubdetails/club/Ajax|title=Eredivisie &gt; Clubs &gt; Clubdetails|work=eredivisie.nl}}&lt;/ref&gt;--&gt;
| FIFA sæti = 7 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 1 &lt;ref name=Ranking&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=NED/men/index.html|title=Netherlands Ranking|date=2 May 2019|access-date=13 janúar 2020|archive-date=2 maí 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502051402/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association%3DNED/men/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| FIFA hæst ár = (ágúst–september 2011)1
| FIFA lægst = 36
| FIFA lægst ár =  ágúst 2017
| Fyrsti leikur =  1–4 gegn [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] í [[Antwerp]], [[Belgía|Belgíu]] [[30. apríl]] [[1905]]
| Stærsti sigur =  11–0 gegn San Marino [[Eindhoven]] [[Holland|Hollandi]] [[2. september]] [[2011]]
| Mesta tap =  12-2 gegn áhugamannaliði [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englands]], [[Darlington]] [[England|Englandi]] [[21. desember]] [[1907]]
| HM leikir = 10
| Fyrsti HM leikur = 1934
| Fyrsta HM keppni = 1934
| Mesti HM árangur = 2. sæti [[HM 1974]] , [[HM 1978]] , [[HM 2010]]
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1              = _ned18h
| pattern_b1               = _ned18h
| pattern_ra1              = _ned18h
| pattern_sh1              = _usa18h
| pattern_so1              = _ned18H
| leftarm1                 = FF6100
| body1                    = FF6100
| rightarm1                = FF6100
| shorts1                  = FFFFFF
| socks1                   = FF6100
| pattern_la2              = _ned19aw
| pattern_b2               = _ned19aw
| pattern_ra2              = _ned19aw
| pattern_sh2              = _ned19aw
| pattern_so2              = _ned19aw
| leftarm2                 = 00FFFF
| body2                    = 00FFFF
| rightarm2                = 00FFFF
| shorts2                  = 000066
| socks2                   = 00FFFF
}}
'''Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu''', oft kallað Oranje, spilar fyrir hönd [[Holland|Hollands]] á alþjóðlegum vettvangi, og lýtur stjórn hollenska knattspyrnusambandsins, ''Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB)''. Liðið vann EM-gull árið [[EM 1988|1988]] og vann þrisvar silfurverðlaun á heimsmeistaramótunum 1974, 1978 og 2010. Á gullaldarárunum í kringum 1970 var liðið þekkt fyrir að spila sókndjarfan og skemmtilegan fótbolta og var það oft kallað &quot;Clockwork Orange&quot; fyrir skemmtilegt samspil sitt.

== Saga ==
Holland og Belgía léku fjóra leiki á árunum 1901 til 1904, en enginn þeirra telst fullgildur landsleikur þar sem [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|belgíska liðið]] hafði í öllum tilvikum á að skipa einum eða fleiri leikmönnum frá Bretlandseyjum. Árið 1905 tókst liðunum loks að mæta í fullgildum landsleik sem lauk með 4:1 sigri Hollendinga eftir framlengingu.

Á [[sumarólympíuleikarnir 1908|Ólympíuleikunum 1908]] og [[sumarólympíuleikarnir 1912|1912]] sendu Hollendingar lið til leiks og höfnuðu í bæði skiptin í þriðja sæti, en knattpyrnukeppnin á þessum mótum var afar laus í reipunum og liðin sem þar kepptu oft fjarri því að vera skipuð sterkustu leikmönnum sinna þjóða. Enn hrepptu Hollendingar bronsverðlaunin á [[sumarólympíuleikarnir 1920|ÓL 1920]], en það skýrðist af því að [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]] var vikið úr keppni eftir að hafa gengið af velli í úrslitaleiknum.

=== Fyrstu heimsmeistaramótin ===
[[Mynd:Nederlands elftal traint voor WK 1934 - Dutch national team in training for 1934 World Cup (4681896314).jpg|thumb|left|Hollenska liðið á æfingu fyrir HM 1934.]] [[FIFA|Alþjóðaknattspyrnusambandið]] skilgreindi knattspyrnukeppnir [[Sumarólympíuleikarnir_1924#Knattspyrnukeppni_ÓL_1924|ÓL í París 1924]] og í [[Sumarólympíuleikarnir_1928#Knattspyrnukeppni_ÓL_1928|Amsterdam 1928]] sem heimsmeistaramót. Áhuginn á keppninni jókst og gæðin sömuleiðis. Á Parísarleikunum unnu Hollendingar góða sigra á [[Rúmenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rúmenum]] og [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írum]] áður en þeir mættu heimsmeistaraefnum [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] í undanúrslitum. Holland náði forystunni með marki Kees Pijl en tapaði að lokum 2:1. Þetta var þó naumasti sigur Suður-Ameríkumannanna í keppninni. í bronsleiknum töpuðu Hollendingar svo fyrir [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]] í framlengdum leik.

Fjórum árum síðar voru Hollendingar á heimavelli, en mættu ríkjandi meisturum Úrúgvæ þegar í fyrstu umferð og töpuðu 2:0. Úrúgvæ bar að lokum sigur af hólmi í keppninni og uppskar hluterk gestgjafa á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|fyrsta heimsmeistaramótinu árið 1930]]. Hollendingar voru í hópi þeirra fjölmörgu Evrópuþjóða sem treystu sér ekki í ferðalagið til Suður-Ameríku, en mættu til leiks fjórum árum síðar á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|á Ítalíu 1934]]. Þar féll liðið naumlega úr keppni gegn [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í fyrstu umferð, 3:2. Aftur komst liðið í úrslitakeppnina [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|í Frakklandi 1938]] en tapaði aftur í fyrstu umferð, í það skiptið 3:0 gegn [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]]. Þetta reyndist vera síðasta heimsmeistaramót Hollendinga til ársins 1974.

=== Endurreisn eftir stríð ===
Hollenskt samfélag varð fyrir miklum búsifjum á árum [[síðari heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]]. Sömu sögu var að segja um knattspyrnuíþróttina í landinu, en staða hennar veiktist enn frekar vegna tregðu hollenska knattspyrnusambandsins við að heimila atvinnumennsku. Holland skráði hvorki lið til keppni á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|HM 1950]] né í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM 1954]] og sömu sögu má segja um fyrstu [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1960|Evrópukeppnina 1960]].

Atvinnuknattspyrnumennska var tekin upp í Hollandi árið 1954 eftir harðar deilur. Í kjölfarið tóku hollensk félagslið að eflast jafnt og þétt. Gengi landsliðsins var þó brösótt á köflum. Það komst ekki upp úr forkeppnum [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM 1958]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|1962]] og féll úr leik í undankeppni [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1964|EM 1964]] gegn [[Lúxemborgska karlalandsliðið í knattspyrnu|Lúxemborg]], sem lengi var talið lágpunkturinn í hollenskri landsliðssögu.

Árið 1965 tók [[Rinus Michels]] við stjórnartaumunum hjá sínu gamla félagið [[Ajax Amsterdam|Ajax]]. Hann kynnti til sögunnar nýja nálgun með sókndjörfum fótbolta, sem skilaði Ajax-liðinu þegar í fremstu röð heima fyrir, því næst í Evrópu með [[Johan Cruyff]] í broddi fylkingar. Sú bylting átti fljótlega eftir að skila sér í hollenska landsliðið.

=== Draumaliðið ===
[[Mynd:Finale wereldkampioenschap voetbal 1974 in Munchen, West Duitsland tegen Nederland 2-1; Cruyff verlaat het veld.jpg|thumb|left|Cruyff vonsvikinn í lok úrslitaleiks Hollendinga og Vestur-Þjóðverja 1974.]]Eftir áratuga bið tókst Hollendingum að tryggja sér sæti í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974 í Vestur-Þýskalandi]]. Leiðin þangað var þó ekki auðfarin. Hollendingar og Belgar gerðu tvö markalaus jafntefli í innbyrðisleikjunum og unnu aðrar viðureignir. Holland fór áfram á markatölu og munaði þar mikið um 8:1 sigur þeirra á [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íslendingum]]. Þjálfarinn František Fadrhonc frá Téekóslóvakíu stýrði liðinu í forkeppninni en fékk ekki að fylgja því í úrslitin, þar sem knattspyrnusambandið ákvað að semja við Rinus Michels sem tekið hafði við [[FC Barcelona|Barcelona]] að loknum árunum sínum hjá Ajax.

Hollendingar heilluðu knattspyrnuunnendur með spilamennsku sína í Vestur-Þýskalandi og voru taldir sigurstranglegastir nánast frá fyrstu stundu. Liðið vann Úrúgvæ og [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgari]] í riðlakeppninni og gerði jafntefli við Svía. Mótherjarnir skoruðu ekkert mark í leikjunum þremur, en Ruud Krol varð fyrir því óláni að setja sjálfsmark.

Í milliriðli fóru Hollendingar létt með [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]], 4:0 og unnu þvínæst [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þjóðverja]] 2:0 og [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] með sama mun í hreinum úrslitaleik um hvort liðið myndi mæta [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í úrslitum.

Holland byrjaði úrslitaleikinn með látum og [[Johan Neeskens]] kom sínum mönnum yfir úr vítaspyrnu í blábyrjun. Eftir því sem á leið missti hollenska liðið vindinn úr seglunum. Vestur-Þjóðverjar unnu sig aftur inn í leikinn og höfðu loks betur 2:1. Vonbrigði Hollendinga urðu mikil og er oft vísað til liðs þeirra sem eins besta landsliðs sem ekki hafi tekist að verða heimsmeistari. Hollenskir fjölmiðlar vildu þó margir leita blóraböggla vegna tapsins og var t.a.m. talsvert fjallað um skemmtanalíf leikmanna, sem sumir töldu hafa verið óþarflega mikið meðan á mótinu stóð.

=== Allt nema gull ===
Michels sagði skilið við landsliðið um senn strax að loknu heimsmeistaramótinu. George Knobel tók við keflinu og tókst honum að koma liðinu í úrlitakeppni [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1976|EM 1976]] upp úr ógnarsterkum forriðli, sem innihélt bæði [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítali]] og [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverja]]. Því næst slógu þeir úr erkifjendur sína Belga í umspilseinvígi eftir 5:0 sigur í [[Rotterdam]].

[[Mynd:Luque vs holanda 1978.jpg|thumb|right|Úrslitaleikur Hollendinga og Argentínumanna á HM 1978.]] Þegar í úrslitakeppnina í [[Júgóslavía|Júgóslavíu]] var komið fór allt í háa loft milli þjálfarans og leikmanna. Hollendingar töpuðu í undanúrslitum fyrir meistaraefnum Tékkóslóvaka. Eftir leikinn fór Cruyff til síns heima og hirti ekki um að leika þriðja sætis leikinn gegn liði [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamanna]]. Hann vannst en bronsið var Hollendingum engin huggin og Knobel var láttinn taka pokann sinn.

Líkt og fjórum árum fyrr voru Hollendingar í riðlli með bæði Belgum og Íslendingum í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]] og komust fyrirhafnarlítið áfram. Keppnin var haldin í [[Argentína|Argentínu]], sem margir Hollendingar gagnrýndu vegna mannréttindasjónarmiða. Johan Cruyff sat heima af persónulegum ástæðum, sem margir töldu þó að snerust um pólitík. [[Austurríki|Austurríkismaðurinn]] [[Ernst Happel]] stýrði liðinu í úrslitakeppninni sem einkenndist af miklum deilum og ósamlyndi. Hollendingar voru ósannfærandi í byrjun og máttu sætta sig við annað sætið í riðlinum á eftir [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]]. Landið fór að rísa í milliriðlinum sem hófst á stórsigri á Austurríkismönnum, þá kom jafntefli gegn Vestur-Þjóðverjum og loks baráttusigur á Ítölum. Þegar í spennuþrunginn úrslitaleikinn var komið reyndust heimamenn hins vegar sterkari og aðra heimsmeistarakeppnina í röð komu Hollendingar heim með silfurpening um hálsinn.

=== Eyðimerkurganga ===
Hollendingar voru meðal átta keppnisliða í úrslitum [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1980|EM 1980]] en komust ekki áfram úr riðlakeppninni. Þetta reyndist síðasta úrslitakeppni hollenska liðsins um hríð. Holland mátti sætta sig við fjórða sæti síns riðils í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]].

Íslendingar reyndust örlagavaldar hollenska liðsins í forkeppni [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1984|EM 1984]]. Íslenska liðið, sem fékk einungis þrjú sitg í riðlinum náði óvænt 1:1 jafntefli á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] sem reyndist dýrkeypt því Holland og [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] enduðu með jafnmörg stig, þar sem spænska liðið komst áfram á markatölu eftir ótrúlegan 12:1 sigur á [[Maltneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Möltu]] í lokaleik, þar sem Hollendinga grunaði raunar að fiskur lægi undir steini.

Ungverjar tryggðu sér sætið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM í Mexíkó 1986]] á kostnað Hollendinga sem þurftu að fara í umspilsleiki við Belga þar sem hvort lið vann sinn heimaleikinn en Belgar fóru áfram á mörkum skoruðum á útivelli.

=== Evrópumeistarar ===
Hollendingar fóru taplausir í gegnum forkeppni [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1988|EM 1988]] og mættu til Vestur-Þýskalands undir stjórn Rinus Michels sem tekinn var við liðinu á ný eftir nokkurt hlé. Holland tapaði fyrsta leik sínum á móti Sovétríkjunum en eftir það héldu þeim engin bönd. Liðið vann sigra á Englendingum og [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írum]]. Í undanúrslitum vannst sætur sigur á heimamönnum Þjóðverja þar sem Marco van Basten skoraði 2:1 sigurmark í blálokin.

Van Basten var svo í aðalhlutverki í úrslitaleiknum þar sem mótherjarnir voru Sovétmenn á nýjan leik. Eftir að [[Ruud Gullit]] kom hollenska liðinu yfir eftir um hálftíma leik skoraði Van Basten með mögnuðu skoti úr þröngu færi. Hollendingar voru Evrópumeistarar og hrepptu þar með sinn fyrsta stóra titil.

=== Margir kallaðir: fáir útvaldir ===
Sem ríkjandi Evrópumeistarar voru Hollendingar taldir sigurstranglegir á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM í Ítalíu 1990]]. Þar skoraði liðið hins vegar ekki nema tvö mörk í riðlakeppninni og varpa þurfti hlutkesti um hvort þeir eða Írar hlytu annað sætið í riðlinum. Írar urðu heppnari með mótherja og Holland féll úr leik gegn heimsmeistaraefnum Þjóðverja í 16-liða úrslitum sem vakti helst athygli fyrir útistöður milli [[Frank Rijkaard]] og [[Rudi Völler]] sem báðir voru reknir útaf með skömm í 2:1 sigri þýska liðsins.

Ekki tókst heldur að verja titilinn á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1992|EM í Svíþjóð 1992]]. Holland hafnaði á toppi síns riðils eftir góðan sigur á Þjóðverjum og virtist eiga vísa leið í úrslitin þar sem sömu lið myndu mætast. Raunin varð hins vegar sú að Svíar slógu þýska liðið úr leik og Hollendingar töpuðu fyrir [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dönum]] í vítaspyrnukeppni í sinni undanúrslitaviðureigninni. 

Þegar komið var á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum 1994]] voru Hollendingar í öðru sæti heimslista FIFA. Eftir að hafa hafnað í efsta sæti síns riðils slógu Hollendingar lið Íra úr leik í 16-liða úrslitum en mættu því næst heimsmeistaraefnum Brasilíu í æsilegri viðureign í fjórðungsúrslitum sem lauk með 3:2 sigri þeirra síðarnefndu. Aftur féllu Hollendingar úr leik á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1996|EM í Englandi 1996]] tveimur árum seinna, í það skiptið í vítaspyrnukeppni eftir markalaust jafntefli gegn Frökkum.

[[Guus Hiddink]] var þjálfari hollenska liðsins á EM 1996 og hann stýrði því einnig á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi 1998]]. Holland komst auðveldlega upp úr forriðlinum og sló því næst úr leik [[Karlalandslið Serbíu og Svartfjallalands í knattspyrnu|lið Serba og Svertfellinga]]. Sigurmark frá [[Dennis Bergkamp]] á lokamínútunni gegn Argentínu kom Hollandi í undanúrslitin. Þar voru mótherjarnir Brasilíumenn. [[Patrick Kluivert]] náði að knýja fram framlengingu með jöfnunarmarki undir lokin en í vítaspyrnukeppni reyndust Suður-Ameríkumennirnir sterkari. Hollendingar töpuðu því næst bronsleiknum á móti [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króötum]].

=== Gestgjafar og fleiri bronsverðlaun ===
Hollendingar og Belgar deildu hlutverki gestgjafa á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2000|EM 2000]], fyrsta stórmótinu sem skipt var á milli tveggja þjóða. Hollendingar unnu forriðil sinn í Amsterdam og Rotterdam á fullu húsi stiga og skutu m.a. heimsmeisturum Frakka aftur fyrir sig. Hollenska liðið efndi til flugeldasýningar gegn liði Seerbíu og Svartfjallalands í átta liða úrslitum og vann 6:1. Í undanúrslitum gerði liðið hins vegar markalaust jafntefli við Ítali og tapaði svo í vítaspyrnukeppni.

Afleitt gengi í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] gerði það að verkum að Hollendingar þurftu að sitja heima á stórmóti í fyrsta sinn um langa hríð.

Hollendingar þurftu að fara í gegnum umspil til að komast á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2004|EM 2004]]. Í úrslitakeppninni í Portúgal komst liðið upp úr riðlakeppninni og sló því næst Svía úr leik í vítakeppni, en tapaði loks fyrir heimamönnum í undanúrslitum, 2:1.

[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006]] fór fram í Þýskalandi. Holland var í þriðja sæti á heimslistanum þegar dregið var í riðla og komst áfram úr dauðariðli keppninnar sem innihélt bæði Argentínu og Fílabeinsströndina. Í 16-liða úrslitum reyndust Portúgalir hins vegar of sterkir andstæðingar.

Hollendingar byrjuðu með látum á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2008|EM 2008]] og unnu sterkan forriðil með Ítölum og Frökkum á fullu húsi stiga. Eftir góða byrjun virtist liðið líklegt til stórafreka en lenti óvænt í vandræðum gegn [[Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rússum]] í fjórðungsúrslitum og féll úr leik eftir 3:1 tap í framlengingu.

=== Velgengni á HM ===
[[Mynd:FIFA World Cup 2010 Final Netherlands team.JPG|thumb|left|Hollenska liðið fyrir úrslitaleikinn á HM 2010.]] Hollendingar komu sterkir til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM í Suður-Afríku 2010]]. Liðið var, ásamt Argentínu, það eina til að fara í gegnum riðlakeppnina á fullu húsi stiga. Við tóku 2:1 sigrar á [[Slóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Slóvökum]] og gegn Brasilíumönnum í stórleik fjórðungsúrslitanna. Í undanúrslitum lögðu Hollendingar svo lið Úrúgvæ að velli 3:2 í hörkuleik. Úrslitaleikurinn gegn Spánverjum þótti afar grófur og ekki sérlega vel leikinn. Fjórtán gul spjöld voru gefin, tvöfalt meira en gamla metið í úrslitaleik. Markalaust var í venjulegum leiktíma og allt benti til að grípa þyrfti til vítaspyrnukeppni þegar [[Andrés Iniesta]] skoraði sigurmarkið þegar um fimm mínútur voru eftir af framlengingunni. Enn og aftur máttu Hollendingar sætta sig við silfurverðlaun.

Á haustmánuðum 2011 komst Holland í toppsæti heimslista FIFA í fyrsta og eina skiptið í sögunni. Nokkuð góðar vonir voru því bundnar við [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2012|EM 2012]] sem fram fór í Póllandi og Úkraínu. Uppskeran varð hins vegar sár vonbrigði. Eftir töp gegn Dönum og Þjóðverjum í fyrstu tveimur leikjunum voru allar vonir um að komast áfram úr sögunni og hollenska liðið endaði á að tapa öllum leikjunum þremur.

[[Louis van Gaal]] stýrði liðinu á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM í Brasilíu 2014]] og var stjóratíð hans stormasöm. Væntingarnar voru hófstilltar áður en til Brasilíu var komið enda hafði árangurinn í æfingaleikjum ekki verið upp á marga fiska og liðið skriðið niður heimslistann. Flestum að óvörum unnu Hollendingar 5:1 stórsigur á heimsmeisturum Spánar í fyrsta leik og unnu þeir að lokum riðil sinn á fullu húsi stiga. Í 16-liða úrslitum unnu Hollendingar [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] 2:1 og því næst [[Kostaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kosta Ríka]] í vítaspyrnukeppni í fjórðungsúrslitum. Aftur þurfti að grípa til vítakeppni í undanúrslitum gegn Argentínu, en þar höfður Suður-Ameríkumennirnir betur. Holland tryggði sér að lokum bronsverðlaunin eftir 3:0 sigur á vængbrotnu liði heimamanna.

=== Setið heima ===
Silfur- og bronsverðlaunin á HM reyndust ekki stökkpallur fyrir frekari afrek hollenska liðsins. Þátttökuliðum var fjölgað á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016|EM 2016 í Frakklandi]] en hollenska liðið mátti sátta sig við fjórða sætið í sínum undanriðli á meðan Íslendingar komust beint í úrslitakeppnina. Holland lenti m.a. með Förkkum og Svíum í undanriðli fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM í Rússlandi 2018]]. Frakkar hirtu toppsætið og Svíar komust í umspil á betri markatölu en hollenska liðið.

Holland komst aftur í úrslitakeppni á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2020|EM 2020]] sem frestaðist þó um ár vegna Covid-faraldursins. Hollendingar byrjuðu með látum og unnu þrjá fyrstu leiki sína, en féllu svo úr leik gegn Tékkum í 16-liða úrslitum. Á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM í Katar 2022]] töldust Hollendingar heppnir að lenda í riðli með slöku liði heimamanna og nældu sér í toppsætið. Því næst slógu þeir [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamenn]] úr leik, 3:1. Fjórðungsúrslitaviðureignin gegn heimsmeistaraefnum Argentínu varð æsileg. Argentína náði 2:0 forystu en [[Wout Weghorst]] jafnaði metin með tveimur mörkum, því seinna á 11. mínútu uppbótartíma. Argentínumenn höfðu svo betur í vítaspyrnukeppni líkt og gerst hafði átta árum fyrr.

== Leikmannahópur ==
''desember 2022, fyrir HM 2022''
===Markverðir===
*Remko Pasveer (Ajax)
*Justin Bijlow ([[Feyenoord]]
*Andries Noppert ([[Heerenveen]])
===Varnarmenn===
*[[Virgil van Dijk]] ([[Liverpool FC|Liverpool]]) (''Fyrirliði'')
*[[Daley Blind]] ([[Ajax Amsterdam|Ajax ]])
*[[Stefan de Vrij]] ([[Internazionale|Inter Milan]])
*[[Matthijs de Ligt]] ([[Juventus FC|Juventus ]])
*[[Jurriën Timber]] ([[Ajax]])
*[[Nathan Aké]] ([[Manchester City]])
*[[Denzel Dumfries]] ([[PSV Eindhoven]])
*[[Jeremie Frimpong]] ([[Bayer Leverkusen]])
* [[Tyrell Malacia]] [[Manchester United]]
===Miðjumenn===
*[[Stephen Berghuis]] ([[Ajax]])
*Davy Klaasen ([[Ajax]])
*[[Frenkie de Jong]] ([[FC Barcelona|Barcelona]])
*Teun Koopmeiners ([[Atalanta]])
*Marten de Roon ([[Atalanta BC|Atalanta]])
*Kenneth Taylor ([[Ajax]])
*Xavi Simons ([[PSV Eindhoven]])
===Sóknarmenn===
*[[Cody Gakpo]] ([[PSV]])
*Steven Bergwijn ([[Ajax Amsterdam|Ajax]])
*Luuk de Jong ([[Sevilla FC|Sevilla]])
*Wout Weghorst ([[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]])
*[[Memphis Depay]] ([[FC Barcelona]])
*Noah Lang (Club Brugge)
*Vincent Jansen (Royal Antwerp)

=== EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=bronze
|[[EM 1976]]||align=left|{{fáni|Júgóslavía}}||'''Brons'''
|-
|[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=gold
|[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Gull''
|- bgcolor=bronze
|[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Brons''
|- 
|[[EM1996]]||align=left|{{fáni|England}}||''8 liða úrslit''
|- bgcolor=bronze
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||'''Brons'''
|- bgcolor=bronze
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Brons'''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Austurríki}} &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||''8 liða úrslit''
|-
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||''16. liða úrslit''
|- bgcolor=bronze
|[[EM 2024]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Undanúrslit''
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1930]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||'''16 liða úrslit'''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''16 liða úrslit'''
|-
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[HM 1966]]||align=left|{{ENG}}England||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1970]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||'''Tóku ekki þátt'''
|-bgcolor=silver
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Silfur'''
|-bgcolor=Silver
|[[HM 1978]]||align=left|{{ARG}}Argentína||'''Silfur'''
|- 
|[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[HM 1986]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||'''16 liða úrslit'''
|-
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||'''8. liða úrslit'''
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''4. sæti'''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''16 liða úrslit'''
|-bgcolor=silver
|[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||'''Silfur'''
|-bgcolor=bronze
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Brons'''
|- 
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||'''8. liða úrslit'''
|}

[[Mynd:Loco-Fener (10).jpg|190px|thumb|right|Robin van Persie var markahæsti leikmaður í sögu [[Holland|Hollands]] með 50 mörk þar til 2025 þegar Mephis Depay sló metið.]]

==Flestir leikir==
# Wesley Sneijder: 134 
# [[Edwin van der Sar]]: 130 
# Frank de Boer: 112 
# Rafael van der Vaart: 109 
# Daley Blind: 108
# Mephis Depay: 108
# Giovanni van Bronckhorst: 106 
# Dirk Kuyt: 104 
# [[Robin van Persie]] 102
# Phillip Cocu: 101 

==Flest mörk==
# Mephis Depay: 55
# [[Robin van Persie]]: 50
# Klaas-Jan Huntelaar: 42 
# Patrick  Kluivert: 40 
# [[Dennis Bergkamp]]: 37 
# [[Arjen Robben]]: 37 
# Faas Wilkes: 35 
# [[Ruud van Nistelrooy]]: 35
# Abe Lenstra: 33 
# Johan Cruyff: 33 


== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Íþróttir í Hollandi]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>47i6xgiyiuys827eulw5jqy4genzaob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155522</id>
    <revision>
      <id>1964567</id>
      <parentid>1936441</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:25:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22476" sha1="d0owjz4vnlmnxcdayubhn2k0rpc8pwf" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Rauðu Djöflarnir
| Merki = Flag of Belgium.svg
| Íþróttasamband = (''KBVB/URBSFA/KBFV'')
| Þjálfari   = Rudi Garcia
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Youri Tielemans
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Wesley Sneijder]]   (134)
| Flest mörk = [[Romelu Lukaku]](59){{efn-ua|name=fifa_unrec}}
| Leikvangar = Breytilegt
| FIFA sæti = 9 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 1 
| FIFA hæst ár = Nóvember 2015 – mars 2016, september 2018
| FIFA lægst = 71
| FIFA lægst ár =  Júní 2007
| Fyrsti leikur =  3-3 gegn [[Mynd:Flag_of_France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] í [[Uccle]], [[Belgía|Belgíu]] [[1. maí]] [[1904]]
| Stærsti sigur =  10–1 gegn [[Mynd:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Sanmarínóska karlalandsliðið í knattspyrnu|San Marínó]] [[Brussel|Brussel]] [[Belgía|Belgíu]] [[28. febrúar]] [[2001]]
| Mesta tap =  11-2 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], [[London]], [[England|Englandi]][[17. apríl]] [[1909]]
| HM leikir = 13
| Fyrsti HM leikur = 1930
| Fyrsta HM keppni = 1930
| Mesti HM árangur = 3. sæti [[HM 2018]]
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1        = _bel20h
| pattern_b1         = _bel20h
| pattern_ra1        = _bel20h
| pattern_sh1        = _adidas_black
| pattern_so1        = _3_stripes_black
| leftarm1           = FF0000
| body1              = FF0000
| rightarm1          = FF0000
| shorts1            = FF0000
| socks1             = FF0000
| pattern_la2        = _bel20a
| pattern_b2         = _bel20a
| pattern_ra2        = _bel20a
| pattern_sh2        = _adidas_red
| pattern_so2        = _3_stripes_red
| leftarm2           = FAFAFF
| body2              = FAFAFF
| rightarm2          = FAFAFF
| shorts2            = FAFAFF
| socks2             = FAFAFF
}}
'''Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' keppir fyrir hönd [[Belgía|Belgíu]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Besti árangur þess var þegar þeim tókst að hreppa gull á [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum]] 1920, silfurverðlaun á [[EM 1980]] og bronsverðlaun á [[HM 2018]].

==Saga==
Belgar voru fyrstir þjóða á meginlandi [[Evrópa|Evrópu]] til að leggja stund á knattspyrnu. Upphafsmaður þess er talinn [[Írland|írskur]] námsmaður, Cyril B. Morrogh, sem mætti með leðurknött í skóla sinn í borginni Melle þann 26. október 1863. [[Stóra-Bretland|Breskir]] kennarar áttu stóran þátt í útbreiðslu íþróttarinnar í skólum. Iðkunin var í fyrstu bundin við yfirstéttardrengi en með tímanum varð fótbolti að vinsælustu íþrótta alls þorra almennings. Íþróttasamband var stofnað í Belgíu árið 1895 og árið eftir var efnt til fyrsta belgíska meistaramótsins í knattspyrnu.

Óopinbert belgískt landslið mætti hollensku úrvalsliði vorið 1901 í fjórum leikjum. Belgar unnu þá alla, en leikir þessir eru í dag ekki viðurkenndir af [[FIFA]] sem formlegir landsleikir. Fyrsta slíka viðureignin fór hins vegar fram þann 1. maí 1904, þar sem 1.500 áhorfendur sáu Belga og [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] gera 3:3 jafntefli í Uccle. Þremur vikum síðar voru Belgar í hópi sjö þjóða sem komu að stofnun Alþjóðaknattspyrnusambandsins. Um þessar mundir var landslið Belga valið af nefnd sem í sátu fulltrúar 6-7 sterkustu félagsliða landsins.

===Upphafsár===
Frá og með 1905 mættust Belgar og [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] tvisvar á ári, yfirleitt í [[Antwerpen]] og [[Rotterdam]]. Sigurvegari þessa einvígis taldist ''Niðurlandameistari''. Ein þessara fyrstu viðureigna gat af sér viðurnefni belgíska landsliðsins, en hollenskur blaðamaður skrifaði að lið Belga hefði „barist eins og djöflar“ og var í kjölfarið farið að kalla liðið „rauðu djöflana“ eða „rauðu smádjöflana“ með vísun í rauðar liðstreyjurnar. 

Árið 1910 varð [[Skotland|Skotinn]] William Maxwell fyrsti eiginlegi landsliðsþjálfari Belgíu. Undir hans stjórn steig Alphonse Six sín fyrstu spor í landsliðstreyjunni, en hann var talinn besti leikmaður Belga á þessu upphafsskeiði landsliðsins og talinn slyngasti framherji utan Bretlandseyja. [[Fyrri heimsstyrjöldin]] setti stórt strik í alþjóðlegar knattspyrnukeppnir. Engir formlegir landsleikir fóru fram frá 1915-18, þótt Belgar og Frakkar mættust í fáeinum óformlegum vináttuleikjum. Þá féllu þrír belgískir landsliðsmenn í stríðinu mikla.

===Fyrstu stórmótin===
[[File:France-Belgium 1918-04-21.jpg|thumb|upright=1.2|Belgar og Frakkar leika vináttuleik árið 1918. Leikir á stríðsárunum voru haldnir í fjáröflunarskyni, m.a. fyrir fórnarlömb heimsstyrjaldarinnar]]Belgar voru gestgjafar á [[Sumarólympíuleikarnir 1920|Ólympíuleikunum 1920]]. Knattspyrnukeppni leikanna varð söguleg. Landslið hins nýstofnaða ríkis [[Tékkóslóvakía|Tékkóslóvakíu]] fór í úrslitaleikinn eftir að hafa unnið allar viðureignir sínar sannfærandi. Í úrslitunum mættu þeir liði heimamanna í leik þar sem allt fór í loft upp og lið Tékkóslóvakíu gekk af velli til að mótmæla frammistöðu dómarans. Belgar, sem sátu hjá í fyrstu umferð, hlutu því gullverðlaunin eftir einungis tvo eiginlega sigurleiki. Knattspyrnukeppni þessara leika var mun lakari en síðar varð, þannig voru engir þátttakendur frá [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] og Bretar tefldu fram áhugamannaliði.

Á leikunum [[Sumarólympíuleikarnir 1924|fjórum árum síðar]] biðu Belgar gríðarlega óvænt afhroð gegn [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]], 8:1. Litlu betur gekk í [[Sumarólympíuleikarnir 1928|Amsterdam 1928]] þar sem Belgar steinlágu í fjórðungsúrslitum fyrir silfurliði [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]].

Ekki varð uppskeran betri í heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu á árunum milli stríða. Belgar mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|HM 1930]], [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|1934]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|1938]], en töpuðu öllum sínum leikjum. Frægasti landsliðsmaður Belgíu á þessu tímabili var Raymond Braine. Hann varð fyrsti atvinnumaður Belga í íþróttinni þegar hann gekk til liðs við tékkneska liðið ''Sparta Prag'', en á þessum árum voru belgískir knattspyrnumenn að nafninu til áhugamenn, þótt greiðslur til leikmanna undir borðið væru alsiða.

===Mögru árin===
Eftir að hafa verið fastagestir á stórmótum áranna fyrir [[síðari heimsstyrjöldin|seinna stríð]] voru Belgar sjaldséðir hvítir hrafnar á slíkum mótum frá 1950-70. Þjóðin komst aðeins einu sinni í úrslitakeppni, á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM í Sviss 1954]]. Sú þátttaka varð þó söguleg. Belgar gerðu 4:4 jafntefli við [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendinga]] í opnunarleik sínum og slógu því næst [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítali]] úr leik eftir tvær viðureignir. Eftir Englandsleikinn fóru einhverjir blaðamenn að nefna Belga sem möguleg heimsmeistaraefni. Í fjórðungsúrslitunum mættust Belgar og [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríkismenn]] í mögnuðum knattspyrnuleik sem lauk með sigri þeirra síðarnefndu, 7:5.

Þótt Belgar heiðruðu ekki fleiri stórmót með nærveru sinni á þessum árum, náði liðið oft furðugóðum úrslitum í vináttuleikum. Þannig unnu Belgar nýjrýnda heimsmeistara [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]] árið 2:0, skelltu [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíumönnum]] 5:1 árið 1963 og unnu magnaðan 5:4 sigur á hinu frábæra [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|ungverska landsliði]] árið 1956. Fyrir vikið gáfu gárungar belgíska liðinu viðurnefnið „heimsmeistarar í vináttulandsleikjum“.

===Endurreisnin og hollenska vandamálið===
Belgíska landsliðið tók stórfelldum framförum í byrjun áttunda áratugarins, þrátt fyrir að standa rækilega í skugganum á nágrönnum sínum Hollendingum. Belgar skildu bæði [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslava]] og [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverja]] eftir í undankeppninni og komust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM í Mexíkó 1970]]. Þar lenti liðið í strembnum riðli og komst ekki áfram.

Betur gekk í Evrópukeppninni tveimur árum síðar. Belgar ruddu m.a. Ítölum úr vegi til að komast í fjögurra liða úrslitakeppni [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1972|EM 1972]]. Hún fór fram í Belgíu, þar sem heimamenn töpuðu naumlega fyrir Vestur-Þjóðverjum en lögðu Ungverja í leiknum um bronsverðlaunin.

Ekki tókst að byggja á þessari velgengni því Belgar lentu í riðli með erkifjendum sínum Hollendingum (og Íslandi) í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]], þar sem Belgar máttu bíta í það súra epli að falla úr leik á markatölu þrátt fyrir að fá ekki á sig eitt einasta mark. Hollendingar komu einnig í veg fyrir að grannar sínir kæmust á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1976|EM 1976]] með því að gjörsigra þá í fjórðungsúrslitum. Og enn lentu Belgar í riðli með Hollendingum (og Íslendingum) í undankeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]].

===Fyrri gullöldin===
Guy Thys tók við stjórn landsliðsins árið 1976 og stýrði þvið til 1989. Undir hans stjórn náði liðið áður óþekktum hæðum. Fyrsta stórmótið var [[EM 1980]] þar sem Belgar fóru ósigraðir upp úr sterkum riðli í forkeppninni. Í úrslitakeppninni á Ítalíu skutu Belgar bæði [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]] og [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]] aftur fyrir sig og tóku toppsætið af [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] á fleiri skoruðum mörkum eftir markalaust jafntefli í lokaleik liðanna. Við tók hreinn úrslitaleikur um gullið gegn liði [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]]. Þýskt sigurmark í blálokin, 2:1, gerði það að verkum að Belgar máttu sætta sig við silfrið, sem er enn besti árangur landsins á Evrópumóti.&lt;ref&gt;{{cite journal |url=https://newrepublic.com/article/118096/2014-world-cup-test-belgiums-new-golden-generation |title=Why You Should (and Should Not) be Excited About Belgium's New Golden Generation |magazine=[[The New Republic]] |date=16 June 2014 |author=[[David Runciman]] |accessdate=5 May 2015}}&lt;/ref&gt;

Eftir þennan óvænta árangur á Ítalíu tók athygli fótboltaheimsins að beinast að Belgum í vaxandi mæli. Belgar unnu forriðil sinn fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 1982]] og lentu þar fyrir ofan fjandvini sína Frakka og Hollendinga. Í úrslitakeppninni unnu Belgar [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimsmeistara Argentínu]] í opnunarleiknum en töpuðu báðum leikjum sínum í milliriðli.

Í úrslitakeppni [[EM 1984]] unnu Belgar Júgóslava en töpuðu illa fyrir Frökkum og naumlega fyrir [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dönum]] og misstu af undanúrslitasæti. Þetta var síðasta skiptið til ársins 2016 sem Belgar komust fyrir eigin rammleik í úrslitakeppni Evrópumótsins, en árið 2000 fengu Belgar sæti sem gestgjafar í samvinnu við Hollendinga.

Betur gekk á heimsmeistaramótum, þar sem Belgar komust í úrslitakeppnina í hvert einasta sinn frá 1982 til 2002 og fóru oftast upp úr forriðlinum. Sérstaka athygli vakti frammistaðan á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM 1986]] í [[Mexíkó]]. Byrjunin var raunar ekki burðug þar sem Belgar skriðu í 16-liða úrslit eftir að hafa aðeins náð þriðja sæti í riðli sem talinn var einn sá veikasti. Í 16-liða úrslitum unnu Belgar 4:3 sigur á Sovétmönnum eftir framlengingu í einhverjum æsilegasta leik HM-sögunnar. Í fjórðungsúrslitum þurfti vítaspyrnukeppni til að ryðja Spánverjum úr vegi. Lengra komust Belgar þó ekki og höfnuðu í fjórða sæti eftir töp gegn Argentínu og Frökkum.

Belgar tefldu mörgum sömu leikmönnum fram á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] og fjórum árum fyrr. Þeirra kunnasti og mikilvægasti leikmaður var af flestum talinn miðjumaðurinn [[Enzo Scifo]]. Belgar komust vandkvæðalítið upp úr riðlakeppninni og vítaspyrnukeppni virtist blasa við í 16-liða úrslitunum þegar Engledingurinn David Platt skoraði sigurmark í blálok framlengingar.

Belgar byrjuðu [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994]] með látum og unnu sigra á [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Morokkó]] og erkifjendunum Hollendingum í tveimur fyrstu leikjunum. Toppsætið, sem gefið hefði 16-liða úrslitaleik gegn [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írum]], virtist innan seilingar. Öllum að óvörum töpuðu Belgar hins vegar lokaleiknum gegn [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-aröbum]] og féllu niður í þriðja sæti riðilsins. Það kostaði strembna viðureign gegn ríkjandi heimsmeisturum Þjóðverja sem unnu 3:2.

===Hallar undan fæti===
Belgar komust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] eftir að hafa enn og aftur lent í forkeppni með Hollendingum. Að þessu sinni var styrkleikamunur liðanna þó æpandi. Hollendingar unnu heimaleikinn 3:1 og útileikinn með þremur mörkum gegn engu. Enzo Scifo hélt á sitt fjórða og síðasta heimsmeistaramót, 32 ára að aldri. Hann gat lítið spilað vegna meiðsla og lagði landsliðsskóna á hilluna eftir keppnina. Útlitið var svo sem bjart í fyrstu þar sem Belgar og Hollendingar gerðu markalaust jafntefli í fyrsta leik. Belgar misstu svo tveggja marka forystu niður í jafntefli gegn Mexíkó, en sigur á [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] hefði átt að duga í næstu umferð. Þar mistókst Belgum hins vegar að hanga á forystu sem þeir náðu snemma leiks og þar með var draumurinn úti.

Sársaukafull endurnýjun landsliðsins átti sér stað fyrir [[EM 2000]] sem Belgar og Hollendingar héldu í sameiningu. Sigur á [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]] í fyrsta leik lofaði góðu en töp gegn Ítölum og [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkjum]] þýddu að Belgar máttu bíta í það súra epli að falla úr leik í riðlakeppni á heimavelli.

Síðasta stórmótið um hríð var svo [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]]. Þangað komust belgar eftir sigur á [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkum]] í umspili. Belgar duttu í lukkupottinn og lentu í riðli með [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japönum]], [[Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rússum]] og [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnisbúum]]. Þeir náðu öðru sætinu en áttu lítið erindi í heimsmeistaraefni [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíumanna]] í 16-liða úrslitum.
[[Mynd:Match Algérie vs Belgique, Coupe du Monde 2014, Brésil (cropped).jpg|thumb|alt=Belgian defender maneuvering around the Algerian goal|Belgar ''(í rauðu)'' að spila gegn [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsíringum]] á Heimsmeistaramótinu árið 2014.|245x245px]]

===Ný dögun===
Belgar komust ekki á stórmót í karlaflokki í rúman áratug eftir HM 2002. Þjálfaraskipti voru ör og liðið fjarri því að teljast í hópi þeirra bestu. Knattspyrnuáhugamenn hugguðu sig þó við sterk yngri landslið. U21-árs liðið stóð sig með sóma á EM 2007 og tryggði sér sæti á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum 2008]] þar sem Belgar höfnuðu í fjórða sæti. Farið var að tala um nýja gullkynslóð.

[[Mark Wilmots]] tók við stjórn landsliðsins árið 2012 og skilaði því taplausu í gegnum undankeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]]. Þegar til Brasilíu var komið sigruðu Belgar alla leiki sína í riðlakeppninni og unnu því næst [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamenn]] í 16-liða úrslitum. Í fjórðungsúrslitum tapaði liðið hins vegar fyrir Argentínu. Árangurinn var þó talinn lofa afar góðu og talað var um belgíska liðið sem eitt það efnilegasta í heimi.

Miklar væntingar voru bundnar við belgíska liðið á [[EM 2016]], enda var það um þær mundir orðið tíður gestur í efstu sætum heimslista FIFA. Belgar höfnuðu í öðru sæti á eftir Ítölum á færri mörkum skoruðum, skelltu svo [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] 4:0 en töpuðu óvænt fyrir spútnikliði [[Velska karlalandsliðið í knattspyrnu|Wales]], 3:1 í fjórðungsúrslitum.

Belgar mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] í Rússlandi sem þriðja efsta lið heimslistans. Þeir unnu sinn riðil eftir harða keppni við Englendinga og unnu því næst [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japani]] í hörkuleik í 16-liða úrslitum. Í fjórðungsúrslitum lögðu Belgar Brasilíumenn að velli, 2:1 en töpuðu fyrir Frökkum í undanúrslitum með einu marki gegn engu. Fjórum dögum síðar unnu þeir Englendinga í bronsleiknum og bættu þannig sinn besta árangur frá árinu 1986.

Á [[EM 2021]] léku meiðsli lykilmanna Belga grátt auk þess sem hluti hópsins var kominn af léttasta skeiði. Belgar unnu alla leikina í riðlakeppninni og slógu því næst [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgali]] úr keppni en máttu lúta í gras gegn Ítölum í fjórðungsúrslitum. 

Á [[HM 2022]] í Katar komust Belgar ekki upp úr sínum riðli og var talað um að síðasta tækifæri gullkynslóðar þeirra hafi farið forgörðum. Lykilmaðurinn [[Eden Hazard]] hætti eftir mótið. &lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/sport/football/63739245 BBC News - Croatia 0-0 Belgium: Early exit for Belgium as Croatia reach last 16 in Qatar] BBC sótt 7/12 2022&lt;/ref&gt;

==Árangur á stórmótum==
=== EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=bronze
|[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||'''Brons'''
|-
|[[EM 1976]]||align=left|{{fáni|Júgóslavía}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=silver
|[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||'''Silfur'''
|- 
|[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM1996]]||align=left|{{fáni|England}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Austurríki}} &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||''8. liða úrslit''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||''8.liða úrslit''
|-
|[[EM 2024]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Þýskaland}}&lt;/small&gt;||''16. liða úrslit''
|-
|}

=== HM Árangur ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1930]]||align=left|Úrúgvæ||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1966]]||align=left|{{fáni|England}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Milliriðill''
|- 
|[[HM 1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''4. sæti''
|-
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''16. liða úrslit''
|-
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''16 liða úrslit''
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||''16 liða úrslit''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''8. liða úrslit''
|- bgcolor=bronze
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''Brons'''
|-
|[[HM 2022]]||align=left|{{fáni|Katar}}||''Riðlakeppni''
|}

===Flestir leikir===
{{Uppfæra}}
# '''[[Jan Vertonghen]]''': 145
# '''[[Axel Witsel]]''': 130
# '''[[Toby Alderweireld]]''': 127
# [[Eden Hazard]]: 126
# [[Dries Mertens]]: 109
# '''[[Romelu Lukaku]]''': 104
# '''[[Thibaut Cortois]]''': 100
# '''[[Kevin De Bruyne]]: 97 
# Jan Ceulemans: 96
# Timmy Simons: 94 

===Flest mörk===
# '''[[Romelu Lukaku]]''': 68 
# [[Eden Hazard]]: 33
# Bernard Voorhoof: 30
# Paul Van Himst: 30
# Marc Wilmots: 29 
# Mithy Batshuayi
# Joseph Mermans: 27 
# Ray Braine: 26
# Robert De Veen: 26 
# '''[[Kevin De Bruyne]]''': 25

==Tilvísanir==

[[Flokkur:Íþróttir í Belgíu]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>d0owjz4vnlmnxcdayubhn2k0rpc8pwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155571</id>
    <revision>
      <id>1964572</id>
      <parentid>1936450</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10058" sha1="az6z8uf02h277rh1hwz6e3bxtcod6o5" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn = 
| Merki =Flag of Scotland.svg|
| Íþróttasamband =  Scottish Football Association (Skoska Knattspyrnusambandið)
| Álfusamband = 	UEFA
| Þjálfari   =  [[Steve Clarke]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Andrew Robertson]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = Kenny Daglish (102)
| Flest mörk = 	Kenny Dalglish og Dennis Law (30)
| Leikvangar = [[Hampden Park]]
| FIFA sæti = 43 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	13 
| FIFA hæst ár = (Október 2007)
| FIFA lægst = 	88
| FIFA lægst ár = (Mars 2005)
| Fyrsti leikur =  0–0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], [[30. nóvember]] [[1872]]
| Stærsti sigur =  11–0 gegn [[Mynd:Saint_Patrick's_Saltire.svg|20px]] [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írlandi]], [[23. febrúar]] [[1901]]
| Mesta tap =  0-7 á móti [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]], [[19. júní]] [[1954]]
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 1954
| Fyrsta HM keppni = 1954
| Mesti HM árangur = 16 liða úrslit (1974)
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1        = _sco20h
| pattern_b1         = _sco20h
| pattern_ra1        = _sco20h
| pattern_sh1        = _adidas_white
| pattern_so1        = _3_stripes_white
| leftarm1           = 05005B
| body1              = 05005B
| rightarm1          = 05005B
| shorts1            = 000055
| socks1             = 000055
| pattern_la2        = _sco20a
| pattern_b2         = _sco20a
| pattern_ra2        = _sco20a
| pattern_sh2        = _sco16h
| pattern_so2        = _3_stripes_navy
| leftarm2           = FFFF4A
| body2              = FFFF4A
| rightarm2          = FFFF4A
| shorts2            = 
| socks2             = FFFFFF
}}
'''Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu''', keppir fyrir hönd [[Skotland|Skotlands]] á alþjóðlegum vettvangi. Það spilaði fyrsta knattspyrnuleik sinn, í óformlegum leik gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] árið 1870 sem endaði með 1-1 jafntefli. Skotar hafa verið þekktir fyrir seinheppni í stórmótum, hafa marg oft komist í lokakeppnina, enn átt síðan átt erfitt með að komast upp úr riðlinum þegar út í sjálft mótið er komið.

==Saga==
Skotar eiga sér langa knattspyrnuhefð, enn hefur í gegnum tíðina reynst erfitt að komast upp úr riðilinum á heimsmeistaramótinu, þó svo þeir hafi ansi oft verið nálægt því að komast lengra í keppninni.

==1950-1970: Upphafsárin==
1950 tókst [[Skotland|Skotum]] að komast á lokakeppni HM enn drógu sig úr keppni, á grundvelli þess að þeir náðu ekki að sigra riðilinn sinn þar sem tvö efstu sætin komust áfram. Í riðlinum voru öll lönd [[Stóra-Bretland|Stóra-Bretlands]] með [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] í efsta sæti, og svo Wales og Norður Írland í neðstu sætunum. Árið 1954 tókst þeim að tryggja sig aftur á lokakeppni HM, og ákváðu að draga sig ekki aftur úr keppni, í fyrsta leik töpuðu þeir fyrir Austurríki, í næsta leik voru þeir burstaðir af Úrúgvæ 7-0 og voru þar með fallnir úr keppni í samræmi við reglur mótsins.

Árið 1958 var lokakeppnin haldin í [[Svíþjóð]] og aftur tóku Skotar þátt. Í fyrsta leiknum gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Júgóslavíu. En töpuðu síðan gegn Paragúvæ 2-3 og gegn sterku liði [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] 1-2 og höfnuðu í neðsta sæti riðilsins. Þann 15. apríl árið 1967 spiluðu þeir frægan leik á móti [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]] á [[Wembley]]. [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] hafði ekki tapað leik síðan þeir urðu heimsmeistarar árið 1966. [[Skotland|Skotar]] unnu leikinn 3-2 með mörkum [[Denis law]], [[Bobby Lennox]], og [[Jim McCalli]]. Stuðingsmenn Skotlands þustu þá inná völlinn og kölluðu sig óformlega heimsmeistara, meira í gríni enn alvöru þó.

==1974-1996 Fastagestir á HM og fræknir sigrar==
Árið 1974 Tóku Skotar aftur þátt á Heimsmeistaramótinu, eftir að hafa mistekist þrisvar í röð að komast í lokakeppnina. Þar náðu þeir sínum besta árangri hingað til. Í fyrsta leiknum unnu þeir Zaire 2-0. Í næsta leik vrou andstæðingarnir sjálfir heimsmeistarnir frá [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]]. Þeim leik lauk með markalausu jafntefli og áttu Skotar því möguleika á að komast áfram í keppninni. Þeir gerðu svo jafntefli við Júgóslavíu í lokaleiknum, en duttu úr keppni á markhlutfalli. 

Árið 1978 komust þeir aftur á heimsmeistaramótið. Í  fyrsta leiknum töpuðu þeir gegn Perú 1-3, svo gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Íran , þeim tókst hinsvegar að sigra sterkt lið [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] í lokaleiknum 3-2. [[Kenny Dalglish]] skoraði mark Skota.  Þeim tókst einnig að tryggja sig í lokakeppnina árið 1982, enn duttu úr leik á lélegri markatölu enn [[Sovétríkin]]. Árið 1986 tókst þeim enn eitt skiptið að tryggja sig á stórmót og lentu í erfiðum riðli í þetta sinn með Vestur-Þýskalandi, Danmörku og Úrúgvæ. Það reyndist of erfitt og enn eitt skiptið þurftu þeir að sætta sig við að falla úr leik. Á [[EM 1996]] Mættu Skotar [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] og [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] og [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í riðlakeppninni, og það reyndist þeim of erfitt og þeir féllu þeir strax úr keppni.

==2000- Ný öld, tíðindalítið==
Öldin var framan af tíðindalítil fyrir skoska [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Liðinu tókst að tryggja sér sæti á [[EM 2021]] með því að vinna Ísrael og Serbíu í umspili um laust sæti.
[[Mynd:Tartan Army.png|thumb|Stuðingsmenn Skota &quot;The Tartan Army&quot; eru þekktir fyrir að gefa lítið eftir, þessi mynd er tekin í Mílanó árið 2005 fyrir landsleik á móti [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítölum]] ]]

[[Mynd:Scotland-holland euro 96.jpg|thumb|Knáir kappar í átökum, Skotland-Holland í Riðlakeppni EM á Englandi árið 1996.]]

=== EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!ÁR
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1976]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavía]]||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM1996]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;[[Mynd:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Austurríki]] &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2024]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Þýskaland}}&lt;/small&gt;||'''Riðlakeppni'''
|}

[[Mynd:Kenny_Dalglish_2009_Singapore.jpg|thumb|[[Kenny Dalglish]] Skoraði 30 mörk í 102 landsleikjum fyrir Skotland á árunum 1971-1986.]]

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1930]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæ]]||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1966]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 1970]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1978]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentína]]||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[HM 1986]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||'''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{KOR}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{ZAF}}Suður Afríka||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Tóku ekki þátt'''
|- 
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||'''Tóku ekki þátt'''
|}


[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Skotlandi]]</text>
      <sha1>az6z8uf02h277rh1hwz6e3bxtcod6o5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155647</id>
    <revision>
      <id>1964573</id>
      <parentid>1959643</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6085" sha1="8dwwnkmrmbbl9iq5324ufu1hlcfg6px" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Blågult (Þeir bláugulu)
| Merki = Flag of Sweden.svg|
| Íþróttasamband = 
| Álfusamband = 	UEFA
| Þjálfari   = {{ENG}} [[Graham Potter]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Victor Lindelöf]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[Andreas Svensson]] (148)
| Flest mörk = [[Zlatan Ibrahimović]] (62)
| Leikvangur = [[Friends Arena]]
| FIFA sæti = 38 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	2 
| FIFA hæst ár = nóvember 1994
| FIFA lægst = 45
| FIFA lægst ár = mars 2017
| Fyrsti leikur = 11-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregi]], [[Gautaborg]], [[Svíþjóð]] 12. júlí 1908)
| Stærsti sigur =  12-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Lettneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Lettlandi]] [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]]  [[Svíþjóð]] 29. maí, 1927, 12-0 gegn [[Mynd:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður Kóreu]], [[London]] [[England|Englandi]], 5. ágúst 1948 .
| Mesta tap =  12–1 gegn [[Mynd:Flag_of_United Kingdom.svg|20px]] Bretlandi 20. október 1908
| HM leikir = 12
| Fyrsti HM leikur = 1934
| Fyrsta HM keppni = 1934
| Mesti HM árangur = Silfur 1958
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1        = _swe20h
| pattern_b1         = _swe20h
| pattern_ra1        = _swe20h
| pattern_sh1        = _swe20h
| pattern_so1        = _swe20h
| leftarm1           = FFEC00
| body1              = FFEC00
| rightarm1          = FFEC00
| shorts1            = 15244D
| socks1             = FFFF00
| pattern_la2        = _zwed18a
| pattern_b2         = _swe18a
| pattern_ra2        = _zwed18a
| pattern_sh2        = _zwed18a
| pattern_so2        = _zwed18a
| leftarm2           = 000060
| body2              = 000060
| rightarm2          = 000060
| shorts2            = 15244D
| socks2             = 032392
}}
'''Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu''' (Sænska: Svenska fotbollslandslaget) keppir fyrir hönd [[Svíþjóð|Svíþjóðar]] á alþjóðlegum vettvangi og er stjórnað af Sænska knattspyrnusambandinu, heimaleikvangur Svía er [[Friends Arena]] í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]]. Þjálfari liðsins heitir [[Janne Andersson]]. Frá 1945 til 1955 var liðið talið með sterkustu liðum heims.

Svíþjóð hefur tólf sinnum tekið þátt á Heimsmeistarakeppni í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], fyrst árið 1934. sjö sinnum tekið þátt á Evrópumótinu í knattspyrnu. Það hlaut silfur á Heimsmeistaramótinu 1958 á heimavelli, og brons 1950 og 1994. Af fleiri afrekum þess má nefna gull á Ólympíuleikunum 1948 og brons árið 1924 og 1952. Liðið komst einnig í undanúrslit á EM 1992 sem gestgjafar á því móti.

==Árangur á stórmótum==
[[Mynd:Swedish National football team starting 11 1958 WC final.jpg|thumb|300px|Sænska landsliðið sem náði silfurverðlaunum á heimavelli á HM 1958]]
=== EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!ÁR
!Gestgjafar
!Árangur
|- bgcolor=bronze
|[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Brons''
|- 
|[[EM1996]]||align=left|{{ENG}}England||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Austurríki}} &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|-
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||''16. liða úrslit''
|- 
|[[EM 2024]]||align=left|{{GER}}Þýskaland||''Tóku ekki þátt''
|}

=== HM Árangur ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''4. sæti''
|-bgcolor=bronze
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Brons''
|-
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=silver
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Silfur''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1966]]||align=left|{{ENG}} England||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1970]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Milliriðill''
|-
|[[HM 1978]]||align=left|{{ARG}}Argentína||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1986]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Riðlakeppni''
|-bgcolor=bronze
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''Brons''
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{KOR}} Suður-Kórea &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||''16 liða úrslit''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''16 liða úrslit'''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{ZAF}}Suður-Afríka||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Tóku ekki þátt'''
|-
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''8 liða úrslit'''
|-
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||'''Tóku ekki þátt'''
|}


[[Mynd:Zlatan Ibrahimović Euro 2012 vs England.JPG|thumb|150px|[[Zlatan Ibrahimović]] er markahæsti leikmaður í sögu Svía með 62 mörk fyrir landsliðið.]]

==Flestir leikir==
# Andreas Svensson: 148 
# Thomas Ravelli: 143
# Andreas Isaksson: 133 
# Kim Källström: 131
# Sebastian Larsson: 118 

==Flest mörk==
# [[Zlatan Ibrahimović]]: 62 
# Sven Rydell: 49
# Gunnar Nordahl: 43
# [[Henrik Larsson]]: 37
# Gunnar Gren: 32 

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Íþróttir í Svíþjóð]]

[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>8dwwnkmrmbbl9iq5324ufu1hlcfg6px</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155695</id>
    <revision>
      <id>1964570</id>
      <parentid>1936444</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5742" sha1="izp0v99t0uxrixjnt2zm1srua97jr4n" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Nati (Landsliðið), Rossocrociati (Rauðu krossarnir)
| Merki = Flag of Switzerland.svg
| Íþróttasamband = 
| Álfusamband = 	UEFA
| Þjálfari   =  Murat Yakin
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Granit Xhaka
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Granit Xhaka (144)
| Flest mörk = 	Alexander Frei (42)
| Leikvangur = Breytilegt
| FIFA sæti = 19 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	3
| FIFA hæst ár = (ágúst 1993)
| FIFA lægst = 83
| FIFA lægst ár = (desember 1998)
| Fyrsti leikur = 0-1 gegn [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]], [[París]], [[Frakkland|Frakklandi]] 12. febrúar 1905
| Stærsti sigur =  9-0 gegn Litháen , [[París]] [[Frakkland|Frakklandi]] 25. maí, 1924
| Mesta tap =  0-9 gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] 20.maí 1909
| HM leikir = 11
| Fyrsti HM leikur = 1934
| Fyrsta HM keppni = 1934
| Mesti HM árangur = 8. liða úrslit (1934, 1938, 1954)
| Álfukeppni = 
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1           = _suica1819h
| pattern_b1            = _suica1819h
| pattern_ra1           = _suica1819h
| pattern_sh1           =
| pattern_so1           =
| leftarm1              = FF0000
| body1                 = FF0000
| rightarm1             = FF0000
| shorts1               = ffffff
| socks1                = FF0000
| pattern_la2           = _sui18a
| pattern_b2            = _sui18a
| pattern_ra2           = _sui18a
| pattern_sh2           =
| pattern_so2           =
| leftarm2              = ffffff
| body2                 = ffffff
| rightarm2             = ffffff
| shorts2               = FF0000
| socks2                = ffffff
}}
'''Svissneska karlandsliðið í knattspyrnu''' ''(þýska: Schweizer Fußballnationalmannschaft, franska: Équipe de Suisse de fótbolta, ítalska: Nazionale di calcio della Svizzera, Rómanska: Squadra naziunala da ballape da la Svizra)'' er fulltrúi Sviss í alþjóðlegri knattspyrnu. Landsliðinu er stjórnað af svissneska knattspyrnusambandinu.

Besti árangur Sviss á [[FIFA]] heimsmeistarakeppninni eru þrjú fjórðungsúrslit, 1934, 1938 og 1954. Landið var gestgjafi árið [[HM 1954|1954]], þar sem liðið lék við Austurríki í fjórðungsúrslitaleiknum og tapaði 7–5, sem enn í dag er mesti markaleikur í sögu heimsmeistarakeppninnar.  
[[Sviss]] og [[Austurríki]] voru gestgjafar  [[EM 2008]] þar sem Svisslendingar lentu í þriðja sæti í riðlinum, en náðu ekki  að komast áfram úr riðlakeppninni. 

Í heildina var besti árangur Sviss á alþjóðlegu móti í knattspyrnu, silfurverðlaunin sem það vann árið 1924, eftir að hafa tapað fyrir Úrúgvæ 3-0 í úrslitaleiknum á Ólympíuleikunum 1924. 

Frægir leikmenn spila með liðinu um þessar mundir eru [[Xherdan Shaqiri]], [[Granit Xhaka]], og [[Stephan Lichtsteiner]], í Þjóðadeildinni tókst þeim að ná 4. sæti 2019.

[[Mynd:Switzerland national football team World Cup 2018.jpg|alt=|thumb|right|Svissneska liðið stillir upp í liðsmynd fyrir leik gegn [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] ]]

== Árangur í keppnum ==
=== EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[EM1996]]||align=left|{{ENG}}England||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{AUT}} Austurríki &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|-
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||''16.liða úrslit''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||''8.liða úrslit''
|-
|[[EM 2024]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Þýskaland}}&lt;/small&gt;||8.liða úrslit
|-
|}

=== HM Árangur ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''8 liða úrslit''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''8 liða úrslit''
|-
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''8 liða úrslit''
|-
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 1966]]||align=left|{{ENG}}England||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1970]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1978]]||align=left|{{ARG}}Argentína||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 1986]]||align=left|{{MEX}}Mexíkó||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''16 liða úrslit''
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{KOR}}Suður-Kórea &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''16 liða úrslit''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{ZAF}}Suður-Afríka||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''16 liða úrslit''
|-
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''16 liða úrslit'''
|-
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||'''16 liða úrslit'''
|}

[[Flokkur:Íþróttir í Sviss]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>izp0v99t0uxrixjnt2zm1srua97jr4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155743</id>
    <revision>
      <id>1964592</id>
      <parentid>1959642</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49405" sha1="js810qg1kohaqpzztmj4x9wey2l9c6a" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = La Albiceleste (''Þeir Hvítu og Ljósbláu'')
| Merki = Flag of Argentina.svg 
| Íþróttasamband = Asociación del Fútbol Argentino (''Knattspyrnusamband Argentínu'')
| Álfusamband = [[CONMEBOL]] 
| Þjálfari   = {{ARG}} Lionel Scaloni
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Lionel Messi]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = Lionel Messi (170)
| Flest mörk = [[Lionel Messi]] (103)
| Leikvangur = Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti, [[Búenos Aíres]]
| FIFA sæti = 3 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 1 
| FIFA hæst ár = mars 2007; okt.2007-júní 2008; júlí-okt. 2015; apríl 2016-apríl 2017; apríl 2023-júlí 2025
| FIFA lægst = 24
| FIFA lægst ár =  ágúst 1996
| Fyrsti leikur = 3-2 gegn [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] [[16. maí]] [[1902]]
| Stærsti sigur =  12–0 gegn [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] [[22. janúar]] [[1942]]
| Mesta tap =  6–1 gegn [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] [[27. mars]] [[2018]]
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 1930
| Fyrsta HM keppni = 1930
| Mesti HM árangur = Heimsmeistarar [[HM 1978|1978]], [[HM 1986|1986]], [[HM 2022|2022]]
| Álfukeppni = Copa America
| Álfukeppni leikir = 42
| Fyrsta álfukeppni = 1916
| Mesti álfu árangur = Meistarar 1921, 1925, 1927, 1929, 1937, 1941, 1945, 1946, 1947, 1955, 1957, 1959, 1991, 1993, 2021, 2024
| pattern_la1              = _arg19h
| pattern_b1               = _arg19h
| pattern_ra1              = _arg19h
| pattern_sh1              = _black_stripes2
| pattern_so1              = _arg19h
| leftarm1                 = FFFFFF
| body1                    = FFFFFF
| rightarm1                = FFFFFF
| shorts1                  = ffffff
| socks1                   = FFFFFF
&lt;!-- Second Kit --&gt;
| pattern_la2              = _arg20a
| pattern_b2               = _arg20a
| pattern_ra2              = _arg20a
| pattern_sh2              = _arg20a
| pattern_so2              = _3_sky_stripes
| leftarm2                 = 213063
| body2                    = 213063
| rightarm2                = 213063
| shorts2                  = 213063
| socks2                   = 213063
}}
[[Mynd:Seleccion argentina 1964.jpg|thumb|left|250px|Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu 1964]]
'''Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er landslið Argentínu í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Því er stjórnað af Argentínska knattspyrnusambandinu sem var stofnað árið 1893 og varð formlega meðlimur í [[FIFA]] árið 1912. Argentína hefur tekið þátt í 17 lokakeppnum heimsmeistarakeppninnar frá 1930 til 2022. Það hefur orðið heimsmeistari þrisvar, [[HM 1978]], [[HM 1986]] og [[HM 2022]].
[[Mynd:Maradona cup azteca.jpg|thumb|left|250px|Heimsmeistaratitlinum 1986 fagnað]]

Argentína tók þátt í fyrstu heimsmeistarakeppninni, í Úrúgvæ, árið 1930. Liðið komst í úrslit þar sem það tapaði. Síðan hélt það til Ítalíu í næsta heimsmeistarakeppni, þar sem það var slegið út af Svíþjóð. Argentínu mistókst svo að komast á nokkrar heimsmeistarakeppnir í röð áður en liðið mætti á ný á heimsmeistarakeppnina árið 1958. Argentína tók eftir það þátt í öllum heimsmeistarakeppnunum að undanskildri heimsmeistarakeppninni 1970, einu [[Heimsmeistarakeppni FIFA|heimsmeistarakeppninni]] sem það komst ekki í. Á heimsmeistarakeppninni á heimavelli árið 1978 varð Argentína heimsmeistari og endurtók leikin árið [[HM 1986|1986]]. Argentína  hefur 6 sinnum komist í úrslitaleikinn.
Argentína hefur tekið þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] frá 1916 og unnið meistaratitilinn alls 15 sinnum, síðast 2021. Tveir af þekktari knattspyrnuköppum sögunnar koma frá Argentínu: [[Lionel Messi]] og [[Diego Maradona]].

==Saga==
Árið 1901 mættust argentínskt og [[Úrúgvæ|úrúgvæskt]] úrvalslið í kappleik sem skipulagður var og fór fram á heimavelli ''Albion F.C.'' í Úrúgvæ. Leiknum lauk með 3:2 sigri argentínska liðsins, en viðureignin er þó ekki talin formlegur landsleikur enda var hún ekki á vegum knattspyrnusambanda landanna tveggja. Árið eftir var ákveðið að liðin mættust að nýju á sama velli og telst það fyrstu landsleikur beggja þjóða og raunar fyrsti landsleikur sem fram fór í Suður-Ameríku og meðal þeirra fyrstu í heiminum utan Stóra-Bretlands. Að þessu sinni unnu Argentínumenn stórsigur, 6:0.

[[Mynd:Harry_Hayes4.JPG|thumb|left|180px|Harry Hayes var markakóngur Argentínu í byltingarafmælismótinu 1910.]]Frá 1902 til 1909 mættustu Argentína og Úrúgvæ þrettán sinnum á knattspyrnuvellinum, áður en önnur landslið höfðu verið stofnuð í álfunni. Þetta lagði grunninn að rótgrónum ríg milli liðanna tveggja. Engar tvær knattspyrnuþjóðir hafa mæst jafnoft í landsleik, ekki einu sinni [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingar]] og [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotar]] sem þó hafa att kappi frá 1872. Á þessum árum voru stofnsettar ýmsar keppnir og búnir til verðlaunagripir sem bitist var um í viðureignum þessum, má þar nefna ''Copa Lipton'' frá 1905 og ''Copa Newton'' frá 1906.

Árið 1910 var efnt til fyrsta þriggja landsliða mótsins í Suður-Ameríku, ''Copa Centenario Revolución de Mayo'', sem haldið var til að minnast 100 ára afmælis maíbyltingarinnar sem var miklilsverður viðburður í sjálfstæðissögu ríkja Rómönsku Ameríku. Auk heimamanna í Argentínu tóku Úrúgvæ og [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] þátt í mótinu sem lauk með sigri Argentínska liðsins. Mót þetta hefur stundum verið kallað „fyrsta [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Suður-Ameríkukeppnin]]“ en CONMEBOL, knattspyrnusamband álfunnar lítur svo á að það hafi verið keppnin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|árið 1916]], sem fram fór á stofnári sambandsins.

===Álfukeppni og stækkandi sjóndeildarhringur===
Fyrsta formlega Suður-Ameríkukeppnin var haldin í Argentínu árið 1916 og lauk með sigri Úrúgvæ sem voru langsterkasta liðið á þessu fyrsta tímabili keppninnar. Af fyrstu tíu mótunum, frá 1916-25, fór Úrúgvæ sex sinnum með sigur af hólmi en [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] og Argentína tvisvar hvor þjóð. Báðir titlar Argentínu komu á heimavelli, árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]].

[[Mynd:Final_football_Argentina_vs_Uruguay_Olympics_1928.jpg|thumb|right|180px|Fyrirliðar Argentínu og Úrúgvæ stilla sér upp með dómaratríóinu fyrir úrslitaleikinn í Amsterdam 1928.]]Úrúgvæska liðið mætti sem fulltrúi Suður-Ameríku á [[Sumarólympíuleikarnir_1924#Knattspyrnukeppni_ÓL_1924|Ólympíuleikana í París 1924]] og kom aftur með gullverðlaunin, sem talin voru ígildi heimsmeistaratitils. Þetta jók enn á ríginn milli Úrúgvæ og Argentínu á fótboltavellinum og var sigri Argentínumanna á nýkrýndu meisturunum árið 1924 því fagnað innilega, ekki hvað síst þar sem [[Cesáreo Onzari]] skoraði mark í leiknum, beint úr hornspyrnu, en knattspyrnureglunum hafði nýlega verið breytt á þann veg að slík mörk fengu að standa.

Úrúgvæ og Argentína sendu bæði lið til leiks á [[Sumarólympíuleikarnir_1928#Knattspyrnukeppni_ÓL_1928|Ólympíuleikana í Amsterdam 1928]]. Argentínska liðið var talið síst lakara um þær mundir og varð t.a.m. Suður-Ameríkumeistari bæði árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]. Á leiðinni til Amsterdam gerði Argentína markalaust jafntefli við [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] í fyrsta landsleik sínum gegn liði utan Suður-Ameríku.

Líkt og raunin hafði verið í París fjórum árum fyrr, reyndust Suður-Ameríkumennirnir öðrum mótherjum sínum yfirsterkari á Ólympóuleikunum. Argentínumenn unnu stóra sigra á [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamönnum]], [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgum]] og [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptum]] uns röðin kom að Úrúgvæ í úrslitum. Þar skildu liðin jöfn 1:1 en Úrúgvæ hafði betur í endurteknum leik, 2:1 og argentínska liðið mátti sætta sig við silfurverðlaunin. Evrópskir knattspyrnuáhugamenn heilluðust af færni suður-amerísku leikmannanna og átti það stóran þátt í að ákveðið var að halda fyrsta heimsmeistaramótið í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|Úrúgvæ árið 1930]].

===Fyrstu heimsmeistaramótin===
[[Mynd:NilsAxelsson.jpg|thumb|left|180px|Argentínumenn töpuðu fyrsta leik og féllu út gegn Svíum á HM 1934.]]Þegar á hólminn var komið sátu flestar Evrópuþjóðir heima á HM 1930 með þeim afleiðingum að Úrúgvæ og Argentína voru yfirburðalið á mótinu. Argentína mátti þó hafa talsvert fyrir því að vinna 1:0 sigur á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]] í riðlakeppninni. Eins og búist var við mættust erkifjendurnir í úrslitaleiknum og var spennan í [[Montevídeó]] gríðarleg. Stór hópur argentínskra stuðningsmanna hugðust mæta á leikinn en komust ekki á leiðarenda vegna þoku. Sögur gengu af því að leikmönnum og fjölskyldum argentínska liðsins hefði verið hótað lífláti fyrir leikinn en að lokum fór svo að heimamenn í Úrúgvæ unnu 4:2. Það varð argentínska liðinu lítil huggun að framherji þeirra [[Guillermo Stábile]] yrði fyrsti markakóngur HM með átta mörk.

Kergjan eftir úrslitaleikinn gerði það að verkum að Úrúgvæ og Argentína, sem höfðu fram að þessu yfirleitt mæst ekki sjaldnar en tvisvar á ári, hittust ekki nema tvisvar næstu fimm árin. Af sömu ástæðu var gert hlé á Suður-Ameríkukeppninni til ársins [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]. Ósætti Úrúgvæmanna við þátttökuleysi Evrópubúa á HM 1930 gerði það að verkum að þeir neituðu að mæta til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|HM á Ítalíu 1934]]. Argentínumenn mættu hins vegar kokhraustir til leiks þrátt fyrir að hafa varla leikið neina landsleiki á undanliðnum fjórum árum og eftir að hafa misst lykilmenn til Ítalíu þar sem þeir kepptu nú undir merkjum [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamanna]]. Keppt var með útsláttarfyrirkomulagi og þurfti argentínska liðið að sætta sig við að snúa heim eftir 3:2 tap gegn [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]] í fyrsta leik. Fjórum árum síðar töldu Argentínumenn sig sjálfskipaða gestgjafa á HM. Þegar það náði ekki fram að ganga ákváðu þeir að sitja heima á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|HM 1938]].

===Sigrar og hjásetur===
[[Mynd:Carasucias.JPG|thumb|right|180px|Sóknarlína hins óstöðvandi Carasucias-liðs Argentínu frá 1957.]]Árin í kringum [[seinni heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjöldina]] voru einhver þau sigursælustu í sögu argentínska landsliðsins á heimaslóðum. Landið varð fimm sinnum Suður-Ameríkumeistari í sjö mótum á árunum 1937-47. Í annað hinna tveggja skiptanna mætti Argentína ekki til leiks. Sömu sögu má segja um heimmeistaramótin [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|árin 1950]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|1954]], þar sem árgentínska knattspyrnusambandið ákvað að mæta ekki til leiks. Grunur vaknaði um að Argentínumenn yrðu sér úti um átyllu til að sitja heima þegar stjórnendur landsliðsins voru óvissir um góðan árangur, einkum í forsetatíð [[Juan Perón]], sem lagði mikið upp úr því að tengja stjórn sína við velgengni á knattspyrnuvellinum.

Þótt Argentína keppti hvorki á HM 1950 né 1954 markaði sjötti áratugurinn upphafið að reglubundnum vináttuleikjum gegn evrópskum andstæðingum. 3:1 sigri á Englendingum í Buenos Aires sumarið 1953 var t.a.m. fagnað sem heimsmeistaratitli og var lengi talið einhver bestu úrslit argentínska landsliðsins.

Argentínumenn unnu sinn tíunda, ellefta og tólfta Suður-Ameríkutitil árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959]]. Af þeim þótti miðjutitillinn, í [[Perú]] 1957 glæsilegastur. Liðið, sem var undir stjórn Guillermo Stábile var kallað ''Carasucias'' og talið líklegt til stórafreka á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM í Svíþjóð 1958]] þar sem Argentína mætti aftur eftir nærri aldarfjórðungs hlé. Í millitíðinni fluttu þrír lykilmenn sig hins vegar til Ítalíu og sneru því baki við landsliðinu sem olli sárum vonbrigðum, hafnaði á botni riðils síns og tapaði m.a. 6:1 fyrir liði [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]]. Afhroðið á heimsmeistaramótinu var kallað ''sænski harmleikurinn'' og talið er að um 10 þúsund manns hafi mætt á flugstöðina í Buenos Aires til að tjá vanþóknun sína á liðinu við heimkomuna.

===Hörkutól===
Hin sigursælu lið Argentínu á sjötta áratugnum þóttu oft hörð í horn að taka en voru þó einnig marksækin og skoruðu mikið. Á sjöunda og áttunda áratugnum fékk argentínska liðið hins vegar orð á sig fyrir að vera varnarsinnaðra og hika ekki við að leika grófan leik. Afhroðið í Svíþjóð kann að hafa átt sinn þátt í þessari viðhorfsbreytingu. Keppnisferð um Evrópu sumarið 1961 leiddi einnig í ljós hversu langt liðið stóð að baki sterkari evrópsku liðunum, en Argentína vann aðeins einn leik af fimm á ferðalaginu. Þjálfaraskipti voru tíð á þessum árum, eftir langt stöðugleikatímabil þar á undan.

[[Mynd:Argentina_1966_rattin.jpg|thumb|left|300px|Antonio Rattin er rekinn af velli gegn Englandi 1966 og allt sýður uppúr.]] Argentínumenn höfðu talið sig sjálfkjörna til að hýsa [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]] sem flestum að óvörum var ákveðið að halda í staðinn í [[Síle]]. Þar unnu Argentínumenn bragðdaufan sigur á [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]] í upphafsleik en töpuðu svo fyrir Englandi og gerðu markalaust jafntefli gegn [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] og féllu úr keppni.

Þátttaka Argentínu á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]] reyndist söguleg. Liðið mætti til leiks fullt bjartsýni eftir að gott gengi á [[Taça das Nações]], fjögurra liða móti sem haldið var í Brasilíu og var kallað ''litla heimsmeistarakeppnin''. Auk heimamanna og Argentínu kepptu Englendingar og Portúgalir á mótinu sem argentínska liðið vann á fullu húsi stiga. Keppnin í Englandi byrjaði einnig prýðilega. Argentínumenn unnu bæði [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverja]] og [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svisslendinga]] í riðlakeppninni en gerðu jafntefli við [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]] sem nældu sér í toppsætið á betri markatölu.

Í fjórðungsúrslitum mættust Argentína og England í leik sem átti eftir að draga dilk á eftir sér. Leikurinn þóttu grófur af hálfu beggja liða en allt sauð upp úr þegar fyrirliðinn [[Antonio Rattín]] var rekinn af velli. Heimamenn unnu að lokum 1:0 sigur, en eftir leikinn gerðu enskir fjölmiðlar mikið úr „villimannlegri hegðun“ Argentínumanna sem sjálfir töldu að þýskur dómari leiksins hefði dregið taum enska liðsins að kröfu FIFA. Argentínumönnum var því fagnað sem hetjum við heimkomuna en viðureignin varð til þess að ýta undir mikla gagnkvæma andúð liðanna tveggja.

Hinn harði leikstíll argentínska liðsins skilaði þeim ekki miklum árangri á heimaslóðum, þar sem Argentína varð ekki Suður-Ameríkumeistari frá 1959 til 1991. Argentínumönnum mistókst einnig að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM 1970]] og var það í fyrsta og eina sinn í sögunni sem liðið hefur fallið út í undankeppni HM.

===Draugaliðið og HM 1974===
[[Mynd:Menotti_world_cup.jpg|thumb|right|180px|César Luis Menotti tók við landsliðinu eftir HM 1974 og lét þegar til sín taka.]]Áfallið þegar Argentínu mistókst að komast á HM 1970 var mikið. Á FIFA-þinginu 1966 hafði verið ákveðið að Argentína yrði í gestgjafahlutverkinu á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]] og metnaður argentínsku þjóðarinnar var mikill að byggja upp öflugt landslið í tíma. Knattspyrnusamband Argentínu var hins vegar í hreinni upplausn og landsliðshópurinn gekk nánast sjálfala. [[Mario Kempes]] lýsti því síðar að leikmenn hafi sjálfir þurft að skipuleggja vináttulandsleiki og safna peningum til að fjármagna æfingarbúðir. Skipulagsleysið gerði það að verkum að fjölmiðlum reyndist afar erfitt að fá upplýsingar um stöðuna á landsliðinu og fékk það fljótlega viðurnefnið ''draugaliðið''.

Argentínumenn komu sér á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM í Vestur-Þýskalandi 1974]]. Þar beið þeirra strembinn forriðill með [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]], [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítímönnum]] og Ítölum. Eftir naumt tap gegn pólska liðinu og 1:1 jafntefli gegn Ítölum komst liðið áfram í milliriðla með öruggum sigri á Haítí. HM-draumurinn mátti heita úr sögunni strax í fyrsta leik með 4:0 skelli gegn spútnikliði [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]]. Þvínæst kom 2:1 tap í hörkuleik gegn Brasilíu og að lokum tilþrifalítið jafntefli gegn [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þjóðverjum]].

Fátt við frammistöðuna í Vestur-Þýskalandi gaf tilefni til bjartsýni fyrir HM á heimavelli fjórum árum síðar og því ljóst að grípa þyrfti til róttækra aðgerða. Strax í kjölfar mótsins var gengið frá ráðningu [[César Luis Menotti]] sem landsliðsþjálfara. Hann setti ýmis skilyrði fyrir ráðningu sinni, þar á meðal að knattspyrnusambandið setti reglur sem bönnuðu sölu á leikmönnum undir 25 ára aldri til evrópskra félagsliða.

===Herforingjar og heimsmeistaratitill===
Argentínska landsliðið sýndi miklar framfarir undir stjórn Menotti, sem var yfirlýstur vinstrimaður. Á árinu 1977 þreytti 16 ára táningur, [[Diego Maradona]] frumraun sína fyrir Argentínu. Stuðningsmenn sáu ekki sólina fyrir þessum unga leikmanni og bakaði landsliðsþjálfarinn sér talsverðar óvinsældir þegar hann ákvað að sleppa honum úr leikmannahópi sínum fyrir HM.

[[Mynd:Argentina vs netherlands final.jpg|thumb|left|180px|Mario Kempes fagnar marki gegn Hollendingum í úrslitaleiknum.]]Heimsmeistarakeppnin í Argentínu fór fram í skugga valdaráns illræmdrar herforingjastjórnar sem velt hafði [[Perónismi|Perónistahreyfingunni]] frá stjórnartaumunum. Stjórn herforingjanna var blóði drifin og ákváðu þeir að nýta sér HM óspart í áróðursskyni, sem hefur mjög mótað þau eftirmæli sem keppnin hefur hlotið.

[[Mynd:Mario kempes figurita crack.jpg|thumb|right|180px|Kempes var hetja Argentínumanna á mótinu og markakóngur.]]Ekki er hægt að segja að heimamenn hafi byrjað mótið með neinum sérstökum glæsibrag. Fyrsti leikur vannst þó gegn Ungverjum með sigurmarki síðla leiks, 2:1. Þá tók við taugatrekkjandi sigur á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]], sömuleiðis 2:1 og sæti í milliriðli var í höfn. Í lokaleiknum tapaði argentínska liðið svo fyrir Ítölum, 1:0 og endaði því í B-riðli og mátti sætta sig við að spila leiki sína í [[Rosario]] í stað höfuðborgarinnar Buenos Aires. Argentínska liðið hafði einungis skorað fjögur mörk í leikjunum remur og markahrókurinn Kempes var enn ekki kominn á blað.

Ef til vill létti það pressu af liði heimamanna að færa sig til Rosario. Í það minnsta hrökk Kempes í gang í fyrsta leik milliriðlanna og skoraði tvívegis í 2:0 sigri á bronsliði Pólverja frá fyrra heimsmeistaramóti. Næsta viðureign var gegn Brasilíumönnum, sem líkt og argentínska liðið höfðu mátt sætta sig við annað sætið í sínum riðli. Litið var svo á að um eiginlegan úrslitaleik riðilsins væri að ræða, en útkoman varð markalaust jafntefli eftir harðan leik. Í lokaumferðinni fór leikur Brasilíumanna fram á undan viðureign Argentínumanna, sem þar með myndu vita hvers til væri ætlast af þeim. Fyrir leik sinn gegn [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] vissu leikmenn Menotti að þeir þyrftu að vinna með fjórum mörkum hið minnsta til að komast í úrslitaleikinn. Niðurstaðan varð 6:0 sigur, sem síðar átti eftir að verða kveikjan að ýmsum samsæriskenningum um að maðkur hefði verið í mysunni.

Sigurinn gegn Perú þýddi að Argentínumenn tóku á móti Hollendingum í úrslitaleik keppninnar þann 25. júní. Mikil taugaspenna var í aðdraganda leiksins og freistuðu heimamenn þess með ýmsum hætti að slá mótherjana út af laginu. Mario Kempes kom Argentínu yfir en Hollendingar jöfnuðu síðla leiks og voru nærri því að skora sigurmark í blálokin. Grípa þurfti til framlengingar þar sem Kempes skoraði öðru sinni og [[Daniel Bertoni]] gulltryggði sigurinn í lokin. Argentínumenn voru heimsmeistarar í fyrsta sinn í sögunni og fögnuður landsmanna jafnt sem herforingjanna var einlægur. Síðar áttu þó sumir leikmanna liðsins eftir að lýsa því hversu sárt þeim hefði þótt að styrkja stöðu einræðisstjórnarinnar með afreki sínu.

===Misheppnuð titilvörn===
Ekki gagnaðist heimsmeistaratitillinn Argentínumönnum í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|næstu Suður-Ameríkukeppni]] frekar en endranær á þessum árum. Enduðu þeir í neðsta sæti síns riðils á eftir Brasilíu og [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivíu]]. Litlu betur gekk á [[1980 Mundialito|afmælismóti heimsmeistarakeppninnar]] sem fram fór í Úrúgvæ árið 1980.

[[Mynd:Maradona expulsado vs brasil.jpg|thumb|left|180px|Maradona lítur rauða spjaldið gegn Brasilíu.]]Heimsmeistararnir ríkjandi mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]] í skugga [[Falklandseyjastríðið|Falklandseyjarstríðsins]] sem brotist hafði út þá um vorið. Diego Maradona var að þessu sinni í leikmannahópnum og hafði skömmu fyrir mótið verið keyptur til liðs við [[FC Barcelona|Barcelona]] fyrir metfé. Opnunarleikurinn, sem fram fór á [[Camp Nou]] heimavelli Börsunga, olli vonbrigðum þar sem Belgar unnu óvæntan 1:0 sigur. Sigrar gegn Ungverjum og El Salvador dugðu Argentínumönnum upp úr riðlinum, en þó aðeins sem næstefsta lið sem þýddi að þeir lentu í ógnarsterkum milliriðli.

Upphafsleikur milliriðilsins var gegn heimsmeistaraefnum Ítala, sem höfðu gert þrjú jafntefli í jafnmörgum leikjum í mótinu. Ítalska liðið vaknaði hins vegar til lífsins gegn Argentínumönnum og vann 2:1 sigur. Þar með var staðan orðin nálega vonlaus og argentínska liðið lauk keppni með 3:1 tapi á móti Brasilíu, þar sem Maradona uppskar rauða spjaldið í lokin eftir að hafa verið sparkaður sundur og saman af varnarmönnum brasilíska liðsins. Ósigur þessi leiddi til afsagnar  Menotti og tók [[Carlos Bilardo]] við keflinu af honum.

===Mótið hans Maradona===
[[Mynd:Argentina germany entering.jpg|thumb|right|180px|Leikmenn Argentínu og Vestur-Þýskalands ganga inn á völlinn fyrir úrslitaleikinn á Azteca-leikvangnum.]]Billardo og Menotti voru eins og svart og hvítt þegar kom að nálgun þeirra varðandi knattspyrnu. Vinstrimaðurinn og heimspekingurinn Menotti hafði lagt áherslu á léttleikandi bolta, stutt samspil og einstaklingsframtak á meðan Billardo, sem talinn var fremur hægrisinnaður, lagði áherslu á liðsheild og þéttan varnarleik. Úrslit Argentínumanna í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM í Mexíkó 1986]] gáfu heldur ekki tilefni til bjartsýni. Í síðustu æfingarleikjunum fyrir mótið töpuðu Argentínumenn til að mynda fyrir bæði Frökkum og [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmönnum]]. Vonir argentínska liðsins voru hins vegar bundnar við snilli Diego Maradona.

Argentínska liðið fékk þægilegan forriðil og hafnaði í efsta sæti eftir sigra gegn [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreumönnum]] og Búlgörum en jafntefli gegn heimsmeisturum Ítala. Í 16-liða úrslitum lögðu Argentínumenn granna sína í Úrúgvæ að velli 1:0. Því næst tók við dramatísk viðureign gegn Englendingum þar sem Maradona var í aðalhlutverki, skoraði annars vegar minnisstætt mark þar sem hann sundurspilaði alla ensku vörnina en hins vegar mark þar sem hann sló knöttinn í markið án þess að dómaratríóið veitti því eftirtekt.

Í undanúrslitum skoraði Maradona bæði mörkin í 2:0 sigri á Belgum. Vestur-Þjóðverjar settu allt kapp á að halda Maradona niðri í úrslitaleiknum, en við það losnaði um aðra leikmenn og Maradona tókst engu að síður að leggja upp eitt mark í 3:2 sigri. Argentína var heimsmeistari öðru sinni.

===Deilur og dópneysla===
[[Mynd:Diego Maradona, Napoli.jpg|thumb|left|300px|Maradona er enn í miklum metum í Napólí.]]Veturinn eftir sigurinn á HM leiddi Maradona [[SSC Napoli]] til síns fyrsta [[Ítalska A-deildin|ítalska meistaratitils]] og komst nánast í guðatölu í borginni. Þessar vinsældir hans áttu eftir að setja mark sitt á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] sem fram fór á Ítalíu. Skipuleggjendur mótsins komu því svo fyrir að fjöldi leikja argentínska liðsins færu fram í Napólí, til að lokka fleiri áhorfendur á völlinn. Tvær grímur fóru þó að renna á ítölsk fótboltayfirvöld þegar Maradona hvatti íbúa Napólí til að styðja Argentínu í keppninni frekar en landslið heimamanna og kynti óhikað undir rótgróinni togstreitu sem ríkti milli íbúa suður- og norður-Ítalíu. Afleiðingin varð sú að margir Napólíbúar tóku kalli fyrirliða síns, en aðrir Ítalir snerust harkalega gegn Maradona og argentínska landsliðinu.

Líkt og átta árum fyrr byrjaði titilvörnin illa. Argentína tapaði afar óvænt í opunarleiknum gegn [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] sem þó luku leik tveimur mönnum færri. 2:0 sigur á [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sovétmönnum]] í næsta leik, sem fram fór í Napólí, bætti nokkuð úr skák. Lokaleikurinn var einnig í Napólí og þar gerðu Argentínumenn og [[Rúmenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rúmenar]] jafntefli, sem þýddi að heimsmeistararnir skriðu áfram í 16-liða úrslit sem 3ja sætis lið og máttu búa sig undir erfiðari andstæðinga en ella.

Brasilía og Argentína mættust í 16-liða úrslitum í leik sem einkenndist af stífum varnarleik. [[Claudio Caniggia]] náði að stinga sér í gegnum brasilísku vörnina seint í leiknum og skoraði eina markið. Í fjórðungsúrslitum þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni eftir markalaust jafntefli gegn [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]] og Argentínumenn voru komnir í undanúrslit gegn Ítölum í Napólí. [[Salvatore Schillaci|Toto Schillaci]] kom heimamönnum yfir áður en Caniggia jafnaði metin og Argentína knúði aftur fram sigur í vítaspyrnukeppni. Í úrslitaleiknum gegn Vestur-Þjóðverjum freistuðu Argentínumenn þess að komast í þriðju vítakeppnina í röð en misstu tvo menn af velli með rauð spjöld og [[Andreas Brehme]] skoraði eina mark leiksins úr vítaspyrnu þegar fimm mínútur voru til leiksloka.

[[Mynd:Argentina seleccion 1991.jpg|thumb|right|300px|Argentínska meistaraliðið á Copa America 1991.]]Veturinn 1990-91 féll Maradona á lyfjaprófi sem rekja mátti til [[kókaín|kókaínfíknar]] hans, þótt sjálfur segði hann að um væri að ræða hefndaraðgerðir ítalska knattspyrnusambandsins í sinn garð vegna HM 1990. Fyrir vikið missti hann af [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|Copa America 1991]], þar sem Argentínumenn hrepptu sinn þrettánda titil og þann fyrsta frá 1959. Hetja argentínska liðsins í keppninni var markahrókurinn [[Gabriel Batistuta]]. Liðið varði titil sinn í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|Ekvador tveimur árum síðar]] og reyndist það síðasti Suður-Ameríkutitillinn í tæpa þrjá áratugi.

Mörgum að óvörum sneri Maradona aftur í landsliðshópinn fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum 1994]]. Argentínska liðið þurfti að fara fjallabaksleiðina á mótið og mætti [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Áströlum]] í umspili. Þegar til Bandaríkjanna var komið reyndist Maradona í fantaformi og það sama gilti um Caniggia félaga hans, sem einnig hafði afplánað keppnisbann vegna kókaínneyslu. Þeir Maradona og Batistuta pökkuðu saman [[Gríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grikkjum]] í fyrsta leik, 4:0 og Caniggia skoraði bæði mörkin í 2:1 sigri á [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígeríumönnum]] sem höfðu heillað í sínum upphafsleik. Snögglega virtust Argentínumenn líkleg heimsmeistaraefni.

En Adam var ekki lengi í Paradís. Eftir Nígeríuleikinn var upplýst að Maradona hefði fallið á lyfjaprófi. Vængbrotnir Argentínumenn töpuðu lokaleik riðilsins á móti Búlgörum og féllu svo úr leik í 16-liða úrslitum gegn grönnum þeirra frá Rúmeníu. Leikferli Diego Maradona með landsliðinu var lokið.

===Vonbrigði í Evrópu og Asíu===
Argentínumenn unnu Suður-Ameríkuforkeppnina fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi 1998]] og voru fjórða efsta þátttökuþjóðin á heimslista FIFA. Þjálfari liðsins var gamli fyrirliðinn [[Daniel Passarella]] og fékk Argentína fullt hús stiga í riðlakeppninni, eitt liða auk heimamanna Frakka og fékk ekki á sig eitt einasta mark að auki. Gömlu fjendurnir, Englendingar, voru andstæðingarnir í 16-liða úrslitum. Eftir 2:2 jafntefli þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni sem argentínska liðið reyndist sterkari aðilinn í. Aðrir gamlir andstæðingar, Hollendingar, biðu í fjórðungsúrslitum. Allt stefndi í framlengingu en á lokamínútu venjulegs leiktíma skoraði [[Dennis Bergkamp]] sigurmarkið, 2:1.

[[Mynd:020607beckhamPK.jpg|thumb|left|180px|David Beckham skorar sigurmark Englendinga gegn Argentínu á HM 2002 úr vítaspyrnu.]][[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] fór fram í Japan og Suður-Kóreu. [[Marcelo Bielsa]] stýrði liði Argentínu sem talið var í hópi sigurstranglegri þjóða, þrátt fyrir að dragast í svokallaðan ''dauðariðil''. Argentína fór vel af stað og sigraði Nígeríu í fyrsta leik. Tap fyrir Englendingum og jafntefli gegn Svíum þýddi hins vegar að Argentína bættist í hóp öflugra knattspyrnuþjóða sem þurftu að snúa heim eftir riðlakeppnina.

Þjóðverjar voru gestgjafar á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006]]. Líkt og í Frakklandi átta árum fyrr byrjuðu Argentínumenn með látum. Unnu fyrst sterkt lið Fílabeinsstrandarinnar, kjöldrógu því næst [[Karlalandslið Serbíu og Svartfjallalands í knattspyrnu|Serbíu &amp; Svartfjallaland]] 6:0, þar sem kornungur leikmaður [[Lionel Messi]] skoraði lokamarkið. Að síðustu gerðu Hollendingar og Argentínumenn markalaust jafntefli sem þýddi að toppsætið kom í hlut þeirra síðarnefndu.

Framlengingu þurfti til að knýja fram sigur á Mexíkó í 16-liða úrslitum, 2:1. Í fjórðun gsúrslitum voru mótherjarnir heimamenn Þjóðverja. Argentína náði forystunni en [[Miroslav Klose]] jafnaði metin og þýska liðið vann að lokum í vítakeppni.

===Maradona í þjálfarasætinu===
[[Mynd:Carlos Tévez - Argentina - 2010 FIFA World Cup.jpg|thumb|right|180px|Carlos Tévez á HM 2010.]] [[Alfio Basile]] lét af störfum sem landsliðsþjálfari á árinu 2008. Goðsögnin Diego Maradona sóttist eftir starfinu og fékk það, þrátt fyrir takmarkaða þjálfunarreynslu. Forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] sem fram fór í [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] byrjaði brösulega og Argentínumenn máttu m.a. sætta sig við 6:1 tap gegn Bólivíu sem er enn í dag meðal stærstu ósigra landsliðsins. Argentínumenn tryggðu sér farseðilinn til Suður-Afríku með sigri í lokaleiknum þar sem þjálfarinn var í slíkri geðshræringu að hann jós út úr sér fúkyrðum á blaðamannafundi og uppskar að launum tveggja mánaða bann frá FIFA.

Í úrslitakeppninni virtist allt ætla að smella. Argentínumenn fengu fullt hús stiga í forriðlunum, einir liða ásamt Hollendingum. Í 16-liða úrslitum sigruðu þeir Mexíkóa 3:1 í leik þar sem [[Carlos Tévez]] komst upp með að skora augljóst rangstöðumark. Í kjölfarið baðst forseti FIFA afsökunar á atvikinu sem átti sinn þátt í að sambandið ákvað að hefja þróun á myndbandsdómgæslu. Í fjórðungsúrslitum rakst argentínska liðið hins vegar á vegg og steinlá fyrir Þjóðverjum, 4:0. Maradona lét af störfum í kjölfarið.

===Messi og eyðimerkurgangan===
Árið eftir HM í Suður-Afríku voru Argentínumenn í gestgjafahlutverki í Copa America. Liðið féll úr leik í fjórðungsúrslitum gegn meistaraefnum Úrúgvæ, en á tveimur fyrri mótum hafði argentínska liðið mátt sætta sig við tap í úrslitaleik. Messi var almennt álitinn einn besti knattspyrnumaður allra tíma, en sífellt fleiri tóku þó að benda á algjöra titlaþurrð hans í alþjóðakeppni ef frá er talinn Ólympíumeistaratitill í [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Beijing 2008.]]

[[Mynd:Iran vs. Argentina match, 2014 FIFA World Cup 01.jpg|thumb|left|220px|[[Sergio Agüero]] í leik gegn Íran á HM 2014.]] Argentína mætti til leiks með nokkuð sterkt lið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]] sem fram fór í nágrannalandinu Brasilíu. Liðið var í hópi þeirra sem fór í gegnum riðlakeppnina á fullu húsi stiga, eftir þrjá eins marks sigra á mótherjum sínum þar sem Messi skoraði fjögur af sex mörkum sinna manna. Í 16-liða úrslitum vannst sigur á [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] með marki í blálok framlengingar og í fjórðungsúrslitum dugði sömuleiðis eitt mark gegn Belgum.

Ekkert mark var skorað í undanúrslitaleiknum gegn Hollendingum en evrópska liðið misnotaði tvær vítaspyrnur og Argentína var komið í úrslitaleik í fyrsta sinn í tæpan aldarfjórðung og líkt og í tvö síðustu skiptin voru mótherjarnir Þjóðverjar. [[Mario Götze]] skoraði eina mark leiksins í seinni hálfleik framlengingar. Þjóðverjar urðu heimsmeistarar en mynd af Messi horfa vonsvikinn á verðlaunagripinn að leik loknum var valin íþróttaljósmynd ársins 2014.

Vonbrigði Messi á alþjóðavettvangi héldu áfram árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]. Copa America fór fram bæði árin, síðarnefnda keppnin var haldin í Bandaríkjunum til að minnast 100 ára afmæli mótsins. Í bæði skiptin komu Argentínumenn sigurstranglegir til leiks en máttu sætta sig við að tapa í tvígang í úrslitum fyrir Síle eftir vítaspyrnukeppni. Tapið í Bandaríkjunum 2016 fékk svo mjög á Messi að hann tilkynnti brotthvarf sitt úr landsliðinu, en lét þó fljótlega til leiðast og dró landsliðsskóna fram að nýju.

===Hrakfarir í Rússlandi===
[[Mynd:FWC 2018 - Group D - ARG v ISL - Photo 152.jpg|thumb|right|180px|[[Hannes Þór Halldórsson]] býr sig undir að verja frá Messi á HM 2018.]]Argentínumennn tryggðu sér ekki sæti í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] fyrr en í lokaumferð forkeppninnar með útisigri gegn [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]. Mótherjarnir í fyrsta leik í [[Rússland|Rússlandi]] voru [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íslendingar]] sem komu mjög á óvert með því að ná 1:1 jafntefli þar sem [[Hannes Þór Halldórsson]] varði víti frá Messi. Ekki tók betra við í næsta leik þar sem Argentína fékk ljótan 3:0 skell gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]]. Sigur á móti Nígeríu, sem enn eina ferðina lenti í riðli með Argentínu dugði liðinu áfram í næstu umferð, en þar urðu mótherjarnir Frakkar sem unnu 4:3 í hörkuleik.

Í Suður-Ameríkukeppninni árið eftir, sem fram fór í Brasilíu, tapaði Aregntína fyrir heimamönnum í undanúrslitum en hlaut að lokum bronsið eftir sigur á Síle undir stjórn þjálfarans [[Lionel Scaloni]] sem tók við liðinu í kjölfar mótsins í Rússlandi.

===Loksins álfumeistarar===
[[Mynd:Angel Di Maria – Portugal vs. Argentina, 9th February 2011 (2).jpg|thumb|left|180px|[[Ángel Di María]] tryggði Argentínumönnum sigurinn á Cope América.]] Suður-Ameríkukeppni hafði verið fyrirhuguð í Kólumbíu og Argentínu á árinu 2020 en vegna [[Covid-19 faraldurinn|Covid-19 faraldursins]] þurfti að fresta henni og fór mótið að lokum fram í Brasilíu sumarið 2021, án áhorfenda. Keppt var í tveimur fimm liða riðlum sem skiluðu átta liðum í fjórðungsúrslit. Argentína gerði jafntefli í fyrsta leik gegn Síle en vann næstu þrjá leiki. Við tók útsláttarkeppnin þar sem argentínska liðið sló út bæði Ekvador og Kólumbíu.

Í úrslitaleiknum mættust Brasilía og Argentína. Tæplega átta þúsund áhorfendum var heimilað að fylgjast með viðureigninni á tómlegum Maracanã-leikvangnum. Stuðningsmenn beggja landsliða um heim allan fylgdust þó vel með í gegnum sjónvarp og í [[Bangladess]] greip lögreglan til útgöngubanns til að koma í veg fyrir erjur á milli stuðningshópa. Mark frá [[Ángel Di María]] skildi liðin tvö að. Argentínumenn voru Suður-Ameríkumeistarar í fyrsta sinn frá 1993 og Messi hafði hreppt sinn fyrsta stóra titil.

===Þriðji heimsmeistaratitillinn===
[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]] í [[Katar]] fór fram við óvenjulegar aðstæður, í nóvember og desember af veðurfarslegum ástæðum. Mótið byrjaði með ósköpum þar sem argentínska liðið tapaði gríðarlega óvænt, 2:1, fyrir [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabíu]] en tveir sigrar á Mexíkó og Póllandi skiluðu liðinu þó toppsætinu í riðlinum. Í 16-liða úrslitum tóku [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralir]] við og máttu Suður-Ameríkumeistararnir hafa sig alla við að innbyrða 2:1 sigur gegn þeim.

Viðureignin gegn Hollendingum í fjórðungsúrslitum reyndist dramatísk. Argentínumenn náðu 2:0 forystu og virtust ætla að landa þægilegum sigri. Hollendingar jöfnuðu í blálokin í elleftu mínútu uppbótartíma. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar sem argentínska liðið fór með sigur af hólmi. Argentína hefndi fyrir ófarirnar gegn Króatíu fjórum árum fyrr með 3:0 sigri í undanúrslitum og tryggði sér þar með úrslitaleik gegn heimsmeisturum Frakka.

Úrslitaviðureignin varð einhver sú dramatískasta í sögu HM. [[Kylian Mbappé]] skoraði þrjú mörk á móti tveimur mörkum Messi og einu frá Di Maria. Í vítaspyrnukeppninni varð markvörðurinn [[Emiliano Martínez]] hetja Argentínumanna en hann beitti ýmis konar sálfræðihernaði til að fipa leikmenn franska liðsins, líkt og hann hafði gert á móti Hollendingum fyrr í keppninni. Argentínumenn nýttu hins vegar allar sínar spyrnur og urðu heimsmeistarar í þriðja sinn í sögunni.

[[Mynd:Messi vs Nigeria 2018.jpg|thumb|180px|[[Lionel Messi]] Fagnar marki á móti Nígeríu á HM  2018 í Rússlandi]]
[[Mynd:Argentina team in St. Petersburg.jpg|thumb|Argentína, liðið í St. Pétursborg árið 2018]]

==Leikmenn==
''Fyrir [[HM 2022]]''
===Markverðir===
*Franco Armani (River Plate)
*Gerónimo Rulli	(Villarreal)
*[[Emiliano Martínez]] (Aston Villa)	

===Varnarmenn===
*Juan Foyth (Villarreal)
*Nicolás Tagliafico (Lyon)
*Gonzalo Montiel (Sevilla)
*Germán Pezzella (Real Betis)
*Marcos Acuña (Sevilla)
*Cristian Romero (Tottenham Hotspur)
*Nicolás Otamendi (Benfica)
*Lisandro Martínez (Manchester United)
*Nahuel Molina (Atlético Madrid)

===Miðjumenn===
*Leandro Paredes (Juventus)
*Rodrigo De Paul (Atlético Madrid)
*Exequiel Palacios (Bayer Leverkusen)
*Thiago Almada (Atlanta United)
*Alejandro Gómez (Sevilla)
*Guido Rodríguez (Real Betis)
*[[Alexis Mac Allister]] (Brighton &amp; Hove Albion)
*Enzo Fernández (Benfica)

===Framherjar===
*Julián Álvarez (Manchester City)
*[[Lionel Messi]] (fyrirliði) (Paris Saint-Germain)
*[[Ángel Di María]] (Juventus)
*Ángel Correa (Atlético Madrid)
*Paulo Dybala (Roma)
*[[Lautaro Martínez]] (Inter Milan)
==Árangur í einstökum keppnum==

=== [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|1916]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Silfur''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1917|1917]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur''
|-bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Brons''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1920|1920]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Silfur''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''4. sæti''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923|1923]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1924|1924]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1926|1926]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Silfur''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]]||align=left|{{fáni|Peru}}||''Gull''
|- bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]||align=left|{{fáni|Peru}}||''Silfur''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1937|1937]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1941|1941]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Gull''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1942|1942]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|1945]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Gull''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946|1946]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1947|1947]]||align=left|{{fáni|Ecuador}}||''Gull''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Gull''
|-bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1956|1956]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Brons''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]]||align=left|{{fáni|Peru}}||''Gull''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959 (A)]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull''
|- bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Ekvador)|1959 (E)]]||align=left|{{fáni|Ecuador}}||''Silfur''
|- bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|1963]]||align=left|{{fáni|Bólivía}}||''Brons''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1975|1975]]||align=left|Ýmis lönd||''Riðlakeppni''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|1979]]||align=left|Ýmis lönd  ||''Riðlakeppni''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]]||align=left|Ýmis lönd ||''Riðlakeppni''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1987|1987]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''4. sæti''
|- bgcolor=bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|1989]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Brons''
|-bgcolor=gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|1991]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Gull''
|- bgcolor=gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|1993]]||align=left|{{fáni|Ekvador}}||''Gull''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1995|1995]]||align=left|{{fáni|Úrúgvæ}}||''8. liða úrslit''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|1997]]||align=left|{{fáni|Bólivía}} ||''8. liða úrslit''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|1999]]||align=left|{{fáni|Paragvæ}}||''8. liða úrslit''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2001|2001]]||align=left|{{fáni|Kólumbía}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]]||align=left|{{fáni|Perú}}||''Silfur''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]]||align=left|{{fáni|Venesúela}}||''Silfur''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|2011]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''8. liða úrslit''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Silfur''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}} ||''Silfur''
|- bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|2019]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Brons''
|- bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Gull''
|- bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2024|2024]]||align=left|
{{fáni|Bandaríkin}}||''Gull''
|-
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-bgcolor=silver
|[[HM 1930|1930]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur''
|-
|[[HM 1934|1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''1. umferð''
|-
|[[HM 1938|1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1950|1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1954|1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1958|1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 1962|1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 1966|1966]]||align=left|{{fáni|England}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 1970|1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 1974|1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''2. umferð''
|-bgcolor=gold
|[[HM 1978|1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull''
|- 
|[[HM 1982|1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''2. umferð''
|- bgcolor=gold
|[[HM 1986|1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''Gull''
|-bgcolor=silver
|[[HM 1990|1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Silfur''
|-
|[[HM 1994|1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''16. liða úrslit''
|- 
|[[HM 1998|1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 2002|2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 2006|2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[HM 2010|2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''8 liða úrslit''
|-bgcolor=silver
|[[HM 2014|2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Silfur''
|- 
|[[HM 2018|2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||''16 liða úrslit''
|-bgcolor=gold
|[[HM 2022|2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||''Gull''
|}


[[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Argentínu]]</text>
      <sha1>js810qg1kohaqpzztmj4x9wey2l9c6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155836</id>
    <revision>
      <id>1964591</id>
      <parentid>1959641</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35322" sha1="5obnoly940101zo8icvhfowvdn1wui0" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Seleção (Landsliðið), Canarinha (Litli kanarýfuglinn), Verde-Amarela (Þeir grænu og gulu), Esquadrão de Ouro (Gullna liðið)
| Merki = Flag of Brazil.svg
| Íþróttasamband = Confederação Brasileira de Futebol (''Samband Brasilískrar knattspyrnu'')
| Álfusamband = CONMEBOL 
| Þjálfari   = {{ITA}} [[Carlo Ancelotti]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Thiago Silva]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Cafu]] (142)
| Flest mörk = [[Pelé]] (77)
| Leikvangur = Breytilegir
| FIFA sæti = 6 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 1 (8 sinnum)
| FIFA hæst ár = 
| FIFA lægst = 22
| FIFA lægst ár =  júní 2014
| Fyrsti leikur = 0-3 gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] [[20. desember]] [[1914]]
| Stærsti sigur =  14–0 gegn Nígaragúa [[17. október]] [[1975]]
| Mesta tap =  1-7 gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskalandi]] [[8. júlí]] [[2014]]
| HM leikir = 21
| Fyrsti HM leikur = 1930
| Fyrsta HM keppni = 1930
| Mesti HM árangur = Heimsmeistarar (1958, 1962, 1970, 1994, 2002)
| Álfukeppni = Copa America
| Álfukeppni leikir = 36
| Fyrsta álfukeppni = 1916
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1919, 1922, 1949, 1989, 1997, 1999, 2004, 2007, 2019)
| pattern_la1              = _bra20H
| pattern_b1               = _bra20H
| pattern_ra1              = _bra20H
| pattern_sh1              = _bra20h
| pattern_so1              = _bra20h
| leftarm1                 = FFCC00  
| body1                    = FFCC00
| rightarm1                = FFCC00
| shorts1                  = 0000FF
| socks1                   = FFFFFF
| pattern_la2              = _bra20A
| pattern_b2               = _bra20A
| pattern_ra2              = _bra20A
| pattern_sh2              = _bra19aw
| pattern_so2              = _nikeyellow
| leftarm2                 = 003CFF
| body2                    = 003CFF
| rightarm2                = 003CFF
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = 003CFF
}}
'''Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er landslið [[Brasilía|Brasilíu]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Því er stjórnað af Brasilíska knattspyrnusambandinu. Brasilíska knattspyrnusambandið var stofnað árið [[1919]] og landið gekk til liðs við [[FIFA]] árið [[1923]]. Brasilía hefur tekið þátt í öllum 20 úrslitum heimsmeistarakeppninnar. Brasilía hefur orðið heimsmeistari oftast allra þjóða eða alls 5 sinnum.

==Saga==
[[Mynd:Brazil v argentina 1919.jpg|thumb|left|Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar 1919.]]
Fyrsta óopinbera landslið brasilískrar knattspyrnusögu mun hafa verið úrvalslið leikmanna frá [[Rio de Janeiro]] og [[São Paulo]] sem mætti enska liðinu Exeter City í Suður-Ameríkuferð þeirra síðarnefndu árið 1914. Heimildum ber ekki saman um úrslit leiksins. Síðar sama ár lék brasilískt landslið sinn fyrsta formlega landsleik í 3:0 tapi gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Tveimur árum síðar tók Brasilía þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|fyrstu Suður-Ameríkukeppninni]] en tókst ekki að vinna leik.

Næstu þrjá áratugina stóðu Brasilíumenn rækilega í skugganum á grönnum sínum í Argentínu og [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]. Frá 1916 til 1947, í tuttugu keppnum, fóru Brasilíumenn einungis tvisvar með sigur af hólmi - í bæði skiptin á heimavelli - árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]], þar sem [[Arthur Friedenreich]] var í broddi fylkingar.

===Fyrstu heimsmeistaramótin===
[[Mynd:Brazil v Poland WC 1938 (3).jpg|thumb|left|Leônidas leikur á tvo Pólverja á HM 1938.]]
Brasilía er eina landið sem keppt hefur í öllum úrslitakeppnum HM frá upphafi. Liðið þreytti frumraun sína á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|HM í Úrúgvæ 1930]] en tapaði fyrir [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]] í riðlakeppninni og komst ekki í undanúrslit.

Fjórum árum síðar, [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|á Ítalíu]], töpuðu Brasilíumenn fyrsta leik, gegn [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]] og þurftu að snúa heim á leið. Mark þeirra gegn spænska liðinu skoraði þeldökki framherjinn [[Leônidas]]. Sá varð stjarna [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|HM í Frakklandi 1938]], þar sem hann vakti sérstaka athygli fyrir hjólhestaspyrnur sínar. Leônidas skoraði þrennu í sigurleik gegn [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]] í fyrsta leik og bætti við tveimur mörkum í jafnmörgum viðureignum gegn [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]] í fjórðungsúrslitum. Hann meiddist í leikjunum gegn Tékkum og var því hvíldur í tapleik gegn [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum, þar sem sá kvittur fór á kreik að Brasilíumenn hefðu verið svo sigurvissir að ákveðið hefði verið að hvíla Leônidas fyrir úrslitin. Í bronsleiknum skoraði Leônidas tvívegis og varð markakóngur með sjö mörk. Brasilía mátti sætta sig við þriðja sætið, en landslið þeirra var rækilega komið á kortið sem eitt það öflugasta í heimi, en seinni heimsstyrjöldin átti þó eftir að riðla allri alþjóðakeppni í knattspyrnu næstu árin.

===Væntingar og vonbrigði===
[[Mynd:Brasil en el Campeonato Sudamericano 1949, Estadio, 1949-04-09 (308).jpg|thumb|right|Brasilía varð Suður-Ameríkumeistari 1949 í alhvítum búningum.]]Brasilíumönnum var úthlutað [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|HM 1950]]. Evrópa var í sárum eftir síðari heimsstyrjöldina og áttu jafnvel erfitt með að fjármagna ferðalagið til Suður-Ameríku. Brasilíumenn mættu því til leiks fullir bjartsýni eftir að hafa orðið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|Suður-Ameríkumeistarar 1949]], enn og aftur á heimavelli en með miklum yfirburðum. Fyrir heimsmeistarakeppnina var reistur stærsti knattspyrnuvöllur í heimi, [[Maracanã (leikvangur)|Maracanã]] í Ríó.

Brasilíumenn fóru taplausir í gegnum riðlakeppnina og dró ekki úr bjartsýni þeirra að [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]], sem tóku þátt í sínu fyrsta heimsmeistaramóti, mistókst að komast í fjögurra liða úrslitariðilinn. Þar unnu Brasilíumenn tvo fyrstu leikina með miklum mun og dugði því jafntefli gegn Úrúgvæ í lokaleiknum. Til marks um sigurgleðina hafði liðið stillt sér upp til myndatöku fyrir úrslitaleikinn og birti brasilískt dagblað myndina undir yfirskriftinni: „Heimsmeistarar!“ Áfallið varð því mikið þegar grannarnir úr suðrinu breyttu stöðunni úr 0:1 í 2:1 sér í vil og hömpuðu heimsmeistaratitlinum. Áfallið á Maracanã markaði djúp spor í brasilíska þjóðarsál.

Fjórum árum síðar, á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM í Sviss 1954]], mættu Brasilíumenn til leiks í nýjum búningum: gulum, grænum og bláum í stað hvítu búninganna sem þjóðin tengdi við ósigurinn á heimavelli. Brasilíumenn komust nokkuð þægilega upp úr riðlakeppninni en mættu í fjórðungsúrslitunum [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] sem almennt voru taldir sigurstranglegasta lið keppninnar. Eftirvænting knattspyrnuáhugamanna var mikil en hún snerist upp í vonbrigði þegar leikurinn, sem fram fór í [[Bern]], reyndist óhemjugrófur. Þrír leikmenn voru reknir af velli í viðureign sem lauk með 4:2 sigri Ungverja og eftir að flautað var til leiksloka flugust liðin á í búningsklefunum. Brasilíumenn máttu enn bíða eftir heimsmeistaratitlinum en orðspor þeirra fór þó jafnt og þétt vaxandi.

===Fyrsti heimsmeistaratitillinn===
[[Mynd:1958 VM-final Sverige-Brasilien.jpg|thumb|left|Pelé grætur á öxl Gylmar eftir úrslitaleikinn 1958. Didi horfir á.]]Vicente Feola tók við stjórn brasilíska landsliðsins í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM 1958]] sem fram fór í [[Svíþjóð]]. Hann tók undirbúninginn föstum tökum og setti leikmönnum fjöldan allan af reglum sem þeim var ætlað að fylgja utan vallar, þótt honum væri legið á hálsi fyrir að skipta sér minna af því sem gerðist í leikjunum sjálfum og láta jafnvel reynsluboltana í liðinu um stjórnina. Liðið hafði á að skipa íþróttasálfræðingi og njósnarar voru sendir til að fylgjast með mögulegum mótherjum í Evrópuforkeppni HM.

Brasilíumenn lendu í erfiðasta riðlinum í úrslitakeppninni. [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríkismenn]] voru lagðir að velli í fyrsta leik, 3:0. Því næst gerðu Brasilía og England markalaust jafntefli. Í hvorugum leikjanna komu ungstirnið [[Pelé]] og [[Garrincha]] við sögu. Þeir fengu hins vegar tækifærið á móti [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sovétmönnum]] í lokaleiknum, eftir að lykilmenn liðsins gengu á fund þjálfarans og þrýstu á um það. Brasilíumenn unnu 2:0 og náðu loksins að sýna sínar bestu hliðar.

Í fjórðungsúrslitum mættu Brasilíumenn [[Velska karlalandsliðið í knattspyrnu|Walesverjum]] sem höfðu þurft að keppa aukaleik aðeins tveimur dögum fyrr. Pelé skoraði eina mark leiksins og sitt fyrsta í keppninni. Í undanúrslitunum skoraði táningurinn hins vegar þrennu í 5:2 sigri á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]]. Í úrslitunum voru svo [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamenn]] lagðir að velli, einnig 5:2, með tveimur mörkum frá Pelé og Vavá og einu frá Mário Zagallo.

===Titillinn varinn===
[[Mynd:MFdSantos-Garrincha.jpg|thumb|right|Garrincha var hetja Brasilíu á HM 1962.]]Brasilíumenn mættu til leiks sem langsigurstranglegasta liðið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]] sem fram fór í Suður-Ameríkulandinu [[Síle]]. Brasilíumenn unnu sinn riðil án mikilla vandræða, en gerðu dýrkeypt markalaust jafntefli í öðrum leik gegn Tékkóslóvakíu þar sem Pelé meiddist og kom lítið við sögu það sem eftir var keppninnar.

Í fjarveru Pelé tók Garrincha við keflinu og var óumdeild stjarna keppninnar. Hann skoraði tvö mörk í 3:1 sigri á Englendingum í fjórðungsúrslitum og endurtók leikinn í 4:2 sigri á [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum. Brasilía og Tékkóslóvakía mættust öðru sinni í keppninni í úrslitaleiknum þar sem Tékkar náðu forystunni en Brasilía svaraði með þremur mörkum og varði þar með titilinn.

Brasilíska þjóðin gerði sér vonir um að vinna þriðja skiptið í röð árið 1966 þegar keppnin var haldin [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|á Englandi]]. Mótið byrjaði vel þar sem Pelé og Garrincha skoruðu hvor sitt markið í 2:0 sigri á [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]]. Gamanið tók að kárna í næstu tveimur leikjum. Stjórnarmenn í brasilíska knattspyrnusambandinu höfðu hlutast í valið á landsliðinu til að tryggja að helstu félagslið ættu þar öll sína fulltrúa. Undirbúningnum var ábótavant og harður leikstíll evrópsku liðanna virtist koma Brasilíumönnum í opna skjöldu. Pelé meiddist í upphafsleiknum og var því fjarri góðu gamni í 3:1 tapleik gegn Ungverjum og þurfti að fara meiddur af velli í lokaleiknum gegn spútnikliði [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgals]] með [[Eusébio]] í broddi fylkingar sem einnig lauk með 3:1 tapi.

===Besta lið allra tíma?===
[[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|left|Liðið sem vann Perú í fjórðungsúrslitum.]]Herforingjastjórnin sem var við völd í Brasilíu tók fram fyrir hendurnar á knattspyrnusambandinu í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM í Mexíkó 1970]]. Vinstrimaðurinn João Saldanha, sem mótað hafði sókndjarft en líkamlega sterkt landslið var látinn víka fyrir gömlu kepmpunni Mário Zagallo sem þjálfari. Zagallo hélt þó sama striki og forveri sinn og fyllti liðið af framherjum og sókndjörfum miðjumönnum. Útkoman var lið sem heillaði heimsbyggðina.

Brasilíumenn unnu alla sína leiki í keppninni, þar á meðal ríkjandi heimsmeistara Englendinga í riðlakeppninni. Suður-Ameríkuliðin [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] og Úrúgvæ voru lögð í fjórðungs- og undanúrslitum en í úrslitaleiknum unnu Brasilíumenn sterkt lið Ítala 4:1 á sérlega sannfærandi hátt. Brasilía tryggði sér þar með Jules Rimet-verðlaunastyttuna til eignar. Oft er talað um sigurliðið 1970 sem það besta í sögu keppninnar og naut liðið þar vafalaust góðs af því að gervihnattatæknin var komin til sögunnar og beinar útsendingar frá leikjum voru aðgengilegar mun víðar en áður hafði þekkst.

===Hallar undan fæti===
[[Mynd:Figurita argentinacampeon v brasil.jpg|thumb|right|Úr leik Brasilíu og Argentínu á HM 1978.]]Péle lagði skóna á hilluna með landsliðinu eftir HM 1970 og þrátt fyrir mikinn þrýsting frá æðstu stöðum um að snúa aftur fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] lét hann sig ekki. Brasilíumenn mættu til leiks í [[Vestur-Þýskaland|Vestur-Þýskalandi]] með varnarsinnaðra lið en áður hafði sést. Þeir reyndust lítil fyrirstaða fyrir [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] sem heilluðu knattspyrnuheiminn með frjálsu spili sínu og töpuðu að lokum í bronsleiknum fyrir Pólverjum.

Fjórum árum síðar, í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|Argentínu 1978]], höfnuðu Brasilíumenn í þriðja sætinu en ollu þó sér og stuðningsmönnum sínum vonbrigðum. Ýmsar samsæriskenningar fóru á flug í Brasilíu þess efnis að gestgjafarnir hefðu með ýmsum hætti reynt að leggja stein í götu brasilíska liðsins, svo sem með því að láta það spila á glænýjum og grjóthörðum leikvangi í riðlakeppninni, ýmsir dómar féllu Brasilíu í óhag og síðast en ekki síst þótti stórsigur Argentínu á Perú í lokaumferð milliriðla grunsamlegur, en með honum komst argentínska liðið í úrslitaleikinn. Hvað sem slíkum vangaveltum leið bar flestum saman um að HM-lið Brasilíu árin 1974 og 1978 hafi staðið meistaraliðum fyrri ára langt að baki.

===Óskaliðið sem ekki vann===
[[Mynd:Zico panini card mexico86.jpg|160px|left|Zico var lykilmaður í landsliðinu á HM 1978, 1982 og 1986.]]Brasilía var talin sigurstranglegust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]] með Zico og [[Sócrates]] í broddi fylkingar. Liðið lék blússandi sóknarbolta, vann alla leiki sína í forriðlinum og skellti heimsmeisturum Argentínu í milliriðli. Jafntefli gegn Ítölum í næsta leik hefði komið þeim í undanúrslitin en þrenna frá [[Paolo Rossi]] gerði það að verkum að liðið tapaði 3:2. Brasilíska liðið frá 1982 er oft nefnt í hópi sterkustu liða sem ekki náðu að hampa heimsmeistaratitlinum.

Í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|Mexíkó fjórum árum síðar]] mætti brasilíska liðið aftur nokkuð sigurvisst til keppni, en lykilmenn voru orðnir eldri og Sócrates átti við að glíma erfið meiðsli. Brasilíumenn unnu fjóra fyrstu leiki sína í keppninni án þess að fá á sig mark, en í fjórðungsúrslitum mættu þeir Evrópumeisturum Frakka. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar Frakkar höfðu betur.

Árið 1989 urðu Brasilíumenn [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|Suður-Ameríkumeistarar í fjórða sinn]]. Líkt og í fyrri þrjú skiptin gerðist það á heimavelli eftir 1:0 sigur á Úrúgvæ í lokaleik með marki frá [[Romário]].

===Fjórði heimsmeistaratitillinn===
[[Mynd:ROM 1994 MiNr4993 pm B002.jpg|thumb|right|Rúmenskt frímerki sýnir hvaða lið voru í riðli með Brasilíu 1994.]]Brasilíumenn stóðu ekki undir væntingum á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] sem fram fór á Ítalíu. Eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlakeppninni með eins marks mun féll liðið úr leik fyrir erkifjendunum í Argentínu, 1:0. Brasilíska liðið þótti varnarsinnað með [[Dunga]] í lykilhlutverki og skoraði ekki nema fjögur mörk í leikjunum fjórum. Knattspyrnuáhugamenn í Brasilíu voru margir ósáttir við þessa nálgun sem þeir töldu ganga gegn gildum landsliðsins.

Fjórum árum síðar beitti þjálfarinn Carlos Alberto Parreira sömu leikaðferð, með enn betri árangri á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum]]. Auk Dunga voru þeir [[Romário]] og [[Bebeto]] í eldlínunni í liði sem lék fyrst og fremst agaða vörn og beitti skyndisóknum. Þrúgandi hiti einkenndi keppnina en Brasilíumenn unnu sinn riðil vandræðalítið. Þeir máttu hafa mikið fyrir að landa sigri á [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í 16-liða úrslitum og 3:2 sigur þeirra á Hollendingum í fjórðungsúrslitum var einhver æsilegasta viðureign keppninnar. Svíar voru lagðir að velli í undanúrslitum og í úrslitaleiknum urðu Brasilíumenn fyrsta liðið til að lyfta heimsmeistarastyttunni eftir að hafa sigrað í vítaspyrnukeppni, þar sem [[Roberto Baggio]] misnotaði spyrnu fyrir Ítali.

Þremur árum síðar urðu Brasilíumenn fyrsta liðið í sögunni til að vera heimsmeistarar og Suður-Ameríkumeistarar á sama tíma, þegar liðið fór með sigur af hólmi í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|Copa America 1997]] í [[Bólivía|Bólivíu]]. Það var einnig í fyrsta sinn sem Brasilíu tókst að vinna keppnina utan heimalands síns.

===Samsæri í París?===
[[Mynd:Ronaldo 2002 cropped.jpg|thumb|left|Ronaldo var í aðalhlutverki í Frakklandi.]]Brasilíumenn voru að margra áliti líklegir til að verja titil sinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi 1998]]. Þrátt fyrir tap gegn [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmönnum]], sem aldrei hafa lotið í lægra haldi fyrir Brasilíu - einir liða, tókt heimsmeisturunum að vinna sinn riðil. Við tóku sigurleikir gegn Síle og [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörku]]. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni í undanúrslitunum þar sem Brasilía hafði betur gegn Hollandi.

Fyrir úrslitaleikinn hafði [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], sem almennt var álitinn besti og frægasti leikmaður heims, staðið sig með prýði og skorað fjögur mörk. Fyrir úrslitaleikinn gegn heimamönnum Frakka fékk hann flog, sem þó var haldið rækilega leyndu fyrir blaðamönnum og varð í kjölfarið mikil reikistefna um hvort hann myndi fá að spila leikinn. Að lokum varð úr að Ronaldo var í byrjunarliðinu, en var skugginn af sjálfum sér og Frakkar unnu sannfærandi 3:0 sigur. Eftir keppnina fór á flug þrálátur orðrómur um að þrýstingur frá sportvörufyrirtækinu Nike hafi orðið til þess að knattspyrnusambandið hafi skipað fyrir um að Ronaldo yrði að spila leikinn.

Brasilíumenn gátu huggað sig við að árið eftir tókst þeim að verja Suður-Ameríkutitil sinn í fyrsta sinn en [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|keppt var í Paragvæ]].

===Meistarar í Asíu===
Brasilíumenn mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] í [[Japan]] og [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] með R-in þrjú í broddi fylkingar: [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], [[Rivaldo]] og [[Ronaldinho]]. Rivaldo bakaði sér óvinsældir í sigurleik gegn [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkjum]] í fyrstu umferð þegar hann henti sér í jörðina og hélt um andlit sér þegar sjónvarpsupptökur leiddu í ljós að bolta hafði verið spyrnt í fætur hans. Brasilía lauk riðlakeppninni á fullu húsi stiga.

Í 16-liða úrslitum voru [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgar]] slegnir úr keppni og Englendingar í fjórðungsúrslitum. Brasilía og Tyrkland mættust á nýjan leik í undanúrslitum þar sem mark frá Ronaldo skildi á milli. Hann skoraði svo bæði mörkin í úrslitunum gegn Þjóðverjum og endaði sem markakóngur með átta mörk.

Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]] og höfðu þar með sigrað á fjórum af síðustu fimm álfukeppnum, eftir að hafa unnið jafnoft í 37 tilraunum þar á undan.

===Martröð á heimavelli===
Ronaldo setti nýtt met yfir mörk skoruð í úrslitakeppni HM, fimmtán alls, í mótinu í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|Þýskalandi 2006]]. Eftir sigra í fjórum fyrstu leikjunum féll liðið úr keppni í fjórðungsúrslitum gegn Frökkum. Svipað gerðist í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|Suður-Afríku 2010]] þar sem Brasilía tapaði ekki leik fyrr en gegn Hollendingum í fjórðungsúrslitunum.

Brasilíska knattspyrnusambandið lagði höfuðáherslu á að endurheimta heimsmeistaratitilinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|heimavelli 2014]]. Miklu var til kostað í uppbyggingu leikvanga og lögðu knattspyrnuáhugamenn mikið traust á að [[Neymar]] myndi leiða liðið til sigurs. Neymar skoraði tvívegis í 3:1 sigri í opnunarleiknum gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]]. Brasilíumenn þóttu ósannfærandi gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] í markalausu jafntefli en unnu svo [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] af öryggi í lokaleik riðilsins.

Sílemenn þjörmuðu rækilega að brasilíska liðinu í 16-liða úrslitum en heimamenn komust þó áfram eftir vítaspyrnukeppni. Í fjórðungsúrslitum vann Brasilía 2:1 sigur á [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]], en þar reið ógæfan yfir þegar Neymar meiddist og gat ekki tekið meiri þátt í keppninni. Áfallið sló brasilíska liðið fullkomlega út af laginu og það hrundi eins og spilaborg gegn Þjóðverjum í undanúrslitum. Eftir hálftíma leik var staðan orðin 5:0 fyrir þýska liðinu sem bætti svo tveimur mörkum við áður en Brasilía náði að klóra í bakkann með marki á lokamínútunni. 7:1 ósigurinn var stærsta tap í sögu landsliðsins og skildi þjóðina eftir í hálfgerðu losti. Til að bíta höfuðið af skömminni tapaði liðið bronsleiknum gegn Portúgal með þremur mörkum gegn engu.

===Eftirbátar Evrópubúa===
Árið 2018 fór [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2018|HM fram í Rússlandi]]. Líkt og endranær átti Brasilía ekki í vandræðum með að komast upp úr riðlakeppninni og í 16-liða úrslitum sló liðið Mexíkó úr keppni. Í fjórðungsúrslitum reyndust Belgar hins vegar ofjarlar þeirra.

Eftir að hafa mistekist að komast í undanúrslit þriggja síðustu Suður-Ameríkukeppna tókst Brasilíumönnum að fara alla leið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|á heimavelli 2019]]. Þetta var níundi álfumeistaratitill landsins frá upphafi.

Brasilía var í efsta sæti heimslistans þegar dregið var í riðla fyrir [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2022|HM í Katar]] árið 2022. Brasilíska liðið nældi sér í toppsæti síns riðils þrátt fyrir óvænt tap gegn Kamerún í lokaleiknum. Fjögur brasilísk mörk í fyrri hálfleik dugðu til að kafsigla [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] í 16-liða úrslitum og Brasilíumenn virtust til alls líklegir með Neymar í góðu formi.

Í fjórðungsúrslitum mættust stálin stinn, Brasilía og Króatía. Eftir markalausan venjulegan leiktíma skoraði hvort liðið sitt markið í framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni og þar unnu Króatar 4:2.

==Keppnir==
=== [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|1916]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons
|-bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1917|1917]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull
|-bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1920|1920]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Brons
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923|1923]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1924|1924]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1926|1926]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Tók ekki þátt
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1937|1937]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1941|1941]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt
|-bgcolor=Brons
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1942|1942]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|1945]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946|1946]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1947|1947]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Tók ekki þátt
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|1949]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Gull
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1953|1953]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1956|1956]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]]||align=left|{{PER}}Perú||Silfur
|-bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959(a)]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Ekvador)|1959(b)]]||align=left|{{fáni|Ekvador}}||Brons
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|1963]]||align=left|{{fáni|Bólivía}}||4. sæti
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt
|-bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1975|1975]]||align=left|Suður Ameríkal||Brons
|-bgcolor=Bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|1979]]||align=left|Suður Ameríka||Brons
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]]||align=left|Suður Ameríka||Silfur
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1987|1987]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Riðlakeppni
|-bgcolor=gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|1989]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull
|-bgcolor=silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|1991]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|1993]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||8. liða úrslit
|-bgcolor=silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1995|1995]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur
|-bgcolor=gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|1997]]||align=left|{{fáni|Bólivía}} ||Gull
|-bgcolor=gold 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|1999]]||align=left|{{fáni|Paragvæ}}||Gull
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2001|2001]]||align=left|{{PER}}Perú||8. liða úrslit
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]]||align=left|{{fáni|Venesúela}}||Gull
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|2011]]||align=left|{{fáni|Síle}}||8. liða úrslit
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin ||8. liða úrslit
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Riðlakeppni
|-bgcolor=Gold 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|2019]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull
|-bgcolor=silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[HM 1930|1930]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 1934|1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||16. liða úrslit
|-bgcolor=Bronze
|[[HM 1938|1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Brons
|-bgcolor=Silver
|[[HM 1950|1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur
|-
|[[HM 1954|1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||8. liða úrslit
|-bgcolor=Gold
|[[HM 1958|1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||Gull
|-bgcolor=Gold
|[[HM 1962|1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Gull
|- 
|[[HM 1966|1966]]||align=left|{{fáni|England}}||Riðlakeppni
|-bgcolor=Gold
|[[HM 1970|1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||Gull
|-
|[[HM 1974|1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||4. sæti
|-bgcolor=bronze
|[[HM 1978|1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons
|- 
|[[HM 1982|1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||2. umferð
|- 
|[[HM 1986|1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||8. liða Úrslit
|-
|[[HM 1990|1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||16. liða úrslit
|-bgcolor=Gold
|[[HM 1994|1994]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin||Gull
|- bgcolor=Silver
|[[HM 1998|1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Silfur
|-bgcolor=Gold
|[[HM 2002|2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||Gull
|- 
|[[HM 2006|2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||8. liða úrslit
|-
|[[HM 2010|2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||8. liða úrslit
|-
|[[HM 2014|2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||4. sæti
|- 
|[[HM 2018|2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||8. liða úrslit
|- 
|[[HM 2022|2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||8. liða úrslit
|}

==Leikmenn==
==Leikmannahópur==
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|pos=K|nat=BRA|name=[[Alisson Becker]]|other=[[Liverpool FC|Liverpool]]}}
{{Fs player|no=2|name=[[Thiago Silva]]|nat=BRA|pos=F|other=[[Liverpool FC]]}}
{{Fs player|no=3|nat=BRA|pos=F|name=[[Miranda (fotballspiller)|João Miranda]]|other=[[Inter]]}}
{{Fs player|no=4|nat=BRA|pos=F|name=[[Pedro Geromel]]|other=[[Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense|Grêmio]]}}
{{Fs player|no=5|pos=MB|nat=BRA|name=[[Casemiro]]|other=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]}}
{{Fs player|no=6|nat=BRA |pos=F|name=[[Filipe Luís]]|other=[[Atlético Madrid]]}}
{{Fs player|no=7|nat=BRA|name=[[Richarlison]]|pos=MB|other=[[Everton]]}}
{{Fs player|no=8|nat=BRA|pos=MB|name=[[Renato Augusto]]|other=[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]}}
{{Fs player|no=9|nat=BRA|pos=A|name=[[Gabriel Jesus]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}}
{{Fs player|no=10|pos=A|nat=BRA|name=[[Neymar]]|other=[[Paris Saint-Germain]]|}}
{{Fs player|no=11|nat=BRA|name=[[Philippe Coutinho]]|pos=MB|other=[[FC Barcelona|Barcelona]]}}
{{Fs player|no=12|pos=F|nat=BRA|name=[[Marcelo Vieira|Marcelo]]|other=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]}} (Fyrirliði)
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=13|name=[[Marquinhos]]|nat=BRA|pos=F|other=[[Paris Saint-Germain]]}}
{{Fs player|no=14|pos=F|nat=BRA|name=[[Danilo Luiz da Silva|Danilo]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}}
{{Fs player|no=15|nat=BRA|name=[[José Paulo Bezerra Maciel Júnior|Paulinho]]|pos=MB|other=[[Guangzhou Evergrande]] &lt;small&gt;(á láni frá [[FC Barcelona|Barcelona]]&lt;/small&gt;}}
{{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=K|name=[[Cássio Ramos|Cássio]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}}
{{Fs player|no=17|nat=BRA|pos=MB|name=[[Fernando Luiz Roza|Fernandinho]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}}
{{Fs player|no=18|pos=MB|nat=BRA|name=[[Frederico Rodrigues Santos|Fred]]|other=[[Manchester United FC|Manchester United]]}}
{{Fs player|no=19|nat=BRA|pos=MB|name=[[Willian Borges da Silva|Willian]]|other=[[Chelsea FC|Chelsea]]}}
{{Fs player|no=20|nat=BRA|name=[[Roberto Firmino]]|pos=A|other=[[Liverpool FC|Liverpool]]}}
{{Fs player|no=21|pos=MB|nat=BRA|name=[[Taison]]|other=[[Shaktar Donetsk]]}}
{{Fs player|no=22|nat=BRA|pos=F|name=[[Fagner Conserva Lemos|Fagner]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}}
{{Fs player|no=23|nat=BRA|pos=K|name=[[Ederson Moraes|Ederson]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}}
{{Fs end}}
[[Mynd:Cafu brazil.jpg|thumb|170px|Cafu er Leikjahæsti landsliðsmaður í sögu Brasilíu með 142 leiki á bakinu]]

===Flestir leikir===
# [[Cafu]]: 142 
# [[Neymar]]: 128
# [[Dani Alves]]: 126
# [[Roberto Carlos]]: 125
# [[Thiago Silva]]: 113

===Flest mörk===
# '''[[Neymar]]: 79'''
# [[Pelé]]: 77
# [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]]: 62
# [[Romário]]: 55
# [[Zico]]: 48

===Þekktir leikmenn===
[[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|Brasilíska landsliðið sem vann heimsmeistaramótið árið 1970 er af mörgum talið besta lið sögunnar]]

====1960-70====
* [[Pelé]]
* [[Garrincha]]
* [[Gérson]]

====1970-80====
* [[Carlos Alberto Torres|Carlos Alberto]]
* [[Jairzinho]]
* [[Roberto Rivelino|Rivelino]]

====1980-90====
* [[Careca]]
* [[Eder]]
* [[Falcão]]
* [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]]
* [[Sócrates]]
* [[Zico]]
|valign=&quot;top&quot; width=33%|
====1990-2000====
* [[Cafu]]
* [[Rivaldo]]
* [[Romário]]
* [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]]
[[Mynd:Brazil fans Russia 2018.jpg|thumb|Brasilískir stuðningsmenn á HM 2018 í Rússlandi]]

====2000-2010====
* [[Roberto Carlos]]
* [[Ronaldinho]]
* [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]]
* [[Kaká]]
* [[Marcos Roberto Silveira Reis|Marcos]]
* [[Adriano]]
* [[Dida]]
* [[Robinho]]
* [[Lucio]]

====2010-2020====
* '''[[Neymar]]'''
* '''[[Roberto Firmino]]'''
* '''[[Dani Alves]]'''

[[Flokkur:Íþróttir í Brasilíu]]
[[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>5obnoly940101zo8icvhfowvdn1wui0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155898</id>
    <revision>
      <id>1964564</id>
      <parentid>1869423</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:21:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16925" sha1="gjru87k767787ibuffwj22p28xn53ne" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Nationalelf (hinir ellefu útvöldu)DFB-Elf (DFB Ellefu)Die Mannschaft (Liðið)
| Merki = Flag of Germany.svg
| Íþróttasamband = Deutscher Fußball-Bund (Þýska knattspyrnusambandið)
| Þjálfari   = {{GER}} [[Rudi Völler]] (bráðabirgða)
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Manuel Neuer]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = Lothar Matthäus (150)
| Flest mörk = 	Miroslav Klose (71)
| Leikvangar = Breytilegt
| FIFA sæti = 10 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 1 
| FIFA hæst ár = 1990–92, 1993–94, 1996–97, July 2014 – maí 2016, október 2017 – nóvember 2017
| FIFA lægst = 24
| FIFA lægst ár = September 1924 – október 1925
| Fyrsti leikur =  3-5 gegn [[Mynd:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í [[Basel]], 5. apríl 1908.
| Stærsti sigur =  16–0 gegn [[Mynd:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rússlandi]] í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], 1. júlí 1912.
| Mesta tap =  9-0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] í [[Oxford]], 13. mars 1909.
| HM leikir = 19
| Fyrsti HM leikur = 1934
| Fyrsta HM keppni = 1934
| Mesti HM árangur = Meistarar 1954, 1974, 1990, 2014
| Álfukeppni = Evrópukeppni
| Álfukeppni leikir = 13
| Fyrsta álfukeppni = 1972
| Mesti álfu árangur = Meistarar 1972, 1980, 1996
| pattern_la1 = _ger20h
| pattern_b1  = _ger20h
| pattern_ra1 = _ger20h
| pattern_sh1 = _ger20h
| pattern_so1 = _ger20h
| leftarm1    = FFFFFF
| body1       = FFFFFF
| rightarm1   = FFFFFF
| shorts1     = 000000
| socks1      = FFFFFF
| pattern_la2 = _ger20a
| pattern_b2  = _ger20a
| pattern_ra2 = _ger20a
| pattern_sh2 = _ger20a
| pattern_so2 = _ger20a
| leftarm2    = FF0000
| body2       = FF0000
| rightarm2   = FF0000
| shorts2     = 000000
| socks2      = 000000
}}
'''Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu''' keppir fyrir hönd [[Þýskaland|Þýskalands]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Það hefur þrisvar sinnum orðið evrópumeistari og fjórum sinnum orðið heimsmeistari.

==Saga==
Þýskaland er það land sem hefur orðið oftast evrópumeistari ásamt [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] (þrisvar), það hefur fjórum sinnum orðið heimsmeistari og síðast árið [[HM 2014|2014]]. 

===Fyrstu árin===
[[File:German_national_team_at_its_first_official_international_match_in_1908.jpg|alt=|left|thumb|Ljósmynd af fyrsta opinbera landsliði þjóðverja árið 1908]]
Árið 1908 lék Þýskaland sinn fyrsta opinbera A-landsleik gegn [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]. Þýskaland tapaði þeim leik. Þegar [[fyrri heimsstyrjöldin]] braust út varð að leggja þurfti [[Fótbolti|fótbolta]] til hliðar og eftir stríð var [[Þýskaland]] í fyrstu útilokað frá alþjóðaknattspyrnu.

Vinsældir fótboltans í Þýskalandi jukust gríðarlega fram á fjórða áratuginn þegar knattspyrna var langstærsta íþróttin. Stóru liðin á þessu tímabili voru [[SpVgg Greuther Fürth]] og [[1. FC Nürnberg]]. Árið 1928 tók landsliðið aftur þátt í stórmóti þegar það tók þátt í [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum]] í [[Amsterdam]] þar sem það datt úr leik eftir tap gegn Úrúgvæ.

===1954 fyrsti Heimsmeistaratitillinn===
Árið 1950 tóku Þjóðverjar þátt á HM, landsliðið mætti Sviss í [[Stuttgart]] og sigraði 1-0. Þýskalandi hafði verið skipt í tvö ríki og [[Austur-Þýskaland]] lék sinn fyrsta landsleik í september 1952. [[Vestur-Þýskaland]]. Liðið æfði gríðarlega vel undir styrkri stjórn [[Sepp Herberger]] og mætti vel undirbúið fyrir [[HM 1954|heimsmeistarakeppnina í Sviss árið 1954]] fyriliði liðsins á þessum tíma var [[Fritz Walter]]. Vestur-Þýskaland vann heimsmeistarakeppnina árið 1954 frekar óvænt eftir óvæntan sigur í úrslitaleik gegn Ungverjalandi. Sigurinn er oft kallaður „Das Wunder von Bern“ (undrið í Bern).
Á heimsmeistarakeppninni í Svíþjóð árið 1958 komust Vestur-Þjóðverjar í undanúrslit, en töpuðu fyrir gestgjöfunum og framtíðar silfurverðlaunahöfum [[Sænska karlandsliðið í knattspyrnu|Svía]] með 1-3 og luku keppni í 4. sæti eftir að hafa tapað í bronsleiknum gegn [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]].

===1960-1996: Stórveldi í alþjóðafótbolta===
1966 á heimsmeistaramótinu í [[England|Englandi]] tókst Vestur-Þjóðverjum að komast í úrslitaleik  gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], en töpuðu 4-2 í úrslitaleik. HM 1970 í Mexíkó  var næsta stórmót sem Þjóðverjar tóku þátt í eftir að þeim mistókst að komast á Evrópumótið 1968, þar tókst þeim að tryggja sér silfur eftir 1-0 sigur á Úrúgvæ í bronsleiknum. Á næsta heimsmeistaramóti 1974, voru þeir gestgjafar. Á því móti mættu þeir í eina skiptið Austur-Þýskalandi, þar sem þeir töpuðu frekar óvænt 1-0, en eftir sterka sigra á móti [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Póllandi]] og [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] tókst þeim að tryggja sig í úrslit og að lokum að verða heimsmeistarar í annað sinn. [[Franz Beckenbauer]] lyfti heimsmeistarabikarnum fyrir framan 74.000 manns á [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangnum í München]]. 1972 höfðu þeir orðið evrópumeistarar, þeir voru því heims og evrópumeistarar á þessum tíma. Á [[HM 1978]] í Argentínu féllu þeir úr keppni í áttaliða úrslitum, sem voru gríðarleg vonbrigði. 
Væntingarnar fyrir heimsmeistarakeppninna á Spáni árið 1982 voru miklar. Eftir óvænt tap í opnunarleiknum  gegn Alsír 1-2, fór Vestur-Þýskaland áfram eftir 1-0 sigur gegn Austurríki í síðasta leik riðlakeppninar. Í undanúrslitum átti sér stað umdeilt atvik þegar markvörður Þjóðverja Harald Schumacher slasaði alvarlega Battiston, leikmann Frakklands. Þetta varð til þess að velgengni liðsins féll í skuggann á þessu atviki. Vestur-Þýskaland komst í úrslitaleikinn. Í úrslitaleiknum töpuðu þeir þó gegn gríðalega sterku liði [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítala]], 3-1. 

[[Mynd:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|HM 1974 4.júli 1974 í [[MÜnchen]] Vestur Þýskaland-Holland]]
Undankeppni evrópumótsins 1984 byrjaði ekki glæsilega, þar sem Þjóðverjar töpuðu tvisvar fyrir Norður-Írlandi. Eftir nauman 2-1 sigur gegn Albaníu í jöfnum leik komst liðið naumlega í lokakeppni Evrópumótsins. Á Evrópumeistaramótinu duttu þeir úr leik í riðlakeppninni. Eftir það mót varð ákveðin uppstokkun í liðinu og nýrri og yngri leikmenn fengu að spreyta sig eins og [[Rudi Völler]] sem þá var að stíga sín fyrstu skref í boltanum. Árangurinn lét ekki á sér standa, þeir komust örugglega í gegnum undakeppni HM 1986 og komust þar í úrslitaleikinn þar sem þeir náðu í silfur, þar sem þeir töpuðu fyrir steku liði [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum sem þá var með [[Diego Maradona]] í sínum röðum. Fjölmargir góðir leikmenn voru að koma upp á þessum árum nægir þar að nefna [[Jürgen Kohler]], [[Jürgen Klinsmann]] og [[Thomas Hässler]] ásamt reyndari leikmönnum eins og [[Lothar Matthäus]], [[Andreas Brehme]] og [[Pierre Littbarski]] komust þeir í undanúrslitin þegar á heimavelli árið 1988 en féllu úr leik eftir tap gegn nágrönnum sínum í [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]]. 

Árið 1990 komust Vestur-Þjóðverjar í þriðja sinn í röð í úrslitakeppni heimsmeistarakeppninnar. Þar slógu þeir meðal annara [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] á leið sinni úrslitaleikinn, þar sem þeir náðu að hefna fyrir tapið á [[HM 1986]] og sigra [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum.

===1996-2006: Misjafnt gengi===
Eftir vonbrigði á [[EM 1992]] og [[HM 1994]] varð ákveðin uppstokkun í liðinu, og á [[EM 1996]] í Englandi komu nýir efnilegir leikmenn inní liðið eins og [[Oliver Kahn]], [[Oliver Bierhoff]]. Mótið var vel heppnað og Þjóðverjum tókst að tryggja sér evrópumeistaratitilinn þar sem þeir slógu út England og Tékkland. [[HM 1998]] og [[EM 2000]] voru vonbrigði, sérstaklega evrópumótið, þar sem Þjóðverjar féllu úr leik í riðlakeppninni. Enn og aftur var stokkað upp í hópunum og nýir menn fengnir inn að þessu sinni var það [[Miroslav Klose]]. Hann kom inn með látum á [[HM 2002]] í Suður-Kóreu og Japan, og skoraði m.a fjögur mörk í 8-1 sigurleik gegn Sádi Arabíu. Þjóðverjar spiluðu gríðarlega vel á þessu móti og komust í úrslitaleik, þar sem þeir töpuðu gegn sterku liði [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíumanna]].
[[Mynd:Germany lifts the 2014 FIFA World Cup.jpg|thumb|Þjóðverjar fagna heimsmeistaratitilinum árið 2014]]
===2006-2016 Ný kynslóð og stöðugleiki í topp þrem===
Árið 2006 voru Þjóðverjar gestgafar á [[HM 2006]] þar gekk þeim mjög vel og náðu í brons, á því móti spiluðu þeir gríðarlega góðan fótbolta, og margar af framtíðarstjörnum Þjóðverja hófu leik á því móti, nægir þar að nefna leikmenn eins og, [[Lukas Podolski]], á þessu móti hófu Þjóðverjar í fyrsta sinn frá  lokum [[Seinni heimsstyrjöldin|Seinni heimsstyrjaldar]] að flagga þýska fánanum. Og gríðarleg stemning myndaðist í þýskalandi í kringum liðið. á [[EM 2008]] komust þeir í úrslitaleikin þar sem þeir töpuðu fyrir [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]]. Á [[HM 2010|HM2010]] endurtóku þeir leikinn og nældu sér í brons á þessu móti þeyttu margir nýjir leikmenn frumraun sína sem áttu eftir að verða lykilmenn í framtíðinni eins og [[Mesut Özil]] [[Manuel Neuer]] [[Thomas Müller]] og [[Sami Khedira]]. Á [[EM 2012]] duttu þeir út í undanúrslitum gegn [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|ítölum]] þar sem [[Mario Balotelli]] gerði bæði mörk ítalíu. Á [[HM 2014]] í Brasilíu voru gerðar mikla væntingar og undir þeim stóðu leikmenn því liðinu tókst að tryggja sér sinn fyrsta heimsmeistaratitil frá árinu 1990, og sinn fyrsta titil á stórmóti frá árinu 1996. Á því móti sigruðu þeir [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] 7-1 í frægum leik, og unnu gríðarlega sterk lið [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] með [[Lionel Messi]] innanborðs. Í úrslitaleik skoraði [[Mario Götze]] þar sigurmarkið í framlengingu. [[EM 2016]] voru mikil vonbrigði eftir velgengni undanfarinna ára, þar sem Þjóðverjar féllu úr leik gegn sterku liði [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] 2-0.

===2016-Uppstokkun===
Eftir vonbrigði á [[EM 2016]] og [[HM 2018]] var ákveðið að stokka upp í liðinu og mikilvægir leikmenn eins og [[Mesut Özil]] og [[Thomas Müller]] látnir fara.

==Árangur á stórmótum==
=== EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-bgcolor=gold
|[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Gull''
|-bgcolor=silver
|[[EM 1976]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of SFR Yugoslavia|Fáni [[Júgóslavía|Júgóslavíu]]}} Júgóslavía||''Silfur''
|-bgcolor=gold
|[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Gull''
|- 
|[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni'''
|-bgcolor=bronze
|[[EM 1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Brons''
|- bgcolor=silver
|[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Silfur''
|- bgcolor=gold
|[[EM1996]]||align=left|{{ENG}}England||''Gull''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Riðlakeppni'''
|-bgcolor=silver
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Austurríki}} &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||''Silfur''
|-bgcolor=bronze
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||''Brons''
|- bgcolor=bronzer
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||''Brons''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||''16. liða úrslit''
|- 
|[[EM 2024]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Þýskaland}}&lt;/small&gt;||''8.liða úrslit''
|-
|}

=== HM Árangur ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-bgcolor=bronze
|[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''Brons''
|-
|[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Bannað að taka þátt''
|-bgcolor=gold
|[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Gull''
|-
|[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''4. sæti''
|-
|[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''8. liða úrslit''
|-bgcolor=silver
|[[HM 1966]]||align=left|{{fáni|Bretland}}||''Silfur''
|-bgcolor=bronze
|[[HM 1970]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Mexico|Fáni [[Mexíkó]]s}} Mexíkó||''Brons''
|-bgcolor=gold
|[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Gull''
|-
|[[HM 1978]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Argentina|Fáni [[Argentína|Argentínu]]}}Argentína||'''Milli riðill'''
|-bgcolor=silver
|[[HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Silfur''
|-bgcolor=silver
|[[HM 1986]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Mexico|Fáni [[Mexíkó]]s}} Mexíkó||''Silfur''
|-bgcolor=gold
|[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Gull''
|-
|[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''8. liða úrslit''
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''8. liða úrslit''
|-bgcolor=silver
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||''Silfur''
|-bgcolor=bronze
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Brons''
|-bgcolor=bronze
|[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''Brons''
|-bgcolor=gold
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Gull''
|- 
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||''Riðlakeppni''
|}

==Flestir leikir==
[[Mynd:Lothar Matthäus.jpg|thumb|upright|Lothar Matthäus lék 150 landsleiki og fór á níu stórmót fyrir Þýskaland, og var fyrirliði liðsins þegar það sigraði HM 1990.]] 
# [[Lothar Matthäus]]: 150
# [[Miroslav Klose]]: 137
# [[Lukas Podolski]]: 130
# [[Bastian Schweinsteiger]]: 121
# [[Philipp Lahm]]: 113

==Flest mörk==
# [[Miroslav Klose]]: 71 
# [[Gerd Müller]]: 68
# [[Lukas Podolski]]: 49
# [[Rudi Völler]]: 47
# [[Jürgen Klinsmann]]: 47

== Þjálfarar ==
[[Mynd:BUNDEsarchiv herberger.jpg|thumb|[[Sepp Herberger]] var landsliðsþjálfari í 18 ár.]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|2021-|| [[Hansi Flick]]
|-
|2006-2021 || [[Joachim Löw]]
|-
|2004–2006 || [[Jürgen Klinsmann]]
|-
|2000–2004 || [[Rudi Völler]]
|-
|1998–2000 || [[Erich Ribbeck]]
|-
|1990–1998 || [[Berti Vogts]]
|-
|1984–1990 || [[Franz Beckenbauer]]
|-
|1978–1984 || [[Jupp Derwall]]
|-
|1964–1978 || [[Helmut Schön]]
|-
|1950–1964&lt;br /&gt;1938–1942 || [[Sepp Herberger]]*
|-
|1923–1938 || [[Otto Nerz]]
|}

=== Aðstoðarþjálfarar === 
* [[Dettmar Cramer]]
* [[Udo Lattek]]
* [[Michael Skibbe]] (2000–2004)
* [[Horst Köppel]] (1984–1986)
* [[Albert Sing]]
* [[Rainer Bonhof]]
* [[Joachim Löw]] (2004–2006)

== Þekktir leikmenn sem hafa spilað fyrir Þýskaland ==
[[Mynd:Lukas Podolski 2.jpg|200px|thumb|[[Lukas Podolski]] spiaði sinn fyrsta landsleik 19 ára gamall árið 2004.]]
[[Mynd:Bernd Schneider 2005.jpg|200px|thumb|[[Bernd Schneider]] hefur stundum fengið að kíkja á æfingar hjá þýska landsliðinu.]]

{|
|valign=&quot;top&quot;|
* [[Michael Ballack]]
* [[Franz Beckenbauer]]
* [[Oliver Bierhoff]]
* [[Paul Breitner]]
* [[Andreas Brehme]]
* [[Torsten Frings]]
* [[Bastian Schweinsteiger]]
* [[Mario Gomez]]
* [[Thomas Hässler]]
* [[Helmut Haller]]
* [[Dietmar Hamann]]
* [[Oliver Kahn]]
* [[Jürgen Klinsmann]]
|width=&quot;50&quot;|&amp;nbsp;
|valign=&quot;top&quot;|
* [[Miroslav Klose]]
* [[Jürgen Kohler]]
* [[Philipp Lahm]]
* [[Pierre Littbarski]]
* [[Sepp Maier]]
* [[Lothar Matthäus]]
* [[Andreas Möller]]
* [[Gerd Müller]]
* [[Günter Netzer]]
* [[Wolfgang Overath]]
* [[Lukas Podolski]]
* [[Helmut Rahn]]
* [[Karl-Heinz Rummenigge]]
|width=&quot;50&quot;|&amp;nbsp;
|valign=&quot;top&quot;|
* [[Matthias Sammer]]
* [[Mehmet Scholl]]
* [[Harald Schumacher|Harald &quot;Toni&quot; Schumacher]]
* [[Bernd Schuster]]
* [[Fredi Bobic]]
* [[Uwe Seeler]]
* [[Toni Turek]]
* [[Berti Vogts]]
* [[Rudi Völler]]
* [[Fritz Walter]]
* [[Wolfgang Weber]]
* [[Mesut Özil]]
|}


[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>gjru87k767787ibuffwj22p28xn53ne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156052</id>
    <revision>
      <id>1964561</id>
      <parentid>1936100</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7528" sha1="ka37dn59q14g0yeg0oft4cur0xgmqy4" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = 	Vatreni (Þeir Jakkaklæddur) Kockasti (Ferniningarnir)
| Merki = Flag of Croatia.svg
| Íþróttasamband = 
| Álfusamband = 	UEFA
| Þjálfari   =  [[Zlatko Dalić]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	[[Luka Modrić]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Darijo Srna  (134)
| Flest mörk = 	Davor Šuker (45)
| Leikvangur = Breytilegt
| FIFA sæti = 11 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	3
| FIFA hæst ár = janúar 1999
| FIFA lægst = 125
| FIFA lægst ár = mars 1994
| Fyrsti leikur = 4-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]], [[Zagreb]], [[Júgóslavía]] 2. apríl 1940
| Stærsti sigur =  10-0 gegn [[Mynd:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Sanmarínóska karlalandsliðið í knattspyrnu|San Marínó]] , [[París]] [[Frakkland|Frakklandi]] 4. júní, 2016
| Mesta tap =  0-6 gegn [[Mynd:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] 11. september 2018
| HM leikir = 6
| Fyrsti HM leikur = 1998
| Fyrsta HM keppni = 1998
| Mesti HM árangur = 2. sæti (2018)
| Álfukeppni = Evrópukeppni
| Álfukeppni leikir = 6
| Fyrsta álfukeppni = 1996
| Mesti álfu árangur = Undanúrslit(1996, 2008)
| pattern_la1        = _cro18H
| pattern_b1         = _cro18H
| pattern_ra1        = _cro18H
| pattern_sh1        = _cro18H
| pattern_so1        = _cro18H
| leftarm1           = F40000
| body1              = FFFFFF
| rightarm1          = F40000
| shorts1            = 0A33F5
| socks1             = 002394
| pattern_la2        = _cro18A
| pattern_b2         = _cro18A
| pattern_ra2        = _cro18A
| pattern_sh2        = _cro18A
| pattern_so2        = _cro18a1
| leftarm2           = 000000
| body2              = 29459B
| rightarm2          = 000000
| shorts2            = 000000
| socks2             = FF0000
}}
'''Króatíska karlandsliðið í knattspyrnu''' ''(Króatíska: Hrvatska nogometna reprezentacija)'' er fulltrúi Króatíu í alþjóðlegri knattspyrnu. Landsliðinu er stjórnað af króatíska knattspyrnusambandinu. Besti árangur króatíska landsliðsins á [[FIFA]] heimsmeistarakeppninni var á heimsmeistaramótinu [[HM 2018]] þar sem þeir náðu 2.sæti.


== Saga ==
Króatía lék sinn fyrsta alþjóðlega leik sem land 2. apríl 1940. Við stríðslok 1945 varð Króatía aftur hluti af [[Júgóslavía|Júgóslavíu]]. Næstu áratugi spiluðu króatískir leikmenn fyrir júgóslavneska karlandsliðið í knattspyrnu. Eftir að [[Króatía]] varð aftur sjálfstætt ríki hóf liðið að spila aftur í alþjóðafótbolta. Króatía lék sinn fyrsta landsleik gegn [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjunum]] í Zagreb 17. október 1990, þó að landið hafi enn tilheyrt Júgóslavíu á þeim tíma. Þann leik vann Króatía 2-1.

Árið 1996 tókst Króötum að tryggja sig á [[EM 1996]] í Englandi, sem var fyrsta stórmót liðsins. Eftir sigra gegn ríkjandi Evrópumeisturum [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dana]] 3-0 og 1-0 sigur gegn Tyrklandi í fjórðungsúrslitum tapaði liðið gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskalandi]]  1-2. Króatíski framherjinn [[Davor Šuker]] gerði eitt af fallegri mörkum mótsins í  í leiknum gegn Danmörku. Árið 1998 tóku Króatar þá á sínu fyrsta heimsmeistarmóti [[HM 1998]] þar gerðu þeir sér lítið fyrir og nældu sér í brons. í liðinu voru margir frægir leikmenn í alþjóðafótbolta eins og [[Davor Šuker]] og [[Zvonimir Boban]]. Davor Šuker var markahæsti leikmaður mótsins með sex mörk.

Króatía spilaði til úrslita á [[HM 2018]] á móti Frakklandi og náðu 2. sæti. Á [[HM 2022]] náði Króatía 3. sæti. [[Luka Modric]] var lykilmaður og hreppti hann í gullknöttinn 2018.

[[Mynd:ITA-CRO Euro 2012 (3).JPG|thumb|427x427px|Króatískir stuðningsmenn á [[EM 2012|EM 2012]]|alt=|left]]

{{-}}
=== EM í knattspyrnu ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[EM1996]]||align=left|{{ENG}} England||''8. liða úrslit''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||''Tóku ekki þátt''
|- 
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Austurríki}} &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||''8. liða úrslit''
|-
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||''16. liða úrslit''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||''16. liða úrslit''
|- 
|[[EM 2024]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Þýskaland}}||''Riðlakeppni''
|}

=== HM árangur ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-bgcolor=Bronze
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Brons''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Riðlakeppni''
|-bgcolor=Silver
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||''Silfur''
|-bgcolor=Bronze
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||''Brons''
|}
[[Mynd:Brazil and Croatia match at the FIFA World Cup 2014-06-12 (50).jpg|thumb|right|234x234px|Króatar fagna marki gegn brössum á [[HM 2014]]]]

===Þjóðadeildin===
2023: ''Silfur''

== Þjálfarar ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
!  Þjálfari!! Ár
|-
| {{sort|Jerković|[[Dražan Jerković]]}}
|  1990–1991 
|-
| {{sort|Poklepović|[[Stanko Poklepović]]}}
|  1992
|-
| {{sort|Marković|[[Vlatko Marković]]}}
|  1993
|-
| {{sort|Blažević|[[Miroslav Blažević]]}}
|  1994–2000
|-
| {{sort|Jozić|[[Mirko Jozić]]}}
|  2000–2002
|-
| {{sort|Barić|[[Otto Barić]]}}
|  2000–2002
|-
| {{sort|Kranjčar|[[Zlatko Kranjčar]]}}
|  2004–2006
|-
| {{sort|Bilić|[[Slaven Bilić]]}}
|  2006–2012 
|-
| {{sort|Stimac|[[Igor Štimac]]}}
|  2012–2013 
|-
| {{sort|Kovač|[[Niko Kovač]]}}
|  2013–2015
|-
| {{sort|Cacic|[[Ante Čačić]]}}
|  2015–2017
|-
| {{sort|Dalic|[[Zlatko Dalić]]}}
|  2017–
|}

== Leikmenn ==
===Leikmannahópur (EM 2021)===
====Markverðir====
*Lovre Kalinić (Hajduk Split)
*Dominik Livaković (Dinamo Zagreb)
*Simon Sluga	 ([[Luton Town]])

====Varnarmenn====
*Borna Barišić  ([[Glasgow Rangers]])
*Domagoj Vida ([[Besiktas]])
*Duje Ćaleta-Car([[Olympique de Marseille]])
*Mile Škorić (Osijek)
*Dejan Lovren (Zenit Pétursborg)
*Dino Perić (Dinamo Zagreb)
*Josip Juranović (Hajduk Split)
*Domagoj Bradaric (Lille)
*Josko Gvardiol (Dinmo Zagreb)

====Miðjumenn==== 
*Mateo Kovačić ([[Chelsea F.C.]])  
*Marcelo Brozović ([[Internazionale]])
*Milan Badelj ([[Genoa]])
*Luka Ivanusec (Dinamo Zagreb) 
*Mario Pašalić (Atalanta)
*Nikola Vlašić([[CSKA Moskva]])
*[[Luka Modric]] (Real Madrid)

====Sóknarmenn====
*Ivan Perišić ([[FC Bayern München]]) 
*Ante Rebić([[AC Milan]]) 
*Andrej Kramaric (1899 Hoffenheim)
*Antej Budimir (Osasuna)
*Bruno Petković (Young Boys)
*Josip Brekalo (Vfl Wolfsburg)
*Mislav Oršić (Dinamo Zagreb)

=== Leikjahæstu og markahæstu Leikmenn ===
==== Flestir leikir ====
{{hreingera}}


[[Flokkur:Íþróttir í Króatíu]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>ka37dn59q14g0yeg0oft4cur0xgmqy4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156355</id>
    <revision>
      <id>1964586</id>
      <parentid>1936064</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7253" sha1="j0gblgz5epjegi2cbtze019hhi5lotv" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =Los Cafeteros (Kaffitæktendurnir) La Tricolor (Þeir þrílituðu) 
| Merki = Flag of Colombia.svg
| Íþróttasamband = 	Federación Colombiana de Fútbol  (''Kólumbíska knattspyrnusambandið'')
| Álfusamband = CONMEBOL 
| Þjálfari   = {{ARG}} 	Néstor Lorenzo
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[James Rodríguez]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Carlos Valderrama]]  (111)
| Flest mörk = [[Radamel Falcao]] (34)
| Leikvangur = Estadio Metropolitano Roberto Meléndez, [[Barranquilla]]
| FIFA sæti = 13 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 3
| FIFA hæst ár = júní 2016 - ágúst 2016
| FIFA lægst = 54
| FIFA lægst ár =  júní 2011
| Fyrsti leikur = 1-3 gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] [[10. febrúar]] [[1938]]
| Stærsti sigur =  6–0 gegn Bahrain [[26. mars]] [[2015]]
| Mesta tap =  9-0 gegn [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] [[24. mars]] [[1957]]
| HM leikir = 6
| Fyrsti HM leikur = 1964
| Fyrsta HM keppni = 1964
| Mesti HM árangur = 8. liða úrslit 2014
| Álfukeppni = Copa America
| Álfukeppni leikir = 21
| Fyrsta álfukeppni = 1945
| Mesti álfu árangur = Meistarar 2001
|  pattern_la1       = _col19h
|  pattern_b1        = _col19h
|  pattern_ra1       = _col19h
|  pattern_sh1       = _col19h
|  pattern_so1       = _col19h
|  leftarm1          = FFDD00
|  body1             = FFDD00
|  rightarm1         = FFDD00
|  shorts1           = 0F1842
|  socks1            = DD0000
|  pattern_la2       = _col20a
|  pattern_b2        = _col20a
|  pattern_ra2       = _col20a
|  pattern_sh2       = _col20a
|  pattern_so2       = _col20a
|  leftarm2          = 151574
|  body2             = 151574
|  rightarm2         = 151574
|  shorts2           = FFFF00
|  socks2            = 151574
}}
'''Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' (spænska: ''Selección de fútbol de Colombia'') er fulltrúi Kólumbíu í alþjóðlegum knattspyrnumótum karla og stjórnast það af Kólumbíska knattspyrnusambandinu. Þeir er meðlimir í [[CONMEBOL]]. Liðið er kallað &quot;Los Cafeteros&quot; vegna kaffiframleiðslunnar í sínu landi.

Frá miðjum níunda áratug síðustu aldar hefur landsliðið verið tákn um að berjast gegn neikvæðum mannorði landsins. Þetta hefur gert íþróttina vinsæla og gert landsliðið merki um þjóðernishyggju, stolt og ástríðu fyrir marga Kólumbíumenn um allan heim. Kólumbía er þekkt fyrir að vera með ástríðufullan aðdáendahóp. 

Kólumbía átti sitt sterkasta tímabil á tíunda áratugnum. Samkeppni frá 1993 leiddi til 5-0 sigus gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] . Markvörður þeirra [[René Higuita]] varð frægur fyrir sporðdrekahöggið gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] á [[Wembley]] Stadium 1995. Stjörnur frá liði Kólumbíumanna á þessum árum voru meðal annara [[Carlos Valderrama]] og [[Faustino Asprilla]]. Á þessum tíma tóku Kólumbíumenn þátt í heimsmeistarakeppninni 1990, 1994 og 1998, enn náðu aðeins í aðra umferð mótsins árið 1990. Í kjölfar morðsins á [[Andrés Escobar]] eftir heimsmeistarakeppnina 1994 dofnaði lið Kólumbíu seinni hluta tíunda áratugarins. Þeir voru meistarar [[Copa América]] 2001 sem þeir stóðu fyrir og settu nýtt Copa América met þar sem þeir höfðu ekki fengið nein mörk og unnu allan leikina sína. 

[[File:Valderrama2010 (cropped).JPG|thumb|Hin hárprúði [[Carlos Valderrama]], er leikjahæsti leikmaður í sögu Kólumbíumanna.]]

==Keppnir==
=== [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|1945]]||align=left|{{fáni|Síle}}||'''5. sæti'''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946|1946]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Tóku ekki þátt''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1947|1947]]||align=left|{{fáni|Ekvador}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|1949]]||align=left|{{fáni|Úrúgvæ}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]]||align=left|{{fáni|Perú}}||''5. sæti''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|1963]]||align=left|{{fáni|Bólivía}}||''8. liða úrslit''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{fáni|Úrúgvæ}}||''Tóku ekki þátt''
|-bgcolor=silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1975|1975]]||align=left|Suður-Ameríka||''Silfur''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|1979]]||align=left|Suður-Ameríka||''Riðlakeppni''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]]||align=left|Suður-Ameríka||''Riðlakeppni''
|-bgcolor=bronze
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Brons''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|1989]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Riðlakeppni''
|-
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|1991]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''4. sæti''
|-bgcolor=bronze
|Copa America 1993||align=left|{{fáni|Ekvador}}||''Brons''
|-bgcolor=bronze
|Copa America 1995||align=left|{{fáni|Úrúgvæ}}||''Brons''
|- 
|Copa America 1997||align=left|{{fáni|Bólivía}} ||''8. liða Úrslit''
|- 
|Copa America 1999||align=left|{{fáni|Paragvæ}}||''8. liða Úrslit''
|-bgcolor=Gold
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2001|2001]]||align=left|{{fáni|Kólumbía}}||''Gull''
|-bgcolor=Silver
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]]||align=left|{{fáni|Perú}}||''4. sæti''
|- 
|[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]]||align=left|{{fáni|Venesúela}}||''Riðlakeppni''
|-
|Copa America 2011||align=left|{{fáni|Argentína}}||''8. liða úrslit''
|-
|Copa America 2015||align=left|{{fáni|Síle}} ||''8. liða Úrslit''
|- bgcolor=Bronze
|Copa America 2016||align=left|{{fáni|USA}}||''Brons''
|-
|Copa America 2019||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''8. liða úrslit''
|-
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[HM 1962|1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Riðlakeppni''
|- 
|[[HM 1990|1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''16. liða úrslit''
|-
|[[HM 1994|1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[HM 1998|1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 2002|2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 2014|2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''8. liða úrslit'''
|- 
|[[HM 2018|2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''16. liða úrslit'''
|-
|[[HM 2022|2022]]||align=left|{{fáni|Katar}}||'''Tóku ekki þát'''
|}

==Þekktir leikmenn==
*[[Radamel Falcao]]
*[[James Rodríguez]]
*[[Juan Cuadrado]]
*[[Carlos Valderrama]]
*[[David Ospina]]
*[[Luis Díaz]]
*[[Faustino Asprilla]]

[[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Kólumbíu]]</text>
      <sha1>j0gblgz5epjegi2cbtze019hhi5lotv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156402</id>
    <revision>
      <id>1964593</id>
      <parentid>1936070</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9930" sha1="ny3d9ptn05sr81trjzm57i1ehx8wzsp" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn =
| Merki =
| Íþróttasamband = Federación Mexicana de Fútbol (Samband Mexíkóskrar knattspyrnu)
| Álfusamband = 	CONCACAF
| Þjálfari   = 	Javier Aguirre
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Edson Álvarez
|Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Claudio Suárez]] (177)
| Flest mörk = [[Javier Hernández ]]  (52)
| Leikvangur = [[Estadio Azteca]]
| FIFA sæti = 15 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 4
| FIFA hæst ár = maí-júní 2006
| FIFA lægst = 40
| FIFA lægst ár = júlí 2015
| Fyrsti leikur = {{MEX}} Mexíkó 3-2 [[Mynd:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] Gvatemala &lt;br /&gt;(1. jan. 1923)
| Stærsti sigur = {{MEX}} Mexíkó 13-0 [[Mynd:Flag_of_Bahamas.svg|20px]] Bahamaeyjar &lt;br /&gt;(28. apríl 1987)
| Mesta tap = {{MEX}} Mexíkó 0-11 {{ENG}} [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] &lt;br /&gt;(10. maí 1961) 
| HM leikir = 16
| Fyrsti HM leikur = 1930
| Fyrsta HM keppni = 1930
| Mesti HM árangur = 8. liða úrslit (1970,1986)
| Álfukeppni = Copa America
| Álfukeppni leikir = 10
| Fyrsta álfukeppni = 1993
| Mesti álfu árangur = Silfur (1993,2001)
| pattern_la1       = _Mex19h
| pattern_b1        = _Mex19h
| pattern_ra1       = _Mex19h
| pattern_sh1       = _mex19H
| pattern_so1       = _Mex19h
| leftarm1          = 000000
| body1             = 000000
| rightarm1         = 000000
| shorts1           = 000000
| socks1            = 000000
| pattern_la2       = _mex20a
| pattern_b2        = _mex20a
| pattern_ra2       = _mex20a
| pattern_sh2       = _mex20a
| pattern_so2       = _mex20a
| leftarm2          = FFFFFF
| body2             = FFFFFF
| rightarm2         = FFFFFF
| shorts2           = FFFFFF
| socks2            = FFFFFF
}}
'''Mexíkóska karlandsliðinu í knattspyrnu''' er stjórnað af Knattspyrnusambandi [[Mexíkó]]. Mexíkóska knattspyrnusambandið var stofnað árið 1927 og gekk það til liðs við [[FIFA]] árið 1929. Mexíkó hefur 16 sinnum tekið þátt í lokamóti Heimsmeistarakeppninnar. Niðurstöðurnar hafa yfirleitt verið vonbrigði ; það hefur venjulega endað með því að komast ekki áfram úr riðlakeppninni (1930-1966, 1978) eða hafa verið slegið út í fyrsta rothögginu ef það hefur komist áfram. Aðeins á heimsmeistarakeppninni 1986 á heimavelli náðu Mexíkóar að komast í 8.liða úrslit. Aftur á móti er Mexíkó, ásamt Brasilíu og Þýskalandi, eina liðið sem hefur komist á lokamóti í síðustu sjö heimsmeistarakeppnum.

Heimavöllur liðsins er [[Estadio Azteca]] í [[Mexíkóborg]]. Liðið leikur aðallega í grænum treyjum og hvítum stuttbuxum. Gælunafn þeirra er ''El Tri'', skammstöfun fyrir „El tricolor,“ (þrílitur). Mexíkó hefur verið gestgjafi HM tvisvar. Í fyrsta skipti var árið 1970 og í hitt skiptið árið 1986. Það eru líka einu skiptin sem Mexíkó hefur komist í fjórðungsúrslitin.

==Saga==
Skipta má sögu landsliðs Mexíkó í grófum dráttum; Upphafið til 1970, 1970 til 1994 og 1994 og þar til í dag. Fyrri hlutinn einkenndist af því að Mexíkó tókst oftast að komast á HM en svo datt það úr leik í riðlakeppninni. Seinni hlutinn er frá Heimsmeistarakeppninni heima árið 1970 til Heimsmeistarakeppninnar árið 199. Frá 1994 og eftir það þróaði Mexíkó tókst þeim að festa sig í sessi sem gildandi þjóð í knattspyrnuheiminum og hefur því tekist að komast á öll lokamót þó því hafi yfirleitt ekki náð mjög langt. Það hefur unnið [[CONCACAF]] gullbikarinn sex sinnum, síðast árið 2011. 
==1970-1991==
Mexíkó var gestgjafi Heimsmeistaramótsins árið 1970 og komst því beint inná mótið. Liðið byrjaði mótið með markalausu jafntefli 0-0 gegn Sovétríkjunum, áður en það vann 4-0 sigur á El Salvador og 1-0 sigur á [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgum]]. Það var jafnt Sovétríkjunum að stigum, og þar sem nokkur mörk, sem voru skoruð, í hag Sovétríkjanna, var ákveðið að Sovétríkin unnu með hlutkesti. Þannig var Mexíkó í fyrsta skipti komið áfram úr riðlinum sínum. Gleðin var þó skammvinn, því liðið tapaði á móti [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítölum]] .
[[Mynd:Argentina v mexico 1985.jpg|thumb|right|200px|Mexíkóar í leik gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í [[Los Angeles]] árið 1985]]
Árið 1973 var CONCACAF meistaramótið notað sem undankeppni heimsmeistarakeppninnar. Þannig þurfti ríkjandi meistari Mexíkó enn að komast í CONCACAF meistaratitilinn. Það mætti Kanada og Bandaríkjunum á ný og vann allar fjórar viðureignirnar. Meistarakeppnin sjálf var ekki mikil upplifun fyrir Mexíkana. Jafntefli í fyrstu tveimur leikjunum gegn Gvatemala og Hondúras gerðu það að verkum að þeir komust ekki áfram. Í fyrsta skipti síðan 1938 tók Mexíkó ekki þátt í Heimsmeistarakeppninni.

Árið 1986 voru Mexíkóar gestgjafar aftur og var því ekki í CONCACAF meistaramótinu árið áður. Á heimsmeistarakeppninni var Mexíkó í riðli með Paragvæ, [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] og Írak. Mexíkó. Fyrsti leikurinn var gegn [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgum]], sem þeir mættu í annað sinn á heimavelli í heimsmeistarakeppninni. Mexíkóar skoraði tvö mörk. Það fyrra skoraði [[Fernando Quirarte]] og það síðara var fyrsta og eina mark [[Hugo Scanchez]] á HM. Erwin Vandenbergh minnkaði rétt fyrir hlé en Mexíkó vann 2-1. Í næsta leik gerðu þeir jafntefli 1-1 gegn Írak.

==1991-1994==

Í undankeppninni fyrir heimsmeistarakeppnina 1994 tók Mexíkó þátt í seinni hlutanum, 1992, lenti í undankeppninni í riðli með Kosta Ríka, Hondúras og Sankti Vinsent og Grenadíneyjum. Mexíkó sigraði Hondúras heima og gerði síðan jafntefli gegn Hondúras og lokum sigruðu þeir Kosta Ríka bæði heima og heiman en Kosta Ríka lagði Mexíkó heima og tapaði. Það þýddi að Hondúras og Mexíkó tryggðu sig áfram.

Næsta og síðasta umferð var spiluð í apríl 1993. Þegar Bandaríkin hýsti keppnina var Mexíkó í uppáhaldi í hóp með Hondúras, El Salvador og Kanada. Á sama tíma hafði Mexíkó sýnt veikleika gegn Hondúras. Í fyrsta leiknum, fjarri El Salvador, sýndu þeir aftur veikleika og töpuðu 1-2. Þá Mexíkó vann allar hina viðureigninar, nema þá síðustu gegn Kanada, þar sem það vann 2-1 eftir að hafa snúið 0-1. Mexíkó var þar með tryggt áfram í heimsmeistarakeppninni.

CONCACAF gullbikarinn árið 1993 var haldinn í Bandaríkjunum og Mexíkó báðar þjóðir komust sjálfkrafa í úrslit. Í fyrri leiknum mætti Mexíkó  Martinique, sigruðu 9-0. Það gerði 1-1 jafntefli gegn Kosta Ríka og sigruðu kanadamenn 8-0 . Mexíkó komst áfram í undanúrslitin og sló út sterkt lið Jamaíka 6-1. Í úrslitaleiknum mættu það Bandaríkjunum, þar sem liðið vann 4-0.
. Nú voru þeir komnir á lokamótið, sem nágrannar þeirra í norðri í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] héldu. Þeir lentu í riðli með [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmönnum]], [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítölum]] og Írum í því sem kallaður var „dauðariðillinn. Mexíkó spilaði sinn fyrsta leik gegn Noregi en töpuðu þeim leik með marki sem skorað var á 84. mínútu þegar klaufaleg úthreinsun lenti í fótum [[Jan Åge Fjørtoft]] sem fann [[Kjetil Rekdal]] framhjá sofandi vörn Mexíkóa. Í næstu viðureignin mættu þeir Írum, sem höfðu sigrað Ítalíu. Luis García Postigo skoraði tvö flott mörk fyrir Mexíkó. Örlítið klaufalegt inngrip annars ágætra og litríkra [[Jorge Campos]] á harða skalla eftir [[John Aldridge]] gerði það að verkum að Írum tókst að minnka muninn 2-1. Fyrir lokaumferðina voru öll lið komin í þrjú stig og Mexíkó varð að vinna gegn Ítalíu til að vera öruggt áfram. Það náði því ekki, en gerði 1-1 jafntefli, þar sem Írar ​​- Noregur endaði 0-0 enduðu öll liðin í fjórum stigum og jöfnum markamun en Mexíkó var með fleiri skoruð mörk en nokkurt annað lið, og endaði því á toppi riðilsins.

í næstu umferð biðu þeirra Búlgarir. Áður en heimsmeistarakeppnin hófst hafði Búlgaría aldrei unnið leik. Í riðlakeppninni [[HM 1994]] tókst Búlgörum nokkuð óvænt að vinna bæði Grikkland og [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Búlgarir voru þó sterkari að þessu sinni og duttu Mexíkóar því úr leik í 16. liða úrslitum.

==Síðustu ár==
Mexíkó tók þátt á heimsmeistarakeppninni í Brasilíu. Það endaði í riðli með Kamerún, [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]] og [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]]. Mexíkó lagði Kamerún 1-0, tókst svo að leggja Króatíu að velli 3-1. Í 16 liða úrslitum mætti það [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] þar sem það tapaði 1-2. Mexíkó tók þátt í Copa America árið 2015 þar sem það féll úr leik í riðlakeppninni.

==Flestir leikir==
# Claudio Suarez: 178 (1992-2006)
# [[Jorge Campos]]: 130 (1991-2003)
# Pavel Pardo: 129 (1996–2006)
# Ramón Ramírez: 121 (1991-2000)
# Alberto Aspe García: 109   (1988-2003)

==Flest mörk==
# [[Javier Hernández]]: 62 (2009-)  
# Jared Borgetti: 57 (2004-2017)
# Cuauhtémoc Blanco  (1995–2014)
# Carlos Hermosillo: 35 (2000-2014)
# Luis Hernàndez: 35 (2007–)
# Enrique Borja: 31 (1990-2000)
# Luis Alves: 30   (1993-2006)

==Þekktir leikmenn==
*[[Jared Borgetti]]
*[[Jorge Campos]]
*[[Luis Hernández]]
*[[Hugo Sánchez]]
*[[Cuauhtémoc Blanco]]
*[[Rafael Márquez]]
*[[Javier Hernández]]

[[Flokkur:Norður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Mexíkó]]</text>
      <sha1>ny3d9ptn05sr81trjzm57i1ehx8wzsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156436</id>
    <revision>
      <id>1964562</id>
      <parentid>1936182</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5402" sha1="i39xa7juosg1rcpxxsg8x6baqu8s9am" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = A Seleção (Úrvalið), Os Navegadores (Siglingarmennirnir)
| Merki =Flag of Portugal.svg
| Íþróttasamband = 
| Álfusamband = UEFA
| Þjálfari   = {{ESP}} [[Roberto Martinez]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Cristiano Ronaldo]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[Cristiano Ronaldo]] (176)
| Flest mörk = [[Cristiano Ronaldo]] (106)
| Leikvangur = [[Estádio Nacional]]
| FIFA sæti = 5 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 3
| FIFA hæst ár = (Maí–júní 2010, október 2012, apríl–júní 2014, september 2017 – apríl 2018)
| FIFA lægst = 43
| FIFA lægst ár = Ágúst 1998
| Fyrsti leikur = 1-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] [[18. desember]] [[1921]] , [[Madríd]], [[Spánn|Spáni]]
| Stærsti sigur = 9–0 gegn [[Mynd:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Lúxemborgska karlalandsliðið í knattspyrnu|Lúxemborg]] [[11. september]] [[2023]] [[Faro]], [[Portúgal]]
| Mesta tap =  10–0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] [[25. maí]] [[1947]]
| HM leikir = 8
| Fyrsti HM leikur = 1966
| Fyrsta HM keppni = 1966
| Mesti HM árangur = Brons 1966
| Álfukeppni = Evrópukeppni
| Álfukeppni leikir = 8
| Fyrsta álfukeppni = 1984
| Mesti álfu árangur = Meistarar (2016)
| pattern_la1              = _portu18h
| pattern_b1               = _portu18h
| pattern_ra1              = _portu18h
| pattern_sh1              = _por18H
| pattern_so1              = _portu18h
| leftarm1                 = FF0000
| body1                    = FF0000
| rightarm1                = FF0000
| shorts1                  = FF0000
| socks1                   = 006200
| pattern_la2              = _portugal18a
| pattern_b2               = _portugal18a
| pattern_ra2              = _portugal18a
| pattern_sh2              = _por18A
| pattern_so2              = _por18A
| leftarm2                 = FFFFFF
| body2                    = FFFFFF
| rightarm2                = FFFFFF
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = FFFFFF
}}
'''Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er knattspyrnulandslið [[Portúgal]]s. Heimavöllur Portúgala er [[Estádio Nacional]] í [[Lissabon]]. Portúgalir eru ríkjandi Þjóðardeildarmeistarar.
[[Mynd:Cristiano Ronaldo 2017.jpg|242px|thumb|right|Cristiano Ronaldo er bæði leikjahæsti og markahæsti leikmaður í sögu portúgalska landsliðsins.]]

Meðal þekktra eikmanna má nefna [[Cristiano Ronaldo]], [[Eusébio]] og [[Nani]], [[Rui Costa]] og [[Luís Figo]].

==Leikmenn==
''Fyrir [[HM 2022]]''

===Markverðir===
*[[Rui Patrício]]
*[[José Sá]]
*[[Diogo Costa]]
===Varnarmenn===
*[[Diogo Dalot]]	
*[[Pepe]] 
*[[Rúben Dias]]	
*[[Raphaël Guerreiro]]	
*[[Danilo Pereira]]	
*[[Nuno Mendes]]
*[[João Cancelo]]
*[[António Silva]]
===Miðjumenn===
*[[João Palhinha]]
*[[Bruno Fernandes]]
*[[Bernardo Silva]]
*[[William Carvalho]]
*[[Vitinha]]
*[[João Mário]]
*[[Rúben Neves]]
*[[Matheus Nunes]]
*[[Otávio]]
===Sóknarmenn===
*[[Cristiano Ronaldo]]
*[[André Silva]]
*[[João Félix]]
*[[Rafael Leão]]
*[[Ricardo Horta]]
*[[Gonçalo Ramos]]	


=== EM í knattspyrnu ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-bgcolor=bronze
|[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Brons'''
|- 
|[[EM1996]]||align=left|{{fáni|England}}||'''8. liða úrslit'''
|- 
|[[EM 2000]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Belgía}} &amp; {{fáni|Holland}}&lt;/small&gt;||'''4. sæti'''
|-bgcolor=silver
|[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Silfur'''
|-
|[[EM 2008]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Austurríki}} &amp; {{fáni|Sviss}}&lt;/small&gt;||'''8. liða úrslit'''
|-bgcolor=bronze
|[[EM 2012]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Pólland}} &amp; {{fáni|Úkraína}}&lt;/small&gt;||'''Brons'''
|-bgcolor=gold
|[[EM 2016]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Frakkland}}&lt;/small&gt;||'''Gull'''
|-
|[[EM 2021]]||align=left|&lt;small&gt;{{ESB}}Evrópa &lt;/small&gt;||'''16. liða úrslit'''
|-
|[[EM 2024]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Þýskaland}}&lt;/small&gt;||'''8.liða úrslit'''
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|-bgcolor=bronze
|[[HM 1966]]||align=left|{{fáni|England}}||'''Brons'''
|-
|[[HM 1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''4. sæti'''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||'''16. liða úrslit'''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''16. liða úrslit'''
|- 
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||'''8. liða úrslit'''
|}

==Markahæstu leikmenn==
#Cristiano Ronaldo:	118	
#Pauleta: 47	
#Eusébio: 41	
#Luís Figo: 32	
#Nuno Gomes:	29	
#Hélder Postiga:	27	
#Rui Costa:	26	
#Nani: 24	
#João Pinto:	23
#Nené:	22	
	
==Leikjahæstu leikmenn==
#Cristiano Ronaldo:	196
#João Moutinho:	146	
#Pepe:	132
#Luís Figo:	127	
#Nani:	112	
#Fernando Couto: 110	
#Rui Patrício:	105	
#Bruno Alves: 96	
#Rui Costa:	94	
#Ricardo Carvalho:	89

[[Flokkur:Íþróttir í Portúgal]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>i39xa7juosg1rcpxxsg8x6baqu8s9am</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156475</id>
    <revision>
      <id>1964575</id>
      <parentid>1834717</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2240" sha1="h4ivaary3yj486828euhtbyi4ppe93d" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Ay-Yıldızlılar(Hálfmánarnir)
| Merki = Flag of Turkey.svg  |
| Íþróttasamband = Türkiye Futbol Federasyonu (Tyrkneska Knattspyrnusambandið)
| Álfusamband = UEFA
| Þjálfari   = 	[[Vincenzo Montella]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Hakan Çalhanoğlu]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[Rüştü Reçber ]] (120)
| Flest mörk = 	[[Hakan Şükür]] (51)
| Leikvangar = Breytilegt
| FIFA sæti = 22 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	5
| FIFA hæst ár = júní 2004
| FIFA lægst = 	67
| FIFA lægst ár =október 1993
| Fyrsti leikur = 1-2 gegn [[Rúmenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rúmeníu]] ([[Istanbúl]],[[Tyrkland|Tyrklandi]] 26. október, 1923)
| Stærsti sigur = 7-0 gegn Sýrlandi ([[Ankara]], [[Tyrkland|Tyrklandi]]; 20. nóvember 1949)
| Mesta tap =  8-0 gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] ([[London]] [[England|Englandi]] 14. nóvember 1987)
| HM leikir = 2
| Fyrsti HM leikur = 1954
| Fyrsta HM keppni = 1954
| Mesti HM árangur = Brons 2002
| Álfukeppni = Evrópukeppni
| Álfukeppni leikir = 5
| Fyrsta álfukeppni = 1996
| Mesti álfu árangur = Undanúrslit (2008)
| pattern_la1              = _tur20H
| pattern_b1               = _tur20H
| pattern_ra1              = _tur20H
| pattern_sh1              = _nikefootballredlogo
| pattern_so1              = _tur20H
| leftarm1                 = FFFFFF
| body1                    = FFFFFF
| rightarm1                = FFFFFF
| shorts1                  = FFFFFF
| socks1                   = FFFFFF
| pattern_la2              = _tur20A 
| pattern_b2               = _tur20A
| pattern_ra2              = _tur20A
| pattern_sh2              = _nikewhite
| pattern_so2              = _nikewhite
| leftarm2                 = E10016
| body2                    = FF0000
| rightarm2                = E10016
| shorts2                  = E10016
| socks2                   = E10016
}}

'''Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi [[Tyrkland|Tyrklands]] í knattspyrnu. Liðið hefur einungis tekið þátt á tvem heimsmeistaramótum . 

[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>h4ivaary3yj486828euhtbyi4ppe93d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156476</id>
    <revision>
      <id>1964545</id>
      <parentid>1944872</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:50:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="7qllirxehsih0j6o5d19564ocx29a59" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Faraóarnir
| Merki = Flag of Egypt.svg  |
| Íþróttasamband = Egypska Knattspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	[[Mynd:Flag_of_Portugal.svg|20px]] Rui Vitória
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Mohamed Salah]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Ahmed Hassan  (184)
| Flest mörk = Hossam Hassan  (69)
| Leikvangar = Alþjóðaleikvangur Kaíró (Aarbíska: ستاد القاهرة الدولى‎)
| FIFA sæti = 27 
| FIFA hæst = 	9
| FIFA hæst ár =desember 2010
| FIFA lægst = 	75
| FIFA lægst ár =mars 2013
| Fyrsti leikur = 1-2 gegn [[Mynd:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalíu]] ([[Gent]],[[Belgía|Belgíu]] 28. ágúst, 1920)
| Stærsti sigur = 15-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Laoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Laos]] ([[Jakarta]], [[Indónesía]]; 15. nóvember 1963)
| Mesta tap =  11-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalíu]] ([[Amsterdam]] [[Holland|Hollandi]] 9. júní 1928)
| HM leikir = 3
| Fyrsti HM leikur = 1934
| Fyrsta HM keppni = 1934
| Mesti HM árangur = 16-liða úrslit(1934)
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir = 24
| Fyrsta álfukeppni = 1957
| Mesti álfu árangur = Meistarar(1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008, 2010)
| pattern_la1              = _egy24H
| pattern_b1               = _egy24H
| pattern_ra1              = _egy24H
| pattern_sh1              = _egy24H
| leftarm1                 = FF0000
| body1                    = FF0000
| rightarm1                = FF0000
| shorts1                  = FFFFFF
| socks1                   = 000000
| pattern_la2              = _egy24A
| pattern_b2               = _egy24A
| pattern_ra2              = _egy24A
| pattern_sh2              = _egy24A
| leftarm2                 = FFFFFF
| body2                    = FFFFFF
| rightarm2                = FFFFFF
| shorts2                  = 000000
| socks2                   = FFFFFF
}}

'''Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Egyptaland|Egyptalands]] í knattspyrnu. Liðið hefur einungis tekið þátt á þrem heimsmeistaramótum, en hefur verið mjög sigursælt í Afríkubikarnum og unnið hann alls sjö sinnum. Einn af þekktustu knattspyrnumönnum heims spilar með liðinu, [[Mohamed Salah]].

==Titlar==
===Afríkumeistarar===
* (7): [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1957|1957]], [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1959|1959]], [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1986|1986]], [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1998|1998]], [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2006|2006]], [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2008|2008]], [[Afríkukeppnin 2010|2010]]
===Afríkuleikarnir===
* (1): 1987
===Arabaleikarnir===
* (4): 1953, 1965, 1992, 2007
===Miðjarðarhafsleikarnir===
* (1): 1955

[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Egyptalandi]]</text>
      <sha1>7qllirxehsih0j6o5d19564ocx29a59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156531</id>
    <revision>
      <id>1964543</id>
      <parentid>1896183</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15488" sha1="s32lr2c7o201069bsvx0lu38jwmkd0c" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = ''Lions de l'Atlas''(Atlas Ljónin)
| Merki = Flag of Morocco.svg|
| Íþróttasamband = Fédération Royale Marocaine de Football (Marokkóska knattspyrnusambandið)
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Walid Regragui
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Achraf Hakimi
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Noureddine Naybet (115)
| Flest mörk = 	Ahmed Faras (36)
| Leikvangar = Breytilegt
| FIFA sæti = 8 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 8
| FIFA hæst ár = apríl 2026
| FIFA lægst = 	95
| FIFA lægst ár =september 2010
| Fyrsti leikur = 3-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] ([[Beirút]], [[Líbanon]] 19. október, 1957)
| Stærsti sigur = 13-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi Arabíu]] ([[Casablanca]], [[Marokkó]]; 6. september 1961)
| Mesta tap =  6-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjalandi]] ([[Tókíó]] [[Japan]] 11. október 1964)
| HM leikir = 6
| Fyrsti HM leikur = 1970
| Fyrsta HM keppni = 1970
| Mesti HM árangur = 4.sæti (2022)
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir = 24
| Fyrsta álfukeppni = 1972
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1976)
| pattern_la1        = _mar1920h
| pattern_b1         = _mar1920h
| pattern_ra1        = _mar1920h
| pattern_sh1        = _mar1920h
| pattern_so1        = _mar1920h
| leftarm1           = E71E21
| body1              = E71E21
| rightarm1          = E71E21
| shorts1            = E71E21
| socks1             = E71E21
| pattern_la2        = _mar1920a
| pattern_b2         = _mar1920a
| pattern_ra2        = _mar1920a
| pattern_sh2        = _mar1920a
| pattern_so2        = _mar1920a
| leftarm2           = 009755
| body2              = 009755
| rightarm2          = 009755
| shorts2            = 009755
| socks2             = 009755
}}
'''Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Marokkó]] í knattspyrnu. Liðið hefur tekið þátt á fimm heimsmeistaramótum, og hafa unnið Afríkubikarinn einu sinni.

==Saga==
Konungsríkið Marokkó var stofnsett árið 1956, en fram að því höfðu [[Frakkland|Frakkar]] og [[Spánn|Spánverjar]] farið með yfirráð á svæðinu. Óopinbert marokkóskt landslið hafði verið sett saman þegar árið 1928 og keppt m.a. við b-landslið Frakka og síðar sambærileg úrvalslið frá [[Alsír]] og [[Túnis]], engin þessara viðureigna telst þó opinber landsleikur. Í kjölfar mannskæðra [[jarðskjálfti|jarðskjálfta]] árið 1954 var efnt til fjáröflunarleiks í [[París]] milli [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|franska landsliðsins]] og úrvalsliðs leikmanna frá Marokkó, Alsír og Túnis með [[Larbi Benbarek]] í broddi fylkingar. Leiknum lauk með sigri úrvalsliðsins. Ekkert framhald varð á leikjum þessa sameinaða liðs enda braust sjálfstæðisstríð Alsír út nokkrum vikum síðar sem lauk með sjálfstæði Alsír árið 1962.

===1957-63: Fyrstu skrefin===
Knattspyrnusamband Marokkó var stofnað árið 1955. Tveimur árum síðar tefldi þjóðin fram landsliði á Arabaleikunum sem fram fóru í [[Líbanon]]. Mótherjarnir í fyrstu viðureigninni voru [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írakar]] og lauk henni með 3:3 jafntefli. Marokkó fór alla leið í undanúrslitin á þessu fyrsta móti sínu en tapaði á hlutkesti gegn [[Sýrlenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sýrlendingum]] og endaði að lokum í fjórða sæti.

Árið 1959 tók Marokkó þátt í forkeppni [[Sumarólympíuleikarnir 1960|Ólympíuleikanna í Róm]] og gerðist aðili að [[FIFA]]. Árið eftir hóf liðið leik í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]]. Þar vann Marokkó sigur á Túnis (á hlutkesti) og því næst [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] í tveimur leikjum og uppskar að launum umspilsleiki við [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverja]]. Fyrri leiknum í [[Casablanca]] lauk með 0:1 sigri Spánverja, sem unnu heimaleikinn einnig 3:2. Larbi Benbarek stýrði liðinu í þessum leikjum.

Marokkómenn voru gestgjafar á Arabaleikunum 1961 og unnu knattspyrnukeppnina með því að vinna alla sína leiki. Þar á meðal vannst 13:1 sigur á [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabíu]] sem enn í dag er stærsti sigur landsliðsins. Sama ár vann Marokkó fyrstu leiki sína gegn evrópskum andstæðingum þegar [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þjóðverjar]] voru lagðir í tvígang.

===1964-72: Á stóra sviðinu===
[[Mynd:1970 World Cup Morocco Squad.jpg|thumb|left|Marokkóska landsliðið á HM 1970.]]Fyrsta úrslitakeppni stórmóts sem marokkóska landsliðið tók þátt í var á [[Sumarólympíuleikarnir 1964|Ólympíuleikunum 1964]] í [[Tókýó]]. Liðið reyndist lítil fyrirstaða fyrir stórlið [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverja]] og [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslava]]. 6:0 tapið gegn Ungverjum er enn stærsti ósigur Marokkó á knattspyrnuvellinum.

Ekkert Afríkuland tók þátt í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM 1966]] vegna deilna um [[apartheid|aðskilnaðarstefnu Suður-Afríkustjórnar]]. Marokkó lék því sína fyrstu forkeppnisleiki fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM 1970]] í [[Mexíkó]]. Liðið lagði fjóra andstæðinga að velli og tryggði sér eina sæti Afríku í úrslitakeppninni.

Marokkó var fyrsta afríska keppnisliðið á HM frá því að [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptar]] tóku þátt á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|HM 1934]] og var ekki búist við stórafrekum. Liðið kom gríðarlega á óvart í fyrsta leiknum gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverjum]], náði forystunni snemma leiks og hélt henni þar til Þjóðverjar skoruðu tvö mörk í síðari hálfleik, það seinna þegar einungis tíu mínútur voru eftir. [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] ruddi Marokkó auðveldlega úr vegi, 3:0 en í lokaleiknum vannst fyrsta stigið með jafntefli á móti [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]]. Frammistaðan var þeim mun merkilegri í ljósi þess að allir leikmenn Marokkó léku í heimalandinu.

Þrátt fyrir að hafa verið fulltrúar Afríku á bæði HM og ÓL, mistókst Marokkó að komast í úrslitakeppni [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Afríkukeppninnar]] í fimm fyrstu skiptin. Úr því var bætt árið 1972, en mótið var haldið í [[Kamerún]]. Þrjú jafntefli í þremur leikjum dugðu Marokkó ekki upp úr riðlakeppninni. Sama ár keppti Marokkó á [[Sumarólympíuleikarnir 1972|Ólympíuleikunum í München]]. Liðið komst upp úr forriðli eftir sigur á [[Malasíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Malasíu]] og jafntefli gegn [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjunum]]. Í milliriðlum biðu hins vegar þrjár sterkar Evrópuþjóðir og allir leikir töpuðust, sumir með miklum mun.

===1973-85: Meistarar Afríku===
Marokkó taldi sig órétti beitt í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]]. Liðið var dregið úr keppni og í mótmælaskyni tók landið heldur ekki þátt í Afríkukeppninni 1974. Tveimur árum síðar mættu Marokkómenn hins vegar til leiks í úrslitakeppni mótsins sem fram fór í [[Eþíópía|Eþíópíu]]. Marokkó byrjaði brösulega og gerði jafntefli við [[Súdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Súdan]] í fyrsta leik en vann svo fjóra næstu leiki sína, tvo í forriðli og tvo í fjögurra liða úrslitariðli. Fyrir vikið dugði jafntefli í lokaleiknum gegn Gíneu. Marokkó fagnaði því sínum fyrsta og enn sem komið er eina Afríkumeistaratitli árið [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1976|1976]]. Marokkó tók aftur þátt í úrslitakeppninni árin [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1978|1978]] og [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1980|1980]] og hlaut bronsverðlaunin í seinna skiptið.

Liðinu tókst hvorki að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]] né [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]. Í fyrra skiptið tapaði Marokkó fyrir Túnis strax í fyrstu umferð, en fjórum árum síðar mætti liðið [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] í hreinum úrslitaleik um annað af tveimur sætum Afríku í úrslitunum. Eins mistókst Marokkó að komast í úrslitakeppni Afríkumótsins árin [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1982|1982]] og [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1984|1984]].

===1986-98: Aftur á HM===
Frá 1986 til 1998 komst Marokkó í úrslitakeppni HM í þrjú af fjórum skiptum. Fyrir vikið hefur verið talað um „gullkynslóðina“ í marokkóskum fótbolta. Á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM 1986]] vakti frammistaða Marokkó gríðarlega athygli. Búist var við að liðið ræki lestina í sterkum riðli ásamt þremur Evrópuþjóðum: [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Póllandi]] og [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]. Marokkó gerði sér hins vegar lítið fyrir og náði markalausum jafnteflum gegn Englendingum og Pólverjum og vann svo 3:1 sigur á Portúgal og hirti toppsæti riðilsins. Þetta var í fyrsta sinn sem afrískt lið komst upp úr riðlakeppninni á HM. Óvæntur ósigur [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]] gegn [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dönum]] tveimur dögum síðar þýddi að Marokkó mætti sterku vestur-þýsku liði í 16-liða úrslitum. Marokkó varðist vel en tveimur mínútum fyrir leikslok skoraði [[Lothar Matthäus]] sigurmark Þjóðverjanna, sem fóru alla leið í úrslitaleikinn.

Fyrr á árinu 1986 hafði Marokkó hafnað í fjórða sæti Afríkukeppninnar. Tveimur árum síðar var landið hins vegar í hlutverki gestgjafa og væntingarnar miklar, enda Marokkó talið öflugasta knattspyrnuland álfunnar um þær mundir og sótti meira að segja eftir því að halda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994]]. Úrslitin ollu vonbrigðum. Eftir að hafa unnið sinn riðil féll Marokkó úr keppni í undanúrslitum gegn Kamerún og tapaði loks fyrir Alsír í bronsleikum.

Marokkó komst ekki á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] né Afríkumótið sama ár. Marokkó var meðal tólf keppnisliða á Afríkumótinu 1992 sem frem fór í [[Senegal]] en komst ekki í fjórðungsúrslitin. Liðið mátti jafnframt sætta sig við að sitja heima á Afríkumótunum 1994 og 1998.

Afríka átti þrjá fulltrúa á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994]] og voru talsverðar vonir bundnar við frammistöðu þeirra eftir góðan árangur Kamerún í keppninni fjórum árum fyrr. Marokkó mátti sætta sig við botnsætið eftir þrjú naum töp gegn [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgum]], [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendingum]] og [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Aröbum]].

Marokkó komst í fjórðungsúrslit á Afríkumótinu í [[Búrkína Fasó]] árið 1998. Sama ár keppti liðið svo í úrslitum [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi]], en Frakkland og Marokkó höfðu raunar háð harða baráttu um réttinn til að halda þá keppni. Í lokaleik riðlakeppninnar vann Marokkó 3:0 sigur á [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotum]] og virtust öruggir um sæti í 16-liða úrslitum. Afar óvæntur sigur [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmanna]] á [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] með mörkum undir blálokin, þar á meðal umdeildri vítaspyrnu, þýddu hins vegar að Marokkó sat eftir með sárt ennið.

===1999-2016: Harðnar á dalnum===
Eftir Heimsmeistaramótið í Frakklandi 1998 liðu tuttugu ár þar til Marokkó komst aftur í úrslitakeppni HM. Á hinn bóginn varð landið fastagestur í Afríkukeppninni enda hafði þátttökuþjóðum í úrslitakeppninni verið fjölgað. Frá 2000 til 2008 féll Marokkó fjórum sinnum út í riðlakeppni Afríkumótsins en í Túnis árið 2004 fór liðið alla leið í úrslit en tapaði 2:1 fyrir heimamönnum.

Marokkó var langt frá sínu besta í forkeppni Afríkumótsins 2010 og komst ekki í úrslitin í [[Angóla]]. 2012 og 2013 tókst aðeins betur til en Marokkó féll engu að síður úr leik í riðlakeppninni. 2015 átti keppnin að fara fram í Marokkó, en þegar [[ebóla|ebólufaraldur]] kom upp í Vestur-Afríku og Marokkóstjórn vildi fresta mótinu eða takmarka ferðir sumra keppnisliða var mótið fært til [[Miðbaugs-Gínea|Miðbaugs-Gíneu]] og Marokkó útilokað frá keppni.

===2017-: Ný byrjun===
Marokkó var meðal keppnisliða í úrslitum Afríkukeppninnar árið 2017 og 2019. Í [[Gabon]] 2017 féll liðið úr leik í fjórðungsúrslitum en 2019 í [[Egyptaland|Egyptalandi]] 2019 vann það alla þrjá leiki sína í riðlakeppninni en tapaði fyrir [[Benínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Benín]] í vítakeppni í 16-liða úrslitum.

Eftir langa bið komst Marokkó loks í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] í [[Rússland|Rússlandi]]. Þar lenti liðið í ógnarþungum riðli með [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]], [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] og [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]. Eins marks tap eftir grátlegt sjálfsmark á fimmtu mínútu uppbótartíma gegn Írönum í upphafsleik þýddi að vonin um að komast áfram var nálega úr sögunni. Næsti leikur, gegn Portúgal, tapaðist 1:0 og þar með var vonin um áframhald í keppninni fyrir bí. Leikmenn Marokkó börðust þó fyrir stoltinu og voru nærri búnir að landa óvæntum sigri á Spánverjum, sem náðu með naumindum að jafna í uppbótartíma, 2:2.

Í mars 2022 tryggði Marokkó sér keppnisrétt í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM í Katar]]. Það var sjötta skiptið sem landið tók þátt í úrslitakeppninni.

Marokkó komst fyrst afrískra liða í undanúrslit keppninnar þegar það sló út Spán í 16. liða úrslitum og Portúgal í 8. liða úrslitum. Lið spilaði við Króatíu um brons eftir að hafa tapað fyrir Frakklandi í undanúrslitum. Marókkó endaði í 4. sæti sem er það hæsta sem afríkuþjóð hefur afrekað.

== Leikmenn ==
=== Markahæstu menn ===
#[[Ahmed Faras]], 36 mörk í 94 leikjum. Virkur frá 1966 til 1979
#[[Salaheddine Bassir]], 27 mörk í 59 leikjum. Virkur frá 1994 til 2002
#[[Abdeljalil Hadda]], 19 mörk í 48 leikjum. Virkur frá 1995 til 2002
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesm/maro-intres.html RSSSF, landsleikir Marokkó úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Marokkó]]</text>
      <sha1>s32lr2c7o201069bsvx0lu38jwmkd0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156596</id>
    <revision>
      <id>1964594</id>
      <parentid>1936052</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12835" sha1="ett3eixk2n0b1w1h5myacc8jiko8va7" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn = The Canucks, Les Rouges (Þeir rauðu)
| Merki =Flag of Canada.svg|
| Íþróttasamband = Knattspyrnusamband Kanada
| Álfusamband = CONCACAF
| Þjálfari   = 	Jesse Marsch
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Alphonso Davies
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Julian de Guzman  (89)
| Flest mörk = 	Dwayne De Rosario (22)
| Leikvangar =BMO Field, [[Toronto]]
| FIFA sæti = 30 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 33
| FIFA hæst ár = febrúar 2022
| FIFA lægst = 	122
| FIFA lægst ár =október 2014
| Fyrsti leikur = 1-0 gegn  [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjunum]], 28.nóvember, 1885)
| Stærsti sigur = 8-0 gegn Bandarísku Jómfrúaeyjum ([[Dublin]],[[Írland|Írlandi]]; 9.september 2018)
| Mesta tap =  8-0 gegn  [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]  18.Júlí 1993)
| HM leikir = 1
| Fyrsti HM leikur = 1986
| Fyrsta HM keppni =1986 
| Mesti HM árangur = Riðlakeppni
| Álfukeppni = CONCACAF
| Álfukeppni leikir = 17
| Fyrsta álfukeppni = 1977
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1985 og 2000)
| pattern_la1              = _canada19h
| pattern_b1               = _canada19h
| pattern_ra1              = _canada19h
| pattern_sh1              = _can19h
| pattern_so1              = _eng18a
| leftarm1                 = FF0000
| body1                    = FF0000
| rightarm1                = FF0000
| shorts1                  = FF0000
| socks1                   = FF0000
| pattern_la2 = _portugal18a
| pattern_b2 = _canada19a
| pattern_ra2 = _portugal18a
| pattern_sh2 = _POR18A
| pattern_so2 = _poland18h
| leftarm2 = FFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFF
| shorts2 = FFF
| socks2 = FFF
}}

'''Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi [[Kanada]] í knattspyrnu. 

==Saga==
Allra fyrstu heimildir um [[Knattspyrna|knattspyrnuiðkun]] í Kanada eru frá árinu 1859 í [[Torontó]] og öðru hvoru á næstu árum víðar í landinu. Fyrst var leikið eftir stöðluðum nútímareglum í landinu árið 1876 og árið eftir var stofnað knattspyrnusamband í landinu, það fyrsta utan [[Bretlandseyjar|Bretlandseyja]] það sá um keppni félagsliða og sendi árið 1885 úrvalslið til [[New Jersey]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] þar sem það atti kappi við úrvalslið heimamanna, í viðureign sem líta má á sem óopinberan landsleik. Kanada fór með sigur af hólmi, 1:0. Árið 1888 sendu Kanadamenn sem keppnisflokk til Bretlands sem lék þar fjölda leikja. Allir liðsmenn þess voru fæddir eða aldir upp í Kanada.

===Óvænt Ólympíugull===
[[Sumarólympíuleikarnir 1904]] í [[St. Louis]] þóttu um margt misheppnaðir, meðal annars vegna þess hversu fáir [[Evrópa|evrópskir]] íþróttamenn lögðu leið sína á þá. Þetta reyndist þó lán fyrir kanadíska knattspyrnu sem hreppti þar sinn fyrsta stóra titil, gullverðlaunin í knattspyrnukeppninni. Raunar kepptu aðeins þrjú lið á mótinu, kandadíska félagið ''Galt F.C.'' undir merkjum Kanada og tvö bandarísk félagslið. 

Árið eftir ferðaðist [[England|enskt]] áhugamannalið, ''Píilagrímarnir'', um Kanada og mættu Galt F.C. í viðureign sem auglýst var sem ''einvígi um heimsmeistaratitilinn''. Því lauk með 3:3 jafntefli að viðstöddu fjölmenni.

Kanada reyndi ekki að keppa aftur á Ólympíuleikum fyrr en árið 1968 og komst ekki í sjálfa úrslitakeppnina fyrr en árið 1976, þá á heimavelli. Sama gilti um HM í knattspyrnu, þar sem Kanada freistaði þess fyrst að taka þátt fyrir keppnina [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|í Svíþjóð 1958]]. Þar unnu Kanadamenn stórsigur á Bandaríkjunum í forkeppninni, en réðu ekki við [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]], sem bar höfuð og herðar yfir önnur lið í álfunni á þeim árum. Til marks um veika stöðu kanadíska knattspyrnusambandsins þurftu báðir leikirnir við Mexíkó að fara fram ytra. Kanadamenn voru ekki meðal þátttakenda í forkeppnum HM [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|1962]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|1966]], en hafa upp frá því verið fastagestir í slíkum keppnum.

===Virkir þátttakendur í alþjóðakeppnum===
Eftir því sem ferðalög urðu einfaldari og knattspyrnusambandið styrktist tóku Kanadamenn að láta meira til sín taka í alþjóðlegri keppni. Árið 1967 voru Ameríkuleikarnir, sameiginleg íþróttahátíð þjóða [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] og [[Suður-Ameríka|Suður-Amwríku]] fram í [[Winnipeg]] og tók Kanada vitaskuld þátt í átta liða knattspyrnukeppni leikanna. Liðið stóð sig með prýði og hafnaði í fjórða sæti, eftir að hafa veitt meisturum Mexíkó harða keppni í undanúrslitum.

Kanada tók þátt í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM 1970]] en komst ekki upp úr riðlakeppninni. Fjórum árum síðar, fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974 í Vestur-Þýskalandi]] var tekin upp sú nýbreytni að láta ''Gullbikarinn'' (keppni Norður- og Mið-Ameríkuliða) skera úr um hverjir yrðu fulltrúar heimsálfunnar í úrslitakeppninni. Kanada, sem fram að þessu hafði ekki tekið þátt í Gullbikarnum, skráði sig til leiks en féll út í forkeppninni.

Sem fyrr segir voru Kanadamenn gestgjafar á [[Sumarólympíuleikarnir 1976|ÓL í Montreal 1976]]. Þar lentu þeir í þriggja liða riðli í knattspyrnukeppninni og töpuðu fyrir bæði [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sovétríkjunum]] og [[Norðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norður-Kóreu]].

Kanadamenn komust í úrslitakeppni Gullbikarsins árið 1977 og 1981, sem einnig giltu sem forkeppni fyrir HM árin eftir. Keppnisfyrirkomulagið var í bæði skiptin þannig að leikið var í einu landi og kepptu liðin sex í úrslitakeppninni í einum riðli. Í fyrra skiptið var eitt sæti í úrslitakeppninni í boði en í seinna skiptið hafði þeim verið fjölgað í tvö. Kanada stóð sig með prýði og endaði í fjórða sæti í báðum tilvikum. Í keppninni 1981 sem fram fór í [[Hondúras]] fengu Kanda og Mexíkó bæði fimm stig, einu minna en lið [[El Salvador]] sem nældi sér í annað sætið á eftir heimamönnum.

===Í fyrsta sinn á HM===
Kanada átti blómaskeið á knattspyrnusviðinu á miðjum níunda áratugnum. Liðið tók þátt í [[Sumarólympíuleikarnir 1976|Ólympíukeppninni 1984]] í [[Los Angeles]] og komst þar í fjórðungsúrslit eftir að hafa skotið [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] og [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] aftur fyrir sig í riðlakeppninni. Kanada náði forystunni gegn stjörnum prýddu liði [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] í næstu umferð en tapaði að lokum í vítaspyrnukeppni.

Sem fyrr var Gullbikarinn nýttur sem forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM 1986]] sem fram fór í Mexíkó. Nýtt keppnsfyrirkomulag var þó tekið upp, þar sem leikið var heima og heiman. Hondúras og Kosta Ríka kepptu í þriggja liða úrslitariðli ásamt Kanada, sem fór í fyrsta sinn með sigur af hólmi, með tvo sigra og tvö jafntefli.

Ekki var búist við stórafrekum af kanadíska liðinu í úrslitakeppninni. Leikmennirnir voru langflestir frá félagsliðum í Bandaríkjunum og Kanada. Andstæðingarnir voru þrjár sterkar Evrópuþjóðir: Sovétmenn, [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjar]] og Evrópumeistarar [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]]. Kanada varðist vel og hélt hreinu gegn Frökkum allt þar til um tíu mínútur voru eftir, þegar Jean-Pierre Papin skoraði eina mark leiksins. Ungverjar unnu sinn leik með tveimur mörkum gegn engu og sömu úrslit litu dagsins ljós í lokaleiknum gegn Sovétmönnum. Kanadabúar héldu vissulega stiga- og markalausir heim en fengu þó ekki illilega á baukinn. Það varpaði hins vegar nokkrum skugga á frammistöðu kanadíska liðsins á mótinu að tveimur mánuðum síðar urðu nokkrir landsliðsmenn uppvísir að því að þiggja mútur til að hagræða úrslitum í leik gegn Norður-Kóreu og var landsliðið lengi að jafna sig á því áfalli.

===Álfumeistarar um aldamót===
Þátttaka Kanada í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] varð endaslepp. Líðið mætti [[Gvatemala]] í tveimur leikjum og féll út á færri mörkum skoruðum á útivelli. Betur gekk í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994 í Bandaríkjunum]]. Einungis eitt sæti öruggt var í boði í úrslitunum og mættust Kanada og Mexíkó í lokaleiknum í Torontó. Kanada þurfti á sigri að halda og komst yfir í leiknum, en gestirnir svöruðu með tveimur mörkum. Við tók umspilseinvígi við [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástrali]] um réttinn til að mæta [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í tveimur leikjum. Ástralir og Kanadamenn unnu hvort sinn leikinn 2:1 og þurfti þá að grípa til framlengingar og loks vítaspyrnukeppni þar sem þeir fyrrnefndu höfðu betur. Þótt Kanada væri ekki meðal þátttökuþjóða í úrslitakeppninni í Bandaríkjunum gaf staðsetning keppninnar færi á fjölda æfingaleikja gegn sterkum þjóðum og gerði liðið 1:1 jafntefli við heimsmeistaraefni Brasilíumanna.

Forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] byrjaði vel og væntingar voru miklar, en liðið reyndist of gamalt og var aldrei nærri því að komast í úrslitakeppnina þrátt fyrir að þrjú sæti væru í boði í fyrsta sinn. Kanadamenn komu þó sterkir til baka og árið 2000 vann liðið einn sinn stærsta sigur þegar það hlaut gullverðlaunin í Gullbikarnum, sem fram fór í Bandaríkjunum. Á leið sinni í úrslitaleikinn unnu Kanadamenn m.a. lið [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]], Mexíkó og [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]] í úrslitunum.

===Eyðimerkurganga===
Sigurinn í Gullbikarnum reyndist gefa fölsk fyrirheit fyrir forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]]. Kanadíska liðið lenti í vandræðum gegn [[Kúbanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kúbu]] í fyrstu umferð og féll svo úr leik í milliriðlum eftir að hafa einungis náð að skora eitt mark í sex leikjum. Fjórum árum síðar, í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006]], hafnaði liðið í neðsta sæti í milliriðli og var víðs fjarri því að blanda sér í slaginn um sæti Norður- og Mið-Ameríku í úrslitakeppninni. Í Gullbikarnum, sem að jafnaði er haldinn annað hvert ár, komst Kanada í undanúrslitin árin 2002 og 2007, en oftast mátti liðið gera sér að góðu að falla úr leik í riðlakeppninni.

Sagan endurtók sig í forkeppnunum fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]], [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|2014]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|2018]]. Í ekkert skiptanna tókst Kanadamönnum að komast upp úr milliriðlum í sex liða úrslitakeppnina. Styrkleikamunurinn á kanadíska liðinu og sterkari þjóðum CONCACAF virtist óbrúanlegur.

===Aftur á HM===
Á FIFA-þinginu í [[Rússland|Rússlandi]] árið 2018 var ákveðið að [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026|HM 2026]] yrði haldið sameiginlega í Bandaríkjunum, Mexíkó og Kanada. Frá upphafi var reiknað með því að allar gestgjafaþjóðirnar fengju sjálfkrafa sæti á mótinu og vöknuðu efasemdir um að kanadíska liðið hefði nokkra burði til slíks. Aðrir bentu á að þjóðin hefði á að skipa mörgum ungum og efnilegum leikmönnum sem styrkja myndu landsliðið verulega á næstu árum.

Kanada komst í undanúrslit Gullbikarsins 2021 og tapaði þar afar naumlega fyrir Mexíkó. Alphonso Davies leikmaður [[Bayern München]], dýrasti knattspyrnumaður í sögu Kanada og fyrsti Kanadabúinn til að vinna [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildina]] var í aðalhlutverki með landsliðinu í forkeppni  [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]] þar sem Kanada varð fyrsta liðið í sinni álfukeppni til að tryggja sér sæti í úrslitunum. Jafnframt komst liðið í 33. sæti á heimslistanum í febrúar 2022, sem er hæsta staða þess í sögunni.

[[Flokkur:Norður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Kanada]]</text>
      <sha1>ett3eixk2n0b1w1h5myacc8jiko8va7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156726</id>
    <revision>
      <id>1964541</id>
      <parentid>1936468</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2269" sha1="f31a07oao1ijebbxj00i9a6b1cbc0pw" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =Los Canaleros (skipaskurðarmennirnir), Les Rouges (Þeir rauðu)
| Merki= Flag of Panama.svg| 
| Íþróttasamband = Federación Panameña de Fútbol(Knattspyrnusamband Panama)
| Álfusamband = CONCACAF
| Þjálfari   = 	Américo Gallego
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Román Torres
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Gabriel Gómez  (149)
| Flest mörk = 	Blas Pérez og Luis Tejada  (43)
| Leikvangar =Estadio Rommel Fernández
| FIFA sæti = 33 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 29
| FIFA hæst ár = mars 2014
| FIFA lægst = 	150
| FIFA lægst ár =ágúst 1995
| Fyrsti leikur = 3-1 gegn  [[Mynd:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]], (12.febrúar, 1946)
| Stærsti sigur = 12-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] Púertó Ríkó  (16. febrúar 1938)
| Mesta tap =  11-0 gegn  [[Mynd:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Kostaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kosta Ríka]]  18.Júlí 1993)
| HM leikir = 1
| Fyrsti HM leikur = 2018
| Fyrsta HM keppni =2018
| Mesti HM árangur = Riðlakeppni
| Álfukeppni = CONCACAF
| Álfukeppni leikir = 11
| Fyrsta álfukeppni = 1963
| Mesti álfu árangur = Silfur (2005 og 2013)
| pattern_la1       = _pan1920h
| pattern_b1        = _pan1920h
| pattern_ra1       = _pan1920h
| pattern_sh1       = 
| pattern_so1       = 
| leftarm1          = FE0121
| rightarm1         = FE0121
| body1             = FE0121
| shorts1           = FE0121
| socks1            = FE0121
| pattern_la2       = _pan1920a
| pattern_b2        = _pan1920a
| pattern_ra2       = _pan1920a
| pattern_sh2       = 
| pattern_so2       = 
| leftarm2          = FFFFFF
| body2             = FFFFFF
| rightarm2         = FFFFFF
| shorts2           = FFFFFF
| socks2            = FFFFFF
}}

'''Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi [[Panama]] í knattspyrnu og er stjórnað af Panamska knattspyrnusambandinu. Þeir tóku fyrst þátt á heimsmeistaramóti árið 2018. Þeir hafa hinsvegar oft tekið þátt í CONCACAF mótinu og náð þar tvívegis í silfur (árin 2005 og 2013)

[[Flokkur:Mið-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>f31a07oao1ijebbxj00i9a6b1cbc0pw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156728</id>
    <revision>
      <id>1964585</id>
      <parentid>1936063</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11434" sha1="mho8qrhv4rb5s0239patfnq2bmethj6" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = サムライ・ブルー(Þeir Samurai bláu)
| Merki =
| Íþróttasamband = 
| Þjálfari   =  [[Hajime Moriyasu]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Wataru Endo]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = [[Yasuhito Endō]]   (152)
| Flest mörk = [[Kunishige Kamamoto]] (80)
| Leikvangar =Breytilegt
| FIFA sæti = 18 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 9 
| FIFA hæst ár = mars 1998
| FIFA lægst = 62
| FIFA lægst ár =  desember 1992
| Fyrsti leikur =  0-5 gegn [[Mynd:Flag_of_China_(1912–1928).svg|20px]] [[Kínverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kína]] í [[Tokyo]], [[Japan]] [[9. maí]] [[1917]]
| Stærsti sigur =  15–0 gegn {{fáni|Filippseyjar}} Filipseyjum [[Tokyo]], [[Japan]] [[27. september]] [[1967]]
| Mesta tap =  15-2 gegn {{fáni|Filippseyjar}} Filipseyjum [[Tokyo]] [[Japan]] [[10. maí]] [[1917]]
| HM leikir = 6
| Fyrsti HM leikur = 1998
| Fyrsta HM keppni = 1998
| Mesti HM árangur = 16.liða Úrslit [[HM 2002]] , [[HM 2010]] , [[HM 2018]] , [[HM 2022]]
| Álfukeppni = Asíubikarinn
| Álfukeppni leikir = 9
| Fyrsta álfukeppni = 1988
| Mesti álfu árangur = meistarar(1992,2000,2004,2011)
| pattern_la1              = _jpn20h
| pattern_b1               = _jpn20h
| pattern_ra1              = _jpn20h
| pattern_sh1              = _jpn20h
| pattern_so1              = _jpn20h
| leftarm1                 = 4eb2eb
| body1                    = 4eb2eb
| rightarm1                = 4eb2eb
| shorts1                  = 000080
| socks1                   = 4eb2eb
| pattern_la2              = _jpn18a
| pattern_b2               = _jpn18a
| pattern_ra2              = _jpn18a
| pattern_sh2              = _jpn18a
| pattern_so2              = _jpn18a
| leftarm2                 = DADADA
| body2                    = DADADA
| rightarm2                = DADADA
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = DADADA&lt;!--
| pattern_la2              = _jpn20a
| pattern_b2               = _jpn20a
| pattern_ra2              = _jpn20a
| pattern_sh2              = _realmadrid1819h
| pattern_so2              = _3 stripes white
| leftarm2                 = FFFFFF
| body2                    = FFFFFF
| rightarm2                = FFFFFF
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = FF0000--&gt;
}}

'''Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu''' , oft kallaðir Þeir samurai bláu, spila fyrir hönd [[Japan|Japans]] á alþjóðlegum vettvangi, og líta stjórn Japanska knattspyrnusambandsins . Liðið hefur unnið asíubikarinn fjórum sinnum það er árin 1992,2000,2004 og 2011,1968 náðu þeir í Brons á [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum]], þeir hafa einnig tekið þátt á 
mörgum Heimsmeistararmótunum með ágætum árangri. Gullaldarár liðsins voru 1998-2004 enn á þeim árum spilaði einn af þekktustu fótboltamönnum heims með liðinu [[Hidetoshi Nakata]] á þeim árum voru þeir þekktir fyrir að spila léttleikandi og skemmtilegan enn jafnframt agaðan fótbolta. 2019 tóku þeir þátt í [[Copa América]] sem gestaþjóð enn komust ekki áfram. Á [[HM 2022]] í Katar afrekuðu þeir að sigra tvö fyrrum heimsmeistaralið, en Japanir unnu 2–1 sigra á móti bæði Þjóðverjum og Spánverjum.

==Leikmannahópur (18.Desember 2019)==
===Markverðir===
*[[Kosuke Nakamura]] (Kashiwa Reysol)
*[[Keisuke Osako]] (Sanfrecce Hiroshima)
*[[Ryosuke Kojima]] (Albirex Niigata)

===Varnarmenn===
*[[Genta Miura]](Gamba Osaka) 
*[[Sho Sasaki]] (Sanfrecce Hiroshima) 
*[[Shinnosuke Hatanaka]] (Yokohama F. Marinos) 
*[[Daiki Hashioka]](Urawa Red Diamonds)
*[[Daiki Suga]] (Hokkaido Consadole Sapporo)
*[[Taiyo Koga]] (Kashiwa Reysol)
*[[Tsuyoshi Watanabe]] (FC Tokyo)

===Miðjumenn=== 
*[[Yosuke Ideguchi]] (Gamba Osaka)
*[[Kento Hashimoto]] ([FC Tokyo)
*[[Ryota Oshima]] (Kawasaki Frontale)
*[[Yuki Soma]] (Kashima Antlers) 
*[[Keita Endo]](Yokohama F. Marinos)
*[[Tsukasa Morishima]] (Sanfrecce Hiroshima)
*[[Teruhito Nakagawa]](Yokohama F. Marinos)
*[[Ao Tanaka]](Kawasaki Frontale)
*[[Shunta Tanaka]]   (Hokkaido Consadole Sapporo)
===Sóknarmenn===
*[[Musashi Suzuki]] (Hokkaido Consadole Sapporo) 
*[[yase Ueda]] (Kashima Antlers) 
*[[Kyosuke Tagawa]] (FC Tokyo)
*[[Koki Ogawa]] (Júbilo Iwata)


=== Asíubikarinn ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!ÁR
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|1988||align=left|{{fáni|Katar}}||'''Riðlakeppni'''
|-bgcolor=gold
|1992||align=left|{{fáni|Filippseyjar}}||''Gull''
|-
|1996||align=left|{{ARE}}Sameinuðu Arabískafurstafæmin||''8.liða Úrslit''
|-bgcolor=gold
|2000||align=left|{{LBN}}Líbanon||''Gull''
|-bgcolor=gold
|2004||align=left|{{fáni|Kína}}||''Gull''
|-
|2007||align=left|{{fáni|Kína}}||''4.sæti''
|- bgcolor=gold
|2011||align=left|{{fáni|Katar}}||'''Gull'''
|-
|2015||align=left|{{fáni|Ástralía}}||''8.liða Úrslit''
|- bgcolor=silver
|2019||align=left|{{ARE}}Sameinuðu Arabískufurstadæmin||'''Silfur'''
|}

=== [[HM í knattspyrnu]] ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;   
|-
!Ár
!Gestgjafar
!Árangur
|- 
|[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 2002]]||align=left|&lt;small&gt;{{fáni|Suður-Kórea}} &amp; {{fáni|Japan}}&lt;/small&gt;||'''16.liða Úrslit'''
|- 
|[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Riðlakeppni'''
|-
|[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||'''16.liða Úrslit'''
|-
|[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Riðlakeppni'''
|- 
|[[HM 2018]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Rússland}}||'''16.liða Úrslit'''
|- 
|[[HM 2022]]|| align=&quot;left&quot; |{{fáni|Katar}}||'''16.liða Úrslit'''
|}

== Þjálfarateymi ==
[[Mynd:Hajime Moriyasu.jpg|thumb|150px|[[Hajime Moriyasu]], Núverandi þjálfari Japana]]

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Staða
!Nafn
|-
|Aðalþjálfari
| [[Hajime Moriyasu]]
|-
|Aðstoðar yfirþjálfari
| [[Akinobu Yokouchi]]
|-
|Aðatoðarþjálfari
|[[Toshihide Saito]]
|-
|Markmanns Þjálfari
|[[Takashi Shimoda]]
|-
|Styrktarþjálfari
|[[Ryoichi Matsumoto]]
|}

== Þekktir Leikmenn ==
* [[Junichi Inamoto]]
* [[Shinji Kagawa]]
* [[Takayuki Morimoto]]
* [[Shunsuke Nakamura]]
* [[Hidetoshi Nakata]]
* [[Shinji Ono]]
* [[Naohiro Takahara]]
* [[Keisuke Honda]]
* [[Ryo Miyaichi]]
* [[Yuto Nagatomo]]

[[Mynd:Hidetoshi Nakata, preparing for Football World Cup 2006.jpg|thumb|right|Þekktasti leikmaður Japana hingað til innan sem  utan vallar Hidetoshi Nakata á æfingu með landsliðinu á HM 2006 Í Þýskalandi]]

== Þjálfarar ==
*[[Hitoshi Sasaki]] (1921)
*[[Masujiro Nishida]] (1923)
*[[Goro Yamada]] (1925)
*[[Shigeyoshi Suzuki]] (1930)
*[[Shigemaru Takenokoshi]] (1934)
*[[Shigeyoshi Suzuki]] (1936)
*[[Shigemaru Takenokoshi]] (1938–40)
*[[Koichi Kudo]] (1942)
*[[Hirokazu Ninomiya]] (1951)
*[[Shigemaru Takenokoshi]] (1951–56)
*[[Hidetoki Takahashi]] (1957)
*[[Taizo Kawamoto]] (1958)
*[[Shigemaru Takenokoshi]] (1958–59)
*[[Hidetoki Takahashi]] (1960–62)
*[[Ken Naganuma]] (1962–69)
*[[Shunichiro Okano]] (1970–71)
*[[Ken Naganuma]] (1972–76)
*[[Hiroshi Ninomiya]] (1976–78)
*[[Yukio Shimomura]] (1979–80)
*[[Masashi Watanabe]] (1980)
*[[Saburo Kawabuchi]] (1980–81)
*[[Takaji Mori]] (1981–85)
*[[Yoshinobu Ishii]] (1986–87)
*[[Kenzo Yokoyama]] (1988–91)
*[[Hans Ooft]] (1992–93)
*[[Paulo Roberto Falcão]] (1994)
*[[Shu Kamo]] (1994–97)
*[[Takeshi Okada]] (1997–98)
*[[Philippe Troussier]] (1998–02)
*[[Zico]] (2002–06)
*[[Ivica Osim]] (2006–07)
*[[Takeshi Okada]] (2007–10)
*[[Hiromi Hara]] (2010)
*[[Alberto Zaccheroni]] (2010–14)
*[[Javier Aguirre]] (2014–15)
*[[Vahid Halilhodžić]] (2015–18)
*[[Akira Nishino]] (2018)
*[[Hajime Moriyasu]] (2018–)

== Árangur Þjálfarar ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|-
! style=&quot;width:220px;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Þjálfari
! style=&quot;width:200px;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Tímabil
! style=&quot;width:170px;&quot; colspan=&quot;8&quot;|Árangur
|-
!Leikir!!Sigrar!!Jafntefli!!Töp!!Sigrar %
|-
|align=left|[[Masujiro Nishida]]||1923||'''2'''||0||0||2||0%
|-
|align=left|[[Goro Yamada]]||1925||'''2'''||0||0||2||0%
|-
|align=left|''Vacant''||1925||'''2'''||1||0||1||50%
|-
|align=left|[[Shigeyoshi Suzuki]] (1st)||1930||'''2'''||1||1||0||50%
|-
|align=left| [[Shigemaru Takenokoshi]] (1st)||1934||'''3'''||1||0||2||33.33%
|-
|align=left|[[Shigeyoshi Suzuki]] (2nd)||1936||'''2'''||1||1||0||50%
|-
|align=left|[[Shigemaru Takenokoshi]] (2nd)||1940||'''1'''||1||0||0||100%
|-
|align=left| [[Hirokazu Ninomiya]]||1951||'''3'''||1||1||1||33.33%
|-
|align=left| [[Shigemaru Takenokoshi]] (3rd)||1954–56||'''12'''||2||4||6||16.66%
|-
|align=left| [[Taizo Kawamoto]]||1958||'''2'''||0||0||2||0%
|-
|align=left| [[Shigemaru Takenokoshi]] (4th)||1958–59||'''12'''||4||2||6||33.33%
|-
|align=left|''Vacant''||1960||'''1'''||0||0||1||0%
|-
|align=left|[[Hidetoki Takahashi]]||1961–1962||''14''||3||2||9||21.43%
|-
|align=left| [[Ken Naganuma]] (1st)||1963–1969||''31''||18||7||6||58.06%
|-
|align=left| [[Shunichiro Okano]]||1970–1971||''19''||11||2||6||57.90%
|-
|align=left|[[Ken Naganuma]] (2nd)||1972–1976||''42''||16||6||20||38.09%
|-
|align=left|[[Hiroshi Ninomiya]]||1976–1978||''27''||6||6||15||22.22%
|-
|align=left|{ [[Yukio Shimomura]]||1979–1980||''14''||8||4||2||57.14%
|-
|align=left| [[Masashi Watanabe]]||1980||''3''||2||0||1||66.67%
|-
|align=left|[[Saburō Kawabuchi]]||1980–1981||''10''||3||2||5||30%
|-
|align=left|[[Takaji Mori]]||1981–1985||''43''||22||5||16||51.16%
|-
|align=left| [[Yoshinobu Ishii]]||1986–1987||''17''||11||2||4||64.70%
|-
|align=left| [[Kenzo Yokoyama]]||1988–1991||''24''||5||7||12||20.83%
|-
|align=left|[[Hans Ooft]]||1992–1993||''27''||16||7||4||59.25%
|-
|align=left|[[Paulo Roberto Falcão]]||1994||''9''||3||4||2||33.33%
|-
|align=left| [[Shu Kamo]]||1994–1997||''46''||23||10||13||50%
|-
|align=left|[[Takeshi Okada]] (1st)||1997–1998||''15''||5||4||6||33.33%
|-
|align=left| [[Philippe Troussier]]||1998–2002||''50''||23||16||11||46%
|-
|align=left| [[Zico]]||2002–2006||''71''||37||16||18||52.11%
|-
|align=left|[[Ivica Osim]]||2006–2007||''20''||13||5||3||65%
|-
|align=left|[[Takeshi Okada]] (2nd)||2007–2010||''50''||26||13||11||52%
|-
|align=left|[[Hiromi Hara]] (caretaker)||2010||''2''||2||0||0||100%
|-
|align=left| [[Alberto Zaccheroni]]||2010–2014||''55''||30||12||13||54.54%
|-
|align=left|[[Javier Aguirre]]||2014–2015||''10''||7||1||2||70%
|-
|align=left|[[Vahid Halilhodžić]]||2015–2018||''36''||21||8||7||57.58%
|-
|align=left| [[Akira Nishino (footballer)|Akira Nishino]]||2018||''7''||2||1||4||28.57%
|-
|align=left|[[Hajime Moriyasu]]||2018–||''26''||18||4||4||69.23%
|-
! style=&quot;width:220px;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Manager
! style=&quot;width:200px;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Period
! style=&quot;width:170px;&quot; colspan=&quot;8&quot;|Record
|-
!Matches!!Won!!Draw!!Lost!!Win %
|}

==Flestir leikir==
# [[Yasuhito Endō]]: 152 
# [[Masami Ihara]]: 122
# [[Yuto Nagatomo]]: 112 
# [[Shinji Okazaki]]: 119 
# [[Yoshikatsu Kawaguchi]]: 116

==Flest mörk==
[[Mynd:Keisuke-Honda-Japan-2010.jpg|150px|thumb|right|Keisuke Honda  hefur skorað 37 mörk fyrir Japan]]
# [[Kunishige Kamamoto]]: 80 
# [[Kazuyoshi Miura]]: 55
# [[Shinji Okazaki]]: 50 
# [[Hiromi Hara]]: 37 
# [[Keisuke Honda]]: 37 
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesj/jap-intres.html RSSSF, landsleikir Japan úrslitagrunnur] 
[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Japan]]</text>
      <sha1>mho8qrhv4rb5s0239patfnq2bmethj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156783</id>
    <revision>
      <id>1964576</id>
      <parentid>1938525</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5060" sha1="kiwc31p5lo7tgkqnpje9e8benwe75dw" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = 
| Merki =Flag of the Czech Republic.svg{{!}}border|
| Íþróttasamband = (FAČR) (Tékkneska knattspyrnusambandið)
| Álfusamband = UEFA
| Þjálfari   = 	Miroslav Koubek
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Ladislav Krejčí
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[Petr Čech]] (124)
| Flest mörk = 	Jan Koller (55)
| Leikvangar =Breytilegt
| FIFA sæti = 41 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 2
| FIFA hæst ár = janúar-maí 2005
| FIFA lægst = 	47
| FIFA lægst ár =september 2017
| Fyrsti leikur = 4-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrklandi]] ( 23.frebrúar 1994)
| Stærsti sigur = 8-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Andorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Andorra]] [[4. júní]] [[2005]]
| Mesta tap =  5-0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] (22.mars 2019)
| HM leikir = 9
| Fyrsti HM leikur = 1934
| Fyrsta HM keppni = 1934
| Mesti HM árangur = Silfur (1934 og 1962) sem [[Tékkóslóvakía]]
| Álfukeppni = Evrópukeppni
| Álfukeppni leikir = 10
| Fyrsta álfukeppni = 1960
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1976 sem [[Tékkóslóvakía]])
| pattern_la1              = _cze20h
| pattern_b1               = _cze20h
| pattern_ra1              = _cze20h
| pattern_sh1              = 
| pattern_so1              = _cze20h
| leftarm1                 = CF1030
| body1                    = CF1030
| rightarm1                = CF1030
| shorts1                  = 343152
| socks1                   = CF1030
| pattern_la2              = _cze20a
| pattern_b2               = _cze20a
| pattern_ra2              = _cze20a
| pattern_sh2              = 
| pattern_so2              = _cze20a
| leftarm2                 = BCFF03
| body2                    = BCFF03
| rightarm2                = BCFF03
| shorts2                  = BCFF03
| socks2                   = BCFF03
}}

'''Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu''' (Tékkneska: Česká fotbalová reprezentace) er fulltrúi [[Tékkland|Tékklands]] í alþjóðaknattspyrnu. Tékkar hafa oft verið ein af sterkustu þjóðum Evrópu í knattspyrnu, þeir hafa tvisvar komist í úrslitaleik HM sem Tékkóslóvakía, árin 1934 og 1962 og þeir hafa einu sinni orðið evrópumeistarar sem Tékkóslóvakía, það var árið 1976, sem Tékkland komust þeir í úrslitaleik [[EM 1996]] í Englandi. Á þeim árum áttu þeir marga af þekktustu knattpsyrnu mönnum heims, nægir þar að nefna [[Pavel Nedved]], [[Patrick Berger]], [[Vladimír Šmicer]]. Einn af frægustu markvörðum seinni ára varði stangir þeirra í mörg ár [[Petr Čech]] eða allt til ársins 2016.
==Leikmenn==
===Leikjahæstu menn===
[[Mynd:Petr_Cech_National.JPG|thumb|Petr Cech er leikjahæsti leikmaður í sögu Tékka með 124 leiki]]
{{Main|Listi yfir leikjahæstu og markahæstu leikmenn í sögu Tékkneska landsliðsins}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=50px|#
! style=&quot;width:150px;&quot;|Nafn
! style=&quot;width:100px;&quot;|Ferill
!width=50px|Leikir
!width=50px|Mörk
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Petr Čech]]
|2002–2016
|124
|0
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Karel Poborský]]
|1994–2006
|118
|8
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Tomáš Rosický]]
|2000–2016
|105
|23
|-
|4
|align=&quot;left&quot;|[[Jaroslav Plašil]]
|2004–2016
|103
|7
|-
|5
|align=&quot;left&quot;|[[Milan Baroš]]
|2001–2012
|93
|41
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|6
|align=&quot;left&quot;|[[Jan Koller]]
|1999–2009
|91
|55
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Pavel Nedvěd]]
|1994–2006
|91
|18
|-
|8
|align=&quot;left&quot;|[[Vladimír Šmicer]]
|1993–2005
|81
|27
|-
|9
|align=&quot;left&quot;|[[Tomáš Ujfaluši]]
|2001–2009
|78
|2
|-
|10
|align=&quot;left&quot;|[[Marek Jankulovski]]
|2000–2009
|77
|11
|}

===Markahæstu leikmenn===
[[Mynd:Koller.jpg|thumb|Jan Koller er markahæsti leikmaður í sögu Tékka með 55 mörk]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=50px|#
! style=&quot;width:150px;&quot;|Leikmaður
! style=&quot;width:100px;&quot;|Ferilll
!width=50px|Mörk
!width=50px|Leikir
|-
|1
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Jan Koller]] &lt;small&gt;([[List of international goals scored by Jan Koller|list]])&lt;/small&gt;
|1999–2009
|55
|91
|-
|2
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Milan Baroš]] &lt;small&gt;([[List of international goals scored by Milan Baroš|list]])
|2001–2012
|41
|93
|-
|3
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Vladimír Šmicer]]
|1993–2005
|27
|81
|-
|4
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Tomáš Rosický]]
|2000–2016
|23
|105
|-
|5
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Pavel Kuka]]
|1994–2001
|22
|63
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|6
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Patrik Berger]]
|1994–2001
|18
|44
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Pavel Nedvěd]]
|1994–2006
|18
|91
|-
|8
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Vratislav Lokvenc]]
|1995–2006
|14
|74
|-
|9
|style=&quot;text-align:left;&quot;|'''[[Tomáš Necid]]'''
|2008–
|12
|42
|-
|10
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Marek Jankulovski]]
|2000–2009
|11
|77
|-
|}
[[Flokkur:Íþróttir í Tékklandi]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>kiwc31p5lo7tgkqnpje9e8benwe75dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156784</id>
    <revision>
      <id>1964547</id>
      <parentid>1896173</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3521" sha1="3qeqda9jhhii835fzss7mnt66hkmdqp" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = ''Black Stars'' (Svörtu Stjörnurnar)
| Merki = Flag of Ghana.svg|
| Íþróttasamband =  Ganverska knattspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Otto Addo
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	André Ayew
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =André Ayew (120)
| Flest mörk = 	Asamoah Gyan (51)
| Leikvangar = Stade de Kégué
| FIFA sæti = 74 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 14
| FIFA hæst ár = Febrúar 2008
| FIFA lægst = 	89
| FIFA lægst ár = 14.júní 2004
| Fyrsti leikur = 1-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígeríu]] ( 28.maí, 1950)
| Stærsti sigur = 12-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Malavíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Malaví]] (12.desember 1965)
| Mesta tap =  10-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgaríu]] (14.Október 1968)
| HM leikir = 3
| Fyrsti HM leikur = 2006
| Fyrsta HM keppni = 2006
| Mesti HM árangur = 8-liða úrslit (2010)
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir =  22
| Fyrsta álfukeppni = 1963
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1963,1965,1978,1982)
| pattern_la1 = _gana1819h
 | pattern_b1  = _gana1819h
 | pattern_ra1 = _gana1819h
 | pattern_sh1 = 
 | pattern_so1 = 
 | leftarm1    = FF0000
 | body1       = FF0000
 | rightarm1   = FF0000
 | shorts1     = FF0000
 | socks1      = FF0000
 | pattern_la2 = _gan18a
 | pattern_b2  = _gan18a
 | pattern_ra2 = _gan18a
 | pattern_sh2 =
 | pattern_so2 = 
 | leftarm2    = FFFFFF
 | body2       = FFFFFF
 | rightarm2   = FFFFFF
 | shorts2     = FFFFFF
 | socks2      = FFFFFF
}}
[[File:Ghana football team 1960s.jpg|thumb|left|255px|''Svörtu stjörnurnar'' áttu góðu gengi að fagna á 7.áratug síðustu aldar, og unnu marga Afríkubikara, hér stilla þeir sér uppí liðsmynd með bikarana sem þeir höfðu unnið.]]

'''Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu''' eða ''Svörtu Stjörnurnar'' eins og þeir eru oft kallaðir er stjórnað af knattspyrnusambandi Gana. Ganverska knattspyrnusambandið var stofnað árið 1957 og landið gekk til liðs við [[FIFA]] árið 1958. Gana hefur tekið þátt í þremur heimsmeistarakeppnum og fjórum sinnum hafa þeir unnið Afríkubikarinn, síðast árið 1982, þeim tókst einnig að tryggja sér bronsverðlaun á Ólympíuleikunum í Barcelona árið 1992, þjóðarleikvangur þeirra er í [[Accra]].

U20 ára landslið Gana vann heimsmeistaramótið í sínum aldursflokki árið 2009 
== Saga ==
Meðal þekktustu leikmenn Gana eru [[Abedi Pelé]] og [[Michael Essien]] fyrrum leikmaður [[Chelsea F.C.]]. [[HM 2006]] var fyrsta heimsmeistara mót Ganverja.

== Þekktir Leikmenn ==

* [[Abédi Pelé]]
* [[Asamoah Gyan]]
* [[Michael Essien]]
* [[Matthew Amoah]]
* [[Sulley Muntari]]
* [[Stephen Appiah]]
* [[Anthony Yeboah]]
* [[Samuel Kuffour]]
* [[Kevin-Prince Boateng]]
* [[Andre Ayew]]

==Titlar==

* '''[[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Afríkubikarinn]]'''
:Gull (4): 1963, [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1965|1965]] , [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1978|1978]] , [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1982|1982]] 
:Silfur (5): 1968, 1970, 1992, 2010, 2015
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesg/gha-intres.html RSSSF, landsleikir Gana úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>3qeqda9jhhii835fzss7mnt66hkmdqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156844</id>
    <revision>
      <id>1964583</id>
      <parentid>1936062</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9844" sha1="c9sm2hvu7ynzpg97rg99taynum61tja" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = &quot;Persnesku Stjörnurnar (ستارگان پارسی)&quot; 
| Merki = Flag of Iran.svg|
| Íþróttasamband = (FFIRI)Knattspyrnusamband Írans
| Álfusamband = 	AFC
| Þjálfari   = 	Amir Ghalenoei
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Alireza Jahanbakhsh
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Javad Nekounam (151)
| Flest mörk = 	Ali Daei  (109)
| Leikvangar =	Azadi leikvangurinn (78,116)
| FIFA sæti = 21 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	15 
| FIFA hæst ár = ágúst 2005
| FIFA lægst = 	77 
| FIFA lægst ár =desember 1959
| Fyrsti leikur = 0-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Afganska karlalandsliðið í knattspyrnu|Afganistan]], [[Kabúl]] [[Afganistan]] 25. ágúst, 1941)
| Stærsti sigur =  19–0 gegn [[Mynd:Flag_of_Guam.svg|20px]] Gvam ( ([[Tabriz]],[[Íran]]; 24.nóvember 2000)
| Mesta tap =  6–1 gegn [[Mynd:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrklandi]] ([[Istanbúl]] [[Tyrkland|Tyrklandi]] 18.maí 1950)
| HM leikir = 5
| Fyrsti HM leikur = 1978
| Fyrsta HM keppni = 1978
| Mesti HM árangur = 1.umferð
| Álfukeppni = Asíubikarinn
| Álfukeppni leikir = 14
| Fyrsta álfukeppni = 1968
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1968,1972,1976)
| pattern_la1           = _irn19h
| pattern_b1            = _irn19h
| pattern_ra1           = _irn19h
| pattern_sh1           = _irn19h
| pattern_so1           = _irn19h
| leftarm1              = FFFFFF 
| body1                 = FFFFFF 
| rightarm1             = FFFFFF 
| shorts1               = FFFFFF 
| socks1                = FFFFFF
| pattern_la2           = _irn19a
| pattern_b2            = _irn19a
| pattern_ra2           = _irn19a
| pattern_sh2           = _irn19a
| pattern_so2           = _irn19a
| leftarm2              = EC0000 
| body2                 = EC0000 
| rightarm2             = EC0000 
| shorts2               = EC0000 
| socks2                = EC0000
}}

'''Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi [[Íran|Írans]] í knattspyrnu. Liðið hefur einungis tekið þátt á sex heimsmeistaramótum, þeir hafa þrisvarsinnum orðið asíumeistarar(þ.e árin 1968,1972 og 1976), þeir náðu einusinni í undanúrslit á ólympíuleikunum 1976 í Montreal í Kanada.

==Saga==
Knattspyrna barst til Írans með [[Stóra-Bretland|Bretum]] um aldamótin 1900. Breskir starfsmenn alþjóðlegra fyrirtækja í landinu æfðu og kepptu í fótbolta og íranskir starfsbræður þeirra fylgdu í kjölfarið, þótt ýmsir heimamenn teldu slíka iðju ósiðlega og dæmi um slæm erlend áhrif. Knattspyrnusamband var stofnað árið 1907, en aðildarfélög þess samanstóðu að langmestu leyti af útlendingum. Fyrsti óopinberi landsleikur Írans var markalaust jafntefli gegn liði [[Afganistan]] í [[Kabúl]] árið 1941. Fyrsti formlega viðurkenndi leikurinn var þó ekki fyrr en árið 1950, þar sem [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkir]] unnu stórsigur.

===Bestir í Asíu===
Íranir létu lítið til sín taka á alþjóðasviðinu þar til undir lok sjöunda áratugarins. Landið tók ekki þátt í forkeppnum HM og ýmist dró sig úr keppni í forkeppnum Asíumótsins eða mistókst að komast í úrslitakeppnina. Liðið komst á [[Sumarólympíuleikarnir 1964|ÓL í Tókíó 1964]] en hafnaði í neðsta sæti síns riðils með eitt jafntefli og tvö töp. Átta árum síðar, á [[Sumarólympíuleikarnir 1972|ÓL í München]] stóðu Íranir sig litlu betur, töpuðu stórt í tveimur fyrstu leikjum sínum en unnu svo óvæntan sigur á [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] í lokaleiknum. Íran komst í þriðja og síðasta sinn Ólympíuleikana í [[Sumarólympíuleikarnir 1976|Montreal 1976]]. Þar dugði sigur á Kúbverjum til að tryggja sæti í fjórðungsúrslitum þar sem liðið veitti sterku [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|sovésku liði]] harða keppni.

Íranir kepptu í fyrsta sinn í úrslitum Asíukeppninnar árið 1968, þá á heimavelli. Fimm lönd tóku þátt í úrslitunum og léku þau öll í einum riðli. Íranir unnu alla leikina fjóra og voru orðnir meistarar fyrir lokaleikinn gegn [[Ísraelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísrael]]. Fjórum árum síðar var keppt í [[Taíland|Taílandi]] og aftur fögnuðu Íranir sigri, að þessu sinni eftir framlengdan úrslitaleik gegn [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]]. Íran vann Asíumótið þriðja skiptið í röð árið 1976, aftur á heimavelli. Þetta eru hins vegar einu sigrar Írans í sögu keppninnar, en landið hefur sex sinnum fallið úr leik í undanúrslitum.

Íran tók í fyrsta sinn þátt í forkeppni HM fyrir keppnina í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|Vestur-Þýskalandi 1974]], en téll úr leik gegn [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Áströlum]]. Betur tókst til fjórum árum síðar þar sem Íran tapaði ekki leik í forkeppninni og var fulltrúi Asíu á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978 í Argentínu]]. Þar dróst liðið í riðil með [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]], silfurliði [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] og [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotum]]. Leikirnir gegn tveimur fyrrnefndu löndunum töpuðust báðir með þriggja marka mun. Hins vegar kom Íran mjög á óvart með því að ná jafntefli gegn skoska liðinu. Það reyndist Skotum dýrkeypt og komust þeir ekki upp úr riðlakeppninni þrátt fyrir að hafa gert sér góðar vonir um sjálfan heimsmeistaratitilinn.

===Eftirmáli byltingarinnar===
[[Íranska byltingin]] átti sér stað á árinu 1978-9 og lauk með stofnun íslamsks lýðveldis. Klerkastjórnin var tortryggin í garð knattspyrnu og leit á hana sem óþjóðlegt, vestrænt fyrirbæri. Mannskætt [[Stríð Íraks og Írans]] frá 1980 til 1988 varð sömuleiðis til þess að veikja stoðir fótboltaíþróttarinnar í landinu. Íranir tóku ekki þátt í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|1986]], í seinna skiptið til að mótmæla þeirri ákvörðun [[FIFA]] að liðið fengi ekki að leika heimaleikina í Íran.

Í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] mistókst Íran að komast upp úr forriðlum Asíukeppninnar en fjórum árum síðar urðu íranir fimmtu í sex liða úrslitakeppni um tvö laus sæti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum]]. Þótti liðið taka miklum framförum og upp komu efnilegir leikmenn sem síðar áttu eftir að láta ljós sitt skína.

===Leikur allra leikja===
Keppnisliðum var fjölgað um átta á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] frá fyrri mótum. Það þýddi að Asía átti kost á allt að fjórum sætum. Íran fór fjallabaksleiðina og þurfti að mæta [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Áströlum]] í umspili um síðasta lausa sætið í Frakklandi. Útlitið var ekki bjart eftir 1:1 jafntefli í Teheran, þegar ástralska liðið komst 2:0 yfir á heimavelli í seinni leiknum. Íran náði hins vegar að jafna á síðasta stundarfjórðungnum og komst áfram á útivallarmörkum.

Í úrslitakeppninni lentu Íranir í þungum riðli. Þeir stóðu uppi í hárinu á [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslövum]] í fyrsta leiknum, en töpuðu 1:0. Lokaleikurinn gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þjóðverjum]] endaði með 2:0 tapi og Íran komst ekki upp úr riðlinum. Heima í Íran var liðinu þó fagnað sem hetjum. Ástæðan var miðjuleikurinn gegn erkifjendunum, [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamönnum]]. Deilur ríkjanna á stjórnmálasviðinu höfðu verið hatrammar og langvinnar. Íranir lögðu því ofurkapp á þessa viðureign og fögnuðu 2:1 sigri eins og heimsmeistarar. Athygli vakti að [[Ali Daei]] skoraði hvorugt mark Írans í keppninni, en hann var um þessar mundir langfrægasti leikmaður liðsins og gekk sama ár til liðs við stórveldið [[Bayern München]].

===Inni og úti===
Líkt og fyrir HM 1998 þurftu Íranir að fara lengri leiðina til að reyna að tryggja sér sæti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM í Japan og Suður-Kóreu]]. Þar sem báðar gestgjafaþjóðirnar fengu keppnisrétt á mótinu var færri sætum til að dreifa fyrir önnur lið frá Asíu. Íran endaði í umspilsleikjum við [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íra]] sem töpuðust 2:1 samanlagt.

Íranir áttu í litlum vandræðum með að tryggja sér sæti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM í Þýskalandi]] árið 2006. Liðið mætti í fyrsta leik [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]], sem talið var í hópi sterkari liða og náði fjórða sæti á heimlista FIFA skömmu fyrir mótið. Íranir jöfnuðu metin, 1:1, en töpuðu að lokum 3:1 eftir harða baráttu. Næsti leikur gegn [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] var talinn hreinn úrslitaleikur um mögulegt sæti í næstu umferð. Portúgalska liðið reyndist öflugra og sigraði 2:0. Lokaviðureignin gegn [[Angólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Angóla]], sem talið hafði verið lakasta lið riðilsins fyrirfram, lauk með 1:1 jafntefli og Íran endaði á botninum með aðeins eitt stig.
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesi/iran-intres.html RSSSF, landsleikir Íran úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>c9sm2hvu7ynzpg97rg99taynum61tja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156904</id>
    <revision>
      <id>1964588</id>
      <parentid>1936066</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6999" sha1="quuojh0eag25fp2lcv39nkkx2jzzdrv" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = La Celeste (Það himinbláa); [[Charrúar|Charrúarnir]]
| Merki = Flag of Uruguay.svg
| Íþróttasamband = AUF
| Álfusamband = CONMEBOL 
| Þjálfari   = 	[[Marcelo Bielsa]]
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = José María Giménez
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = Diego Godin (135)
| Flest mörk = [[Luis Suárez]] (69)
| Leikvangur = [[Estadio Centenario]]
| FIFA sæti = 17 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 2
| FIFA hæst ár = júní 2012
| FIFA lægst = 76 
| FIFA lægst ár =  desember 1998
| Fyrsti leikur = 2-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] [[16. maí]] [[1901]]
| Stærsti sigur =  9–0 gegn [[Mynd:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivíu]] [[9. nóvember]] [[1927]]
| Mesta tap = 0-6 gegn [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] [[20. júlí]] [[1902]]
| HM leikir = 21
| Fyrsti HM leikur = 1930
| Fyrsta HM keppni = 1930
| Besti HM árangur = Heimsmeistarar (1930 og 1950)
| Álfukeppni = [[Copa América]]
| Álfukeppni leikir = 44
| Fyrsta álfukeppni = 1916
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1916, 1917, 1920, 1923, 1924, 1926, 1935, 1942, 1956, 1959, 1967, 1983, 1987, 1995, 2011)
| pattern_la1              = _uru19h
| pattern_b1               = _uru19h
| pattern_ra1              = _uru19h
| pattern_sh1              = _pumawhite
| pattern_so1              = _uru18h
| leftarm1                 = FFFFFF
| body1                    = FFFFFF
| rightarm1                = FFFFFF
| shorts1                  = 000000
| socks1                   = 000000
| pattern_la2              = _uru19a
| pattern_b2               = _uru19a
| pattern_ra2              = _uru19a
| pattern_sh2              = _urug18a
| pattern_so2              = _skybluetop
| leftarm2                 = FFFFFF
| body2                    = FFFFFF
| rightarm2                = FFFFFF
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = FFFFFF
}}
'''Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu''' (spænska: ''Selección de fútbol de Uruguay'') er landslið [[Úrúgvæ]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Því er stjórnað af úrúgvæska knattspyrnusambandinu. Þeir eru gjarnan kallaðir ''la Celeste'' (Það himinbláa). Liðið hefur unnið Suður-Ameríkubikarinn [[Copa América]] alls 15 sinnum, meira en nokkurt annað lið, síðast árið 2011. Það hefur tvisvar sinnum orðið heimsmeistari, meðal annars á fyrsta Heimsmeistaramótinu sem haldið var [[HM 1930]] þar sem það var gestgjafi. Úrúgvæ tókst að sigra nágranna sína í [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] 4–2 í úrslitaleiknum. Það vann seinni titilinn árið 1950 með því að sigra [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] í úrslitaleiknum 2–1.
Úrúgvæ hefur einnig unnið tvö ólympíugull þ.e árið 1924 og 1928.

Árangur þeirra þykir merkilegur í ljósi smæðar landsins en íbúar [[Úrúgvæ]] eru einungis 3,4 milljónir.
Þekktir knattspyrnukappar koma frá [[Úrúgvæ]], nægir þar að nefna [[Diego Forlán]], [[Diego Godin]], [[Luis Suárez]] og [[Edinson Cavani]].

[[Mynd:Diego Forlán 2012.jpg|thumb|[[Diego Forlán]] Rekur knöttinn áfram, hann á 112 landsleiki á árunum 2002-2014 á bakinu og reyndist liðinu gríðarlega dýrmætur.]]

==Leikmenn==
===Leikjahæstu leikmenn ===
:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=45px|#
! style=&quot;width:150px;&quot;|Leikmaður
! style=&quot;width:100px;&quot;|Ferill
!width=50px|Leikir
|-
|1 || align=left|[[Diego Godín]]|| 2005–2022 || 159
|-
|2 || align=left|'''[[Luis Suárez]]'''|| 2007– || 142
|-
|3 ||align=left|[[Edinson Cavani]]|| 2008–2024 || 136
|-
|4 ||align=left|[[Fernando Muslera]]|| 2009–2022 || 133
|- 
|5 ||align=left|[[Maximiliano Pereira|Maxi Pereira]]|| 2005–2018 || 125
|-
|6 ||align=left|[[Martín Cáceres]]|| 2007–2022 || 116
|-
|7 ||align=left|[[Diego Forlán]]|| 2002–2014 || 112
|-
|8 || align=left|[[Cristian Rodríguez]]|| 2003–2018 || 110
|-
|9 || align=left|[[Diego Lugano]]|| 2003–2014 || 95
|-
|10 ||align=left| [[Egidio Arévalo Ríos]]|| 2006–2017 || 90
|}

=== Markahæstu leikmenn ===
:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=45px|#
! style=&quot;width:150px;&quot;|Leikmaður
! style=&quot;width:100px;&quot;|Ferill
!width=50px|Mörk
!width=50px|Leikir
!width=50px|Markahlutfall
|-
|1 ||align=left|'''[[Luis Suárez]]'''|| 2007– || 69 || 142 || {{#expr: 68/132 round 2 }}
|-
|2 ||align=left|[[Edinson Cavani]] || 2008–2024 || 58 || 136 || {{#expr: 55/129 round 2 }}
|-
|3 ||align=left|[[Diego Forlán]]|| 2002–2014 || 36 || 112 || {{#expr: 36/112 round 2 }}
|-
|4 ||align=left|[[Héctor Scarone]]|| 1917–1930 || 31 || 51 || {{#expr: 31/51 round 2 }}
|-
|5 ||align=left|[[Ángel Romano]]|| 1913–1927 || 28 || 69 || {{#expr: 28/69 round 2 }}
|-
|6 ||align=left|[[Óscar Míguez]]|| 1950–1958 || 27 || 39 || {{#expr: 27/39 round 2 }}
|-
|7 ||align=left|[[Sebastián Abreu]]|| 1996–2012 || 26 || 70 || {{#expr: 26/70 round 2 }}
|-
|8 ||align=left|[[Pedro Petrone]]|| 1923–1930 || 24 || 28 || {{#expr: 24/28 round 2 }}
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|9
|align=left|[[Fernando Morena]]|| 1971–1983 || 22 || 53 || {{#expr: 22/53 round 2 }}
|-
|align=left|[[Carlos Aguilera]]|| 1982–1997 || 22 || 64 || {{#expr: 22/64 round 2 }}
|}

==Titlar og verðlaun==

*'''[[Heimsmeistarakeppni FIFA|HM]]''':
** '''Meistarar (2):''' [[HM 1930]], [[HM 1950]]
*** Fjórða sæti: [[HM 1954]], [[HM 1970]], [[HM 2010]]
*'''[[Copa América]]''':
** '''Meistarar  (15):''' [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|1916]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1917|1917]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1920|1920]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923|1923]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1924|1924]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1926|1926]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1942|1942]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1956|1956]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Ekvador)|1959]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1987|1987]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1995|1995]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|2011]]
'''Silfur''':
1919, 1927, 1939, 1941, 1989, 1999

'''Brons''':
1921, 1922, 1929, 1937, 1947, 1953, 1957, 2004, 2024

*'''[[Ólympíuleikarnir]]''':
** '''Gull (2):''' [[Sumarólympíuleikarnir 1924|1924]], [[Sumarólympíuleikarnir 1928|1928]]
*'''[[1980 Mundialito]]''':
** '''Meistarar (1)''': [[1980 Mundialito|1980]]


[[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>quuojh0eag25fp2lcv39nkkx2jzzdrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156917</id>
    <revision>
      <id>1964571</id>
      <parentid>1936449</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4324" sha1="jmzuudlnum4bokbwkcu81aa2iroxsys" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Das Team (Liðið) Burschen (Strákarnir) Unsere Burschen (Strákarnir Okkar)
| Merki = Coat of arms of Austria.svg
| Íþróttasamband = Österreichischer Fußball-Bund(ÖSB) Austurríska Knattspyrnusambandið
| Álfusamband = UEFA
| Þjálfari   = 	Ralf Rangnick
| Aðstoðarþjálfarar =
| Fyrirliði = David Alaba
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir Andreas Herzog (103)
| Flest mörk = 	Anton Polster (44)
| Leikvangar =Ernst-Happel-Stadion, [[Vín]]
| FIFA sæti = 24 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 10
| FIFA hæst ár = (mars-júní 2016)
| FIFA lægst = 	105
| FIFA lægst ár =(júlí 2008)
| Fyrsti leikur = 5-0 gegn [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjalandi]] ([[Vín]], 12. október, 1902)
| Stærsti sigur = 10-0 gegn [[Sanmarínóska karlalandsliðið í knattspyrnu|San Marínó]] (Vín, 9. október 2025)
| Mesta tap =  11-1 gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] ([[Innsbruck]], 8. júní 1908)
| HM leikir = 7
| Fyrsti HM leikur =1934 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 3. sæti(1954)
| Álfukeppni = Evrópukeppni
| Álfukeppni leikir = 4
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 16. liða úrslit
| pattern_la1        = _aut22h
| pattern_b1         = _aut22h
| pattern_ra1        = _aut22h
| pattern_sh1        = _aut22h
| pattern_so1        = _aut22h
| leftarm1           = FF0000
| body1              = FF0000
| rightarm1          = FF0000
| shorts1            = FFFFFF
| socks1             = FF0000
| pattern_la2        = _aut22a
| pattern_b2         = _aut22a
| pattern_ra2        = _aut22a
| pattern_sh2        = 
| pattern_so2        = 
| leftarm2           = FFFFFF
| body2              = FFFFFF
| rightarm2          = FFFFFF
| shorts2            = 000000
| socks2             = 000000
}}

{{hreingera}}
'''Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu''' leikur fyrir hönd [[Austurríki|Austurríkis]] í alþjóða knattspyrnu og er stýrt af Austurríska knattspyrnusambandinu. Liðið hefur sjö sinnum tekið þátt í lokakeppni [[Heimsmeistaramótið í knattspyrnu|HM í fótbolta]], seinasta heimsmeistarakeppni sem það tók þátt í var [[HM 1998]] í Frakklandi.

== Tölfræði ==
===Leikjahæstu Leikmenn===

{| class=&quot;wikitable&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
!width=20px|#
!width=150px|Leikmaður
!width=100px|Ferill
!width=50px|Leikir
!width=50px|Mörk
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Andreas Herzog]]
|1988–2003
|103
|26
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Anton Polster]]
|1982–2000
|95
|44
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Gerhard Hanappi]]
|1948–1964
|93
|12
|-
|4
|align=&quot;left&quot;|[[Karl Koller]]
|1952–1965
|86
|5
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|5
|align=&quot;left&quot;|[[Friedrich Koncilia]]
|1970–1985
|84
|0
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Bruno Pezzey]]
|1975–1990
|84
|9
|-
|7
|align=&quot;left&quot;|[[Herbert Prohaska]]
|1974–1989
|83
|10
|-
|8
|align=&quot;left&quot;|'''[[Christian Fuchs]]'''
|2006–
|77
|1
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|9
|align=&quot;left&quot;|[[Johann Krankl]]
|1973–1985
|69
|34
|-
|align=&quot;left&quot;|'''[[Andreas Ivanschitz]]'''
|2003–nú
|69
|12
|-
|}
===Markahæstu leikmenn===

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
!width=20px|#
!width=150px|Leikmaður
!width=100px|Ferill
!width=50px|Mörk
!width=50px|Leikir
!width=50px|Meðaltal
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Anton Polster]]
|1982–2000
|44
|95
|{{#expr: 44 / 95 round 2 }}
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Hans Krankl]]
|1973–1985
|34
|69
|{{#expr: 34 / 69 round 2 }}
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Johann Horvath]]
|1924–1934
|29
|46
|{{#expr: 29 / 46 round 2 }}
|-
|4
|align=&quot;left&quot;|[[Erich Hof]]
|1957–1968
|28
|37
|{{#expr: 28 / 37 round 2 }}
|-
|5
|align=&quot;left&quot;|[[Anton Schall]]
|1927–1934
|27
|28
|{{#expr: 27 / 28 round 2 }}
|-
|rowspan=3|6
|align=&quot;left&quot;|[[Matthias Sindelar]]
|1926–1937
|26
|43
|{{#expr: 26 / 43 round 2 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Andreas Herzog]]
|1988–2003
|26
|103
|{{#expr: 26 / 103 round 2 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Marc Janko]]
|2006–
|26
|55
|{{#expr: 25 / 55 round 2 }}
|-
|9
|align=&quot;left&quot;|[[Karl Zischek]]
|1931–1945
|24
|40
|{{#expr: 24 / 40 round 2 }}
|-
|10
|align=&quot;left&quot;|[[Walter Schachner]]
|1976–1994
|23
|64
|{{#expr: 23 / 64 round 2 }}
|}

[[Flokkur:Íþróttir í Austurríki]]
[[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>jmzuudlnum4bokbwkcu81aa2iroxsys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157043</id>
    <revision>
      <id>1964546</id>
      <parentid>1944875</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2582" sha1="el831exh8ay7p2rm8k8f03sc10s9loj" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn =	الخُضر   &quot;El Khadra&quot; (Þeir Grænu) Desert foxes
محاربي الصحراء  (eyðimerkur refirnir)
| Merki =|
| Íþróttasamband = (Arabíska: الإتحادية الجزائرية لكرة القدم) Alsírska knatsspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Vladimir Petković
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = [[Riyad Mahrez]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Lakhdar Belloumi  (100)
| Flest mörk = Abdelhafid Tasfaout (36)
| Leikvangar = (Franska:Stade du 5 Juillet)  5.Júlí Leikvangurinn
| FIFA sæti = 28 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	15
| FIFA hæst ár = október 2014
| FIFA lægst = 	103
| FIFA lægst ár =júní 2008
| Fyrsti leikur = 2-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgaríu]] (6.janúar, 1963)
| Stærsti sigur = 15-1 gegn Suður Jemen (17.ágúst 1973)
| Mesta tap =  2-9 gegn [[Mynd:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjalandi]] (16.ágúst 1963)
| HM leikir = 4
| Fyrsti HM leikur = 1982
| Fyrsta HM keppni = 1982
| Mesti HM árangur = 16.Liða Úrslit (2014)
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir = 18
| Fyrsta álfukeppni = 1968
| Mesti álfu árangur = Meistarar(1990,2019)
| pattern_la1                = _algérie19h
 | pattern_b1                 = _algérie19h_AC
 | pattern_ra1                = _algérie19h
 | pattern_sh1                = _algérie19h
 | pattern_so1                = _adidasfootballalgeria19h
 | leftarm1                   = FFFFFF
 | body1                      = FFFFFF
 | rightarm1                  = FFFFFF
 | shorts1                    = FFFFFF
 | socks1                     = FFFFFF
 | pattern_la2                = _algérie19a
 | pattern_b2                 = _algérie19a_AC
 | pattern_ra2                = _algérie19a
 | pattern_sh2                = _algérie18a
 | pattern_so2                = _adidasfootballalgeria18a
 | leftarm2                   = 018578
 | body2                      = 018578
 | rightarm2                  = 018578
 | shorts2                    = 018578
 | socks2                     = 23BC55
}}

'''Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Alsír]]  í knattspyrnu, og er stjónað af Alsírska knattspyrnusambandinu.
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesa/alg-intres.html RSSSF, landsleikir Alsír úrslitagrunnur]

[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Alsír]]</text>
      <sha1>el831exh8ay7p2rm8k8f03sc10s9loj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157187</id>
    <revision>
      <id>1964551</id>
      <parentid>1944608</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4154" sha1="gd24mbclvkzlkk3rxvew00ke4l222vy" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = 	Les Lions de la Téranga(Teranga ljónin)
| Merki = Flag of Senegal.svg |
| Íþróttasamband = Senegalska knattspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Pape Thiaw
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Kalidou Koulibaly
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir = Idrissa Gueye (131) 
| Flest mörk = [[Sadio Mané]] (53)
| Leikvangar =  Stade Léopold Sédar Senghor
| FIFA sæti = 14 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	12
| FIFA hæst ár = janúar 2026
| FIFA lægst = 	99
| FIFA lægst ár =júní 2013
| Fyrsti leikur = 2-1 á móti Gambíu (1959)
| Stærsti sigur = 7-0 gegn Máritaríus (9. október 2010)
| Mesta tap =  11-0 gegn [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]] (31. október 1990)
| HM leikir = 2
| Fyrsti HM leikur =2002
| Fyrsta HM keppni = 2002
| Mesti HM árangur = 2002 (8. liða úrslit)
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir = 16
| Fyrsta álfukeppni = 1965
| Mesti álfu árangur = Meistarar: 2022, 2025
| pattern_la1        = _sen18a
| pattern_b1         = _sen18A
| pattern_ra1        = _sen18a
| pattern_sh1        = _sen18A
| pattern_so1        =
| leftarm1           = FFFFFF
| body1              = FFFFFF
| rightarm1          = FFFFFF
| shorts1            = FFFFFF
| socks1             = FFFFFF
| pattern_la2        = _sen18h
| pattern_b2         = _sen18H
| pattern_ra2        = _sen18h
| pattern_sh2        = _sen18H
| pattern_so2        =
| leftarm2           = 168E5D
| body2              = 168E5D
| rightarm2          = 168E5D
| shorts2            = 168E5D
| socks2             = 168E5D
}}
'''Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Senegal]] í knattspyrnu og er stjórnað af Senegalska knattspyrnusambandinu.
Liðið á sér ekki mikla sögu á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|HM]]. Fyrsta mótið sem það tók þátt í var [[HM 2002]]. Liðið á sér töluvert lengri sögu í Afríkukeppninni, en það tók fyrst þátt árið 1965. Liðið vann gullverðlaun þar fyrst árið 2022. 

==Árangur í keppnum==
===HM 2002===
Senegalska liðið vakti heimsathygli á [[HM 2002]] þegar það sigraði ríkjandi heimsmeistara [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] í opnunarleiknum. Í næstu leikjum gerði að jafntefli við [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dani]] og [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]. Í 16. liða úrslitum tókst því svo að slá út sterkt lið [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svía]] áður en það féll úr leik eftir tap í spennandi leik á móti [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkjum]]. Margir leikmenn sem áttu síðar eftir að verða heimsfrægir leikmenn léku með liðinu á þessu móti, nægir þar að nefna [[El Hadji Diouf]], [[Amara Traoré]] og [[Henri Camara]].

===Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla ===
[[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]] hefur Senegal unnið tvívegis: Árið 2022 gegn Egyptalandi og árið 2025 gegn Marokkó. [[Sadio Mané]] var lykilmaður báðar keppnirnar.

==Þekktir leikmenn==
* [[Salif Diao]]
* [[El Hadji Diouf]]
* [[Henri Camara]]
* [[Mamadou Niang]]
* [[Makhtar Thiouné]]
* [[Demba Ba]]
* [[Papiss Cissé]]
* [[Mame Biram Diouf]]
* [[Diomansy Kamara]]
* [[Sadio Mané]]
* [[Édouard Mendy]]
* [[Ismaïla Sarr]]
* [[Idrissa Gueye]]
==Þjálfarar í gegnum tíðina==
[[Mynd:Bruno Metsu 2012.jpg|thumb|right|121px|[[Bruno Metsu]] sem var landsliðsþjálfari Senegal 2000-2002. Han leiddi Senegala í 8. liða úrslit á [[HM 2002]].]]
*[[Peter Schnittger]] (1999–00)
*[[Bruno Metsu]] (2000–02)
*[[Guy Stéphan]] (2002–05)
*[[Abdoulaye Sarr]] (2005–06)
*[[Henryk Kasperczak]] (2006–08)
*[[Lamine N'Diaye]] (2008)
*[[Amara Traoré]] (2009–12)
*[[Alain Giresse]] (2013–15)
*[[Aliou Cissé]] (2015–2024)

== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tabless/sene-intres.html RSSSF, landsleikir Senegal úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Senegal]]</text>
      <sha1>gd24mbclvkzlkk3rxvew00ke4l222vy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suður-kóreska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157282</id>
    <revision>
      <id>1964580</id>
      <parentid>1959640</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="5j4v0i5oz0vqj1s65jydc6rolurpumy" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = 태극전사 (Stríðsmenn Taegeuk )아시아의 호랑이 (Asíu Tígrarnir)
| Merki = 
| Íþróttasamband = Knattspyrnusamband Suður-Kóreru
| Álfusamband = AFC 
| Þjálfari   = Hong Myung-bo
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	[[Son Heung-min]]
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[Cha Bum-kun]] og [[Hong Myung-bo]] (136)
| Flest mörk = 	[[Cha Bum-kun]]  (58)
| Leikvangar = [[Seoul World Cup Stadium]]  
| FIFA sæti = 25 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	17
| FIFA hæst ár = Desember 1998
| FIFA lægst = 	69
| FIFA lægst ár =Nóvember 2014 – janúar 2015
| Fyrsti leikur = 5-1 gegn Hong Kong ([[Hong Kong]],  6. júlí, 1948)
| Stærsti sigur =  16–0 gegn Nepal ([[Incheon]], [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]]; 29. september 2003)
| Mesta tap =  12–0 gegn [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] ([[London]] [[England]] 5. ágúst 1948)
| HM leikir = 10
| Fyrsti HM leikur = 1954
| Fyrsta HM keppni = 1954
| Mesti HM árangur = 4. sæti (2002)
| Álfukeppni = Asíubikarinn
| Álfukeppni leikir = 14
| Fyrsta álfukeppni = 1956
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1956, 1960)
| pattern_la1              = _kor20h
| pattern_b1               = _kor20H
| pattern_ra1              = _kor20h
| pattern_sh1              = _kor20H
| pattern_so1              = _kor20h
| leftarm1                 = FF0B23
| body1                    = FF0B23
| rightarm1                = FF0B23
| shorts1                  = FF0B23
| socks1                   = FF0B23
| pattern_la2              = _kor20A
| pattern_b2               = _kor20A
| pattern_ra2              = _kor20A
| pattern_sh2              = _kor20A
| pattern_so2              = _kor20along
| leftarm2                 = FFFFFF
| body2                    = FFFFFF
| rightarm2                = FFFFFF
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = FFFFFF
}}

'''Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi Suðurkóreska knattspyrnusambandsins, og leikur fyrir hönd [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]]. Gríðarleg knattspyrnuhefð er í landinu og þeir hafa alls tíu sinnum tekið þá á [[HM í knattspyrnu]] og tvisvar hafa þeir unnið Asíubikarinn (1956,1960), frægasti árangur þeirra var þegar þeir náðu 4. sæti á heimavelli árið 2002.

== Þekktir leikmenn ==
* [[Cha Bum-kun]]
* [[Park Ji-sung]]
* [[Lee Young-pyo]]
* [[Park Chu-young]]
* [[Son Heung-min]]

== Þjálfarar ==
* [[Guus Hiddink]] (2000-2002)
* [[Dick Advocaat]] (2005-2006)
* [[Pim Verbeek]] (2006-2007)
* [[Cho Kwang-rae]] (2010-2011)
* [[Uli Stielike]] (2014–2017)
* [[Shin Tae-yong]]  (2017–2018)
* [[Jürgen Klinsmann]] (2023-)
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tabless/skor-intres.html RSSSF, landsleikir Suður-Kórea úrslitagrunnur]
== Tenglar ==
* [https://www.fifa.com/associations/association=kor/index.html Knattspyrnusamband Suður-Kóreru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201132221/https://www.fifa.com/associations/association=kor/index.html |date=2017-12-01 }} – [[FIFA]]

[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Suður-Kóreu]]</text>
      <sha1>5j4v0i5oz0vqj1s65jydc6rolurpumy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157428</id>
    <revision>
      <id>1964550</id>
      <parentid>1896199</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:58:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1978" sha1="ds2oz22fthjekm68uqipvyondoyg7h1" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Bafana Bafana
| Merki = Flag of South Africa.svg |
| Íþróttasamband = Suður-afríska Knattspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Hugo Broos
| Aðstoðarþjálfari =
| Fyrirliði = Ronwen Williams
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Aaron Mokoena (107)
| Flest mörk = 	Benni McCarthy (31)
| Leikvangar = Breytilegt
| FIFA sæti = 60 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	16
| FIFA hæst ár = ágúst 1996
| FIFA lægst = 	124
| FIFA lægst ár =desember 1992
| Fyrsti leikur = 0-1 gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] (Febrúar, 1960)
| Stærsti sigur = 8-0 gegn [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] (17.september 1995)
| Mesta tap =  0-5 gegn [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] (15.mars 2014)
| HM leikir = 3
| Fyrsti HM leikur =1998 
| Fyrsta HM keppni = 1998
| Mesti HM árangur = Riðlakeppni(1998,2002,2010
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir = 10
| Fyrsta álfukeppni = 1996
| Mesti álfu árangur = Meistarar(1996)
| pattern_la1 = _CGO15h|pattern_b1= _CGO15h|pattern_ra1= _CGO15h|pattern_sh1 = _adidas white
|pattern_so1 = _3_stripes_white
| leftarm1    = ed0000|body1=ed0000|rightarm1=ed0000|shorts1=ed0000|socks1=ed0000
| pattern_la2 = _rsa18a
| pattern_b2  = _rsa18a
| pattern_ra2 = _rsa18a
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 008040
| body2       = 008040
| rightarm2   = 008040
| shorts2     = FFEF00
| socks2      = 008040
}}

'''Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]]  í knattspyrnu, og er stjórnað af Suður-afríska knattspyrnusambandinu.
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesz/zaf-intres.html RSSSF, landsleikir Suður-Afríka úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Suður-Afríku]]</text>
      <sha1>ds2oz22fthjekm68uqipvyondoyg7h1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157529</id>
    <revision>
      <id>1964577</id>
      <parentid>1936056</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12661" sha1="2vmjig2lh04fj98ab9tynma80455qkl" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Socceroos
| Merki =Flag of Australia.svg |
| Íþróttasamband = [[Football Federation Australia]]  Knattspyrnusamband Ástralíu
| Álfusamband = AFC (Knattspyrnusamband Asíu)
| Þjálfari   = 	Tony Popovic
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Mathew Ryan
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =[[Mark Schwarzer]] (109)
| Flest mörk = 	[[Tim Cahill]]  (50)
| Leikvangar =Breytilegt
| FIFA sæti = 27 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 14
| FIFA hæst ár = september 2009
| FIFA lægst = 	75
| FIFA lægst ár = nóvember 1965
| Fyrsti leikur = 1-3 gegn [[Mynd:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjálandi]] ([[Dunedin]], [[Nýja-Sjáland|Nýja-Sjálandi]], 17.júní, 1922)
| Stærsti sigur = [[Ástralía 31-0 Bandaríska Samóa|31-0]] gegn [[Mynd:Flag of American Samoa.svg|20px]] [[Bandarískt samóskt karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríska Samóa]] ([[Coffs Harbour]], [[Ástralía|Ástralíu]], 11 Apríl 2001)
| Mesta tap =  0-8 gegn [[Mynd:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] ([[Adelaide]] [[Ástralía|Ástralíu]] 17.september 1955)
| HM leikir = 5
| Fyrsti HM leikur = 1974
| Fyrsta HM keppni = 1974
| Mesti HM árangur = 16. liða Úrslit (2006)
| Álfukeppni = Asíubikarinn
| Álfukeppni leikir = 2007
| Fyrsta álfukeppni = 2007
| Mesti álfu árangur = Meistarar (2015)
|pattern_la1        = _austr18h
|pattern_b1         = _austr18h
|pattern_ra1        = _austr18h
|pattern_sh1        = _austr18h
|pattern_so1        = _aus18H
|leftarm1           = FFBB00
|body1              = FFBB00
|rightarm1          = FFBB00
|shorts1            = FFBB00
|socks1             = FFBB00
|pattern_la2        = 
|pattern_b2         = _austr18a
|pattern_ra2        = 
|pattern_sh2        = _austr18a
|pattern_so2        = _aus18A
|leftarm2           = 24403C
|body2              = 213A36
|rightarm2          = 24403C
|shorts2            = 213A36
|socks2             = 213A36
}}
'''Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi [[Ástralía|Ástralíu]] í knattspyrnu og er stjórnað af Ástralska knattspyrnusambandinu.

==Saga==
Knattspyrna í Ástralíu á sér langa sögu, þótt íþróttin hafi löngum staðið í skugga annarra öflugra boltaíþrótta: [[rugby|rúbbí]], [[krikket|krikkets]] og [[Ástralskur fótbolti|ástralsks fótbolta]]. Fyrsta félagið, ''Wanderers'', var stofnað í [[Sydney]] árið 1880 en elsta starfandi félagið er ''Balgownie Rangers'' í [[Wollongong]] frá árinu 1883. Skipulögð voru staðbundin sambönd um íþróttina en engin tilraun var gerð til að stofna landssamband fyrr en árið 1911. Á vettvangi þess var rætt um að stofna landslið og senda til keppni á [[Sumarólympíuleikarnir 1916|Ólympíuleikana 1916]]. Ekki lá ljóst fyrir hvort aðild að [[FIFA]] væri forsenda fyrir þátttöku og bárust misvísandi skilaboð um það. Að lokum féll málið um sjálft sig þegar leikjunum var frestað vegna [[fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjaldarinnar]].

===1922-65: Úr alfaraleið===
Nýtt knattspyrnusamband var stofnað árið 1921 og árið eftir var fyrsta ástralska landsliðið sett saman. Það hélt í keppnisferð til [[Nýja-Sjáland|Nýja-Sjálands]] og lék við nýstofnað landslið [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamanna]]. Fyrsti leikurinn tapaðist 3:1. Næstu áratugina léku Ástralir einkum við granna sína Nýsjálendinga en einnig við [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríkumenn]] en mikil samskipti voru milli ríkjanna þriggja á íþróttasviðinu.

[[Sumarólympíuleikarnir 1956|Ólympíuleikarnir 1956]] voru haldnir í [[Melbourne]] og gafst þar ástralska liðinu færi á að láta ljós sitt skína. Mikil forföll urðu í knattspyrnukeppni leikanna og tóku að lokum aðeins ellefu lið þátt. Í fyrstu umferð slógu Ástralir lið [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] úr keppni en töpuðu þvínæst fyrir [[Indverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Indverjum]] í fjórðungsúrslitum.

Ástralir gengu í alþjóðaknattspyrnusambandið á árinu 1956 en voru reknir úr því fáeinum misserum síðar. Ástæðan var sá háttur ástralskra knattspyrnuliða að fá til liðs við sig samningsbundna leikmenn annars staðar frá án þess að greiða fyrir. Deilan leystist ekki fyrr en nýtt knattspyrnusamband var stofnað árið 1961 og fékk það aðild að FIFA tveimur árum síðar.

===1965-74: Komist á kortið===
Með FIFA-aðildinni opnuðust tækifæri til þátttöku í alþjóðakeppnum fyrir ástralska landsliðið. Ekki skipti minna máli að með stórbættum og ódýrari flugsamgöngum urðu keppnisferðir til og frá landinu mun raunhæfari og viðráðanlegri. Ástralir skráðu sig þegar til leiks í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM 1966]]. Þar var eitt sæti frátekið fyrir Asíu, Afríku og Eyjaálfu. Undankeppnin breyttist þó í hreinan farsa þegar þátttökuliðin drógu sig úr leik eitt af öðru af ólíkum ástæðum. Að lokum sátu aðeins tvö lið eftir: Ástralir og [[Norðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norður-Kóreumenn]]. Liðin mættust í tveimur leikjum á hlutlausum velli í [[Phnom Penh]] þar sem Norður-Kórea hafði mikla yfirburði og átti síðar eftir að standa sig með prýði í úrslitakeppninni í [[England]]i.

Þáttökuliðum frá minni aðildarsamböndum FIFA var fjölgað um eitt á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM 1970]]. Afríka fékk eitt sæti en Eyjaálfa og Asía (auk [[Ródesía|Ródesíu]]) börðust um eitt sæti. Ástralir lögðu Japan, Suður-Kóreu og Ródesíu að velli en töpuðu þvínæst naumlega fyrir [[Ísraelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísrael]] í tveggja leikja einvígi um farseðilinn til [[Mexíkó]].

Mun fleiri lið frá Asíu og Eyjaálfu tóku þátt í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] eða fimmtán talsins. Ástralir höfðu að lokum sigur eftir oddaleik gegn Suður-Kóreu sem fram fór í [[Hong Kong]] og voru því meðal þátttökuliða í úrslitakeppninni í [[Vestur-Þýskaland|Vestur-Þýskalandi]]. Þar stóð liðið sig með prýði. Tapaði reyndar 3:0 fyrir heimamönnum og 2:0 fyrir [[Austurþýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þjóðverjum]] en gerði markalaust jafntefli við [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]].

===1974-2006: Úti í kuldanum===
Heil 32 ár áttu eftir að líða uns ástralskt landslið komst aftur á HM. Árið 1982 máttu Ástralir horfa á eftir grönnum sínum Nýsjálendingum í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|úrslitakeppninni á Spáni]]. Fjórum árum síðar komust Ástralir í umspil gegn [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotum]] um að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM í Mexíkó]]. Eyjaálfukeppnin var þá orðin skringilegur samtíningur liða, þar sem Ástralir og Nýsjálendingar kepptu við Ísrael og [[Tævan]], tvö ríki sem erfitt var að finna stað á fótboltalandakortinu af pólitískum ástæðum.

Enn freistuðu Ástralir þess að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994]]. Þeir byrjuðu á að sigra Eyjaálfukeppnina, sem loksins var einungis skipuð liðum úr heimsálfunni. Þá tók við tveggja leikja einvígi gegn [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] og að lokum tveir leikir gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínumönnum]] sem reyndust of stór biti. Á þessum árum fór óánægja Ástrala með hina flókna og erfiðu leið í úrslitin ört vaxandi. Lítill áhugi var þó á því innan FIFA að gefa Eyjaálfu fast sæti í úrslitunum.

Litlu mátti muna að Ástralir kæmust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]]. Liðið gerði tvö jafntefli við [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] í úrslitum, en féll úr leik á færri mörkum skoruðum á útivelli. Í seinni leiknum missti ástralska liðið, sem stýrt var af Englendingnum [[Terry Venables]] niður tveggja marka forskot undir lokin.

Forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] reyndist líka vonbrigði. Þátttökuliðum í Eyjaálfukeppninni fjölgaði mjög og urðu úrslit oft skrautleg. Þannig setti ástralska liðið heimsmet þegar það sigraði [[Bandaríska Samóa|Bandarísku Samóa]] 31:0. Ástralía vann flestar sínar viðureignir með miklum yfirburðum en það kom fyrir ekkert og liðið tapaði í umspili gegn [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]], fulltrúa Suður-Ameríku. Urðu þær raddir sífellt háværari að tilgangslitlir leikir gegn alltof veikum andstæðingum stæðu framförum landsliðsins fyrir þrifum.

===2006-: Í hópi þeirra bestu===
Töluverð endurskipulagning átti sér stað í ástralskri knattspyrnu á upphafsárum 21. aldarinnar. Knattspyrnusambandið var endurskipulagt og nýrri ástralskri úrvalsdeild ýtt úr höfn. Þá var með markvissum hætti farið að tala um íþróttina sem ''football'' í staðinn fyrir ''soccer'', sem var til marks um aukið sjálfstraust greinarinnar gagnvart áströlskum fótbolta.

Þetta endurreisnarstarf féll saman við aukna velgengni landsliðsins. Ástralir tóku sem fyrr í Eyjaálfuforkeppninni fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006]] og unnu með talsverðum yfirburðum. Aftur biðu umspilsleikir gegn Úrúgvæ, en að þessu sinni höfðu Ástralir betur. Báðum viðureignum lauk með 1:0 sigri á heimavelli, en Ástralía vann sigur í vítaspyrnukeppni.

Líkt og 32 árum fyrr beið ástralska liðsins keppni í Þýskalandi. [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] tók efsta sætið í undanriðlinum en Ástralir náðu öðru sætinu á kostnað Japans og [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]], þar sem Harry Kewell skaut liðinu áfram með jöfnunarmarki sínu gegn hinum síðarnefndu. Ástralska ævintýrinu lauk þó í 16-liða úrslitum þegar [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalir]] skoruðu úr umdeildri vítaspyrnu á lokamínútu uppbótartíma, 1:0.

Fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] tók ástralska knattspyrnusambandið þá ákvörðun að færa sig milli álfusambanda, úr Eyjaálfu yfir í Asíu. Markmiðið var að fá fleiri leiki gegn sterkari andstæðingum til að standa betur að vígi í úrslitakeppni stórmóta. Ástralía átti ekki í vandræðum með að komast áfram og hafnaði í efsta sæti síns riðils í úrslitakeppninni. Þegar til [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] var komið beið liðsins strembinn riðill með Þjóðverjum, [[Serbneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Serbum]] og [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|liði Gana]]. Eftir 4:0 tap gegn Þjóðverjum í fyrsta leik var ljóst að róðurinn yrði þungur. Jafntefli gegn Gana þýddi að Ástralir yrðu að treysta á úrslit í hinum leiknum og/eða vinna stórsigur á Serbum. Ástralir unnu vissulega með tveimur mörkum gegn einu en það dugði ekki til.

Ástralir komust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]] í gegnum Asíukeppnina sem fyrr. Þar var liðið langt frá því að standa undir væntingum og tapaði öllum þremur leikjum sínum, gegn [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]], Spáni og Síle.

Leiðin á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM í Rússlandi 2018]] var torfærari en í fyrri skiptin. Ástralir og [[Sýrlenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sýrlendingar]] þurftu að keppa um fimmta sætið í Asíukeppninni. Naumur sigur í þeim leikjum tryggði Áströlum sæti í umspili gegn [[Hondúraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hondúras]]. Ekki voru miklar væntingar bundnar við ástralska liðið í úrslitakeppninni. Það stóð vel í heimsmeistaraefnum Frakka í fyrsta leik, en tapaði þó að lokum 1:2. Jafntefli við [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dani]] kveikti veika von um sæti í næstu umferð sem dó með 0:2 tapi gegn [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]].

[[Flokkur:Knattspyrnulandslið frá Eyjaálfu]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Íþróttir í Ástralíu]]</text>
      <sha1>2vmjig2lh04fj98ab9tynma80455qkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Micheál Martin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158916</id>
    <revision>
      <id>1964639</id>
      <parentid>1935737</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T00:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ooligan</username>
        <id>76683</id>
      </contributor>
      <comment>Better photo/ foto/ image</comment>
      <origin>1964639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5204" sha1="mtu09t7ghyc83k6ce8e9ftvcqv48aqe" xml:space="preserve">{{Forsætisráðherra
| nafn = Micheál Martin
| mynd = 2026 Micheál Martin - (cropped).jpg
| titill = Forsætisráðherra Írlands
| forseti = [[Michael D. Higgins]]&lt;br&gt;[[Catherine Connolly]]
| forveri = [[Simon Harris]]
| stjórnartíð_start = [[23. janúar]] [[2025]]
| stjórnartíð_end = 
| forseti2 = [[Michael D. Higgins]]
| forveri2 = [[Leo Varadkar]]
| eftirmaður2 = [[Leo Varadkar]]
| stjórnartíð_start2 = [[27. júní]] [[2020]]
| stjórnartíð_end2 = [[17. desember]] [[2022]]
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1960|8|1}}
| fæðingarstaður = [[Dyflinn]]i, [[Írska lýðveldið|Írlandi]]
| þjóderni = [[Írland|Írskur]]
| maki = Mary O'Shea (g. 1989)
| stjórnmálaflokkur = [[Fianna Fáil]]
| börn = 5
| háskóli = [[University College Cork]]
| trúarbrögð = [[Rómversk-kaþólska kirkjan|Kaþólskur]]
}}
'''Micheál Martin''' (f. 1. ágúst 1960) er [[Írland|írskur]] stjórnmálamaður úr flokknum [[Fianna Fáil]] og núverandi [[forsætisráðherra Írlands]] (''Taoiseach''). Hann var áður forsætisráðherra frá júní 2020 til desember 2022.

Martin hefur verið leiðtogi Fianna Fáil frá árinu 2011. Hann hefur setið á neðri deild írska þingsins fyrir kjördæmið Cork South-Central frá árinu 1989. Hann var leiðtogi stjórnarandstöðunnar frá 2011 til 2020, utanríkisráðherra Írlands frá 2004 til 2008, heilbrigðisráðherra frá 2000 til 2004 og menntamálaráðherra og borgarstjóri [[Cork]] frá 1992 til 1993.

Á meðan Martin var heilbrigðis- og barnamálaráðherra árið 2004 setti hann [[Reykingabann|bann við tóbaksreykingum]] á öllum vinnustöðum á Írlandi og stofnsetti nýja ríkisheilbrigðisstofnun (enska: ''Health Service Executive''; írska: ''Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte''). Írland var fyrsta ríki heims sem setti slíkt allsherjarreykingabann á vinnustöðum. Sem utanríkisráðherra fór Martin til [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]] í fyrsta sinn árið 2009 og fór fyrstur írskra ráðherra í opinbera heimsókn til [[Kúba|Kúbu]]. Sama ár fór hann til [[Kartúm]] til þess að semja um lausn Sharon Commins, írsks hjálparstarfsmanns sem hafði verið rænt af súdönskum skæruliðum. Árið 2010 varð hann fyrstur vestrænna utanríkisráðherra til að heimsækja [[Gasaströndin]]a síðan [[Hamas]]-samtökin komust þar til valda árið 2007.

Í janúar árið 2011 sagði Martin af sér sem utanríkisráðherra en var síðan kjörinn áttundi leiðtogi Fianna Fáil eftir að [[Brian Cowen]] sagði af sér. Í þingkosningum ársins 2011 bað Fianna Fáil undir forystu Martins sinn versta ósigur frá stofnun sinni, tapaði 57 þingsætum og vann aðeins 17,4% atkvæða. Flokknum gekk mun betur í kosningum ársins 2016 og hann rúmlega tvöfaldaði fylgi sitt úr 20 þingsætum í 44. Í kosningum ársins 2020 varð Fianna Fáil stærsti þingflokkurin á ný og hlaut 38 þingsæti, einu fleira en [[Sinn Féin]], sem vann 37 sæti.&lt;ref&gt;https://www.rte.ie/news/election-2020/results/#/national&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.oireachtas.ie/en/members/office-holders/ceann-comhairle/&lt;/ref&gt; Eftir langar stjórnarmyndunarviðræður var Martin útnefndur forsætisráðherra Írlands þann 27. júní 2020. Hann leiddi samsteypustjórn Fianna Fáil við flokkana [[Fine Gael]] og [[Græni flokkurinn (Írland)|Græna flokkinn]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thejournal.ie/fianna-fail-leader-micheal-martin-has-been-elected-taoiseach-5133786-Jun2020/|title=Fianna Fáil leader Micheál Martin has been elected Taoiseach|publisher=[[TheJournal.ie]]|first=Cónal|last=Thomas|date=27 June 2020|accessdate=27 June 2020}}&lt;/ref&gt; Samkvæmt stjórnarsáttmála flokkanna sat Martin sem forsætisráðherra á fyrri hluta kjörtímabilsins en síðan tók leiðtogi Fine Gael, [[Leo Varadkar]], aftur við forsætisráðuneytinu.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Martin verður næsti for­sætis­ráð­herra Ír­lands|höfundur=Atli Ísleifsson|url=https://www.visir.is/g/20201981083d/martin-verdur-naesti-for-saetis-rad-herra-ir-lands|útgefandi=''Vísir''|ár=2020|mánuður=15. júní|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=11. september}}&lt;/ref&gt;

Martin tók við embætti forsætisráðherra á ný þann 23. janúar 2025 eftir þingkosningar árið áður í nýrri samsteypustjórn Fianna Fáil og Fine Gael.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Verður for­sætis­ráðherra Ír­lands á ný
|höfundur=Atli Ísleifsson|url=https://www.visir.is/g/20252678727d/verdur-forsaetisradherra-irlands-a-ny|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=22. janúar 2025|skoðað=23. janúar 2025}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;

{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla 
| fyrir=[[Leo Varadkar]] 
| titill=Forsætisráðherra Írlands
| frá=[[27. júní]] [[2020]]
| til=[[17. desember]] [[2022]]
| eftir=[[Leo Varadkar]]}}
{{Erfðatafla 
| fyrir=[[Simon Harris]] 
| titill=Forsætisráðherra Írlands
| frá=[[23. janúar]] [[2025]]
| til=
| eftir=Enn í embætti}}
{{töfluendir}}
{{Forsætisráðherrar Írlands}}
{{stubbur|æviágrip|stjórnmál}}
{{DEFAULTSORT:Martin, Micheál}}
{{f|1960}}
[[Flokkur:Forsætisráðherrar Írlands]]
[[Flokkur:Utanríkisráðherrar Írlands]]</text>
      <sha1>mtu09t7ghyc83k6ce8e9ftvcqv48aqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>164120</id>
    <revision>
      <id>1964544</id>
      <parentid>1935458</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19531" sha1="svp4d2vbdh5h8qslrdnd5m7zgdwujat" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Túníska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = نسور قرطاج &quot;Aigles de Carthage&quot; (Ernir Karþagó) 
| Merki =|
| Íþróttasamband = (Arabíska: الجامعة التونسية لكرة القدم) Túníska knattspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari = Mondher Kebaier
| Aðstoðarþjálfari = Adel Sellimi
| Fyrirliði = Wahbi Khazri
| Varafyrirliði = Youssef Msakni
| Flestir leikir = Sadok Sassi  (116)
| Flest mörk = Issam Jemâa (36)
| Leikvangar = (Franska:Stade olympique Hammadi-Agrebi)  Hammadi-Agrebi Leikvangurinn
| FIFA sæti = 44 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 	14
| FIFA hæst ár = apríl - maí 2018
| FIFA lægst = 	65
| FIFA lægst ár = Júlí 2010
| Fyrsti leikur = 4-2 gegn [[Mynd:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Líbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Líbíu]] (2. júní, 1957)
| Stærsti sigur = 8-1 gegn Taívan (18. ágúst 1960)&lt;br /&gt;7-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Tógóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tógó]] (7.janúar 2000)&lt;br /&gt;7-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Malavíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Malaví]] (26.mars 2005)&lt;br /&gt;8-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Djibouti.svg|20px]] [[Djibútíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Djibútí]] (12. júní 2015)
| Mesta tap =  1-10 gegn [[Mynd:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjalandi]] (24. júlí 1960)
| HM leikir = 5
| Fyrsti HM leikur = 1978
| Fyrsta HM keppni = 1978
| Mesti HM árangur = Riðlakeppni 1978, 1998, 2002, 2006, 2018
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir = 20
| Fyrsta álfukeppni = 1962
| Mesti álfu árangur = Meistarar (2004)
| pattern_la1               = _tun25a
| pattern_b1                = _tun25a
| pattern_ra1               = _tun25a
| pattern_sh1               = _tun25a
| pattern_so1               = 
| leftarm1                  = FFFFFF
| body1                     = FFFFFF
| rightarm1                 = FFFFFF
| shorts1                   = FFFFFF
| socks1                    = FFFFFF
| pattern_la2               = _tun25h
| pattern_b2                = _tun25h
| pattern_ra2               = _tun25h
| pattern_sh2               = _tun25h
| pattern_so2               = 
| leftarm2                  = FF0000
| body2                     = FF0000
| rightarm2                 = FF0000
| shorts2                   = FF0000
| socks2                    = FF0000
| pattern_la3               = _tun25t
| pattern_b3                = _tun25t
| pattern_ra3               = _tun25t
| pattern_sh3               = _tun25t
| pattern_so3               = 
| leftarm3                  = d9aa59
| body3                     = d9aa59
| rightarm3                 = d9aa59
| shorts3                   = 243a85
| socks3                    = d9aa59
}}

'''Túníska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Túnis]] í knattspyrnu, og er stjórnað af Túniska knattspyrnusambandinu. Liðið hefur fimm sinnum komist í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|HM í knattspyrnu]] og einu sinni unnið Afríkukeppnina í fótbolta.

==Saga==
Fyrsta knattspyrnufélagið í Túnis, ''Racing Club de Tunis'' var stofnað 1904-5 og fór með sigur af hólmi á fyrsta meistaramótinu sem haldið var árið 1907. [[Frakkland|Frakkar]] voru fyrirferðarmiklir á upphafsskeiði íþróttarinnar í landinu en heimamönnum fór fjölgandi og fljótlega komu fram lið alfarið skipuð innfæddum Túnisbúum.

Áður en Túnis öðlaðist sjálfstæði árið 1956 höfðu óopinber landslið verið mynduð með leikmönnum úr túnísku deildinni. Fyrsti leikur slíks liðs var árið 1928 þegar það tapaði 9:2 fyrir b-landsliði Frakka. Fyrsti sigurinn vannst ekki fyrr en 1939, þá gegn liði áhugamanna frá [[París]].

===1956-62: Upphafsskeiðið===
Í kjölfar sjálfstæðisyfirlýsingar Túnis voru þegar lögð drög að stofnun knattspyrnusambands til að halda utan um deildarkeppnina, sem áður hafði verið á vegum franska knattspyrnusambandsins. Landsliðshópur var myndaður og nokkrir æfingaleikir leiknir, s.s. við [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] og [[Austurríki|austurríska]] félagið ''FC Admira Wacker Mödling''. Fyrsti formlegi landsleikurinn var hins vegar á Arabaleikjunum í júní 1957, þar sem Túnis vann 4:3 sigur á [[Líbýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Líbýu]]. Sigurgangan hélt áfram í næstu leikjum og komst Túnis alla leið í úrslitin á þessu fyrsta móti sínu, en tapaði þar fyrir [[Sýrlenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sýrlendingum]].

Undir stjórn [[Júgóslavía|júgóslavneska]] þjálfarans Milan Kristić tryggði Túnis sér sæti á sínu fyrsta stórmóti, knattspyrnukeppni [[Sumarólympíuleikarnir 1960|ÓL 1960]]. Liðið náði forystunni gegn [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]] í fyrsta leik, en tapaði að lokum 6:1. Betur gekk í leikjum gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] og [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörku]] en Túnis fór samt stigalaust frá keppni.

===1962-78: Gullkynslóðin===
Túnis tók í fyrsta sinn þátt í Afríkubikarnum árið 1962, komst í úrslitakeppnina og endaði að lokum í þriðja sæti. Árið eftir vann landsliðið sinn fyrsta titil á Arabaleikunum. Árið 1965 var Túnis í hlutverki gestgjafa í Afríkubikarnum. Sex lið tóku þátt í úrslitakeppninni þar sem [[Ganíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] varði titil sinn eftir að hafa unnið Túnis 3:2 í framlengdum úrslitaleik.

Eftir Afríkubikarinn 1965 hætti Túnis þátttöku í mótinu til ársins 1976 og komst ekki í úrslit aftur fyrr en 1978. Ástæða þeirrar ákvörðunar var sú að knattspyrnusambandið kaus að leggja meiri áherslu á samskipti við Arabaþjóðir fyrir botni Miðjarðarhafs.

Túnis tók í fyrsta sinn þátt í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM 1970]] en féll út í 2. umferð eftir oddaleik gegn [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]], sem hreppti að lokum sæti Afríku í úrslitakeppninni. [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|Fjórum árum síðar]] féll liðið aftur úr keppni í 2. umferð, eftir að hafa áður slegið [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egypta]] úr leik.

Árið 1978 var viðburðaríkt í fótboltanum í Túnis. Eftir að hafa snúið aftur í Afríkubikarnum tveimur árum fyrr, komst liðið í úrslitakeppnina sem fram fór í [[Gana]]. Túnis hafnaði í öðru sæti síns riðils og mætti heimamönnum í undanúrslitum. Viðureignin tapaðist 1:0. Við tók bronsleikur gegn [[Nígeríska karlalandsliðið í knattpyrnu|Nígeríu]]. Undir lok fyrri hálfleiks, í stöðunni 1:1, mótmæltu leikmenn Túnis úrskurði dómarans með því að ganga af velli. Leikurinn dæmdist því tapaður 2:0 og Túnis var meinað að keppa á næsta móti tveimur árum síðar.

[[Mynd:Tunisia football team 1978.jpg|thumb|right|Landslið Túnis á HM í Argentínu.]]Stærsti atburður ársins var þó þátttakan á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM í Argentínu]]. Leið Túnis í úrslitakeppnina var strembin. Í fyrstu umferð þurfti liðið að slá út Marokkó í vítaspyrnukeppni, en þetta var í fyrsta sinn sem grípa þurfti til slíks í leik í heimsmeistarakeppni. Í annarri umferð voru nágrannarnir frá Alsír slegnir úr leik, Gínea í þriðju umferð og loks Egyptaland og Nígería í úrslitariðli.

Ekki var búist við stórafrekum af hálfu Túnis enda andstæðingarnir ógnarsterkir og afrísku liði hafði aldrei tekist að vinna leik í úrslitakeppni HM. Annað kom á daginn. Í fyrsta leik sigraði Túnis lið [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] 3:1, eftir að hafa verið 0:1 undir í hálfleik. Næstu mótherjar voru [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjar]], bronsliðið frá HM 1974. Mark Grzegorz Lato undir lok fyrri hálfleiks skildi að lokum á milli liðanna og því ljóst að Túnis þurfti að sigra heimsmeistara [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]] til að komast áfram. Öllum að óvörum lauk leiknum með markalausu jafntefli. Túnis féll úr leik með sæmd og fengu leikmennirnir heiðursmóttökur við heimkomuna. Frammistaðan jók mjg þrýstinginn á FIFA að fjölga fulltrúum Afríku á HM.

===1978-94: Landslið í lægð===
Ekki tókst að byggja á velgengninni á HM 1978. Túnis féll úr keppni í fyrstu umferð forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]], komst í úrslitaeinvígi á móti Alsír fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM 1986]] en tapaði þar illa og Kamerún hirti sætið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] eftir hreint úrslitaeinvígi. Sætum Afríku fjölgaði um eitt fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994]] en eftir harða baráttu í forriðli mátti Túnis láta í lægra haldi fyrir Marokkó.

Raunar þurfti Túnis að sitja heima þegar kom að öllum stórmótum frá 1980 til 1992 nema tveimur. Liðið komst í úrslit Afríkukeppninnar 1982 og [[Sumarólympíuleikarnir 1988|Ólympíuleikana 1988]] en féll í bæði skiptin út í fyrstu umferð. Á þessum árum var ört skipt um þjálfara og stöðugleiki liðsins var með minnsta móti. Árið 1994 voru Túnisbúar gestgjafar í Afríkubikarnum í annað sinn í sögunni. Árangurinn olli sérstökum vonbriguðum þar sem liðið tapaði og gerði jafntefli í leikjum sínum tveimur og lenti í neðsta sæti í sínum forriðli.

===1994-2002: Viðspyrnu náð===
Eftir vonbrigðin á heimavelli var ákveðið að ráða reynslumikinn þjálfara, Pólverjann Henryk Kasperczak sem áður hafði m.a. þjálfað til Fílabeinsstrandarinnar. Undir hans stjórn komst Túnis ekki aðeins í úrslitakeppni Afríbikarsins 1996 heldur alla leið í úrslitaleikinn þar sem það tapaði 2:0 fyrir [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríku]]. Sama ár komst Túnis á [[Sumarólympíuleikarnir 1996|Ólympíuleikana í Atlanta]], komst ekki upp úr riðlinum en gerði þó jafntefli við [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]].

Kasperczak var enn við stjórnvölinn tveimur árum síðar þegar Túnis komst bæði í úrslitakeppni Afríkubikarsins og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi]]. Afrikumótið var haldið í [[Búrkína Fasó]] og tapaði Túnis fyrir heimamönnum í vítaspyrnukeppni í fjórðungsúrslitum. Frammistaðan á heimsmeistaramótinu olli vonbrigðum. Liðið var í raun fallið úr keppni eftir töp gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] og [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]] í tveimur fyrstu leikjunum. Jafntefli gegn [[Rúmenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rúmenum]], sem þegar voru komnir áfram, reyndist lítil sárabót.

Árangurinn í Frakklandi kostaði Kasperczak starfið og í hans stað var ráðinn Ítalinn Francesco Scoglio. Undir hans stjórn endaði Túnis í fjórða sæti Afríkukeppninnar 2000 eftir tap gegn Kamerún í undanúrslitum og í vítakeppni gegn Suður-Afríku í bronsleiknum.

Henri Michel, fyrrum landsliðsþjálfari Frakklands, stjórnaði Túnis í úrslitum Afríkukeppninnar 2002 en var rekinn þegar liðið féll úr leik án þess að skora eitt einasta mark. Túnis var einnig meðal keppnisliða á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] í [[Japan]] og [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]]. Þar tapaði liðið fyrir heimamönnum [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japönum]] og [[Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rússum]] en gerði jafntefli við [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belga]].

===2002-2008: Bestir í Afríku===
Stjórnendur knattspyrnusambands Túnis voru staðráðnir í að lið þeirra skyldi mæta sterkt til leiks í [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2004|Afríkubikarinn 2004]] á heimavelli. Eftir að hafa íhugað marga nafntogaða þjálfara varð Roger Lemerre, fyrrum landsliðsþjálfari Frakklands, fyrir valinu. Fyrir mótið var Túnis sjöunda efst á heimslista FIFA af þátttökuþjóðunum sextán og því ekki talið sérlega sigurstranglegt þrátt fyrir forskot heimavallarins.

Túnismenn þurftu ekki mikið að hafa fyrir toppsætinu í sínum riðli, unnu tvo leiki og gerðu eitt jafntefli. Í fjórðungsúrslitum unnu þeir [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] í hörkuleik, þá Nígeríu í vítaspyrnukeppni í undanúrslitum og lok Marokkó í úrslitaleiknum, 2:1. Þetta var fyrsti og enn sem komið er eini sigur Túnis í keppninni og var honum innilega fagnað. Lemerre hafði áður unnið [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2000|EM 2000]] sem þjálfari Frakka og varð því fyrstur í sögunni til að stýra liðum til sigurs í tveimur álfukeppnum.

Sem Afríkumeistarar öðluðust Túnismenn keppnisrétt í Álfukeppni FIFA sem fram fór í Þýskalandi árið 2005. Túnis tapaði fyrir Argentínu og Þjóðverjum en vann 2:0 sigur á [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Áströlum]]. Sama ár tryggði liðið sér keppnisrétt í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006]] sem einnig fór fram í Þýskalandi.

Undirbúningurinn fyrir HM 2006 hófst í [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2006|Afríkukeppninni sama ár]], þar sem Túnis mistókst að verja titil sinn eftir tap í fjórðungsúrslitum gegn Nígeríu eftir vítaspyrnukeppni. Í aðdraganda heimsmeistarakeppninnar bárust þær gleðifregnir að kantmaðurinn David Jemmali hefði fallist á að leika með landsliðinu. Hann var kunnasti knattspyrnumaður af túnisísku ætterni og lék í frönsku deildinni, en hafði fram að þessu ekki fengist til að leika fyrir hönd Túnis. 

Fyrsti leikur Túnis í úrslitakeppninni var gegn [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabíu]] í leik sem bæði lið urðu að vinna. Útkoman varð hálfgerð bræðrabylta, 2:2 jafntefli þar sem Túnis náði að jafna metin í uppbótartíma. Eftir þessa vondu byrjun var komið að sterku liði [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverja]]. Túnis náði forystunni snemma leiks og hélt henni þar til tæpar tuttugu mínútur voru eftir. En þá var þrekið búið og spænska liðið skoraði þrjú mörk á lokakaflanum. Svipað var upp á teningnum í lokaleiknum. Þar hélt Túnis hreinu gegn [[Úkraínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úkraínu]] í rúmar sjötíu mínútur en andstæðingarnir unnu að lokum 1:0.

Að margra mati hafði Lemerre verið alltof varnarsinnaður á HM og íhugaði knattspyrnusambandið alvarlega að skipta honum út fyrir annan þjálfara. Hann fékk þó að sitja áfram og kom Túnis í úrslitakeppni Afríkumótsins 2008. Liðið var talið í hópi hinna sigurstranglegustu en féll úr leik fyrir Kamerún í fjórðungsúrslitum. Eftir tap í forkeppni næstu heimsmeistarakeppni um mitt ár 2008 var ákveðið að segja Lemerre upp störfum eftir sex ára þjónustu.

===2008-2014: Setið heima===
Stuðningsmenn Túnis voru orðnir góðu vanir eftir að hafa komist í úrslitakeppni þrennra heimsmeistaramóta í röð. Það var því erfitt að kyngja því að missa af tveimur næstu úrslitakeppnum, [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]]. Í fyrra skiptið var það Nígería sem bar ábyrgð á að Túnis mátti dúsa heima og í seinna skiptið Kamerún. Afríkumótið 2010 gekk litlu betur. Túnis komst í úrslitakeppnina en gerði jafntefli í öllum þremur leikjum sínum og féll úr keppni.

[[Arabíska vorið]] braust út í Túnis snemma árs 2011 og fór því næst eins og eldur í sinu um allan arabíska heiminn. Hin pólitíska upplausn bitnaði á landsliðinu, sem öllum að óvörum hafnaði fyrir neðan lið [[Grænhöfðaeyjar|Grænhöfðaeyja]]. Þeirri niðurlægingu var afstýrt þegar Grænhöfðaeyjar voru dæmdar úr keppni fyrir brot á reglum, en sem fyrr segir mistókst Túnis samt að komast í úrslitin. Þjálfaraskipti voru tíð á þessum árum.

===2014-: Landið rís á ný===
Belgískur þjálfari, Georges Leekens, sem áður hafði m.a. stýrt landsliði Alsír, var ráðinn til starfa snemma árs 2014. Þótt hann stoppaði ekki nema rétt á annað ár klifraði liðið hratt upp styrkleikalista FIFA undir hans stjórn, fór úr 49da í 22að sæti. 

Í úrslitum Afríkumótsins 2015 tókst Túnis undir stjórn Leekens að vinna riðil sinn í fyrsta sinn síðan 2008. Í fjórðungusúrslitum tapaði liðið fyrir heimamönnum frá [[Miðbaugs-Gínea|Miðbaugs-Gíneu]] við afar vafasamar kringumstæður. Dómgæslan í leiknum þótti fyrir neðan allar hellur og var dómari leiksins settur í hálfs árs bann af Afríska knattspyrnusambandinu í kjölfarið.

Síðar á árinu 2015 sneri Henryk Kasperczak aftur sem landsliðsþjálfari. Hann kom Túnis í úrslitakeppni Afríkukeppninnar 2017, en aftur féll liðið úr leik í fjórðungsúrslitum, að þessu sinni gegn Búrkína Fasó. Slæm úrslit í æfingarleikjum síðar á árinu 2017 kostuðu Kasperczak starfið en eftirmaður hans kom Túnis í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]]. 

Túnis mætti til leiks á HM í Rússlandi sem hæsta Afríkuliðið á FIFA-listanum og sú sautjánda hæsta á mótinu öllu. Liðið fékk erfitt hlutskipti og mætti bæði Belgum og Englendingum. Óvænt jafntefli virtist innan seilingar í upphafsleiknum gegn Englandi þegar [[Harry Kane]] skoraði 2:1 í uppbótartíma. Túnis átti aldrei raunhæfa möguleika á móti Belgum, tapaði 5:2 og HM-draumurinn var fyrir bí. Þetta var jafnframt stærsti ósigur Túnis í úrslitakeppni HM frá upphafi. Sigur á móti [[Panamska karlandsliðið í knattspyrnu|Panama]] í lokaleik var þó örlítill plástur á sárið.

Alain Giresse, gamli franski landsliðsmaðurinn, stýrði Túnis í Afríkukeppninni 2019 sem fram fór í Egyptalandi. Þrjú jafntefli með markatöluna 2:2 dugðu Túnis upp úr riðlakeppninni. Þegar þangað var komið tókst liðinu að sigra Gana í vítakeppni og þvínæst spútniklið [[Madagaskar]]. Senegalir reyndist ofjarlar Túnis í undanúrslitum en þurftu þó framlengingu til og mark Nígeríu á þriðju mínútu réð úrslitum í bronsleiknum.

Eftir níu ára hlé var Arababikarinn endurvakinn árið 2021 í [[Katar]], að þessu sinni á vegum FIFA. Litlar væntingar voru gerðar til Túnisliðsins við komuna þangað en leikmenn efldust við hverja raun og fóru að lokum alla leið í úrslitin en töpuðu það fyrir Alsír.

Í mars 2022 tryggði Túnis sér keppnisrétt í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM í Katar]]. Það verður sjötta skiptið sem landið tekur þátt í úrslitakeppninni.
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablest/tun-intres.html RSSSF, landsleikir Túnis úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Túnis]]</text>
      <sha1>svp4d2vbdh5h8qslrdnd5m7zgdwujat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167992</id>
    <revision>
      <id>1964590</id>
      <parentid>1936067</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9112" sha1="bqmxcv5lbozeq7rrhu8oqtxe28pjtyi" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =La Tri, La Tricolor
| Merki= Flag of Ecuador.svg| 
| Íþróttasamband = (Spænska: 	Federación Ecuatoriana de Fútbol) (Knattspyrnusamband Ekvador)
| Álfusamband = CONMEBOL
| Þjálfari   = 	Sebastián Beccacece
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Enner Valencia
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Iván Hurtado (168)  
| Flest mörk = 	Enner Valencia (35)
| Leikvangar =Estadio Rodrigo Paz Delgado
| FIFA sæti = 23 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 10
| FIFA hæst ár = júní 2013
| FIFA lægst = 	71
| FIFA lægst ár = nóvember 2017
| Fyrsti leikur = 1-1 gegn  [[Mynd:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivíu]], (8. ágúst, 1938)
| Stærsti sigur = 6-0 á móti [[Mynd:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] (22. júní 1975)
| Mesta tap =  0-12 gegn [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]  (22. janúar 1942)
| pattern_la1           = _ecu20h
| pattern_b1            = _ecu20h
| pattern_ra1           = _ecu20h
| pattern_sh1           = _ecu20h
| pattern_so1           = _ecu20H
| leftarm1              = FFFF00
| body1                 = FFFF00
| rightarm1             = FFFF00
| shorts1               = 0B142F
| socks1                = 0B142F
| pattern_la2           = _ecu20a
| pattern_b2            = _ecu20a
| pattern_ra2           = _ecu20a
| pattern_sh2           = _ecu20a
| pattern_so2           = _ecu20A
| leftarm2              = 0A2C5A
| body2                 = 0A2C5A
| rightarm2             = 0A2C5A
| shorts2               = 696969
| socks2                = 696969
}}

'''Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Ekvador]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi lands síns. Ekvador gekk til liðs við alþjóðaknattspyrnusambandið [[FIFA]] árið 1926 og suður-ameríska sambandið CONMEBOL ári síðar. Liðið hefur löngum staðið í skugga stærri nágranna sinna í álfunni og til að mynda best náð fjórða sæti á [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa América]], í bæði skiptin á heimavelli. Ekvador tók fyrst þátt í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|HM í knattspyrnu]] árið [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|2002]].

==Sagan==
[[Mynd:Ecuador en el Sudamericano 1945, Estadio, 1945-01-19 (88).jpg|thumb|left|Landslið Ekvador árið 1945.]]Almennt er miðað við að knattspyrna hafi komið til Ekvador með Juan Alfredo Wright sem stundað hafði háskólanám á [[England|Englandi]]. Árið 1899 stofnaði hann fyrsta knattspyrnufélag landsins ásamt Roberto bróður sínum, ''Guayaquil Sport Club''. Með auknum vinsældum íþróttarinnar fjölgaði félögum og landsknattspyrnusamband var stofnað á árinu 1925.

Ekvador bauðst að senda lið til þátttöku á fyrsta heimsmeistaramótinu í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|Úrúgvæ 1930]] ''Bólívörsku leikunum'' sem haldnir voru í tilefni af 400 ára afmæli [[Kólumbía|kólumbísku]] borgarinnar [[Bógóta]] árið 1938. Fyrsti leikurinn var 1:1 jafntefli gegn [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivíu]] og hreppti Ekvador að lokum bronsverðlaun í mótinu.

Ekvador tók fyrst þátt í Copa América árið 1939. Í fyrstu tólf skiptin dró liðið sig í þrígang úr kepppni en hafnaði í hin níu skiptin í neðsta eða næstneðsta sæti. Árið 1959, á heimavelli, gekk þó betur og Ekvador náði fjórða sæti - raunar af einungis fimm liðum - en liðið gerði m.a. jafntefli við sterkt lið [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Frammistaðan varð til þess að Ekvador ákvað að skrá sig í fyrsta sinn til þátttöku í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM í Síle 1962]], en féll úr leik eftir tvo leiki gegn Argentínumönnum.

===Löng bið eftir úrslitakeppni===
[[Mynd:Portugal vs. Ecuador 1972.jpg|thumb|left|Portúgalska goðsögnin [[Eusébio]] á í höggi við Jefferson Camacho í landsleik árið 1972.]]Fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1966]] þurfti hreinan úrslitaleik við [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] til að ákvarða hvort liðið kæmist til Englands. Næstu sjö forkeppnir var Ekvador aldrei nærri því að komast áfram. Yfirleitt var keppt í 3-4 liða riðlum og hafnaði ekvadorska liðið oftar en ekki í neðsta sæti. Ekki var árangurinn mikið betri í Copa America, ef frá er talið árið 1993 þar sem Ekvador - aftur á heimavelli - jafnaði sinn besta árangur: fjórða sæti.

Í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] var tekið upp nýtt keppnisfyrirkomulag, þar sem öll Suður-Ameríkulöndin léku í einni deild með tvöfalda umferð. Lið Ekvador sýndi talsverðar framfarir frá fyrri keppnum og átti tölfræðilegan möguleika á að komast áfram fyrir lokaumferðina, það gekk ekki eftir en ljóst var að bjartari tímar væru í vændum.

Ekvador var spútniklið forkeppninnar fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]], höfnuðu í öðru sæti á eftir Argentínu og höfðu tryggt sér sætið í [[Japan]] og [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] vel áður en forkeppninni lauk. Frumraunin hefði þó varla getað verið strembnari með [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítali]], bronslið [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króata]] frá fyrra heimsmeistaramóti og [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] í riðli. Töp gegn Mexíkó og Ítalíu í tveimur fyrstu leikjunum gerðu út um allar vonir um sæti í 16-liða úrslitum. Heiðrinum var þó bjargað með sigri á Króötum í lokaleiknum, sem kostuðu þá síðarnefndu sætið í næstu umferð.

===Besti HM-árangurinn===
Ekvador mætti reynslunni ríkara á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006 í Þýskalandi]]. Sigrar á [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]] og Kosta Ríka í tveimur fyrstu leikjunum gerði það að verkum að 3:0 tap gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] kom ekki að sök. Mótherjarnir í 16-liða úrslitum voru [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englenndingar]]. Eftir hörkuleik skildi mark frá [[David Beckham]] liðin að og HM-draumurinn ver úti í það skiptið.

Forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] olli vonbrigðum. Ekvador tapaði tveimur síðustu leikjum sínum og missti af umsspilssæti með einu stigi. Frammistaðan í Copa America var ekki betri, en í tíu keppnum frá árinu 1997 hefur Ekvador aldrei tekist að vinna meira en einn leik.

Lið Ekvador komst á ný í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014 í Brasilíu]]. Í fyrsta leiknum á móti [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] skoruðu mótherjarnir 2:1 sigurmark á þriðju mínútu uppbótartíma. Tapið reyndist dýrkeypt þar sem jafntefli á móti Hondúras og markalaust jafntefli gegn [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]] þýddi að þriðja sætið í riðlinum varð niðurstaðan.

===Kærumál og meintar falsanir===
Um tíma virtist Ekvador öruggt um sæti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM í Rússlandi 2018]] og unnu til að mynda Argentínumenn á útivelli. Á síðasta þriðjungnum datt botninn úr spili liðsins sem tapaði sex síðustu leikjunum.

Ekvador hóf forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM í Katar]] sem næstneðst þátttökuþjóðanna tíu á heimslista FIFA. Frammistaðan var vonum framar og liðið náði fjórða sætinu. Fljótlega bárust þó fregnir af kæru [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sílemanna]] til FIFA, þar sem Ekvador var gefið að sök að hafa teflt fram í nokkrum leikjum leikmanni með falsað vegabréf, þar sem hann hefði í raun fæðst í Kólumbíu. Hefði verið fallist á kröfur Sílemanna hefðu Ekvador haft sætaskipti við Síle og HM-farseðillinn því runnið þeim úr greipum.

Möguleikar Ekvador í úrslitakeppninni voru taldir ágætir, þar sem liðið fékk slakt [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|landslið heimamanna]] í sinn riðil. Tvö mörk frá [[Enner Valencia]] tryggðu sigur á Katar í opnunarleik mótsins. Valencia var aftur að verki í 1:1 jafntefli gegn [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] í næsta leik. Ekvador og [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] mættust loks í hreinum úrslitaleik um annað sætið sem gaf þátttökurétt í 16-liða úrslitunum. Afríkumennirnir höfðu betur 2:1 eftir hörkuleik.

==Þekktir leikmenn==
*[[Antonio Valencia]]

[[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]

[[Flokkur:Ekvador]]</text>
      <sha1>bqmxcv5lbozeq7rrhu8oqtxe28pjtyi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167998</id>
    <revision>
      <id>1964579</id>
      <parentid>1936058</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5149" sha1="rtaisb8a885vk6pxa00anzawd96omp9" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =العنابي (Rauðbrúnir)
| Merki= Flag of Qatar.svg| 
| Íþróttasamband = (Arabíska: 	الاتحاد القطري لكرة القدم) (Knattspyrnusamband Katar)
| Álfusamband = AFC
| Þjálfari   = 	Julen Lopetegui
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Hassan Al-Haydos
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Hassan Al-Haydos (163)  
| Flest mörk = 	Mubarak Mustafa (41)
| Leikvangar =Ýmsir
| FIFA sæti = 55 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 42
| FIFA hæst ár = ágúst 2021
| FIFA lægst = 	113
| FIFA lægst ár = nóvember 2010
| Fyrsti leikur = 1-2 gegn  [[Mynd:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Bareinska karlalandsliðið í knattspyrnu|Barein]], (27. mars, 1970)
| Stærsti sigur = 15-0 á móti [[Mynd:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Bútanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bútan]] (3. Sept. 2015)
| Mesta tap =  0-5 gegn [[Mynd:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Kúveiska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kúveit]]  (8. janúar 1973)
| pattern_la1            = _qat20h
| pattern_b1             = _qat20h
| pattern_ra1            = _qat20h
| pattern_sh1            = _qat20H
| pattern_so1            = _qat20H
| leftarm1               = BF001D
| body1                  = BF000D
| rightarm1              = BF001D
| shorts1                = BF001D
| socks1                 = BF001D
|pattern_la2             = _qat20a
| pattern_b2             = _qat20a
| pattern_ra2            = _qat20a
| pattern_sh2            = _qat20a
| pattern_so2            = _qat20a
| leftarm2               = FFFFFF
| body2                  = FFFFFF
| rightarm2              = FFFFFF
| shorts2                = FFFFFF
| socks2                 = FFFFFF
}}

'''Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Katar]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi lands síns. 

==Saga==
Knattspyrnuíþróttin barst til Katar með breskum starfsmönnum í olíuiðnaði á fimmta áratugnum. Knattspyrnusamband var stofnað í landinu árið 1960 og gekk það þremur árum síðar til liðs við [[FIFA]]. Fyrsti landsleikurinn var gegn [[Bareinska karlalandsliðið í knattspyrnu|Barein]] árið 1970. Fyrsta HM-forkeppnin var fyrir mótið í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|Argentínu 1978]], þar sem Katar rak lestina í sínum riðli.

===Meistarar Persaflóa og Asíu===
Katar átti blómaskeið í byrjun tíunda áratugarins og komst m.a. í 53ja sæti heimslistans á árinu 1993, sem lengi vel var þeirra besti árangur. Árið áður tókst Katar í fyrsta sinn að hrósa sigri á Persaflóamótinu, sem einmitt fór fram í landinu í það skiptið. Þessu velgengnistímabili lauk þó með sárum vonbrigðum í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] þegar liðið tapaði í hreinum úrslitaleik gegn [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádiaröbum]] um sæti í úrslitakeppninni.

Árið 2010 var Katar mörgum að óvörum úthlutað hlutverki gestgjafa á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]]. Í kjölfarið hófst mikið uppbyggingartímabil þar sem fjármunum var dælt í landsliðið til að afla því reynslu og undibúa sem best fyrir mótið á heimavelli. Árið 2014 varð liðið Persaflóameistari í þriðja sinn (annar titillinn kom árið 2004) og árið 2019 varð Katar [[Asíukeppni karla í knattspyrnu
|Asíumeistari]] í fyrsta sinn. Sama ár var Katar boðið að taka þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa América]] sem gestaþjóð. Árið 2021 voru Katarbúar svo gestalið í Norður-Ameríkukeppninni og geta því státað af því afreki að hafa keppt í þremur álfukeppnum.

Í aðdraganda mótsins í Katar var ákveðið að leikmenn landsliðsins myndu taka sér frí frá félagsliðum sínum en þess í stað vera saman í æfingabúðum svo mánuðum skipti í þeirri von að mynda öfluga liðsheild gegn umtalsvert sterkari og reyndari mótherjum.

===HM á heimavelli===
Þann 20. nóvember 2022 hóf lið Katar leik á HM sem gestgjafaþjóð. Mótherjarnir voru [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]. Gestirnir höfðu talsverða yfirburði í leiknum sem lauk með 2:0 sigri þeirra og var það í fyrsta sinn í sögu HM sem heimaliðið tapar sínum fyrsta leik. Í næsta leik tóku Katarar á móti [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] og máttu sætta sig við 3:1 tap þrátt fyrir ágæta baráttu. Úrslitin þýddu að Katar féll úr keppni þótt enn væri ein umferð eftir af riðlakeppninni. Tap fyrir [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendingum]] í lokaleik urðu til þess að Katarar settu tvö óheppilegt met með því að verða fyrstu gestgjafarnir til að tapa öllum sínum leikjum á HM og jafnframt sú gestgjafaþjóð sem lauk keppni með fæst mörk skoruð.

== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesq/qat-intres.html RSSSF, landsleikir Katar úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Katar]]</text>
      <sha1>rtaisb8a885vk6pxa00anzawd96omp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168023</id>
    <revision>
      <id>1964578</id>
      <parentid>1944840</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2348" sha1="s9rkoao53qy7fzeslpnhpp17j453bwk" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =االأخضر (''al-‘Akhḍar'', &quot;Þeir grænu&quot;), لصقور الخضر (''aṣ-Ṣuqūr al-‘Akhḍar'', &quot;Grænu fálkarnir&quot;) &amp; لصقور العربية (''aṣ-Ṣuqūr Al-ʿArabiyyah'', &quot;Arabísku fálkarnir&quot;)
| Merki= Flag of Saudi Arabia.svg|
| Íþróttasamband = (Arabíska: 	الاتحاد العربي السعودي لكرة القدم) (Knattspyrnusamband Sádi-Arabíu)
| Álfusamband = AFC
| Þjálfari   = 		HGeorgios Donis
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Salem Al-Dawsari
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Mohamed Al-Deayea (178)
| Flest mörk = 	Majed Abdullah (72)
| Leikvangar =Ýmsir
| FIFA sæti = 61 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 21
| FIFA hæst ár = júlí 2004
| FIFA lægst = 	126
| FIFA lægst ár = desember 2012
| Fyrsti leikur = 1-1 gegn  [[Mynd:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Líbanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Líbanon]], (18. janúar, 1957)
| Stærsti sigur = 10-0 á móti [[Mynd:Flag_of_East Timor.svg|20px]] [[Austurtímorksa karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Tímor]] (17. nóv. 2015)
| Mesta tap =  0-13 gegn [[Mynd:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Karlalandslið Sameinaða Arabalýðveldisins í knattspyrnu|Sameinaða Arabalýðveldið]]  (3. sept. 1961)
| pattern_la1              = _ksa20H
| pattern_b1               = _ksa20H
| pattern_ra1              = _ksa20H
| pattern_sh1              = _ksa20H
| pattern_so1              = _nikegreen
| leftarm1                 = FFFFFF
| body1                    = FFFFFF
| rightarm1                = FFFFFF
| shorts1                  = 00A79F
| socks1                   = FFFFFF
| pattern_la2              = _ksa20A
| pattern_b2               = _ksa20A
| pattern_ra2              = _ksa20A
| pattern_sh2              = _ksa20A
| pattern_so2              = _nikewhite
| leftarm2                 = 00A79F
| body2                    = 00A79F
| rightarm2                = 00A79F
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = 017D5B
}}

'''Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi lands síns. 

[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]

[[Flokkur:Íþróttir í Sádi-Arabíu]]</text>
      <sha1>s9rkoao53qy7fzeslpnhpp17j453bwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168024</id>
    <revision>
      <id>1964542</id>
      <parentid>1838547</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2260" sha1="ff3hu7osryd6yeptpurao54icq3o3us" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =Les Grenadiers (Varðmennirnir), Le Rouge et Bleu (Þeir rauðu og bláu), Les Bicolores (Þeir tvílitu) &amp; La Sélection Nationale (Landsúrvalið)
| Merki= Flag of Haiti.svg| 
| Íþróttasamband = Knattspyrnusamband Haítí
| Álfusamband = CONCACAF
| Þjálfari   = Jean-Jacques Pierre
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Johny Placide
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Pierre Richard Bruny (95)
| Flest mörk = 	Emmanuel Sanon (37)
| Leikvangar = 	Stade Sylvio Cator
| FIFA sæti = 83 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 38
| FIFA hæst ár = janúar 2013
| FIFA lægst = 	155
| FIFA lægst ár =apríl 1996
| Fyrsti leikur = 1-2 gegn [[Mynd:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Jamaíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jamaíku]], (22.mars, 1925)
| Stærsti sigur = 13-0 gegn [[Mynd:Flag_of_France.svg|20px]] Saint Martin  (10. sept. 2018)
| Mesta tap =  0-8 gegn [[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] (19.júlí 1953), 1-9 gegn [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] ÓL-liði Brasilíu (2. sept. 1959) &amp; 0-8 gegn [[Mynd:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Kostaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kosta Ríka]] (19. mars 1961)
| pattern_la1        = _hai19h
| pattern_b1         = _hai19h
| pattern_ra1        = _hai19h
| pattern_sh1        = _hai19h
| pattern_so1        = _hai19h
| leftarm1           = 101CC6
| body1              = 101CC6
| rightarm1          = 101CC6
| shorts1            = 101CC6
| socks1             = 101CC6
| pattern_la2        = _hai19a
| pattern_b2         = _hai19a
| pattern_ra2        = _hai19a
| pattern_sh2        = _hai19a
| pattern_so2        = _hai19a
| leftarm2           = EF1C21
| body2              = EF1C21
| rightarm2          = EF1C21
| shorts2            = EF1C21
| socks2             = EF1C21
}}

'''Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi [[Haítí]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Haítí komst á sitt fyrsta og eina heimsmeistaramót í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|Vestur-Þýskalandi 1974]].

[[Flokkur:Mið-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>ff3hu7osryd6yeptpurao54icq3o3us</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168045</id>
    <revision>
      <id>1964587</id>
      <parentid>1936065</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20306" sha1="9u2o6zq27kg9b47zd2w4683mkgrolrr" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =Los Guaraníes (Gúaraní-fólkið) / La Albirroja (Þeir hvítu og rauðu)
| Merki= Flag of Paraguay.svg| 
| Íþróttasamband = (Spænska: 	Asociación Paraguaya de Fútbol) (Knattspyrnusamband Paragvæ)
| Álfusamband = CONMEBOL
| Þjálfari   = 		Gustavo Alfaro
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 		Gustavo Gómez
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =	Paulo da Silva (148)
| Flest mörk = 	Roque Santa Cruz (32)
| Leikvangur =Estadio Defensores del Chaco
| FIFA sæti = 40 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 8
| FIFA hæst ár = mars 2001
| FIFA lægst = 	103
| FIFA lægst ár = maí 1995
| Fyrsti leikur = 1-5 gegn [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]], (11. maí, 1919)
| Stærsti sigur = 7-0 á móti [[Mynd:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivíu]] (30. apríl 1949) &amp; 7-0 á móti [[Mynd:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] Hong Kong (17. nóvember 2010)
| Mesta tap =  0-8 gegn [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]  (20. október 1926).
| pattern_la1        = _par22H
| pattern_b1         = _par22H
| pattern_ra1        = _par22H
| pattern_sh1        = 
| pattern_so1        = 
| leftarm1           = FF0000
| body1              = FF0000
| rightarm1          = FF0000
| shorts1            = 000080
| socks1             = 000080
| pattern_la2        = _par20a
| pattern_b2         = _par20a
| pattern_ra2        = _par20a
| pattern_sh2        = 
| pattern_so2        = _par20A
| leftarm2           = FFFFFF
| body2              = FFFFFF
| rightarm2          = FFFFFF
| shorts2            = FFFFFF
| socks2             = FFFFFF
}}

'''Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Paragvæ]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi lands síns.

==Saga==
Knattspyrnusamband Paragvæ var stofnað árið 1906, skömmu eftir að íþróttin hóf innreið sína í landinu, en það var William Paats íþróttakennari sem fæddur var í [[Holland|Hollandi]] sem kynnti greinina. Úrvalslið paragvæskra leikmanna lék óformlegan landsleik gegn argentínsku félagsliði árið 1910 og lauk honum með markalausu jafntefli.

Eftir að knattspyrnusambandið þekktist boð um að taka þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] árið 1921 var ákveðið að koma á laggirnar formlegu landsliði sem hóf að leika æfingarleiki á árinu 1919. Við sama tilefni var landsliðsbúningurinn ákveðinn, rauð og hvítröndótt treyja sem haldist hefur til þessa dags. Þegar í úrslitakeppnina var komið kom Paragvæ öllum á óvart með því að sigra þrefalda meistara [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] í fyrsta leik, þótt liðið mætti að lokum sætta sig við fjórða og neðsta sætið í keppninni.

===Fyrstu heimsmeistarakeppnirnar===
[[Mynd:Wc 1930 belgica paraguay 99.jpg|thumb|left|Frá leik Belgíu og Paragvæ á HM 1930.]]HM í knattspyrnu var í fyrsta sinn haldin í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|Úrúgvæ 1930]]. Lið frá Suður-Ameríku voru í meirihluta þátttakenda og var Paragvæ í riðli með [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamönnum]] og [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgum]], sem taldir voru sigurstranglegastir. Mörgum að óvörum unnu Bandaríkin báða sína leiki 3:0 og léku Paragvæ og Belgía því aðeins um heiðurinn í lokaleiknum sem suður-ameríska liðið vann 1:0. Langur tími átti eftir að líða uns Paragvæ keppti aftur í úrslitum heimsmeistaramóts.

Þegar mótið var aftur haldið í Suður-Ameríku, í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|Brasilíu 1950]] var Paragvæ aftur meðal keppenda. Liðið þótti sterkt og hafði hafnað í öðru sæti á Copa America árið áður. Paragvæ mátti sætta sig við mjög þungan riðil með ríkjandi heimsmeisturum [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítala]] og Ólympíumeisturum [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svía]]. Fjórða liðið, [[Indverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Indverjar]] drógu sig úr keppni. Paragvæ gerði 2:2 jafntefli við Svía eftir að hafa lent tveimur mörkum undir. Áður höfðu Svíar unnið Ítali, sem voru með úrslitum þessum fallnir úr leik en Paragvæ hefði komist áfram með tveggja marka sigri á Ítölum í lokaleiknum. Það tókst hins vegar ekki og unnu Evrópumennirnir með tveimur mörkum gegn engu.

===Meistarar í Suður-Ameríku===
[[Mynd:Paraguay en el Sudamericano 1953, Estadio, 1953-04-25 (519).jpg|thumb|right|Liðið sem varð Suður-Ameríkumeistari 1953.]][[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1953|Suður-Ameríkukeppnin 1953]] fór fram í [[Perú]]. Keppt var í einum sjö liða tiðli þar sem Paragvæ vann þrjá leiki, gerði tvö jafntefli og tapaði einum. Sigur í lokaleiknum gegn [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] skilaði liðunum jöfnum að stigum og þurftu þau að mætast í hreinum úrslitaleik nokkrum dögum síðar. Paragvæ skoraði þrívegis í fyrri hálfleik og vann að lokum 3:2 og sigraði í Copa America í fyrsta sinn.

Paragvæ og Brasilía börðust um laust sæti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM 1954]] þar sem Brasilía hafði betur en fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM í Svíþjóð 1958]] skaut lið Paragvæ tvöföldum heimsmeisturum [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] ref fyrir rass.

Í Svíþjóð lenti Paragvæ í riðli með þremur Evrópuþjóðum: [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]], [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotum]] og [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslövum]]. Boðið var upp á mikla markasúpu. Á upphafsdegi mótsins mættust Frakkland og Parragvæ í [[Norrköping]]. Paragvæ komst yfir og jafnaði í bæði 2:2 og 3:3, en í kjölfarið komu fjögur frönsk mörk og lauk leiknum 7:3, þar sem markahrókurinn [[Just Fontaine]] gerði þrennu.

Paragvæ lét skellinn á móti Frakklandi ekki slá sig út af laginu og vann góðan 3:2 sigur á Skotum í næsta leik, sem gerði HM-vonir Skota að engu. Skoska liðið hafði því ekki að neinu að keppa í lokaleiknum gegn Frökkum sem unnu og nældu sér þannig í toppsætið. Paragvæ og Júgóslavía bitust um annað sætið og dugði Austur-Evrópubúunum jafntefli. Júgóslavarar náðu þrisvar forystunni í [[Eskilstuna]] en Paragvæ jafnaði jafnharðan. Lokatölur 3:3 en Paragvæ sat eftir þrátt fyrir hetjulega baráttu og níu skoruð mörk.

===Niðursveifla===
Frammistaðan á HM í Svíþjóð varð til þess að vekja athygli evrópskra liða á bestu leikmönnum Paragvæ og varð það til þess að veikja landsliðið á næstu árum. Paragvæ missti naumlega af sæti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]] eftir naumt tap í tveggja leikja einvígi gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]. Argentína og Brasilía reyndust ofjarlar Paragvæ í forkeppnunum fyrir 
HM [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|1966]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|1970]].

Uppskeran í Copa America var sömuleiðis rýr á þessu tímabili, ef frá er talin keppnin 1963 í [[Bólivía|Bólivíu]]. Þar hafnaði Paragvæ í öðru sæti á eftir heimamönnum og misstu titilinn frá sér í lokaumferðinni með því að gera jafntefli við Argentínu á sama tíma og [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivía]] vann ótrúlegan 5:4 sigur á brasilísku heimsmeisturunum.

Enn voru það Argentína og Brasilía sem stóðu í vegi fyrir því að Paragvæ kæmist á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|1974]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|1978]]. Í Copa America var nýtt keppnisfyrirkomulag tekið upp árið 1975 þar sem horfið var frá því að halda mótið í einu landi heldur var leikið heima og heiman yfir langt tímabil. Uppskera Paragvæ varð rýr í fyrsta sinn sem leikið var með þessu fyrirkomulagi en annað átti eftir að verða raunin fjórum árum síðar.

===Seinni álfumeistaratitillinn===
Paragvæ komst í hann krappann í riðlakeppni [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|Copa America 1979]] þar sem liðið mætti [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] og Úrúgvæ. Jöfnunarmark frá Eugenio Morel í [[Montevideo]] kom paragvæska liðinu í undanúrslitin þar sem tveggja leikja einvígi gegn Brasilíu beið. Paragvæ vann heimaleikinn 2:1 og jafnaði svo í tvígang í seinni leiknum í Brasilíu og tryggði sér sæti gegn [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] í úrslitakeppni.

Paragvæ hafði mikla yfirburði í heimaleiknum og sigraði 3:0 í [[Asunción]]. Mikill hiti var í seinni leiknum í Síle og misstu bæði lið mann af velli eftir einungis sautján mínútna leik. Mark heimamanna snemma leiks skildi að lokum milli liðanna. Þar sem ekki var horft til markamunar þurfti því oddaleik sem fram fór í Argentínu viku síðar. Reglur keppninnar sögðu að ekki yrði gripið til vítaspyrnukeppni ef jafnt yrði í oddaleiknum heldur teldist Paragvæ þá sigurvegari út á fleiri mörk skoruð. Síle þurfti því að sækja til sigurs en Paragvæ gat látið nægja að verja fenginn hlut. Eftir framlengdan leik tókst hvorugu liðinu að skora marg og Paragvæ varð Suður-Ameríkumeistari í annað skiptið í sögunni.

===HM í Mexíkó===
[[Mynd:Cruz_vs_cabanas.jpg|thumb|right|Frá leik Paragvæ og heimamanna á HM 1986.]]Paragvæ tókst ekki að fylgja eftir frammistöðunni á Copa America í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]] og hafnaði í botnsæti síns forriðils. Sem ríkjandi meistarar fengu Paragvæjar sjálfkrafa sæti í undanúrslitum Copa America 1983. Mótherjarnir þar voru Brasilíumenn. Liðin gerðu 1:1 jafntefli í Paragvæ og 0:0 í Brasilíu. Þá var gripið til þess ráðs að varpa hlutkesti um sætið í úrslitaleiknum þar sem brasilíska liðið hafði heppnina með sér.

Í undankeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM 1986]] veitti Paragvæ rómuðu liði Brasilíu harða samkeppni og gerði jafntefli í báðum viðureignum. Paragvæ fór í úrslitakeppni þar sem það sigraði bæði [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]] og Síle til að tryggja sér sæti í úrslitakeppninni í fyrsta sinn í 28 ár.

Riðill Paragvæ í úrslitunum var almennt talinn sá veikasti. Flestir bjuggust við að [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írakar]] yrðu fallbyssufóður en lið þeirra veitti andstæðingum sínum harða keppni og tapaði öllum leikjum með minnsta mun. Paragvæ hafði betur 1:0 í fyrstu umferðinni og mátti þakka fyrir sigurinn. Írakar voru afar ósáttir við dómara leiksins en þeir fengu horn á lokamínútu fyrri hálfleiks, leikmaður þeirra skallaði í netið beint úr hornspyrnunni en dómarinn hafði flautað af á meðan boltinn var í loftinu.

Næsti leikur var gegn heimamönnum á Azteca-vellinum í Mexíkóborg. Mexíkóska liðið skoraði á upphafsmínútunum og freistaði þess síðan að halda fengnum hlut. Þegar fimm mínútur voru eftir jafnaði Julio César Romero fyrir Paragvæ sem var þar með nálega öruggt um sæti í 16-liða úrslitum. [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgar]] voru mótherjarnir í lokaleik riðilsins. Evrópubúarnir komust tvisvar yfir en Pargvæ jafnaði jafnharðan og endaði í öðru sæti riðilsis á eftir Mexíkó.

Í 16-liða úrslitunum biðu Paragvæa leikmenn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englands]]. Enska liðið reyndist mun sterkara og vann 3:0 með tveimur mörkum frá [[Gary Lineker]].

===Í biðstöðu===
Paragvæ mistókst að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|1984]], þótt ekki mætti miklu muna. Uppskeran í Copa America var sömuleiðis rýr undir lok níunda áratugarins og á þeim tíunda. Þó komst liðið í fjögura liða úrslitariðil í mótinu árið 1989 en endaði á að reka lestina.

Á sama tíma var þó gullaldarkynslóð að vaxa upp í paragvæska boltanum. Ungmennalið Paragvæ komst í úrslitakeppni [[Sumarólympíuleikarnir 1992|ÓL í Barcelona 1992]]. Það komst liðið í fjórðungsúrslit en tapaði þar í fjórðungsúrslitum gegn [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]. Leikmenn úr Ólympíuliðinu áttu eftir að mynda hryggjarstykkið í öflugu paragvæsku landsliði næstu árin.

===Gullöldin rennur upp===
[[Mynd:Chilavert sanlorenzo.jpg|thumb|left|José Luis Chilavert var kunnasti leikmaður Paragvæ um árabil. Hann skoraði átta landsliðsmörk þrátt fyrir að leika í marki.]]Sætið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] var tryggt með glæsibrag þegar Paragvæ hafnaði í öðru sæti, fast á hæla Argentínumanna í forkeppninni. Á mótinu í Frakklandi lenti Paragvæ í riðli með [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]], [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]] og [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígeríumönnum]] og voru möguleikarnir taldir góðir þar sem liðið var næstefst í riðlinum á styrkleikalista FIFA á eftir spænska liðinu.

Paragvæ og Búlgaría gerðu markalaust jafntefli í bragðdaufum upphafsleik og sömu úrslit urðu í næsta leik gegn Spáni. Úrslitin þýddu að Nígeríumenn máttu tapa fyrir Paragvæ í lokaleik sínum og enda samt í toppsæti riðilsins. Afríkumennirnir hvíldu ýmsa lykilmenn og Paragvæ fór með sigur af hólmi, 3:1 og var komið áfram í útsláttarkeppnina. Þar tók við erfitt verkefni gegn heimamönnum og heimsmeistaraefnum Frakka. Paragvæ pakkaði í vörn og freistaði þess að knýja leikinn í vítaspyrnukeppni en skömmu fyrir lok framlengingar skoraði Laurent Blanc svokallað gullmark sem réð úrslitum.

Eftir frammistöðuna í Frakklandi voru Paragvæar bjartsýnir fyrir Copa America 1999, þá fyrstu þar sem landið gengndi hlutverki gestgjafa. Paragvæ fór taplaust í gegnum riðlakeppnina en mætti Úrúgvæ í fjórðungsúrslitum. Gestirnir jöfnuðu í lok venjulegs leiktíma og unnu að lokum sigur í vítakeppni svo draumurinn um sigur á heimavelli fór fyrir lítið.

Fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] hafði Paragvæ aldrei tekist að komast í tvær úrslitakeppnir í röð. Það breyttist að þessu sinni og Paragvæ komst áfram þrátt fyrir að hljóta aðeins eitt stig úr þremur síðustu leikjum sínum. Meðan á undankeppninni stóð náði liðið sínu hæsta sæti á styrkleikalista FIFA fyrr og síðar, áttunda sætinu í mars 2001.

Fyrsti leikurinn í [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] olli vonbrigðum þar sem [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríkumenn]] náðu jöfnunarmarki í uppbótartíma. Eftir 3:1 tap gegn Spánverjum í næsta leik virtist staðan orðin býsna svört og ljóst að allt þyrfti að ganga upp í lokaumferðinni til að Paragvæ kæmist áfram á kostnað Suður-Afríku. Að lokum fór þó svo að suður-afríska liðið tapaði fyrir Spáni. Paragvæ lenti 0:1 undir á móti [[Slóvenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Slóveníu]] en skoraði þrjú mörk á tuttugu mínútna kafla og komst áfram á kostnað Afríkumannanna með sama markamun en einu marki meira skorað.

Ævintýri paragvæska liðsins virtist ætla að halda áftam í 16-liða úrslitunum þar sem það átti í fullu tré við [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þjóðverja]] en tveimur mínútum fyrir leikslok skoraði [[Oliver Neuville]] sigurmarkið og Þjóðverjarnir fóru alla leið í úrslit.

===Fremsta röð og fjórðungsúrslit===
Paragvæ skaut Brasilíu aftur fyrir sig í riðlakeppni Copa America 2004 en féll annað skiptið í röð úr keppni á móti Úrúgvæ í næstu umferð. Liðið nældi sér í farseðil á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006 í Þýskalandi]] en mætti þó ekki eins sterkt til leiks og í tvö fyrri skiptin. Sjálfsmark í byrjun leiks kostaði Paragvæ 1:0 tap gegn Englendingum í upphafsleik riðilsins og draumurinn slokknaði endanlega þegar [[Fredrik Ljungberg|Freddie Ljungberg]] tryggði [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]] 1:0 sigur með marki í blálokin í næstu viðureign. Sigur á [[Trínidadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Trinídad og Tóbagó]] í lokaleiknum var lítil sárabót.

Suður-Ameríkukeppnin 2007 sem fram fór í [[Venesúela]] byrjaði ágætlega þar sem Paragvæ skellti Kólumbíu 5:0 í riðlakeppninni, en í útsláttarkeppninni fór allt í skrúfuna og liðið tapaði fyrir Mexíkó, 6:0 sem eru einhver verstu úrslit Paragvæ í seinni tíð.

Eftir vonbrigðin í Venesúela tók betra við og á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] náði Paragvæ sínum besta árangri til þessa dag. Liðið endaði fast á hæla Brasilíu og Síle í forkeppninni eftir að hafa unnið m.a. bæði Brasilíu og Argentínu. Riðillinn í Suður-Afríku var talinn viðráðanlegur. Paragvæ og heimsmeistarar [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítala]] gerðu 1:1 jafntefli í fyrsta leik og með 2:0 sigri á [[Slóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Slóvökum]] í annarri umferð var Paragvæ komið langleiðina áfram. Við tók bragðdauft markalaust jafntefli gegn liði [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjálands]] sem dugði óvænt til toppsætisins í riðlinum þar sem Slóvakar skelltu Ítölum.

Leikur Paragvæ og [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japans]] einkenndist sömuleiðis af mikilli varfærni. Eftir 0:0 jafntefli þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni þar sem Paragvæ skoraði úr öllum sínum spyrnum og komst áfram í næstu umferð. Spánn og Paragvæ mættust í fjórðungsúrslitunum. Paragvæ misnotaði vítaspyrnu í leiknum og Spánn sömuleiðis, þrátt fyrir að hún væri tvítekin. Undir lokin skoraði [[David Villa]] eina mark leiksins, Spánn komst áfram og hampaði að lokum heimsmeistaratitlinum.

Ári eftir HM-ævintýrið í Suður-Afríku fór Paragvæ nærri því að vinna það einstaka afrek að verða Álfumeistari án þess að vinna leik. Liðið skreið upp úr riðlakeppninni á [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|Copa America 2011]] eftir að hafa gert þrjú jafntefli. Í fjórðungsúrslitum gerði liðið markalaust jafntefli við Brasilíu og vann svo vítakeppnina 2:0. Sömu örlög biðu [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]] eftir markalaust jafntefli og tap í vítakeppni en að lokum reyndust Úrúgvæmenn ofjarlar Paragvæ í úrslitaleiknum í Argentínu.

===Hallar undan fæti===
Eftir að hafa komist í fjórar úrslitakeppnir HM í röð var Paragvæ kippt rækilega niður á jörðina í undankeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]] þar sem liðið endaði í neðsta sæti. Árið eftir komst Paragvæ í undanúrslitaleik Copa America eftir að hafa slegið Brasilíu úr leik í vítakeppni, til þess eins að fá 6:1 skell gegn Argentínu. Óvænt tap á heimavelli í lokaleiknum gegn botnliði Venesúela kostaði Paragvæ umspilssæti fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018 í Rússlandi]]. Liðið var fjarri því að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]] og liðinu tókst ekki að komast lengra en í fjórðungsúrslit á Copa America á árunum 2016 til 2021.

[[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]

[[Flokkur:Paragvæ]]</text>
      <sha1>9u2o6zq27kg9b47zd2w4683mkgrolrr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168062</id>
    <revision>
      <id>1964582</id>
      <parentid>1896352</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2407" sha1="n5w9pu3ur5tw1spkx2zzp270ffyugvi" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = Ljónin frá Mesópótamíu
| Merki =Flag of Iraq.svg  |
| Íþróttasamband = (Arabíska: الاتحاد العراقي لكرة القدم)  Knattspyrnusamband Íraks
| Álfusamband = AFC
| Þjálfari   = 	Graham Arnold
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Jalal Hassan
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Younis Mahmoud (148)
| Flest mörk = 	Hussein Saeed (78)
| Leikvangur =Basra alþjóðaleikvangurinn
| FIFA sæti = 57 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 39
| FIFA hæst ár = okt. 2004
| FIFA lægst = 	139
| FIFA lægst ár = júlí 1996
| Fyrsti leikur = 3-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]], 19. okt., 1957
| Stærsti sigur = 13-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Eþíópíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Eþíópía]], 18. ág. 1992
| Mesta tap =  1-7 gegn [[Mynd:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrklandi]], 6. des. 1959; 0-6 gegn [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]], 11. okt. 2012 &amp; 0-6 gegn [[Mynd:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]], 14. ág. 2013
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 
| Álfukeppni =
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
 |pattern_la1 = _iraq2021h
 |pattern_b1  = _iraq2021h
 |pattern_ra1 = _iraq2021h
 |pattern_sh1 = 
 |pattern_so1 =_iraq2021h
 |leftarm1    = 00ad43
 |body1       = 00ad43
 |rightarm1   = 00ad43
 |shorts1     = ffffff
 |socks1      = 00ad43
 |pattern_la2 =_iraq2021a 
 |pattern_b2  = _iraq2021a
 |pattern_ra2 =_iraq2021a 
 |pattern_sh2 = _iraq2021a
 |pattern_so2 =_iraq2021a 
 |leftarm2    = ffffff
 |body2       = ffffff
 |rightarm2   = ffffff
 |shorts2     = 00ad43
 |socks2      = ffffff
}}

'''Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Írak|Íraks]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur einu sinni komist í úrslit heimsmeistaramóts, í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|Mexíkó 1986]].
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesi/iraq-intres.html RSSSF, landsleikir Írak úrslitagrunnur] 
[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>n5w9pu3ur5tw1spkx2zzp270ffyugvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168187</id>
    <revision>
      <id>1964581</id>
      <parentid>1936060</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2463" sha1="2vafdhaskitbno34vc4onzuudgp3jyp" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = 	النشامى (Herramennirnir)
| Merki =Flag of Jordan.svg  |
| Íþróttasamband = (Arabíska: الاتحاد الأردني لكرة القدم)  Knattspyrnusamband Jórdaníu
| Álfusamband = AFC
| Þjálfari   = 	Adnan Hamad
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Baha' Abdel-Rahman
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Amer Shafi (176)
| Flest mörk = 	Hamza Al-Dardour (33)
| Leikvangur =Amman alþjóðaleikvangurinn, Abdúlla 2. leikvangurinn
| FIFA sæti = 63 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 37
| FIFA hæst ár = ág.-sept. 2004
| FIFA lægst = 	110
| FIFA lægst ár = des. 1992
| Fyrsti leikur = 1-3 gegn [[Mynd:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Sýrlenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sýrland]], 30. júlí, 1953
| Stærsti sigur = 9-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Nepalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nepal]], 23. júlí 2011
| Mesta tap =  0-6 gegn [[Mynd:Flag_of_China.svg|20px]] [[Kínverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kína]], 15. sept. 1984 &amp; 0-6 gegn [[Mynd:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]], 8. júní 2012
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 
| Álfukeppni =
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_b1     = _jakopremium20w
| pattern_la1    = _jakopremium20w
| pattern_ra1    = _jakopremium20w
| pattern_sh1    = _jako20w
| pattern_so1    = _band_white
| leftarm1       = FFFFFF
| body1          = FFFFFF
| rightarm1      = FFFFFF
| shorts1        = FFFFFF
| socks1         = FFFFFF
| pattern_b2     = _jakopremium20r
| pattern_la2    = _jakopremium20r
| pattern_ra2    = _jakopremium20r
| pattern_sh2    = _jakocompetition1819r
| pattern_so2    = _jakopremium20r
| leftarm2       = FF0000
| body2          = FF0000
| rightarm2      = FF0000
| shorts2        = FF0000
| socks2         = FF0000
}}

'''Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Jórdanía|Jórdaníu]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið mun í fyrsta sinn keppa í úrslitakeppni HM [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026|árið 2026]].
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesj/jord-intres.html RSSSF, landsleikir Jórdanía úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Jórdanía]]</text>
      <sha1>2vafdhaskitbno34vc4onzuudgp3jyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mongólska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168204</id>
    <revision>
      <id>1964537</id>
      <parentid>1896539</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2085" sha1="06iorifbqm92og117pct9xcxkb86xwc" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Mongólska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = 	Хөх Чононууд (Bláu úlfarnir), Чингис Хаан ([[Djengis Khan]])
| Merki =Flag of Mongolia.svg  |
| Íþróttasamband = Knattspyrnusamband Mongólíu
| Álfusamband = AFC
| Þjálfari   = 	Bayasgalangiin Garidmagnai
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Tsend-Ayush Khurelbaatar
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Tsend-Ayush Khurelbaatar (45)
| Flest mörk = 	Nyam-Osor Naranbold (9)
| Leikvangur =MFF leikvangurinn
| FIFA sæti = 187 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 160
| FIFA hæst ár = ág. 2011
| FIFA lægst = 	205
| FIFA lægst ár = júlí 2015
| Fyrsti leikur = 0-12 gegn [[Mynd:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]], 10. ág. 1942
| Stærsti sigur = 9-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Northern Mariana Islands.svg|20px]] Norður-Maríanaeyjum, 4. sept. 2018
| Mesta tap =  0-15 gegn [[Mynd:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]], 5. des. 1998
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 
| Álfukeppni =
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1 = 
| pattern_b1  = _redcollar
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1    = FFFFFF
| body1       = FFFFFF
| rightarm1   = FFFFFF
| shorts1     = FFFFFF
| socks1      = FFFFFF

| pattern_la2 = 
| pattern_b2  = _whiteVwide
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = _blacktop
| leftarm2    = 0000FF
| body2       = 0000FF
| rightarm2   = 0000FF
| shorts2     = 0000FF
| socks2      = 0018A8
}}

'''Mongólska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Mongólía|Mongólíu]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslit heimsmeistaramóts.
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesm/mong-intres.html RSSSF, landsleikir Mongólía úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Mongólía]]</text>
      <sha1>06iorifbqm92og117pct9xcxkb86xwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168342</id>
    <revision>
      <id>1964558</id>
      <parentid>1936055</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1919" sha1="snq7ihpavs2bobzyb0fuan3a6ee53g6" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunöfn =Þeir alhvítu
| Merki= Flag of New Zealand.svg| 
| Íþróttasamband = Knattspyrnusamband Nýja-Sjálands
| Álfusamband = OFC
| Þjálfari   = Darren Bazeley
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Chris Wood
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Ivan Vicelich (88)
| Flest mörk = [[Chris Wood]] (33)
| Leikvangar = 	North Harbour leikvangurinn; Sky leikvangurinn
| FIFA sæti = 85 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 47
| FIFA hæst ár = ágúst 2002
| FIFA lægst = 	161
| FIFA lægst ár =apríl-maí 2016
| Fyrsti leikur = 3-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralíu]], (17. júní, 1922).
| Stærsti sigur = 13-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Fiji.svg|20px]] Fiji, (16. ág. 1981).
| Mesta tap =  0-10 gegn [[Mynd:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralíu]] (11.júlí 1936).
| pattern_la1      = _nzl20h
| pattern_b1       = _nzl20H
| pattern_ra1      = _nzl20h
| pattern_sh1      = _nzl20H
| pattern_so1      = 
| leftarm1         = FFFFFF
| body1            = FFFFFF
| rightarm1        = FFFFFF
| shorts1          = FFFFFF
| socks1           = FFFFFF
| pattern_la2      = _nzl20A
| pattern_b2       = _nzl20A
| pattern_ra2      = _nzl20A
| pattern_sh2      = 
| pattern_so2      = 
| leftarm2         = 000000
| body2            = 000000
| rightarm2        = 000000
| shorts2          = 000000
| socks2           = 000000
}}

'''Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er er fulltrúi [[Nýja-Sjáland|Nýja-Sjálands]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Nýja-Sjáland hefur tvívegis komist í úrslitakeppni HM í fótbolta.


==Þekktir leikmenn==
* [[Chris Wood]]
[[Flokkur:Knattspyrnulandslið frá Eyjaálfu]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Nýja-Sjáland]]</text>
      <sha1>snq7ihpavs2bobzyb0fuan3a6ee53g6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168352</id>
    <revision>
      <id>1964549</id>
      <parentid>1932751</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2829" sha1="obb1cgii16tdkhnerdbw7qmdldmikzd" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Merki =Flag of Cape Verde.svg |
| Íþróttasamband = ([[Portúgalska]]: Federação Caboverdiana de Futebol) Grænhöfðeyska knattspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Bubista
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði =	Ryan Mendes
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =	Ryan Mendes (84)
| Flest mörk = 	Ryan Mendes (21)
| Leikvangur = Þjóðarleikvangur Grænhöfðaeyja
| FIFA sæti = 69 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 27
| FIFA hæst ár = feb. 2014
| FIFA lægst = 	182
| FIFA lægst ár = apríl 2000
| Fyrsti leikur = 0-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Gíneska karlalandsliðið í knattpyrnu|Gíneu]], 19. apríl 1978.
| Stærsti sigur = 7-1 gegn [[Mynd:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] São Tomé og Príncipe, 13. júní 2015 &amp; 6-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Lichtensteinska karlalandsliðið í knattspyrnu|Lichtenstein]], 25. mars 2022.
| Mesta tap =  1-5 gegn [[Mynd:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]], 12. feb. 1981; 0-4 gegn [[Mynd:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]], 8. okt. 2005; 0-4 gegn [[Mynd:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Gíneska karlalandsliðið í knattpyrnu|Gíneu]], 9. sept. 2007 &amp; 0-4 gegn [[Mynd:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Búrkínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búrkína Fasó]], 14. nóv. 20a7.
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 
| Álfukeppni =
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1        = _cpv22h
| pattern_b1         = _cpv22h
| pattern_ra1        = _cpv22h
| pattern_sh1        = _cpv22h
| leftarm1           = 3957FF
| body1              = 3957FF
| rightarm1          = 3957FF
| shorts1            = 1e2a67
| socks1             = 1e2a67
| pattern_la2        = _cpv22a
| pattern_b2         = _cpv22a
| pattern_ra2        = _cpv22a
| leftarm2           = FFFFFF
| body2              = FFFFFF
| rightarm2          = FFFFFF
| shorts2            = FFFFFF
| socks2             = FFFFFF
}}

'''Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Grænhöfðaeyjar|Grænhöfðaeyja]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur í þrígang keppt í [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Afríkukeppninni]] og mun þreyta frumraun sína í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026|HM 2026]].
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesk/kaapv-intres.html, landsleikir Grænhöfðaeyjar úrslitagrunnur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]
[[Flokkur:Grænhöfðaeyjar]]</text>
      <sha1>obb1cgii16tdkhnerdbw7qmdldmikzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171097</id>
    <revision>
      <id>1964637</id>
      <parentid>1958442</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T22:31:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>/* Riðill H */ leiðrétting</comment>
      <origin>1964637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42906" sha1="2j8pp8t86ag1aihv0x4ipkw1heq6x9r" xml:space="preserve">[[File:NAFTA logo.png|thumbnail]]
[[File:Flag of the North American Free Trade Agreement (standard version).svg|thumbnail]][[File:FIFA World Cup wordmark.svg|thumbnail]]
'''Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026''' eða '''HM 2026''' verður haldið í [[Mexíkó|Mexíkó]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Kanada]] í júní og júlí 2026. Þetta verður [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|heimsmeistarakeppni]] númer 23 og sú fyrsta sem haldin verður sameiginlega af fleiri en tveimur löndum. Þátttökuliðum á mótinu verður fjölgað í 48 sem er umtalsverð aukning.

==Val á gestgjöfum==
[[FIFA|Alþjóðaknattspyrnusambandið]] hefur í gegnum tíðina breytt fram og til baka reglum um með hvaða hætti tryggja skyldi að HM dreifðist milli heimsálfa. Snemma árs 2017 var staðfest að þar sem [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|2022]] hefðu farið fram í [[Rússland|Rússlandi]] og [[Katar]] kæmu boð frá [[Evrópa|Evrópu]] og [[Asía|Asíu]] ekki til álita fyrir keppnina 2026. Að lokum fór svo að einungis tvö boð bárust. Annað frá Norður-Ameríkulöndunum þremur en hitt frá [[Marokkó]] í [[Afríka|Afríku]].

Kosið var á allsherjarþingi FIFA þann 13. júní 2018. Norður-ameríska tilboðið hlaut 134 atkvæði en Marokkó 65. Þrjú lönd sátu hjá en [[Íran|Íranir]] kusu gegn báðum valkostum. [[Ísland|Íslendingar]] fylgdu öðrum [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðum]] í stuðningi við þriggja ríkja framboðið.

==Staðfest lið==
{{col-begin}}
{{col-3}}
* [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] (gestgjafar)
* [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] (gestgjafar)
* [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] (gestgjafar)
* [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
* [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
* [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]
* [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
* [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]
* [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]
* [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]
* [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]
* [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]]
* [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]]
* [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]]
* [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]
* [[Mynd:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]]
* [[Mynd:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi Arabía]]
* [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
{{col-3}}
* [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]]
* [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]
* [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]]
* [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]]
* [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]
* [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]]
* [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]]
* [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
* [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]]
* [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]]
* [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]
* [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]]
* [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
* [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
* [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]]
* [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]]
* [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]
{{col-3}}
* [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]]
* [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]
* [[Mynd:Flag_of Curacao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]]
* [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]
* [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]]
* [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]
* [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]
* [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]
* [[Mynd:Flag_of Cabo Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]]
* [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]]
* [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]
* [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]
* [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]
{{col-end}}

== Keppnin ==
=== Riðlakeppnin ===
Keppt verður í tólf riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fara í 32-liða úrslit sem og átta stigahæstu liðin í þriðja sæti.
==== Riðill A ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]]||[[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]]||[[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]]||[[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]]|| [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 11. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 11. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 18. júní
|lið1= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 18. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 24. júní
|lið1= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 24. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BBVA leikvangurinn, Guadalupe
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill B ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]]||[[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]]||[[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]]||[[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]]||[[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 12. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BMO Field, [[Toronto]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 13. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 18. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 18. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BC Place, [[Vancouver]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 24. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BC Place, [[Vancouver]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 24. júní
|lið1= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill C ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]]||[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]]||[[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]]||[[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]]||[[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 13. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 13. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 19. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 19. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 24. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 24. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill D ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]]||[[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]]||[[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]]||[[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]]||[[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 12. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 13. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BC Place, [[Vancouver]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 19. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 19. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 25. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 25. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill E ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]]||[[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]]||[[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]]||[[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]]||[[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 14. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 14. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 20. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BMO Field, [[Toronto]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 20. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 25. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 25. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill F ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]]||[[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]]||[[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]]||[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]]||[[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 14. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= AT&amp;T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 14. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 20. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 20. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 25. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= AT&amp;T leikvangurinn, [[Arlington]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 25. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill G ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]]||[[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]]||[[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]]||[[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]]||[[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 15. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= SoFile leikvangurinn, [[Inglewood]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 15. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 21. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 21. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BC Place, [[Vancouver]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 26. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 26. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BC Place, [[Vancouver]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
==== Riðill H ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]]||[[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]]||[[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]]||[[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]]||[[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 15. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 15. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 21. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 21. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 26. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 26. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill I ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of France.svg|20px]]||[[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]]||[[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]]||[[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]]||[[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 16. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 16. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 22. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 22. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 26. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 26. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BMO Field, [[Toronto]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill J ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]]||[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]]||[[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]]||[[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]]||[[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 16. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 16. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 22. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= AT&amp;T leikvangurinn, [[Arlington]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 22. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 27. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 27. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= AT&amp;T leikvangurinn, [[Arlington]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill K ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]]||[[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]]||[[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]]||[[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]]||[[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 17. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 17. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 23. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 23. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 27. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 27. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}

==== Riðill L ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
|-
|- 
|1||[[Mynd:Flag_of England.svg|20px]]||[[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|2||[[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]]||[[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|- 
|3||[[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]]||[[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]]||[[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]]||0||0||0||0||0||0||0||''0''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 17. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= AT&amp;T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 17. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BMO Field, [[Toronto]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 23. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Gilletta leikvangurinn, [[Foxborough]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 23. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= BMO Field, [[Toronto]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 27. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
{{Knattspyrnuleikur 
|dagsetning= 27. júní
|lið1= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]]
|úrslit= - : -
|lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]
|skýrsla= 
|mörk1= 
|mörk2=
|leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía]]
|áhorfendur= 
|dómari= 
|}}
[[Flokkur:Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla]]
[[Flokkur:2026]]</text>
      <sha1>2j8pp8t86ag1aihv0x4ipkw1heq6x9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Edgars Rinkēvičs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175414</id>
    <revision>
      <id>1964668</id>
      <parentid>1875102</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11385" sha1="jkg7pp3p3duhb1dvwqmhxngxgtokf1n" xml:space="preserve">{{Stjórnmálamaður
| nafn           = Edgars Rinkēvičs
| mynd           = Edgars Rinkēvičs as president-elect, 2023-05-31 (cropped).jpg
| myndatexti1     = Edgars Rinkēvičs árið 2023.
| titill= Forseti Lettlands
| stjórnartíð_start = 8. júlí 2023
| forsætisráðherra = [[Arturs Krišjānis Kariņš]]&lt;br&gt;[[Evika Siliņa]]&lt;br&gt;[[Andris Kulbergs]]
| forveri = [[Egils Levits]]
| fæddur= {{fæðingardagur og aldur|1973|9|21}}
| fæðingarstaður = [[Jūrmala]], [[Sovétlýðveldið Lettland|lettneska sovétlýðveldinu]] (nú [[Lettland]]i)
| þjóðerni       =[[Lettland|Lettneskur]]
| háskóli = [[Háskóli Lettlands]]
| stjórnmálaflokkur= [[Lettneska leiðin]] (1998–2004)&lt;br&gt;[[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkurinn]] (2012–2014)&lt;br&gt;[[Eining (Lettland)|Eining]] (2014–2023)
}}
'''Edgars Rinkēvičs''' (f. 21. september 1973) er [[Lettland|lettneskur]] embættismaður og stjórnmálamaður sem er núverandi [[forseti Lettlands]]. Hann var utanríkisráðherra Lettlands frá 2011 til 2023. Áður en hann varð ráðherra hafði hann verið formaður yfirdómstóls forsetaembættis Lettlands, ríkisritari varnarmálaráðuneytisins og meðlimur á lettneska þinginu ([[Saeima]]). Þegar hann tók við forsetaembætti varð hann fyrsti [[samkynhneigð]]i [[þjóðhöfðingi]] í [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]].&lt;ref name=&quot;bloomberg&quot;&gt;{{Cite news |date=2023-05-31 |title=EU's First Openly Gay Head of State Elected by Latvian Assembly |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-05-31/eu-s-first-openly-gay-head-of-state-elected-by-latvian-assembly |access-date=2023-05-31}}&lt;/ref&gt; 

Rinkēvičs hafði setið á þingi fyrir [[Lettneska leiðin|Lettnesku leiðina]] og [[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkinn]] en var meðlimur í stjórnmálaflokknum [[Eining (Lettland)|Einingu]] frá maí 2014. Hann sagði upp aðild sinni að flokknum eftir að hann var kjörinn forseti þar sem hefð er fyrir því að forsetar viðhaldi pólitísku hlutleysi.

==Æviágrip==
Rinkēvičs fæddist í [[Jūrmala]] og útskrifaðist úr menntaskóla þar árið 1991.&lt;ref name=&quot;tvnetcv&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.tvnet.lv/4783938/pili-jaunas-asinis-edgars-rinkevics|title=Pilī jaunas asinis – Edgars Rinkēvičs|last=Barkāns|first=Elmārs|publisher=TV NET|language=lv|date=13 October 2008|access-date=2 March 2021|archive-url=https://archive.today/20210302072858/https://www.tvnet.lv/4783938/pili-jaunas-asinis-edgars-rinkevics|archive-date=2 March 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Eftir útskrift hóf hann BA-nám í sagnfræði- og heimspekideild [[Háskóli Lettlands|Háskóla Lettlands]] og útskrifaðist úr því námi árið 1995. Á sama tíma, frá 1994 til 1995, nam hann stjórnmálafræði og alþjóðasamskipti við [[Háskólinn í Groningen|Háskólann í Groningen]] í [[Holland]]i og hlaut gráðu þaðan árið 1995.&lt;ref name=&quot;saeimacv&quot;&gt;{{Cite web|url=http://titania.saeima.lv/LIVS11/saeimalivs_lmp.nsf/0/88f6289efd28d955c225793300437370/$FILE/25_Lm.pdf|title=Par uzticības izteikšanu Ministru kabinetam|publisher=[[Saeima]]|language=lv|date=24 October 2011|access-date=2 March 2021}}&lt;/ref&gt;

Árið 1997 útskrifaðist Rinkēvičs með mastersgráðu í stjórnmálafræði og síðan með aðra mastersgráðu frá [[Dwight D. Eisenhower School for National Security and Resource Strategy|Dwight D. Eisenhower-skólanum í þjóðaröryggismálum og auðlindastefnu]], árið 2000.&lt;ref name=&quot;tvnetcv&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mkcv&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mk.gov.lv/en/employee/edgars-rinkevics|title=Minister for Foreign Affairs – Edgars Rinkēvičs|publisher=Ríkisstjórn Lettlands|language=en|access-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228190424/https://www.mk.gov.lv/en/employee/edgars-rinkevics|archive-date=28 February 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Starfsferill==
Á námsárum sínum frá 1993 til 1994 vann Rinkēvičs sem blaðamaður og fjallaði um utanríkisstefnu og alþjóðasamskipti á útvarpsstöðinni [[Latvijas Radio]].&lt;ref name=&quot;kroet&quot;&gt;{{Cite web|last=Kroet|first=Cynthia|url=https://www.politico.eu/article/edgars-rinkevics-latvias-foreign-minister/|title=Edgars Rinkēvičs: Latvia's foreign minister|date=18 December 2014|publisher=[[POLITICO Europe]]|access-date=18 December 2014}}&lt;/ref&gt; Árið 1995 tók hann að sér stöðu sem álitsgjafi hjá lettneska varnarmálaráðuneytinu og gegndi því embætti til mars 1996, en þá varð hann starfandi leiðtogi stefnumótunardeildarinnar og gegndi þeirri stöðu til september sama árs. Hann varð síðan starfandi aðstoðarríkisritari í varnarmálum.&lt;ref name=&quot;tvnetbio&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.tvnet.lv/5085648/arlietu-ministra-amata-kandidata-edgara-rinkevica-biografija|title=Ārlietu ministra amata kandidāta Edgara Rinkēviča biogrāfija|work=[[LETA]]|publisher=TV NET|language=lv|date=24 October 2011}}&lt;/ref&gt; Í maí 1997 varð hann starfandi ríkisritari varnarmála og síðan varnarmálaráðherra í ágúst 1997. Hann gegndi því embætti til október 2008.&lt;ref name=&quot;tvnetbio&quot;/&gt;

[[File:Secretary Pompeo Meets with Latvian Foreign Minister Rinkevics (49593543217).jpg|left|thumb|Rinkēvičs fundar með bandaríska utanríkisráðherranum [[Mike Pompeo|Michael R. Pompeo]] í [[utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna]] þann 27. febrúar 2020.]]

Rinkēvičs var meðlimur í stjórnmálaflokknum [[Lettneska leiðin|Lettnesku leiðinni]] frá 1998 til 2004.&lt;ref name=&quot;tvnetbio&quot;/&gt; Í febrúar 1998 tók hann þátt í viðræðum um samstarfssáttmála Bandaríkjanna og Eystrasaltsríkjanna. Frá 2002 til 2003 var hann meðlimur í samninganefnd Lettlands um inngöngu landsins í [[Atlantshafsbandalagið]]. Árið 2008 var hann útnefndur formaður yfirdómstóls forsetaembættis Lettlands og gegndi því starfi til júlí 2011.&lt;ref name=&quot;tvnetbio&quot;/&gt; Í október sama ár hlaut Rinkēvičs sæti í þriðju ríkisstjórn [[Valdis Dombrovskis]] sem utanríkisráðherra. Rinkēvičs var á þeim tíma óflokksbundinn stjórnmálamaður en hann gekk í [[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkinn]] í janúar 2012.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.delfi.lv/news/national/politics/arlietu-ministrs-rinkevics-iestajas-zrp.d?id=42092782|title=Ārlietu ministrs Rinkēvičs iestājas ZRP|publisher=[[Delfi (vefmiðill)|Delfi]]|language=lv|date=30 January 2012|access-date=2 March 2021}}&lt;/ref&gt; Í maí 2014 færði Rinkēvičs sig yfir í stjórnmálaflokkinn [[Eining (Lettland)|Einingu]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 May 2014 |title=Astoņi RP politiķi iestājas &quot;Vienotībā&quot; (papild.) |url=https://ir.lv/2014/05/19/vairaki-rp-deputati-uzrakstijusi-iesniegumus-par-iestasanos-vienotiba/ |access-date=2 March 2021 |publisher=[[Ir (newspaper)|ir]] |language=lv}}&lt;/ref&gt;
[[File:Secretary Blinken Participates in a Joint Press Availability With Latvian Foreign Minister Rinkēvičs (51930453768).jpg|left|thumb|Rinkēvičs með bandaríska utanríkisráðherranum [[Antony Blinken]] þann 7. mars 2022]]

Þegar ríkisstjórn Dombrovskis sagði af sér árið 2014 hélt Rinkēvičs ráðuneyti sínu í fyrstu ríkisstjórn [[Laimdota Straujuma]]. Hann var kjörinn á lettneska þingið áður en hann var aftur útnefndur utanríkisráðherra í annarri stjórn Straujuma.&lt;ref name=&quot;kroet&quot;/&gt; Hann var utanríkisráðherra frá 2016 til 2019 í stjórn [[Māris Kučinskis]] og frá 2019 til 2023 í stjórn [[Arturs Krišjānis Kariņš]].

Rinkēvičs var kjörinn forseti Lettlands þann 31. maí 2023.&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |date=2023-05-31 |title=Edgars Rinkevics elected president of Latvia |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/europe/edgars-rinkevics-elected-president-latvia-2023-05-31/ |access-date=2023-05-31}}&lt;/ref&gt; Hann tók við embætti þann 8. júlí 2023.&lt;ref&gt;{{cite news |title=President Edgars Rinkēvičs takes oath of office |url=https://eng.lsm.lv/article/features/video/08.07.2023-president-edgars-rinkevics-takes-oath-of-office.a515626/ |access-date=8 July 2023 |work=[[Public Broadcasting of Latvia]] |date=8 July 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Stjórnmálaskoðanir ==
Rinkēvičs sagðist taka því fagnandi þegar [[Ísrael]] og [[Barein]] komu sér upp stjórnmálasambandi árið 2020.&lt;ref&gt;{{cite tweet |last=Rinkēvičs|first=Edgars|authorlink1= |title=I welcome the news about the establishment of full diplomatic relations between #Israel and #Bahrain, it will foster peace and stability in the region. I applaud the role of the United States for efforts to facilitate the normalisation of Israel-Bahrain relations|user=edgarsrinkevics|number=1304482412106330113|website=Twitter |format=Tweet |date=12 September 2020}}&lt;/ref&gt;

Rinkēvičs lýsti yfir þungum áhyggjum af [[Stríðið um Nagornó-Karabak 2020|stigmögnun átaka]] á umdeilda landsvæðinu í [[Nagornó-Karabak]] árið 2020 og biðlaði til [[Armenía|Armeníu]] og [[Aserbaísjan]]s að leggja strax niður vopn og leita friðsamlegrar lausnar.&lt;ref&gt;{{cite news|date=27 September 2020|title=Lithuanian, Latvian FMs concerned over Armenia's large-scale provocation against Azerbaijan|newspaper=[[Trend News Agency]]|url=https://en.trend.az/azerbaijan/politics/3305967.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929141233/https://en.trend.az/azerbaijan/politics/3305967.html|archive-date=29 September 2020}}&lt;/ref&gt;

== Einkahagir ==
Þann 6. nóvember 2014 lýsti Rinkēvičs því opinberlega yfir á [[X (samfélagsmiðill)|Twitter]]-síðu sinni að hann væri [[samkynhneigð]]ur.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/foreign-minister-proud-to-be-gay.a105381/ |title=Foreign Minister 'Proud to be gay' |publisher=[[Public Broadcasting of Latvia]] |date=6 November 2014 |access-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2014/nov/07/latvia-foreign-minister-edgars-rinkevics-comes-out-gay|title=Latvia's foreign minister comes out as gay|agency=Agence France-Presse |date=7 November 2014|work=The Guardian|access-date=6 April 2019|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; Hann var fyrsti þingmaður Lettlands sem lýsti yfir samkynhneigð sinni á opnum vettvangi og er nú fyrsti opinberlega samkynhneigði þjóðhöfðingi aðildarríkis í Evrópusambandinu.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Potts |first=Andrew |url=https://www.gaystarnews.com/article/latvia%E2%80%99s-foreign-minister-edgars-rinkevics-has-come-out-gay-twitter071114/#gs.O4w0wDBc |title=Latvia's Foreign Minister Edgars Rinkevics has come out as gay on Twitter |publisher=[[Gay Star News]] |date=7 November 2014 |access-date=8 November 2014 |archive-date=8 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108211027/http://www.gaystarnews.com/article/latvia%E2%80%99s-foreign-minister-edgars-rinkevics-has-come-out-gay-twitter071114#gs.O4w0wDBc |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bloomberg&quot;/&gt; Auk [[Lettneska|lettnesku]] talar Rinkēvičs [[Enska|ensku]], [[Rússneska|rússnesku]] og [[Franska|frönsku]] reiprennandi.

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
| titill = Forseti Lettlands
| frá = [[8. júlí]] [[2023]]
| til = 
| fyrir = [[Egils Levits]]
| eftir = Enn í embætti
}}
{{Töfluendir}}
{{Þjóðhöfðingjar aðildarríkja Evrópusambandsins}}
{{DEFAULTSORT:Rinkēvičs, Edgars}}
{{f|1973}}
[[Flokkur:Forsetar Lettlands]]</text>
      <sha1>jkg7pp3p3duhb1dvwqmhxngxgtokf1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Evika Siliņa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176377</id>
    <revision>
      <id>1964667</id>
      <parentid>1963128</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19889" sha1="swguww7vfqojhu7faxpr0kksz0dav37" xml:space="preserve">{{Stjórnmálamaður
| nafn           = Evika Siliņa
| mynd           = President Costa meets Prime Minister of Latvia Joint press conference (cropped).jpg
| myndatexti1     = Evika Siliņa árið 2025.
| titill= Forsætisráðherra Lettlands
| stjórnartíð_start = 15. september 2023
| stjórnartíð_end = 28. maí 2026
| forseti = [[Edgars Rinkēvičs]]
| forveri = [[Arturs Krišjānis Kariņš]]
| eftirmaður = [[Andris Kulbergs]]
| fæddur= {{fæðingardagur og aldur|1975|8|3}}
| fæðingarstaður = [[Ríga]], [[Sovétlýðveldið Lettland|lettneska sovétlýðveldinu]] (nú [[Lettland]]i)
| þjóðerni       =[[Lettland|Lettnesk]]
| háskóli = [[Háskóli Lettlands]]
| stjórnmálaflokkur=[[Eining (Lettland)|Eining]]&lt;ref name=&quot;puarocv&quot;&gt;{{cite web |title=Evika Siliņa (CV) |url=https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |website=Puaro.lv |date=15 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916175904/https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |archive-date=16 September 2023 |language=lv|access-date=18 September 2023}}&lt;/ref&gt;
| maki = Aigars Siliņš
| börn = 3
}}
'''Evika Siliņa''' (f. 3. ágúst 1975) er [[Lettland|lettneskur]] lögfræðingur og stjórnmálakona sem var [[forsætisráðherra Lettlands]] frá 15. september 2023 til 28. maí 2026. Hún var önnur konan til að gegna því embætti.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saeima ar 53 balsīm apstiprina Evikas Siliņas valdību |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |access-date=15 September 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=16 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916124901/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Frá 2022 til 2023 var hún velferðarmálaráðherra Lettlands í annarri ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Evika Siliņa is New Unity's party pick for PM |url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |access-date=17 August 2023 |website=eng.lsm.lv |language=en |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816215648/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 August 2023 |title=Latvia Minister Silina Poised to Succeed Karins as Prime Minister |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |access-date=17 August 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816163633/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hún er meðlimur í stjórnmálaflokknum [[Eining (Lettland)|Einingu]]. 

== Uppvöxtur ==
Siliņa er fædd í [[Ríga]]&lt;ref name=&quot;diepresse&quot;/&gt; þann 3. ágúst 1975.&lt;ref name=&quot;iem.gov.lv&quot; /&gt; Hún nam [[lögfræði]] við Háskóla Lettlands frá 1993 til 1997 og útskrifaðist með BA-gráðu í lögfræði. Hún hlaut síðar mastersgráðu í félagsvísindum, þjóðarétti og Evrópurétti við Framhaldslagaskóla Ríga.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 May 2019 |title=Evika Siliņa |url=https://www.vienotiba.lv/evika_silina |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526003247/https://www.vienotiba.lv/evika_silina |archive-date=26 May 2019 }}&lt;/ref&gt; 

Frá 2003 til 2012 vann Siliņa sjálfstætt sem lögmaður og sérhæfði sig í alþjóðlegum og innlendum viðskiptarétti.&lt;ref name=&quot;iem.gov.lv&quot; /&gt; Á þessum tíma vann Siliņa jafnframt við lögfræðiþjónustu hjá opinberum fjarskiptastofnunum og við ráðgjöf hjá óháðum samtökum.&lt;ref name=&quot;iem.gov.lv&quot; /&gt;

== Stjórnmálaferill ==
[[File:Saeimā notiek diskusija “Tiesiskums maksātnespējā – veselīgai tautsaimniecībai” (26823197034).jpg|thumb|right|Siliņa á ráðstefnu á lettneska þinginu 3. júní 2016]]
[[File:Evika Siliņa - 14.Saeimas deputātu svinīgais solījums.jpg|thumb|right|Siliņa flytur ræðu á þingi í nóvember 2022]]
Í þingkosningum Lettlands árið 2011 gaf Siliņa kost á sér fyrir [[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkinn]] í Ríga en náði ekki kjöri.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.galrez11.kandid?NR1=31|title=11. Saeimas vēlēšanas, Centrālā vēlēšanu komisija|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526021714/https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.GalRez11.kandid?NR1=31}}&lt;/ref&gt; Hún starfaði sem lögfræðiráðgjafi við lettneska innanríkisráðuneytið frá 2011 til 2012.&lt;ref name=&quot;puarocv&quot; /&gt;

Siliņa var þingritari í innanríkisáðuneytinu frá janúar 2013 til 23. janúar 2019.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 August 2023|title=Ministru prezidente|url=https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina?utm_source=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Ríkisstjórn Lettlands|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085720/https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Sem þingritari hlaut hún lof fyrir hreinskilni gagnvart blaðamönnum, meðal annars með því að útskýra afstöðu innanríkisráðuneytisins í ýmsum málum, og fyrir baráttu hennar gegn [[Tilbúið kannabisefni|tilbúnu kannabisefni]] og dreifingu þess í Lettlandi.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zvirbulis |first1=Girst |title=Kurš patiesībā vada Iekšlietu ministriju? 23 |url=https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |work=La.lv |date=15 February 2016 |language=lv |access-date=17 September 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816183625/https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Evika Siliņa: narkotiku lietošanas ierobežošanā jārīkojas proaktīvi|url=https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|work=lvportals.lv|date=18 May 2017|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085717/https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hún var jafnframt fulltrúi ráðuneytisins við nokkrar alþjóðastofnanir eins og [[Sameinuðu þjóðirnar]], [[Interpol]] og [[CEPOL]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kas ir Jaunās Vienotības izvirzītā premjera amata kandidāte Evika Siliņa?|url=https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|work=tvnet.lv|date=17 August 2023|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917223323/https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Eftir að ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]] var staðfest þann 23. janúar 2019 varð Siliņa þingritari forsætisráðherrans.&lt;ref name=&quot;santa.lv&quot;&gt;{{cite news |last1=Lūse |first1=Lolita |title=Kariņa «labā roka» Evika Siliņa: Es esmu augs, kas nav lolots labā augsnē |url=https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |work=Santa.lv |date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000758/https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lasi.lv&quot;&gt;{{cite news |last1=Libeka |first1=Māra |title=Evika Siliņa – cita veida jaunā līdere? |url=https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |work=Lasi.lv |date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000620/https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Siliņa bauð sig fram á þing í kosningum árið 2022 fyrir stjórnmálabandalagið [[Ný eining|Nýja einingu]] og náði kjöri.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=25 August 2023 |title=Latvian minister Evika Silina asked to take PM role |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |access-date=25 August 2023 |website=euractiv.com |language=en-GB |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825054949/https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Þann 6. desember 2022 var tilkynnt að Siliņa yrði velferðarmálaráðherra í ríkisstjórn Krišjānis Kariņš.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ERR |first=ERR News {{!}} |date=6 December 2022 |title=New Latvian coalition ministerial posts announced |url=https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |access-date=25 August 2023 |website=ERR |language=en |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094101/https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Nýja ríkisstjórnin var staðfest 14. desember.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saeima confirms the new Karins government |url=https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |access-date=25 August 2023 |website=The Baltic Times |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094428/https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

Eitt helsta markmið Siliņa sem ráðherra var hækkun lágmarkstekna í Lettlandi.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Welfare Minister: Raising minimum income level is priority|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|date=27 December 2022|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325165016/https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Þann 23. febrúar 2023 útnefndi forsætisráðherra hana í nýstofnaða Þemanefnd um fjármagn frá Evrópusambandinu.&lt;ref&gt;{{Cite web|title='EU Fund Committee' formed by PM Kariņš|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|access-date=23 February 2023|website=lsm.lv|archive-date=26 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226092750/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Þann 4. júlí 2023 lagði ráðuneyti hennar [[Istanbúlsamningurinn|Istanbúlsamninginn]] til samþykktar lettneska þingsins með nokkrum fyrirvörum.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Welfare Ministry puts forward ratification of Istanbul Convention with reference to Constitutional values for approval|url=https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|date=4 July 2023|website=The Baltic Times|access-date=17 September 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704151036/https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Minister on Istanbul Convention: stereotypes are hardest to fight|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|date=13 July 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Forsætisráðherra Lettlands (2023-)===
Eftir að [[Krišjānis Kariņš]] forsætisráðherra sagði af sér 16. ágúst 2023 tilnefndi Ný eining Siliņa til að taka við af honum.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Jaunā Vienotība» oficiāli virza premjera amatam labklājības ministri Eviku Siliņu |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |access-date=17 August 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817062828/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Þann 24. ágúst veitti [[Edgars Rinkēvičs]] forseti henni umboð til að mynda stjórn.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Presse |first=AFP-Agence France |title=Latvian Minister Asked To Take PM Role |url=https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |access-date=24 August 2023 |website=barrons.com |language=en-US |archive-date=24 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824191342/https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

Þann 29. ágúst neitaði lettneski [[Einingarlistinn (Lettland)|Einingarlistinn]] að taka þátt í stjórnarmyndun með Siliņa.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=United List declines Siliņa's four-party coalition offer|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|date=29 August 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902005300/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Í byrjun september gaf Siliņa til kynna að hún hygðist mynda nýjan þingmeirihluta ásamt [[Bandalag græningja og bænda|Bandalagi græningja og bænda]] (ZZS) og [[Framfaraflokkurinn (Lettland)|Framfaraflokknum]]  (P).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=No more tangos: Siliņa to offer another three-party coalition with reduced Saeima majority|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|date=1 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=9 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909211025/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tólf dögum síðar kynnti hún nýju stjórnina, þar sem Ný eining fékk sjö ráðuneyti, ZZS fjögur og P þrjú. Arturs Krišjānis Kariņš tók við embætti utanríkisráðherra.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Precise shape of proposed new Latvian government revealed|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|date=13 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Stjórn Siliņa vann traustsyfirlýsingu á þingi þann 15. september 2023 með 53 atkvæðum.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Eglitis|first=Aaron|title=Latvia Gets New Prime Minister Evika Silina With Parliament Majority|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|work=[[Bloomberg News]]|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085747/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Siliņa sagðist ætla að tryggja þátttöku rússneskumælandi minnihlutans í Lettlandi en efla lettneskukennslu fyrir menntakerfi á lettneska tungumálinu.&lt;ref name=&quot;diepresse&quot;&gt;{{Cite news|title=Evika Silina führt Lettlands neue Regierungskoalition|url=https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|date=15 September 2023|work=[[Die Presse]]|language=de|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085719/https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Stjórnin sagðist jafnframt ætla að auka fjárframlög til hernaðarmála og ljúka við byggingu tálma á landamærum Lettlands við Rússland og Belarús.&lt;ref name=diepresse /&gt; Stjórn Siliņa fundaði í fyrsta sinn síðar sama dag.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=New Latvian cabinet has its first meeting|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|date=15 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917171921/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Siliņa er önnur konan sem hefur orðið forsætisráðherra Lettlands á eftir [[Laimdota Straujuma|Laimdotu Straujuma]] árin 2014–2016.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Evika Siliņa is Latvia's new prime minister |url=https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |access-date=18 September 2023 |website=Politico |language=en |archive-date=18 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230918091229/https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Siliņa sagði af sér þann 14. maí árið 2026. Stjórn hennar hafði misst meirihluta á þingi eftir að varnarmálaráðherrann [[Andris Sprūds]] úr Framfaraflokknum sagði af sér vegna óánægju með viðbrögð hans við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Rússa og Úkraínumanna, sem hefur ítrekað farið inn fyrir landamæri Lettlands.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Forsætisráðherrann segir einnig af sér|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-05-14-forsaetisradherrann-segir-einnig-af-ser-475047|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 14. maí 2026|skoðað= 14. maí 2026|höfundur=Andri Yrkill Valsson}}&lt;/ref&gt;

==Einkahagir==
Siliņa er gift Aigars Siliņš og á með honum þrjú börn.&lt;ref name=&quot;puarocv&quot; /&gt;&lt;ref name=diepresse /&gt; 

Auk móðurmáls síns, [[Lettneska|lettnesku]], talar Siliņa [[Enska|ensku]] og [[Rússneska|rússnesku]] reiprennandi.&lt;ref name=&quot;iem.gov.lv&quot;&gt;{{Cite web |date=3 September 2018 |title=Parlamentārā sekretāre – Iekšlietu ministrija |url=http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903142115/http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |archive-date=3 September 2018 }}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
| titill = Forsætisráðherra Lettlands
| frá = 15. september 2023
| til = 28. maí 2026
| fyrir = [[Arturs Krišjānis Kariņš]]
| eftir = [[Andris Kulbergs]]
}}
{{Töfluendir}}
{{DEFAULTSORT:Siliņa, Evika}}
{{f|1975}}
[[Flokkur:Forsætisráðherrar Lettlands]]</text>
      <sha1>swguww7vfqojhu7faxpr0kksz0dav37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178186</id>
    <revision>
      <id>1964553</id>
      <parentid>1895888</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <comment>uppfæri stöðu á heimslista</comment>
      <origin>1964553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8470" sha1="ocauk48tsufzrtdyjjvyqh9sokkhzae" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn = Fílbeinstrendíska karlalandsliðið í knattspyrnu
| Gælunafn = ''Les Éléphants''(Fílarnir)
| Merki = Flag of Ivory Coast.svg|
| Íþróttasamband =  Fílbeinstrendíska knattspyrnusambandið
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Emerse Faé
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = 	Serge Aurier
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Didier Zokora (123)
| Flest mörk = 	[[Didier Drogba]] (65)
| Leikvangar = Stade de Kégué
| FIFA sæti = 34 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 12
| FIFA hæst ár = Febrúar 2013, apríl-maí 2013
| FIFA lægst = 	75
| FIFA lægst ár = mar-maí 2004
| Fyrsti leikur = 3-2 gegn [[Mynd:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Benínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dahomey]] ( 13.apríl, 1960)
| Stærsti sigur = 11-0 gegn Mið-Afríkulýðveldinu (27.desember 1961)
| Mesta tap =  5-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] (4.júní 2017)
| HM leikir = 3
| Fyrsti HM leikur = 2006
| Fyrsta HM keppni = 2006
| Mesti HM árangur = Riðlakeppni
| Álfukeppni = Afríkubikarinn
| Álfukeppni leikir =  25
| Fyrsta álfukeppni = 1965
| Mesti álfu árangur = Meistarar (1992, 2015)
| pattern_la1              = _civ22h
| pattern_b1               = _civ22h
| pattern_ra1              = _civ22h
| pattern_sh1              = _civ22h
| pattern_so1              = _civ22hl
| leftarm1                 = FFA503
| body1                    = FFA503
| rightarm1                = FFA503
| shorts1                  = F88C39
| socks1                   = F88C39
| pattern_la2              = _civ22a
| pattern_b2               = _civ22a
| pattern_ra2              = _civ22a
| pattern_sh2              = _civ22a
| pattern_so2              = _civ22al
| leftarm2                 = FFFFFF
| body2                    = FFFFFF
| rightarm2                = FFFFFF
| shorts2                  = FFFFFF
| socks2                   = FFFFFF
}}
'''Fílbeinstrendíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' eða ''Fílarnir'' eins og þeir eru oft kallaðir er stjórnað af knattspyrnusambandi [[Fílabeinsströndin|Fílabeinsstrandarinnar]]. Til ársins 2005 var stærsta afrek liðsins sigur í [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Akríkukeppninni]] árið 1992. Frá 2006 til 2015 var blómaskeið landsliðsins sem komst í úrslitakeppni þriggja [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|Heimsmeistaramóta]] í röð og varð að lokum Afríkumeistari árið 2015.

==Saga==
Fílabeinsströndin öðlaðist sjálfstæði árið 1960 og lék þegar sama ár sinn fyrsta landsleik, gegn [[Benínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Benín]] sem þá gekk raunar undir nafninu ''Dahomey''. Liðið tók fyrst þátt í [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Afríkukeppninni]] árið 1965 og vann til bronsverðlauna og endurtók svo leikinn þremur árum síðar.

Fyrsti Afrikumeistaratitllinn vannst árið 1992 í móti sem haldið var í [[Senegal]]. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni í bæði undanúrslitum og úrslitaleik keppninnar á móti [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] og [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]. Sú seinni rataði í sögubækur sem fyrsta vítaspyrnukeppni á stórmóti þar sem allir leikmenn þurftu að taka spyrnu. Velgengnin í Afríkumótinu skilaði sér þó ekki í forkeppni HM þar sem Fílabeinsströndinni tókst ekki að tryggja sér sæti í úrslitum fyrr en á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006 í Þýskalandi]].

===Fyrsta heimsmeistaramótið===
Fílabeinsströndin komst á HM 2006 þrátt fyrir að hafa lent í afar þungum riðli í undankeppninni með bæði Kamerún og [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptalandi]]. Þessi árangur náðist á sama tíma og blóðug borgarastyrjöld geysaði í landinu og varð frammistaða landsliðsins og ekki hvað síst ákall fyrirliðans [[Didier Drogba]] til þess að vopnahlé komst á og friðarsamningar hófust.

Í upphafi ársins 2006 hélt Fílabeinsströndin á Afríkumótið í Egyptalandi og hafnaði þar í öðru sæti eftir tap í vítaspyrnukeppni gegn heimamönnum í úrslitum.

Eftirvæntingin fyrir keppnina í Þýskalandi um sumarið var mikil enda liðið talið líklegt til afreka. Fílabeinsströndinni var raðað í annan styrkleikaflokk sem gaf frekar vonir um góðan árangur. Að flestra mati reyndist riðill þeirra þó sá langsterkasti í keppninni, þar sem finna mátti lið [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]], [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollands]] og [[Karlalandslið Serbíu og Svartfjallalands í knattspyrnu|Serba &amp; Svartfellinga]].

Fyrsti leikurinn, gegn Argentínu tapaðist 2:1 eftir harða baráttu. Sömu úrslit urðu upp á teningnum gegn Hollandi og því ljóst að HM-ævintýrið væri úr sögunni að þessu sinni. 3:2 sigur gegn Serbum &amp; Svartfellingum, þar sem liðið lenti 0:2 undir, reyndist ekki mikil sárabót. Liðinu var þó tekið með kostum og kynjum við heimkomuna, einkum þó Drogba sem var nánast í dýrlingatölu í heimalandinu.

===HM í Afríku===
[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] fór fram í [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] og var það í fyrsta sinn sem keppnin var haldin í [[Afríka|Afríku]]. Bundu margir von við að lið frá heimsálfunni myndu njóta góðs af staðsetningunni og var talað um að þau væru í raun öll á heimavelli. Fáeinum mánuðum fyrir úrslitakeppnina réð Fílabeinsströndin [[Sven-Göran Eriksson]] fyrrum landsliðsþjálfara [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englands]] til að stýra liðinu. Líkt og fjórum árum fyrr var riðillinn strembinn, með stórliðum [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] og [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] auk [[Norðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norður-Kóreu]] sem var óskrifað blað.

Fílabeinsströndin og Portúgal gerðu markalaust jafntefli í fyrsta leik. Í annarri umferð unnu Brasilíumenn 3:1 sigur á Fílabeinsströndinni á sama tíma og portúgalska liðið skellti Norður-Kóreu 7:0. Þar með var ljóst að mikið þyrfti að ganga á til að Fílabeinsströndin kæmist áfram. Liðið komst í 2:0 eftir tuttugu mínútna leik á móti Norður-Kóreu og vonarglæta virtist vera að kvikna, en ekki tókst að bæta við nema einu marki á sama tíma og hin liðin í riðlinum skildu jöfn. Fílabeinsströndin var fallin úr leik og stóð ekki undir æntingum frekar en önnur Afríkulið í keppninni. Í Afríkumótinu tveimur árum síðar komst liðið í úrslitaleikinn en tapaði í vítaspyrnukeppni fyrir spútnikliði [[Sambíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sambíu]] án þess að fá á sig eitt einasta mark í keppninni.

===Vonbrigði í Brasilíu===
Fílabeinsströndin komst í sína þriðju úrslitakeppni HM í röð og þá síðustu til þessa dags á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]] í Brasilíu. Liðið var talið líklegt til afreka og jókst sú bjartsýni þar sem riðill Fílabeinsstrandarinnar var talinn frekar þægilegur. Fyrsti leikurinn vannst, 2:1 gegn [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japönum]]. Við tók jafnstórt tap gegn [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]] og mátti því heita öruggt að jafntefli í lokaviðureigninni gegn [[Gríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grikkjum]] myndi koma Fílabeinsströndinni áfram í næstu umferð. Grikkir tóku forystuna en [[Wilfried Bony]] jafnaði metinn þegar um stundarfjórðungur var eftir. Sætið í 16-liða úrslitum virtist í höfn þegar Grikkir stálu öllum stigunum með marki á þriðju mínútu uppbótartíma og afríska liðið sat eftir með sárt ennið.

===Árangur í Afríku===
Árið 2015 var Afríkumótið haldið í [[Miðbaugs-Gínea|Miðbaugs-Gíneu]]. Fílabeinsströndin fór í úrslit gegn Gana. Úrslitaleiknum lauk með markalausu jafntefli. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar sem fíbeinstrendingar misnotuðu tvær fyrstu spyrnurnar en skoruðu svo úr níu í röð og urðu Afríkumeistarar í annað sinn í sögunni.

Liðið endurtók leikinn þegar það vann Nígeríu 2:1 í úrslitum Afríkukeppninnar 2024.

[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>ocauk48tsufzrtdyjjvyqh9sokkhzae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179334</id>
    <revision>
      <id>1964597</id>
      <parentid>1964479</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjarki S</username>
        <id>9</id>
      </contributor>
      <origin>1964597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58749" sha1="epb3ody9z3mvkj5ko6882pnf4claz1q" xml:space="preserve">'''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' voru haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin var 61 sveitarstjórn en þeim fækkaði um þrjár frá  [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar höfðu farið fram eða tóku gildi eftir kosningarnar.

Helstu tíðindi kosninganna voru gott gengi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu þar sem flokkurinn náði annað hvort hreinum meirihluta í sveitarstjórnum eða var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun. Þá náði [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] víða góðum árangri. Niðurstöðunum var gjarnan lýst sem „hægribylgju“.

Meirihlutar féllu í Reykjavík, Reykjanesbæ, Akureyri, Mosfellsbæ, Skagafirði, Borgarbyggð og Ísafirði svo nokkur séu nefnd af stærri sveitarfélögum landsins.

==Framkvæmd==
Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23.

Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}&lt;/ref&gt;

==Yfirlit==
Kosningarnar fóru fram í 62 sveitarfélögum en kjörnar voru 61 sveitarstjórn. Munurinn þarna á milli er vegna þess kjörin var sveitarstjórn í sameinuðu sveitarfélagi Borgarbyggðar og Skorradalshrepps en sameiningin tók gildi eftir kosningar. 50 sveitarstjórnir voru kjörnar í listakosningu og samanlagt voru 3.156 einstaklingar í framboði á 178 framboðslistum. Þar fyrir utan var sjálfkjörið í fjórum sveitarfélögum þar sem aðeins einn framboðslisti barst og í sjö sveitarfélögum fór fram óbundin kosning.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://island.is/v/sveitarstjornarkosningar-2026/frett/frambod-vid-sveitarstjornarkosningar|titill=Framboð við sveitarstjórnarkosningar|útgefandi=Landskjörstjórn|mánuður=17. apríl|ár=2026}}&lt;/ref&gt;
===Framboð===
[[Sjálfstæðisflokkurinn]] var í framboði undir eigin nafni í 34 sveitarfélögum,  [[Framsóknarflokkurinn]] í 26 sveitarfélögum, [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] og [[Samfylkingin]] í 19 sveitarfélögum hvor og Viðreisn í 10 sveitarfélögum. [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] buðu fram undir eigin nafni í fjórum sveitarfélögum en í kosningabandalagi undir merkjum [[Vinstrið|Vinstrisins]] í tveimur. [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] bauð fram í tveimur sveitarfélögum en [[Píratar]] og [[Flokkur fólksins]] eingöngu í Reykjavík. Aðrir framboðslistar voru staðbundnir og ekki undir merkjum stjórnmálaflokka á landsvísu.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Yfirlit framboða í öllum sveitarfélögum. Raðað eftir fjölda kjósenda á kjörskrá.
! colspan=&quot;2&quot; | Sveitarfélag
! colspan=&quot;7&quot; | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi
! colspan=&quot;4&quot; rowspan=&quot;2&quot; class=unsortable | Önnur framboð
! rowspan=&quot;2&quot; class=unsortable |Umfjöllun
|-
!Nafn
! Kjósendur
! class=unsortable | {{LB|B}}
! class=unsortable | {{LB|C}}
! class=unsortable | {{LB|D}}
! class=unsortable | {{LB|J}}
! class=unsortable | {{LB|M}}
! class=unsortable | {{LB|S}}
! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}}
|-
|[[Reykjavík]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 108.545
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|{{LB|J}}
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}}
|{{LB|F}}
|{{LB2|G|Góðan daginn}}
|{{LB|P}}
|{{LB2|R|Okkar borg}}
|[[#Reykjavík|Umfjöllun]]
|-
|[[Kópavogur]]
| style=&quot;text-align:right&quot; | 30.949
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|{{LB|J}}
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|{{LB|V}}
|
|
|
|
|[[#Kópavogur|Umfjöllun]]
|-
|[[Hafnarfjörður]]
| style=&quot;text-align:right&quot; | 24.593
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}}
|
|
|
|
|[[#Hafnarfjörður|Umfjöllun]]
|-
|[[Reykjanesbær]]
| style=&quot;text-align:right&quot; | 17.086
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|
|
|
|
|[[#Reykjanesbær|Umfjöllun]]
|-
|[[Garðabær]]
| style=&quot;text-align:right&quot; | 15.730
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}}
| 
|
|
|[[#Garðabær|Umfjöllun]]
|-
|[[Akureyri]]
| style=&quot;text-align:right&quot; | 15.547
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|{{LB|V}}
|{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}}
|{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}}
|
|
|[[#Akureyri|Umfjöllun]]
|-
|[[Mosfellsbær]]
| style=&quot;text-align:right&quot; | 10.391
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}}
| 
|
|
|[[#Mosfellsbær|Umfjöllun]]
|-
|[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]]
| style=&quot;text-align:right&quot; | 9.567
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|
|{{LB|S}}
|
|
|
| 
|
|[[#Sveitarfélagið Árborg|Umfjöllun]]
|-
|[[Akranes]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 6.296
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|
|
| 
|
|[[#Akranes|Umfjöllun]]
|-
|[[Fjarðabyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 3.976
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|
|
| 
|
|[[#Fjarðabyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Múlaþing]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 3.949
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|
|{{LB|V}}
|{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}}
|
| 
|
|[[#Múlaþing|Umfjöllun]]
|-
|[[Seltjarnarnes]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 3.541
|
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|
|
| 
|
|[[#Seltjarnarnes|Umfjöllun]]
|-
|[[Vestmannaeyjar]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 3.540
|
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|
|
|{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}}
|
|
|
|[[#Vestmannaeyjar|Umfjöllun]]
|-
|[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 3.297
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|
|
|{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}}
| 
|
|
|[[#Skagafjörður|Umfjöllun]]
|-
|[[Suðurnesjabær]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 3.152
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|
|
| 
|
|[[#Suðurnesjabær|Umfjöllun]]
|-
|[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur|Skorradalshr.]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 3.141
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|
|
|{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}}
| 
|
|
|[[#Borgarbyggð og Skorradalshreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Ísafjarðarbær]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 2.976
|{{LB|B}}
|{{LB|C}}
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|
|
|
| 
|
|[[#Ísafjarðarbær|Umfjöllun]]
|-
|[[Hveragerði]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 2.567
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|
|{{LB|S}}
|
|{{LB2|O|Okkar Hveragerði}}
| 
|
|
|[[#Hveragerði|Umfjöllun]]
|-
|[[Norðurþing]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 2.345
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|{{LB|S}}
|{{LB|V}}
|
|
| 
|
|[[#Norðurþing|Umfjöllun]]
|-
|[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]]
|style=&quot;text-align:right | 2.212
|
|
|{{LB|D}}
|
|
|{{LB|S}}
|
|
|
| 
|
|[[#Sveitarfélagið Ölfus|Umfjöllun]]
|-
|[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.922
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|
|
|{{LB2|K|Kex framboðið}}
|
| 
|
|[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Umfjöllun]]
|-
|[[Fjallabyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.555
|
|
|{{LB|D}}
|
|
|{{LB|S}}
|
|{{LB2|H}}
|
|
|
|[[#Fjallabyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Rangárþing eystra]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.547
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|N}}
| 
|
|
|[[#Rangárþing eystra|Umfjöllun]]
|-
|[[Rangárþing ytra]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.518
|
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|Á}}
| 
|
|
|[[#Rangárþing ytra|Umfjöllun]]
|-
|[[Dalvíkurbyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.478
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|A}}
|{{LB2|K}}
| 
|
|[[#Dalvíkurbyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.474
|
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|A}}
|{{LB2|E}}
|{{LB2|L}}
|
|[[#Sveitarfélagið Vogar|Umfjöllun]]
|-
|[[Snæfellsbær]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.269
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''einn listi'' ({{LB|D}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn''
|[[#Snæfellsbær|Umfjöllun]]
|-
|[[Grindavík]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.118
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|{{LB|M}}
|
|
|
|
| 
|
|[[#Grindavík|Umfjöllun]]
|-
|[[Þingeyjarsveit]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.114
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|Á}}
|{{LB2|L}}
|{{LB2|N}}
|
|[[#Þingeyjarsveit|Umfjöllun]]
|-
|[[Vesturbyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.097
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|N}}
|{{LB2|V}} 
|
|
|[[#Vesturbyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Húnabyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.034
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|A}}
|
|
|
|[[#Húnabyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Sveitarfélagið Stykkishólmur|Svf. Stykkishólmur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 1.034
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|H}}
|{{LB2|Í}} 
|
|
|[[#Sveitarfélagið Stykkishólmur|Umfjöllun]]
|-
|[[Bláskógabyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 988
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|T}}
|{{LB2|Þ}}
|
|
|[[#Bláskógabyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Húnaþing vestra]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 963
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|N}}
| 
|
|
|[[#Húnaþing vestra|Umfjöllun]]
|-
|[[Eyjafjarðarsveit]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 907
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|F}}
|{{LB2|K}} 
|
|
|[[#Eyjafjarðarsveit|Umfjöllun]]
|-
|[[Bolungarvík]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 774
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|K}}
|{{LB2|O}}
| 
|
|[[#Bolungarvík|Umfjöllun]]
|-
|[[Hörgársveit]]
|style=&quot;text-align:right | 715
|
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|G}}
|{{LB2|H}}
|
|
|[[#Hörgársveit|Umfjöllun]]
|-
|[[Hrunamannahreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 678
|
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|L}}
| 
|
|
|[[#Hrunamannahreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Mýrdalshreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 666
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|A}}
|{{LB2|Z}}
| 
|
|[[#Mýrdalshreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Hvalfjarðarsveit]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 657
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|A}}
|{{LB2|Í}}
| 
|
|[[#Hvalfjarðarsveit|Umfjöllun]]
|-
|[[Grundarfjarðarbær]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 639
|{{LB|B}}
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|
|
| 
|
|[[#Grundarfjarðarbær|Umfjöllun]]
|-
|[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 579
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|E}}
|{{LB2|Ö}}
|
|
|[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Flóahreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 567
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|I}}
|{{LB2|T}}
|
|
|[[#Flóahreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Dalabyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 534
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''óbundin kosning''
|[[#Dalabyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 497
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|E}}
|{{LB2|L}}
|
|
|[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Vopnafjarðarhreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 494
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''einn listi'' ({{LB2|O}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn''
|[[#Vopnafjarðarhreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Langanesbyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 455
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''óbundin kosning''
|[[#Langanesbyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Skaftárhreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 454
|
|
|{{LB|D}}
|
|
|
|
|{{LB2|Ö}}
| 
|
|
|[[#Skaftárhreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Svalbarðsstrandarhreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 377
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|H}}
|{{LB2|S}}
|{{LB2|Ö}}
|
|[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 352
|{{LB|B}}
|
|
|
|
|{{LB|S}}
|
|{{LB2|K}}
|
|
|
|[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Umfjöllun]]
|-
|[[Strandabyggð]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 350
|{{LB|B}}
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|G}}
|{{LB2|T}}
|
|
|[[#Strandabyggð|Umfjöllun]]
|-
|[[Grýtubakkahreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 281
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''óbundin kosning''
|[[#Grýtubakkahreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Kjósarhreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 276
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''einn listi'' ({{LB2|A}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn''
|[[#Kjósarhreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Ásahreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 224
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''óbundin kosning''
|[[#Ásahreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Reykhólahreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 196
|
|
|
|
|
|{{LB|S}}
|
|{{LB2|R}}
|
|
|
|[[#Reykhólahreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Súðavíkurhreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 176
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|A}}
|{{LB2|E}}
|
|
|[[#Súðavíkurhreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Fljótsdalshreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 95
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''óbundin kosning''
|[[#Fljótsdalshreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Kaldrananeshreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 92
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''óbundin kosning''
|[[#Kaldrananeshreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 83
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''óbundin kosning''
|[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Árneshreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 57
|
|
|
|
|
|
|
|{{LB2|Á}}
|{{LB2|S}}
|
|
| [[#Árneshreppur|Umfjöllun]]
|-
|[[Tjörneshreppur]]
|style=&quot;text-align:right&quot; | 44
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | ''einn listi'' ({{LB2|T}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn''
|[[#Tjörneshreppur|Umfjöllun]]
|}

===Niðurstöður===
Í töflunni hér að neðan má sjá þá stjórnmálaflokka sem starfa á landsvísu og fjölda sveitarstjórnarfulltrúa á landsvísu sem komu í hlut hvers og eins. Hér er eingöngu litið til framboða undir listabókstöfum flokkanna og því ekki tekið tillit til staðbundinna framboða sem flokkarnir eiga í einhverjum tilfellum aðkomu að.
{{Kosningaúrslit
|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|seats1=128
|sc1=+15
|party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|seats2=54
|sc2=-15
|party3=[[Samfylkingin]] (S)
|seats3=38
|sc3=+12
|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|seats4=23
|sc4=+17
|party5=[[Viðreisn]] (C)
|seats5=9
|sc5=+4
|party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] (V)&lt;br&gt;og [[Vinstrið]] (A)
|seats6=6
|sc6=-3
|party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J)
|seats7=1
|sc7=-1
|party8=[[Píratar]] (P)
|seats8=0
|sc8=-4
|party9=[[Flokkur fólksins]] (F)
|seats9=0
|sc9=-2
|party10=Aðrir listar
|seats10=155
|sc10=-10
|party11=Kjörnir í óbundnum kosningum
|seats11=39
|sc11=-30
|total_sc=-17
}}
Sjálfstæðisflokkurinn fékk flesta fulltrúa kjörna í sveitarstjórn og bætti nokkrum við sig á landsvísu en Miðflokkurinn bætti við sig flestum fulltrúum. Gott gengi Framsóknarflokksins í kosningunum 2022 gekk nú að nokkru leyti til baka en flokkurinn hefur þó næst flesta fulltrúa í sveitarstjórnum á landsvísu. Fulltrúum Samfylkingar og Viðreisnar fjölgaði einnig en þessir flokkar buðu nú fram undir eigin nafni í fleiri sveitarfélögum en áður. Píratar og Flokkur fólksins misstu alla fulltrúa úr sveitarstjórnum.

==Höfuðborgarsvæðið==
=== [[Reykjavík]] ===
{{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}}
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party6=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand6=[[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]]
|votes6= 4805
|seats6=1
|sc6=-3

|party4=[[Viðreisn]] (C)
|cand4=[[Björg Magnúsdóttir]]
|votes4= 7436
|seats4=2
|sc4=+1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=[[Hildur Björnsdóttir]]
|votes1=22930
|seats1=9
|sc1=+3

|party10=Góðan daginn (G)
|color10=
|cand10=Ingimar Þór Friðriksson
|votes10=361
|seats10=0
|sc10=

|party8=[[Flokkur fólksins]] (F)
|cand8=[[Guðmundur Ingi Þóroddsson]]
|votes8=2319
|seats8=0
|sc8=-1

|party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J)
|cand7=[[Silja Sóley Birgisdóttir]]
|votes7=2858
|seats7=1
|sc7=-1

|party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand3=[[Ari Edwald]]
|votes3=7912
|seats3=3
|sc3=+3

|party9=[[Píratar]] (P)
|cand9=[[Kristinn Jón Ólafsson]]
|votes9=1348
|seats9=0
|sc9=-3

|party2=[[Samfylkingin]] (S)
|cand2=[[Pétur Marteinsson]]
|votes2=12737
|seats2=5
|sc2=

|party5=[[Vinstrið]] (A)
|color5=#023f38
|cand5=[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]]
|votes5=6649
|seats5=2
|sc5=+2

|party11=Okkar borg (R)
|color11=
|cand11=Sigfús Aðalsteinsson
|votes11=306
|seats11=0
|sc11=  
                  
|invalid= 228   
|blank= 1107
|electorate= 108545
}}
Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar,  hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn.

Á síðustu mánuðum fyrir kosningar sýndu skoðanakannanir meira fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hafði fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}&lt;/ref&gt; Nokkur umræða átti sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem áður var oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hygði á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}&lt;/ref&gt;

Á síðustu vikum kosningabaráttunnar jókst fylgi Sjálfstæðisflokksins verulega í skoðananakönnunum og það skilaði sér í kosningunum þar sem flokkurinn náði sinni bestu niðurstöðu í Reykjavík í 16 ár sem skilaði honum níu fulltrúum í borgarstjórn. Fimm flokka meirihlutinn kolféll þar sem Samflykingin stóð í stað en Píratar og Flokkur fólksins misstu alla sína fulltrúa. Miðflokkurinn fékk bestu útkomu sem hann hefur náð í borgarstjórn með þrjá fulltrúa kjörna.

[[Hildur Björnsdóttir]], oddviti Sjálfstæðisflokks, var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun og hafði kost á því að mynda tveggja flokka meirihluta með Miðflokki eða þriggja flokka með Viðreisn og Framsóknarflokki. Síðari kosturinn varð ofan á en tilkynnt var um myndun slíks meirihluta á blaðamannafundi í [[Viðey]] 27. maí. Hildur verður [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjóri]], [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknarflokks, verður formaður borgarráðs en [[Björg Magnúsdóttir]], oddviti Viðreisnar verður forseti borgarstjórnar. Eftir eitt ár er fyrihugað að Einar og Björg skipti á embættum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-27-sjalfstaedisflokkur-vidreisn-og-framsokn-mynda-meirihluta-476458|titill=Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Framsókn mynda meirihluta|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=27. maí|ár=2026}}&lt;/ref&gt;

===[[Kópavogur]]===
{{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}}
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand4=Orri Hlöðversson
|votes4=2116
|seats4=1
|sc4=-1

|party5=[[Viðreisn]] (C)
|cand5=María Ellen Steingrímsdóttir
|votes5=2068
|seats5=1
|sc5=

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=[[Ásdís Kristjánsdóttir]]
|votes1=9359
|seats1=6
|sc1=+2

|party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J)
|cand7=Markús Candi
|votes7=344
|seats7=0
|sc7=

|party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand3=Einar Jóhannes Guðnason
|votes3=2148
|seats3=1
|sc3=+1

|party2=[[Samfylkingin]] (S)
|cand2=Jónas Már Torfason
|votes2=3869
|seats2=2
|sc2=+1

|party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] (V)
|cand6=Anna Sigríður Hafliðadóttir
|votes6=563
|seats6=0
|sc6=

|invalid=129   
|blank=355
|electorate=30949
}}
Sitjandi meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli. Sjálfstæðisflokkurinn fékk sína bestu niðurstöðu í sögu bæjarins og hreinan meirihluta í bæjarstjórn í fyrsta skiptið.

===[[Hafnarfjörður]]===
{{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}}
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand2=[[Valdimar Víðisson]]
|votes2=3752
|seats2=3
|sc2=+1

|party4=[[Viðreisn]] (C)
|cand4=Karólína Helga Símonardóttir
|votes4=2204
|seats4=2
|sc4=+1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=[[Orri Björnsson]]
|votes1=4286
|seats1=3
|sc1=-1

|party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand5=Einar Geir Þorsteinsson
|votes5=1768
|seats5=1
|sc5=+1

|party3=[[Samfylkingin]] (S)
|cand3=[[Guðmundur Árni Stefánsson]]
|votes3=2755
|seats3=2
|sc3=-2

|party6=[[Vinstrið]] (A)
|color6=#023f38
|cand6=Ester Bíbí Ásgeirsdóttir
|votes6=684
|seats6=0
|sc6=

|invalid= 63  
|blank= 280
|electorate= 24582
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4sgH2siCrolk82pPfGGIUN/a713e6cc9e3d0bf9e25daf3b456457ca/Kosningask%C3%83_rsla_Hafnarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}
Meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli en báðir flokkar fengu nú þrjá fulltrúa kjörna. Sjálfstæðisflokkur missti þannig einn fulltrúa en Framsóknarflokkur fékk einum fleiri en síðast. Viðræður hófust milli meirihlutaflokkanna um áframhaldandi samstarf, en þeim var slitið og ásakanir um trúnaðarbrest Framsóknarmanna komu fram frá talsmönnum Sjálfstæðisflokks, Samfylkingar og Viðreisnar þar sem Valdimar Víðisson, oddviti Framsóknarmanna, var sakaður um að hafa átt í meirihlutaviðræðum við bæði Sjálfstæðisflokkinn annars vegar og Samfylkingu og Viðreisn hins vegar á sama tíma. Á endanum varð úr að Sjálfstæðisflokkur, Samfylking og Viðreisn mynduðu nýjan meirihluta.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/25/hafa_nad_samkomulagi_um_meirihluta_i_hafnarfirdi/|titill=Hafa náð samkomulagi um meirihluta í Hafnarfirði|útgefandi=Mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}&lt;/ref&gt;

Vegna fylgistaps Samfylkingar lýsti Guðmundur Árni Stefánsson því yfir eftir að fyrstu tölur voru birtar að hann tæki persónulega ábyrgð á niðurstöðunni og tilkynnti síðar að hann myndi ekki taka sæti í bæjarstjórn og að hann myndi einnig víkja úr embætti varaformanns Samfylkingarinnar.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262885678d/gud-mundur-arni-haettir-i-politik-eg-er-enginn-modsudumadur-|titill=Guð­mundur Árni hættir í pólitík: „Ég er enginn moðsuðumaður“|útgefandi=Vísir.is|mánuður=18. maí|ár=2026}}&lt;/ref&gt;

===[[Garðabær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand3=[[Hlynur Bæringsson]]
|votes3=1024
|seats3=1
|sc3=

|party6=[[Viðreisn]] (C)
|cand6=Guðlaugur Kristmundsson
|votes6=721
|seats6=0
|sc6=-1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=[[Almar Guðmundsson]]
|votes1=6644
|seats1=8
|sc1=+1

|party4=[[Garðabæjarlistinn]] (G)
|color4=#ffc103
|cand4=Þorbjörg Þorvaldsdóttir
|votes4=988
|seats4=1
|sc4=-1

|party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand5=[[Lárus Guðmundsson]]
|votes5=762
|seats5=0
|sc5=

|party2=[[Samfylkingin]] (S)
|cand2=Kjartan Atli Kjartansson
|votes2=1323
|seats2=1
|sc2=+1

|invalid= 34   
|blank= 130
|electorate= 15724
|heimild=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2IQECokxMyCuaVuzGM93aS/a946ec3b0b9b13db8ed427a8eaf5c76d/Kosningask%C3%83_rsla_Gar%C3%83_ab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}
Sjálfstæðisflokkurinn hefur haft hreinan meirihluta í bæjarstjórn Garðabæjar frá því að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og ekki varð breyting á því nú.

===[[Mosfellsbær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand2=Sævar Birgisson
|votes2=1453
|seats2=2
|sc2=-2

|party4=[[Viðreisn]] (C)
|cand4=Gylfi Þór Þorsteinsson
|votes4= 708
|seats4=1
|sc4=

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Hilmar Gunnarsson
|votes1=2949
|seats1=5
|sc1=+1

|party5=[[Vinir Mosfellsbæjar]] (L)
|color5=#ffff01
|cand5=Árni Jónsson
|votes5=595
|seats5=1
|sc5=

|party7=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand7=[[Sveinn Óskar Sigurðsson]]
|votes7=517
|seats7=1
|sc7=+1

|party3=[[Samfylkingin]] (S)
|cand3=Ólafur Ingi Óskarsson
|votes3= 764
|seats3=1
|sc3=
       
|invalid= 23    
|blank= 84
|electorate= 10391
}}

===[[Seltjarnarnes]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Þór Sigurgeirsson
|votes1=1401
|seats1=4
|sc1=

|party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand3=Skafti Harðarson
|votes3=392
|seats3=1
|sc3=+1

|party2=[[Samfylkingin|Samfylking]], [[Viðreisn]] og óháðir (S)
|cand2=Kristinn Ólafsson
|votes2=906
|seats2=2
|sc2=-1
         
|invalid=8
|blank=36
|electorate=3541
}}

===[[Kjósarhreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Íbúar í Kjós (A)
|cand1=Jóhanna Hreinsdóttir
|votes1=
|seats1=5
|sc1=

|blank=
|invalid=       
|electorate=
}}
Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn.

==Suðurnes==
===[[Reykjanesbær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand2=Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir
|votes2=2254
|seats2=3
|sc2=-

|party5=[[Viðreisn]] (C)
|cand5=Arnar Páll Guðmundsson
|votes5=453
|seats5=0
|sc5=-

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=[[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Vilhjálmur Árnason]]
|votes1=3380
|seats1=5
|sc1=+2

|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand4=Gunnlaugur Kárason
|votes4=965
|seats4=1
|sc4=+1

|party3=[[Samfylkingin]] (S)
|cand3=Guðný Birna Guðjónsdóttir
|votes3=1577
|seats3=2
|sc3=-1

|invalid=42
|blank=149
|electorate=17086
}}

===[[Suðurnesjabær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B)
|cand3=Anton Kristinn Guðmundsson
|votes3=439
|seats3=2
|sc3=

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og óháðir]] (D)
|cand2=Haukur Andreasson
|votes2=495
|seats2=2
|sc2=-1

|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand4=Daði Bergþórsson
|votes4=351
|seats4=2
|sc4=+2

|party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S)
|cand1=Svavar Grétarsson
|votes1=663
|seats1=3
|sc1=+1
         
|invalid= 14
|blank= 40
|electorate= 3152
}}
===[[Sveitarfélagið Vogar]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=Fyrir samfélagið (A)
|cand2=Gunnar J. Helgason
|votes2=223
|seats2=2
|sc2=+2

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D)
|cand1=Björg Ásta Þórðardóttir
|votes1=333
|seats1=3
|sc1=

|party3=Framboðsfélag E-listans (E)
|color3=
|cand3=Birgir Örn Ólafsson
|votes3=172
|seats3=1
|sc3=-2

|party4=Framfarafélag L-listans (L)
|color4=
|cand4=Kristinn Björgvinsson
|votes4=125
|seats4=1
|sc4=
        
|invalid=4
|blank=18
|electorate=1474
}}

===[[Grindavík]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand1=Ásrún Helga Kristinsdóttir
|votes1=367
|seats1=3
|sc1=+2

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand2=Guðbjörg Eyjólfsdóttir
|votes2=351
|seats2=3
|sc2=+1

|party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand3=Magnús Már Jakobsson
|votes3=119
|seats3=1
|sc3=-2
 
|invalid=1
|blank=4
|electorate=1117
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1nEBRjgkRTohxy3O8QAddA/a2c38439d978142df105f72f7fb97964/Kosningask%C3%83_rsla_Grindav%C3%83_kurb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

==Vesturland==
===[[Akranes]]===
{{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}}
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og frjálsir]] (B)
|cand2=Ragnar Baldvin Sæmundsson
|votes2= 1006
|seats2=2
|sc2=-1

|party4=[[Viðreisn]] (C)
|cand4=Jón Guðni Guðmundsson
|votes4=454
|seats4=1
|sc4=+1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Líf Lárusdóttur
|votes1= 1431
|seats1=3
|sc1=

|party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand5=Hrafn Ágúst Björnsson
|votes5=414
|seats5=1
|sc5=+1

|party3=[[Samfylkingin]] (S)
|cand3=Sigurður Vopni Vatnsdal
|votes3=949
|seats3=2
|sc3=-1
    
|invalid= 18       
|blank= 118
|electorate= 6292
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4UFP5OsTzw55vpIszPxi8o/6e7c0b978986f42387c531309da0f600/Kosningask%C3%83_rsla_Akraneskaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand2=Davíð Sigurðsson
|votes2=527
|seats2=2
|sc2=-3

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Sigurður Guðmundsson
|votes1=608
|seats1=3
|sc1=+1

|party3=Borgarbyggðarlistinn (A)
|color3=#fc7d14
|cand3=Jovana Pavlović
|votes3=488
|seats3=2
|sc3=+1

|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)]] (M)
|cand4=Haukur Þór Hauksson
|votes4=455
|seats4=2
|sc4=+2

|valid=2078          
|invalid= 8   
|blank= 60
|electorate=3140
}}
Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. Framsóknarflokkur hafði haft hreinan meirihluta í Borgarbyggð sem féll nú.

===[[Snæfellsbær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Auður Kjartansdóttir
|votes1=
|seats1=7
|sc1=

|blank=
|invalid=       
|electorate=
}}
Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn.

===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]===
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party1 = Listi framfarasinna (H)
| cand1 = Björn Ásgeir Sumarliðason
| votes1 = 461
| seats1 = 4
| sc1 = 

| party2 = Íbúalistinn (Í)
| cand2 = Sigurður Grétar Jónasson
| votes2 = 305
| seats2 = 3
| sc2 = 

| invalid = 9
| blank = 26
| electorate = 989
}}

===[[Grundarfjarðarbær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B)
|cand1=Fannar Þór Þorfinnsson
|votes1=253
|seats1=4
|sc1=+4

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand2=Jósef Kjartansson
|votes2=199
|seats2=3
|sc2=-1
         
|invalid= 4   
|blank= 15
|electorate= 639
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5PdbHlb2p0keB1e6tNlXBE/46182039f58f6caa5ea0de758732e9f9/Kosningask%C3%83_rsla_Grundarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Hvalfjarðarsveit]]===
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party1 = Samhent sveit (A)
| cand1 = Haraldur Benediktsson
| votes1 = 336
| seats1 = 5
| sc1 = 

| party2 = Íbúahreyfingin (Í)
| cand2 = Þóra Margrét Júlíusdóttir
| votes2 = 150
| seats2 = 2
| sc2 = 

| invalid = 4
| blank = 17
| electorate = 657 
}}

===[[Dalabyggð]]===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Fulltrúi !! Atkvæði !! %
|-
| Ingibjörg Þóranna Steinudóttir || 248 || 84,6
|-
| Guðbrandur Tumi Gíslason || 238 || 81,6
|-
| Ingveldur Guðmundsdóttir || 228 || 77,8
|-
| Skjöldur Orri Skjaldarson || 222 || 75,8
|-
| Guðlaug Kristinsdóttir || 192 || 65,5
|-
| Sindri Geir Sigurðsson || 142 || 48,5
|-
| Bjarnheiður Jóhannsdóttir || 107 || 36,5
|-
! colspan=3 |
|-
| Gild atkvæði || 293 || 98,7
|-
| Auð atkvæði || 4 || 1,3
|-
| Ógild atkvæði || 0 || 0,0
|-
| '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''297''' || '''100,0'''
|-
| ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''534'' || ''55,6''
|-
| colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/753hfHNdbqNC0ITPKNuzzk/a2b7d89013e071caf77c85cbd7fdc6ef/Kosningask%C3%83_rsla_Dalabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla]
|}
Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 534 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan fjóra sem skoruðust undan því.

===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Fulltrúi !! Atkvæði !! %
|-
| Guðbjörg Gunnarsdóttir  || 37 || 60,7
|-
| Eggert Kjartansson || 31 || 50,8
|-
| Veronika G. Sigurvinsdóttir || 29 || 47,5
|-
| Þröstur Aðalbjarnarson || 29 || 47,5
|-
| Sigurbjörg Ottesen || 29 || 47,5
|-
! colspan=3 |
|-
| Gild atkvæði || 61 || 95,3
|-
| Auð atkvæði || 2 || 3,1
|-
| Ógild atkvæði || 1 || 1,6
|-
| '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''64''' || '''100,0'''
|-
| ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''83'' || ''77,1''
|-
| colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/xcDcqGrDwN6qnvNvaAvk0/c1816a3c75e4dd71b2b69343a3c94a4e/Kosningask%C3%83_rsla_Eyja-_og_Miklaholtshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
|}
Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 83 og voru þeir allir í kjöri.

==Vestfirðir==
===[[Ísafjarðarbær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Framsóknarflokkurinn]] og óháðir (B)
|cand1=Kristján Þór Kristjánsson
|votes1=698
|seats1=4
|sc1=+1

|party2=[[Viðreisn]] (C)
|cand2=Gylfi Ólafsson
|votes2=326
|seats2=1
|sc2=+1

|party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand3=Jónas Þór Birgisson
|votes3=521
|seats3=2
|sc3=-

|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand4=Sævar Óli Hjörvarsson
|votes4=91
|seats4=0
|sc4=-

|party5=[[Samfylkingin]]
|cand5=Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir
|votes5=400
|seats5=2
|sc5=-
         
|invalid=19    
|blank=38
|electorate=2976
}}

===[[Vesturbyggð]]===
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party1 = Ný sýn (N)
| cand1 = Þórkatla Soffía Ólafsdóttir
| votes1 = 375 
| seats1 = 4
| sc1 =

| party2 = Sterkari Vesturbyggð (V)
| cand2 = Hlynur Ársælsson
| votes2 = 262 
| seats2 = 3
| sc2 = +3

| invalid = 29
| electorate = 1097
}}
&lt;!-- Vantar skiptingu auðra og ógilda--&gt;
===[[Bolungarvík]]===
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party1 = Máttur meyja og manna (K)
| cand1 = Guðfinnur Ragnar Jóhannsson
| votes1 = 336
| seats1 = 3
| sc1 = -1

| party2 = Betri Bolungarvík (O)
| cand2 = Kristján Jón Guðmundsson
| votes2 = 247
| seats2 = 4
| sc2 = +4

| invalid = 2
| blank = 9
| electorate = 774
| source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/791kRqZQ3HIJzfbp1FDTu2/c3b2644fe63c64057b139a32ce9d89ae/Kosningask%C3%83_rsla_Bolungarv%C3%83_kurkaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Strandabyggð]]===
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party2 = Framsóknarmenn og óháðir (B)
| cand2 = Sigurbjörn Rafn Úlfarsson
| votes2 = 74
| seats2 = 1
| sc2 = +1

| party1 = Vegvísir (G)
| cand1 = Hrafnhildur Þorsteinsdóttir
| votes1 = 141
| seats1 = 3
| sc1 = +3

| party3 = Strandabandalagið (T)
| cand3 = Þorgeir Pálsson
| votes3 = 69
| seats3 = 1
| sc3 = -2

| invalid = 2
| blank = 15
| electorate = 351
}}

===[[Reykhólahreppur]]===
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party1 = Raddir okkar allra (R)
| cand1 = Árný Huld Haraldsdóttir
| ipct1= 71,5
| votes1 = 
| seats1 = 4
| sc1 = 

| party2 = [[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S)
| cand2 = Hrefna Jónsdóttir
| ipct2= 28,5
| votes2 = 
| seats2 = 1
| sc2 = 

| invalid = 
| blank = 
| electorate = 196
}}
&lt;!-- vantar upplýsingar um atkvæðatölur og auða/ógilda --&gt;

===[[Súðavíkurhreppur]]===
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party2 = Fjarðarlistinn (A)
| cand2 = Kristján Rúnar Kristjánsson
| votes2 = 53
| seats2 = 2
| sc2 = 

| party1 = Framtíðarlistinn (E)
| cand1 = Kjartan Geir Karlsson
| votes1 = 91
| seats1 = 3
| sc1 = 

| invalid = 0
| blank = 1
| electorate = 176
}}

===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]===
Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem úrskurðaði sameiningarkosninguna ógilda. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum en síðan þarf að endurtaka sameiningarkosninguna.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-15-kosningar-um-sameiningu-a-strondum-ogildar-475150|titill=Kosninar um sameiningu á Ströndum ógildar|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. maí|ár=2026}}&lt;/ref&gt;
====[[Kaldrananeshreppur]]====
Í Kaldrananeshreppi barst ekkert framboð og því fer fram óbundin kosning.
====[[Árneshreppur]]====
{{Kosningaúrslit
| dsv = y
| candtitle = Oddviti

| party1 = Framtíð Árneshrepps (Á)
| cand1 = Sigrún Sverrisdóttir
| votes1 = 31
| seats1 = 3
| sc1 = 

| party2 = Sólstöður (S)
| cand2 = Arnibjörn Bernharðsson
| votes2 = 22
| seats2 = 2
| sc2 = 

| invalid = 0
| blank = 1
| electorate = 57
| source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/IvgH9W9O4me08xi2BH4Za/6d31e47a5fdb4498adb53e43f33d4ebf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_rneshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}
Í Árneshreppi fór fram listakosning í fyrsta sinn síðan 1958.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/04/23/arneshreppur_listakosning_i_fyrsta_sinn_fra_1958/|titill=Árneshreppur: Listakosning í fyrsta sinn frá 1958|útgefandi=Mbl.is|mánuður=23. apríl|ár=2026}}&lt;/ref&gt;

==Norðurland vestra==
===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand3=Einar Eðvald Einarsson
|votes3=571
|seats3=2
|sc3=-1

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand2=Magnús Barðdal
|votes2=767
|seats2=3
|sc2=+1

|party1=[[Byggðalistinn]] (L)
|color1=black
|cand1=Eyþór Fannar Sveinsson
|votes1=839
|seats1=3
|sc1=+1

|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand4=Högni Elfar Gylfason
|votes4=319
|seats4=1
|sc4=+1
      
|invalid=5
|blank=58
|electorate=3297
}}

===[[Húnabyggð]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party3=Öll saman (A)
|cand3=Jón Gíslason
|votes3=135 
|seats3=1
|sc3=+1

|party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B)
|cand2=Grímur Rúnar Lárusson
|votes2=298 
|seats2=3
|sc2=-

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D)
|cand1=Guðmundur Haukur Jakobsson
|votes1=445 
|seats1=5
|sc1=+1
      
|invalid= 2  
|blank= 17
|electorate=1034
}}

===[[Húnaþing vestra]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B)
|cand1=Sigurður Líndal Þórisson
|votes1=239
|seats1=2
|sc1=-1

|party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D)
|cand3=Örn Arnarson
|votes3=196
|seats3=2
|sc3=0

|party2=Nýtt afl í Húnaþingi vestra (N)
|cand2=Viktor Ingi Jónsson
|votes2=264
|seats2=3
|sc2=+1

|blank=12
|invalid=2 
|electorate=963
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1Ma8klajiKk7EhG6yl0Q0s/2bf2926d013b82294eff41704e100533/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAna%C3%83_ing_vestra_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B)
|cand3=Eydís Inga Sigurjónsdóttir
|votes3=51
|seats3=1
|sc3=

|party2=Fyrir Skagaströnd (K)
|cand2=Vigdís Elva Þorgeirsdóttir
|votes2=122
|seats2=2
|sc2=

|party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S)
|cand1=Ragnheiður Erla Stefánsdóttir
|votes1=132
|seats1=2
|sc1=

|blank=3
|invalid=2       
|electorate=352
}}

==Norðurland eystra==
===[[Akureyri]]===
{{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}}
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party7=Akureyrarlistinn (A)
|colour7=#0176d3
|cand7=Þórhallur Jónsson
|votes7=774
|seats7=1
|sc7=+1

|party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand4=Sunna Hlín Jóhannesdóttir
|votes4=1552
|seats4=2
|sc4=

|party8=[[Viðreisn]] (C)
|cand8=Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir
|votes8=615
|seats8=0
|sc8=

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=[[Berglind Ósk Guðmundsdóttir]]
|votes1=1992
|seats1=2
|sc1=

|party2=[[Bæjarlisti Akureyrar|L-listinn, Bæjarlisti Akureyrar]] (L)
|color2=#f36f21
|cand2=Óðinn Svan Óðinsson
|votes2=1976
|seats2=2
|sc2=-1

|party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand5=Hlynur Jóhannsson
|votes5=829
|seats5=1
|sc5=

|party3=[[Samfylkingin]] (S)
|cand3=Sindri S. Kristjánsson
|votes3=1709
|seats3=2
|sc3=+1

|party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V)
|cand6=Jana Salóme Ingibjargar Jósepsdóttir
|votes6=810
|seats6=1
|sc6=
         
|invalid=25    
|blank=275
|electorate=15546
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IeQ931dM2Gc9kNrqFI3sR/3083f9c5705db904b0d383214acc0acc/Kosningask%C3%83_rsla_Akureyrarb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Norðurþing]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand3=Eysteinn Heiðar Kristjánsson
|votes3=298
|seats3=2
|sc3=-1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Helena Eydís Ingólfsdóttir
|votes1=334
|seats1=2
|sc1=

|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Listi samfélagsins]] (M)
|cand4=Rúnar Traustason
|votes4=251
|seats4=1
|sc4=

|party5=Óskalistinn (Ó)
|cand5=Ómar Gunnarsson
|votes5=228
|seats5=1
|sc5=+1

|party2=[[Samfylkingin]] (S)
|cand2=Kjartan Páll Þórarinsson
|votes2=306
|seats2=2
|sc2=+1

|party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V-listi velferðar]] (V)
|cand6=Aldey Unnar Traustadóttir
|votes6=225
|seats6=1
|sc6=-1

|blank=41
|invalid=4       
|electorate=2345
}}

===[[Fjallabyggð]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Tómas Atli Einarsson
|votes1=420
|seats1=3
|sc1=+1

|party2=H-listinn (H)
|cand2=Helgi Jóhannsson
|votes2=394
|seats2=2
|sc2=

|party3=[[Samfylkingin|Jafnaðarmannafélag Fjallabyggðar og óháðir]] (S)
|cand3=Jóhann K. Jóhannsson
|votes3=363
|seats3=2
|sc3=+2

|blank=21
|invalid=4       
|electorate=1555
|source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ISr8784fqyIDCdsXMUprk/e2691c6228238a30173372a27a5491ef/Kosningask%C3%83_rsla_Fjallabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Dalvíkurbyggð]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party4=Byggðalistinn (A)
|cand4=Börkur Þór Ottósson
|votes4=134
|seats4=1
|sc4=+1

|party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand3=Monika Margrét Stefánsdóttir
|votes3=165
|seats3=1
|sc3=-1

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand2=Benedikt Snær Magnússon
|votes2=257
|seats2=2
|sc2=

|party1=Dalvíkurbyggð (K)
|cand1=Helgi Einarsson
|votes1=512
|seats1=3
|sc1=

|blank=27
|invalid=8       
|electorate=1475
|source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2d7dMKHEuTxgVzLOybqfao/b5432f82e63a86771e2d88a33f7d299b/Kosningask%C3%83_rsla_Dalv%C3%83_kurbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Þingeyjarsveit]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Ábyrgð (Á)
|cand1=Knútur Emil Jónasson
|votes1=390
|seats1=4
|sc1=

|party3=N listinn (N)
|cand3=Eyþór Kári Ingólfsson
|votes3=172
|seats3=1
|sc3=

|party2=Framfarir (L)
|cand2=Hallgrímur Páll Leifsson
|votes2=232
|seats2=2
|sc2=

|blank=23
|invalid=1       
|electorate=1115
}}


===[[Eyjafjarðarsveit]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=F-listinn (F)
|cand1=Hermann Ingi Gunnarsson
|votes1=418 
|seats1=5
|sc1=

|party2=K-listinn (K)
|cand2=Guðmundur Sigurbjörn Óskarsson
|votes2=249 
|seats2=2
|sc2=

|blank=11 
|invalid=  1     
|electorate=907 
|source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5GSNVMtV5bIIU3UmY6pNFv/ee4d524dca9111de1edf5da00a2613e6/Kosningask%C3%83_rsla_Eyjafjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Hörgársveit]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]]
|cand2=Árni Rúnar Örvarsson
|votes2=174
|seats2=2
|sc2=+2

|party1=Gróska (G)
|cand1=Sunna María Jónasdóttir
|votes1=241
|seats1=2
|sc1=-1

|party3=Hörgársveit (H)
|cand3=Bjarki Brynjólfsson
|votes3=89
|seats3=1
|sc3=-1

|blank=4
|invalid=4       
|electorate=715
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4Dcq2JZbSXWCGtHQjjRENM/b778ab9b5eb34365b46adbd47f981573/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83_rg%C3%83_rsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Langanesbyggð]]===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Fulltrúi !! Atkvæði !! %
|-
| Mateusz Swierczewski || 118 || 46,1
|-
| Jóhann Hafberg Jónasson || 115 || 44,9
|-
| Júlíus Þröstur Sigurbjartsson || 103 || 40,2
|-
| Christina Elisabeth Merkel || 93 || 36,3
|-
| Ólína Ingibjörg Jóhannesdóttir || 91 || 35,5
|-
| Sigurður Ragnar Kristinsson || 91 || 35,5
|-
| Sigurður Þór Guðmundsson || 83 || 32,4
|-
! colspan=3 |
|-
| Gild atkvæði || 256 || 97,3
|-
| Auð atkvæði || 4 || 1,5
|-
| Ógild atkvæði || 3 || 1,1
|-
| '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''263''' || '''100,0'''
|-
| ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''454'' || ''57,9''
|}
Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 454 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því.

===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=Strönd til framtíðar (H)
|cand2=Ólafur Rúnar Ólafsson
|votes2=100
|seats2=2
|sc2=

|party3=Samstaða (S)
|cand3=Sigríður Ingibjörg Stefánsdóttir
|votes3=67
|seats3=1
|sc3=

|party1=Ströndungur (Ö)
|cand1=Bjarni Þór Guðmundsson
|votes1=121
|seats1=2
|sc1=

|blank=4
|invalid=3       
|electorate=377
}}

===[[Grýtubakkahreppur]]===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Fulltrúi !! Atkvæði !! %
|-
| Gísli Gunnar Oddgeirsson || 164 || 84,5
|-
| Þorgeir Rúnar Finnsson || 135 || 69,6
|-
| Inga María Sigurbjörnsdóttir || 129 || 66,5
|-
| Árni Páll Jóhannsson || 74 || 38,1
|-
| Ingólfur Kr. Ásgeirsson || 71 || 36,6
|-
! colspan=3 |
|-
| Gild atkvæði || 194 || 99,5
|-
| Auð atkvæði || 1 || 0,5
|-
| Ógild atkvæði || 0 || 0,0
|-
| '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''195''' || '''100,0'''
|-
| ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''281'' || ''69,4''
|-
| colspan=3 | Heimild [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3fUaaCn0VnroiRxj4RNh9z/16626462cac4912507583288aed6e56b/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_tubakkahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
|}
Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 281 og voru þeir allir í kjöri.

===[[Tjörneshreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Tjörneslistinn (T)
|cand1=Aðalsteinn Jóhannes Halldórsson
|votes1=
|seats1=5
|sc1=

|blank=
|invalid=       
|electorate=
}}
Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn.

==Austurland==
===[[Fjarðabyggð]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party4=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B)
|cand4=Þuríður Lillý Sigurðardóttir
|votes4=505
|seats4=2
|sc4=-1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkur]] (D)
|cand1=Ragnar Sigurðsson
|votes1=749
|seats1=3
|sc1=-1

|party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkur]] (M)
|cand3=Hrafn Bjarnason
|votes3=618
|seats3=2
|sc3=+2

|party2=[[Samfylkingin|Samfylking og annað félagshyggjufólk]] (S)
|cand2=Stefán Þór Eysteinsson
|votes2=707
|seats2=2
|sc2=+2

|blank=57
|invalid=3       
|electorate=3972
|source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/XjfIo9KErDjMp53HqvCUv/29c8261f85bd90420cc4df440e240bcf/Kosningask%C3%83_rsla_Fjar%C3%83_abygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Múlaþing]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand2=Jónína Brynjólfsdóttir
|votes2=619
|seats2=3
|sc2=

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Berglind Harpa Svavarsdóttir
|votes1=773
|seats1=4
|sc1=+1

|party5=Austurlistinn/Viðreisn Múlaþingi (L)
|cand5=Hólmfríður Rut Einarsdóttir
|votes5=287
|seats5=1
|sc5=-1

|party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand4=Lárus Bjarnason
|votes4=378
|seats4=1
|sc4=

|party3=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|VG og óháð]] (V)
|cand3=Ásrún Mjöll Stefánsdóttir
|votes3=498
|seats3=2
|sc3=

|blank=65
|invalid=10       
|electorate=3949
}}

===[[Vopnafjarðarhreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Sterk Stoð (O)
|cand1=Íris Edda Jónsdóttir
|votes1=
|seats1=7
|sc1=

|blank=
|invalid=       
|electorate=
}}
Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn.

===[[Fljótsdalshreppur]]===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Fulltrúi !! Atkvæði !! %
|-
| Halla Auðunardóttir || 58 || 90,6
|-
| Guðni Jónsson || 47 || 73,4
|-
| Þórhallur Jóhannsson || 30 || 46,9
|-
| Lárus Heiðarsson || 28 || 43,8
|-
| Helga Eyjólfsdóttir || 27 || 42,2
|-
! colspan=3 |
|-
| Gild atkvæði || 64 || 95,1
|-
| Auð og ógild atkvæði || 3 || 1,6
|-
| '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''67''' || '''100,0'''
|-
| ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''96'' || ''69,8''
|-
| colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3M04uFpF65gkqkhf9QfFjj/7eabf5f76515c02ccb8ff9936c584936/Kosningask%C3%83_rsla_Flj%C3%83_tsdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
|}
Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 96 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan þrjá sem sérstaklega höfðu skorast undan því. Tveir urðu jafnir í 5. og 6. sæti með 27 atkvæði og var þá notast við hlutkesti til að ákveða hvor yrði aðalmaður í sveitarstjórn.

==Suðurland==
===[[Sveitarfélagið Árborg]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand2=Matthías Bjarnason
|votes2=1309
|seats2=2
|sc2=

|party4=[[Viðreisn]] (C)
|cand4=Heiðrún Kristmundsdóttir
|votes4=481
|seats4=1
|sc4=+1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Bragi Bjarnason
|votes1=3332
|seats1=6
|sc1=

|party3=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S)
|cand3=Sigurjón Vídalín Guðmundsson
|votes3=1184
|seats3=2
|sc3=

|blank=200
|invalid=23      
|electorate=9567
}}

===[[Vestmannaeyjabær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Eyþór Harðarson
|votes1=1422
|seats1=5
|sc1=+1

|party3=Eyjalistinn (E)
|cand3=Arndís María Kjartansdóttir
|votes3=488
|seats3=2
|sc3=

|party2=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand2=Jón Þór Guðjónsson
|votes2=643
|seats2=2
|sc2=+2

|blank=84
|invalid=12       
|electorate=3540
}}

===[[Hveragerðisbær]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B)
|cand3=Marta Rut Ólafsdóttir
|votes3=295
|seats3=1
|sc3=-1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Ingimar Guðmundsson
|votes1=869
|seats1=3
|sc1=+1

|party2=Okkar Hveragerði (O)
|cand2=Lárus Jónsson
|votes2=559
|seats2=2
|sc2=-1

|party4=[[Samfylkingin|Samfylking og óflokksbundin]] (S)
|cand4=Birgitta Ragnarsdóttir
|votes4=256
|seats4=1
|sc4=+1

|blank=5
|invalid=20       
|electorate=2567
}}

===[[Sveitarfélagið Ölfus]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Samfylkingin|Samfylking og félagar]] (S)
|cand2=Gunnsteinn R Ómarsson
|votes2=474
|seats2=2
|sc2=+2

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=Grétar Ingi Erlendsson
|votes1=1070
|seats1=5
|sc1=+1

|blank=29
|invalid=0       
|electorate=2212
}}

===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og stuðningsmenn]] (B)
|cand1=Hjalti Þór Vignisson
|votes1=623
|seats1=3
|sc1=+1

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand2=Gauti Árnason
|votes2=361
|seats2=2
|sc2=-1

|party4=Kex framboð (K)
|cand4=Eyrún Fríða Árnadóttir
|votes4=187
|seats4=1
|sc4=-1

|party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand3=Reynir Ásgeirsson
|votes3=219
|seats3=1
|sc3=+1

|blank=19
|invalid=12       
|electorate=1922
}}

===[[Rangárþing eystra]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B)
|cand2=Rafn Bergsson
|votes2=320
|seats2=2
|sc2=-1

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og aðrir lýðræðissinnar]] (D)
|cand1=Anton Kári Halldórsson
|votes1=624
|seats1=4
|sc1=+1

|party3=N-listinn (N)
|cand3=Tómas Birgir Magnússon
|votes3=189
|seats3=1
|sc3=-

|blank=9
|invalid=3       
|electorate=1547
}}

===[[Rangárþing ytra]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Á-listinn (Á)
|cand1=Eggert Valur Guðmundsson
|votes1=574
|seats1=4
|sc1=

|party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listi sjálfstæðismanna]] (D)
|cand2=Ingvar Pétur Guðbjörnsson
|votes2=545
|seats2=3
|sc2=

|blank=36
|invalid=8       
|electorate=1518
}}

===[[Bláskógabyggð]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=T listi (T)
|cand1=Helgi Kjartansson
|votes1=456
|seats1=5
|sc1=

|party2=Þ listi (Þ)
|cand2=Anna Greta Ólafsdóttir
|votes2=210
|seats2=2
|sc2=

|blank=13
|invalid=4       
|electorate=990
|source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3lsH8RcfwiMeBjwbzneUAV/c26c1988f0e69f02c7e6eb60d67b5648/Kosningask%C3%83_rsla_Bl%C3%83_sk%C3%83_gabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Hrunamannahreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D)
|cand1=Jón Bjarnason
|votes1=329
|seats1=3
|sc1=

|party2=L-listinn (L)
|cand2=Daði Geir Samúelsson
|votes2=171
|seats2=2
|sc2=

|blank=9
|invalid=3       
|electorate=678
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/37vQ4P2rxlUGOUbNI7GY0m/47bc3e00649e040e754201eae0c46191/Kosningask%C3%83_rsla_Hrunamannahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Flóahreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Framfaralistinn (I)
|cand1=Árni Eiríksson
|votes1=357
|seats1=4
|sc1=

|party2=T listinn (T)
|cand2=Almar Sigurðsson
|votes2=108
|seats2=1
|sc2=

|blank = 9
|invalid= 5      
|electorate=568
|source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3xJJeONahD7MNonlZBBLxd/702a2b186c84a03ea895e61b37567041/Kosningask%C3%83_rsla_Fl%C3%83_ahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Mýrdalshreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party2=A fyrir alla (A)
|cand2=Anna Huld Óskarsdóttir
|votes2=170
|seats2=2
|sc2=

|party1=Samfélagið (Z)
|cand1=Björn Þór Ólafsson
|votes1=236
|seats1=3
|sc1=

|blank=10
|invalid=1       
|electorate=666
}}

===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Uppbygging (E)
|cand1=Gunnar Örn Marteinsson
|votes1=179
|seats1=2
|sc1=

|party2=Samvinnulistinn (L)
|cand2=Haraldur Þór Jónsson
|votes2=240
|seats2=3
|sc2=

|blank=2
|invalid=3       
|electorate=496
}}

===[[Skaftárhreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D)
|cand1=Sveinn Hreiðar Jensson
|votes1=199
|seats1=3
|sc1=+2

|party2=Öflugt samfélag (Ö)
|cand2=Jóhannes Gissurarson
|votes2=121
|seats2=2
|sc2=-2

|blank=6
|invalid=4       
|electorate=454
}}

===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]===
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti

|party1=Framboðslisti um öflugt samfélag í vaxandi sveitarfélagi (A)
|cand1=Guðmundur Finnbogason
|votes1=309
|seats1=4
|sc1=

|party2=Betri sveit - fyrir okkur öll (Ö)
|cand2=Andrés Bertelsen
|votes2=154
|seats2=1
|sc2=

|blank=9
|invalid=1       
|electorate=584
|source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5K1mcl6WEm6rxss1v0KOJ/a4c399a305358a50cad9e6c4a5b2e8b3/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_msnes-_og_Grafningshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
}}

===[[Ásahreppur]]===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Fulltrúi !! Atkvæði !! %
|-
| Ísleifur Jónasson|| 86 || 68,8
|-
| Helga Björg Helgadóttir || 86 || 68,8
|-
| Kristín Hreinsdóttir || 72 || 57,6
|-
| Gréta Vilborg Guðmundsdóttir || 47 || 37,6
|-
| Emil Þórðarson || 46 || 36,8
|-
! colspan=3 |
|-
| Gild atkvæði || 125 || 98,4
|-
| Ógild atkvæði || 0 || 1,6
|-
| Auð atkvæði || 2 || 1,6
|-
| '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''127''' || '''100,0'''
|-
| ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''224'' || ''56,7''
|-
| colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/79bwfPRXUwXCqmWze6knbP/757eece51fdd723c3d55af8b19f47dbf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_sahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla]
|}
Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 224 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því.

==Tilvísanir==
{{reflist}}

{{Sveitarstjórnarkosningar}}
{{Íslensk stjórnmál}}
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]]</text>
      <sha1>epb3ody9z3mvkj5ko6882pnf4claz1q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184296</id>
    <revision>
      <id>1964554</id>
      <parentid>1895993</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Friðþjófur</username>
        <id>104929</id>
      </contributor>
      <origin>1964554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2399" sha1="sypf9ppqjbwn3ku5q2fw7evbt8n884z" xml:space="preserve">{{Knattspyrnu landslið
| Nafn =Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó
| Merki =Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg |
| Íþróttasamband = Knattspyrnusamband Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó
| Álfusamband = CAF
| Þjálfari   = 	Sébastien Desabre
| Aðstoðarþjálfari = 
| Fyrirliði = Chancel Mbemba
| Varafyrirliði = 
| Flestir leikir =Chancel Mbemba (89)
| Flest mörk = Dieumerci Mbokani (22)
| Leikvangur = Levikvangur píslarvottanna
| FIFA sæti = 46 (1. apríl 2026)
| FIFA hæst = 28
| FIFA hæst ár = júlí-ágúst 2017
| FIFA lægst = 	133
| FIFA lægst ár = október 2011
| Fyrsti leikur = 3-2 gegn [[Mynd:Flag of Northern Rhodesia (1939–1953, 1963–1964).svg|20px]] Norður-Ródesíu, 1948.
| Stærsti sigur = 10-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Sambíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sambíu]], 22. nóv. 1969.
| Mesta tap =  0-9 gegn [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]], 18. júní 1974.
| HM leikir = 
| Fyrsti HM leikur = 
| Fyrsta HM keppni = 
| Mesti HM árangur = 
| Álfukeppni =
| Álfukeppni leikir = 
| Fyrsta álfukeppni = 
| Mesti álfu árangur = 
| pattern_la1 = _cod24h
| pattern_b1 = _cod24h
| pattern_ra1 = _cod24h
| pattern_sh1 = _cod24h
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = 007FFF
| body1 = 007FFF
| rightarm1 = 007FFF
| shorts1 = 007FFF
| socks1 = 007FFF
|pattern_la2  = _cod24a
|pattern_b2  = _cod24a
|pattern_ra2  = _cod24a
|pattern_sh2  = _cod24a
|pattern_so2  = 
|leftarm2     = FFFFFF
|body2        = FFFFFF
|rightarm2    = FFFFFF
|shorts2      = FFFFFF
|socks2       = FFFFFF
}}

'''Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó|Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið keppti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] sem ''Zaire'' og fagnaði sigri í [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Afríkukeppninni]] árin 
[[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1968|1968]] og [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1974|1974]].
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tablesz/zaire-intres.html RSSSF, landsleikir Lýðsstjórnarlýðveldisins Kongó úrslitagrunnur]

[[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]]
[[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]]</text>
      <sha1>sypf9ppqjbwn3ku5q2fw7evbt8n884z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William Jennings Bryan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187379</id>
    <revision>
      <id>1964669</id>
      <parentid>1927972</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Áhrif í bandarískum stjórnmálum */</comment>
      <origin>1964669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11759" sha1="asanha1fq9hfy2y5179gpk2ygvrsj12" xml:space="preserve">{{Stjórnmálamaður
|nafn = William Jennings Bryan
|mynd = Portrait of Secretary William Jennings Bryan of Nebraska, 1913.jpeg
|myndatexti1 = William Jennings Bryan árið 1913.
|titill = [[Utanríkisráðherra Bandaríkjanna]]
|stjórnartíð_start = 5. mars 1913
|stjórnartíð_end = 9. júní 1915
|forseti = [[Woodrow Wilson]]
|forveri = [[Philander C. Knox]] 
|eftirmaður = [[Robert Lansing]]
|titill2 = [[Fulltrúadeild Bandaríkjaþings|Fulltrúadeildarþingmaður]] fyrir 1. kjördæmi [[Nebraska]]
|stjórnartíð_start2 = 4. mars 1891
|stjórnartíð_end2 = 3. mars 1895
|forveri2 = [[William James Connell]]
|eftirmaður2 = [[Jesse Burr Strode]]
|fæddur = {{fæðingardagur|1860|3|19}}
|fæðingarstaður = [[Salem, Illinois|Salem]], [[Illinois]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] 
|dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1925|7|26|1860|3|19}}
|dánarstaður = [[Dayton, Tennessee|Dayton]], [[Tennessee]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]
|þjóderni = [[Bandaríkin|Bandarískur]]
|maki = 	{{gifting|Mary Baird Bryan|1884}}
|stjórnmálaflokkur = [[Demókrataflokkurinn]]
|atvinna = Lögfræðingur, stjórnmálamaður
|háskóli = [[Illinois College]] (BA)&lt;br&gt;[[Union College of Law]] (LLB)
|börn = {{flatlist|
* [[Ruth Bryan Owen|Ruth]]
* [[William Jennings Bryan Jr.|William Jr.]]
* Grace
}}
|undirskrift = William Jennings Bryan Signature 2.svg
}}
'''William Jennings Bryan''' (19. mars 1860 – 26. júlí 1925) var [[Bandaríkin|bandarískur]] lögmaður og stjórnmálamaður. Sem stjórnmálamaður var hann þekktur sem [[Lýðhyggja|popúlisti]], [[Friðarstefna|friðarsinni]] og [[Frjálslyndi|frjálslyndissinni]]. Bryan var meðlimur í [[Demókrataflokkurinn|Demókrataflokknum]] og var þrisvar sinnum forsetaefni flokksins, árin [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1896|1896]], [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1900|1900]] og [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1908|1908]]. Hann sat á [[fulltrúadeild Bandaríkjaþings]] frá 1891 til 1895 og var [[utanríkisráðherra Bandaríkjanna]] frá 1913 til 1915 í ríkisstjórn [[Woodrow Wilson|Woodrows Wilson]] forseta.

== Æviágrip ==
William Jennings Bryan var sonur Silas Bryan, auðugs landeiganda og dómara í Illinois, og Mariah Bryan.&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=en-us|auteur1=|titre=William Jennings Bryan {{!}} Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/people/history/us-history-biographies/william-jennings-bryan|site=www.encyclopedia.com|périodique=|date=|consulté le=2020-03-20}}&lt;/ref&gt; Eftir að Bryan lauk laganámi við Pritzker-lagadeild [[Northwestern-háskóli|Northwestern-háskóla]]&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=en-us|auteur1=|titre=Encyclopedia of the Great Plains {{!}} Bryan, William Jennings (1860-1925)|url=http://plainshumanities.unl.edu/encyclopedia/doc/egp.pg.007|site=plainshumanities.unl.edu|périodique=|date=|consulté le=2020-03-20}}&lt;/ref&gt; hóf hann lögmannsstörf í [[Jacksonville (Illinois)|Jacksonville]] í [[Illinois]] en flutti síðan til [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]] í [[Nebraska]].&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=en|titre=William Jennings Bryan {{!}} Biography, Cross of Gold, &amp; Scopes Trial|url=https://www.britannica.com/biography/William-Jennings-Bryan|site=Encyclopedia Britannica|consulté le=2020-03-20}}&lt;/ref&gt; Frá 1891 til 1895 átti hann sæti við [[fulltrúadeild Bandaríkjaþings]] fyrir Nebraska.&lt;ref&gt;{{Lien web|titre=Bryan, William Jennings {{!}} International Encyclopedia of the First World War (WW1)|url=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/bryan_william_jennings|site=encyclopedia.1914-1918-online.net|consulté le=2020-03-20}}&lt;/ref&gt;

=== Forsetaframboð ===
[[Demókrataflokkurinn]] valdi Bryan sem forsetaefni sitt í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1896|forsetakosningum Bandaríkjanna árið 1896]], þegar hann var aðeins 36 ára.&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=en|nom1=Editors|prénom1=History com|titre=William Jennings Bryan|url=https://www.history.com/topics/us-politics/william-jennings-bryan|site=HISTORY|consulté le=2020-03-20}}&lt;/ref&gt; Hann hafði þá vakið athygli með „gullkrossræðu“ sinni á landsþingi flokksins, þar sem hann gagnrýndi [[Gullfótur|gullfótinn]] og mælti með því að gengi Bandaríkjadalsins yrði bundið við fleiri en einn góðmálm. Bryan hlaut einnig stuðning [[Popúlistaflokkurinn|Popúlistaflokksins]] í kosningunum. Umfjöllun flestra bandarískra fjölmiðla um Bryan var með neikvæðu móti og hann var gjarnan útmálaður sem öfgamaður.&lt;ref&gt;{{Lien web |langue=fr |auteur= |prénom=Thomas |nom=Frank |titre=Les populistes américains contre le lobby des médecins |url=https://www.monde-diplomatique.fr/2020/08/FRANK/62105 |site=Le Monde diplomatique |date=2020-08-01 |consulté le=}}&lt;/ref&gt; Hann varð jafnframt fyrir árásum útlendingahatara.&lt;ref&gt;{{Lien web |langue=fr-FR |auteur= |prénom=Martin |nom=Saintemarie |titre=Le populisme sauvera-t-il les États-Unis ? |url=https://lvsl.fr/le-populisme-sauvera-t-il-les-etats-unis/ |site=Le Vent Se Lève |date=2020-10-11 |consulté le=}}&lt;/ref&gt; William Jennings Bryan hafði verið andstæðingur síðasta forsetans úr röðum Demókrata, íhaldsmannsins [[Grover Cleveland|Grovers Cleveland]]. [[Arthur Sewall]] var valinn sem varaforsetaefni í framboði Bryans. Frambjóðandi [[Repúblikanaflokkurinn|Repúblikana]], [[William McKinley]], sem naut stuðnings [[Marcus Hanna|Marcusar Hanna]] og bandarískra fjármálaafla,&lt;ref&gt;{{Ouvrage|auteur1=Frank Browning|auteur2=John Gerassi|titre=Histoire criminelle des États-Unis|éditeur=Nouveau monde|année=2015|passage=302|isbn=}}&lt;/ref&gt; vann sigur í kosningunum með 51,03% atkvæða og 271 atkvæði í [[Kjörmannaráð (Bandaríkin)|kjörmannaráðinu]]. Bryan hlaut 46,70% atkvæða og 176 kjörmannaatkvæði.

Bryan varð aftur frambjóðandi Demókrataflokksins í forsetakosningum Bandaríkjanna [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1900|árið 1900]]. [[Adlai Stevenson I|Adlai Ewing Stevenson]] var valinn sem varaforsetaefni hans. Bryan tapaði aftur á móti McKinley, sem hlaut 51,64% atkvæða (og 155 kjörmannaatkvæði) en Bryan 45,52%.

Bryan bauð sig fram til forseta í þriðja sinn [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1908|árið 1908]] fyrir Demókrataflokkinn með [[John Worth Kern]] sem varaforsetaefni sitt. Hann hlaut aðeins 43,04 % atkvæða og 162 kjörmannaatkvæði gegn 51,57 % sem [[William Howard Taft]] hlaut.&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=en-us|auteur1=|nom1=Papke|prénom1=David Ray|titre=William Jennings Bryan|url=https://www.mtsu.edu/first-amendment/article/1388/william-jennings-bryan|site=www.mtsu.edu|périodique=|date=|consulté le=2020-03-20}}&lt;/ref&gt;

=== Áhrif í bandarískum stjórnmálum ===
Þrátt fyrir að hafa ekki unnið neinar kosningar frá árinu 1892 naut William Jennings Bryan mikilla áhrifa innan Demókrataflokksins. Hann tilheyrði vinstri armi flokksins, sem var andsnúinn [[Nýlendustefna|nýlendustefnu]] og [[Heimsvaldastefna|heimsvaldastefnu]].&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Louis Balthazar|chapter=Le cadre idéologique : les grands courants de pensée politiques|title=La politique étrangère des Etats-Unis|publisher=Presses de Sciences Po|date=2015-01-29|doi=10.3917/scpo.david.2015.02.0147|url=https://doi.org/10.3917/scpo.david.2015.02.0147|access_date=2022-01-24|pp=147–186}}&lt;/ref&gt; Hann beitti sér meðal annars gegn [[Stríð Bandaríkjanna og Filippseyja|stríði Bandaríkjanna á Filippseyjum]].

Árið 1912 átti stuðningur Bryans drjúgan þátt í því að tryggja [[Woodrow Wilson]] tilnefningu Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar það ár. Þegar Wilson var kjörinn forseti skipaði hann Bryan utanríkisráðherra í stjórn sinni. Þeir Wilson voru sammála um að halda ekki áfram svokallaðri „mútustefnu“ („Dollar Diplomacy“) sem William Howard Taft hafði haldið í utanríkismálum. Þeir unnu saman að stefnumótun í innanríkismálum.{{Sfn|Kazin|5=2006|p=215-217}}{{Sfn|Kazin|5=2006|p=222-227}} Bryan skrifaði undir [[Bryan-Chamorro-sáttmálinn|Bryan-Chamorro-sáttmálann]] við [[Níkaragva]].&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=en-us|auteur1=|titre=William Jennings Bryan - People - Department History - Office of the Historian|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/bryan-william-jennings|site=history.state.gov|périodique=|date=|consulté le=2020-03-20}}&lt;/ref&gt; Þrátt fyrir að Bryan væri almennt mótfallinn hernaðarinngripum erlendis tók hann þátt í inngripum Bandaríkjanna á [[Haítí]], [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldinu]] og [[Mexíkó]].{{Sfn|Kazin|5=2006|p=229-231}}

Bryan háði baráttu sína í þágu smábænda fyrst og fremst í þágu hvíts fólks. Hann var haldinn sams konar fordómum gegn [[Svartir Bandaríkjamenn|svörtum Bandaríkjamönnum]] og flestir hvítir stjórnmálamenn þessa tíma. Hann lét í ljósi viðhorf sín í ummælum um hernaðarinngrip Bandaríkjanna á Haítí árið 1916: „Hugsið ykkur – negrar sem tala frönsku!“. Bryan tókst heldur ekki að vinna sér stuðning í þéttbýli (til dæmis meðal iðnaðarverkamanna) og meðal innflytjenda, sem voru líkt og svart fólk hluti af kjósendahópnum sem tryggði Woodrow Wilson sigur í forsetakosningunum 1912.

Bryan, sem var ötull friðarsinni og andstæðingur heimsvaldastefnu, var afar mótfallinn því að Bandaríkin hefðu nokkur afskipti af [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni. Þegar þýskur kafbátur sökkti breska farþegaskipinu [[Lusitania (skip)|Lúsitaníu]] í maí árið 1915 með þeim afleiðingum að 128 bandarískir ríkisborgarar fórust færði Bryan rök fyrir því að hafnarbann Breta gegn Þýskalandi væri ekki síður alvarlegur glæpur og að Bandaríkjamennirnir hefðu ferðast með skipunu á eigin ábyrgð.&lt;ref&gt;Levine (1987), bls. 8&lt;/ref&gt; Þegar Woodrow Wilson sendi Þjóðverjum formlegt mótmælabréf vegna atviksins sagði Bryan af sér í mótmælaskyni.{{Sfn|Kazin|5=2006|p=237-238}}

Bryan flutti í kjölfarið til Flórída og tók þátt í starfi nokkurra kristinna bókstafstrúarsamtaka. Árið 1920 varð hann einn háværasti gagnrýnandi [[Þróunarkenning Darwins|þróunarkenningarinnar]] og einn helsti stuðningsmaður [[Bannárin|áfengisbannsins]]. Hann mælti með því að stjórnarskrá Bandaríkjanna yrði breytt þannig að bannað yrði að kenna þróunarkenninguna í skólum. Nokkur ríki landsins settu slík bönn í kjölfar herferða Bryans.

Bryan lést þann 26. júlí 1925 í miðri baráttu sinni gegn kenningum [[Charles Darwin|Darwins]]. Stuttu áður hafði Bryan tekið þátt í saksókninni í svokölluðum „[[Aparéttarhöldin|aparéttarhöldum]]“ gegn [[John Thomas Scopes]], sem var ákærður fyrir að brjóta gegn lögum í Tennessee sem bönnuðu kennslu þróunarkenningarinnar. Scopes tapaði málinu og var dæmdur til að greiða táknræna sekt.

William Jennings Bryan var grafinn í kirkjugarðinum í Arlington.&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=en-us|auteur1=|titre=William Jennings Bryan|url=https://fr.findagrave.com/memorial/141/william-jennings-bryan|site=Find a Grave|périodique=|date=|consulté le=}}&lt;/ref&gt;

Árið 1924 var bróðir Bryans, [[Charles Wayland Bryan]], þáverandi ríkisstjóri í Nebraska, varaforsetaefni Demókrataflokksins í framboði [[John W. Davis|Johns W. Davis]]

==Heimildir==
* {{Ouvrage|langue=en|auteur1=Michael Kazin|titre=A Godly Hero: The Life of William Jennings Bryan|éditeur=Knopf|date=2006|isbn=978-0-375-41135-9}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Utanríkisráðherrar Bandaríkjanna}}
{{DEFAULTSORT:Bryan, William Jennings}}
{{fd|1860|1925}}
[[Flokkur:Bandarískir fulltrúadeildarþingmenn]]
[[Flokkur:Demókratar]]
[[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna]]
[[Flokkur:Utanríkisráðherrar Bandaríkjanna]]</text>
      <sha1>asanha1fq9hfy2y5179gpk2ygvrsj12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rob Jetten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>188468</id>
    <revision>
      <id>1964630</id>
      <parentid>1950800</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12283" sha1="jbt4luwepewgjyv12oemo92sg4oc30i" xml:space="preserve">{{Forsætisráðherra
| nafn           = Rob Jetten
| mynd           = Rob Jetten, March 2026 - 02.jpg
| myndatexti1     = Rob Jetten árið 2026.
| titill= Forsætisráðherra Hollands
| stjórnartíð_start =23. febrúar 2026
| stjórnartíð_end = 
| einvaldur = [[Vilhjálmur Alexander Hollandskonungur|Vilhjálmur Alexander]]
| forveri2 = [[Dick Schoof]]
| eftirmaður2 = 
| fæðingarnafn   = Rob Arnoldus Adrianus Jetten
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1987|3|25}}
| fæðingarstaður = [[Veghel]], [[Holland]]i
| þjóðerni       = [[Holland|Hollenskur]]
| maki = Nicolás Keenan
| háskóli = [[Radboud-háskóli]] (BA, MA)
| stjórnmálaflokkur          = [[Lýðræðisflokkurinn 66]]
| undirskrift = Signature of Rob Jetten.svg
}}
'''Rob Arnoldus Adrianus Jetten''' (f. 25. mars 1987) er [[Holland|hollenskur]] stjórnmálamaður sem hefur verið leiðtogi [[Lýðræðisflokkurinn 66|Lýðræðisflokksins 66]] (D66) frá ágúst 2023 og forsætisráðherra Hollands frá febrúar 2026. Hann hefur verið þingmaður í neðri deild hollenska þingsins frá desember 2023. Hann var áður aðstoðarforsætisráðherra Hollands frá janúar til júlí 2024 og loftslags- og orkumálaráðherra frá 2022 til 2024.

== Æska og menntun ==
Rob Arnoldus Adrianus Jetten fæddist 25. mars 1987 í [[Veghel]] í [[Norður-Brabant]] og ólst upp í [[Uden]]. Jetten stundaði framhaldsnám í Uden frá 1999 til 2005. Hann nam síðan við [[Radboud-háskóli|Radboud-háskóla]] frá 2005 til 2011 og útskrifaðist með [[Baccalaureus Artium|BA-]] og [[Magister in Artibus|MA-gráðu]] í [[Opinber stjórnsýsla|opinberri stjórnsýslu]].&lt;ref&gt;[https://www.ru.nl/over-ons/nieuws/alumnus-rob-jetten-is-de-nieuwe-minister-voor-klimaat-en-energie Alumnus Rob Jetten is de nieuwe minister voor Klimaat en Energie] - vefsíða Radboud-háskóla&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.government.nl/government/members-of-cabinet/rob-jetten Members of Cabinet: Rob Jetten] - vefsíða ríkisstjórnar Hollands&lt;/ref&gt; 

Jetten vann um skeið sem starfsnemi hjá hollenska járnbrautarfyrirtækinu [[ProRail]] og hélt síðan áfram störfum þar sem ráðgjafi og svæðisstjórnandi fyrir norðausturhluta Hollands.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Carrière Rob Jetten gaat héél erg snel |url=https://www.ad.nl/politiek/carriere-rob-jetten-gaat-heel-erg-snel~a0bf87b9/ |access-date=8 December 2018 |work=[[Algemeen Dagblad|AD]] |language=nl}}&lt;/ref&gt;

== Stjórnmálaferill ==
Jetten hóf feril í stjórnmálum sem stefnumótunarráðgjafi þingflokks [[Lýðræðisflokkurinn 66|Lýðræðisflokksins 66]] (D66) á efri deild hollenska þingsins og sem formaður ungliðahreyfingar flokksins. Frá 2010 til 2017 var hann jafnframt fulltrúi í borgarstjórn [[Nijmegen]]. Jetten var kjörinn á neðri deild hollenska þingsins í þingkosningum Hollands árið 2017. Hann varð síðan talsmaður flokksins í loftslags-, orku-, járnbrauta-, lýðræðisendurnýjunar- og efnahagsmálum.

Þann 9. október 2018 tók Jetten við af [[Alexander Pechtold]] sem nýr þingflokksformaður D66 á neðri þingdeildinni.&lt;ref name=october&gt;{{cite news|url=https://nos.nl/artikel/2254034-rob-jetten-nieuwe-fractievoorzitter-d66.html|title=Rob Jetten nieuwe fractievoorzitter D66|work=[[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]]|language=nl}}&lt;/ref&gt; Hann varð þó ekki sjálfkrafa leiðtogi flokksins þar sem kjósa átti um flokksleiðtoga D66 árið 2020. Jetten var þá 31 árs og var yngsti þingflokksforingi í sögu flokksins. Eftir kjör hans gagnrýndu sumir hollenskir fjölmiðlar hann vegna reynsluleysis.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.adformatie.nl/reputatiemanagement/waarom-d66er-rob-jetten-zoveel-weerstand-oproept|title=Waarom D66'er Rob Jetten zoveel weerstand oproept|work=Adformatie.nl|language=nl}}&lt;/ref&gt;

Þegar [[Mark Rutte]] myndaði fjórðu ríkisstjórn sína 10. janúar 2022 varð Jetten loftslags- og orkumálaráðherra. Í ráðherratíð Jettens tilkynnti hollenska stjórnin áætlanir árið 2022 um að fjárfesta 750 milljónir evra til ársins 2031 til að gera gasfyrirtækinu [[Gasunie]] kleift að þróa vetnisflutningakerfi fyrir Holland.&lt;ref&gt;Toby Sterling (29. júní 2022), [https://www.reuters.com/markets/europe/dutch-government-invest-750-mln-euros-develop-hydrogen-network-2022-06-29/ Dutch government to invest 750 mln euros to develop hydrogen network] ''[[Reuters]]''.&lt;/ref&gt;

Þann 14. júlí 2023 lýsti Jetten yfir framboði í leiðtogakjöri Lýðræðisflokksins 66.&lt;ref&gt;{{Cite web| last1 = Nieuwenhuis| first1 = Marcia| last2 = Hoedeman| first2 = Jan| title = Rob Jetten stelt zich kandidaat als nieuwe lijsttrekker van D66| work = [[Algemeen Dagblad]]| access-date = 6 November 2023| date = 14 July 2023| url = https://www.ad.nl/politiek/rob-jetten-stelt-zich-kandidaat-als-nieuwe-lijsttrekker-van-d66~a989d091/| language = nl}}&lt;/ref&gt; Hann tók við af [[Sigrid Kaag]] eftir að hún tilkynnti að hún myndi ekki leiða D66 í þingkosningum Hollands árið 2023 vegna áhrifa „haturs, hótana og ógna“ gegn henni á fjölskyldu hennar.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 July 2023 |title=Dutch finance minister quits after 'hate and threats' |url=https://uk.news.yahoo.com/dutch-finance-minister-quits-hate-114308927.html |access-date=14 July 2023 |website=Yahoo News |language=en-GB |archive-date=13 júlí 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230713151458/https://uk.news.yahoo.com/dutch-finance-minister-quits-hate-114308927.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Jetten sneri aftur á neðri deild þingsins sem þingflokksforingi eftir kosningarnar.&lt;ref&gt;{{Cite web |url = https://d66.nl/contact/portefeuilleverdeling-tweede-kamerfractie/ |access-date = 10 March 2024 |language = nl |website = [[Democrats 66]] |title = Verdeling van portefeuilles Tweede Kamerfractie }}&lt;/ref&gt; Eftir að Kaag sagði af sér 8. janúar 2024 til að taka við embætti hjá [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]] tók Jetten við af henni sem aðstoðarforsætisráðherra og var settur fjármálaráðherra í fjóra daga.&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://www.bnr.nl/nieuws/politiek/10537056/sigrid-kaag-heeft-nieuwe-baan-rob-jetten-wordt-demissionair-minister-van-financien-en-vicepremier# |website = [[BNR Nieuwsradio]] |date = 8 January 2024 |access-date = 8 January 2024 |language = nl |title = Sigrid Kaag heeft nieuwe baan, Rob Jetten wordt demissionair minister van Financiën en vicepremier}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://nos.nl/artikel/2504378-van-weyenberg-minister-van-financien-graper-staatssecretaris-van-cultuur |date = 10 January 2024 |access-date = 12 January 2024 |language = nl |website = NOS |title = Van Weyenberg minister van Financiën, Gräper staatssecretaris van Cultuur }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url = https://www.government.nl/government/members-of-cabinet/steven-van-weyenberg |access-date = 12 January 2024 |website = Ríkisstjórn Hollands |title = Steven van Weyenberg |date = 5 December 2023 }}&lt;/ref&gt; Í framkvæmd fór ríkisritarinn [[Marnix van Rij]] þó með völd fjármálaráðherra.&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://nos.nl/artikel/2502871-kaag-stopt-als-minister-wordt-per-8-januari-vn-gezant-voor-wederopbouw-gaza |date = 26 December 2023 |access-date = 13 January 2024 |language = nl |website = NOS |title = Kaag stopt als minister, wordt per 8 januari VN-gezant voor wederopbouw Gaza }}&lt;/ref&gt;

Embættistíma Jetten sem ráðherra lauk þegar [[Dick Schoof]] myndaði ríkisstjórn sína 2. júlí 2024.&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://nos.nl/collectie/13962/artikel/2527025-ministers-en-staatssecretarissen-kabinet-schoof-beedigd |date = 2 July 2024 |access-date = 2 July 2024 |language = nl |website = [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]] |title = Ministers en staatssecretarissen kabinet-Schoof beëdigd }}&lt;/ref&gt; Þegar ríkisstjórn Schoof kynnti fjárlagafrumvarp sitt fyrir árið 2025, sem gerði ráð fyrir tveggja milljarða niðurskurði í menntamálum, myndaði Jetten svonefnt „óguðlegt bandalag“ með mið- og íhaldsflokkum í stjórnarandstöðunni. Stjórnarflokkarnir þurftu aukalegan stuðning á efri deild þingsins en D66 sleit viðræðum við þá í desember 2024, viku áður en samkomulag náðist um að hætta við 750 milljónir af niðurskurðinum.&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://www.volkskrant.nl/politiek/coalitie-en-vier-oppositiepartijen-eens-over-afgezwakte-bezuinigingen-op-onderwijsbegroting~b8d6ee63/ |url-access = subscription |date = 11 December 2024 |last = Meijer |first = Remco |access-date = 14 December 2024 |language = nl |website = [[de Volkskrant]] |title = Coalitie en vier oppositiepartijen eens over afgezwakte bezuinigingen op onderwijsbegroting }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://www.nu.nl/politiek/6337933/d66-stapt-uit-overleg-over-onderwijsbegroting-andere-partijen-praten-wel-door.html |date = 5 December 2024 |last1 = Oving |first1 = Sanne |last2 = Slompt |first2 = Priscilla |access-date = 5 December 2024 |language = nl |website = [[NU.nl]] |title = D66 stapt uit overleg over onderwijsbegroting, andere partijen praten wel door }}&lt;/ref&gt; 

Eftir [[innrás Rússa í Úkraínu]] lýsti Jetten yfir stuðningi við hækkun framlaga Hollands til varnarmála úr 2% í 3% af [[Verg landsframleiðsla|vergri landsframleiðslu]] og vísaði til þess að Evrópa gæti ekki reitt sig á stuðning Bandaríkjanna í öryggismálum eftir endurkomu [[Donald Trump|Donalds Trump]] í forsetaembætti árið 2025.&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://www.volkskrant.nl/politiek/d66-twijfelt-aan-toewijding-trump-en-wil-10-miljard-euro-per-jaar-extra-in-defensie-steken~b0352704/ |date = 18 January 2025 |last = Righton |first = Natalie |access-date = 23 January 2025 |language = nl |website = [[de Volkskrant]] |title = D66 twijfelt aan toewijding Trump en wil 10 miljard euro per jaar extra in defensie steken }}&lt;/ref&gt;

Jetten tók við embætti forsætisráðherra Hollands þann 23. febrúar 2026, um fjórum mánuðum eftir þingkosningar í landinu. Lýðræðisflokkurinn 66 hafði unnið flest þingsæti í kosningunum með naumu forskoti á [[Frelsisflokkurinn (Holland)|Frelsisflokkinn]]. Jetten leiðir minnihlutastjórn D66 ásamt [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Holland)|Kristilega demókrataflokknum]] og [[Frelsis- og lýðræðisflokkurinn|Frelsis- og lýðræðisflokknum]].&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Yngsti for­sætis­ráð­herrann sór em­bættis­eið|url=https://www.visir.is/g/20262847117d/yngsti-forsaetisradherrann-sor-embaettiseid|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=23. febrúar 2026|skoðað=23. febrúar 2026|höfundur=Kjartan Kjartansson}}&lt;/ref&gt;

== Einkahagir ==
Jetten er [[samkynhneigð]]ur.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=van den Berg |first1=Stephanie |title=Centrist Rob Jetten could become Netherlands' youngest and first openly gay prime minister |url=https://www.reuters.com/world/europe/centrist-rob-jetten-could-become-netherlands-youngest-first-openly-gay-prime-2025-10-29/ |access-date=2 November 2025 |work=[[Reuters]] |date=30 October 2025}}&lt;/ref&gt; Hann tilkynnti trúlofun sína með argentínska hokkíleikmanninum [[Nicolás Keenan]] í nóvember 2024, eftir að þeir höfðu verið í sambandi í þrjú ár.&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://www.ad.nl/show/rob-jetten-stapt-in-huwelijksbootje-met-argentijnse-hockey-international-zijn-heel-happy-samen~a38984ae/ |date = 26 November 2024 |access-date = 28 November 2024 |language = nl |website = [[Algemeen Dagblad]] |title = Rob Jetten stapt in huwelijksbootje met Argentijnse hockey-international: 'Zijn heel happy samen' }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url = https://www.ad.nl/show/rob-jetten-over-ingewikkelde-kinderwens-bizarre-bedragen-voor-draagmoeder-in-buitenland~a8a1d158/ |date = 3 January 2025 |last1 = Van Leeuwen |first1 = Marlies |last2 = Knipping |first2 = Lise |access-date = 3 January 2025 |language = nl |website = [[Algemeen Dagblad]] |title = Rob Jetten over 'ingewikkelde' kinderwens: 'Bizarre bedragen voor draagmoeder in buitenland'}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla |
titill = Forsætisráðherra Hollands|
frá =23. febrúar 2026|
til = |
fyrir = [[Dick Schoof]]|
eftir = Enn í embætti|
}}
{{Töfluendir}}
{{DEFAULTSORT:Jetten, Rob}}
{{f|1987}}
[[Flokkur:Forsætisráðherrar Hollands]]</text>
      <sha1>jbt4luwepewgjyv12oemo92sg4oc30i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Fripp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189659</id>
    <revision>
      <id>1964621</id>
      <parentid>1953717</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1908" sha1="23h59wckt7dj2er8z8alg2zttd3elde" xml:space="preserve">{{Persóna
| mynd               = Toyah &amp; Robert IOW230624 (91 of 367) (53818508938) (cropped).jpg
| mynd_alt           = 
| mynd_texti         = Fripp árið 2024
| fæðingarnafn       = 
| fæðingardagur      = {{fæðingardagur|1946|5|16}}
| fæðingarstaður     = Wimborne Minster, [[Dorset]], [[England]]
| dánardagur         = 
| dánarstaður        = 
| dánarorsök         = 
| starf              = {{flatlist|
* Gítarleikari
* lagahöfundur
* framleiðandi
}}
| ár                 = 1967–2009, 2013-
| maki               = {{plainlist|
* {{g|Toya Wilcox|1986}}
}}
| börn               = 
| module             = {{Tónlistarfólk|embed=yes
| hljóðfæri          = {{flatlist|
* gítar
* hljómborð
* hljóðgervill
}}
| stefna             = {{flatlist|
* [[Framsækið rokk]], [[hughrifatónlist]], artrokk, tilraunatónlist
}}
| útgefandi          = {{flatlist|
*E.G., Virgin, Discipline Global Mobile
}}
| áður_meðlimur      = {{flatlist|
*Giles, Giles and Fripp
*Fripp &amp; Eno
*The League of Gentlemen
*FFWD
 }}
}}
| vefsíða            = {{URL|https://dgmlive.com/robert-fripp}}
}}
[[Mynd:Robert Fripp 2.jpg|thumbnail|Robert Fripp árið 1974.]]
'''Robert Fripp''' (f. [[16. maí]] [[1946]]) er enskur tónlistarmaður, lagahöfundur, framleiðandi og höfundur. Hann er stofnandi [[framsækið rokk|framsæknu rokks]]veitarinnar [[King Crimson]] og hefur unnið með tónlistarmönnum eins og [[David Bowie]], [[Blondie]], [[Brian Eno]], [[Peter Gabriel]] og [[Talking Heads]].
&lt;ref&gt;[https://www.allmusic.com/artist/robert-fripp-mn0000238440 Robert Fripp] Allmusic&lt;/ref&gt;

==Sólóplötur==
*Exposure (1979)
*God Save the Queen/Under Heavy Manners (1980)
*Let the Power Fall: An Album of Frippertronics (1981)
*The Gates of Paradise (1998)

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{DEFAULTSORT:Fripp, Robert}}
{{f|1946}}
[[Flokkur:Enskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Enskir gítarleikarar]]</text>
      <sha1>23h59wckt7dj2er8z8alg2zttd3elde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Æri Fákur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189924</id>
    <revision>
      <id>1964538</id>
      <parentid>1948075</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1964538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7070" sha1="ae345zx85w352u5ihczlz52oqj0ez7w" xml:space="preserve">{{Persóna
| nafn           = Æri Fákur
| nafn_á_frum = {{nobold|Tȟašúŋke Witkó}}
| fæðingarnafn = Čháŋ Óhaŋ („Meðal trjánna“)
| fæðingardagur  = U.þ.b. [[1840]]
| fæðingarstaður =  Nærri [[Rapid Creek]], Svörtuhæðum, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]
| dauðadagur     = 	[[5. september]] [[1877]] (36–37 ára)
| dauðastaður    = [[Fort Robinson]], [[Nebraska]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]
| þjóðerni       = 
| maki = Tȟašína Sápa Wiŋ (Svarta Slæða) (g. 1871)&lt;br&gt;Nellie Larrabee (Laravie)
| börn= 1
}}
'''Æri Fákur''' ([[Lakótamál|lakóta]]: ''Tȟašúŋke Witkó''; [[enska]]: ''Crazy Horse''; f. í kringum 1840, d. 5. september 1877) var stríðshöfðingi amerískra [[Lakótar|Lakóta]] af ættbálki [[Óglalar|Óglala]] á 19. öld. Hann greip til vopna og barðist gegn alríkisstjórn [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] til að hindra útþenslu hvítra landnema inn á yfirráðasvæði [[Frumbyggjar Ameríku|amerískra frumbyggja]] og til að varðveita hefðir og siði Lakóta. 

Hann varð mjög kunnur og virtur fyrir frammistöðu sína í frægum orrustum á tíma [[Svörtuhæðastríðið|Svörtuhæðastríðsins]], meðal annars [[Orrustan við Litla-Stórhorn|orrustunni við Litla-Stórhorn]] árið 1876, þar sem hann sigraði og tortímdi bandarísku herliði undir forystu [[George Armstrong Custer]]s.

Í september 1877, fjórum mánuðum eftir að hann gafst upp fyrir bandarísku herliði undir stjórn [[George Crook]] hershöfðingja, var Æri Fákur drepinn af hervarðliða með byssusting í [[Fort Robinson|Camp Robinson]] í norðvesturhluta [[Nebraska]].&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Book review: 'The Killing of Crazy Horse' by Thomas Powers| url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-dec-26-la-ca-thomas-powers-20101226-story.html| date=December 26, 2010| first=Susan| last=Salter Reynolds| work=[[Los Angeles Times]]| access-date=October 30, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| title=George Kills in Sight Describes the Death of Indian Leader Crazy Horse| url=http://historymatters.gmu.edu/d/64| work=History Matters| publisher=[[George Mason University]]| access-date=2026-02-25| archive-date=2019-10-24| archive-url=https://web.archive.org/web/20191024165119/http://historymatters.gmu.edu/d/64| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Æviágrip==
Æri Fákur fæddist í kringum árið 1842 og sýndi dulræna hæfileika á unga aldri. Sagt er að hann hafi séð draumsýnir um framtíðina og þá áþján sem þjóð hans ætti eftir að lifa. Hann varð kunnur fyrir vaskleika í bardaga og fyrir að bjarga særðum mönnum og hestum eftir að átökum lauk. Æri Fákur varð jafnframt þekktur fyrir herópið „Hoka hey!“&lt;ref name=vikan&gt;{{Tímarit.is|4532457|Sioux: Sléttuindíánar Norður-Ameríku|blað=[[Vikan]]|útgáfudagsetning=18. apríl 1991|höfundur=Guðrún Bergmann|blaðsíða=24–28}}&lt;/ref&gt;

Árið 1868 sigraði [[Rauða Ský]], höfðingi Óglala, bandarískan herflokk undir forystu [[William Fetterman|Williams Fetterman]] og fékk vilyrði frá Bandaríkjastjórn um að virki á Bozeman-slóðinni til námabæja í [[Montana]] yrðu rifin. Á næstu árum hófu Bandaríkjamenn hins vegar skipulagða útrýmingu [[Vísundur|vísundahjarða]] til þess að svelta frumbyggjaþjóðirnar í norðurhluta Bandaríkjanna til hlýðni. Margar frumbyggjaþjóðirnar urðu að sætta sig við að vera sendar á afmörkuð verndarsvæði sem þeim var úthlutað til að geta séð fyrir sér. Æri Fákur og [[Sitjandi Tarfur]], einn af leiðtogum [[Súar|Súa]], streittust hins vegar við og héldu áfram vísundaveiðum utan verndarsvæðanna. Þetta stríddi gegn stefnu Bandaríkjastjórnar og því voru þrjár herfylkingar sendar að [[Stórahornsfjöll]]um til þess að handsama lið Æra Fáks og Sitjandi Tarfs og neyða þá inn á verndarlönd. Herfylkingarnar voru undir forystu [[George Crook]], [[John Gibbon|Johns Gibbon]] og [[George Armstrong Custer]].&lt;ref name=mbl80&gt;{{Tímarit.is|1535512|„Góður Indíáni er dauður Indíáni“|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=21. desember 1980|blaðsíða=12–13}}&lt;/ref&gt;

Þann 25. júní 1876 gerði bandarískt riddaralið skyndiárás á tjaldbúðir við fljótið [[Litla-Stórhorn]] þar sem um 10.000 Súar voru saman komnir með nokkrum hópum [[Sjeyennar|Sjeyenna]] og [[Arapahóar|Arapahóa]]. Frumbyggjunum tókst að hrinda árásinni og [[Marcus Reno]] majór neyddist til að hörfa með lið sitt austar yfir fljótið. Her Æra Fáks hélt síðan norður gegn riddaraliði Custers og mætti því í [[Orrustan við Litla-Stórhorn|orrustunni við Litla-Stórhorn]].&lt;ref name=mbl80/&gt; Í bardaganum var lið Custers borið ofurliði og Custer var drepinn ásamt 240 mönnum úr liði hans.&lt;ref name=lb57&gt;{{Tímarit.is|3284022|Dimmifjallgarður í Dakota|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|blaðsíða=244–250|útgáfudagsetning=28. apríl 1957}}&lt;/ref&gt;

Sigurinn við Litla-Stórhorn varð þó skammgóður vermir fyrir Æra Fák. Líkt og fleiri höfðingjar frumbyggjaþjóðanna varð Æri Fákur brátt að gefast upp fyrir þrýstingi Bandaríkjahers og flytja fólkið sitt til [[Fort Laramie]] til að koma í veg fyrir að það sylti til dauða. Ekki var lengur hægt að veiða sér til matar á veiðilendum Súa þar sem hvítir veiðimenn höfðu nánast útrýmt vísundum og öðrum veiðidýrum. Æri Fákur var beittur svikráðum í Fort Laramie þegar hermaður stakk hann til bana með byssusting árið 1877.&lt;ref name=vikan/&gt;

==Minnismerki==
Árið 1949 var byrjað að smíða minnismerki til heiðurs Æra Fáks í klettunum á Thunderhead-fjalli í Dimmufjöllum í [[Suður-Dakóta]]. Minnisvarðinn er eftir myndhöggvarann [[Korcsak Ziolkowski]] og sýnir Æra Fák þeysandi á hesti sínum.&lt;ref name=lb57/&gt; Í fullri mynd yrði minnisvarðinn ein stærsta myndastytta heims.&lt;ref&gt;{{Tímarit.is|1423899|Vinnur að stærstu myndastyttu í heimi|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|blaðsíða=5; 16|útgáfudagsetning=20. ágúst 1971}}&lt;/ref&gt; Hugmyndin að höggmyndinni var eins konar andsvar Súa við höggmyndunum af forsetum Bandaríkjanna í [[Rushmore-fjall]]i, sem er einnig staðsett í Dimmufjöllum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Mt. Rushmore og hin ókláraða Crazy Horse-stytta sem reist var því til höfuðs|url=https://lemurinn.is/2016/02/15/mt-rushmore-og-hin-oklarada-crazy-horse-stytta-sem-reist-var-thvi-til-hofuds/|útgefandi=[[Lemúrinn]]|dags=15. febrúar 2016|skoðað=26. febrúar 2026|höfundur=Siggeir F. Ævarsson}}&lt;/ref&gt;

Aldrei hefur verið lokið við höggmyndina og hugmyndin að því að höggva mynd Æra Fáks í klettana hefur verið mjög umdeild, meðal annars á meðal annarra amerískra frumbyggja.&lt;ref name=&quot;senie&quot;&gt;{{cite book |last=Senie |first=Harriet |title=Monumental Controversies |publisher=Potomac Books |year=2023 |isbn=978-1640124998 |pages=32–33}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{stubbur|æviágrip|saga|Bandaríkin}}
[[Flokkur:Fólk fætt á 19. öld]]
{{d|1877}}
[[Flokkur:Lakótar]]</text>
      <sha1>ae345zx85w352u5ihczlz52oqj0ez7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notandaspjall:TKSnaevarr/Safn1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>190728</id>
    <revision>
      <id>1964689</id>
      <parentid>1960400</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjallinn</username>
        <id>117090</id>
      </contributor>
      <comment>Nýr hluti: /* Hindrun */</comment>
      <origin>1964689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48984" sha1="mf2d5aehremvpidvkyboes0a5ls3wkx" xml:space="preserve">==Eyðing==
Sæll vertu...
Nú er ég tvisvar búinn að setja inn texta og fljótlega eftir á eyðir þú því, væri til í að fá betri ástæðu
:: Blessaður/Blessuð. Ég eyddi síðunni vegna þess að það var nýfarin fram umræða um það hvort hún ætti rétt á sér, hér [[Notandaspjall:Jonas42069]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 18:03 (UTC)

:Sæll 
:Ég var að reyna að færa síðuna undir nýtt nafn. breyta titli í skólastjóri Brunamálaskólans. 
:Hef ég ekki heimild til þess.  [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:35 (UTC)
::Ég sé að þú ert búin/n að færa þetta núna. En annars þá eru greinar um fólk með sama nafn og einhver annar með grein yfirleitt látnar vera með sviga á eftir nafni hérna, oftast með fæðingarári. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:48 (UTC)
:::Takk fyrir skjót svör. 
:::Væri það þá? Guðmundur Haraldsson (1939) ? 
:::ef svo er þá get ég fært þetta með ártali.  [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:51 (UTC)
::::Það væri Guðmundur Haraldsson (f. 1939), sbr. til dæmis grein eins og [[Jón Sigurðsson (f. 1946)]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:55 (UTC)
:::::Takk  [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 16:23 (UTC)

Má ekki vera neitt á síðunni út af þeirri umræðu?
:: Ekki ef þú hefur engin rök gegn því sem var fært þar fram. Í umræðunni var spurt hvort greinin stæðist reglur Wikipediu um markverðugleika og höfundur viðurkenndi að svo væri ekki. Ef þú ert ósammála því er þér velkomið að færa rök fyrir máli þínu, en ekki með því að stofna hana bara einhliða upp á nýtt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 
Hvaða kjaftæði er þetta, ertu með einhverjar greiningar eða?


Þetta er um vel þekktan tónlistarmann sem er að reyna að skrifa niður upplýsingar fyrir aðdáendur sína
:: Deilt var um hvort hann væri vel þekktur í umræðunni og hann virtist sjálfur gangast við því að svo væri ekki. Ef tónlistarmaður er sjálfur að skrifa um sig fyrir aðdáendur sína ætti hann að gera það á heimasíðu eða samfélagsmiðli. Wikipedia er ekki auglýsingamiðill og það er ekki mælst til þess að skrifa um sjálfan sig. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 19:46 (UTC)
Þetta var aldrei nein helvítis auglýsing.

== Translation request: &quot;United Nations General Assembly Resolution 68/262&quot; ==

Hello dear TKSnaevarr! Saw your contribution in Icelandic Wikipedia. I would like to ask you about to translate/help to translate [[w:en:United Nations General Assembly Resolution 68/262|the small article]] into Icelandic and add it to the Wikipedia. I'm looking forward for your contribution and support. Thank you a lot in advance and kind regards!
:Thank you very much for your support and contribution!

== Skriffinska ==

Sæll TKSnaevarr.

Flott að fá greinar frá þér. Hnaut um eitt, held að þú eða sjálfvirka þýðingin hafir þýtt &quot;bureaucratic career&quot; sem skriffinsku, réttara væri hér að tala um stjórnsýslu. Ég lagfærði þetta á [[Manmohan Singh]] --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 09:04 (UTC)
* Ég hef þetta í huga ef orðið kemur upp aftur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 16:02 (UTC)

== Umsókn um stöðu möppudýrs ==

Þar sem þú ert búinn að fá að minnsta kosti fjögur atkvæði þér í hag telst umsókn þín um stöðu möppudýrs samþykkt. Ég er búinn að biðja yfirmöppudýrin hjá Wikimedia um að veita þér möppudýrsréttindi sem fyrst. Þú getur fylgst með gangi mála [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#TKSnaevarr@is.wikipedia hér]. [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 17:11 (UTC)
:Svo kom í ljós að ég gæti gert þetta sjálfur. Velkominn í hópinn! [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 23:02 (UTC)
:: Glæsilegt, takk fyrir þetta. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2018 kl. 20:54 (UTC)

== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==

&lt;div class=&quot;mw-parser-output&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
 
&lt;big&gt;'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&amp;prj=we&amp;edc=5&amp;prjedc=we5 Take the survey now!]'''&lt;/big&gt;

You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list.

Thank you!
&lt;/div&gt; &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]&lt;/span&gt;, 29. mars 2018 kl. 18:40 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&amp;oldid=17881421 --&gt;

== Af hverju eyddirðu síðunni? ==

kv
Gísli Ásgeirsson
* Af því að hún var ekki í formi alfræðigreinar heldur virtist þetta vera auglýsing og tengiliður á þig sem persónu og þýðanda. Þar að auki útskýrði síðan ekki af hverju hún var markverð og gat engra heimilda. Þess háttar efni á ekki heima á Wikipediu. Reglur Wikipediu mæla auk þess fastlega á móti því að maður skrifi um sjálfan sig; sbr. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Autobiography] . [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. apríl 2018 kl. 17:30 (UTC)

== Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey ==

&lt;div class=&quot;mw-parser-output&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&amp;prj=we&amp;edc=5&amp;prjedc=we5  Take the survey now.]'''

If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone.
If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]].  You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].  Thanks!  
&lt;/div&gt; &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]&lt;/span&gt;, 13. apríl 2018 kl. 01:39 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&amp;oldid=17898685 --&gt;

== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==

&lt;div class=&quot;mw-parser-output&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''.   The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&amp;prj=we&amp;edc=5&amp;prjedc=we5  Take the survey now.]'''

'''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]].  You can also send any questions you have to this user email.  [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]]  This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].
&lt;/div&gt; &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]&lt;/span&gt;, 20. apríl 2018 kl. 00:48 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&amp;oldid=17952012 --&gt;

== Spurning um breytingarsögur ==
Sæll vertu. Mig langaði að spyrja þig um ''[[en:Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves|Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves]]'' og hvort lagfæringar á breytingarsögum væru nokkuð sem væri gert á íslensku Wikipedíunni. Ég hef víst feilað á því nokkrum sinnum að klippa og líma án þess að gæta að breytingarsögu, sem mælt er með að maður geri á en:wiki vegna höfundaréttar-eignana (attribution). Þessi ágæta [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Trj%C3%B3nupe%C3%B0lur&amp;action=history trjónupeðlugrein] er greinilega skólaverkefni og ég vildi þess vegna reyna að passa upp á breytingasöguna. 

Þakka fyrir gott starf.
--[[Notandi:Þjarkur|Þjarkur]] ([[Notandaspjall:Þjarkur|spjall]]) 1. desember 2018 kl. 23:38 (UTC)
* Sæll, takk. Ég veit satt að segja ekki hvernig maður sameinar breytingarskrár, það getur verið að ég sé ekki með réttindi til þess heldur eða að það sé ekki hægt á íslensku Wikipediu. Kannski væri betra að spyrja einhvern sem hefur verið með möppudýrsréttindi lengur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. desember 2018 kl. 00:01 (UTC)

== I have some questions. ==

Halló! Hvernig hefurðu það? I'm sorry, I don't speak very good Icelandic. But I have some questions about Icelandic language. May I leave messages in English right here? --[[User:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #00FF00;&quot;&gt;Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ&lt;/span&gt;]] [[User talk:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #8B00FF;&quot;&gt;Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż&lt;/span&gt;]] 1. febrúar 2019 kl. 02:13 (UTC)
: Sure, if I can help. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 1. febrúar 2019 kl. 02:41 (UTC)
:: Takk. But my questions are gonna be very long. So... how about this? Let's have the dicussion in my talk page, cause I don't want to give you any troubles. What do you think? --[[User:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #00FF00;&quot;&gt;Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ&lt;/span&gt;]] [[User talk:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #8B00FF;&quot;&gt;Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż&lt;/span&gt;]] 1. febrúar 2019 kl. 03:10 (UTC)
::: Halló TKSnaevarr, I'm sorry for late reply because I was busy on my job. So, I left my questions in my talk page already. Please feel free to answer my questions in my talk page. Takk. --[[User:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #00FF00;&quot;&gt;Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ&lt;/span&gt;]] [[User talk:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #8B00FF;&quot;&gt;Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż&lt;/span&gt;]] 4. febrúar 2019 kl. 04:49 (UTC)
:::: Halló. I left my new question in my talk page. Please feel free to answer my question. Takk. --[[User:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #00FF00;&quot;&gt;Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ&lt;/span&gt;]] [[User talk:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #8B00FF;&quot;&gt;Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż&lt;/span&gt;]] 5. febrúar 2019 kl. 23:05 (UTC)
::::: Ok. Now I understand. My question is almost done, just a last quick question, allow me to come back to your talk page and talk about it. So for example, &quot;microphone&quot; in Icelandic is &quot;hljóðnemi&quot;, &quot;chaos&quot; is &quot;óreiðu&quot;. But it could be &quot;míkrófónn&quot; and &quot;kaós&quot;. Is that true? Do you use the words &quot;míkrófónn&quot; and &quot;kaós&quot; in Icelandic? Well, I just refer on this wbsite:[ https://glosbe.com/en/is/microphone , https://glosbe.com/en/is/chaos ]. So, I'm not sure is it correct or incorrect? -[[User:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #00FF00;&quot;&gt;Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ&lt;/span&gt;]] [[User talk:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #8B00FF;&quot;&gt;Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż&lt;/span&gt;]] 5. febrúar 2019 kl. 23:57 (UTC)
::::: Yeah, you could use those words in Icelandic and people would understand you. However, some might not find it good or proper language. Míkrófónn is a commonly used alternative word to hljóðnemi, while kaós is somewhat less commonly used. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. febrúar 2019 kl. 00:33 (UTC)
:::::: Ok, now I get. That's all for my questions so far. Well, I think learning Icelandic language is a big challenge for me. I have no idea how much can I learn, but I'll try my best. Maybe we will speak Icelandic some day in the future. LOL. Anyway, thank you so much, I'm appriciate for your help. --[[User:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #00FF00;&quot;&gt;Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ&lt;/span&gt;]] [[User talk:Nächsten erbe|&lt;span style=&quot;color: #8B00FF;&quot;&gt;Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż&lt;/span&gt;]] 6. febrúar 2019 kl. 00:57 (UTC)

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 9. september 2019 kl. 16:20 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&amp;oldid=19352920 --&gt;

==[[Surtarbrandur]]==
Sæll!
Af hverju afturkallaðir þú breytingarnar mínar frá í gær?? Ég meina, ég setti slóðina [[Stálfjallsnáma]] í þessa grein um surtarbrand. Þessi náma í Stálfjalli heitir nú einfaldlega þannig og þessi grein er til í wikipedia hjá okkur og var búin til sl. janúar af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem er akkúrat sami wikipedia-notandinn sem var á undan mér með síðustu breytingu í surtarbrandsgreininni!! Svo, af hverju viltu ekki hafa slóð af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem ég setti í surtarbrandgreinina, en á sama tíma breytir þú til baka til Salvarar í þessari grein? Kannski, ef einhver setur einhvern tíma fleiri wikipedia-slóðir (þegar þær verða til í wikipedia) af öðrum surtarbrandsnámum í þessa grein þá viltu líka fjarlægja þær? Burtséð frá því var það ég sjálfur sem bætti við öllum þessum námuheitum þann 22. september 2016, og enginn hefur kvartað eða breytt því í þrjú ár. Núna bætti ég við einni námu í viðbót, og svo fjarlægir þú hana. Til að halda þínu striki þarftu nú eiginlega að fjarlægja öll hin námuheitin í þessari grein líka? Hvernig viltu rökstyðja það? Munurinn núna var bara að þessi náma er líka til sem wikipedia-slóð, og síðast, sem sagt 22. september 2016, voru engar slóðir og eru ennþá engar slóðir í þessari grein af hinum námunum af því að slíkar slóðir eru einfaldlega ekki til í wikipedia. Ég spyr bara aftur - af hverju breyttir þú þessu?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:15 (UTC))
: Sæl/l. Afsakaðu þetta. Ég dró breytinguna til baka vegna þess að þú skiptir líka íslensku „gæsalöppunum“ út fyrir &quot;alþjóðlegu&quot; gæsalappirnar. Ég viðurkenni að ég tók eiginlega ekki eftir að þú hefðir breytt tenglunum. Það er auðvelt að setja tenglana aftur inn og auðvitað sjálfsagt að hafa þá. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:19 (UTC)
:: Já, ég notaði íslenskar gæsalappir í september 2016 fyrir þessa grein og vildi núna skrifa þetta frekar skáletrað af því að þetta eru heiti (eins og t.d. í þessari sömu grein orðin „Vísindavefurinn“ í heimildum og „Surtarbrandsnám“ í tenglum). Hvernig er það nú? - Á ég að breyta því aftur eða vilt þú gera það. Mér finnst svolítið skrýtið að breyta þessu til baka sjálfur; ég meina, það lítur ekki vel út ef einhver gerði breytingar hjá mér og svo er ég að snúa þessu við. Er það ekki?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:09 (UTC))
::: Þú breytir þessu auðvitað bara aftur eins og þér þykir best. Það var fljótfærni hjá mér að vera að kássast í þessu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:32 (UTC)

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20. september 2019 kl. 19:49 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&amp;oldid=19397813 --&gt;

== Hættu ==

Getur þú hætt að taka allt niður sem ég set á wikipedia !!!!!???? [[Notandi:Bjorksig08|Bjorksig08]] ([[Notandaspjall:Bjorksig08|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:08 (UTC)
: Vissulega. Um leið og þú setur eitthvað inn sem er ekki bull skal ég hætta að taka það niður. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:10 (UTC)

== Eyðing á grein ==

Sæll Sævar, 

Ég var að fara yfir greinar og sá eina áhugaverða sem var um dreng að nafni Ólafur Helgi. Ég las greinina og leist strax vel á drenginn og afritaði meira að segja slóðina fyrir framtíðarnotkun s.s. ritgerð eða grein á bloggsíðu minni. Nokkrum mínútum síðar smellti ég á slóðina en fékk þá skilaboðin að þú hafir eytt greininni því hún var ekki nógu markverð eða eitthvað álíka. Það skil ég ekki því það var greinilega mikil vinna sem fór í það að skrifa greinina og sjálfum fannst mér hún alveg nógu markverð til að vera uppi á síðu þar sem hver sem er getur skrifað um hvað sem er svo lengi sem greinin fylgir ákveðnum reglum. Ég bið þig því vinsamlega um að leyfa greininni að vera uppi.

Kær kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 19:56 (UTC)

:Dagbjartur, hættu að eyða tíma annarra..
--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:04 (UTC)
::: Blessaður. Það eru viðmiðunarreglur um [[Wikipedia:Markverðugleiki (fólk)|markverðugleika fólks]] sem yfirleitt er reynt að fara eftir þegar greinar eru stofnaðar. Greinin sem ég eyddi vísaði ekki í neinar ytri heimildir og gaf ekki sannreynanlegar upplýsingar um viðkomandi sem útskýrðu hvers vegna verið væri að fjalla um hann. Höfundur greinarinnar sagðist telja að viðkomandi yrði „mjög þekktur í komandi framtíð“, en sú skoðun að viðkomandi verði frægur einhvern tímann er ekki nægilegt tilefni til að hafa alfræðigrein um hann núna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:21 (UTC)

Sæll TKSnaevarr,

Það er nú leitt að heyra þar sem mér fannst greinin áhugaverð og var strax búinn að finna Ólaf á samfélagsmiðli sínum og hafa samband við hann. En fyrst reglurnar virka svona þá er ósköp lítið sem ég get gert í þessu. 

Mér fannst þó hegðun hjá Berserk frekar óviðeigandi þar sem ég var einungis að reyna koma máli mínu á framfæri. Þegar þú ert orðinn 40 ára ættirðu að kunna mannasiði sérstaklega þegar þú talar við ókunnuga á veraldarvefnum
:(. Ef þú vilt að tíma þínum verði ekki eytt myndi ég hætta að hanga á wikipedia og fara út í göngutúr.

Kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:44 (UTC)

== Request translation Isabelle de Charrière (Q123386) ==

Hello TKSnaevarr, Would you like to write / translate the article of Isabelle de Charrière (Q123386) for the Icelandic Wikipedia? That would be appreciated. [[Notandi:Boss-well63|Boss-well63]] ([[Notandaspjall:Boss-well63|spjall]]) 10. janúar 2021 kl. 12:33 (UTC)

== Stefania Turkewich ==

Hello TKSnaevarr, I have been doing articles in various languages for Stefania Turkewich.  Might you be interested in creating one in Icelandic for Ukraine's Cultural Diplomacy Month 10 February – 10 March, 2021?  I am not fluent in Icelandic, though I have done articles for the Icelandic Wikipedia.  When you have time could you take a look at the English article: [[en: Stefania Turkewich]]?  I am reluctant to do a machine translation, and wondered if you might be able to help with the text.  I can help with photos, references, and links if this interests you.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 26. febrúar 2021 kl. 20:32 (UTC)
:I have created the article in my sandbox: [[Notandi:Nicola Mitchell/sandkassi]].  If you can find the time to check the language or any other aspects, I don't doubt that it could use some help.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:39 (UTC)
:: I can look into it next week. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:40 (UTC)
:::Thanks so much!  I translated it from the Norwegian [[no: Stefania Turkewich]].[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 20:35 (UTC)
::::Thank you! [[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 5. mars 2021 kl. 10:57 (UTC)

== Knattspyrna á Íslandi ==
Bonsoir,

Je vous écris en français vu que je vois [https://is.wikipedia.org/wiki/Notandi:TKSnaevarr sur votre page utilisateur] que vous maîtrisez la langue, en revanche je ne parle pas l'islandais alors que le français est ma langue maternelle. En essayant de publier un article sur le [[Knattspyrna á Íslandi|Football en Islande]] à partir de mon brouillon, j'ai créé des mauvaises redirections par maladresse qui ont abouti à deux pages gênantes : [[Notandi:Knattspyrna á Íslandi|1]] et [[Snið:Knattspyrna á Íslandi|2]]. La deuxième a été supprimée, pourriez-vous faire de même pour la première s'il vous plaît ?

Cordialement,

PS : j'essaie de traduire des articles présents sur la version anglophone (ou francophone) vers le wikipédia islandais, en particulier ceux en lien avec l'Islande car j'aime beaucoup ce pays et son équipe de foot ; mes traductions peuvent être imparfaites vu que je ne parle pas l'islandais. --[[Notandi:Martopa|Martopa]] ([[Notandaspjall:Martopa|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 19:54 (UTC)
: J'ai supprimé l'article pour vous. Je ne m'interesse trop au football, mais il ya des autres utilisateurs ici, come [[Notandi:Berserkur]] qu'en écrit beaucoup. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 22:43 (UTC)
::: Salut, mon francais est mal... so I'll write in english... Well yes I could correct some articles if you make them.. but if they are full of errors and very long, don't expect me to do it, hehe.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 23:04 (UTC)

== Television and movie templates ==

Hello! Can you check the film and television templates?. Can you allow that Icelandic becomes the language for the television series template and can you correct the error concerning the images can you add image size and do that the images can be generated automatically.
Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 18. mars 2021 kl. 15:55 (UTC)

== Congo ==

Hello! Can you move the article about Vestur-Kongó?. The name should be Lýðveldið Kongó contrary with the Icelandic name of the country.
Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 8. maí 2021 kl. 09:49 (UTC)

== How we will see unregistered users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;
&lt;/div&gt;

4. janúar 2022 kl. 18:17 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&amp;oldid=22532651 --&gt;

== Help ==

I accidentally revoked an edit [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Laugavegur_(gönguleið)&amp;action=history here]. But then I came back. Can you please restore the correct version by looking at the page? Regards--[[Notandi:Turkmen|Turkmen]] ([[Notandaspjall:Turkmen|spjall]]) 20. janúar 2022 kl. 15:03 (UTC)

== Kettlingur fyrir þig! ==

[[Mynd:Kitten in a helmet.jpg|left|150px]]
Kettir!!!

[[Notandi:Namminos|Namminos]] ([[Notandaspjall:Namminos|spjall]]) 22. janúar 2022 kl. 22:19 (UTC)
&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;/&gt;

== kóngurinn sem er meistari sem ert þú ==

Sæll og blessaður kóngurinn sem er meistari wikipedia.
þú eyddir út síðunni Geitin sjálf fyrir að vera ekki nóg markverð. Hvað segir að þú getir dæmt hvað er markvert og hvað er ekki? Er [[Eiríkur Guðmundsson (útvarpsmaður og rithöfundur)|Eiríkur Guðmundsson]] markverðari en þjóðþekktur tónlistarmaður í dag? Og hvaða rök þarf ég að færa fyrir þessari síðu? Þetta er þjóðþekktur einstaklingur og þú sem kóngurinn sem er meistari með þitt flotta löggjafarvald á alfræðiritinu wikipedia eyðir síðunni í staðin fyrir að reyna að byggja hana upp t.d. með því að biðja um fleiri heimildir eða álíka. ég hélt að þessi síða snérist um það, að byggja upp síður.
ég vona að þú hugsir þig aðeins um og jafnvel þinn gang.
Með von um FRÁBÆR svör kæri tksnævar.
þinn eigin yungkleina.


[[Notandi:Yungkleina|Yungkleina]] ([[Notandaspjall:Yungkleina|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 13:21 (UTC)
&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;/&gt;

:Sæll. Ég endurvakti síðuna svo það sé hægt að ræða þetta á viðeigandi spjallsíðu. Kaldhæðnin er afþökkuð. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 16:32 (UTC)

== Translation request ==

Hello.

Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Icelandic Wikipedia?

Yours sincerely, [[Notandi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Notandaspjall:Multituberculata|spjall]]) 12. júní 2023 kl. 10:13 (UTC)

==[[Nguyen Van Hung]]==
There is nothing wrong with this content. Why do some users want to delete cross-links? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:25 (UTC)

:Someone suggested the article for deletion. You can argue against deletion on the article's talk page if you wish, but you can not simply remove the deletion suggestion without argument. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2024 kl. 11:43 (UTC)

Það er ekkert athugavert við þetta efni. Af hverju vilja sumir notendur eyða krosstenglum? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:28 (UTC)

== Skemmdarverk í gangi ==

Halló allir. Mig langar að tilkynna skemmdarverk í gangi fyrir kl [[Notandi:Berserkur|&lt;bdi&gt;Berserkur&lt;/bdi&gt;]] sem eyddi eftirfarandi greinum án umræðu og án ástæðu:

* [[Denis Duverne]]
* [[Paris-Saclay]]
* [[Henri de Castries]] ‎
* [[Institut polytechnique de Paris]]

Það hljóta að vera aðrir. Þakka þér fyrirfram fyrir hjálpina. Mjög góður dagur. [[Kerfissíða:Framlög/2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA|2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA]] 13. maí 2024 kl. 10:06 (UTC)

== [[Nguyen Van Hung]] ==
See [[:en:Peter Nguyen Van Hung]].

Please expand the English entry into Icelandic, Thank you! --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563|2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563]] 10. júní 2024 kl. 14:55 (UTC)

== Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia ==

Hello @[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]],

I am [[:min:Pangguno:UOzurumba_(WMF)|Uzoma]], the Movement Communication Specialist supporting the Language team.

The [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]] has been working on [[mw:MinT#MinT_for_wiki_readers|MinT for Wiki Readers]], and we plan to enable two entry points in Icelandic Wikipedia. [[Wikipedia:Potturinn#Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia|This announcement]] contains the details.

Since you are a prolific contributor in this Wikipedia, we thought this feature might interest you. Please feel free to read the announcement, [[Kerfissíða:AutomaticTranslation|test the feature]], and [[mw:Talk:MinT#Feedback_from_Wikipedians_about_MinT_for_Wiki_Readers|provide your feedback]].

Thanks, and we look forward to your feedback.

[[Notandi:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Notandaspjall:UOzurumba (WMF)|spjall]]) 18. júní 2024 kl. 23:30 (UTC)

== [[Hringadróttinssaga]] ==
Kæri TKSnævarr,&lt;br/&gt;ég er alveg sammála þér og mér finnst 100% sjálfsagt og mikilvægt að nota íslenska titla ef skrifað er um íslenskar bækur eða kvikmyndir. Það ætti alltaf að vera þannig. Og i þessari grein jafnvel bætti ég við íslenskum titlum af íslensku útgáfunum (plús heimildir) fyrr í dag eins og þú getur séð. Hinsvegar í kassanum hægra megin stendur núna (aftur): 29. júlí 1954 (''Föruneyti hringsins''), 11. nóvember 1954 (''Tveggja turna tal''), 20. október 1955 (''Hilmir snýr heim''). Málið er einfaldlega að 1954 og 1955 voru engir islenskir titlar til af þessum bókum. Þess vegna eru íslensku titlarnir vitlausir á þessum stað og í þessu samhengi. Sambærilegt er myndin þar sem hringur liggur á blaðsíðu ekki af ''Föruneyti hringsins'' heldur af ''The Fellowship of the Ring''; myndin þarf bara að stækka smá til að sjá það. Svo, af hverju breyttir þú þessu til baka? Allavega er það ekki rétt eins og stendur þar núna. Íslensku titlarnir koma á viðeigandi stað vel fram í þessari grein. Bestu kveðjur og takk fyrir þitt framlag á Wikipediu.([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 22. júní 2024 kl. 23:08 (UTC))

:Hæhæ. Sennilega væri betra að hafa umræðu um þetta á spjallsíðu greinarinnar, svo fleira fólk geti tekið afstöðu. Persónulega finnst mér að íslenskir titlar ættu að hafa ákveðinn forgang. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 23. júní 2024 kl. 01:53 (UTC)

== Snið ekki að virka ==

| þjóðerni = {{flagicon|FIN}} 
Sæll TKSnævarr,
ég ætlaði að athuga, sniðið fyrir finnska fánann virðist ekki virka á íslensku síðunni, virkar samt með Spán, Bretland og fleiri þjóðir. Veist þú hvernig er hægt að &quot;búa&quot; til eða gera snið eins og í ensku Wikipedia síðunni? [[Notandi:Elmar Skúli|Elmar Skúli]] ([[Notandaspjall:Elmar Skúli|spjall]]) 17. ágúst 2024 kl. 21:04 (UTC)

== Möppudýr ==

Hvernig sækir maður um að vera Möppudýr? [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 00:22 (UTC)

:Hæhæ. Þú skrifar inn umsókn á síðunni [[Wikipedia:Möppudýr]], í dálknum Umsóknir/Tilnefningar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. september 2024 kl. 01:06 (UTC)
::Takk fyrir [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 17:09 (UTC)
:::búinn að fylla inn umsókn [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 22:42 (UTC)

== Brandari (skrýtla) ==

Ég var að breyta [[Brandari (skrýtla)]] akkúrat á sama tíma og þú færðir hana :) Ég skal færa breytingarnar yfir og gera áframvísun. [[Notandi:Alvaldi|Alvaldi]] ([[Notandaspjall:Alvaldi|spjall]]) 14. október 2024 kl. 15:49 (UTC)

== Question regarding vandalism ==

Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a &quot;administrator noticeboard&quot; or &quot;vandalism report page&quot;, but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Notandi:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Notandaspjall:TenWhile6|spjall]]) 14. október 2024 kl. 16:45 (UTC)

== Translation request ==

Hello, TKSnaevarr.

Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Icelandic Wikipedia?

Kindest regards, [[Notandi:Oirattas|Oirattas]] ([[Notandaspjall:Oirattas|spjall]]) 17. október 2024 kl. 12:22 (UTC)

== Yoshihiko Noda eyðing ==

Síðan hvenær má ekki nota translate tólið sem wikipedia sjálft gefur manni? Þið eyðið síðum út af engu og þess vegna er svo fátt um íslenskar síður, fólk nennir ekkert að gera þetta ef því er alltaf eytt. [[Notandi:JetLowly|JetLowly]] ([[Notandaspjall:JetLowly|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 14:28 (UTC)

:Afsakaðu. Það er umræða í gangi á neðst í [[Wikipedia:Potturinn|Pottinum]] um hvort við viljum breyta afstöðu til vélarþýðinga, kannski myndir þú vilja taka þátt? En hvort sem það verður gert eða ekki, þá var greinin sem þú gafst út varla ásættanleg eins og hún var. Talsvert af óþýddum enskum orðum hafði slæðst inn í textann og mikið af beinþýddu orðalagi sem fyrirfinnst ekki í íslensku. Jafnvel þótt sæst sé á notkun þýðingarvéla sem hjálpartækja, þá hljótum við að halda í einhver viðmið um gæði þýðingarinnar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:04 (UTC)
:Þýðingartólið er bara hjálpartæki. Það gefur sjálft villumeldingu á það ef maður ætlar að nota vélþýðingu óbreytta enda vita allir að það er óboðlegur texti sem kemur úr því. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:12 (UTC)

== Spurning um wikidata ==

Sælir, ég sé að þú hefur tengt sennilega allar síður sem ég hef stofnað tengt formúlu 1 í wikidata. Ég vildi bara spurja hvort þetta sé eitthvað sem ég eigi að vera gera og ég sé að búa til hellings vinnu fyrir þig að vera alltaf gera þetta fyrir mig eða hvort þetta sé eitthvað fyrir lengra komna því ég kann ekki að gera þetta. Kær kveðja. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:34 (UTC)

:Já, þú mættir endilega gera þetta sjálf/ur. Það er ekkert mál, þú smellir á &quot;Bæta við tungumálatenglum&quot; í töflunni til hægri og skrifar inn heiti greinarinnar á ensku eða öðru tungumáli. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:39 (UTC)
::aaaa ég skil. Ég geri það héðan í frá. Takk fyrir. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:51 (UTC)

== Request ==

Could you please expand [[Encanto]]? It lacks references. [[Liv and Maddie]] is also lacking in references and content. I also think that there should be an article on [[Happy Feet]] instead of a redirect. The franchise only had two movies anyway (I like both of them). [[Kerfissíða:Framlög/2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523|2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523]] 26. júlí 2025 kl. 22:14 (UTC)

:No, sorry. I have no interest in writing about these movies and I'm not going to spend my time on it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. júlí 2025 kl. 22:37 (UTC)

== Update request ==

Hello, TKSnaevarr. 

Can you rename [[Andrew Mountbatten Windsor]] to [[Andrew Mountbatten-Windsor]], by adding the hyphen in Andrew Mountbatten-Windsor's surname? Andrew Mountbatten-Windsor's surname has been hyphenated again, as decreed by late Queen Elizabeth II, after the hyphen was briefly omitted from his surname, after he was stripped of all his royal and military titles. 

https://www.theguardian.com/uk-news/2025/nov/12/andrew-mountbatten-windsor-hyphenated-decreed-queen-elizabeth 

Yours sincerely, [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 12:02 (UTC)

:Why do you care so much about how his name is displayed on the Icelandic Wikipedia page? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:26 (UTC)
::I asked, because the official spelling of his surname has been clarified by Buckingham Palace, that it includes a hyphen. And Wikipedia is about accuracy, and about updating and correcting information, etc. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 15:33 (UTC)
:::Yea, I get that. But there are many errors on Wikipedia to fix. Why go out of your way and write a request on another user for this specific name change. Seems so specific. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:52 (UTC)
::::An update request like this, is not a big deal nor specific. This is frequently done for any topic by many Wikipedia users across Wikipedia. For example, the most common requests by foreign Wikipedia users, are translation requests. Since I don't know Icelandic, I can't nor won't edit or rename articles myself, asking an Icelandic Wikipedia user, for an update or for another request, is the only logical thing. By the way, another user, to whom I did not send a request, has renamed the article. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 16:27 (UTC)

== Augljós skekkja á kjötætumataræði greininni ==

Ástæðan er sú að ég hef ítrekað reynt að ræða efnisleg atriði á umræðusíðu greinarinnar, sérstaklega varðandi hlutleysi og heimildaval, en upplifði að umræðan færi fljótt frá efni yfir í ávirðingar um „bias“ af minni hálfu. Í kjölfarið var í reynd lokað fyrir raunverulegar breytingar.

Vandamálið að mínu mati er ekki eitt orð eða smáatriði, heldur heildarrammi greinarinnar. Hún er sett fram út frá neikvæðri forsendu, skilgreinir mataræðið strax sem „fad diet“ og styðst að mestu við fjölmiðlaumfjöllun og skoðanir einstaklinga, frekar en frumheimildir eða yfirgripsmiklar fræðilegar heimildir. Það er lítið sem ekkert fjallað um andstæð sjónarmið eða lífeðlisfræðilegan ágreining, til dæmis varðandi C-vítamín í mjög kolvetnasnauðu samhengi.

Ég er ekki að biðja um að fjarlægja gagnrýni á mataræðið, heldur að fá að endurskrifa greinina á hlutlausari hátt, með skýrum heimildum og sanngjörnu jafnvægi milli sjónarmiða, í samræmi við NPOV-reglur Wikipedia.

Mig langar því að spyrja einfaldlega: Væri mögulegt að fá að vinna í breytingum á greininni með traustum heimildum, eða að fá leiðsögn um hvernig best sé að gera það þannig að það verði samþykkt innan reglna Wikipedia?

Dæmi um þessa skekkju er þegar fullyrt er að mataræðið byggist eingöngu á prótíni, sem er staðreyndalega rangt þar sem það er fyrst og fremst fituríkt mataræði. Heimildin sem vísað er í fyrir þessa fullyrðingu er Vísir-grein skrifuð af vegan næringarfræðingi, sem undirstrikar hversu einhliða og ótraust heimildanotkunin er. Þetta sýnir skýrt hversu skökk framsetningin er.

[[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 13:13 (UTC)

:Endilega hunsaðu bara.. [[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 6. janúar 2026 kl. 21:03 (UTC)
::Þú gætir notað sandkassann þinn til að skrifa drög að breytingum og við gætum síðan kosið um þær. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. janúar 2026 kl. 00:20 (UTC)

== Ratchet &amp; Clank (kvikmynd) ==

Should this page be deleted? It's really short. I also found ParaNorman, another short page. [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-17739-13|&amp;#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:38 (UTC)

:I also found The Empeor's New Groove, a misspelling of The Emperor's New Groove. [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-17739-13|&amp;#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:39 (UTC)

::The following pages are broken redirects: Addams fjölskyldan (kvikmynd frá 2019), Addams fjölskyldan 2, Strumparnir bíómyndin, Rio (kvikmynd frá 2011), Rio 2, and Zootropolis 2. I saw the creator (NewPC2024) is banned. [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-17739-13|&amp;#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:43 (UTC)
:::NewPC2024 is globally banned for sockpuppetry, so there's something of a crackdown against their contributions, and generally on film articles that include no useful information. I'll clean up those broken redirects and I've deleted the misspelled Emperor's New Groove page. The Ratchet article might pass since it at least specifies the studio and director, and includes a link to kvikmyndir.is. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:47 (UTC)
::::One other article he created is Ósk (kvikmynd). Does it pass, or should it go? [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-17739-13|&amp;#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:49 (UTC)
:::::It might barely pass since it at least has the infobox in it. For future reference, I do not recommend creating these kinds of short, low-effort articles or to try to make them longer using auto-translations. It seems like general consensus that these kinds of articles drag the Wiki's quality down rather than improve it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 18:08 (UTC)
:Another misspelled redirect: The Angry Brids Movie. [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-17842-09|&amp;#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:22 (UTC)
::More broken redirects: Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers, Hop, The Good Dinosaur, The Jungle Book (kvikmynd frá 1942), Looney Tunes: Back in Action, Space Jam, Happy Feet (kvikmyndasería), The Jungle Book (kvikmynd frá 2016), and The Reluctant Dragon. [[Kerfissíða:Framlög/&amp;#126;2026-17842-09|&amp;#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&amp;#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:28 (UTC)

== Hindrun ==

Heill og sæll, ég sé að þú hefur hindrað mig ævilangt frá því að gera breytingar á Wikipedia. Ég skil ekki alveg hvers vegna og finnst mig vanta útskýringu á því hvers vegna. Hvort þetta sé einfaldlega hrekkur af þinni hálfu eða hvort þú hafir málefnanlegar forsendur fyrir þessu. Gæti ég fengið útskýringu á hvað það var sem ég gerði rangt sem fékk þig til þess að banna mig? [[Notandi:Sjallinn|Sjallinn]] ([[Notandaspjall:Sjallinn|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:35 (UTC)</text>
      <sha1>mf2d5aehremvpidvkyboes0a5ls3wkx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ferdinand 1. Rúmeníukonungur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191099</id>
    <revision>
      <id>1964659</id>
      <parentid>1964245</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T09:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1964659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14092" sha1="58p2r8z87jszpjfq2z4kuxc4iuq3u9x" xml:space="preserve">{{konungur
| titill = Konungur Rúmeníu
| ætt = Hohenzollern-ætt
| skjaldarmerki = Kingdom of Romania - Big CoA.svg
| nafn = Ferdinand 1.
| mynd = King Ferdinand of Romania.jpg
| skírnarnafn = Ferdinand Viktor Albert Meinrad
| fæðingardagur = {{fæðingardagur|1865|8|24}}
| fæðingarstaður = [[Sigmaringen-höll]], [[Sigmaringen]], [[Þýska ríkjasambandið|þýska ríkjasambandinu]]
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1927|7|20|1865|8|24}}
| dánarstaður = [[Peleș-kastali|Peleș-kastala]], [[Sinaia]], [[Rúmenía|Rúmeníu]]
| grafinn = [[Curtea de Argeș]], [[Rúmenía|Rúmeníu]]
| ríkisár = 10. október 1914 – 20. júlí 1927
| faðir = [[Leópold, fursti af Hohenzollern]]
| móðir = [[Antonía Portúgalsprinsessa]]
| maki = {{gifting|[[María Rúmeníudrottning|María af Edinborg]]|1893}}
| titill_maka = Drottning
| börn = {{Plain list |
*[[Karl 2. Rúmeníukonungur]]
*[[Elísabet Grikkjadrottning]]
*[[María Júgóslavíudrottning]]
*[[Nikulás Rúmeníuprins]]
*[[Helena Rúmeníuprinsessa]]
*Mircea Rúmeníuprins}}
| undirskrift = Ferdinand I of Romania signature.svg
}}
'''Ferdinand 1.''' (24. ágúst 1865 – 20. júlí 1927), kallaður '''sameinarinn''' ([[rúmenska]]: {{lang|ro|Întregitorul}}; {{IPA|ɨn.tre.d͡ʒiˈto.rul|lang|Ro - Intregitorul.ogg}}) var [[konungur]] [[Rúmenía|Rúmeníu]] frá 10. október 1914 til dauðadags árið 1927. Ferdinand var annar sonur [[Leópold, fursti af Hohenzollern|Leópolds fursta af Hohenzollern]] og [[Antonía Portúgalsprinsessa|Antoníu Portúgalsprinsessu]] (dóttur [[María 2. Portúgalsdrottning|Maríu 2. Portúgalsdrottningar]]). Fjölskylda hans var hluti af [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskri]] ættkvísl [[Prússland|prússnesku]] [[Hohenzollern-ætt|Hohenzollern-konungsættarinnar]] frá [[Sváfaland]]i.

Í stjórnartíð Ferdinands börðust Rúmenar með [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöldin)|bandamönnum]] gegn [[Miðveldin|miðveldunum]] í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni. [[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari]], frændi Ferdinands, lét strika nafn hans út úr ættartölum Hohenzollern-ættarinnar eftir að Rúmenía tók afstöðu gegn Þýskalandi í stríðinu.

== Æviágrip ==
Ferdinand var sonur [[Leópold, fursti af Hohenzollern|Leópolds fursta af Hohenzollern-Sigmaringen]] (1835-1905) og [[Antonía Portúgalsprinsessa|Antoníu Portúgalsprinsessu]] (1845-1913) og bróðursonur [[Karl 1. Rúmeníukonungur|Karls 1. Rúmeníukonungs]]. Árið 1886 lýsti Karl hann erfingja að rúmensku krúnunni. 

=== Fyrri heimsstyrjöldin ===
Ferdinand tók við krúnunni þann 9. október 1914 eftir andlát Karls 1., þá 48 ára gamall. Innan tveggja ára frá valdatöku Ferdinands stóð Rúmenía á barmi styrjaldar gegn Þýskalandi, ættlands konungsins. Ferdinand var ekki eins mikill Þýskalandsvinur og Karl hafði verið en vildi þó ekki að Rúmenía berðist í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni gegn Þjóðverjum.{{sfn|Renouvin|1962|p=372}} Eiginkona Ferdinands, [[María Rúmeníudrottning|María frá Edinborg]], stuðlaði að því að Rúmenía sleit bandalagi sínu við Þjóðverja og gekk í lið með [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöldin)|bandamönnum]] með bréfaskrifum við frændur sína, [[Nikulás 2.|Nikulás 2. Rússakeisara]] og [[Georg 5.|Georg 5. Bretakonung]].&lt;ref&gt;{{lien web|url=https://shs.cairn.info/revue-guerres-mondiales-et-conflits-contemporains-2016-4-page-7?lang=fr|titre=« L’homme fort du royaume ». La reine Marie et la construction de la grande Roumanie (1913-1922)|auteur=Jean-Noël Grandhomme|pages=7 à 22|périodique= Guerres mondiales et conflits contemporains|année=2016|volume=4 |numéro=264}}.&lt;/ref&gt;

[[File:WWI Poster Rumania.jpg|thumb|left|Ferdinand með [[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari|Vilhjálmi 2. Þýskalandskeisara]] á bresku áróðursplakati.]]
Ferdinand neyddist til að ganga til liðs við bandamenn vegna almenningsálits Rúmena og utanríkisstefnu ríkisstjórnar [[Ion I. C. Brătianu]]. Árið 1914 hafði hann skrifað bréf til frænda síns í Þýskalandi þar sem hann sagðist vonast til þess að Þjóðverjar ynnu stríðið.&lt;ref&gt;{{Ouvrage |langue=ro |titre=Ultima romantică |sous-titre=viaţa Reginei Maria a României |passage=217 |éditeur=Lider |date=2004-01-01 |pages totales=544 |isbn=978-973-629-040-4 |lire en ligne=https://books.google.com/books?id=yOu5rQEACAAJ |consulté le=2015-12-26}}.&lt;/ref&gt; Hann tók engu að síður ýmsar ákvarðanirnar sem leiddu að stríðsyfirlýsingu Rúmeníu gegn [[Austurríki-Ungverjaland|Austurríki]].{{sfn|Renouvin|1962|p=374}} Þegar Rúmenía var komin í stríð gegn [[Miðveldin|miðveldunum]] var Ferdinand trúr sínu ríki og heimsótti vígstöðvarnar oft. Daginn sem Rúmenía lýsti yfir stríði gegn Austurríki-Ungverjalandi fullvissaði Ferdinand austurríska sendiherrann í Búkarest að Rúmenía myndi viðhalda hlutleysi sínu. Undir lok dagsins hafði Rúmenía hins vegar slitið stjórnmálasambandi sínu við Austurríki-Ungverjaland.{{sfn|Schiavon|2011|p=137}}

Árið 1917 [[Brest-Litovsk-samningurinn|sömdu Rússar um frið við Þjóðverja]] í styrjöldinni og Rúmenía neyddist því einnig til að viðurkenna ósigur gegn Þjóðverjum og bandamönnum þeirra. Eftir tillögu austurrísk-ungversks hermálafulltrúa í Búkarest sendi Ferdinand tillögu til miðveldanna um friðarviðræður þann 10. febrúar 1918.{{sfn|Renouvin|1962|p=31}} Ferdinand neyddist til að ganga að afarkostum miðveldanna þann 5. mars 1918 til þess að forðast að vera vísað frá Rúmeníu ásamt konungsætt sinni. Hann skipaði nýjan forsætisráðherra, [[Alexandru Marghiloman]], sem hafði verið hlynntur áframhaldandi hlutleysi Rúmeníu árið 1916.{{sfn|Renouvin|1962|p=532}}

Rúmenar sömdu um friðarsáttmála en að endingu neitaði Ferdinand að undirrita hann. Eftir þetta sóttu bandamenn fram á vígstöðvunum í [[Þessalóníka|Þessalóníku]] og sigruðu Búlgaríu, sem barðist með miðveldunum. Ferdinand kallaði rúmenska herinn á ný og Rúmenía gekk aftur inn í styrjöldina við hlið bandamanna, sem unnu stríðið að lokum.

Rúmenar kölluðu konunginn „Ferdinand hinn trygga“ vegna tryggðar hans við Rúmeníu. Eftir að austurrísk-ungverska keisaradæmið var leyst upp í lok fyrri heimsstyrjaldarinnar buðu ungverskir aðalsmenn honum að verða konungur Ungverjalands og sáu fyrir sér að Ungverjaland og Rúmenía yrðu í konungssambandi með landamærin frá árinu 1918. Þessar áætlanir runnu út í sandinn vegna einarðrar andstöðu rúmenskra stjórnmálamanna, sem vildu heldur að Rúmenía innlimaði austurrísk-ungverskt landsvæði þar sem íbúar voru að meirihluta rúmenskumælandi.&lt;ref&gt;{{Ouvrage |langue=en |prénom1=Prince Michel |nom1=Sturdza |titre=The Suicide of Europe : Memoirs of Prince Michel Sturdza Former Foreign Minister of Rumania |passage=22 |éditeur=Western Islands Publishers |année=1968 |consulté le=2016-02-26}}.&lt;/ref&gt; Þessi útþensla varð að veruleika undir lok ársins 1918 og var viðurkennd af alþjóðasamfélaginu með Saint-Germain-sáttmálanum 1919 og Trianon-sáttmálanum 1920.

=== Millistríðsárin ===
Þann 15. október 1922 var Ferdinand krýndur konungur Stór-Rúmeníu í borginni Alba Iulia. Borgin var valin vegna táknræns mikilvægis hennar fyrir sögu Rúmeníu. Borgin hafði verið höfuðborg [[Mikael djarfi|Mikaels djarfa]], fursta af [[Vallakía|Vallakíu]], [[Transylvanía|Transylvaníu]] og [[Moldavía|Moldavíu]]. Þann 1. desember 1918 hafði endursameining Transylvaníu við Rúmeníu jafnframt verið tilkynnt 1. desember 1918.

Árið 1925 þrýsti ríkisstjórn Rúmeníu á Ferdinand og son hans, [[Karl 2. Rúmeníukonungur|Karl]], að svipta Karl erfðarétti að rúmensku krúnunni vegna ósiðlegs lifnaðar hans, eyðslusemi hans í spilavítum víðs vear um Evrópu og framhjáhald hans með konu að nafni Magda Lupescu sem hafði vakið hneysklu. Ferdinand féll að þessu og þegar hann lést árið 1927 tók sonarsonur hans, [[Mikael Rúmeníukonungur|Mikael]], því við krúnunni. Ráð ríkisstjóra var skipað undir forystu [[Miron Cristea|Mirons Cristea]], prímata [[Rúmenska rétttrúnaðarkirkjan|rúmensku rétttrúnaðarkirkjunnar]].

== Fjölskylda ==
Ferdinand 1. var af ættinni Hohenzollern-Sigmaringen, sem var undirgrein Hohenzollern-ættarinnar frá Svefalandi.

=== Hjónaband og börn ===
Árið 1889 kynntist Ferdinand Hélène Vacarescu, ungum rithöfundi sem naut stuðnings [[Elísabet Rúmeníudrottning|Elísabetar drottningar]], eiginkonu Karls 1. Rúmeníukonungs. Ferdinand varð ástfanginn af henni og bað um að fá að kvænast henni. Stjórnarskrá Rúmeníu bannaði hins vegar konungnum að kvænast Rúmena, sem átti að koma í veg fyrir að ein fjölskylda [[Bojarar|bojara]] næði yfirtökum í konungshirðinni. Karl konungur gerði Elísabetu útlæga til [[Neuwied]] fyrir að hvetja til stjórnarskrárbrots með stuðningi sínum við sambandið. Hélène flutti til Parísar og Ferdinand varð að finna sér ásættanlegt kvonfang.

Þann 10. janúar 1893 kvæntist Ferdinand [[María Rúmeníudrottning|Maríu frá Edinborg]] (1875-1938), dóttur [[Alfreð af Sachsen-Coburg-Gotha|Alfreðs af Sachsen-Coburg-Gotha]], hertogans af Edinborg, og [[María Alexandrovna stórhertogaynja|Maríu Alexandrovnu stórhertogaynju]] af Rússlandi. Þau eignuðust sex börn:
* [[Karl 2. Rúmeníukonungur|Karl]] (1893-1953), sem varð konungur Rúmeníu frá 1930 til 1940 undir nafninu Karl 2. (''Carol II'').
* [[Elísabet Grikkjadrottning|Elísabetu]] (1894-1956), sem giftist árið 1921 [[Georg 2. Grikkjakonungur|Georg 2. Grikkjakonungi]] (1890-1947) en skildi við hann 1935.
* [[María Júgóslavíudrottning|Maríu]] (1900-1961), sem kvæntist árið 1922 [[Alexander 1. Júgóslavíukonungur|Alexander 1. Júgóslavíukonungi]] (1888-1934).
* [[Nikulás Rúmeníuprins|Nikulás]] (1903-1978), sem kvæmtist árið 1931 Jeanne Dumitrescu-Tohani (1909-1963) og kvæntist síðar 1967 Thérèse Figueira de Mello (1913-1997).
* [[Helena Rúmeníuprinsessa|Helenu]] (1909-1991), sem giftist árið 1931 [[Anton von Habsburg-Lothringen]] erkihertoga (1901-1987), skildi við hann árið 1954, giftist sama ár Ștefan Isărescu (1906-2002) og skildi við hann 1965.
* Mircea (1913-1916), sem lést úr [[taugaveiki]].

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;

=== Heimildir ===
* {{Ouvrage |langue=de |prénom1=Edda |nom1=Binder-Iijima |directeur1=Edda Binder-Iijima |prénom2=Heinz-Dietrich |nom2=Löwe |directeur2=Heinz-Dietrich Löwe |prénom3=Gerald |nom3=Volkmer |directeur3=Gerald Volkmer |titre=Die Hohenzollern in Rumänien 1866–1947. Eine monarchische Herrschaftsordnung im europäischen Kontext |traduction titre=Hohenzollern-ættin í Rúmeníu (1866-1947): Erfðaeinveldisstjórn í evrópsku samhengi |éditeur=[[Böhlau Verlag]] |lieu=[[Köln]] |année=2010 |series=Studia Transsylvanica |volume=41 |isbn=978-3-412-20540-9 }}
* {{Ouvrage |langue=ro |prénom1=Boris |nom1=Crăciun |année=1997 |titre=Regii și reginele României |sous-titre=O istorie ilustrata a Casei Regale |traduction titre=Konungar og drottningar Rúmeníu: Útgáfa með myndlýsingum eftir konungshirðina|lieu=Iași |éditeur=Editura Porțile Orientului |isbn=973-97442-2-2 }}
* {{Ouvrage |prénom1=Fritz |nom1=Fischer |lien auteur1=Fritz Fischer |traducteur=Geneviève Migeon og Henri Thiès |titre=Les Buts de guerre de l’Allemagne impériale (1914-1918) |titre original=Griff nach der Weltmacht |lieu=Paris |éditeur=Éditions de Trévise |année=1970 |pages totales=654 |bnf=35255571j |id=Fisc}}.
* {{Ouvrage |langue=de |prénom=Michael |nom=Kroner |titre=Die Hohenzollern als Könige von Rumänien |sous-titre=Lebensbilder von vier Monarchen 1866–2004 |traduction titre=Hohenzollern-ættin, konungar Rúmeníu: Ævisögur fjögurra erfðaeinvalda 1866-2004 |éditeur=Johannis-Reeg-Verlag |lieu=[[Heilbronn]] |année=2004 |isbn=978-3-937320-30-4 }}
* {{Ouvrage |langue=fr |prénom1=Annie |nom1=Lacroix-Riz |lien auteur1=Annie Lacroix-Riz |titre=Le Vatican, l'Europe et le Reich |sous-titre=De la Première Guerre mondiale à la guerre froide |lieu=Paris |éditeur=Armand Colin |collection=Références Histoire |année=1996 |pages totales=539 |isbn=2-200-21641-6 |id=Lac |édition révisée=2010 &lt;!--PARAMETRE 'édition révisée' N'EXISTE PAS --&gt;}}.
* {{Ouvrage |langue=ro |auteur=Þjóðminjasafn Rúmeníu|titre=Familia regala |sous-titre=O istorie in imagini |traduction titre=Konungsfjölskyldan: Saga í myndum |éditeur=Cetatea de Scaun |année=2009 |isbn=978-973-8966-97-0 }}
* {{Ouvrage |prénom1=Pierre |nom1=Renouvin |lien auteur1=Pierre Renouvin |titre=La Crise européenne et la Première Guerre mondiale |lieu=Paris |éditeur=Presses universitaires de France |collection=Peuples et civilisations |numéro dans collection=19 |année=1962 |année première édition=1934 |réimpression=1939, 1948, 1969 et 1972 |pages totales=779 |bnf=33152114f |id=Ren}}
* {{Ouvrage |langue=fr |prénom1=Max |nom1=Schiavon |titre=L'Autriche-Hongrie la Première Guerre mondiale |sous-titre=La fin d'un empire |lieu=Paris |éditeur=Éditions SOTECA, 14-18 Éditions |collection=Les Nations dans la Grande Guerre |année=2011 |pages totales=298 |isbn=978-2-916385-59-4 |id=Sch}}
* {{lien web |langue=de |prénom=Krista |nom=Zach |titre=Ferdinand I., König von Rumänien |lire en ligne=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=815 |encyclopédie=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |tome=1 |passage=508-509 |lieu=[[Aldinborg]], [[München]] |année=1974 |isbn=3-486-47871-0 }}
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
|titill=Konungur Rúmeníu
|frá= 10. október 1914 
|til= 20. júlí 1927
|fyrir=[[Karl 1. Rúmeníukonungur|Karl 1.]]
|eftir=[[Mikael Rúmeníukonungur|Mikael 1.]] 
}}
{{Töfluendir}}
{{Þjóðhöfðingjar Rúmeníu}}
{{fd|1865|1927}}
[[Flokkur:Hohenzollern-ætt]]
[[Flokkur:Konungar Rúmeníu]]
[[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni]]</text>
      <sha1>58p2r8z87jszpjfq2z4kuxc4iuq3u9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bjartur &amp; Veröld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191128</id>
    <revision>
      <id>1964656</id>
      <parentid>1964497</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>bæti við sniði íslenskra bókaútgefenda</comment>
      <origin>1964656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1127" sha1="85uso1yq55dhx3iii4oqd2m3trmiis7" xml:space="preserve">Bókaforlagið '''Bjartur &amp; Veröld''' varð til þegar bókaforlagið [[Bjartur (forlag)|Bjartur]] (stofnað 1989)&lt;ref name=&quot;um_bjart&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bjartur-verold.is/pages/um-bjart|title=Um Bjart|website=Bjartur &amp; Veröld|access-date=2026-05-27}}&lt;/ref&gt; sameinaðist við bókaútgáfuna [[Veröld (forlag)|Veröld]] (stofnað 2005)&lt;ref name=&quot;um_veröld&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bjartur-verold.is/pages/um-bjart-verold|title=Um Bjart &amp; Veröld|website=Bjartur &amp; Veröld|access-date=2026-05-27}}&lt;/ref&gt; árið 2007.
== Útgáfur ==
=== Bjartur ===
'''Bjartur''' hefur gefið út bækur frá árinu 1989. Fyrst var áherslan lögð á þýddan skáldskap, en þegar árin liðu fjölgaði íslenskum skáldum á útgáfulista Bjarts.&lt;ref name=&quot;um_bjart&quot;/&gt;

=== Veröld ===
Veröld gefur út skáldverk, barnabækur, handbækur og bækur almenns efnis.&lt;ref name=&quot;um_veröld&quot;/&gt;

Veröld gaf einnig út borðspilið [[Fimbulfamb]] árið 2010.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://bjartur-verold.is/ Bjartur-Veröld.is]
{{Félag íslenskra bókaútgefenda}}

{{stubbur}}
[[Flokkur:Íslensk bókaforlög]]</text>
      <sha1>85uso1yq55dhx3iii4oqd2m3trmiis7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964661</id>
      <parentid>1964656</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T09:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>bætti við hver stofnaði Bjartur og tenginguna við Harry Potter</comment>
      <origin>1964661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1793" sha1="dprzwq2p9tnvvnu2o7dpp98981axelq" xml:space="preserve">Bókaforlagið '''Bjartur &amp; Veröld''' varð til þegar bókaforlagið '''Bjartur''' sameinaðist við bókaútgáfuna '''Veröld''' árið 2007.

== Bjartur ==
Bókaforlagið '''Bjartur''' var stofnað af [[Snæbjörn Arngrímsson|Snæbirni Arngrímssyni]] árið 1989.&lt;ref name=&quot;um_bjart&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bjartur-verold.is/pages/um-bjart|title=Um Bjart|website=Bjartur &amp; Veröld|access-date=2026-05-27}}&lt;/ref&gt; Það byrjaði hægt þar sem einungis tvær bækur voru gefnar út fyrsta árið, en hefur vaxið jafnt og þétt eftir það. Vinsældir Bjarts jukust gríðalegar með tilkomu íslenskrar þýðingar á bókunum um [[Harry Potter]] sem þeir gáfu út, [[Harry Potter og viskusteinninn|fyrsta bókin]] kom út árið 1999.&lt;ref name=&quot;vidtal_snaebjorn&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3482209#page/n5/mode/2up|title=Sumarhúsamódelið (viðtal við Snæbjörn)|website=www.tímarit.is|publisher=Morgunblaðið|page=30|date=Fimmtudagurinn 23. október 2003}}&lt;/ref&gt;

Fyrst var áherslan lögð á þýddan skáldskap, en þegar árin liðu fjölgaði íslenskum skáldum á útgáfulista Bjarts.&lt;ref name=&quot;um_bjart&quot; /&gt;

== Veröld ==
Bókaútgáfan '''Veröld''' var stofnað af [[Ólafur Ragnarsson|Ólafi Ragnarssyni]] árið [[2005]].&lt;ref name=&quot;um_veröld&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bjartur-verold.is/pages/um-bjart-verold|title=Um Bjart &amp; Veröld|website=Bjartur &amp; Veröld|access-date=2026-05-27}}&lt;/ref&gt;

Veröld gefur út skáldverk, barnabækur, handbækur og bækur almenns efnis.&lt;ref name=&quot;um_veröld&quot;/&gt;

Veröld gaf einnig út endurhannað borðspilið [[Fimbulfamb]] árið 2010.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://bjartur-verold.is/ Bjartur-Veröld.is]
{{Félag íslenskra bókaútgefenda}}

{{stubbur}}
[[Flokkur:Íslensk bókaforlög]]</text>
      <sha1>dprzwq2p9tnvvnu2o7dpp98981axelq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964662</id>
      <parentid>1964661</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T09:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rangt blaðsíðutal í tilvísun</comment>
      <origin>1964662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1794" sha1="i2npl2xdka94zkvrdi8guk0vn38fzhn" xml:space="preserve">Bókaforlagið '''Bjartur &amp; Veröld''' varð til þegar bókaforlagið '''Bjartur''' sameinaðist við bókaútgáfuna '''Veröld''' árið 2007.

== Bjartur ==
Bókaforlagið '''Bjartur''' var stofnað af [[Snæbjörn Arngrímsson|Snæbirni Arngrímssyni]] árið 1989.&lt;ref name=&quot;um_bjart&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bjartur-verold.is/pages/um-bjart|title=Um Bjart|website=Bjartur &amp; Veröld|access-date=2026-05-27}}&lt;/ref&gt; Það byrjaði hægt þar sem einungis tvær bækur voru gefnar út fyrsta árið, en hefur vaxið jafnt og þétt eftir það. Vinsældir Bjarts jukust gríðalegar með tilkomu íslenskrar þýðingar á bókunum um [[Harry Potter]] sem þeir gáfu út, [[Harry Potter og viskusteinninn|fyrsta bókin]] kom út árið 1999.&lt;ref name=&quot;vidtal_snaebjorn&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3482209#page/n5/mode/2up|title=Sumarhúsamódelið (viðtal við Snæbjörn)|website=www.tímarit.is|publisher=Morgunblaðið|page=6-7|date=Fimmtudagurinn 23. október 2003}}&lt;/ref&gt;

Fyrst var áherslan lögð á þýddan skáldskap, en þegar árin liðu fjölgaði íslenskum skáldum á útgáfulista Bjarts.&lt;ref name=&quot;um_bjart&quot; /&gt;

== Veröld ==
Bókaútgáfan '''Veröld''' var stofnað af [[Ólafur Ragnarsson|Ólafi Ragnarssyni]] árið [[2005]].&lt;ref name=&quot;um_veröld&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bjartur-verold.is/pages/um-bjart-verold|title=Um Bjart &amp; Veröld|website=Bjartur &amp; Veröld|access-date=2026-05-27}}&lt;/ref&gt;

Veröld gefur út skáldverk, barnabækur, handbækur og bækur almenns efnis.&lt;ref name=&quot;um_veröld&quot;/&gt;

Veröld gaf einnig út endurhannað borðspilið [[Fimbulfamb]] árið 2010.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://bjartur-verold.is/ Bjartur-Veröld.is]
{{Félag íslenskra bókaútgefenda}}

{{stubbur}}
[[Flokkur:Íslensk bókaforlög]]</text>
      <sha1>i2npl2xdka94zkvrdi8guk0vn38fzhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191129</id>
    <revision>
      <id>1964627</id>
      <parentid>1964504</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:36:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjarki S</username>
        <id>9</id>
      </contributor>
      <origin>1964627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1873" sha1="322lg2ynlpt0mpx1qi370965dgfuwi1" xml:space="preserve">[[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] fer fram á Íslandi [[29. ágúst]] [[2026]] um að hefja á ný [[Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|aðildarviðræður]] við [[Evrópusambandið]].

Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 17. júlí 2009 og formlegar viðræður um aðild hófust 2010. Þær viðræður stöðvuðust 2013. Árið 2015 sendi [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, bréf til Evrópusambandsins þar sem því var lýst yfir að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að halda áfram aðildarferlinu og farið var fram á að Ísland hefði ekki lengur stöðu umsóknarríkis hjá sambandinu. Deilt hefur verið um það í íslenskum stjórnmálum hvort að aðildarumsóknin hafi í raun verið afturkölluð með þessum hætti eða viðræðum bara frestað um óákveðinn tíma. 

Í stjórnarsáttmála [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins]] sem mynduð var eftir [[alþingiskosningar 2024]] kom fram að halda skyldi þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um að taka aftur upp aðildarviðræður við Evrópusambandið. Þann 6. mars 2026 tilkynntu formenn stjórnarflokkanna um að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst sama ár.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262852158d/thjodaratkvaedagreidslan-fer-fram-29.-agust|titill=Þjóðar­at­kvæða­greiðslan fer fram 29. ágúst|útgefandi=visir.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}&lt;/ref&gt;

Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi|níunda sem fram fer á Íslandi]], en sú fjórða eftir [[Lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]].

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]]</text>
      <sha1>322lg2ynlpt0mpx1qi370965dgfuwi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964629</id>
      <parentid>1964627</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Numberguy6</username>
        <id>52085</id>
      </contributor>
      <comment>Alþingi samþykkti</comment>
      <origin>1964629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2249" sha1="esr5yswr3jpg104uzc8pfsr7879ppjr" xml:space="preserve">[[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] fer fram á Íslandi [[29. ágúst]] [[2026]] um að hefja á ný [[Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|aðildarviðræður]] við [[Evrópusambandið]].

Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 17. júlí 2009 og formlegar viðræður um aðild hófust 2010. Þær viðræður stöðvuðust 2013. Árið 2015 sendi [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, bréf til Evrópusambandsins þar sem því var lýst yfir að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að halda áfram aðildarferlinu og farið var fram á að Ísland hefði ekki lengur stöðu umsóknarríkis hjá sambandinu. Deilt hefur verið um það í íslenskum stjórnmálum hvort að aðildarumsóknin hafi í raun verið afturkölluð með þessum hætti eða viðræðum bara frestað um óákveðinn tíma. 

Í stjórnarsáttmála [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins]] sem mynduð var eftir [[alþingiskosningar 2024]] kom fram að halda skyldi þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um að taka aftur upp aðildarviðræður við Evrópusambandið. Þann 6. mars 2026 tilkynntu formenn stjórnarflokkanna um að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst sama ár.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262852158d/thjodaratkvaedagreidslan-fer-fram-29.-agust|titill=Þjóðar­at­kvæða­greiðslan fer fram 29. ágúst|útgefandi=visir.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}&lt;/ref&gt; Þann 28. maí 2026 samþykkti Alþingi tillöguna um þjóðaratkvæðagreiðsluna.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-28-thjodin-greidir-atkvaedi-um-esb-vidraedur-29-agust-476595|title=Þjóðin greiðir atkvæði um ESB-viðræður 29. ágúst|author=Þorgerður Anna Gunnarsdóttir|publisher=RÚV|date=2026-05-28|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi|níunda sem fram fer á Íslandi]], en sú fjórða eftir [[Lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]].

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]]</text>
      <sha1>esr5yswr3jpg104uzc8pfsr7879ppjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sprengjuspilið</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191131</id>
    <revision>
      <id>1964646</id>
      <parentid>1964512</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Set þetta spil í flokkinn Borðspil á íslensku, frekar en Íslensk borðspil</comment>
      <origin>1964646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="572" sha1="br1vy247gdteorhw1b0zblsdhqj2x2i" xml:space="preserve">'''Sprengjuspilið''' (Pass the bomb) er [[borðspil]] sem var gefið út af [[Piatnik]]. Íslenskar útgáfur af bæði upphaflega spilinu og krakka útgáfunni voru gefin út árið 2003.

== Lýsing ==
Spilið sem fær þig til að springa af spennu! (venjulega útgáfan)

Þú veist aldrei hvenær sprengjan springur og þess vegna þarftu að hugsa hratt. (krakka útgáfan)

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/551282/icelandic-edition Sprengjuspilið á BoardGameGeek]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Borðspil á íslensku]]

{{stubbur}}</text>
      <sha1>br1vy247gdteorhw1b0zblsdhqj2x2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>King of Tokyo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191132</id>
    <revision>
      <id>1964557</id>
      <parentid>1964513</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bætti við um framhaldsspilið og viðbæturnar</comment>
      <origin>1964557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2850" sha1="33bsapzobkc0tcgx9xdkjoxziuj5wnl" xml:space="preserve">[[Mynd:Deskohraní 2012 - 6869.JPG|alt=fólk að spila borðspilið king of tokyo|thumb|Fólk að spila '''King of Tokyo''']]
'''King of Tokyo''' (''Konungur Tókýó'') er [[borðspil]] sem var hannað af Richard Garfield. Íslensk útgáfa af spilinu var gefin út 2014 af [[Nordic Games]] í samstarfi við [[IELLO]]. Umbúðir voru hannaðar af [[OriGames]]. Framleitt í Kína af [[Whatz Games]].

== Lýsing ==
Leiktu risaskrímsli sem gengur berserksgang um stórborgina Tókýó! Kastaðu teningunum til að fá sem besta niðurstöðu til að endurheimta líf, gera áras, kaupa sérstök spil eða fá vinningsstig. Það er undir þér komið að finna bestu leiðina til að verða konungur Tókýó í tæka tíð til að losa þig við alla andstæðingana í einni gjöreyðingarárás... Sá sem fyrstur nær 20 vinningsstigum - eða það skrímsli sem stendur eitt eftir uppi - vinnur spilið.

== Framhaldið: King of New York ==
Árið 2014 kom út sjálfstætt framhald af spilinu, sem kallast '''King of New York''', sem byggir ofan á '''King of Tokyo''' og bætir við nýjum eiginleikum, eins og byggingar sem á að brjóta niður og nýjir teningar sem hafa ekki lengur tölustafi. Ekki er til íslensk útgáfa af þessu framhalds spili, en persónurnar nýtast á milli spilanna til að auka úrvalið.

== Viðbætur: Power Up! ==
Hægt er að kaupa viðbætur sem virka bæði með '''King of Tokyo''' og '''King of New York''' sem bætir nýjum persónum og eiginleikaspilum (e. evolution cards) sem voru ekki partur af grunn spilinu. Hægt var að kaupa sérstakan viðbótar pakka til að uppfæra grunnspilin með eiginleikaspilum. Eftir það komu út ennþá fleirri persónur sem hægt var að kaupa stakar.

==== King of New York: Power Up! (2016) ====
Inniheldur nýju eiginleikaspilin fyrir persónunar í grunnspilinu og eina nýja persónu: Mega Shark.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/160499/king-of-new-york/expansions|title=King of New York: Expansions|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

==== King of New York: King of Tokyo Power Up! (2022) ==== 
Inniheldur prentanleg eiginleikaspil fyrir persónurnar í grunnspilinu '''King of Tokyo''' svo þær virki með uppfærðri framahalds útgáfunni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/358112/king-of-new-york-king-of-tokyo-power-up|title=King of New York: King of Tokyo Power Up!|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/668625/icelandic-edition King of Tokyo (Íslensk útgáfa) á GameBoardGeek]
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/160499/king-of-new-york King of New York á GameBoardGeek]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>33bsapzobkc0tcgx9xdkjoxziuj5wnl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964566</id>
      <parentid>1964557</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>aðeins skýrari lýsing á viðbótunum og upphaflegt útgáfuár.</comment>
      <origin>1964566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="phbgwp7xufjto2ppwl5bn36j2a5jecb" xml:space="preserve">[[Mynd:Deskohraní 2012 - 6869.JPG|alt=fólk að spila borðspilið king of tokyo|thumb|Fólk að spila '''King of Tokyo''']]
'''King of Tokyo''' (''Konungur Tókýó'') er [[borðspil]] sem var hannað af Richard Garfield og kom út árið 2011.

Íslensk útgáfa af spilinu var gefin út 2014 af [[Nordic Games]] í samstarfi við [[IELLO]]. Umbúðir voru hannaðar af [[OriGames]]. Framleitt í Kína af [[Whatz Games]].

=== Lýsing ===
Leiktu risaskrímsli sem gengur berserksgang um stórborgina Tókýó! Kastaðu teningunum til að fá sem besta niðurstöðu til að endurheimta líf, gera áras, kaupa sérstök spil eða fá vinningsstig. Það er undir þér komið að finna bestu leiðina til að verða konungur Tókýó í tæka tíð til að losa þig við alla andstæðingana í einni gjöreyðingarárás... Sá sem fyrstur nær 20 vinningsstigum - eða það skrímsli sem stendur eitt eftir uppi - vinnur spilið.

== Framhaldið: King of New York ==
Árið 2014 kom út sjálfstætt framhald af spilinu, sem kallast '''King of New York''', sem byggir ofan á virkni '''King of Tokyo''' og bætir við nýjum eiginleikum, eins og byggingar sem á að brjóta niður og nýjir teningar sem hafa ekki lengur tölustafi. 

Ekki er til íslensk útgáfa af þessu framhalds spili, en persónurnar nýtast á milli spilanna til að auka úrvalið.

== Viðbætur: Power Up! ==
Hægt er að kaupa viðbætur sem bætir nýjum persónum og eiginleikaspilum (e. evolution cards) sem voru ekki áður partur af '''King of Tokyo''' eða '''King of New York'''.

==== King of New York: Power Up! (2016) ====
Inniheldur nýju eiginleikaspilin fyrir persónunar í grunnspilinu '''King of New York''' og eina nýja persónu: Mega Shark.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgameexpansion/193320/king-of-new-york-power-up|title=King of New York: Power Up!|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

==== King of New York: King of Tokyo Power Up! (2022) ==== 
Inniheldur prentanleg eiginleikaspil fyrir persónurnar í grunnspilinu '''King of Tokyo''' svo þær virki með uppfærðri framahalds útgáfunni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/358112/king-of-new-york-king-of-tokyo-power-up|title=King of New York: King of Tokyo Power Up!|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/668625/icelandic-edition King of Tokyo (Íslensk útgáfa) á GameBoardGeek]
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/160499/king-of-new-york King of New York á GameBoardGeek]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>phbgwp7xufjto2ppwl5bn36j2a5jecb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964574</id>
      <parentid>1964566</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fann mynd af spilinu sjálfu á annari tungumála útfærslu af greininni til að bæta við</comment>
      <origin>1964574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2807" sha1="0ynpqka1txhnhqabucpwfiszqqv2smm" xml:space="preserve">[[Mynd:Deskohraní 2012 - 6869.JPG|alt=fólk að spila borðspilið king of tokyo|thumb|Fólk að spila '''King of Tokyo''']]
[[Mynd:King of tokyo 1.jpg|alt=uppstillt spilið king of tokyo|thumb|Spilið '''King of Tokyo''']]
'''King of Tokyo''' (''Konungur Tókýó'') er [[borðspil]] sem var hannað af Richard Garfield og kom út árið 2011.

Íslensk útgáfa af spilinu var gefin út 2014 af [[Nordic Games]] í samstarfi við [[IELLO]]. Umbúðir voru hannaðar af [[OriGames]]. Framleitt í Kína af [[Whatz Games]].

=== Lýsing ===
Leiktu risaskrímsli sem gengur berserksgang um stórborgina Tókýó! Kastaðu teningunum til að fá sem besta niðurstöðu til að endurheimta líf, gera áras, kaupa sérstök spil eða fá vinningsstig. Það er undir þér komið að finna bestu leiðina til að verða konungur Tókýó í tæka tíð til að losa þig við alla andstæðingana í einni gjöreyðingarárás... Sá sem fyrstur nær 20 vinningsstigum - eða það skrímsli sem stendur eitt eftir uppi - vinnur spilið.

== Framhaldið: King of New York ==
Árið 2014 kom út sjálfstætt framhald af spilinu, sem kallast '''King of New York''', sem byggir ofan á virkni '''King of Tokyo''' og bætir við nýjum eiginleikum, eins og byggingar sem á að brjóta niður og nýjir teningar sem hafa ekki lengur tölustafi. 

Ekki er til íslensk útgáfa af þessu framhalds spili, en persónurnar nýtast á milli spilanna til að auka úrvalið.

== Viðbætur: Power Up! ==
Hægt er að kaupa viðbætur sem bætir nýjum persónum og eiginleikaspilum (e. evolution cards) sem voru ekki áður partur af '''King of Tokyo''' eða '''King of New York'''.

==== King of New York: Power Up! (2016) ====
Inniheldur nýju eiginleikaspilin fyrir persónunar í grunnspilinu '''King of New York''' og eina nýja persónu: Mega Shark.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgameexpansion/193320/king-of-new-york-power-up|title=King of New York: Power Up!|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

==== King of New York: King of Tokyo Power Up! (2022) ==== 
Inniheldur prentanleg eiginleikaspil fyrir persónurnar í grunnspilinu '''King of Tokyo''' svo þær virki með uppfærðri framahalds útgáfunni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/358112/king-of-new-york-king-of-tokyo-power-up|title=King of New York: King of Tokyo Power Up!|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/668625/icelandic-edition King of Tokyo (Íslensk útgáfa) á GameBoardGeek]
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/160499/king-of-new-york King of New York á GameBoardGeek]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>0ynpqka1txhnhqabucpwfiszqqv2smm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964644</id>
      <parentid>1964574</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:35:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Skipti út flokkinum íslensk borðspil fyrir borðspil á íslensku fyrir þýdd spil</comment>
      <origin>1964644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="kzr4w2tw74cd41ogbrvyehb8v1klt1r" xml:space="preserve">[[Mynd:Deskohraní 2012 - 6869.JPG|alt=fólk að spila borðspilið king of tokyo|thumb|Fólk að spila '''King of Tokyo''']]
[[Mynd:King of tokyo 1.jpg|alt=uppstillt spilið king of tokyo|thumb|Spilið '''King of Tokyo''']]
'''King of Tokyo''' (''Konungur Tókýó'') er [[borðspil]] sem var hannað af Richard Garfield og kom út árið 2011.

Íslensk útgáfa af spilinu var gefin út 2014 af [[Nordic Games]] í samstarfi við [[IELLO]]. Umbúðir voru hannaðar af [[OriGames]]. Framleitt í Kína af [[Whatz Games]].

=== Lýsing ===
Leiktu risaskrímsli sem gengur berserksgang um stórborgina Tókýó! Kastaðu teningunum til að fá sem besta niðurstöðu til að endurheimta líf, gera áras, kaupa sérstök spil eða fá vinningsstig. Það er undir þér komið að finna bestu leiðina til að verða konungur Tókýó í tæka tíð til að losa þig við alla andstæðingana í einni gjöreyðingarárás... Sá sem fyrstur nær 20 vinningsstigum - eða það skrímsli sem stendur eitt eftir uppi - vinnur spilið.

== Framhaldið: King of New York ==
Árið 2014 kom út sjálfstætt framhald af spilinu, sem kallast '''King of New York''', sem byggir ofan á virkni '''King of Tokyo''' og bætir við nýjum eiginleikum, eins og byggingar sem á að brjóta niður og nýjir teningar sem hafa ekki lengur tölustafi. 

Ekki er til íslensk útgáfa af þessu framhalds spili, en persónurnar nýtast á milli spilanna til að auka úrvalið.

== Viðbætur: Power Up! ==
Hægt er að kaupa viðbætur sem bætir nýjum persónum og eiginleikaspilum (e. evolution cards) sem voru ekki áður partur af '''King of Tokyo''' eða '''King of New York'''.

==== King of New York: Power Up! (2016) ====
Inniheldur nýju eiginleikaspilin fyrir persónunar í grunnspilinu '''King of New York''' og eina nýja persónu: Mega Shark.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgameexpansion/193320/king-of-new-york-power-up|title=King of New York: Power Up!|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

==== King of New York: King of Tokyo Power Up! (2022) ==== 
Inniheldur prentanleg eiginleikaspil fyrir persónurnar í grunnspilinu '''King of Tokyo''' svo þær virki með uppfærðri framahalds útgáfunni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/358112/king-of-new-york-king-of-tokyo-power-up|title=King of New York: King of Tokyo Power Up!|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/668625/icelandic-edition King of Tokyo (Íslensk útgáfa) á GameBoardGeek]
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/160499/king-of-new-york King of New York á GameBoardGeek]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Borðspil á íslensku]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>kzr4w2tw74cd41ogbrvyehb8v1klt1r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nordic Games</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191133</id>
    <revision>
      <id>1964648</id>
      <parentid>1964515</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Tók út flokkinn Íslensk borðspil, fyrst þetta er ekki spil</comment>
      <origin>1964648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="858" sha1="ixm1q5oubgw4ml1vy52wuidwce92tni" xml:space="preserve">'''Nordic Games''' er bæði heildverslun og útgefandi. Þeir hafa gefið út [[borðspil]] og [[púsl]].

Þeir hafa gefið út mikið af íslenskum útgáfum af erlendum spilum.

== Borðspil ==
Listi af íslenskum borðspilum sem '''Nordic Games''' hefur gefið út
* [[King of Tokyo]] ([[2014]])
* [[So Clover!]]
* [[Dixit]]
* [[Hint]]
* [[Svindlandi mölur]]
* [[Kroko Loko]]
* [[Carcassonne]]
* [[Tea for 2]]


== Tenglar ==
* [https://www.nordicgames.is NordicGames.is] (áframsendir á [https://margtogmikid.is/ MargtOgMikið.is])
* [https://alfred.is/vinnustadir/nordic-games Nordic Games sem vinnustaður á Alfreð.is]
* [https://www.facebook.com/NordicGames/ Nordic Games á Facebook]
* [https://spilavinir.is/brand/nordic-games/ Nordic Games flokkurinn á Spilavinir]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk útgáfufyrirtæki]]

{{stubbur}}</text>
      <sha1>ixm1q5oubgw4ml1vy52wuidwce92tni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spilavinir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191134</id>
    <revision>
      <id>1964539</id>
      <parentid>1964533</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Aðeins nánari upplýsingar um hvenær þau fluttu í skeifuna, hverjir stofnendur voru, og laga stafsetningavillu.</comment>
      <origin>1964539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5485" sha1="2s1ncdkjj3h5uosxwyav7v7r7v59dsc" xml:space="preserve">'''Spilavinir''' er verslun sem sérhæfir sig í sölu á [[borðspil|borðspilum]], [[púsl|púslum]] og þrautum. Hún var stofnuð 2007 af vinkonunum Svanhildi Evu og Lindu Rós.

Spilavinir hafa frá upphafi ýtt gagngert undir aukna borðspilamenningu á Íslandi með því að halda borðspilakvöld í versluninni og á öðrum stöðum, svo sem skólum og félagsmiðstöðvum.  

Vefsíðan þeirra hefur verið til síðan 2007, en hefur verið í núverandi mynd síðan 2011.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/spilavinir-i-4-ar/|title=Spilavinir í 4 ár » Spilavinir|date=2011-10-04|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt; 

== Verslunin ==
Upphaflega voru spilavinir 70 fermetra búð á Langholtsvegi 126, en árið 2013 fluttu þau verslunina sína í bláu húsin í [[Skeifan|Skeifunni]], Suðurlandsbraut 48.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20131194147d/stud-hja-spilavinum-eftir-flutningana|title=Stuð hjá Spilavinum eftir flutningana - Vísir|last=Ármanns|first=Ellý|date=2013-08-04|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

Verslunin hefur 200fm kjallara sem hefur verið notaður til að halda spilamót, spilamarkaði og sem gríðastóran spilasal sem hægt er að kaupa sér aðgang að.

Árið 2020 opnuðu Spilavinir kaffihús inni í versluninni, Spilakaffi, auk þess að opna fyrir aðgang að gríðarlega stóru spilasafni þeirra í kjallara verslunarinnar ásamt spilasal. 

=== Spilasalurinn ===
Í kjallara versluninnar er spilasalur þar sem fólk getur keypt sér aðgang að gríðalegu safni af borðspilum til að spila á staðnum. Þar var einnig leiksvæði fyrir ung börn, en því var lokað 1. maí 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/leiksvaedid-i-spilavinum-kvatt/|title=Leiksvæðið í Spilavinum kvatt » Spilavinir|date=2026-05-05|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Viðburðir ==
Spilavinir halda ýmsa viðburði í versluninni eins og BarSvar (e. pub quiz) og ýmis spilamót, sbr. Íslandsmeistaramót í Carcassonne og Dominion.

Spilavinir tóku einnig þátt á Midgard 2023 samkomunni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/spilavinir-a-midgard-2023/|title=Spilavinir á Midgard 2023 » Spilavinir|date=2023-09-04|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

=== Spilakvöld ===
Fyrsta spilakvöldið þeirra var haldið 11. janúar 2014, þar sem yfir 30 manns mættu og spilað var á 6 borðum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/fyrsta-spilakvoldid-2014/|title=Fyrsta spilakvöldið 2014 » Spilavinir|date=2014-01-10|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hafa verið mörg og regluleg spilakvöld haldin hjá '''Spilavinum'''. Þau hafa jafnvel haldið spilakvöld út á landi og mætt með spil úr safninu sínu á ýmsa staði og bókasöfn af ýmsum tilefnum.

=== Spilamót ===
Mörg spilamót í hafa verið haldin hjá '''Spilavinum''', með vinninga í boði. Hér er listi af nokkrum spilum sem haldin voru Íslandsmeistaramót fyrir hjá Spilavinum.

* [[Dominion]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/islandsmeistarmotid-i-dominion/|title=Íslandsmeistarmótið í Dominion » Spilavinir|date=2013-06-20|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;
* [[Carcassonne]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/islandsmeistaramotid-i-carcassonne/|title=Íslandsmeistaramótið í Carcassonne » Spilavinir|date=2014-01-14|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;
* [[Pandemic]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/vel-heppnad-pandemic-spilamot/|title=Vel heppnað Pandemic spilamót » Spilavinir|date=2016-02-23|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;
* [[Ticket to Ride]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/islandsmeistaramotid-i-ticket-to-ride-2023/|title=Íslandsmeistaramótið í Ticket to Ride 2023 » Spilavinir|date=2023-08-29|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

=== Sumarnámskeið ===
Spilavinir byrjuðu fyrst á að bjóða upp á sumarnámskeið fyrir börn sumarið 2013, þar sem er kennt og spilað ýmis spil með börnunum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/sumarnamskeid-spilavina/|title=Sumarnámskeið Spilavina » Spilavinir|date=2013-06-08|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

=== Spilamarkaður ===
Spilavinir halda oft hjá sér spilamarkað, bæði fyrir borðspil og púsluspil. Þau byrjuðu á því að halda svokallaðan &quot;''bítta selja kaupa markaður''&quot; í kjallaranum, þar sem fólk fékk að koma með borðspilin sín til þess að selja eða skipta þeim.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/bitta-selja-kaupa-markadur/|title=Bítta selja kaupa markaður » Spilavinir|date=2014-05-06|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Verðlaun ==
[https://web.archive.org/web/20251114231716/https://www.gametrademagazine.com/Home/1/1/58/591?articleID=171348 2015 Best of the Game Trade Award Winners]: Best kids section (GameTradeMagazine.com 2015)

== Umfjöllun ==
* Svanhildur kom fram í spjallþættinum [[Segðu mér]] á [[RÚV]] og ræddi um sögu Spilavina.&lt;ref name=&quot;segdu_mer&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/utvarp/spila/segdu-mer/24558/7hqbgr|title=Viðtal við Svanhildi um sögu Spilavina|date=2021-09-06|website=RÚV: Útvarpsþátturinn &quot;Segðu mér&quot;|language=is-IS|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

==Heimildir==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://spilavinir.is/ Spilavinir.is]
* [https://www.facebook.com/groups/spilavinaspjall Spilavinaspjallið á facebook] 

[[Flokkur:Borðspil]]
[[Flokkur:Verslanir]]</text>
      <sha1>2s1ncdkjj3h5uosxwyav7v7r7v59dsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loðvík þýski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191135</id>
    <redirect title="Lúðvík þýski" />
    <revision>
      <id>1964552</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:03:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>Tilvísun á [[Lúðvík þýski]]</comment>
      <origin>1964552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="nccw4xo9v4w570c5kk82gsqzloxlpxr" xml:space="preserve">#TILVÍSUN[[Lúðvík þýski]]</text>
      <sha1>nccw4xo9v4w570c5kk82gsqzloxlpxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hættuspil</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191136</id>
    <revision>
      <id>1964589</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „Hættuspilið er [[borðspil]] sem var fyrst gefið út árið 1998. Skemmtikraftarnir [[Jón Gnarr]] og [[Sigurjón Kjartansson]] léku persónur í spilinu sem prýðir kassann.   [[Spilaborg]] tók að sér að gefa út spilið aftur árið 2020.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/28/gefa_ut_haettuspilid_a_ny_eftir_22_ara_bid/|title=Gefa út Hættuspilið á ný eftir 22 ára bið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2...“</comment>
      <origin>1964589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="882" sha1="t8kvcfjyarudmcvzpwwm5agogt2yqf2" xml:space="preserve">Hættuspilið er [[borðspil]] sem var fyrst gefið út árið 1998. Skemmtikraftarnir [[Jón Gnarr]] og [[Sigurjón Kjartansson]] léku persónur í spilinu sem prýðir kassann. 

[[Spilaborg]] tók að sér að gefa út spilið aftur árið 2020.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/28/gefa_ut_haettuspilid_a_ny_eftir_22_ara_bid/|title=Gefa út Hættuspilið á ný eftir 22 ára bið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

Spilið hefur ákveðið forvarnargildi, og var unnið í samvinnu við [[SÁÁ]] á sínum tíma.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Lýsing ===
Hættulega spennandi fjölskylduspil fyrir 2-6 leikmenn frá 12 ára aldri.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://spilaborg.is/vorur/haettuspilid/ Hættuspilið hjá Spilaborg]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>t8kvcfjyarudmcvzpwwm5agogt2yqf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964600</id>
      <parentid>1964589</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>TKSnaevarr færði [[Hættuspilið]] á [[Hættuspil]]: Var án greinis á kassanum.</comment>
      <origin>1964589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="882" sha1="t8kvcfjyarudmcvzpwwm5agogt2yqf2" xml:space="preserve">Hættuspilið er [[borðspil]] sem var fyrst gefið út árið 1998. Skemmtikraftarnir [[Jón Gnarr]] og [[Sigurjón Kjartansson]] léku persónur í spilinu sem prýðir kassann. 

[[Spilaborg]] tók að sér að gefa út spilið aftur árið 2020.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/28/gefa_ut_haettuspilid_a_ny_eftir_22_ara_bid/|title=Gefa út Hættuspilið á ný eftir 22 ára bið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

Spilið hefur ákveðið forvarnargildi, og var unnið í samvinnu við [[SÁÁ]] á sínum tíma.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Lýsing ===
Hættulega spennandi fjölskylduspil fyrir 2-6 leikmenn frá 12 ára aldri.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://spilaborg.is/vorur/haettuspilid/ Hættuspilið hjá Spilaborg]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>t8kvcfjyarudmcvzpwwm5agogt2yqf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964603</id>
      <parentid>1964600</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bætti við hlekkjum á BoardGameGeek og meiri upplýsingar um útgefendur og enska útgáfu.</comment>
      <origin>1964603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1257" sha1="17j07ojmxooikfhsct3ne8qaqigm1jn" xml:space="preserve">'''Hættuspilið''' er [[borðspil]] sem var fyrst gefið út árið 1998. Skemmtikraftarnir [[Jón Gnarr]] og [[Sigurjón Kjartansson]] léku persónur í spilinu sem prýðir kassann. 

Upprunalegi útgefandi var Loki margmiðlun ehf. en [[Spilaborg]] tók að sér að gefa út spilið aftur árið 2020.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/28/gefa_ut_haettuspilid_a_ny_eftir_22_ara_bid/|title=Gefa út Hættuspilið á ný eftir 22 ára bið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

Spilið hefur ákveðið forvarnargildi, og var unnið í samvinnu við [[SÁÁ]] á sínum tíma.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Lýsing ===
Hættulega spennandi fjölskylduspil fyrir 2-6 leikmenn frá 12 ára aldri.

== Þýðingar ==
[[CCP]] gaf út enska útgáfu af þessu spili árið 2013, og kallaðist það þá ''Danger Game''.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/32280/haettuspil Hættuspil á BoardGameGeek]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/253084/english-edition Hættuspil (Ensk útgáfa) á BoardGameGeek]
* [https://spilaborg.is/vorur/haettuspilid/ Hættuspil hjá Spilaborg]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>17j07ojmxooikfhsct3ne8qaqigm1jn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964613</id>
      <parentid>1964603</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>skipulagði og lýsti útgáfum leiksins betur, þar með talið hvernig enska útgáfan tengdist 10 ára afmæli EVE Online.</comment>
      <origin>1964613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2448" sha1="nmohr7wka3shjczx61g4fv9p7jtbu51" xml:space="preserve">'''Hættuspilið''' er [[borðspil]] sem var fyrst gefið út árið 1998. Spilið fjallar um lífshlaup ungs fólks frá fermingaraldri og fram á fullorðinsár. Takmarkið í spilinu er að ná sem mestum þroska í lífinu og forðast þær hættur sem kunna að leynast á leiðinni. Spilið var talið vera byltingarkennd nýjung í forvörnum á Íslandi, sem var unnið í samvinnu við [[SÁÁ]] með styrk frá Reykjavíkurborg og Rauða Kross Íslands.  

Skemmtikraftarnir [[Jón Gnarr]] og [[Sigurjón Kjartansson]] léku persónur í spilinu sem prýðir kassann. 

=== Lýsing ===
Hættulega spennandi fjölskylduspil fyrir 2-6 leikmenn frá 12 ára aldri.

== Útgáfur ==

=== Fyrsta útgáfan (1998) ===
Fyrsta útgáfa leiksins var gefin út af Loki margmiðlun ehf. (sem seinna varð [[CCP]]). Höfundar voru Reynir Harðarson og Þórólfur Beck Kristjónsson. 

Upprunalegi útgefandi var Loki margmiðlun ehf. 

=== Ensk útgáfa (2013) ===
Af tilefni 10 ára afmæli [[EVE Online]] árið 2013, þá gaf út [[CCP]] enska útgáfu af spilinu árið og kallaðist það þá ''Danger Game''. Spilið var partur af ''EVE Online Collector's Edition'' safnpakkanum og kom í málmöskju.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nordnordursins.is/2013/04/eve-fanfest-2013-haettuspilid-endurutgefid-a-ensku/|title=EVE Fanfest 2013: Hættuspilið endurútgefið á ensku|date=2013-04-27|website=Nörd Norðursins|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

=== Önnur útgáfan (2020) ===
[[Spilaborg]] tók að sér að gefa út spilið aftur árið 2020.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/28/gefa_ut_haettuspilid_a_ny_eftir_22_ara_bid/|title=Gefa út Hættuspilið á ný eftir 22 ára bið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt; Spilið var að mestu leiti óbreytt fyrir utan smá innblástur frá spilinu [[Partners]] sem skiptir út teningunum fyrir kortaspilum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/vara/haettuspil/|title=Hættuspil » Spilavinir|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/32280/haettuspil Hættuspil á BoardGameGeek]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/253084/english-edition Hættuspil (Ensk útgáfa) á BoardGameGeek]
* [https://spilaborg.is/vorur/haettuspilid/ Hættuspil hjá Spilaborg]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>nmohr7wka3shjczx61g4fv9p7jtbu51</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964614</id>
      <parentid>1964613</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Útgáfur */ afsakið stafsetningarvillur</comment>
      <origin>1964614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2441" sha1="r7cucs40ilgrsnu4zd0c0yrdzsgc1hd" xml:space="preserve">'''Hættuspilið''' er [[borðspil]] sem var fyrst gefið út árið 1998. Spilið fjallar um lífshlaup ungs fólks frá fermingaraldri og fram á fullorðinsár. Takmarkið í spilinu er að ná sem mestum þroska í lífinu og forðast þær hættur sem kunna að leynast á leiðinni. Spilið var talið vera byltingarkennd nýjung í forvörnum á Íslandi, sem var unnið í samvinnu við [[SÁÁ]] með styrk frá Reykjavíkurborg og Rauða Kross Íslands.  

Skemmtikraftarnir [[Jón Gnarr]] og [[Sigurjón Kjartansson]] léku persónur í spilinu sem prýðir kassann. 

=== Lýsing ===
Hættulega spennandi fjölskylduspil fyrir 2-6 leikmenn frá 12 ára aldri.

== Útgáfur ==

=== Fyrsta útgáfan (1998) ===
Fyrsta útgáfa leiksins var gefin út af Loki margmiðlun ehf. (sem seinna varð [[CCP]]). Höfundar voru Reynir Harðarson og Þórólfur Beck Kristjónsson. 

Upprunalegi útgefandi var Loki margmiðlun ehf. 

=== Ensk útgáfa (2013) ===
Af tilefni 10 ára afmæli [[EVE Online]] árið 2013, þá gaf [[CCP]] út enska útgáfu af spilinu og kallaðist það þá ''Danger Game''. Spilið var partur af ''EVE Online Collector's Edition'' safnpakkanum og kom í málmöskju.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nordnordursins.is/2013/04/eve-fanfest-2013-haettuspilid-endurutgefid-a-ensku/|title=EVE Fanfest 2013: Hættuspilið endurútgefið á ensku|date=2013-04-27|website=Nörd Norðursins|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

=== Önnur útgáfan (2020) ===
[[Spilaborg]] tók að sér að gefa út spilið aftur árið 2020.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/28/gefa_ut_haettuspilid_a_ny_eftir_22_ara_bid/|title=Gefa út Hættuspilið á ný eftir 22 ára bið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt; Spilið var að mestu leiti óbreytt fyrir utan smá innblástur frá spilinu [[Partners]] sem skiptir út teningunum fyrir kortaspilum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spilavinir.is/vara/haettuspil/|title=Hættuspil » Spilavinir|language=is|access-date=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/boardgame/32280/haettuspil Hættuspil á BoardGameGeek]
* [https://boardgamegeek.com/boardgameversion/253084/english-edition Hættuspil (Ensk útgáfa) á BoardGameGeek]
* [https://spilaborg.is/vorur/haettuspilid/ Hættuspil hjá Spilaborg]

[[Flokkur:Borðspil]] 
[[Flokkur:Íslensk borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>r7cucs40ilgrsnu4zd0c0yrdzsgc1hd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spilaborg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191137</id>
    <revision>
      <id>1964595</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „'''Spilaborg''' er fyrirtæki sem sérhæfir sig í útgáfu, hönnun og framleiðslu á borðspilum með áherslu á íslenskt efni.  == Útgáfur == Spil sem hafa verið gefin út af '''Spilaborg''' * [[Hættuspilið]] * [[MicroMacro: Glæpaborgin]] * [[Útvegsspilið]]  == Tenglar == * [https://spilaborg.is/ Spilaborg.is]  [[Flokkur:Íslensk útgáfufyrirtæki]] [[Flokkur:Borðspil]] {{stubbur}}“</comment>
      <origin>1964595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="016weantl0y511qvmhxdzxf087gppha" xml:space="preserve">'''Spilaborg''' er fyrirtæki sem sérhæfir sig í útgáfu, hönnun og framleiðslu á borðspilum með áherslu á íslenskt efni.

== Útgáfur ==
Spil sem hafa verið gefin út af '''Spilaborg'''
* [[Hættuspilið]]
* [[MicroMacro: Glæpaborgin]]
* [[Útvegsspilið]]

== Tenglar ==
* [https://spilaborg.is/ Spilaborg.is]

[[Flokkur:Íslensk útgáfufyrirtæki]]
[[Flokkur:Borðspil]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>016weantl0y511qvmhxdzxf087gppha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hættuspilið</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191138</id>
    <redirect title="Hættuspil" />
    <revision>
      <id>1964601</id>
      <timestamp>2026-05-28T14:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>TKSnaevarr færði [[Hættuspilið]] á [[Hættuspil]]: Var án greinis á kassanum.</comment>
      <origin>1964601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="g4gsrv2bmm0x4jnk3bskfow5z8wghml" xml:space="preserve">#tilvísun [[Hættuspil]]</text>
      <sha1>g4gsrv2bmm0x4jnk3bskfow5z8wghml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spjall:Fenris Creations</title>
    <ns>1</ns>
    <id>191139</id>
    <revision>
      <id>1964605</id>
      <timestamp>2026-05-28T14:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Nýr hluti: /* Færa greinina á nýtt nafn? */</comment>
      <origin>1964605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="425" sha1="bst1dixkmd4lszjlxluszlieft34xm6" xml:space="preserve">== Færa greinina á nýtt nafn? ==

Fyrst CCP heitir núna Fenris Creations, ætti ekki að færa hana á nýja nafnið? Breytingin hér og á enskri útgáfu greinar var hinsvegar ekki gerð af innskráðum notenda, en þetta virðist vera gilt: [https://www.eveonline.com/news/view/a-new-era EveOnline:A new era] . [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. maí 2026 kl. 14:27 (UTC)</text>
      <sha1>bst1dixkmd4lszjlxluszlieft34xm6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964608</id>
      <parentid>1964605</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Berserkur færði [[Spjall:CCP]] á [[Spjall:Fenris Creations]]</comment>
      <origin>1964605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="425" sha1="bst1dixkmd4lszjlxluszlieft34xm6" xml:space="preserve">== Færa greinina á nýtt nafn? ==

Fyrst CCP heitir núna Fenris Creations, ætti ekki að færa hana á nýja nafnið? Breytingin hér og á enskri útgáfu greinar var hinsvegar ekki gerð af innskráðum notenda, en þetta virðist vera gilt: [https://www.eveonline.com/news/view/a-new-era EveOnline:A new era] . [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. maí 2026 kl. 14:27 (UTC)</text>
      <sha1>bst1dixkmd4lszjlxluszlieft34xm6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964610</id>
      <parentid>1964608</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:29:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Færa greinina á nýtt nafn? */</comment>
      <origin>1964610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="536" sha1="48m6hd5wfmp16v0odrrnkh8mqg2x4zm" xml:space="preserve">== Færa greinina á nýtt nafn? ==

Fyrst CCP heitir núna Fenris Creations, ætti ekki að færa hana á nýja nafnið? Breytingin hér og á enskri útgáfu greinar var hinsvegar ekki gerð af innskráðum notenda, en þetta virðist vera gilt: [https://www.eveonline.com/news/view/a-new-era EveOnline:A new era] . [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. maí 2026 kl. 14:27 (UTC)
: Komið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 28. maí 2026 kl. 14:29 (UTC)</text>
      <sha1>48m6hd5wfmp16v0odrrnkh8mqg2x4zm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CCP</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191140</id>
    <redirect title="Fenris Creations" />
    <revision>
      <id>1964607</id>
      <timestamp>2026-05-28T14:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>Berserkur færði [[CCP]] á [[Fenris Creations]]</comment>
      <origin>1964607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="fktsz7en74ky4rzt1bdg7zppvnq962v" xml:space="preserve">#tilvísun [[Fenris Creations]]</text>
      <sha1>fktsz7en74ky4rzt1bdg7zppvnq962v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spjall:CCP</title>
    <ns>1</ns>
    <id>191141</id>
    <redirect title="Spjall:Fenris Creations" />
    <revision>
      <id>1964609</id>
      <timestamp>2026-05-28T14:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>Berserkur færði [[Spjall:CCP]] á [[Spjall:Fenris Creations]]</comment>
      <origin>1964609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="regc3lonfhlul1znqfy57yvrs1um2e0" xml:space="preserve">#tilvísun [[Spjall:Fenris Creations]]</text>
      <sha1>regc3lonfhlul1znqfy57yvrs1um2e0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Veröld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191142</id>
    <redirect title="Bjartur &amp; Veröld" />
    <revision>
      <id>1964636</id>
      <timestamp>2026-05-28T22:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Fyrst það er nú sameinað</comment>
      <origin>1964636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="d8nlbwwiyqsaf75sop363pxcxhciso2" xml:space="preserve">#tilvísun [[Bjartur &amp; Veröld]]</text>
      <sha1>d8nlbwwiyqsaf75sop363pxcxhciso2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl 2. Rúmeníukonungur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191143</id>
    <revision>
      <id>1964640</id>
      <timestamp>2026-05-29T01:05:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „{{konungur | titill = Konungur Rúmeníu | ætt = Hohenzollern-ætt | skjaldarmerki = Kingdom of Romania - Big CoA.svg | nafn = Karl 2. | mynd = Carol II of Romania.jpg | skírnarnafn = Carol Caraiman | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1893|10|15}} | fæðingarstaður = [[Peleș-kastali|Peleș-kastala]], [[Sinaia]], [[Rúmenía|Rúmeníu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1953|4|4|1893|10|15}} | dánarstaður = [[Estoril]], [[Portúgal]] | grafinn = 	Brag...“</comment>
      <origin>1964640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10474" sha1="71mzkycbcgcau4qu63i67wuz2zpun63" xml:space="preserve">{{konungur
| titill = Konungur Rúmeníu
| ætt = Hohenzollern-ætt
| skjaldarmerki = Kingdom of Romania - Big CoA.svg
| nafn = Karl 2.
| mynd = Carol II of Romania.jpg
| skírnarnafn = Carol Caraiman
| fæðingardagur = {{fæðingardagur|1893|10|15}}
| fæðingarstaður = [[Peleș-kastali|Peleș-kastala]], [[Sinaia]], [[Rúmenía|Rúmeníu]]
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1953|4|4|1893|10|15}}
| dánarstaður = [[Estoril]], [[Portúgal]]
| grafinn = 	Bragança-konungsgrafhvelfingunni, [[Portúgal]] (1953)&lt;br&gt;[[Curtea de Argeș]], [[Rúmenía|Rúmeníu]] (2003)
| ríkisár = 	8. júní 1930 – 6. september 1940
| faðir = [[Ferdinand 1. Rúmeníukonungur]]
| móðir = [[María Rúmeníudrottning|María af Edinborg]]
| maki =  {{plainlist|
* {{gifting|[[Zizi Lambrino]]|1918|1919|orsök=skildu}}
* {{gifting|[[Helena Rúmeníudrottning|Helena af Grikklandi og Danmörku]]|1921|1928|orsök=skildu}}
* {{gifting|[[Magda Lupescu]]|1947}}
}}
| titill_maka = Eiginkona
| börn = 2 óskilgetin börn með Maríu Martini &lt;br /&gt;[[Carol Lambrino]] (óskilgetinn) &lt;br /&gt;[[Mikael 1. Rúmeníukonungur]]
| undirskrift = Carol II signature.svg
}}
'''Karl 2.''' (''Carol II''; 15. október 1893 – 4. apríl 1953) var konungur [[Rúmenía|Rúmeníu]] frá 1930 til 1940. Hann var af [[Hohenzollern-Sigmaringen-ætt]]inni, sonur [[Ferdinand 1. Rúmeníukonungur|Ferdinands 1. Rúmeníukonungs]] og [[María Rúmeníudrottning|Maríu drottningar]]. 

Karl varð ekki konungur við andlát föður síns árið 1927, því hann hafði afsalað sér erfðarétti að rúmensku krúnunni vegna hneykslismála úr einkalífi sínu. Þess í stað varð barnungur sonur hans, [[Mikael 1. Rúmeníukonungur|Mikael]], konungur til ársins 1930, en það ár framdi Karl valdarán og tók við krúnunni. Hann ríkti yfir Rúmeníu með [[einræði]]svaldi næsta áratuginn en eftir miklar ófarir Rúmena í byrjun [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]] var honum steypt af stóli árið 1940 og Mikael gerður konungur á ný. Karl dvaldi í útlegð það sem hann átti eftir ólifað.

==Æviágrip==
Karl var elsti sonur [[Ferdinand 1. Rúmeníukonungur|Ferdinands 1. Rúmeníukonungs]] og [[María Rúmeníudrottning|Maríu drottningar]], sem var barnabarn [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningar]]. Ólíkt forverum sínum fæddist Karl í Rúmeníu og ólst þar upp. Hann var mikið eftirlæti afabróður síns, [[Karl 1. Rúmeníukonungur|Karls 1. Rúmeníukonungs]], sem dekraði mjög við hann og leit á hann sem soninn sem hann hafði aldrei eignast. Aftur á móti var samband Karls við sína eigin foreldra fremur stirt.&lt;ref name=sp&gt;{{Tímarit.is|6932420|Boltabulla á konungsstól|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=3. mars 2018|blaðsíða=40|höfundur=Stefán Pálsson}}&lt;/ref&gt;

Karl varð snemma þekktur sem mikill kvennamaður og glaumgosi. Sumarið 1918 stakk Karl af úr herþjómustu í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni og hélt til Úkraínu með rúmensku liðsforingjadótturinni [[Zizi Lambrino]], sem hann kvæntist á laun.&lt;ref name=sp/&gt; Þegar hjónaband þeirra var opinberað lagði konungsfjölskyldan áherslu á að Karl yrði að skilja við eiginkonu sína. Karl þráaðist við en að endingu lét hann undan þegar hjónabandið var lýst ógilt með réttarúrskurði. Þá var Zizi Lambrino ólétt með barni þeirra Karls.&lt;ref name=vísir&gt;{{Tímarit.is|1142417|Forvígismenn þjóðanna: Karl Rúmenakonungur|blað=[[Vísir (dagblað)|Vísir]]|útgáfudagsetning=4. janúar 1935|blaðsíða=3–4}}&lt;/ref&gt; Hún fæddi soninn [[Carol Lambrino|Mircea Carol]] í janúar árið 1920.&lt;ref&gt;{{Tímarit.is|4368112|Carol konungur — maðurinn minn|blað=[[Fálkinn]]|útgáfudagsetning=24. ágúst 1951|blaðsíða=4–5}}&lt;/ref&gt;

Foreldrar Karls völdu fyrir hann brúði sem var þeim þóknanleg, [[Helena Rúmeníudrottning|Helenu Grikkjaprinsessu]]. Þau Karl gengu í hjónaband í [[Aþena|Aþenu]] árið 1921 og eignuðust stuttu síðar son, [[Mikael 1. Rúmeníukonungur|Mikael]].&lt;ref name=vísir/&gt; Karl var hins vegar fljótur að halda áfram svalllifnaði sínum og halda fram hjá Helenu með ýmsum almúgakonum. Hann hóf langvarandi ástarsamband við konu að nafni [[Magda Lupescu|Mögdu Lupescu]], sem var lyfsaladóttir úr efri millistétt af ætt [[Gyðingar|gyðinga]] sem höfðu snúist til [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskrar trúar]].&lt;ref name=sp/&gt;

Árið 1925 var Karl sendur til Bretlands til að vera viðstaddur útför [[Alexandra Bretadrottning|Alexöndru Bretadrottningar]] sem fulltrúi Rúmena. Á leiðinni heim staldraði Karl við á Ítalíu, hitti þar Mögdu Lupescu og fór með henni á næturlífið. Parið komst í kastljós ítalskra fjölmiðla, sem birtu óritskoðaðar fréttir um samband þeirra. Þegar fréttir um framhjáhald Karls bárust til Rúmeníu olli það miklu hneyksli að ríkisarfinn héldi fram hjá hinni vinsælu Helenu prinsessu með konu af gyðingaættum. Valdaflokkur landsins, [[Frjálslyndi þjóðarflokkurinn (Rúmenía, 1875)|Frjálslyndi þjóðarflokkurinn]], krafðist þess að Karl yrði sviptur tign sinni sem krónprins. Að endingu fór svo að Karl neyddist til að afsala sér ríkiserfðum til sonar síns og flytja úr landi. Karl flutti til [[París]]ar ásamt Mögdu Lupescu og skildi við Helenu árið 1928.&lt;ref name=sp/&gt;

Árið 1928 lést Ferdinand 1. og Mikael varð þá nýr konungur, aðeins sex ára gamall, en nefnd ríkisstjóra fór með daglega stjórn ríkisins í hans nafni. Pólitískur óstöðugleiki jókst mjög í Rúmeníu á árum [[Kreppan mikla|kreppunnar miklu]] og rúmenski [[Bændaflokkurinn (Rúmenía)|Bændaflokkurinn]] myndaði stjórn í stað Frjálslynda þjóðarflokksins. Við þessar aðstæður sneri Karl heim til Rúmeníu og hrifsaði til sín völd með stuðningi ríkisstjórnarinnar. Karl var lýstur konungur í stað sonar síns undir nafninu Karl 2. (''Carol II'').&lt;ref name=sp/&gt; 

==Valdatíð (1930–1940)==
Leiðtogi Bændaflokksins, [[Iliau Maniu]], hafði stutt Karl í skiptum fyrir vilyrði um að hann myndi slíta sambandi við Lupescu og taka aftur saman við Helenu drottningu. Þegar Karl sneri aftur til valda stóð hann ekki við þetta og Maniu sagði því af sér.&lt;ref name=mbl90&gt;{{Tímarit.is|1718780|Mihai I vill verða kóngur í ríki sínu| útgáfudagsetning= 4. mars 1990| skoðað = 28. maí 2026|blað=[[Morgunblaðið]]|blaðsíða=2–4}}&lt;/ref&gt;

Sem konungur varð Karl eina stöðuga aflið í stjórn ríkisins. Hann safnaði í kringum sig klíku hirðgæðinga sem nutu mikilla áhrifa, með frillu hans, Mögdu Lupescu, í broddi fylkingar. Lupescu varð á þessum tíma eins konar tákn konungsvaldsins. Frá lokum ársins 1933 stjórnaði Karl Rúmeníu með aðstoð Frjálslynda þjóðarflokksins og leiðtogi hans, [[Gheorghe Tătărescu]], var forsætisráðherra. Þegar stjórn Tătărescu féll í þingkosningum árið 1937 skiptaði Karl [[Gyðingahatur|gyðingahatarann]] [[Octavian Goga]] forsætisráðherra til bráðabirgða en endurreisti síðan gömlu stjórnina, nú undir forystu patríarkans [[Miron Cristea|Mirons Cristea]]. Þegar almenningur mótmælti því að konungur hefði lítilsvirt niðurstöðu kosninganna brást Karl við  með því að nema stjórnarskrá landsins úr gildi, setja [[herlög]] og efna til þjóðaratkvæðagreiðslu til að fá þau samþykkt. Karl gerði þjóðinni ljóst að þeir sem kysu gegn breytingunum yrðu ofsóttir og svo fór að herlögin voru samþykkt með miklum meirihluta.&lt;ref&gt;{{Tímarit.is|4357344|Rúmenía fyrir Rúmena|blað=[[Fálkinn]]|útgáfudagsetning=3. september 1938|blaðsíða=4–5}}&lt;/ref&gt;

Karli er stundum talið til tekna að hafa bjargað [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu árið 1930]]. Keppnin var haldin í [[Úrúgvæ]] en flest Evrópuríki gerðu sig líklega til að sniðganga keppnina af óánægju með að hún væri haldin í Suður-Ameríku. Umdeilt var hvort kalla mætti keppnina heimsmeistamót þar sem aðeins tvær Evrópuþjóðir höfðu staðfest þátttöku. Nánast um leið og Karl settist á valdastól í Rúmeníu fól hann knattspyrnusambandi landsins hins vegar að smala saman landsliði og skrá það til keppni, auk þess sem hann sá til þess að lykilleikmenn landsliðsins fengu leyfi frá störfum svo þeir gætu mætt á keppnina. Karl taldi jafnframt [[Alexander 1. Júgóslavíukonungur|konung Júgóslavíu]] á að gera slíkt hið sama í sínu landi, sem leiddi til þess að evrópsku þátttökuríkin urðu fjögur.&lt;ref name=sp2&gt;{{Tímarit.is|6932116|Kóngurinn sem bjargaði HM|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=10. mars 2018|blaðsíða=40|höfundur=Stefán Pálsson}}&lt;/ref&gt;

Í aðdraganda og byrjun [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]] reyndi Karl að halda Rúmeníu utan við ófriðinn. Árið 1940 neyddist hann hins vegar til að fara að kröfum [[Nasistaflokkurinn|þýskra nasista]] um að afsala miklu landsvæði frá Rúmeníu til [[Ungverjaland]]s, sem var eitt af bandalagsríkjum Þjóðverja. Þessi uppgjöf gerði Karl mjög óvinsælan og hann var tilneyddur til að segja af sér.&lt;ref name=sp2/&gt; Karl fól hershöfðingjanum [[Ion Antonescu]] stjórn landsins og Mikael, sem orðinn var 19 ára, varð konungur á ný.&lt;ref name=mbl90/&gt;

Eftir afsögn sína fór Karl fyrst í útlegð til Mexíkó, þar sem hann reyndi án árangurs að mynda útlagastjórn. Eftir stríðslok, þegar kommúnistar tóku völdin í Rúmeníu, reyndi Karl án árangurs að fá viðurkenningu rúmenskra útlaga á konungstign sinni en var lítið ágengt, enda var Mikael mun vinsælli en hann. Karl lést í Portúgal árið 1953 og hafði þá ekki hitt Mikael frá árinu 1940.&lt;ref name=sp2/&gt; Mikael mætti ekki í jarðarför föður síns af reiði yfir því hvernig hann hafði komið fram við móður hans.&lt;ref name=mbl90/&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
|titill=Konungur Rúmeníu
|frá= 8. júní 1930 
|til= 6. september 1940
|fyrir=[[Mikael 1. Rúmeníukonungur|Mikael 1.]]
|eftir=[[Mikael 1. Rúmeníukonungur|Mikael 1.]] 
}}
{{Töfluendir}}
{{Þjóðhöfðingjar Rúmeníu}}
{{fd|1893|1953}}
[[Flokkur:Hohenzollern-ætt]]
[[Flokkur:Konungar Rúmeníu]]
[[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni]]</text>
      <sha1>71mzkycbcgcau4qu63i67wuz2zpun63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karol 2.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191144</id>
    <redirect title="Karl 2. Rúmeníukonungur" />
    <revision>
      <id>1964641</id>
      <timestamp>2026-05-29T01:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>Tilvísun á [[Karl 2. Rúmeníukonungur]]</comment>
      <origin>1964641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="cvcicxn3cvgzvu5vp1kfn322cgh27js" xml:space="preserve">#TILVÍSUN[[Karl 2. Rúmeníukonungur]]</text>
      <sha1>cvcicxn3cvgzvu5vp1kfn322cgh27js</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carol 2.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191145</id>
    <redirect title="Karl 2. Rúmeníukonungur" />
    <revision>
      <id>1964642</id>
      <timestamp>2026-05-29T01:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>Tilvísun á [[Karl 2. Rúmeníukonungur]]</comment>
      <origin>1964642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="cvcicxn3cvgzvu5vp1kfn322cgh27js" xml:space="preserve">#TILVÍSUN[[Karl 2. Rúmeníukonungur]]</text>
      <sha1>cvcicxn3cvgzvu5vp1kfn322cgh27js</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Borðspil á íslensku</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191146</id>
    <revision>
      <id>1964645</id>
      <timestamp>2026-05-29T06:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Fannst eins og það ætti að vera aðskilið þegar spil hafa verið þýdd á íslensku</comment>
      <origin>1964645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="jjzsop6ydpl9ps6wjyvyz64c36niy9i" xml:space="preserve">Þessi flokkur inniheldur borðspil sem hafa verið þýdd yfir á íslensku frá öðrum tungumálum

[[Flokkur:Borðspil]]</text>
      <sha1>jjzsop6ydpl9ps6wjyvyz64c36niy9i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Sony</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191147</id>
    <revision>
      <id>1964651</id>
      <timestamp>2026-05-29T07:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „[[Flokkur:Raftæki]]“</comment>
      <origin>1964651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="rej0hmb51lrpblrtilzqdpc6ax5qtco" xml:space="preserve">[[Flokkur:Raftæki]]</text>
      <sha1>rej0hmb51lrpblrtilzqdpc6ax5qtco</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Fasteignir</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191148</id>
    <revision>
      <id>1964652</id>
      <timestamp>2026-05-29T07:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „[[Flokkur:Sala]]“</comment>
      <origin>1964652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16" sha1="d39pc4uvu5nxx97dz8skh2a1g2ez0pu" xml:space="preserve">[[Flokkur:Sala]]</text>
      <sha1>d39pc4uvu5nxx97dz8skh2a1g2ez0pu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Íslenskir útgefendur</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191149</id>
    <revision>
      <id>1964653</id>
      <timestamp>2026-05-29T07:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „[[Flokkur:Útgáfa]]“</comment>
      <origin>1964653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="8xp3r414oeg73804meq6x1i844cwy58" xml:space="preserve">[[Flokkur:Útgáfa]]</text>
      <sha1>8xp3r414oeg73804meq6x1i844cwy58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964654</id>
      <parentid>1964653</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>kannski íslensk bókaforlög er réttara en 'útgáfa' fyrir þennan flokk sem yfirflokk.</comment>
      <origin>1964654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="l2oshu2v5g91xidel28g33lwm1qxlrv" xml:space="preserve">[[Flokkur:Íslensk bókaforlög]]</text>
      <sha1>l2oshu2v5g91xidel28g33lwm1qxlrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bjartur-Veröld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191150</id>
    <redirect title="Bjartur &amp; Veröld" />
    <revision>
      <id>1964655</id>
      <timestamp>2026-05-29T07:55:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Tilvísun á [[Bjartur &amp; Veröld]]</comment>
      <origin>1964655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="d8nlbwwiyqsaf75sop363pxcxhciso2" xml:space="preserve">#tilvísun [[Bjartur &amp; Veröld]]</text>
      <sha1>d8nlbwwiyqsaf75sop363pxcxhciso2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bókaútgáfan Bjartur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191151</id>
    <redirect title="Bjartur &amp; Veröld" />
    <revision>
      <id>1964660</id>
      <timestamp>2026-05-29T09:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Tilvísun á [[Bjartur &amp; Veröld]]</comment>
      <origin>1964660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="d8nlbwwiyqsaf75sop363pxcxhciso2" xml:space="preserve">#tilvísun [[Bjartur &amp; Veröld]]</text>
      <sha1>d8nlbwwiyqsaf75sop363pxcxhciso2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Balderdash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191152</id>
    <revision>
      <id>1964670</id>
      <timestamp>2026-05-29T10:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Fyrst fimbulfamb er ekki beint baldurdash, þá vantar staðgengil fyrir balderdash tenginguna við aðrar tungumálatengingarnar.</comment>
      <origin>1964670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="kp9yodoa8ikvn3kw5m026sftgnh9fze" xml:space="preserve">[[Mynd:The Balderdash board game and pieces 01.jpg|thumb|alt=balderdash spilið uppsett|Klassíska Balderdash spilið og fylgihlutir]]
'''Balderdash''' er orða- og blekkingarleikur í formi [[Borðspil|borðspils]] þar sem keppendur eiga að sannfæra aðra um að þeirra útskýring á merkingu óvenjulegra eða óþekktra orða sé sú rétta.

== Uppruni spilsins ==
'''Balderdash''' er byggt á eldri leik sem kallast [[Fictionary]], eða Orðabókaleikurinn, sem virkar nánast eins fyrir utan að orðin komu beint úr orðabókum í stað kortaspila. Borðspilið var skapað af Laura Robinson og Paul Toyne í Toronto, Ontario, [[Kanada]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/163/balderdash|title=Balderdash|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

Fyrsta útgáfan kom út árið 1984 í [[Kanada]] af ''the Canada Games Company''. [[TSR, Inc.]] kom út með bandaríska útgáfu þetta sama ár þar sem þeir fengu réttindin fyrir spilinu.&lt;ref&gt;''Balderdash'' leiðbeiningar, TSR Inc. útgáfan, 1984&lt;/ref&gt;

== Gangur leiks ==
Spilið kemur með sjaldgæf og óvenjuleg orð á spjöldum sem eru lesin upp, og leikspilarar skrifa niður hvað þeir halda að orðið merkir fyrir orðinu án þess að láta neinn viti hver kom með hvaða útskýringu, í von um að sannfæra hina um að þeirra útskýring sé sú rétta. Þess vegna er gott að hafa góðan orðaforða til að geta betur blekkt og sannfært aðra um sanngildi útskýringarinnar. Allir velja sér peð og setja það á upphafsreitinn á spilaborðinu.

Spilið byrjar með því að allir kasta teningi til að ákvarða hver á að stjórna fyrstu lotunni, stjórnandinn er kallaður ''dasher'' og hinir eru þá keppendur. Dasher dregur eitt spil úr bunka sem fylgir leiknum, á þessu spili er listi af númeruðum orðum og teningi er kastað til að velja orð. Allir keppendur fá blöð til að skrifa útskýringarnar sínar á, Dasher skrifar rétta útskýringuna af spjaldinu á sitt blað á meðan hinir skrifa hvað þeir halda að orðið þýði á sem mest sannfærandi hátt svo að aðrir velji það. 

Þegar allir hafa lokið við að skrifa, þá tekur Dasher við þeim án þess að neinn viti hver kom með hvaða útskýringu og skoðar svörin. Ef einhver skrifaði rétt svar á sitt blað, þá fá þeir strax þrjú stig, og ef fleirri en einn hafa rétt svar þá endar lotan (en þeir sem höfðu rétt svör fá stigin sín). Dasher stokkar svörin saman og les upp útskýringarnar fyrir hópinn, en sleppir að lesa sitt svar ef einhver annar kom með rétta svarið til að forðast endurtekningar. Hver og einn keppandi tekur fram hvaða útskýring þeir giski sé sú rétta.

Keppendur sem giska á rétt svar fá tvö stig hver. Ef einhver giskar á rangt svar, þá fær sá sem skrifaði svarið eitt stig. Dasher fær þrjú stig ef engum tekst að giska á rétt svar. Allir færa sitt peð áfram um þann fjölda stiga sem þeir fengu í þeirri lotu. Næsti leikspilari á vinstri hönd verður Dasher fyrir næstu lotu og leikurinn endurtekur sig. Sá sem er fyrstur á leiðarenda vinnur.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Sjá Einnig ==
* [[Fimbulfamb]]</text>
      <sha1>kp9yodoa8ikvn3kw5m026sftgnh9fze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964671</id>
      <parentid>1964670</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>bætti við borðspil flokki</comment>
      <origin>1964671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3267" sha1="ah8ur4104urpmx451ottj1qd26tzxl0" xml:space="preserve">[[Mynd:The Balderdash board game and pieces 01.jpg|thumb|alt=balderdash spilið uppsett|Klassíska Balderdash spilið og fylgihlutir]]
'''Balderdash''' er orða- og blekkingarleikur í formi [[Borðspil|borðspils]] þar sem keppendur eiga að sannfæra aðra um að þeirra útskýring á merkingu óvenjulegra eða óþekktra orða sé sú rétta.

== Uppruni spilsins ==
'''Balderdash''' er byggt á eldri leik sem kallast [[Fictionary]], eða Orðabókaleikurinn, sem virkar nánast eins fyrir utan að orðin komu beint úr orðabókum í stað kortaspila. Borðspilið var skapað af Laura Robinson og Paul Toyne í Toronto, Ontario, [[Kanada]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/163/balderdash|title=Balderdash|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

Fyrsta útgáfan kom út árið 1984 í [[Kanada]] af ''the Canada Games Company''. [[TSR, Inc.]] kom út með bandaríska útgáfu þetta sama ár þar sem þeir fengu réttindin fyrir spilinu.&lt;ref&gt;''Balderdash'' leiðbeiningar, TSR Inc. útgáfan, 1984&lt;/ref&gt;

== Gangur leiks ==
Spilið kemur með sjaldgæf og óvenjuleg orð á spjöldum sem eru lesin upp, og leikspilarar skrifa niður hvað þeir halda að orðið merkir fyrir orðinu án þess að láta neinn viti hver kom með hvaða útskýringu, í von um að sannfæra hina um að þeirra útskýring sé sú rétta. Þess vegna er gott að hafa góðan orðaforða til að geta betur blekkt og sannfært aðra um sanngildi útskýringarinnar. Allir velja sér peð og setja það á upphafsreitinn á spilaborðinu.

Spilið byrjar með því að allir kasta teningi til að ákvarða hver á að stjórna fyrstu lotunni, stjórnandinn er kallaður ''dasher'' og hinir eru þá keppendur. Dasher dregur eitt spil úr bunka sem fylgir leiknum, á þessu spili er listi af númeruðum orðum og teningi er kastað til að velja orð. Allir keppendur fá blöð til að skrifa útskýringarnar sínar á, Dasher skrifar rétta útskýringuna af spjaldinu á sitt blað á meðan hinir skrifa hvað þeir halda að orðið þýði á sem mest sannfærandi hátt svo að aðrir velji það. 

Þegar allir hafa lokið við að skrifa, þá tekur Dasher við þeim án þess að neinn viti hver kom með hvaða útskýringu og skoðar svörin. Ef einhver skrifaði rétt svar á sitt blað, þá fá þeir strax þrjú stig, og ef fleirri en einn hafa rétt svar þá endar lotan (en þeir sem höfðu rétt svör fá stigin sín). Dasher stokkar svörin saman og les upp útskýringarnar fyrir hópinn, en sleppir að lesa sitt svar ef einhver annar kom með rétta svarið til að forðast endurtekningar. Hver og einn keppandi tekur fram hvaða útskýring þeir giski sé sú rétta.

Keppendur sem giska á rétt svar fá tvö stig hver. Ef einhver giskar á rangt svar, þá fær sá sem skrifaði svarið eitt stig. Dasher fær þrjú stig ef engum tekst að giska á rétt svar. Allir færa sitt peð áfram um þann fjölda stiga sem þeir fengu í þeirri lotu. Næsti leikspilari á vinstri hönd verður Dasher fyrir næstu lotu og leikurinn endurtekur sig. Sá sem er fyrstur á leiðarenda vinnur.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Sjá Einnig ==
* [[Fimbulfamb]]

[[Flokkur:Borðspil]]</text>
      <sha1>ah8ur4104urpmx451ottj1qd26tzxl0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964683</id>
      <parentid>1964671</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:14:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gangur leiks */ Fjöldi orða á hverju spili og hvernig það tengist teningnum.</comment>
      <origin>1964683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3331" sha1="p9en4llovbjw9os3yvqr6medlooguh5" xml:space="preserve">[[Mynd:The Balderdash board game and pieces 01.jpg|thumb|alt=balderdash spilið uppsett|Klassíska Balderdash spilið og fylgihlutir]]
'''Balderdash''' er orða- og blekkingarleikur í formi [[Borðspil|borðspils]] þar sem keppendur eiga að sannfæra aðra um að þeirra útskýring á merkingu óvenjulegra eða óþekktra orða sé sú rétta.

== Uppruni spilsins ==
'''Balderdash''' er byggt á eldri leik sem kallast [[Fictionary]], eða Orðabókaleikurinn, sem virkar nánast eins fyrir utan að orðin komu beint úr orðabókum í stað kortaspila. Borðspilið var skapað af Laura Robinson og Paul Toyne í Toronto, Ontario, [[Kanada]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/163/balderdash|title=Balderdash|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

Fyrsta útgáfan kom út árið 1984 í [[Kanada]] af ''the Canada Games Company''. [[TSR, Inc.]] kom út með bandaríska útgáfu þetta sama ár þar sem þeir fengu réttindin fyrir spilinu.&lt;ref&gt;''Balderdash'' leiðbeiningar, TSR Inc. útgáfan, 1984&lt;/ref&gt;

== Gangur leiks ==
Spilið kemur með sjaldgæf og óvenjuleg orð á spjöldum sem eru lesin upp, og leikspilarar skrifa niður hvað þeir halda að orðið merkir fyrir orðinu án þess að láta neinn viti hver kom með hvaða útskýringu, í von um að sannfæra hina um að þeirra útskýring sé sú rétta. Þess vegna er gott að hafa góðan orðaforða til að geta betur blekkt og sannfært aðra um sanngildi útskýringarinnar. Allir velja sér peð og setja það á upphafsreitinn á spilaborðinu.

Spilið byrjar með því að allir kasta teningi til að ákvarða hver á að stjórna fyrstu lotunni, stjórnandinn er kallaður ''dasher'' og hinir eru þá keppendur. Dasher dregur eitt spil úr bunka sem fylgir leiknum, á þessu spili er listi af 5 orðum og teningi er kastað til að velja orð af listanum. Ef rúllað er 6 þá fær Dasher að velja orðið sjálfur. Allir keppendur fá blöð til að skrifa útskýringarnar sínar á, Dasher skrifar rétta útskýringuna af spjaldinu á sitt blað á meðan hinir skrifa hvað þeir halda að orðið þýði á sem mest sannfærandi hátt svo að aðrir velji það. 

Þegar allir hafa lokið við að skrifa, þá tekur Dasher við þeim án þess að neinn viti hver kom með hvaða útskýringu og skoðar svörin. Ef einhver skrifaði rétt svar á sitt blað, þá fá þeir strax þrjú stig, og ef fleirri en einn hafa rétt svar þá endar lotan (en þeir sem höfðu rétt svör fá stigin sín). Dasher stokkar svörin saman og les upp útskýringarnar fyrir hópinn, en sleppir að lesa sitt svar ef einhver annar kom með rétta svarið til að forðast endurtekningar. Hver og einn keppandi tekur fram hvaða útskýring þeir giski sé sú rétta.

Keppendur sem giska á rétt svar fá tvö stig hver. Ef einhver giskar á rangt svar, þá fær sá sem skrifaði svarið eitt stig. Dasher fær þrjú stig ef engum tekst að giska á rétt svar. Allir færa sitt peð áfram um þann fjölda stiga sem þeir fengu í þeirri lotu. Næsti leikspilari á vinstri hönd verður Dasher fyrir næstu lotu og leikurinn endurtekur sig. Sá sem er fyrstur á leiðarenda vinnur.

== Heimildir ==
&lt;references/&gt;

== Sjá Einnig ==
* [[Fimbulfamb]]

[[Flokkur:Borðspil]]</text>
      <sha1>p9en4llovbjw9os3yvqr6medlooguh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spjall:Balderdash</title>
    <ns>1</ns>
    <id>191153</id>
    <revision>
      <id>1964672</id>
      <timestamp>2026-05-29T10:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>Nýr hluti: /* Breyta tungumálatengli */</comment>
      <origin>1964672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="358" sha1="h0vb9ciiz1jxvfafo0tejxrkqymnu67" xml:space="preserve">== Breyta tungumálatengli ==

Gæti einhver breytt því svo að þessi grein tengist við [[w:Balderdash]] en ekki [[Fimbulfamb]] (sem er núverið tengd við Balderdash en ætti ekki að vera það), er ekki alveg að átta mig á þessari virkni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 10:44 (UTC)</text>
      <sha1>h0vb9ciiz1jxvfafo0tejxrkqymnu67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1964680</id>
      <parentid>1964672</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>/* Breyta tungumálatengli */ Svar</comment>
      <origin>1964680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="497" sha1="hqkpv6jfurzp6dx4vp6b63end7xexf5" xml:space="preserve">== Breyta tungumálatengli ==

Gæti einhver breytt því svo að þessi grein tengist við [[w:Balderdash]] en ekki [[Fimbulfamb]] (sem er núverið tengd við Balderdash en ætti ekki að vera það), er ekki alveg að átta mig á þessari virkni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 10:44 (UTC)

:Mér tókst þetta sjálf :V [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:00 (UTC)</text>
      <sha1>hqkpv6jfurzp6dx4vp6b63end7xexf5</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>